52-058/2021

ALMANNAMÁLARÁÐIÐ
Eirargarður 2 • FO-100 Tórshavn
Tel: +298 304000 • Fax: +298 304045 • E-mail: amr@amr.fo
Løgtingið
Nr. 52-058/2021
Svar
uppá
skrivligan fyrispurning nr. 52-058/2021 eftir tingskipanini § 52a til Elsebeth Mercedis
Gunnleygsdóttur, landsstýrismann í almannamálum, til Tord J. Niclasen, løgtingsmann,
um teknmálstulkatænastuna
Spurningar:
1. Er ætlanin at fáa møguligar forðingar av vegnum fyri, at fríyrkistulkar í nógv størri
mun kunnu nýtast av tí einstaka brúkaranum?
2. Er ætlanin at broyta skipanina, so at játtanin fylgir brúkaranum?
3. Er ætlanin at broyta skipanina, so at brúkarin fær størri frælsi at velja egnan tulk?
Svar:
Til 1: Í lógini um almannatrygd og tænastur er fyri fyrstu ferð ásett í lóg, at tulkur kann verða
veittur persóni við ongari ella niðursettari hoyrn ella persóni, sum hevur teknmál sum mál, og
sum tí hevur tørv á tulki, tá samskift verður við onnur, at tulkur verður veittur soleiðis, at
persónur kann taka lut í samfelagslívi og sosialum lívi á jøvnum føti við onnur, og at
landsstýrismaðurin ásetir reglur um treytir fyri at veita tulkatænastu, tal av tulkatímum, undir
hesum býtislykil millum brúkarar og gjald fyri avleiddar útreiðslur.
Arbeitt hevur verið við at orða eina kunngerð um reglur og treytir fyri at veita
teknmálstulkatænastu. Kunngerðin skal m.a. áseta hvussu nógvar ókeypis tímar, og til hvørji
tiltøk, persónur við ongari ella niðursettari hoyrn hevur rætt til. Umframt ókeypis tímarnar til
tann einstaka, skal teknmálstulkatænastan hjá Almannaverkinum veita tulk, har almannaøkið
hevur myndugleikaábyrgd, og at Almannaverkið mótvegis gjaldi kann tulka fyri aðrar
myndugleikar, har hesir hava myndugleikaábyrgd, eitt nú tulka kringvarpssendingar og tulka
í sambandi við útbúgving og lesnað. Kunngerðin hevur verið til ummælis hjá viðkomandi
pørtum, men av tí at tað vóru fleiri mótstríðandi viðmerkingar til hvussu hetta skal skipast,
verður neyðugt at fyrireika málið betur.
Teknmálstulkatænastan hjá Almannaverkinum hevur á fíggjarlógini játtan til at hava fýra
teknmálstulkar í starvi, umframt at tænastan kann hava inntøkufíggjað virksemi. Tað er tó
trupult at fáa manna øll størvini, hóast lýst hevur verið eftir tulkum. Almannaverkið brúkar tí
26. oktober 2021
Mál: 21/21359-4
Viðgjørt: Jeanette Ellefsen Blaasvær

-- 1 of 2 --

ALMANNAMÁLARÁÐIÐ
Síða 2 av 2
eisini fríyrkistulkar og tímalønt. Almannaverkið er av teirri fatan, at tey hava sett allar teir
tulkar, sum tey kunnu, men tíverri má staðfestast, at Almannaverkið framvegis manglar
tulkar.
Leggjast kann afturat, at Uttanríkis- og mentamálaráðið, Heilsumálaráðið og
Almannamálaráðið hava ætlanir um at kanna, hvørt tørvur er á einum samskiftisdepli fyri
deyv og hoyriveik, og um so er, hvussu hesin kann verða skipaður. Ætlanin er at gera tilmæli
til landsstýrið, um hvussu økið kann skipast best frameftir, eisini millum geirar.
Til 2: Ongar ætlanir eru í løtuni at broyta skipanina, soleiðis at játtanin fylgir brúkaranum.
Sum støðan er í dag, megnar Almannaverkið ikki at nøkta allan tørvin á teknmálstulking, tí
tey ikki fáa sett øll teknmálstulkastørvini. Tað er trupult at síggja fyri sær, at tað fer at betra
um støðuna hjá fólki við ongari ella niðursetta hoyrn, um hesi sjálvi umsótu játtanina, tá
mangulin á teknmálstulkum er so stórur.
Til 3: Ongar ætlanir eru í løtuni at broyta skipanina. Skal borgarin sjálvur velja sínar tulkar,
er neyvan grundarlag fyri at hava teknmálstulkar í føstum starvi hjá Almannaverkinum, men
neyðugt verður allarhelst at hava tímalønt og fríyrkis teknmálstulkar.
Tórshavn 26. oktober 2021
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
landsstýrismaður í almannamálum

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Tordur J. Niclasen, løgtingsmaður
Svarari: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, landsstýrismaður í almannamálum
Evni: Teknmálstulkatænastan
Spurningar:
1. Er ætlanin at fáa møguligar forðingar av vegnum fyri, at fríyrkistulkar í nógv
størri mun kunnu nýtast av tí einstaka brúkaranum?
2. Er ætlanin at broyta skipanina, so at játtanin fylgir brúkaranum?
3. Er ætlanin at broyta skipanina, so at brúkarin fær størri frælsi at velja egnan
tulk?
Viðmerkingar:
Hóast greiða lógaráseting (§ 42 í løgtingslóg nr. 72 frá 25. mai 2020) er tað tíanverri
ein sannroynd, at teknmálstulkatænastan hjá Almannaverkinum ikki megnar at veita
ta tænastu, sum tørvur er á.
Sannroynd er, at mangul er upp á tulkar í Almannaverkinum, og at skipanin tykist ov
stirvin.
Hóast játtan er í løgtingsfíggjarlógini til teknmálstulkatænastuna, sum deyvir borgarar
hava rætt og tørv á, so fáa tey ofta ikki ágóðan av henni. Avleiðingin er verri atkoma
og verri møguleikar hjá okkara deyvu borgarum at taka lut í samfelagslívi og sosialum
lívi á jøvnum føti við onnur. Sostatt er hesin minnniluta bólkur fyri vanbýti.
Tí átti tað at verið natúrligt og ein sjálvfylgja, at fríyrkistulkar í nógv størrri mun
gjørdust partur av tænastuni, og at játtanin á fíggjarlógini fíggjaði hetta.
Fyri at gjørt skipanina minni stirvna og meira smidliga, so átti peningurin at fylgt
brúkaranum og at tann deyvi, um gjørligt, hevði frælsi at valt egnan tulk – og at hetta
varð goldið av játtanini ”Teknmálstulkatænastan” á løgtingsfíggjarlógini.
Hetta vildi uttan iva verið eitt stórt frambrot til gleði og gagns fyri tey, ið tørva.
Í samgonguskjalinum verður sagt, at ”Teknmálstænastan verður styrkt”.
Tað er í hesum sambandi, at fyrispurningurin verður settur.
Á Løgtingi, 14. oktober 2021
Tordur J. Niclasen

-- 1 of 1 --