52-136/2020

Dagf. 14. mai 2021
HMR J. nr. 21/07483-7
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-136/2020 eftir § 52a í tingskipanini um víðkan av barnapsykiatriska
dagtilboðnum, frá Sirið Stenberg, løgtingskvinnu
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Eru nakrar ítøkiligar ætlanir um at víðka barnapsykiatriska dagtilboðið, og um so er, nær?
2. Hvørjar eru royndirnar við dagdeildini?
3. Hvussu nógv børn hava fingið viðgerð á dagdeildini?
4. Hvussu stórur er viðgerðartørvurin, og hvør er tørvurin at víðka um virksemið við kvøld-,
náttar- og vikuskiftistænastu?
Til spurning 1
Í sambandi við at nýggi Familjudepilin verður settur í verk í Sjúkrahúsverkinum, verður dagtilboðið
uppnormerað við einum sálarfrøðiligum toymisleiðara. Hetta verður um stutta tíð. Hetta fer at gera
góðan mun á dageindini, tí royndirnar eru, at verandi normering ikki er stór nokk til at menna og
reka dagtilboðið.
Longu bíðilistarnir hava við sær ein vaksandi tørv á sonevndum “subakuttum” útgreiningum,
metingum og viðgerðum. Sambært Sjúkrahúsverkinum kann hetta arbeiðið upplagt liggja í
dagtilboðnum.
Til spurning 2
Eftir at dageindin varð sett á stovn, varð eitt langt tíðarskeið við færri samdøgursinnleggingum av
børnum og ungum í vaksnapsykiatriini. Men eftir at bíðitíðin í Barna- og ungdómspsykiatriini er
longd munandi, er talið av akuttum innleggingum vaksið aftur.

-- 1 of 3 --

Royndirnar eru annars góðar. Sambært Sjúkrahúsverkinum fær psykiatriin betri kennskap til tey
ungu og familjurnar, og tað gevur nakrar nýggjar møguleikar at arbeiða við familjudynamikkum og
øðrum, sum eru avgerandi fyri, at barnið kemur fyri seg aftur.
Royndirnar hjá Sjúkrahúsverkinum eru, at dagtilboðið bæði kann brúkast til drúgvari
daginnleggingar, men eisini til víðkaðar ambulantar sjúklingagongdir hjá eitt nú teimum, ið hava
etingarólag. Hetta er ein viðgerðarháttur, sum virkar væl, tá tørvur er á meira intensivum
kanningum bæði fyri at lýsa avbjóðingarnar hjá barninum og sambandið til eitt nú foreldrini. Seinnu
árini hevur psykiatriin eisini sæð nógv børn, sum mangla umsorgan, og tá samstarva tey nógv við
tær kommunalu barnaverndartænasturnar.
Til spurning 3
Dageindin varð sett á stovn í oktober í 2019. Tilsamans 27 børn og ung hava verið til greiningar og
viðgerð síðani tá. Tað er ymiskt, hvussu leingi børnini hava verið knýtt at dageindini – úr trimum
vikum upp í fleiri mánaðir. Í løtuni er pláss fyri tveimum innløgdum børnum í senn.
Til spurning 4
Sum tað áður er víst á, er tørvurin á barna- og ungdómspsykiatriskari viðgerð vaksin sera nógv
seinastu fáu árini. Í løtuni hevur Barna- og ungdómspsykiatriin avbjóðingar við at bjóða nøktandi
terapeutiska viðgerð, orsakað av tí vaksandi trýstinum.
Tørvurin á innleggingum av børnum og ungum við akuttum psykiatriskum avbjóðingum í
vaksnapsykiatriini, hevur verið soleiðis seinnu árini (aldursbólkurin hevur verið millum 13 og 17
ár):
2019: 9 innleggingar á íalt 82 innleggingardagar. 8 børn hava verið innløgd.
2020: 7 innleggingar á íalt 20 innleggingardagar. 4 børn hava verið innløgd.
2021 (til 7. mai): 11 innleggingar á íalt 30 innleggingardagar. 9 børn hava verið innløgd.
Tølini tala fyri seg. Dageindin ger góðan mun fyrstu tíðina og tølini fyri innleggingum í
vaksnapsykiatriini minka, tí tøvurin minkar. Ígjøgnum 2019 og 2020 vaksa ávísingarnar til
útgreining og viðgerð í Barna- og ungdómspsykiatiini óvanliga nógv. Hóast talið av útgreiningum
og viðgerð ongantíð hevur verið størri enn í 2020, hevur økta talið av ávísingum tíverri viðført, at
bíðitíðin eisini er voksin. Tað hevur ta avleiðing við sær, at fleiri børn og ung ikki fáa hjálp í tøkum
tíma, við tí úrsliti, at støðan hjá teimum versnar og hjá nøkrum verður akutt. Hetta sæst eisini aftur í
tølunum fyri innleggingar í vaksnapsykiatriini í ár.
Í einum ári eru tað millum 20 (í 2020) og 82 (2019) dagar, har eitt barn hevur tørv á akuttari
innlegging. Um Barna- og ungdómspsykiatriin skal kunna nøkta hendan tørvin uttan hjálp frá
vaksnapsykiatriini, krevur tað, sambært Sjúkrahúsverkinum, eina øðrvísi manning og skipan enn í
dag.

-- 2 of 3 --

Sambært Sjúkrahúsverkinum liggur tann størsti tørvurin m.a. í at víðka og økja um manningina
innan verandi dagtilboð, heldur enn at víðka upplatingartíðirnar. Á hendan hátt kunnu vit hava fleiri
børn og familjur í útgreining og terapeutiskari viðgerð í senn.
Sum landsstýrismaðurin áður hevur boðað frá, verður neyðugt at raðfesta starvsfólkaorkuna í
Barna- og ungdómspsykiatriini til tann vaksandi tørvin. Hetta er eitt mál, sum landsstýrismaðurin
fer at seta fokus á og taka upp við leiðsluna í Sjúkrahúsverkinum.
Heilsumálaráðið, 14. mai 2021
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður

-- 3 of 3 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Sirið Stenberg
Svarari: Kaj Leo Holm Johannesen
Evni : Vìðkan av barnapsykiatriska dagtilboðnum
Spurningar:
1. Eru nakrar ítøkiligar ætlanir um at víðka barnapsykiatriska dagtilboðið, og um
so er, nær ?
2. Hvørjar eru royndirnar við dagdeildini ?
3. Hvussu nógv børn hava fingið viðgerð á dagdeildini ?
4. Hvussu stórur er viðgerðartørvurin, og hvør er tørvurin at víðka um virksemið
við kvøld-, náttar- og vikuskiftistænastu?
Viðmerkingar:
Tað var eitt stórt frambrot, tá ið vit fingu eina barnapsykiatriska dagdeild.
Frammanundan hevði virksemið í barnapsykiatriini í stóran mun verið útgreining av
børnum, og tørvur var á at fáa sett í verk eitt viðgerðandi tilboð við møguleika fyri
innlegging.
Dagdeildin hevur nú virkað í eina tíð. Lagt var upp til, at tað skuldi bera til at hava
børn innløgd á deildini, um tørvur var á tí. Men virksemið er í høvusheitum í
dagtímunum gerandisdagar.
Nú er áhugavert at vita hvussu deildin roynist, hvør tørvurin er, og um ætlanin er at
víðka um virksemið við tí fyri eyga, at barnapsykiatriska deildin kann veita hjálp allar
dagar í árinum, og alt samdøgrið.
Á Løgtingi, 3. mai 2021
Sirið Stenberg

-- 1 of 1 --