LM-095/2020

eitt nýtt fyribrigdi í bankaverðini hevur sæð dagsins ljós í samband við at mann hevur fingið negativa rentur tað at fólk hava pengar á bók ella fyritøkur kostar teimum og tað er nakað sum ikki stendur í nakrari teori bók og sum hevur volt nógvar trupulleikar á nógvum økjum taks hevur tikið støðu til ella tulkað lógina soleiðis at vit sær ein fyritøka hevur negativa rentu talur fyri at hava pengar á bók so er tað ein renta sum mann ikki kann trekkja frá sum eini útreiðsla og tað halda vit er eini kanska eitt sindur órímlig støða og tí hava vit valt at gera eina broyting sum ger at ein fyritøka sum hevur eitt lán og sum betalir rentu kann trekkja tær rentan frá men er tað ein fyritøka sum hevur pengar á bók og betalir negativa rentu sum í sær sjálvum er rættiliga frustrerandi kann mann siga so er verið tann negativa rentan frádráttar berætti eg veit ikki hvussu leingi hetta kemur at vera við nú hoyra vit signál um at rentstøðið er við at fara uppaftur og eg má siga akkurát sum er at fyri bankaverðina og fyri búskapum heild so hevði tað sikkurt tænt øllum pørtum við sum mann kom burtur úr tí sum vit hava verið gjøgnum við hesum nakrantíð rentuni sjálvandi er tað øgiliga positivt at vit kunnu læna pengar bíliga til egla lága rentu bæði hjá privatum og hjá tí almenna men tað virkar sum um at vanliga funktiónir verða settar út á kravt í tí støðu sum vit eru í nú hetta málið fer í fíggjarnevndararformaður og tað skal fáa eina skjóti

og góða viðgerð tann fyrr ja so fær aksel

jóhannesen á orði ja takk fyri harra formaður hetta uppskotið er frá landsstýrismannfíggjarmálum jørgeni niclasen og tað stýr seg um at gera nakrar broytingar í okkara kapitalskattavinningslóggávu tað er soleiðis í dag at hevur tú hevur tú rentu inntøku so er ein skatteskyldu og hevur tú eina rentu útreiðslu og tú ert ein felag so hevur tú kanst tú trekkja hana frá í skatti men nú er eitt nýtt hugtak komið inn í okkara bankað verð at nú fáa farið mann negativa rentu av innstandi og mann eigur meira enn ein ávís upphædd og tað kann mann ikki trekkja frá í skatti men landsstýrismaðurin fíggjarmálið mælir til at nú skal mann kunna trekkja hesa ser negativa rentuna frá í skatti og faktiskt taka vit javnaðarflokkin ikki undir akkurát eftirnir tí vit halda at málið er nógv størri enn so nú blaðstemplar mann fyri tað fyrsta at mann tekur at neva tí negativa tegurða rentu hjá bankinum til nummar eitt og nummar tvey sum vit róptu ikki nú sendir víðari til vanliga skattaborgarum fyltar tann á hátt at mann kann trekkja hana frá í skatti tá skal vit øll skulu betala hesa negativa tegurða rentuna sum bankarnir innføra og tað halda vit ikki rætt vit halda heldur mann skuldi so ella so sagt veitst tú hvat vit nokta peningastovnunum at krevja at at taka negativa tegurða rentu fakt at tað er neyðugt tí at mann hevur trupult við at investera pengarnar úti í heimi men fyri stuttum eg havi ikki tølini í høvdinum so hava tíðindaskriv verið úti á portalunum og føroyskum miðlunum og hvussu stór yvirskot peningastovnarnar høvdu í tvey túsund og tjúgu og tað høvdu altso hundraðtals milliónir yvirskot so tað er ikki av neyð at mann tekur negativa tegurða rentu við peningastovnarnar so tað er ikki neyðugt og tað sum hendir í løtuni í føroyum tað er at vit sí kunnu eisini vera feløg at tá tey fáa negativa rentu so vilja tey investera pengarnar onkraðastaðnis og tað síggja vit á sethús á prísinum og prísinum og íbúðum at tað eru fleiri og fleiri fólk sum keypa íbúðurin undir seg til at leiga út tí tað loysist nógv betri enn at pengarnar standa út í bankanum og tað ger tað ómyndiliga trupult hjá vanliga løntakaranum at hava rætul keypa hús tí prísurin var trýstur upp og keyptur undan teimum soleiðis at rættiliga nógv fólk so gott kundu koypt ein hús um tað vóru til ein rúmjan prís í staðin fyri verða noydd til at leiga frá teimum sum sum eiga pengar og nú velja at keypa hús og leiga út heldur enn hann standa út peningastovn so vit í javnaðarflokkinum halda at vit eiga at hyggja eftir og spyr til at at nokta peningastovnum at hava negativa rentu í staðin fyri at blaðstempa tað og siga at nú kann mann tryst hatta frá í skattli soleiðis at rokningin verður send til okkum øll og ikki minst tey sum kanska ikki eiga pengar og ikki hava ráð til at keypa eina hús onkanna keypir hús undaná

takk fyri at fara mær so er tað viðmerki

vinnu sum akseli handelsen nú hava víst í áð

eg haldi at mann eigur at seta í lóg at mann ikki kann taka nógvar tíðirnar rentur altso fara vit nøkur ár aftur tíðina so segði bankin sum kemur og setir pengarnar inn til inn til mín og eta fyri at ráða eftir tínum pengum skal eg fáa eina rentu aftur fyri eitt eitur mann skal betala fyri næstan alt sjálvur í dag tað er so tað tað er at tann tænastur mann fær bankinum men skal mann so eisini altso bankin tú kanst taka rentur frá tær fyri at hava pengarnar inn í sannhaldið tað haldi eg ikki eg eri í lagi eg skilti tað sum bankarnir vóru á vega á húsagang tí tú hevur tú søk søk søk til men tað er tað so eg haldi at staðin fyri at blaðstaðplata sum hann ger eitt sindur við hesum lokala herbein so at mann siga vit banna tann møguleikan tað er ikki loyvt at taka nógvar døgurða

hjá peningasum

eru tit ikki at fara nógv slag

jú vist mann fór inn og segði hvussu høg rentan kann vera og hvussu lág hon kann blíva við lóg so kann eg fara nokk so langt men vit minnast til at vit øll eru noydd til at brúka peningastovn hvørt tú manst barnið í føroyum meira enn eg minni tú hevur ikki møguleika at fáa eina løn ella eina pensjón ella eina aðra veiting uttan tú hevur eina lønarkontu í einum banki í føroyum tí liggur tað eitt stór ábyrgd av bankinum og har er frá at siga at rentan kann vera hvør høg ella einum forlág so til at taka eina negativa rentu og vit vit síggja longu nú at bústaðarprísirnir í føroyum eru øktir munandi tað seinasta árið hálvan árið og tað vóru høgir frammanundan og tað er millum annað tí at tey sum eiga nógvar pengar bæði einstaklingar og feløg og eisini útlendingar velja at uppkeypa ognir leiga tað út kanska tað er bnb og so framvegis og tað ger tann trupulleika vit hava á bústaðarmarknaðum enn størri í føroyum at vanlig fólk við ikki bara lágar inntøku men eisini við við eina lærari løn ella eina námsfrøðingur ella eina sjúkrarleitarfrøðingur ella handverkari hava trupulleika úr høvur at fáa nakað at búgva í øllum frá miðstovaraðkinum tí at prísirnir eru so mær ikki høgir og tað hevur keypt nógvum førum at fólki sum ikki búgva í húsunum men leiga tey út annaðhvørt langtíðarleiðir

ið ella tað er bmv takk fyri at fara ja takk fyri so er tað magnus

ja tað snýr seg um nakað við negativa rentu fyri nøkrum árum síðani tá hugsaði mann tað ikki um at eg við negativa rentu sum at setti pengar inn sum fekk mann postøðað rentu ella rentu segði mann mann segði ikki um gongd altso tað lá bara í tað at tað var positivt og mann sigur einki eg sum fyrr og ein gomul konur lamba plagdi ofta at siga hví mann tað vera so hvat er tað sum hent hví er rentan nú blivin negativ men veruliga ikki er bara tað at hon er negativ eg havi nú ikki svar upp á akkurát hví tað er eg haldi at jakk mikkelsen greiddi greiddi væl frá umheit her at tá ið tað hevur verið positivar rentur so hevur tað jú verið ein inntøkan og tá tað nú er negativt so verður loyvt til at mann kann trekkja tað frá og so haldi eg at eg skal ikki siga meira akkurát um tað men eg haldi at tað var nokk so áhugavert at tað er tað sum akkurát hann kom inn á at hann er tað sum eg líka sum hoyrdi tað at vit við lóg skuldu siga at bankarnir ikki kunnu hava negativa rentu tað skilir slekkir tí eg haldi slekkir at mann kann gera tað vit vita gott tað at tað verða sterk krøv sett til bankarnar fyri at teir skulu ansa eftir okkara pengum og at tað skal vera trygt og tey krøvini eru bara herd og herd tí at tað skal jú vera ein pálstring og so at fara inn líka sum at siga tað at nú skulu vit her á løgtingi siga tað at veitska tær til og ikki longur altso tað tað dugir ikki ordiliga at foreina meg við eg haldi at eg haldi at mann fer niður í smálutirnar og og kanska ljóðar at tað kanska eitt sindur eitt sindur søtt í orðnum hjá onkrum at jú vit gera bara á tað mátan at vit hava ikki loyva negativa rentu men eg haldi ikki at vit hasum sjónarmiðnum taki eg ikki undirvið hvussu er eg haldi at bankarnir teir eru reguleraðir við strangum reglum og lógum og so kann mann siga at men at teir hava teir hava yvirskot at allar fyritøkur sum hava respekt fyri sær sjálvum skulu hava yvirskot og so var spurningurin hvat er eitt stórt yvirskot og ein banki má hava eitt eitt rímiligt yvirskot so men hetta málið kemur so í fíggjarnevndina har ið vit fara sjóandi at at vendisnir aftur fram og eisini taka tær sjónarmiðið hjá akselvi johannesen og kanska øðrum við men eg má siga at tað tað tiltalar ikki meg eg haldi at tað virkar nokk so skilagott at tá mann kann hava positivar rentur og og tað er ein inntøka og er negativ tín

at mann kann trekkja tað frá takk fyri

takk fyri at vera mær

ja takk fyri at fara mær í eg haldi at hatta var sjálvandi áhugavert at hoyra og tingini hanga jú saman og tað er tað sum jaspur langari vísti vóru at tingini hanga saman og vit vita í dag at rentan er so lág sum ja í tvey túsund og níggju og tvey túsund og tíggju tá minnist eg at kommunan har sum eg var borgarstjóri hevði hevði eitt lán og tá segði mann at nú má lánið frystast tí rentan kann ikki fara longur niður og eg meini at hon var um fimm seks prosent og tað vóru allir ekspertar á bananum so at nú má frystast og hon er bara farin longur niður og ja vit vita tað at nú er hon heilt heilt langt niðri so tingini hanga saman og eg vil bara taka undir við tí sum jaspur langari segði at tey fólk og vit sum skylda pengar í dag vit hava eina óalmindiliga lágarrentu og tí er tað tað tað sum verður rátt til hjá fleiri

