52-036/2021

U M H V Ø R V I S - O G V I N N U M Á L A R Á Ð I Ð
GONGIN 7 • POSTSMOGA 377 • 110 TÓRSHAVN • TELEFON 30 66 00 • E-MAIL: UVMR@UVMR.FO
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Føroyar
Tórshavn, tann 21. september 2021
J.nr.: 21/18021-4
At tilskila í svari
Svar upp á § 52a-fyrispurning nr. 52-036/2021frá Aksel V. Johannesen, løgtingsmanni,
um veðhald í landbúnaðinum
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Hvussu langt er arbeiðið komið við at fara frá persónligum veðhaldi fyri lán til
landbúnaðin?
2. Er landsstýrismaðurin av teirri áskoðan, at festarar ikki skulu veðseta persónligt?
Svarað verður undir einum:
Við heimild í løgtingslóg um landsjørð kann ein festari leggja raksturin av festinum í eitt
partafelag ella eitt smápartafelag. Felagið kann síðani upptaka lán til leysafæ, t.d. til útbúnað,
og útbúnaðurin, sum lánið verður veitt til, verður ofta sett sum trygd fyri láninum.
Festarar kunnu eisini taka lán til at keypa festibræv ella til bygningar, sum síðani verða settir á
festibrævið. Hesi lán verða upptikin sum persónlig lán, tí festibrævið, sum er knýtt at láninum,
er persónligt. Lánið verður vanliga latið við trygd í festibrævinum, og festarin sjálvur er
skuldari. Vinnufelagalógin forðar fyri, at slík lán kunnu verða upptikin gjøgnum eitt felag, tí
eitt felag kann ikki upptaka lán fyri ein kapitaleigara.
Løgtingsins Umboðsmaður metti í 2007, at hátturin, sum grunnurin valdi at tryggja sínar ognir
við, stóð ikki mát við tær avleiðingar, sum kundu verða fyri festaran. Síðani eru festibrøvini
vorðin umsetilig, og støðan er nú ein onnur. Ítøkiliga merkir hetta, at eitt festibræv í
útgangsstøði eigur at kunna verða selt fyri tað upprunaliga virðið, t.d. keypsprísin, umframt ta
virðisøking, sum ein lánifíggjað íløga hevur givið festinum. Í útgangsstøði átti festarin, sum
selur, tí at fingið fyri lánið, so skuldin kann gjaldast aftur.
Fortreytirnar hjá vinnurekandi í landbúnaðinum eru sostatt í útgangsstøði tær somu sum hjá
øðrum vinnurekandi, har tann vinnurekandi fær vinningin, um selt verður við vinningi, ella
stendur við skuldini, um selt verður við tapi. Einasti munur er, at eitt felag kann ikki standa fyri
láni til festibræv og bygningar á festinum.

-- 1 of 2 --

U M H V Ø R V I S - O G V I N N U M Á L A R Á Ð I Ð
Spurningurin er so, um lóggávan skal broytast soleiðis, at festibrævið sjálvt kann leggjast í
felag, sum síðani kann upptaka lán.
Í útgangsstøði verður mett, at festarar eiga ikki at at veðhalda persónliga. Yvirskipaða málið
um fíggingarviðurskiftini í landbúnaðinum er stórt, og neyðugt er at viðgera og lýsa fleiri tættir
í hesum samansetta máli neyvari, áðrenn støða kann takast til, um og hvussu møguligar
lógarbroytingar skulu gerast.
Umhvørvis- og vinnumálaráðið, tann 21. september 2021
Magnus Rasmussen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Aksel V. Johannesen, løgtingsmaður
Svarari: Magnus Rasmussen, landsstýrismaður í umhvørvis- og vinnumálum
Evni: Veðhald í landbúnaðinum
Spurningar:
1. Hvussu langt er arbeiðið komið við at fara frá persónligum veðhaldi fyri lán til
landbúnaðin?
2. Er landsstýrismaðurin av teirri áskoðan, at festarar ikki skulu veðseta
persónligt?
Viðmerkingar:
Ætlaði ein festibó ndi at gera í løgur í festið áðrenn 2004, bar til at taka eitt festilá n og
garður, rakstrargøgn o.a. varð sett í veð fyri lá nið. Í 2004 bleiv mjó lkarkvotan
umsetilig, og tá kravdi Bú naðargrunnurin veð í mjó lkarkvotuni, skuldi eitt lá n takast.
Fleiri bøndur vó ru tá	 ó	 nøgdir, tí kvotan var privat ogn, meðan festið var ogn landsins.
Í
2007 var talan um at broyta ló gina um landsjørð. Ætlanir vó ru um at einskilja
innangarðsjørðina og fjó sini. Tá varð sagt, at verður talan um privata ogn, má
veðsetingin eisini vera persó nlig. Men tað ví sti seg at enda við, at bara skuldin varð
einskild, og ongar broytingar vó rðu gjørdar viðví kjandi ognarviðurskiftunum av
innangarðsjørðini. Hetta merkir, at tá ein festibó ndi í dag ger í løgur í festið, so
veðsetir festarin persó nligt, hó ast hann einki eigur.
Løgtingsins umboðsmaður viðgjørdi eitt má l av hesum slag í 2007 og metti tá , at
kravið frá Bú naðargrunninum um persó nliga veðseting er ein ó rí milig treyt at seta
festarum. Løgtingsins umboðsmaður ví sti á , at tann há tturin, sum grunnurin velur at
tryggja sí nar ognir uppá , stendur ikki í má t við tær avleiðingar, sum kunnu verða fyri
festaran.
Í svari frá táverandi umhvørvis- og vinnumálaráðharranum, Helga Abrahamsen, í apríl
2020 (nr. 69/2019) bleiv sagt, at arbeitt verður við at fara burtur frá persónligum
veðhaldi fyri lán til landbúnaðin. Málið er ikki komið í rættlag enn. Neyðugt er at fáa
hesi viðurskifti broytt sum skjótast. Tí verður hesin fyrispurningur settur.
Á Løgtingi, 10. september 2021
Aksel V. Johannesen

-- 1 of 1 --