52-114/2020

Dagf. 20. apríl 2021
HMR J. nr. 21/05925-4
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-114/2020 eftir § 52a í tingskipanini um bíleggingarskipanina til
koronukoppseting, frá Beintu Løwe Jacobsen, løgtingskvinnu
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Ætlar landsstýrismaðurin at skipa aðrar møguleikar at bíleggja tíð til koppseting enn
gjøgnum verandi bíleggingarskipan?
2. Hvørjar avtalur eru gjørdar við eigaran av bíleggingarskipanini um atgongd til upplýsingar í
skipanini og um handfarin, burturbeining v.m.?
Til spurning 1:
Í sambandi við at farast skuldi undir at koppseta fyri COVID-19, varð gjørt av at gera eina
bíleggingarskipan, har fólk skuldu bíleggja sær tíð til koppseting. Dentur varð lagdur á, at
bíleggingarskipanin skuldi vera so løtt og ómakaleys sum gjørligt at brúka hjá brúkarunum,
umframt løtt at umsita hjá Sjúkrahúsverkinum.
Ein teldutøk bíleggingarskipan varð ment til endamálið, har fólk kunnu bíleggja sær eina tíð til
koppseting umvegis eina heimasíðu. Men havandi í huga, at ikki øll í eldru aldurbólkunum kenna
seg so væl við tøknina, varð mælt til, at hesi kundu biðja sær hjálp frá avvarðandi, tá tey skuldu
bíleggja sær tíð til koppsetingina. Um tey framvegis hava trupulleikar, ella kanska ikki hava ein
avvarðandi at heita á, kunnu fólk ringja á tlf. nr. 304545 og fáa vegleiðing.
Bíleggingarskipanin til koronukoppseting varð tikin í nýtslu síðst í mars 2021, tá farið var undir at
koppseta eftir aldri. Tann fyrsti aldursbólkurin, sum kundi royna skipanina vóru fólk, sum høvdu
fylt 85 ár.
Niðanfyri er ein talva, sum vísir talið á fólkum í ymsu aldursbólkunum, og talið á teimum, sum
hava fingið fyrru koppseting. Talvan vísir eisini prosenttalið á teimum, sum eru koppsett.

-- 1 of 2 --

Ár Fólk í
aldursbólkinum
Fyrstu
koppseting Í prosentum
85 og eldri 1.227 1.000 81 %
80 - 84 1.147 895 78 %
75 – 79 1.880 1.476 79 %
70 – 74 2.482 1.699 68 %
65 – 69 2.682 544 18 %
Sambært talvuni eru fyribils um 80 prosent av øllum persónum, sum hava fylt 75 ár, koppsett minst
einaferð. Knøpp 70 prosent av persónunum í aldursbólkinum 70-74 ár hava fingið fyrru
koppsetingina. Hetta er tann aldursbólkur, sum seinast fekk tilboðið, áðrenn bíleggingarskipanin
varð latin aftur, tí koppingarevni var uppi. Roknað verður við, at tølini í hesum aldursbólkum fara at
hækka spakuliga komandi tíðina.
Samanumtikið metir Sjúkrahúsverkið, at nýggja bíleggingarskipanin hevur roynst væl.
Sjúkrahúsverkið fylgir neyvt við koppsetingargongdini, og atlit verða tikin til teir spurningar, sum
fólk seta á t.d. tlf. 304545. Á henda hátt ber støðugt til at tillaga tey viðurskifti, sum eru ógreið ella
skapa trupulleikar, og fer Sjúkrahúsverkið at halda fram við hesum. Telefonvegleiðingin hevur
verið nógv brúkt, og tað varð væntandi, tí eldri fólk eru ikki eins von við slíkar tøkniligar loysnir,
sum yngri fólk.
Málið er, at so nógvir føroyingar sum gjørligt verða koppsettir fyri koronu. Tí er Sjúkrahúsverkið
eisini til reiðar at gera onnur átøk, sum hava til endamáls at gera koppsetingina so atkomuliga sum
gjørligt, fyri so mong sum gjørligt, um tørvur verður á tí.
Sjúkrahúsverkið hevur ikki hoyrt frá fólki, at tey halda tað vera óvirðiligt, at avvarðandi kunnu
hjálpa teimum við at bíleggja tíð. Vit eru í einari tíð, har alt fleiri viðurskifti verða avgreidd talgilt,
tí hetta lættir um hjá teimum flestu, og tí eru eisini eldri fólk von við, at alt meira verður talgildað.
Til spurning 2:
Sjúkrahúsverkið hevur gjørt eina dátuviðgerðaravtalu, sum tryggjar, at handfaringin av
upplýsingum verða gjørdar á tryggan hátt, og sum fylgir dátuverndarlógini, bæði hvat viðvíkur
handfaring og burturbeining við meira.
Heilsumálaráðið, 20. apríl 2021
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Beinta Løwe Jacobsen, løgtingsmaður
Svarari: Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður í heilsumálum
Evni: Bíleggingarskipanin til koronukoppseting
Spurningar:
1. Ætlar landsstýrismaðurin at skipa aðrar møguleikar at bíleggja tíð til
koppseting enn gjøgnum verandi bíleggingarskipan ?
2. Hvørjar avtalur eru gjørdar við eigaran av bíleggingarskipanini um atgongd til
upplýsingar í skipanini og um handfaring, burturbeining v.m. ?
Viðmerkingar:
Tað er at fegnast um, at tað gongur framá við koppsetingini, og at eldri fólk nú kunnu
bíleggja tíð at verða koppsett.
Bíleggingarskipanin krevur tó, at fólk, sum ikki duga ella ikki brúka tøknina, mugu
hava avvarðandi ella onnur at hjálpa sær og m.a. lata upplýsingar um p-talið til onnur.
Hetta kann ikki sigast at vera virðiligt. Tí tað, at tú er 75 ár, merkir ikki, at tú hevur mist
allar førleikar, ella at tú er ómynduggjørd. Harumframt er ikki vist, at fólk ynskja at
draga onnur inn í síni persónligu viðurskifti.
Komið er fram, at bíleggingarskipanin er ment av og ogn hjá privatari fyritøku, og tí er
viðkomandi at fáa upplýst, hvør hevur atgongd til upplýsingarnar í skipanini. Tí verður
eisini spurt um hesi viðurskiftini.
Á Løgtingi, 8. apríl 2021
Beinta Løwe Jacobsen

-- 1 of 1 --