at avtala skuld niður takk fyri ja takk fyri so er tað

hjá tey síðstu fimmti árini verður eitt rættiliga løgið hjúnarband ella hjúnarbandi millum bankarnar og fólkið bankarnar og vinnulívið og vit sum hava vera av politiskum skipanini tey síðstu nógvu árini vita at sjógvarnar hava brotið øgiliga øgvusliga til tíðir og og so hevur tað verið kvirra og kanska kyrrindi aðrar tíðir hetta hetta løgna hjúnarbandið sum er millum peningastovnarnir og og og føroya fólk har sum vit bæði eru bundin av teimum men samstundis eisini hava øgiliga sterkar hugsanir um um hvussu tætt ella fast vit skulu stýra peningastovnunum ella hvussu stórt rásarúm hvussu stórt frælsi teir skulu hava til at til at áseta sína sína egnu kós og tað er nokk soleiðis at at at bankarnir alloftast vilja hava minst arvslongdarprinsip til politiskum skipanina at politiskum skipanina skal ikki hava nakað sum helst ávirkan á ástýringina í í samfelagnum stýringin í vinnulívinum stýringina í millum millum morgara og og banka í hvussu ikki ferð tað gongur galið tá er mann altíð treiðar at draga samfelagið at draga skattgjaldarin til svars tá ið skattgjaldarin kann betala tá ið tá ið tá ið skipið er kolsylt og eg haldi at tað vit noyðast at síggja hesi viðurskiftini eitt sindur størri perspektivi vit kunnu ikki bara siga tað sum vit onkuntíð hava gjørt sum politiskipan at her má her má bankan mugu bara stoppa at gera akkurát tað sum teimum hava tað sum teir hava hug til tí teir hava best skiliput viðurskiftini tað er sjálvandi freistandi tað ljóðar eisini gott men veruleikin er bara tann at vit hava øgiliga stóran tørv á at stýra okkara bankum eisini í hvussu størri hevur lærupeningur verið ómetaliga stórur tá ið eikbankið fór á heysin tá haldi mann gjørdi samlaði tapið upp til sjey milliardir krónur fyri fyri fyri allar føroyingar vinnulív og og privataruppsparar og landið hevfti fleiri tals milliardir fyri tá ið bankarnir fóru á av knóranum í í nítíðu árini so vit mugu ansa eftir at vit ikki mála suverenitetin hjá bankinum for ljósareyðan tí vit vita tað at tað eru eisini menniskir sum stjørnu har og tey hava bara tey síðstu hálvtrýssu ár nær fleiri ferðir rent bankarnar hjá heysinum so uppgávan hjá okum sum politiskipan er ikki bara at at lækka aftaná tá ið bankaleisturin siga at nú skal gerast tað ella nú skal gerast tað tað er tvørturímóti at vera tann tann ábyrgdafulli bróðurin sum hjálpir tá ið hjálpir og stuðlar og vegleiðir tá ið bankarnir kanska hava hug at at loypa dekanum lættliga um tingini hesi viðurskiftini sum vit viðgera í dag haldi eg eisini skuldu síggja sær eitt sindur størri perspektivi vit hava fingið eina støðu har sum har sum hann roynir at har sum hann roynir at ið bústaðarminnisturin í bústaðarfíggingini roynir at skvisa tær allarseynastu krónurnar burtur úr fólki at fáa tey at hvíta seg tað allarsýðsta fyri at fyri at koma upp á tær fýra milliónar ella kanska fimm milliónar sum tær treður fyri at seta búgv og eftir mínum tykki er tað reint trælahald tað er reint trælahald at at ungar barnafamiljur skulu binda seg skulu tvingast so høgt upp fyri at fáa tak úr høvdi at teir skulu binda seg til lán uppi á uppi á bæði trimum fýrum fimm millión krónur og tað kann mann bara við at hava so evarska evarska evarska lítlar rentur sum til ber og nú hava vit so eisini fingið úr úrslitið sum eitt negativt rentur og eg má siga tað at sjálvt um eg ikki havi granskað tað til fulnar avleiðingarnar av tí so eri eg rættiliga samdur í hugtakið sum hjá framsóknum træonarflokkinum akkurát vildi eg við hannesen at negativt rentur tað er ein spurningur um vit sum politisk skipan skulu loyva negativt rentur tað haldi eg vit skulu kanna hvørjar avleiðingarnar kunnu vera av at tingið tekur eina støðu til at vit loyva ikki negativt rentur skilji eg væl kjakið um um um um um frádráttin men vit kunnu ikki bara til góðar síggja vinnulívinum so mugu vit eisini hugsa um tann privata dugnaliga uppsparararnar so vist tað skal vera so má tann sum hevur klárað samlað sær nakrar krónur upp sum sum privatmaður má viðkomandi eisini koma undir somu støðu sum sum tær vinnufyritøkunar sum hava gjørt tað so har eg haldi vit kunnu ikki skilja ímillum at at tann sum er dugnaligur og at samlað sær nakrar krónur upp at at at hann fær aðrar treytir enn enn enn ein vinnufyritøka sum er í somu støðu men men aftur til tann meiri generella partin at so vit vit høvdu í undanpartinum samgongu at ynskja frá bankunum um at at tær skuldu kunna krevja so snakkar krónur frá hvørjum borgarum fyri at hava eina kontu hjá tær í ramast álvara ætlaðu teir at ætlaðu teir at mann skuldi krevja pengar fyri tann monopoli rætt sum tær hava til at fólk hava sína lønarkontu og sjálvandi vóru vit nøkur í táverandi samgongu sum satur kort á knúsanna í tað kann ikki vera rætt at ein banki skal skal taka sær tann rættin at at krevja pengar fyri at fólk noyðast hava pengar sínar standandi ella hava eina kontu standandi í bankanum so so sjálvt um hetta kanska er ein ein tekniskur trupulleiki sum jákup mikkelsen var inni á og sum vit standa við av av teimum negativu rentunum sum sum er í dag so haldi eg ikki at at vit bara sláa knipsaðu fingurum siga at vit loysa tá mátan sum sum mann hevur gjørt lagt upp til sína uppskotina undir øllum umstøðunum so skal tað kannast væl virðiliga tí tí sum sagt tað eru øgiliga týdningarmikið at vit sum politiskipan eru tann er tann aktivi og kritiski lækarin hjá bankinum tað vísir seg at tann vanligi borgarin hevur øgiliga lítið at sláa sagt har tá er tað bankin sum hevur bukt nú báðar endar og einasta trygdin hjá tær vanliga borgarum í føroyum móti í bankinum er júst vit sum politiskur skipan sum skal seta treytina fyri hvussu bankan kunnu arbeiða og vit eiga ikki bara at loypa á leistum vit fara sjálvandi at viðgera tann álvara sum liggur í uppskotinum væl í í fíggjarnevndini men eg helli rættiliga nógv til tann vógvin sum sum undanfarni løgmaður varini á at at so lætt so lætt verður at tær eru ikki samtykt við eitt vit mugu kenna avleiðingarnar av og sín út í hasum og og undir øllum umstøðum haldi eg at vit eiga at gera okkara til at normalisera viðurskiftini sá hesa at at rentur ikki eru ikki sleppa at at virka við tú fortekn tað er hvussu ein egla álvarsom støða eg haldi at vit kanska skuldu diskutera leiklutini hjá tí almenna eg eri ikki fullvituvur um hvussu vit best kundu brúkti leiklutin hjá almenna partin av av føroyabanka men tað er einki ivast í at tað almenna eigur sínum triðing í bankanum og vit áttu at brúkt hann kanska sum eitt grundfag til at skipa eini sethúsabanka í føroyum sum eittans hevur eittans endamál og tað er at fáa bøtt um forstreturnar kanska serliga hjá teimum ungu fólkum úti á bygd at fáa fáa fáa lán til at byggja sær vanlig sethús tí at eg veit at tí í dag er nógv lættari at at leiga fyri átta túsund krónur um mánaðin úti á bygd í dag enn at at fáa møguleikan fyri at seta bøddir undir undir egið borð at seta búgv og tað er ikki ein nøktandi støður so vissuni landsstýri vissum samgongan vildi gjørt nakað munagott tá tað kemur til bankafígging og bankarviðurskiftir so tóku hon tey viðurskiftini upp syrdu fyri at fingið samráðsir fram til rímiliga treytir altso millum politisku skipanina og bankarnar í føroyum so vit hava fingað eitt veruligt sethúsalánstilboð til møgul fólk og at ikki skulu skulu pínast upp á tær fýra fimm milliónir krónur fyri at seta búgv og so hava nakað av tí at renta sum avleiðing av tí tað hevði verið nakað sum vildi nakað tí tað eru ófatiliga nógv ung fólk í dag sum sum sita tungt úti og sum hava stóran tørv á at fáa eina eina nógv meiri lagaliga sethúsafígging enn enn enn mann kann fáa í dag ikki ikki neyðvendis í havn men uttan fyri meginøki har mann hevur stóra plakkar við at fáa útihjálp

tað hevur verið eitt gott hugskot haldi eg takk fyri hann

fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn

tað haldist avgjørt eisini at fíggjarnevndin fer at kanna hvørja avleiðingar tað kann hava á skipanina um vit nokta fyri nakað tvær rentaðu eg kenni ikki fullvæl avleiðingarnar av tí og eg eri samd við herin sakaris henni í tí at at at onkursvegna hava bankarnar hundi eru við politikararnar hjálp ella av sínum eintingum fremmant gjørt seg í mun til ta støðu sum hann hevði fáað til bankan fyri nøkrum árum síðan eg haldi at við allari virðing fyri teirra virkseminum so hevði mann meiri kensla fyrr av at at bankarnir tóku sær væl av av tínum pengum óansvar um tað var skuld ella ogn og at teir høvdu virðing fyri tí í dag følir mann sær nærmast nærmast mann ikki fær fatur í sínum egnum pengum tá ið mann fer í bank og tað er ein øgiliga undarlig støða tað er ein fremmant

og tað er sum sum ikki hoyrir nakrastaðni heima takk fyri teg

tey hava rentan ikki komin í gjár takk fyri teg

pállareynartøku takk fyri til sigur steinberg ja eg havi víst á teg fyrr viðgerðina at at hendan so óhøgdin gongdina við at at fleiri fleiri uppskot koma niðan er uttan at tey hava verið til hoyringar og løgfrøðiligar eftirkanningar og tað er mann siga tað tað átti ikki at tað átti ikki at verið tilfaldið í tvey túsund og einogtjúgu hjá løgtingi vit hava nógv dugnalig og vælútbúgvin fólk sum áttøkuna

serfrøður tín

takk fyri

tá skal ikki so øgiliga nógv til eitt vanligt miðaldrandi par sum setir sær fyri at endurnýggja húsini eitt sindur tey hava kanska samlað sær pengar upp tvey hundrað túsund trý hundrað túsund fý hundrað túsund krónur til at standa ímóti teirra avbjóðing sum kemur við húsunum aftaná tey hjøllu tey fáa negativa rentu av teimum pengunum sum tey hava samlað sær upp talið púrasta burturviða tað er hvussu sovorðnar skipanir ella sovorðnar støður sum vit sum politisk skipan mugu fyri at halda okkum við fyri og taka hond um tí tað er eingin annar at gera tað

vangandi enntá takk fyri

áh

eg hugsi fyrst og fremst at vit í fíggjarnevndini skulu skulu fáa lívstøðis viðurskiftini úti á sýr so vit kanska kenna telefonirnar avleiðingarnar av tær nekadøgurentini um stendur hesumegin ella hasumegin men uppgávum uppgávum hjá okum má verið hvussu sum at vera tann tann virkni og ábyrgafullu stórubeiggin ella lítlubeiggin hvussu vit nú síggja okkum í mun til í mun til bankaleiðis tað er hvussu tað sum vit eru sett í

og her er eina tilleggu takk fyri teg

og tað er nú tosað um bankarnar takk fyri at fáa mær eina dag

ja so er tað páll á reynastøðum takk fyri eg haldi at tað er eygleiðarrelevant viðmerking hjá eftir langoyrdum armenstongdarprincippi haldi at vit hava sæð ómetaliga nógv til politiskur skipandi fyrstu síðstu fimmogtjúgu árini tað er at bankarnir er øgiliga dugnaligir til at siga haldingum langt vekk inntil alt er siglt fullkomiliga omanav so er knappliga einki armenstongdarprincipp longur so so hálar mann skattgjaldaran fram aftur sum skal hefta fyri hetta tapið og hatta tapið og hatta tapið so tað sum er tað sum eg haldi at tað var poul niðrup rasmussen sum segði rætt titið umhug einaferð so tað er tað sum er uppgávan hjá okum sum politiskipan tað er at royna at at hjálpa banknum at stýra upp á rímiliga máta so at tað kemur borgaran til góða

tað er tað sum er okara uppgáva sum politiskipan takk fyri ja og so er tað bilju stielussen sum fær orðið

ger so væl takk fyri hann formaður ja her er eitt eftir øllum at døma við fyrsta eygnabrá ein eitt ógvuliga til forlátiligt uppskot um negativa rentu eg havi sitið við undran og lurtað eftir akseli hannesen og pállarinatúgvu teir stilla seg við síðuna av teimum sum eiga pengar á bók og ætla at fara so langt at teir ætla at banna bankunum at rokna negativa rentu av innistandum pengum tað undrar meg rættiliga nógv tí at vanliga so hava hesir flokkarnir átikið sær leiklutin at stilla seg við síðuna av teimum sum eru verri fyri fíggjarliga og heldur eru í tí partinum sum skylda pengar og teir tosa um millum annað høgar sethúsaprísir og annað og tá tosa teir um tey sum skylda pengar men fara teir at nokta bankunum at rokna negativa rentu so fer tað væl eisini at merkja tað at millum annað tey sum í dag hava realkreditlán og kunnu vera í tí hepnu støðu at í staðin fyri at gjalda rentu til bankarnar so fáa tey kanska eitt útgjald tí at tey hava eitt stórt lán og tað vil eg akseli hannesen og pállarinatúgvu siga nei takk til nú at teir ynskja at verja tey sum eiga kanska milliónir á bók eg skildi tað slett ikki eg haldi at teir burdu verið ógvuliga fegnir um hetta uppskotið nettu upp av tí orsøk at at mann má viðurkenna at støðan er blivið so at negativ renta er ein veruleiki og tað er ikki vit í føroyum sum avgera rentustøðið úti í heimi tað er allur heimspúlskapurin sum er við til at leggja støðið á rentuni tað sum eg haldi er gott við hesum uppskotum tað er at tey sum hava átt tey sum eiga nógvar pengar og hava pengar standandi á bók og ikki finna íløgu objektir pengar sum tey kunnu seta íløgur sum tey kunnu gera fyri at goyma pengarnar betri enn í einum banka hava í ávísan mun eru í ávísan mun farin út á sethúsamarknaðin og á ognarmarknaðin og hava sett sínar pengar í bygningar tí at seta pengar í sethús og í bygningar í fasta ogn tað er besta íløgu tú kanst gera yvir eitt langt tíðarskeið og tað tað hevur verið við til tað er ikki einsamalt men tað verður við til at lagt trýst á sethúsaprísi tá ið ein sum hevur búð í einum kjallara í langa tíð kanska við tveimum trimum børnum sær nú er eini hús til sølu so fer viðkomandi í bankan og biður um lán og fær kanska bankið sigur ókey ja eg kann lána tær tvær komma níggju milliónir ella okkurt so fer hann til tann sum eigur húsini og sigur eg eg vil gjarna bjóða upp á hesum húsum so kemur ein annar av hesum sum eigur tíggju milliónir á bók og sigur sigur bara hvat tað kostar eg betali og so má viðkomandi sum hevur búð í nógv áðrenn hon er vánaligur kjallara við sína familju og forsetar við at búgva har tí at hesin her sum eigur nógvar pengarabók keypir húsini framman fyri nøsini á einum sum veruliga hevur tørvað húsini tað er støðan nógvastaðni í føroyum í dag við hesum uppskotinum so sigur mann at nú kann eitt vinnuvirki sum eigur pengarabók í hvussu so er fáa tann lítla fyrimunin at mann kann draga tí negativu heilt stóður pengarnar altso vist tú skalt fáa ein skattligan fyrimun upp á tíggju túsund krónur so skalt tú eiga tíggju milliónir á bók tí at negativa rentan av tíggju milliónum er seksoghálvtrýss túsund krónur og skatturin átjan prosent av seksoghálvtrýss krónum er tíggju túsund krónur at tað er ikki tann vældiga fyrimunurin men hetta er eitt signal um at mann vil gera tað eitt lítið sindur átuligari at ikki koma í tað støða skula betala nógvar pengar fyri at hava vera innibrendur við pengum um mann kann handla tað soleiðis og hinvegin so haldi eg at tað er gott fyri tey sum í dag skylda nógvar pengar at støðan er so sum hon er at tey betala lítið og einki av rentu tað er nakað í hesum uppskotinum sum vit mugu í fíggjarnevndini snakka við landsstýrismannin í fíggjarmálinum nú sigur hann tað hann stutta tíð til at fyrireika uppskotið og tað ikki verður til hoyringar tí at hann sigur her at tey sum hava lán og fáa inntøkur av orsakað av negativari rentu tey skulu skatta av tí inntøkuni altso fáa ein rentuskatt burturav tí og tað skal móti roknast í rentustuðulsskipanum og tá tosa vit ikki um vinnulívið vinnulívið hevur ov onga rentustuðulsskipan tey einastu sum hava eina rentustuðulsskipan tað eru vanligir sethúsaeigarar sum búgva í sínum húsi tað eru tey sum fáa rentustuðu og tey verða rakt av hesum uppskotinum um mann kann kalla brúka orðið rakt við tað at rentuinntøkan sum tey hava á sínum lánum altso av av sínari skuld skal mótiroknast í rentustuðunum og harafturat vit eg lesi tað rætt so stendur her at ein møgulig negativ útlondsrenta ber hinvegin við sær at skattskylda inntøkan hækkar er tað eisini galdandi fyri privat so raka tað dupult tí at so skal eg bæði skatta av mínari rentuinntøku tí at tit skildu pengar og tær mótirokna í rentustuðum og har rokni eg við at hoyringssvarini høvdu allarhelst fortalt landsstýrismanninum hatta er ikki ókey tí í dag skatta vit ikki av rentustuðum tað er ein inntøka sum vit fáa men vit skatta ikki av so at altso her eru nøkur ting sum vit mugu viðgera eitt sindur eitt sindur meir í fíggjarnevndini men samanumtikið haldi eg at hetta uppskotið vendir rætt tí at hetta kann vera við til at gera tað at tey sum liggja innibrent við nógvum pengum ikki blíva for kreativ at fara út og leggja trýst á serliga sethúsamarknaðin sjálvandi er tað tann besta íløgan tey kunnu gera at tað er eingin yvirmið um tað og tað fara tey nokk at halda fram við at gera og tað eru tær fríu marknarkreftirnar sum avgera at tey kunnu gera tað og tað fer eingin at blanda seg uppí men hetta er eitt lítið signal um tað at tey gera einki um tit hava pengarnar bara goyma tær inni í bankanum og lata tær standa í frið tí at nú steppa tær gussur frá at blíva revsái pengapolitsa av tí hvussu er

takk fyri harra formaður

íða

viljusinusøvn ja í hesum síðstu eru vit púra samdir og og viðvíkjandi hinum tá ið mann tá ið mann visti akseli handelsen ætlar sær har til at hann bannar negativu rentur sum má tað væl eisini galda fyri tey sum skylda pengar og tey eru nógv tey eru nógv fleiri enn tey fáu sum eiga nógvar pengar á bók og tí haldi eg heldur valt visti eg var í javnaðarflokkinum at stilla meg við liðina av teimum mongu setuseigarunum sum kanska høvdu blivu rakt av uppskotinum hjá akseli handelsen um at ikki halda bankinum at rokna negativa rentur men vit í miðflokkinum standa í hvussu sær við liðina á teimum sum sum skylda nógvar pengar og sita við við láninum og vit haldu hvussu er at fyri tey er henda støðan sum í dag er íkomin

