52-053/2021

Dagf. 19. oktober 2021
HMR J. nr. 21/20697-6
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-053/2021 eftir § 52a í tingskipanini um serlækna í eldrasjúkum, frá
Tordur Niclasen, løgtingsmanni
Fyrispurningurin er soljóðandi
1. Hvørjar royndir eru gjørdar fyri at fáa sett serlækna í eldrasjúkum og nær kann roknast við,
at slíkur verður settur í heilsuverkinum?
Svar:
Landssjúkrahúsið hevur játtan til serlækna í eldrasjúkum (geriatri) í hálva tíð. Í 2015 varð
ein serlækni við hesari sergrein settur á Landssjúkrahúsinum í nakrar mánaðir, men síðani
hevur eingin serlækni í eldrasjúkum verið í starvi í Føroyum.
Tað er trupult at fáa serlæknar settar í fast starv, og geriatri er tíverri einki undantak -
heldur hinvegin. Landsstýrismaðurin hevur fingið upplýst frá leiðsluni í
Sjúkrahúsverkinum, at tey eru ikki vitandi um nakran føroying, ið er serlækni í
eldrasjúkum, og tað hevur víst seg at verða nærum vónleyst at fáa nakran serlækna at
søkja eitt yvirlæknastarv innan økið í Føroyum.
Landsstýrismaðurin er kunnaður um, at sjúkrahúsverkið fer at gera eina nýggja roynd í
næstum, tá ið tey fara at lýsa eftir einum serlækna í eldrasjúkum.
Eisini hevur Medisinski depilin á Landssjúkrahúsinum verið í samskifti við Región Øst
um at gerast partur av høvuðsútbúgvingarstørvum í geriatri, soleiðis at ein lækni kann
byrja høvuðsútbúgvingina í geriatri á Landssjúkrahúsinum og gera seg lidnan í Danmark.
Hesum er man ikki komin á mál við enn. Orsøkirnar eru fleiri, millum annað at tað í síni
heild er trupult at fáa yngri læknar at velja sergreinina geriatri, og útlitini til at arbeiða
sum einsamallur serlækni í eldrasjúkum í Føroyum eru ikki lokkandi. Soleiðis er í verandi
støðu ikki møguligt at svara uppá, nær tað kann roknast við, at serlækni í eldrasjúkum
verður settur í heilsuverkinum, men arbeitt verður við hesum.

-- 1 of 2 --

Heilsumálaráðið, 19. oktober 2021
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Tordur J. Niclasen, løgtingsmaður
Svarari: Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður í heilsumálum
Evni: Serlækni í eldrasjúkum
Spurningur:
Hvørjar royndir eru gjørdar fyri at fáa sett serlækna í eldrasjúkum og nær kann
roknast við, at slíkur verður settur í heilsuverkinum?
Viðmerkingar:
Vit hava sum kunnugt nógvar serlæknar í Føroyum. Her er talan um læknar, ið hava
fingið serútbúgving og royndir innan ávís øki. Sum dømi kunnu nevnast serlækni í
barnasjúkum, serlækni í kvinnusjúkum, serlækni í hjartasjúkum, serlækni í
lungasjúkum, serlækni í giktasjúkum, serlækni í eygnasjúkum og serlækni í
oyrna/nøs-og háls sjúkum. Soleiðis kundi eg hildið á. Um ein serlækna kann sigast, at
hann er serfrøðingur burturav á sínum øki.
At vit hava nógvar ymiskar serlæknar í føroyska heilsuverkinum er gott og gagnligt
fyri okkum, ið gera brúk av hesi tænastu – og í nógvum førum ger hetta tað, at
kanningar og viðgerðir í stóran mun kunnu fremjast í Føroyum – ella um neyðugt,
uttanlands, við ávísing av serlækna.
Men, tað er ein serlækni, sum, mær vitandi, ikki er at finna í føroyska heilsuverkinum
– og tað er bæði spell og stórliga at undrast yvir.
Her hugsi eg um serlækna í geriatri – ella lækna, ið hevur serútbúgving at taka sær
av sjúkum, sum raka eldri.
Ein serlækni í ”eldrasjúkum” er serkønur í at kanna, diagnostisera og viðgerða eldri
menniskju. Bæði tá talan er um bráðfeingis sjúkur eins væl at útgreina og seta út í
kortið endurvenjingarætlanir. Mangan hava eldri fólk ymiksar sjúkur samstundis at
stríðast við. Ymiskar sjúkur, ið krevja ymiskan heilivág samstundis. Um geriataran
kann sigast, at hansara føleiki er ikki avmarkaður til eina ávísa sjúku, men heldur ger
hann sær eina heildarmeting av tí sjúka og hvat skal til, til tess at linna um støðuna
ella lekja tann sjúka.
Tá hugsað verður um eldru borgarar okkara, sum búgva heima hjá sær sjálvum ella
hjá avvarðandi og/ella á ellis-og røktarheimum og á sambýlum kring landið – og sum
stríðast við sjúkur, sum raka á ellisárum, ja, so er at harmast um, at eingin serlækni í
“eldrasjúkum” finst í føroyska heilsuverkinum.
Í samgonguskjalinum stendur, at “Fleiri serlæknar verða settir, herundir eisini ein
serlækni í eldrasjúkum.”
Tað er í hesum sambandi, at fyrispurningurin verður settur.

-- 1 of 2 --

Á Løgtingi, 7. oktober 2021
Tordur J. Niclasen

-- 2 of 2 --