52-102/2021

U M H V Ø R V I S - O G V I N N U M Á L A R Á Ð I Ð
GONGIN 7 • POSTSMOGA 377 • 110 TÓRSHAVN • TELEFON 30 66 00 • E-MAIL: UVMR@UVMR.FO
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Føroyar
Tórshavn, tann 15. desember 2021
J.nr.: 21/25770-4
At tilskila í svari
Svar upp á § 52a-fyrispurning nr. 52-102/2021 frá Djóna Nolsøe Joensen, løgtingsmanni,
um týningarevni í matvørum
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Kann landsstýrismaðurin upplýsa, hvussu Heilsufrøðiliga starvsstovan hevur eftirlit við
týningarevnum í matvørum í føroyskum handlum?
2. Er týningarevnið Chlorpyrifos, sum er bannað í ES og Danmark, loyvt at brúka í
Føroyum?
3. Ætlar landsstýrismaðurin at gera reglur fyri, hvørji týningarevni kunnu brúkast, og
hvørji ikki kunnu brúkast í Føroyum?
Svarað verður undir einum
Í Føroyum er eingin lóggáva um týningarevni í matvørum. Í ES, haðani flestu matvørur, sum
verða innfluttar til Føroya, koma, eru reglurnar um týningarevni í matvørum ásettar í ES-
fyriskipan nr. 396 frá 2005. Í hesum reglum eru ásett mørkini fyri mest loyvdu nøgd av
týningarevnum (Maximun Residue Level) í matvørum.
Meginparturin av innfluttum matvørum kemur úr Danmark, har omanfyrinevndu ES-reglur eru
galdandi. Danska Fødevarestyrelsen hevur bæði stakeftirlit og eftirlit við vørum, sum stýrið
hevur illgruna til, og eftirlitið fevnir bæði um vørur, framleiddar í Danmark, og vørur,
innfluttar til Danmarkar. Um Fødevarestyrelsen afturkallar eina vøru, t.d. vegna leivdir av
týningarevni, afturkallar Heilsufrøðiliga starvsstovan eisini vøruna, um hon er seld í Føroyum.
Í ár hevur matvørudeildin á Heilsufrøðiligu starvsstovuni sum eitt átak kannað, um leivdir av
týningarevnum eru í grønmeti og frukt, bæði føroyskum og útlendskum. Tilsamans 18 ymsar
vørur eru kannaðar fyri 742 ymisk týningarevni, m.a. Chlorphyrifos. Fyribils úrslitini vísa, at
vørurnar lúka treytirnar í ES-lóggávuni. Endaliga frágreiðingini kemur fyrst í 2022.
Einki lógarásett yvirlit yvir loyvd ella bannað týningarevni er galdandi í Føroyum, men um
Heilsufrøðiliga starvsstovan í sínum eftirliti staðfestir ella fær kunnleika til, at framleiðarar
brúka ólóglig týningarevni, sbr. omanfyrinevndu ES-reglum um týningarevni, ella um loyvd
týningarevni verða funnin í matvøru í Føroyum í nøgdum omanfyri loyvd markvirði, setur

-- 1 of 2 --

U M H V Ø R V I S - O G V I N N U M Á L A R Á Ð I Ð
Heilsufrøðiliga starvsstovan forboð fyri at selja hesar matvørur. Heimild fyri hesi avgerð er í
matvørulógini.
Sum nevnt er í føroyskari lóg einki samlað yvirlit yvir loyvd ella bannað týningarevni í
matvørum, og tí heldur starvsstovan seg til tey yvirlit, sum eru ásett í øðrum Norðurlondum.
Umhvørvis- og vinnumálaráðið, tann 15. desember 2021
Magnus Rasmussen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Djóni Nolsøe Joensen, løgtingsmaður
Svarari: Magnus Rasmussen, landsstýrismaður í umhvørvis- og vinnumálum
Evni: Týningarevni í matvørum í Føroyum
Spurningar:
1. Kann landsstýrismaðurin upplýsa, hvussu Heilsufrøðiliga starvsstovan hevur
eftirlit við týningarevnum í matvørum í føroyskum handlum?
2. Er týningarevnið Chlorpyrifos, sum er bannað í ES og Danmark, loyvt at
brúka í Føroyum?
3. Ætlar landsstýrismaðurin at gera reglur fyri, hvørji týningarevni kunnu
brúkast, og hvørji ikki kunnu brúkast í Føroyum?
Viðmerkingar:
Í farna mánað kom fram gjøgnum Heilsufrøðiligu starvsstovuna (HFS), at
týningarevnið Chlorpyrifos var funnið í eini vøru, sum er seld í føroyskum handlum.
Fleiri kanningar vísa, at sjálvt í smáum mongdum er Chlorpyrifos skaðiligt fyri heilan
hjá børnum. Um so er, at børn eru í heilsuvanda, so kann vera neyðugt at styrkja
eftirlitið við slíkum vørum. Talan er um vørur, sum eru innfluttar úr Danmark, og tað
eru kanningar hjá DTU Fødevareinstituttet í Danmark, sum hava funnið týningarevnið
í vøruni.
Í hesum sambandi er viðkomandi at spyrja, hvør leikluturin hjá Heilsufrøðiligu
starvsstovuni er, og í hvønn mun HFS hevur eftirlit við slíkum evnum. Harumframt
eru tíverri ongar ásetingar í føroyskari lóggávu um nýtslu av týningarevnum sambært
heimasíðuni hjá Umhvørvisstovuni. Grannalond okkara hava reglur fyri, hvørji
týningarevni kunnu brúkast, og hvørji ikki kunnu brúkast. Tí verður hesin
fyrispurningurin settur.
Á Løgtingi, 7. desember 2021
Djóni Nolsøe Joensen

-- 1 of 1 --