øh rættiliga góð

partin eisini var tíðir tað og hirðnevndan takk fyri

ja avgjørt altso har hevði hvussu vit vilja brúkt orðini hjá akseli hannesen um at øll tey sum í dag skylda pengar fyri síni sethús tey deila sína rentu í dag við øll onnur og tí haldi eg at tað er tað er meiri frá tí sjónarhornunum at vit eiga at síggja málið heldur enn frá tí smala sjónarvinklunum sum akseli hannesen at at ein sum eigur tíggju milliónir á bók hann kann í dag fáa ein skattafyrimun upp á tíggju túsund krónur men tað kann kosta so øgiliga nógv fyri øll tey sum í dag skylda

har eru pengar í sínum sethúsum ja takk áðrenn næsti røðari fær orðið kann eg siga at vit ætla at hava ein stuttan døgurðaseðg í dag frá ca tólvfimtan til tólvfimmogfjøruti harðalagi

so fær rutt vang orðið fyrr enn tær fóru at formaður tað er eitt nokk so principielt mál sum er til viðgerðar men hetta er ikki hetta hevur verið sína orsøk rentan hevur verið lág síðani fíggjarkreppuna og orsøkin til at centralbankarnir søktu settu rentina niður var sjálvandi fyri at stimbra íløguhugin aftan á fíggjarkreppuna fyri at stimbra sjálvandi búskaparligan vøkstur men rentan er í veruleikanum ongantíð komin upp aftur og vit spara upp sum ongantíð fyrr heila tikið í europa eisini og hvussu er heri í norðanlondum og tað er avmarkaður eftirspurningur eftir pengum nationalbankin hevur tikið negativa rentu í fleiri ár og eg haldi at hasa hetta er her við at vit líka sum hava hug at áleggja bankunum treytir fyri hvussu teir handla tá ið tað kemur eitt uppskot sum prolekterar okkum eitt sindur so sakni eg at mann hængur eftir tí aftanfyri bankavinnan er ein so gjøgnin eg havi hug at siga yvirregulera vinnu sammet við aðrar vinnur í landinum so ráðsa handlingsmøguleikarnir hjá bankunum eru ikki serliga nógvir í veruleikanum bankarnir hava yvirskot av pengum hava trupult við at lána tað út aftur og teir hava bara ein møguleika sum so og tað er at seta tí í nationalbankan og har er rentan negativ sum høvdu ein møguleika og tað er at seta pengarnir aftur í nationalbankan við at nær negativari rentu tað hevði ikki verið haldbart fyri bankarnir í longdini í danmark er tað soleiðis har hevur tú fyri tað fyrsta rentufrádræt fyri øll lán tað er ikki sum hjá okkum nær mann fær rentustuðul fyri setúsund lán og har hevur mann langt síðani tikið støðu til at negativa renta gevur skattafrádrátt síðust ella við útlandsrentu her kann mann so eisini mann mann taka fyri givið at tað at at rentan lækkar sum heild tað ger at útreystirnar til rentu stuðul alt annað líka samtíðis lækka sum á tann matin hjálpir tað landsgassanum eisini hetta gagnar við vinnulívinum sjálvandi í øllum førinum í tí stutta siktinum men samtíð so er hetta øgiliga prinsipielt og tí kundi eg eisini gott til támar at hetta málið var betri lýst tað hevur ikki verið til hoyringar men mann hevur hóast alt funnið eitt skjal frá landsbankanum nokk so áhugavert at landsbankin er komin í spæl í hesum málinum og faktiskt vil eg viðmæla landsstýrismanninum til at brúka landsbankan nógv betur tað haldi eg hvussu erfari at mæla til at vit í fíggjarnevndini fáa landsbankan inn í hoyringunum fyri at lýsa avleiðingarnar av hesum málunum tí tað verður ikki lýst serliga væl í hesum uppskotinum og tað sakni eg sum onkur av viðmerkjarunum hevur sagt at hetta er ikki ein broyting sum er komin í fyrradagin so eg við eisini hug at siga og eg havi sjálv arbeitt í banka kanska eri eg eitt sindur merkt av tí at at nú verður sagt at tað verður funnist at bankunum at mann mann verður tað spurdur tá mann skal hava pening út úr bankinum men tað er altso ein avleiðing av tí lóggávu sum vit samtykkja her í tinginum aftur og aftur og aftur øgiliga nógvar av teimum strannningunum sum hava verið seinastu árini hava verið viðvíkjandi hvítvaski sjálvandi hvítvasking sum har vit hava sæð nakrar ógvusligar millum annað ið í uttanlandsdeildum hjá dansku bank og tað ger at mann strammar lóggávuna øgiliga ógvusliga sum so rakar tann í gásareyðum púra óskildiga bankkundan í føroyum men tað eru altso krøv sum fíggjar eftirlitið setir grunda í lóggávu sum vit samtykkja her á løgtingi hvussu nógv ólopið bankarnir hava so skal eg eisini minna á at fíggjar eftirlitið var eftir betri banka fyri ikki so øgiliga langari tíð síðani har sum tey meintu at innkeningin hjá betri banka ikki var nøktandi so í fall vit nokta bankunum at áseta negativa rentið so vil tað nokk í vissum førum merkja at teir verða noyddir til at finna inntøkuna aðrastaðni og hvar verður tað sum sagt eg haldi at tað er lógaruppskotið tað er øgiliga principielt eg hevði ynskt at tað var lýst betur men eg haldi ikki bara mann uttan víðari kann avmarka handlumøguleikarnar hjá peningastovnunum sum í forvegin eru øgiliga begrensaðar og eg rísi eisini um tær føroysku bankarnir sum flest allir hava hava ásetingar sum sum siðfyri bankar og tí lutfalsliga verður sett teimum øgiliga strang lógarkrøv í mun til støddina tí at støddin hjá teimum um mun til føroyska búskapin er lutfalsliga stórur hóast tær ikki í donskum høpi eru serliga stórir peningastovnar eg fari at gera mítt til at vit fáa líst hetta her málið væl

og virðiliga fíggjarnevnd takk fyri

og teim sum hava nógv inni á bók

takk fyri tá ið eg haldi at tað eru øgiliga prinsipiellir spurningar sum beini hann vísir á og tað er millum annað tað vit skulu fáa lýst betri í hesum málinum og eg sakni í uppskotinum at tað ikki er betri lýst og eg má siga at eg hoppi ikki bara upp á hendan her vognin sum sigur at nú skulu vit nokta banknum at taka negativa rentu tí eg síggi fyri mær at tað hevur verið aðrar avleiðingar sum vit ikki gjøgnumskoða

her og nú tað má eisini kannast væl og virðiliga

banka pengarnar á bók so

takk fyri tað og eisini tað sum venst krøvini eru jó økt innormt í mun til hvat tey vóru áðrenn fíggjarkreppuna sum eisini eru ikki mann skal siga at tað belastar bankarnar tað er kanska ikki tætt orðið men men at tað onkursvegna avmarkar handlumøguleikarnar hjá bankunum og serliga hjá føroyskum peningastovnum sum eru relativt smáir í mun til danskir bankar sum faktiskt eru grundarlagið undir tí lóggávuni vit hava í føroyum og tí haldi eg eisini vit skulu hugsa eitt sindur langt signa at vit ikki lóggja okkum soleiðis at vit kanska um nøkur ár at tað kanska slett ikki er grundarlag fyri at hava føroyskir

tað skuldu vit eisini hugsa um takk fyri tær til stefan klein poulsen sum fær orðið

eg takkar formaður eg skal ikki leingja orðaskiftið so nógv afturat eg ætli slett ikki at blanda meg upp í eitt orðaskifti men tá eg so hoyrdi akseli johannesen og poddin so mátti eg líka hugleið eitt sindur um eitt her við negativu rentu hví er hví havi eg negativu rentu tað er ein spurningur sum so nógv seta vit eru trýtað nógv innan búskaparfrøðina hví vit hava hesa negativu rentuna tað at búskaparvøksturin hann er lækkaður seinast ella ígjøgnum tjúgundu øld hann lá um fýra fimm prosent men hann er hann er liggvast um tvey prosent nú tað ger tað nógv minni áðurvert at gera íløgur tað tað lækkaður rentuna tí so er minni eftirspurningur eftir pengum tað er eisini nakað við demografina at gera tað eru nógv eldri fólk livjaldurin hækkar og tað ger at at stavar nógv meira uppsparing saman tað økir móti og tað lækkar eisini um rentuna og so er tað eisini vakstrarlondini kring heimin tey tey tey eru ein vøkstur og tey tjena nógvar pengar men tey ynskja at plasera sínar pengarongdarnar og tað fer ofta til teir etableraðu búskaparnir tá ið tey framkomu londini sum danmark millum annað og tað trýstir eisini rentuna uppaftur longur niður so hava so hava tjóðbankar og regeringar eitt framtæð sum mann kallar kvantitiv ising tað er at tjóðbankin uppkeypir statsupplokatiónir men hvør eigur tjóðbankaðin um tað er regeringin og tað blívur eisini eitt hálvavegn av kunnsligt inndriv sum sum eisini pressar rentuna niður afturat hesum so er eitt sum mann kallar natúrliga rentan tí at tað sum tjóðbankarnir siga at tað er tann nomineylarrentan men mann roynir eisini roknaðast fram til natúrligu rentuna og tá tann natúrliga rentan hon hevur eisini meira ella minni rakt botnin og tá nyttar tað einki at at lækka rentuna teir hava tí nomineylarrentuna tí at virknaðurin er so lítil at tí tann natúrliga rentan er lækkað og at vit higgja til japan so hava teir verið í hesari støðuni faktiskt nokk so leingi tá byrjaði kanska um um aldarskifti í ár tvey túsund so tað eru nakrar heilt stórar kreftir sum pressa rentuna niður og tí hvakkaði eg eitt sindur við tá ið akselja hannesen helt at vit skuldu banna negativa rentu í føroyum eg skilji eg skilji tað slekkið men eg hopi at teir seta hesi somu spurningarnar sum teir høvdu her í fíggjarnevndini til teir røttu fólkini tí so sum eg síggi uppá tað so er føroyar ein lítil og opin búskapur og vit hava null null ávirkan á rentuna vit kunnu ikki ávirka rentuna í heimspúkupum í heimspúkupum í allan máta vit innflyta rentuna sum er vit eru prisetakar sum hann sigur og og tað er ikki bara vit sum er hálvtrýss túsund sum er tað eitt land sum danmark norra svøríki tey eru akkurát so um støðum sum vit tey mugu taka tað rentuna sum er har tey fáa ikki ávirka tað rentuna upp á nakran máta og spurningar um um eitt land sum týskland onnurland ikki eisini er akkurát so um støðu tað einasti kunnu ávirka rentuna tað er tað amerikanski búskapurin tað er esi b at styra heilt heilt stóru eindirnar sum kunnu flyta rentuna nakran vegin als hvussu vit so fara at banna nakað teg í rentu so so er sannførdur um at bankarnir her í føroyum bara flyta kostnaðin onkur aðrastaðni so hækkar tað onkur gjøld tí at teir standa teir verða framhaldandi raktir av tí negativu rentuni frá tjóðbankanum og vit siga at lisið tað rætt so er negativu rentan í tí danska tjóðbankanum minus null komma seks prosent meðan sb hon hevur har er rentan minus null komma fimm prosent og í usa er hon um null so so tað var bara nakað heilt stuttar hugleiðingar um at tað er skiljið slekkið at vinstamongurin ynskir at banna rentuna tí at vit vit fáa ikki ordiliga seta okkum upp ímóti hesum kreftinum sum sum hava trýst rentan niður og kostnaðurin hann verður bara fluttur á onkur aðrastaðni

vit skuldu bannað nógv tær eftir takkar for mær ja

er tað politikkur hjá miðflokkinum?

øh stefan klein válsan ja har formaður eg haldi at hatta er eitt heilt annað evni sum høgt heitaðar hjá mær inná tað at bankar farnar av knøranum og skattkjaldarum komu inn á og ræddheilsbankunum tað er fyri mær ein heilt onnur diskussión eg royndi bara at lýsa tær stóru kreftirnar sum hava trýst rentuna niður bæði tí natúrligu og nomunælurentuna altso tá nomunælurentan er faktiskt mist tað virkuna sum hann fyrr hevur havt og mann fær faktiskt ikki ført kangapolitikk sum hann fekk fyrr í hálvfjerðsunum og fýrsunum tá mann ynskti at sleppa av í tí høgu inflatiónina tá fært tú fært tær ikki stýrt tað sama máta tí at tá natúrligar rentanir lækka so ekstremt nógv og tað at bankarnir útgjalda vinningsbýtið ja tá tær hann kanska havt rínastórur vinningsbýti men men tað ávirkar ikki negativ rentuna upp á nakran máta tað er tað eru tjóðbankarnir og tað eru nakrar heilt aðrar kreftir sum upp á spæl enn enn vinningsbýti sum bankarnir eg haldi ikki mann skal

seta tey tingini saman

stefan kleinboulsen ja tað er sum eg havi roynt á lýst mína røðu og sum edvard kemur á tað er tað er eitt kempur maskinarrí sum sum vit vit eru bara evurskalítið tanjul í hesum stóra maskinarríi og vit vit mugu taka tað rentuna sum er har úti og tað vit fara inn og banna negativu rentu eg trúgvi at tað kemur at skeikla nøkur ting altso hatta er hatta er útbóð eftirspurningur hatta er hatta er prísurin fyri at eiga og læna pengar og eg haldi tað er púra skeivt at vit skulu fara inn politiskt og stýra tí rentuni við einum bannum í øllum øðrum tað virkar øgiliga ekskuligt og eg dugi ikki at gjøgnumskoða tær avleiðingarnar eg haldi fíggjarnevndin skal heilt klárt viðgera handa spurningin og hvør avleiðingur verða tí men eg eri sannførdur um at

tað tað er skeivt at gera tað takkar fyri mær ja takk fyri so verður tingfundur niðurlagdur í ein hálvan tíma og uppa til klokkan tríkorter til eitt tólv fimmogfjøruti tíma og uppa til klokkan tríkorter

ja takk fyri so er tað aksel vey johannesen sum fær orðið kjørt tú tú tá takk fyri farmaður minnilutin sum er poddarinartøku eg sjálvur av hesar viðmerkingar minnilutin tekur ikki undir við uppskotinum peningastovnarnir hava stór yvirskot og onkra av teimum rinda eisini serstakt stórt vinnuspýti út til eigararnir tískilar er ikki neyðugt hjá peningastovnum at taka negativa rentu hevur rentað hevur tað keðiliga avleiðing at tað loysir seg ikki hjá fyritøkum og einstaklingum at hava peningstandan í bankinum hetta hevur við sær at fleiri og fleiri eiga pengar og investera hesari fasta ogn við teirra avleiðing at húsavprísirnir eru vaksnir nógv seinastu tíðina tá tey sum eiga pengar keypa upp hús ikki til at búgva í men sum eina íløgu hevur hetta við sær at tað er trupult hjá vanligum føroyingum at fáa fatur á einum húsum til eina kostnað sum tey hava ráð til at gjalda tí oyðir politiskar skipanir senda til peningastovnarnar um at vit ikki vilja hava negativa rentu við hesum viðmerkingunum tekur minnlutin ikki undir í málinum og mælir løgtinginum frá at samtykkja uppskotið tað er soleiðis at negativa renta er nokk komin um alla heimin tað seinastu tíðina men tað er eingin ivi um at tað hevur nakrar óhepnar avleiðingar tað sær mann ikki bara í føroyum eisini aðrastaðnis at rík fólk og fólk sum eiga nógvar pengar at tey í staðin fyri lata peningin standa í peningastovnum til eina lága rentu kanska ella eina handtliga rentu at tey velja at t ganga nær út og keypa fasta ogn og tað síggja vit í føroyum hvussu prísurin hækkar runt um alt landið men serliga á ta størri plássinum tað ger at nógvi fólk við vanligum vindeykum hava ikki ráð til at búgva í tórshavn klaksvík á tað skálafjørðin longur tí tað er simplan ov dýrt at keypa nú las eg nú las eg eina grein í alt ting eftir danmark fyrr í dag ella í morgun har ein skrivar um at á vesturbroy í keypmannahavn aftur í nítjan hundrað og sjeyogfýrs tá var tað bara fýra prosent av teimum sum búðu í harbeint sum hoyrdu til miðal ella yvirklaðsan men í tvey túsund og tjúgu so var tað sjeyogfjøruti prosent altso seksoghálvfems prosent hoyrdu til arbeiðarklassan í nítjan hundrað og sjeyogfýrs á vesturbroy sum liggur sentralt í keypmannahavn men í dag er tað farið úr seksoghálvfems niður trýoghálvtrýss prosent tað merkir at tey eru trýst út tí at tey hava ikki ráð at búgva tí at dýrt at búgva og tað er tað sum eg eri bangin

bóðursámið kanska eisini í klaksvík á í í skálafjørðinum tí at har eru

so nógv sum ikki uppkeypa ognir og so nógv sum vilja búgva har at tað verður so mikið so dýrt at fólk hava ikki ráð til at búgva har í vanligum inntøkum tað blívur eitt sindur av óheppi og eisini eitt samfelags trupulleiki tí samanhangsmegin kann fara um vit ikki búgva hasum sum høg og lág og rík og minni rík og ung og gomul ikki búgva liðug lið men at tað er nøkur við góðum útbúgvum og høgum inntøkum sum búgva einastað í landinum meðan onnur sum búgva aðrastaðnøvendsum og tað haldi eg at tað akkurát er tað her við negativu rentu sum er komið um alla heimin ger tað at tað er rættiliga nógv bæði fyritøkur og ríkfólk sum uppkeypa fasta ogn í peningastovnum og tað hevur nakrar avlæðingar fyri sethúsamarknaðin tá er tað nakrar ella fleiri viðmerkingar fyrst er tað uni rasmussen sum fær eina viðmerking gjørdsvølv hann vil við tí at at aðrar fyritøkur skulu kunna trekkja tað frá staðin fyri at tær skulu betala betala negativu rentu og so skattast av tí at tær betala negativu rentu eg veit ikki ordiliga hvar andstøðan vil akkurát biðja at koma við hasum viðmerkingum at mann ikki ynskir at bankar skulu taka negativu rentu tað gera teir og hatta broytir ikki uppá tað takk fyri nummara eitt tá er nøkur tá onkur kann trekkja taka frá í skatti í hesum førum fyritøkur sum eina negativu rentu so sproyður mann tann tað negativu rentuna út til allar skattarborgararnir tí at nú kann mann trekkja frá í skattinum so nú eru vit øll soleiðis so við til at fíggja tað til veit nummar tvey tað sum meira týdning tað er at hvørja hvørja siknal senda vit til løgtykinum tá vit siga ókey banka taka negativu rentu so siga vit ok fyritøkunum trekkja tá frá í skatti so hava vit góðtikið sagt tað er at taka ikki um mann tekur negativu rentu hjá pengastovnum og tað er absolutt ikki neyðugt hjá pengastovnum bakt norður tekur akkurát avgjørt at tala sjey hundrað milliónir út í vinnuspýti úr tí næstu trý árini sjálvum sær kemur ein triðingur landskassan tað er sjálvum sær gott men um mann hevur átil at sjey hundrað milliónir í vinnuspýti er tað so neyðugt at taka eina negativu rentu frá teimum sum eiga pengar mark háttligar viðmerkingar frá tjóðveldi og javnaðarflokkinum eg klæði slett ikki at fylgja teir á grundgevingum og so hyggja yviráðurin eftir hesum her so er tað alheimsmarknaðurin sum avger rentustøðið heimurin globaliseraður og tí er tað ein alheimsmarknaður eitt land sum týskland sum hevur fýrs milliónir innbúgvarar klára ikki at fara inn og ávirka marknaðurentanina tað var onga kjans til tí týskland verður betragda sum ein lítil og opin búskapur tað er bara usa og evur sum koma inn mótið er sum ógvuslig marknagrevi

og tú skiljist tað ikki at javnaðarflokkur um tjóðveldur vilja seta seg upp í móti í skriftinum at vit sum við skriftinum og tú skiljist ikki at javnaðarflokkur um tjóðveldur vilja seta seg upp í móti í skriftinum at vit sum

tað er trupult hjá mær at koma á bústaðarmarknaðin

tí halda vit at vit løgdu ikki noyða sendasignal vit halda tað ikki serið í lagi summir peningastovnarnir taka pengarnar inn aðrastaðni so haldið neyðugt men tað er ikki neyðugt tí peningastovnarnir hava stór yvirskot at rinda út stór vinnuspýt teir klára seg uttan at taka nakað teir rentur ikki at taka nakað teir rentur sum mann fáa pengarnar inn okkurt aðrastaðni frá sum mann bara hækkar rentuna til tey sum læna pengar á bankanum eigarar og at akkurát við handilsen stendur her og siga at tað ikki er neyðugt at taka negativu rentu negativu rentu er um allan heimin tann danski tjóðbankin krevur eisini negativu rentu at alt akkurát við handilsen bara melda seg burtur úr samfelagnum ella at detailstýra bankarvinnuni og siga tað fyri kanska at tekjast onkrum eg veit ikki hvørjum tað er at siga at tað ikki er neyðugt og so vísa til yvirskot og øðhuga

og úr vinnuspýti sum einki hevur hvør annan at gera hvønn so nærhættaraktiskum ferðir at gera hvønn so nærhættaraktiskum ferðir at gera hvønn so nærhættaraktiskum

ein lítið sindur um júst tann problematikkin

nú ger mann tað eitt lítið sindur lagaligari hjá fyritøkum at hava pengar í bankunum í staðin fyri at brúka tær upp á at seta í sethús tí at nú kunnu tær draga renturnar frá tað kunnu tær ikki frammanundan og tað merkir at tær eru meiri innibrendar í pengunum og hava meiri motivatión fyri at taka tær úr bankunum og brúka tær til okkurt annað so hetta uppskotið ger faktiskt støðuna eitt sindur frægari útferð argumentatiónin hjá akkurát akkurát akkurát akkurát akkurát akkurát annars er negativ renta góð fyri tey sum hava stór húsalág tí at tey tann lága rentan ger útav at tey betala lítl

rentu og viss eg aksel johannesen vil banna negativa rentu so kemur tað at ganga um tað fær ikki at tala hendan hálvur

tí at ikki loysir pengastaðnar á standaðni

í peningastovnunum og tað er eitt kempið samfelagstøðis við trupulleiki jórshavn válsønn fyri at sum útastøði kann vinna trekkja frá allar útreiðslur og tíðir eigur vinnan eisini at kunna trekkja og draga frá nakað tær rentur haldi eg eg haldi bara støðan tað er ójavnan sum komin í og eg havi fingið øgiliga væl grundgevingunum hjá minnlutanum her í sínum grundgevingum

teit er eitt rekordstórt yvirskot og harumframt eitt eisini ivasamtum

utt í staðin fyri at pengarnar standa á peningastovninum tað skapar stórar avbjóðingar býn

og so er tað jaspur langoyrd sum fær tær við mær ja takk fyri farmaður eg eri partur av samdur í tí sum aksoleiði hann leyg fram at tað er sjóndar harmiligt at at húsaprísirnir her bæði í høvuðsstaðnum og og uttan høvuðsstaðn eisini eru farin slangt upp men eg standi eitt sindur spyrjandi um hvussu mann skal stýra tí altso tá onkursvegna eru vit stýrd av at tey marknarkreftirnar sum bestemma nøkur ting og millum annað har tí vit øll skulu keypa tíbetur tá flestu føroyingar ynskja at keypa síni egna hús eg dugi ikki at skilja ella at síggja hvussu mann annarleiðis skal stýra tí og rentan fer upp og húsaprísirnir fara upp og niður soleiðis hevur tað altíð verið og soleiðis kemur tað altíð at vera hvussu akkurát vil eg hann sína allara stýra tí vist eg ikki skal vera marknarkreftirnar sum stýra tí takk fyri farmaður takk fyri farmaður takk eina fyritøku sum eigur tíggju milliónir til dømis sum stendur tú at standa eina bók í dag

og minka tað spakuliga annað og nøkur fá ár so er tað níggju kommað eitt landa milliónir

takk fyri dagarformaður eg haldi at tað er eitt álvarsamt uppskot ja tað er tað eg haldi at tað er álvarsamt at mann kemur mun á fólki aftur nú okur at sætta ofta nú hevur mann eitt uppskot um at vinnulívið skal trekkja negativa rentur frá og at vanlig fólk sleppa ikki tað við til at eisini skapa ójavna og at viðgera fólk ymiskt altso vinnan kann nú trekkja negativa rentur frá men vanlig fólk skulu betala negativa rentur við

eg havi hundrað túsund eitt hundrað túsund eitt hundrað túsund

tey kunnu trekkja tað negativa rentan frá

tað haldi eg ikki í ordan fyri nøkur ár síðan vóru tað eisini nógv fólk sum fingu sær pensjónsuppsparingar í bankinum tað er ikki soleiðis at øll øll hava bara pensjónsuppsparingar í pensjónskassinum men tað vóru eisini bankarnir høvdu fleiri tilboð frammi fyri nøkur ár síðan har fólk bundurskifti nøvmist til at seta sovorðið snátt til síðu so kunnu fáa teg út tá ið tey fylgdu trýss ár kunnu ikki fáa tað fyrr tað eru upphæddir sum eisini kunnu hava vaksað og sum í nógvum førum ið fara langt upp um hesa upphæddirnir sum nú standa inni á kontu og minka og tað kann mann siga er gjørt við heilt øðrum fortreytum enn tað sum støðan er í dag og tað haldi eg seti tey fólkini í eina trupla støðu eg haldi ikki at tað er rætt at mann viðger fólk óeins eg eri búra samd við

viðmerkingunum hjá minnlutanum eisini umhetta her við at tann negativa rentan kann hava og hevur ávirkan á setustamarknaðinum okur síggja tað at túsund er dyrka tað er sum tað er sum eisini er álvarsamt men eisini er tað her við at tað verður keypt upp tí tað ikki loysir seg

at eiga pengar og tað ger eisini tað at fólk við vanligum inntøkum hava ótrúliga trupult at seta føtur undir egið borð og tað haldi eg fylti rætta nógv eisini í tí viðgerðini sum var um bústaðarbakkan hvussu mann fer loyst akkurát sum tann trupulleikan tí at tað er so trupult at falla á hann eisini uttan fyri mistaðarøkið og tí skiljist lekkja at tað er uppskotið hetta er tey somu fólki sum kanska eisini royna at spara seg til eina úttaling til ein hús sum eisini verður sett hægri og hægri til fyri at kunna keypa tær nakað búgv í og tað skalt tú sum betala negativa rentið av so eg haldi faktiskt tær góðu viðmerkingar frá minnilutanum okur síggja at peningastovnarnir taka stór vinningsbýti út og eg haldi bara tær nakrar heilt fáir dagar síðan tað var frammi í miðlunum um at meðan øll onnur høvdu víst samfelagssinni og roynt at hildu aftur meðan korona var so hava stórar lønirnar hekkaðar í peningastovnunum tað er ikki meira eina vika síðan og onandi øll tey gjøldini sum kundar betala fyri hvørt einasta ørindi tú hevur við bankarnar so bankarnir skulu nokk klára seg tað yvirst teg onga løtu í negativa renta haldi eg eitt stórt problem og eg haldi tað er skeivt at mann bara letur vinna trekkja frá og bara letur standa til tá tað kemur til vanliga kundan tí tað er vanligur kundur sum eisini fer problemur av negativa rentuni tí at hann fer ikki sparsur upp til ein eyðin kapta hald til at fíggja ein hús ella til at gera ábøtur á sínum hús hvat tað skal vera og tey sum so hava nógvar pengar hava ovmíki av pengum til at bara keypa upp fyri so eg haldi tað er eitt gigantiskt problem sum mann bara er við til at gera størri vesin uppskotin og tú hopi eg virkuliga at tað ikki kemur ígjøgnum eg haldi ikki at tað er rætt at gera takk fyri vinnulívið kann draga oljuútreiðslufrá tað kann ein privatur ikki vinnulívið kann draga elútreiðslufrá tað kann ein privatur ikki vinnulívið kann draga rentuútreiðslufrá tað kann ein privatur ikki og vinnulívið kann nú draga negativa rentur frá tað kann ein privatur ikki tí at ein privatur hevur ikki vinnuvirki men vissu hann hevur vinnuvirki so er hann líka stillaður sum vinnulív so hatta er fullkomiliga burtur við tað sum sigur steinberg hvør frá hjørti hasa harðri viðmerkingina nokk so ofta tey síðstu árini at hvørja ferð mann ikki er samdur so verður mann bara sagtur at vera óupplýstur men eg má bara siga tað at eg haldi ikki at tað er í ordan her inni frá at mann blívur við at at ongantíð taka hetta fyri vanliga borgarunum okur vita tað tað eru fólk sum eru neyð tí eg trúgvi ikki nakrar inniherð sum heldur tær í ordan við so negativu rentuni og eg veit gott tað at vinnan hevur ymisk orð enn vanlig fólk men her fert tú inn við lóg og gevur nøkur heilt ferðsýndur til vinnulívið sum tú ikki gevur til vanlig fólk og tað ger tað at nøkur fólk koma í eina nógv truplari stuðu til dømis á bústaðarmarknanum tað haldi eg ikki í ordan so kann mann so kann eg vera óupplýst ið tað hava hvussu partívið fólkinum so er tað uni rasmussen sum fær eina viðmerking tá ið sigur steinberg snakkar um hendan ójavnan so hugsar eisini um tá ið hon nevnir um at mann heldur at bankarnir ikki ið høvast at taka negativar rentur hví hví skal mann so hava at føra tað yvir á hina fyritøkuna fyri tað mann mistøktir bankarnar burtur mann ikki tá heldur gjørt at tú bankarnar vistu tað mann er mistøktur um og tá ið sigur steinberg ikki heldur at mann skal trekkja negativar rentur frá tí mann vil hava tann vanliga fólkið skal fáa tað sama meinar hon so at fyritøkur slettis skulu trekkja nakað frá í rakstrøunum ella skal mann sloyfa tey tingini eisini tá ið sigur steinberg takk fyri tey har formaður jú fyritøkur skulu hava góða treytur sjálv fylgjuliga

og tað víktar tá mann hevur góða fyri og sterkar fyritøkur og góða eitt

eg kann ikki fáa tað út av sum tú gavst teg at koma í s ôr

tað er tí eingin her inni vil koma í framt saman við okkum sum sita aftasta beinkið til dømis og nøkrum øðrum um at fara eisini og bjóða bankinum av tað haldi eg neyðugt at gera sum er tað heðin zachariasen tá hvørja formaður nóði kom tað grundleggjandi fram at so hvussu í vinnan verður skipað og hvat hon kann trýggja frá og so víðari og tí haldi eg tað er ikki mára rímiliga at hetta hevur koyrt ígjøgnum tað at tú ikki fert at betala skatt av nøkrum stundum eisini skalt betala fyri forvegin men kunnu tú hugsa mær at spurt siri steðberg um hon heldur at hetta her uppskotið við ikki akkurát ígjøgnum at tað er ein fyrimunur fyri tey sum eiga ella tey sum

skulu læna pengar har við at pengarnir verða standaðir til bankanina tað at tú skalt betala úr

men mann velur ein part burtur úr av viðgerð

so at tað blívur faktisk eitt mál sum sum eg átti at kunna savnað øll gjørt tað at tað verða nøkur fólk sum stillaði so øgiliga nógv verri fyri sosialt á bústaðarmarknaðum og okur hava ongantíð kanska havt størri bústaðarneyð enn í løtuni og tí haldi eg ikki at tað er í ordan at mann ikki tekur tann partin við tann vinnuliga partin skal eg ikki skilja okum at takk fyri frið móti rasmussen orsaka ja takk fyri harra formaður eg nevndi siri steinberg at øll skulu viðgerast líka og har eru vit púra samd men tí hugsi eg um røðarin kanska heldur at vit skuldu broytt skipanina skattaskipanina og soðist nær at tann vanligi borgarin skuldi kunna trekkja útreiðslur frá um tað er tað um tað er tann vinklin sum sum honum fer við at fara inn á at vit vanligu borgarin kannu fara at trekkja útreiðslur frá annars vit spannu bangin fyri tær nakað tá ið hava renti so ber tað væl tú taka pengarnar

úti koyrdin um koddan tað er bara upplýkingur

íðan av hesum er at eg eri friðan av hesum

at mann betalir negativa rentið fyri innlán er at fólk ið hava realkredittlán eisini koma í tí støðu at tey fáa positiva rentið at hava sethúsarlán ætla sirið eisini at steðga tí partinum tað er jú nakað sum í den grad kemur teimum til góðar fólkinum sum hava stórbústaðarlán nú gott támar at fingið sirið at sagt tað tí sum hon sjálv sigur tað er ikki rætt bara at viðgera ein part av einum uppskotum takk fyri tú sirið eftir sirið steðnberg á løgtingi sum fær hon orðið gjørt væl takk fyri har formaður og takk til rottvang nei eg kundi ongantíð og tað hevði okkara flokkur ongantíð fari eg inn upp á at gjørt nakrar umstøður fyri nøkur fólk sum royna at seta búgv og hava nøkur lán at gera nøkur umstøður verri tað er mann ongantíð

vilja gjørt men eg haldi at tað at tann aktuella støðan s

eg havi viðgera tey ikki eins

eg hugsa at spyrja um um tjóðveld heldur tað at aðrar rentur sum vinnan kann triða frá um tað er heldur ikki góðari loyvi til dømis við so ein nýstovna timburfyritøka keypir eini bil og tykkum í land sum kunnu tey draga renturnar frá skatti men tað kann ein borgar ikki sum keypir saman bil so eg hugsa at spyrja um at tey halda tað at aðrar rentur sum vinnan og vindfyritøkur kunnu triða frá um tað er heldur ikki góðari loyvi takk fyri og tá tað kemur til rentur tað er eitt sær undarligt ting og tá tað er vanlig fólk tá hann rentur stuðul tað er so ein annan máti mann loystar upp á ein heilt annað máta móti til vinnulívið sjálvum skal eg

øh skulu vinnuvirkini hava tað gott tá onkil

og barnauppsparingar sum eru undantiknar tá tað kemur til

nagativ renti so tað eru rættiliga fáir føroyingar sum tala negativ renti og við teimum frávíkum sum eru givin á føroyskum banknum sum fáa fólk væl spart upp uttan at gjalda negativ renti tað kann gott vera at bankarnir ikki hava valt men tað sum er mítt poing tað er tað at mann nú sum samgonga velur man velur ein bólk burturúr mann sigur tað at tann negativa rentan skal trekkjast frá hjá vinnuni men mann ger einki fyri at hjálpa tí vanliga løntakaranum

sum eisini verður raktur av sama problemi tegpongi takk fyri

eisini at verja áhugamálini hjá vatni

vanliga føroyinginum at verja áhugamálini hjá skattgjaldaranum er eisini realpolitikkur tí harra formaður vit vita øll at tá ið bankar fær húsagang so fara tey til skattgjaldaran við rokningini hvussu nógvar milliónir hevur føroyski skattgjaldaran ikki rindað fyri at bjarga bankum og vit hava júst hoyrt í fjølmiðlunum at bankar hava milliónar yvirskot vit hava eisini hoyrt at her eru onkrir stjórar í onkrum peningastovnum sum hava fingið einar hundrað túsund ella í lønarhækking í eitt ár

men skattkjaldarin

hungastovnarnir skulu draga hasa negativu retn

og tað haldast samgongufólk vera positivt tí at fólk verða revsaðir fyri at spara upp tí so er eisini setahúsarentanini lærri men eg haldi tað sum samgongan gloymir er at setahúsaprísirnir eru so eisini haraftur og tað er ikki bara í havn at setahúsaprísirnir eru høgir tað er allastaðnar tað er í klaksvík tað er í runavík tað er á strondum tað er kring alt landið at kalla at setahúsaprísirnir eru høgir ella hækkandi teirra formaður onkuntíð plagi eg at siga eitt sindur hálvgum í skemti

at tað at vera bankastjóri tað má vera eitt tað lættasta starvið í heiminum tú tjenar enn nógva milliónir tíðir at vera bankastjóri tá man vera eitt tað lættasta starvið í heiminum

tá tú so koyrir bankan á heysin ja so fært tú nógvar milliónir afturat í einum giltum lógvataki og rokningin fyri at bankin er farin á heysin ja hon verður send til skattgjaldarin tá ið bankin skal bjargast so harra formaður eg haldi at løgtingin hevur at byrja at hugsa meira um vanliga skattgjaldarin og ikki altíð lata peningastovnarnir senda rokningina til føroya fólk og til føroyska skattgjaldarin harra formaður realpolitikur tað er eisini at røkja áhugamálini hjá vanligari føroyinginum og hjá vanliga skattgjaldaranum takk fyri harra formaður sum ein vanligur skattaborgari tað vil tjóðveldið steðga tjóðveldið vil gera seg inn á tey sum í dag hava sera lágar bústaðarrentu tað skilji eg ikki tí at tjóðveldið sigur at negativ renta skal steðgast tað er tann negativa rentan sum ger at føroyingar í dag betala metlágar bústaðarrentu hvussu ætlar beinta løgu at fíggja tað at øll tey mongu sum hava bústaðarlán í dag koma at betala eina størri rentu uppá grund av politikkinum hjá tjóðveldi takk fyri harra formaðurin hevur eg koma at betala løgu inn á øgiliga nógv viðurskiftir í sambandi við hett her við bankum og at redda bankum tá ið í kreppan er og lønir og so víðari og í hesum førinum drega tað seg um at so tað er ikki løgtingið sum hevur ásett negativa rentu at steðga bankarnar í hesum førinum fer mann inn og so tosar mann at betala løgu nógv um eitt her at vartaka ídressuna hjá tí vanliga borgarunum og so víðari alt gott um tað men í hesum førinum drega tað seg um at fyritøkurnar í føroyum skulu fáa møguleiðis at trekta tað frá tað útreiðslan sum er við negativa rentu og harvið ikki betala skatt av nøkrum tá ið eisini skulu betala ein útreiðslu fyrst og síðan betala skatt av tí tí er hetta eisini nakað við at vartaka ídressurnar hjá tá vanliga teimum vanligu fyritøkunum í føroyum takk fyri spurnartekin við tað er at bankarnir eru millum teir ríkastu

í føroyum altso er tað nevn

eg frammi tað at kundum-

hevur faktiskt lagast teg soleiðis eftir tí at at spja tær pengarnar sum tey hava spart upp í tær ymsu bankarnar sum eru tú kanst jú hava fleiri kontu í bankanum so tað er ikki soleiðis at tú verður brandskattað við negativa renti beinanvegin tú kanst hava eina kontu við tvey hundrað og hálvtrýss túsund og so tvær smærri kontu í tey eina bankan

og so tað eru grundar sum hava havt samd áðrenn hvørjum saman góði vísandi av teirum bikini seksuuna finna ongantíða hasi og vera saman hvørjum hasi og vera saman góði vísandi av teirum hvørjum hasi og vera saman hevur teirum hasi og vera saman hvørjum hasi og vera saman góði

framt at rinda

bæði fyri eitt og annað tá ið hann brúkar banka nú eisini skal vera við til at fíggja tað negativu rentan takk fyri at formaður so er tað rutt vatn sum fær orðið gerast væl takk fyri eg haldi at tá vit viðgera nakað sum hevur bankarnar at gera so hava vit lyndi til at forsympla tað mann tosar um at viðhvørt so viðhvørt so kann eg gott missa um hann er sosialistin ofta hann er so virka tað so ræðn nevnt tú kann mála eina mynd av bankum og ríkum og vinnu sum tey ónda meðan fólki eru tey góðu og tey kúgaðu

og so er alt so ræðuliga lætt tá

tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at vit hava hann er tað at

rekord lágar rentið merkir í veruleikanum tað at tað er søguliga bíligt at fíggja sethús og tað er ein orsøk til at prísirnir fara upp tað virkar øgiliga kanska mótsigandi men tá ið rentan er høg so fara sethúsaprísirnir niður tí at brúkarin keyparin ella byggjarin skal betala so nógv í rentið tað at rentan fer niður ger at partin sum mann skal betala bankanum blívur so lítil og tí hevur mann ráð til at betala meira fyri

húsini sjálv og tí fara sethúsaprísirnir upp

lova tykkum fyri at vissu tit vilja hava bíligari hús so er ein vegur at ynskja rentan fer upp vissu rentan fer upp á fimm tíggju tólv prosent sum vit eru nøkur sum hava liva við so hækkar sethúsaprísin per um gøt so negativ ella lág renta er ikki bara ring og eg haldi mann brúkar tað at hetta uppskotið er rættiliga samansett tað er kanska ringt fyri nógv fólk sum ikki hava interessu í skattaviðurskiftum ella vinnubúskapi so er tað øgiliga skjótt at hugsa nei hetta er eitt uppskot ímóti fólkinum ein avleiðing av negativari renti er at fólk sum hava realkredittlán faktiskt fáa positiva rentu av at hava lán vissu mann skal steðga negativa rentu tá er tann eina avleiðingin at mann sum lántakari ongantíð kemur at hava positiva rentu er tað tað sum javnaðarflokkurin í tjóðveldi vil mann skal hugsa seg væl um áðrenn mann grýpur inn í marknaðar mekanismur og so haldi eg eisini at vit hava fyri vanina her á tingi at lóggeva í tonsavís av lógávu oman yvir bankarnir sum vit nóg illa sterligt at vit gjøgnumskoða tað ikki tað eru kanska nøkur heilt heilt fá fólk í føroyum sum gjøgnumskoða bankalavgávuna til fulnar vit koyra nýggjøgnum tingi uttan at fullt tú gjøgnumskoða hvat tað er við góðtaka men tá ið so avleiðingarnir vísa seg onkursvegna so reagera vit eg kann bara minna á at meira enn tann eini sum víttir minnist er tað tveir føroyskir peningastovnar sum hava vínd fingið at vita nýliga frá fíggjareftirlitinum at teir tjena for lítið teir tjena for lítið tí at ein partur av yvirskotinum skal brúka brúkast til at bjálva seg ímóti verri tíðum og har eru føroyskir peningastovnar lutfalsliga meira sperddir tí teir skulu bjálva seg lutfalsliga meira enn størri danskir bankar skulu at bankarnir tjena pengar er lutvíst ein avleiðing av at fíggjareftirlitið krevur at tær skulu tjena pengar tað forklárar ikki til fulnar útgjaldi av vinningsbýnum í banknordøk tað skal líka viðmerkjast sum sagt eg komi at taka undir við hesum her uppskotinum eg kann simplan ikki forsvara at gera annað og eg haldi eg fari at minna á at tað sum tað snýr seg um er ein skattlig avleiðing av negativari røntu og og kanska ikki snýr seg so nógv um tað sum hevur verið viðgjørt her í dag takk fyri tosaður mann kanska barnað við negativari rænt við tí argumenti at bankarnir hava so yvirskot skal mann so eisini um millum nýms útlandsrentan er illa høg kanska átta níggju prosent siga tað at og bankarnir hava stórur yvirskot skal mann so eisini í lóggávu barnað teimum at hava og høga rentu tá er tað ikki tað sama um tosaður mann hevur beint og skal mann fara á støra bankinum sum sær hugsaði kanska russland kundi hugleiðis enn tú um tað takk fyri tað er russland ikki so væl takk fyri eg havi hug at siga at sjálvandi skulu vit ikki regulera ella ella stýra marknaðarmekanismum men í veruleikanum sum stýra vit ekstremt nógv bankunum serliga so nógv at vit ikki ein gong sjálvi gjøgnumskot men tá eg var ung tá hevði mann ein møguleika í bankunum sum at set hús á fígging har í landi gav trý prosenti í rentu oman á ta vanligu rentuna og tað var rættiliga populert sjálvandi vit skulu brúktu teir pengarnar til nakað annað so fall tann stuður rentustuðulin burtur eg dugi ikki at síggja at tað akkurát kann brúkast so sum støðan er í dag men men eg hugsi at mann kanska burdi frá okkara síðu hugsa um um mann kann onkursvegna stuðla fólki at spara pengar saman og serliga í mun til tey sum skulu byggja hús har sum útviganarkostnaðurin er hægri enn sknaðarprísurin har hevur tann nógv at siga í mun til at fáa lán at tú sjálvur hevur eina uppsparing at vísa á tað virka sum um at tað er blívur púra ómatarna at at spara pengar upp sjálvur tað haldi eg gott at vit kundu tilskunda við lóggávum onkursøgnum takk fyri hvar tjennar tú og síðani verður lánið sett eftir tí og tað er eingin ivi um at at at rentan er farin

har niður sum niður í dag tað hevur verið við til at gjørt tað at húsaprísirnir eru farnir upp so ongantíð er tað

mær brennir kemur at greiða nærri frá tíð

eg haldi at hann í fíggjarnevndini greiddi øgiliga væl frá hvussu tað hendir saman tað hendir at tað kemur koma vísdómsorð frá landsstýrisfólki og í samgonguni og eg haldi at at tað skal landsstýrismaðurin sjálvur greiða nærri frá takk fyri takk edvard jakobsen ger so væl takk fyri frá forkvinna í samband við tí at tú hevur tosað nógv um nógv hava reytt í samband við at mann skal tyngja fíggjarliga hjá teimum sum kanska ikki hava so nógv at gera gott við og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og rímiliga peningaliga sterk so tað skal mann eisini hugsa um hvar vinklar mann hevur og tí haldi eg týdningarmikið at at eisini gera sær nakrar tankar um hvat hvat mann er upp móti og hvønn mann heldur seg kanska tosa eina stóra sak fyri

takk fyri tú fólkini

vit vóru tú við rott vág í svínvík

í hennara sjónarmiðjuni haldi eg greiddu væl frá tað er ótrúligt sum andstøðan fær hendan her retorikkin at blíva yvir á tað at hetta málið snýr seg um nakað annað enn tað ger hetta málið snýr seg um vinnufyritøkur og tað er eitt fakta hjá vinnufyritøkum at inntøkurnar gevur tú upp sum inntøkur og útreiðslurnar gevur tú upp sum útreiðslur

eg var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at tað var ein útreiðsla sum faktiskt spurdi at

vinnut

nú kunnu mann byrja við tí men eg havi ikki hoyrt røddir frammi um tað at vit skuldu geva rentur frádrátt fyri alla skuld sum mann fær í danmark sum privatpersónur men tað er sá um tað ein mátt takk fyri takk siri steinberg ger so væl takk fyri frá forkvinna eg hevði nú blíva tað sagt at privatkundar sum tala negativa rentu eiga fleiri hundrað túsund og eg haldi tað er tað verðin við hundrað á onkrum á peningastovuni sum tað er øgiliga ymiskt og tað er ikki so øgiliga høgt upphædd dómsønhúsin var ruttvang inni á tí at hvussu kann mann hjálpa teimum ungu sum royna at seta búgv og tey skulu hava eina nokk so stóra eginfíking fyri at koma nógv lundað burtur úr tí so kann tað gott vera at tað ongantíð søguliga hevur verið bíligari at fíggjuhús men tað hevur nokk heldur ongantíð verið dýrari at keypahús og úttalingin skal vera stýrlig stýrri

og hvussu kann mann gera tað soleiðis at tað verður liðugt at vera

men til at hugsa í hasum bað

kunnu vit gjørt nakað sum hjálpti ungum fólki tað fyrsta pettið av vegnum til at ogna sær eginhús tað hevði eg hvussu verið positiv sinnað í mun til takk fyri tann næsti at røða verður erhard joensen ger so væl takk fyri frú forkoyna eg haldi at mann líka ið snir uppskotinum um at geva loyvi til at draga negativa renti frá innlánum mann má líka stinga fingurnar sindur jørðina hetta snýr seg um eina rentu útreiðslu

æm

onga gongd her á jørðini tá ið vit døgurðu

tí at rentan er jú hon er ásett globalt og tað fáa okur ið hvussu tú ert í føroyum onga einki gjørt við til dømis ein positiv avleiðing av negativari renti er at landið kann upptaka stór lán í dag til negativarentið tað vil siga tá ið landið skal fíggja sýn gjaldsførisdurv so fyrr fór mann út og lántið og so spurt mann betala rentið sum skattgjaldarin skuldi betala nú kann jøkur niclasen fara út og lána rentið og fáa pengar aftur fyri tær tað settar eina inntøku hjá skattgjaldarinum hesi trupulleikin við negativa rentið er ikki so øgiliga stórur haldi eg vist tú tekur eina eina eina fyritøku sum hevur ein ein ein handiliga góðan likviditet á eina hálvari millión á bók so fer viðkomandi umleið tíggju ellipið

trónur um árið sum hann so nú fer ein frádrátt fyri tá ið hann skal betala tíggju ella eftir trýss krónur um árið sum hann nú skal

sleppur at draga frá og tá ið tú tekur og dregur tað frá tí úrslitinum sum tú hevur so snýr tað seg um átjan hundrað krónur sum viðkomandi fær ein lætta í men tað er ikki bara ein lætti hjá honum og her á hinari síni so fer bankin jú eina inntøku tá ið bankin tekur pengar frá kundanum so er tað ein inntøka hjá bankanum sum bankin skal skattast av upp á akkurát sama máta tað vil siga resultatin verður altso null tað verður eingin tað verður ikki skattgjaldarin ið skal gjalda fyri hettar her tí tær sum eru inn aftur aftur í skattaróðskapinum hjá bankinum soleiðis er tað bara so mann má líka stinga fingurin í øðrum og siga hvat er tað fyri nakað og er tað soleiðis at tað her er altso ein eitt rán av av skattgjaldaranum nei ikki í hesum herførinum í hesum førinum er tað eitt simpl áseting um at ein rentiútveitsla er ein rentiútveitsla óavsæð um hon stavar frá einum láni ella frá einum innláni og at hon verður frátæst berettiliga og at í hinum endan er tað so tann sum betalir ella móttekur hjá pengarnar sum betalir skatt av tí hatta er ikki proplarið er tað sjálvandi kann mann brúka øgiliga nógv argumentir og fara út og og proklamera tað at mann hevur ávirkan á altjóða rentuna og so víðari ogur ikki er tað positivt ella negativt at rentistøðið er lágt ja men tað hevur tað ávirkan sum tað hevur tá ið rentistøðið er so lágt sum tað er í dag so blíva setursarprísirnir høgir hekka rentistøðið góði so lekkadar men tað sum er avgerandi og burtur verður avgerandi tað er tað hvat ávirkan hevur at tær á privatøkonomiðuna hjá fólki og vinni og tað hongur saman so tí dugi eg ikki at síggja at ein so simpl áseting sum at kalla eina útreiðslu fyri ein útreiðslu skal skapa eitt so ein so stóran polemikk inni í løgtinginum og fáa fólk upp á flakra upp á tann máta sum tað hevur víst ikki her í dag takk fyri frá jaspurdu langur ger so væl takk fyri at era jóansin vera góð poang taka vit til nømis eitt gott dømi sum vit stríða seg beint nú so er tað stjórin har hava vit eitt lán upp á tríggjar milliardir varð rentan eitt prosent hægri so dýta tretivu milliónir bilarnir gjaldu í dag fimmoghálvfjerðs krónur frá hvørt ferð tað betýðir sirka fýra hundrað túsund fýra hundrað túsund fleiri bilar um árið fyri eitt prosent hægri rentu so tí haldi eg at tað er øgiliga løgi at sita og kjakast um eg eri so illa nøgd við at rentan er so lág fýra hundrað túsund bilar fleiri um árið tað betýðir meira enn túsund bilar meira um dagin bara fyri at dekka eitt prosent var tað so tvey tí var tað tvey prosent so vóru tað tvey túsund bilar takk fyri at frá mær er rentustøðið lágt javnt so hevur tú eina eina lekkru útreiðslu upp á ein eini ein bestemtan pengamassa hin vegin ein lágt rentustøði tað gevur hægri prísir generelt meðan eitt tøkt rentustøði gevur lekkrir prísir í hesum førinum hevði tað væl neyvan verið møguligt yvirhøvur at hugsa um at hvar hevur bygt ein eysturoyartunum og sandoyartunum við eini rentustøði sum lá upp tann fimmogseks prosentur so hevur tað slettis latið seg gjørt ikki sum lánafíggja so hevur tað verið alt verið leitt akvort yvir landskassan takk fyri einum hús sum varð bygd ja bæði vági og inn í okkara øki so sleptur ikki undir tí hundrað og hálva millión í lán og visti eitt hálv prosent so er tað ein túsundans hel tey skulu leggja á borðið eyka um mánaðan

fyri at at fíggja hesa íløguna og tosa veitslussen so tað er tvey túsund krónur og tá kemur tað veruliga merkjast út hjá hjá tí einum breiðari skari av fólki enn

tey lánið eru typiskt tey lánið eru typiskt tey

fastforentaði í tjúgu upp til tretivu ár onkur fimtan tjúgu tretivu ár tað vil siga at tey hava eitt gott skotbrá til dømis ja forbrúkslán forbrúkslán kunnu fara betíðiligt upp tað vil siga at tað verður dýrari at at fíggja sín bil ella ella fíggja eina umvæling av teimum húsunum sum mann kanska vildi gjørt eina umvæling í sjálvandi vil ikki inntøkurnar hjá bankunum vera minkaðar við tí sum nagativ renta gevur so skal tað inn upp á ein annan máta og tað verður entilin við tænastugjøldum ella við rentuni so einkelt er hatta takk fyri

at sethúsarrentan tá lá uppi á sø vet

um tíggju komma fimm prosent

miðalrentan tað hevði sigað tá hevði mann tikið og tá var húsarnar sum inn í eisini um eg mennist tá ið í mitt í fýrsunum tá ið eg fór í bankalegri tá var tað ikki óvanligt at tú hevði forbrúsrentur tað hevði sigað rentur uppá til dømis bilar sum lógu upp á tjúgu prosent kassakuritt lógu upp á tjúgu prosent so tað at okur hava fingið hetta rentustøðið eg haldi at tað er tað betýðir so ómetaliga nógv nógv nógv meira fyri okum sum samfelag tí okur hevði ongantíð sum helst kjans at havt tann búskaparvøkstur í føroyum sum okur hava havt teg síðstu tjúgu árini við einum rentustøði sum hevði ligið uppi á átta níggju tíggju prosentum so hevði okur verið langt langt aftan fyri tað sum okur verður tað so tað hongur alt saman og okur hevði vera glað fyri at rentustøðið er lágt tí tað gevur okur møguleikar bæði fyri privatøkonomiðin og fyri at at at vaksa búskaparliga við við okra vinnulívi takk fyri takk fyri sára námsstýrismaðurin jørgen niclasen ger so væl

frúforkløna

er tað ikki gott?

ella er tað soleiðis at javnaðurin í tjóðveldi nú bara vil renna ørindir fyri stórkapitalin sum eigur milliónir á bók má ikki betala negativa rentu og afturfyri leggja tað á vanliga setusaðararnar í føroyum er tað politikkurin hjá javnaðarflokkinum í dag at mann í dag kann fara út og taka reagnilág við negativa rentu at vanligur føroyingur kann fara út og byggja sær eini sethús og farrentuinntøku við at taka lánið er tað gott eg haldi tað er gott tí tað ger føroyingin nógv betri føran fyri tí tað at vinnufyritøkur kunnu fara at taka bílig lán í dag til at byggja meira út á vinnuligu økinum og fáa ein størri búskaparvøkstur er tað gott ja sjálvandi er tað tað tað er tann vegin vit og á vøkstur og so sigur mann at við negativa rentu er vandi fyri at fólk sum eiga pengar fara út og keypa hús eg havi so ikki sæð tað men viðstjóði nú fólk sum eiga pengar fara út og byggja hús ikki fantastiskt

so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so blíva fleiri hús útavastu so bl

og eftirspurningar avger prísin hevði ikki verið fantastiskt vissu fleiri brúktu av sínum pengum til at byggja hús fantastiskt tað hevði kunnað givið nógv fleiri føroyingum bústaðarmøguleikar men nei andstøðan vil hjálpa millióningum og senda rokningina til vanliga føroyingi so verður sagt her eisini at mann ger mun á privatpersónum og vinnulívi skipanin er soleiðis at ein vinnufyritøka hon hevur inntøkur og útreiðslur og hevur hon vinning so betalir hon skatt av øllum vinningunum ein privatpersónur hevur ein vinning hevur ein inntøku og betalir skatt av inntøkuni tað vil siga at hevur ein privatpersónur inntøku av rentu tað hjá rentu inntøku so betalir viðkomandi rentuskattatíð hevur ein vinnufyritøka eina rentu inntøku so betalir vinnufyritøkan skatt av tíð um ein privatpersónur hevur innistandandi og negativa rentu so betalir hann ongan skatt av tíð uppskotið í dag sigur at um ein vinnufyritøka hevur ein útreiðslu av negativari rentu so skal vinnufyritøkan ikki betala skatt av hesari útreiðslu tí tað er veruleikan tá mann nú tosar mann um frádrátt sum eftir ein gáva til vinnulívið vinnulívið er jú tann óndi tað er tað sum vinsamongur røðin er at siga altso tá ein vinnufyritøka kemur í roknskapinum til taks so stendur inntøkur útreiðslur og so er vinningurin og skatt av øllum vinningunum men so stendur í roknskapinum at at fyritøkan hevur at veiggja okkurt taka dømið eina millión í ólopi og skal so betala skatt av eina millión so kemur taks inn nú áðrenn hetta uppskotið kom og sigur á handan har útreiðslan sum er negativ renta hana sleppur tú ikki at hava standan gerst mann útreiðslur tað taka vit burtur úr og tað vil siga at á rokningstykki á taks blívur ólopið negativu rentuna størri tað vil siga at umframt at betala sær negativu rentuna so skal vinnufyritøkan betala skatt av negativari rentu vil javnaðarflokkurin tað vil tjóðveldið tað útreiðslan mann hevur og so skal mann betala skatt av útreiðsluni afturat altso tað ber ikki til á hinari síni bankin betalir skatt at vit sær inntøknutar fáa so skattin kemur inn men at her við at at dupult skatta hevur verið vørumerkið hjá vinstraðarbeingjunum samans fasta er rætt skatta við inngjald skatta við útgjald og uppfinna sikkurt tann triðja ár mann veit av men men tað sum er her er at negativu renta nakað sum er til tað betýðir fantastiskar møguleikar fyri vinnufyritøkur tí tað er lág renta til at gera íløgu við fantastiskar møguleikar fyri vanligu føroysku familjuna at kunna byggja sær eini hús við einari lágar rentu hetta er jú fantastiskt fyri øll men nei javnaðarflokkurin og tjóðveldið ætla at forbjóða hesum her soleiðis nær at millióningar kunnu fáa nakrar pengar og rokningin verður send til balba tað er ikki okkara politikkur og forrestin tá ið samanbýringin kom nú um privatpersónin og vinnufyritøkuna so er tað júst so at hetta uppskotið sigur at at mann ikki skal betala skatt av negativari rentu sín vinnulív og í dag men tað er skipanin við privatpersónum er at teir betala ikki skatt av negativari rentu men um ein vinnufyritøka hevur eitt lán og betalir rentur so fáa teir ikki rentustøk og tað fær privatpersónurin vist her til at seta seg á tað so eg vil siga at argumentatiónin hjá andstøðuni í hesum málinum hangist slett ikki saman við hvørki við málinum sjálvum og heldur ikki tá vit hugsa samfelagsliga hetta uppskotið sigur bara at ein vinnufyritøka skal betala skatt av vinninginum og tað vil siga inntøkur minus útreiðslur gevur ein vinning og hon skal betala skatt av øllum tí hon skal ikki eisini betala skatt av útreiðslum sum hon hevur takk for mær fólkaflokkurin við fíggjarmálum skattamálum annars lovaði fólkaflokkurin til valið hvørjum tí einasti pyrkini stig í føroyum mann skuldi avtaka skattur ikki um samansvøstan spyr at røkkur niclasen hvussu gongur við lyftunum so røkkur niclasen og fólkaflokkurin góvu øllum pyrkini stigunum áðrenn løgsvælum røkkur niclasen ger so væl tað verður ikki ringt at halda valeftir tá ið nú javnaðarflokkurin við hesum uppskotinum í dag vil tryggja millióningum meira pengar at mann vil forera pengar til millióning verri at fáast við men vit hava í hesari samgonguni er vit byrjaði upp á at gera útgjaldið skattafrítt samansvøsta tað varð ein skattalættilatin til allar pensjonistar fyrsta januar í fjør og tann skattalættin hækkaði aftur fyrsta januar í ár so vit eru væl á veg við tí málinum vit meina tað vit siga og vit vilja hjálpa teimum sum veruliga vilja hjálpa men tað sum vit ikki vilja tað er at billa fólkið nakað inn at mann hugsar um vanliga fólkið og standa her og siga at nú kann tað vera væl millióningar skulu skulu ikki betala negativa rentu og altso skulu privatpersónar heldur ikki fáa eina lága rentu til at byggja síni hús har fara vit ikki hóra seg upp á hendan mátan tá mann leggur eitt uppskot fram so kemur tað uppskotið í løgtingi andstøða samgonga er ikki altíð av sama máli um uppskotini mann kjakast um tey og so sum regul so skal landsstýrismaðurin koma til endans og líka sum greiða frá hvat ið nú fór at henda og hvat hann svara teimum ivamálunum sum eru komin fram í orðaskiftinum við staðin fyri væl landsstýrismaðurin at leggja eftir ávísum flokkum eg haldi ikki tað er passandi takk fyri ja frí fórskíðina

og so nú havi eg verið í politikki í tretivu ár og ingilin s

í ting verða framborin har eingin er segur at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva segur av at blíva seg

samanhangur er í og tað gjørdi eg í dag og tað kom eg altíð at gera takk jaspur langur ger so væl ja takk fyri for forklinan takk fyri landsstýrismaðurin akselvegur hansen hevði uppskuld um at tann politiska skipanin skuldi blanda seg upp í hvat fyri rentur bankarnir skuldu áseta at tað siga armslongdarprincippur hvussu hevur landsstýrismaðurin tað við at vit fara inn sum politisk skipanin ásetar hvat fyri rentur bankarnir skuldu taka jørgen niclasen gjørdi væl ja pengapolitikkur er alheimsgaldandi og marknaðarkreftirnar mugu sleppa at ráða í eini samfelag altso vit mann vil fara inn at detailstýra eini samfelagi sum ja ja munni er nevnt norðurkorea slíkir búskapir stagnera so mann má onkursvegna hava álit á marknaðarkreftirnum

vit hava fýra peningastovnar í føroyum og vit hava eisini møgul

nei gjørt so væl

takk fyri frú forkvinna sindur síðani opart eg at verið seinast tí eg hevði ongantíð sagt frú forkvinna fyrr haldi eg ikki men tað er gott at vera aftur fyrst av øllum so haldi eg at hetta málið her vísir bara er faktiskt ein natúrligt ein natúrlig broyting at gera mest tí at tey sum kenna nakað til vinnulív ella hvussu roknskapur verður uppsettur vita tað at tað er natúrligt at mann dregur tað frá sum hevur útvørtur at gera og í hesum rokni eg við at tá ið lógartekstin bleiv skrivaður fyri nú langari tíð síðani var eingin sum hugsaði um tað at tað einaferð fór at vit fóru at koma har til at vit fóru at fáa nakað tíð av renti av innlánum og tí rokni eg við at eingin heldur hevur hugsað um

skulu hava fingið tað præciserað í teimum toði

eg trýst á at tað eru fleiri ting sum egð

kundi verið gjørt øðrvísi kanska mest frá verandi stóru andstøðuflokkunum har sum mann hevur sagt at mann heldur vildi gjørt øðrvísi so hesum at henda negativa rentan ikki skal kunna fáa frádrátt og tað hevði bara gjørt tað at vit eru í einari støðu í dag har sum vit eru nokk so heldig tí at forstredin fyri at tað er negativa renta í okkara samfelagi ger eisini tað at vit síggja ein nógv størri stovuleika hjá fólki at fáa eina øgiliga bíliga rentu vit síggja til dømis setursa rentu fyri næstan undir trý prosent til tey vanliga og vit sum so kemur til realkreditt rentu so er tað uppaftur lægri og í nøkrum førum eisini har hevur mann sæð minusrentu ella negativa rentu og hevur hetta gjørt tað at at fólk hava meir pengar um hendi í dag enn tey høvdu fara fyri nøkrum árum síðani

eg haldi tað virka eitt sindur undarligt at tað verður víst at hetta er modellið ímillum at tað er antin so fært tú broytir eftir uppskoti ella broytir tú ikki og tað einasta tær kemur ávirkað tær húsaprísur tað er nú ikki akkurát til

tað sum vit hava sæð tað seinastu árini við síðani negativa rentablaða innførd er at vinnulív hevur gjørt stórar stórar íløgur stórar íløgur í í tað føroyska samfelagi og ikki bara í føroyum men eisini aðrastaðnisnum nemliga tí at tey síggja tað at tað hevur havt týdning at fáa hetta virksemið í gongd og tí haldi eg at tað er for smalt at siga tað at tað er bara ávirkað húsaprísin men tað er eisini vit til at seta í gongd í soleiðisurnar at vit hava eitt samfelag við fleiri arbeiðsplássum og tað er pláss og tað er gott og tað er eisini gott at síggja tað at fyritøkur fornýggja seg á sínum franti soleiðisurnar at tey kunnu veita kanska enn betri tænastu ella kunnu geva bíligari vørur út soleiðisurnar at tey kunnu vera við í kappingini til at geva betri tænastu til sínar borgarar eftir tí haldi eg at hetta uppskotið roynt natúrliga er ein avleiðing av tí at eingin kundi forrudsæð hava negativ rentið áðrenn tvey túsund og sekstan eg haldi at tvey túsund og sekstan var tað fyrsta árið tá ið hvussu negativ renta kom í danmark eg minnist ikki akkurát áðrenn nær tað kom í føroyum men eingin kundi forrudsíggja tað og tí er lógarverkið kanska ikki tiliga í mun til tað og tí haldi eg eisini at tað er púra natúrligt at at eisini verður broytt soleiðisurnar sum tað verður gjørt í hesum lógaróðskotum annars eru tað fleiri onnur ting sum ávirka húsaprísin og har fari eg at minna á eitt uppskot gera tað frá tróð ella at geva fólki møguleikan at leiga út privata íbúð í kjallaranum upp til hundrað túsund krónur haldi tað var tað hevur gjørt tað at húsaprísurin er farin upp ikki bara í havn men eisini runt um í landinum tað at mann er kanska farin átta túsund krónur inn meira um mánaðan uttan at skula betala skattatíð tað ger tað at ein banki kann fara inn og læna húsini eini tvær milliónir meir og tað ger tað at húsaprísurin er við til at økjast tað er gott fyri er kanska her og nú at loysa eina avbjóðing um íborðartørvin sum er øgiliga stórur men tað er einki ivast í tí at tað ger tað eisini torførar fyri tey sum skulu seta bygg fyrstu ferðir og har eru har eru nakrir vansar í tí sum eg haldi at mann átti at hugdið meira eftir tí sjálvandi ynski eg eins og trúgvi tær flestu inni her beint at tann privati eigarin skal fáa góðar umstøður til at fara og leiga út vit ynskja eisini øll at loysa íborðartørvin men eg sigi bara at ein avleiðing av tí mann hevur givið tær hundrað túsund krónur fríar hevur gjørt tað at húsaprísið er vaksin betíðiligt so eg haldi at fyri at taka saman um til endan so er hetta uppskotið púra natúrligt øll tey sum kenna til vinnufyritøkur og roknskap vita tað at at tað er natúrligt at draga rentuútreiðir frá óansæð um tær eru plus ella minus at sítt havi eg siga óansæð um tað er at mann eigur pengar ella um mann skal læna pengar og so haldi eg eisini at vit skulu gleðast um tað at vit hava eitt lágt rentustøði tí eitt lágt rentustøði er eisini við til at gera tað at vit at vit sum ella tann vanligi brúkar sum skal byggja sær eina hús hevur góðar fortreytir fyri at fáa eina liðarliga fígging takk fyri at forma mær tað er tað er tað vøtni sum sum skilja okum tí at tað er kanska eitt eitt eitt útrykk fyri hvat fyri húsjónaliga grundarlag mann byggir á jøtandi hava mær vitandi tað hugsanina at mann skal ongantíð skylda nøkur nakað tú skalt sjálvur borga fyri tí sum sum tú eigur og tað hevur so skapt tær eina stóran forrætningsfyrimun í heimshøpi tí tær ikki bera skuld til nakran og har nógv skjótari at flyta hjá um mann hevur brúk fyri at flyta pengar hendan veðan handan tað sum bankan í tey seinnu árini hava lagt dent á er at fáa fólk at skylda so nógv sum gjørligt við tí førir eisini eitt eitt eitt slag av trælahaldi sær eg kann skora um ongan vanda í tí at mann bara loyvir øgiliga høguhøgu høgu lánum takk fyri eg kann skora um eg gjørt so væl jú tað er sjálvandi ein stórur trupulleiki at húsaprísin er farið so nógv upp men eg trúgvi ikki at tað er tað negativa teorrentan sum hevur gjørt tað at húsaprísin hevur tikið tað stóra hoppið tað er kanska tað rentustøðið generelt sum hevur gjørt tað at ein partur av forkláringini hin vinnur eisini tað at føroyar eru vaksið betíðiligt við fólki tað vil siga at eftirspurningar eftir húsum og íbúðum eru vaksin betíðiligt tað hevur eisini verið við til at trýsta á at at húsaprísin er vaksandi og so ikki minst tað eisini sum eg nevndi í janu at mann við við hesum heri ló uttanum skattin ger tað eisini at tað hevur við til at trýsta húsaprísum uppeftir so tað er fleiri faktorarspælin og eg haldi tað at vit skulu vera bangin fyri og passa serliga væl eftir sum politikarar at húsaprísin ikki fær ov nógv upp og at tað ikki verður fíggjað bert sum lántøkan tað heila tí at tað verður sannsýnilvíst at hava vit sæð fyrr ein nokk so farligur endur takk fyri frú forkvinna ja eg eri samdur við pállarena tykkum tað er gott at hoyra eg kann skora um aftur á tingið og eg haldi at greiningin av støðuni var rættiliga rættiliga røtt at tað er

og ein ávísur samanhangur í samband við bústaðarprísirnar

eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pælistaður og eg eri eitt pæ

úr samfeløgur um at skal mann loysa hasa avbjóðingina so má mann hava kommunurnar við tað er óansæða um mann er í hvalba ella tvøroyri ella klaksvík ella onkur aðrastaðnis so hevði tað kunnað verið við til at tryggja at mann fekk skumpa undir at fingið meira virksemi og fleiri íbúðir og hús soleiðis at tað kanska eisini kundi gerast til eina liðarligari kostnað og so eru vit eisini so eisini á føroyum at vit hava eitt avmarkað lendi tað er gott fyri hetta landið at vit hugsa um at brúka ella at fáa so nógvar íbúðir upp á hvørt endur sum gjørligt søgusirnar at vit fáa útnytt av tað lendið so skilagott sum gjørligt takk næsta røða verður aksel willemsson johannesen gert tað væl andstøðan helt at at vinnan var at tí ónda

tað segði hann ið er økursetningin

bankarnir hava stór yvirskop tá stór vinnuspýti út um yvirskop

skotið lýsir tí minni hjá peningasavninum tað skal eg hava kunnað um at samansfastan kom fyrst í hálvfemsunum tá umsæt javnaðarflokkunum arbeiðsmarknaðarmál og javnaðarflokkurin fekk saman við pørtum av arbeiðsmarknaðinum og at fólkaflokkinum vóru samgongust saman við samansfasta upp at virka millum annaðar hvat inngjaldi skuldi vera og útgjaldi skuldi vera flokkurin sum umsæða fíggjarmál jógvan sundstrøðan tá er ein formaður ið var landsstýrimenn í fíggjarmálum sum tók sær av hvussu samansfólk skuldu skattast altso fólkaflokkurin og fólkaflokkurin sat í samgongu úti í eitt næstan tilfevist fimtan meðan tann skipan virkaði tá fólkaflokkurin so kom í andstøðu so varð tað mitt í heilar javnaðarflokkurin tjóðveldi og framsøk sum høvdu skyldina av at mann skattaði samansfastan tað er eitt sindur undanligt tann flokkurin sum situr í samgongu í fimmogtj

hann var skyldin hann men fólkavblokkurin gjørdi so eina roynd teir løgdu eitt uppskot fyri løgtingið um at gera samanfasta skattafrítt útgjald fólkavblokkurin atkvøddi fyri

fólkaflokkurin avgjørdi fyri miðflokkurin avgjørdi fyri fólkaflokkurin fór til val samansfólk skuldu skattafríir formara segði tað bæði beinleiðis sjónvarpssending longur frá fyrsta januar tvey túsund og tjúgu hann segði tað eisini útvarpssending frá fyrsta januar tvey tjúgu skuldu samansfólk skuldu verða skattafríir eg rokni við tær nógvir pyrkynistar tíklandur sum valla fólkaflokkin tí tey væntaðu at nú fór eingin skatti at vera goldin á samansfólkstav men framvegis er skipanin ikki broytt tað er ein viðmerking her eg veit ikki um brúðarin ikki er útlát sær upp á eina viðmerking tað er eitt billigt synt at gjørt væl ja takk fyri harra formaður tað ljóðar á akseli handelsens sum at hann undrasta yvir at samgongan ikki hevur gjøgnumført øll síni vallyftir eftir hesum hálvt øðrum árið vit hava sitið men vit hava sanniliga gjørt nakað við samansfasta ikki alt tað sum bleiv lovað men fyri ein stóran part vist vit taka eina samanbering so lovaði undanfarna samgonga at fiskiríkidømi skuldu seljast á uppísølu onkrir flokkar lovaðu at alt fiskiríkidømi skuldu seljast á uppísølu úrslitið var aftaná fýra ár í undanfarni samgongu at fimtan millum tíggju og fimtan prosent bleiv seld á uppísølu so vit kundu siga at har megnaði undanfarna samgonga at halda millum tíggju og fimtan prosent av síni vallyftu samanber mann tað við tað sum vit hava gjørt við samansfasta so gitið tað við vit hava hildið hvussu sær helvtin av tí sum vit lovaðu takk fyri harra formaður tað segði farmaður fólki og nú eru vit úti á tveyogtjúgunda apríl nei einogtjúgunda apríl í tvey túsund og einogtjúgu hann er framvegis ikki skotafrøðin tað er at lumpa veljaran trøggja tað frá í skotinum til uppgerðini og eg havi lisið bæði álitin ella lisið álit frá fíggjarnevndini og eisini álit frá minnilutanum eg dugi bara slett yvirhøvur ikki at fylgja tankanum í tí í tí álitinum ella tí tí álitinum frá minnilutanum tí at

við at altso hetta hetta málið snýr seg um vinnulívið nú er hetta gjørt til til so ræðuliga nógv annað nú er hetta blivið so ræðuliga synd í í nøkrum ávísum borgarum tí at vinnulívið fær ein

okkuna sum ein

inntøka og tú betalir skatt av henni altso eg ringi ongar klokkur í tjóðveldinum og javnaðaráðinum tá ið mann sigur hetta her altso tað sum vit tað sum við síðum ið mann kemur at samla ímóti hesum her uppskotinum her so fer mann at gera tað at vinnulívið fer at betala skatt av eini útreiðslur sum tey hava tí at tey hava pengarinnustænastu er eingin sum tekur ímóti einum lærarstøðni har afturi eg haldi at eg haldi at mann eigur at hugsa seg eitt lítið sindur betri um

og eg veit at hetta her við negativari rentu er ein er ein nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum er nakað sum

hann hevur ilt í afturpartinum av og fyri sovið skilji eg tað eisini tí at mær dámar ikki hugtakið av negativari rentu mær dámar ikki tað at at mann skal betala rentu av nøkrum sum tú so illa betalar fyri at hava nakað innistanda men tað er ein veruleiki tað er eitt fakta við sum mann ætlar at broyta tað fakta so skal mann koma við eini lógarbroyting sum sigur at vit ætla at broyta tað fakta og royna at fáa undirtøku fyri tí í løgtinginum men tað sum mann nú roynir tað er at afturat tí at vinnulívið skal betala rentu av tí sum tú hevur innistandað teg so skal tú betala skatt av tí sama hasum tað tað gevur jú fullkomiliga slept yvirhøvur onga meining uttan í eygunum hjá sosialistunum takk fyri so verður næstur røða poddarinna tú gvið ger so væl eg haldi at rákið verður ómetaliga nógv tann vegin at tey seinnu árini at at mann onkursvegnum roynir at billa inn í fólk eisini tær ungu barnapamiljurnar at at ein lægri renta ella ein lág renta bara er av tí góða men soleiðis síggi eg tað ikki ein lág renta hon kann sjálvandi útgangsstøðið tykjast tekkilig og fyrikomandi men í veruleikanum merkir ein lág renta í flestu førum bara ein hægri skuldarbinding tí tað er nú einaferð soleiðis at tann marknaður hann tryggjar altíð at tú kemur at rinda absolutt maksimalt av tí sum tú yvirhøvur kann tí er setursarprísurin so høgur sum hann er í dag tí tí mann hevur klárað strekt lánamøguleikanum heilt upp á fýra og fimm milliónir krónur sjálvt við miðalindeygum tí at mann hevur hana so lága rentu so tá ið tá ið ein stórur partur av kórinum syngur at tað er heilt fantastiskt við hesi lágu rentuni so syngur mann eisini at tað er fínasta lagið at húsini koma at kosta bæði fýra fimm og seks blómur tí tað er tað sum summi vit teimum allars smæstu rentumagnálunum klára at toyggja skuldina uppá tað má mann bara hava fyri eyga ið í hesari heri hes er trongdin til at at skuldar binda hvør at eg við einastu sálu føroyum tað er tað at við tí fylgir ikki bara eini nýggju glaslig hús ella ella eini ella tann skuldin sum sum har til hoyrir við tí er eisini eitt eitt hald eitt eitt trælahald

sum vit soleiðis so eggja barnafamiljum til at knossast við eitt heilt lív so so í øllum sum kjakin haldi eg eg føli hvussu eina trongd til at ávara ímóti

at tað er so fantastiskt at trælabinda fólk ella binda fólk føst í tunga byrði tað tekur ein stóran part av kanska ansfrælsum hjá teimum tað tekur ein stóran part av tí fíggjarliga frælsum hjá teimum tað tekur ein stóran part av avarbeiðsfrælsum og tað kann í stóran mun eisini ávirka teirra møguleikar til at takast av teirra børnum tí at mann verður tvingin til at undir síni stóra skuldarokini assast alt samalt lívið við kanska meira enn fjøruti kanska upp í trýss tímas arbeiðsviku bara fyri at betala hesa í útgangsstøði øgiliga fittu og lágu lítlu rentuna men sum sum kanska etur teg upp í løpi av stuttari tíð so so áðrenn vit glorifisera tað ultra lágu rentuna alt for nógv so vil eg bara minna á at hon hevur altso tær stóru avleiðingar at at hon heftir eina stóra skuld oftast upp í fólk ið soleiðis er marknaðurin og tað haldi eg ikki rætt eg haldi í veruleikanum at vit skulu royna at venda rákin hinvegin aftur at vit eggja fólkið til at at spara eitt sindur av pengum upp so hesa tey afturvinna sína frælsu støðu sum borgarar so hesa tey hava ein betri fortreyt fyri at at skipa sítt lív eftir egnum huga og egnum vilja heldur enn at heldur enn eftir tí sum bankin sigur so bert ein lítil ein lítil ámenning um ið øll nýtsnir láni dansinum sum eg onkursvegna síggi aftur í kjakinum lat okkum heldur lat okkum heldur betala eitt sindur hægri rentur og onkursvegna eggja fólkið til at fáa rentur fyri tær krónurnar sum tey klára eiða inni og harvið eisini er tað betri føri fyri at standa ímóti tá ið tá ið nosaður lívsins nosaður einaferð koma á tey fíggjarligu økjum tí tað koma okkum øllum fyri til at seinni renna okkum í støður sum eru meira avbjóðandi enn enn tær sum eg kanska havi tað so bert ein lítil ámenning til okkum øll um at at við øgiliga lágum og aftraktivum rentum fylgir sum alloftast eisini ein øgiliga stór skuld takk fyri formaður eg kann bara líka minna pállarenarteku á at einasta grund til at tað er gjørligt at byggja sandoyatunnilin í dag er tí at rentustøðið sum leiktir við seg ið tað var tvey tvey prosent hægri so var tað ikki kjansur at byggja sandoyatunnilin men vil pállarenarteku tað at mann at vinnufyritøkur skulu betala negativa rentur av tí sum tey hava innistandandi og afturat tí so skulu tey betala skatt av teir negativa rentuni vil pállarenartekur tað er tað er tað politikkurin hjá tjóðhildi takk fyri blutt ikki nakað ímóti at at at rentan er lág men tað merkir so eisini at at innlandsrentan hon er akkurát líka lág vit vita tað at tað eru smáir magnálar sum sum bankan liv av so og at fløkja sandoyatunnil upp í at her sum eg havi nevnt tað er altso tað er so langt úti at eg havi ikki orð fyri tí men men men tað eru summi sum altíð altíð skulu royna gruggamál í staðin fyri at at royna at taka skilagóða orð til sínum takk fyri ja takk so tað sigur steve bert skøna viðmerking fyrst væl takk fyri harra formaður ja tað at vera skuldarfríur er nokk tað størsta frælsum mann hevur høvur kann upplivað og sjálvandi er tað sáðist at tá ið fólk seta bygv so gongur mann út frá mann hevur skuld í nøkur ár men sá sum prísirnar hava háttast seg nú so er tað soleiðis at tú hevur næstan skuld altítt lív og so kann mann hugleiðis sindur um hvussu gott mann heldur tað er tí at tí negativa rentan er hvør fær til við til at styrkja um men hon ger eisini tað at tað verður so trupult hjá fólki at spara upp til at at kunna byggja sær so at tað kunna sita lættari í tí seinni so at negativa rentan hevur avgjørt sína avleiðing og tað hevur sagt at hon er einasta orsøk til at mann bygdi sandartunnil við hjordi rætt til lánið

lánið var tikið langt og har nøkur negativur renta kom í verðina

til allar teir fíggja orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum ein fær mær fíggjavur orku sum

um vit ímynda okkum at ein familja hevði tjúgu prosent av sínum fíggjarorku til at seta í nýggjari vinnufyritøku í vinnu frama hvussu hevði tað ikki so spírað og sprett kring landið veruleikan binda vit stórt sær alla inntøku hjá hjá teimum vanligu familjunum í eini setilsamassa og vit hava alt ov lítið í verksetara virksemi av tí sama vit eiga og hugsa nógv frælsari enn vit gera tað tað er ikki at hasa lívið tað er ikki bara ein spurningur um at at at investera all okkara fíggjarorku í henni hús takk fyri

aldur øgiliga álvarsamt at mann vil seta seg upp ímóti tí rennstøðnum og banna

ja takk gjørt so væl báðir eina trúgvu

takk fyri formaðurin jú sjálvandi tað er ein persónlig ábyrgd ið haldi at vit sláta fast um hana tað sum tað sum eg fekk mær at taka orðið var at eg helt at kjakið var bent á at rættiliga nógv tann vegin at hetta snúði seg bara um at at at

at fáa renturnar so lágar sum gjørligt og so sektin á hvussu stór skuldin var og tað má eg siga at tað hendli eg ikki til eg haldi at tað í so máti eri eg kanska eitt sindur meira konservativri eg haldi at at at vit mugu heldur eggja teimum ringru fólkum til at royna ella at geva teimum møguleika fyri at at spara nakrar krónur saman so at tey hava eitt sindur av fíggjarligum mótstøðuføri og og fíggjarligum førleika til at at reisa sína egnu búskaparligu vónir og at tað má eg siga at tað hevur tað telið nokk so nógv og eg haldi at at rákið tey seinna árini hevur verið alt for nógv merkt av at at at mann bara skal skuldarbindan seg uppi upp um bæði hoyrir og tað er ikki í gagnum fyri fyri fyri eitt frælisfólk í longdum takk fyri tað er absolutt skilagott eg haldi at tey allarflestu halda eisini tað

onkrum stórum fyritøkuni ella í kjalarvørðinum hjá bankum.

vit vita tað at bankarnir royna at gera sítt arbeiði so væl sum gjørligt men vit vita eisini tað at hava vit verið á tingi nøkur ár so at tað komið fyri meira enn eina ferð at at landið og harvið eisini fólkið hevur noyst at borgaferð bankarnar takk fyri ja takk so er ja vit fara so at atkvøða í hesum málinum tí ikki fleiri sum hava biðið um orðið og tað er at

vælsum leiktingsmál nummar fimmoghálvfems

fyrr enn eg havi gjørt tað í dag til døgurð

og vit eru liðug at atkvøða málið samtykt við seytjan atkvøðufirði tíggju ímóti og eingin í blong so hetta var málið samtykt við aðruviðgerð og ferðskoðar samtykt til triðju viðgerð tað er onnurviðgerð av løgtingsmál nummar seksoghálvfems uppskotuløgsla um broyting í løgslu um meirvíksgjald meirvíksgjaldslógin mvg frítøka fyri útleiðan á kampingpláss hvør byr um orðið tað er magnus rasmussen sum fyrst fær orðið gjørt væl takk fyri harra formaður

er løgtingsmálið maður seksoghálvfems frá tvey túsund og tjúgu uppskot til løgtingslóg um broyting av løgslóg um meirvíksskjald meirvíksskjaldslógin mvg-frítøka fyri útleiðan av kampingplássi viðgerðini hevur nevndir býtt seg í ein meiriluta og ein býtt seg í ein meiriluta og ein

minnluta so lesi eg tað sum meirilutin sum er magnus rasmussen jákup mikkelsen biljus stinussen kristin mikkelsen og pállareynadegvur vísir at uppskotið er gjørt fyri at betra kampingarstøðuna hjá kampingplássum so at útleiðan av kampingplássi verður javnsett við útleiðan av kamari á hotelli og gistingarhúsi við atlitið at meirvirkjandi sambært galdandi lóggávu er útleiðan av kamari á hotelli gistingarhúsi og tílíkum undantikin meirvirkjald útleiðan av kampingplássi er hinvegin avgjaldsskildugt bæði tá kampingplássið er privat og tá kampingplássið er kommunalt endamálið við uppskotinum er at javnseta útleiðan av kampingplássi við útleiðan av kamari á hotelli og gistingarhúsi við atlitið at meirvirkjald við uppskotinum verða reglurnar fyri útleiðan av kampingplássi javnsettar við reglurnar fyri útleiðan av kamari á hotelli og gistingarhúsi nevndin er upplýst at fíggjarligu avleiðingarnar fyri landið verður mett tvey hundrað og h krónur um árið hetta er mett við støði í miðal tølum frá tvey túsund og átjan til tvey túsund og tjúgu við hesum viðmerkingum tekur morlund undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotið takk fyri næstu ráðar er akselvegur johannesen ger so góða ja takk fyri ráðarformaður í hesum málinum er tað eisini eitt minnilut

vit eru níggjuogtjúgu til staðarløtuni og tað er átjan akkurát fyri ella ímóti og eingin er blank sum málið er samtykt og endaliga avgreitt frá løgtingi og so er tað tann seinasta triðja viðgerðin í dag og tað er av løgtsmálum nummar seksoghálvfems tað er uppskotið løgtslag um broyting í løgtslagum meirvirðisgjald meirvirðisgjald hjálpslógin tað er eitt her við at frítaka fyri útleiðan á kampiplássið mvg frítøku so ja so skal eg spyrja um nakar byr um orðið tað er tað ikki so er orðaskiftið endað og vit fara at atkvøða í hesum málunum og hetta málur var samtykt við aðra viðgerð við seytjan atkvøða fyri níggju ímóti og ongar blankar við atkvøða nú skiftað vit eru liðug at akvava mál í samtyk við nítjan akvavin fyri ellivu ímóti og ongari blankari á orsaka tólv ímóti og ongari blankari nítjan fyri tólv ímóti og eingin blanka so er hetta eisini hetta málið samtykt og endaliga avgreitt frá løgtingi sínum síðani koma vit til laksamál ummar hundrað og fimm hundrað og seks hundrað og sjeyogtey kunnu viðgera ella tey verða viðgjørd undir einum hundrað og seks hundrað og sjeyogtey verða viðgjørd undir einum men sjálvandi atkvøtt hvør sær og hvør byr vóru