52-085/2020

U T T A N R Í K I S - O G M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 5-7 • Postrúm 3279 • FO-110 Tórshavn
 +298 30 65 00 •  ummr@ummr.fo • www.ummr.fo
Løgtingið
Tinghúsveg 3
100 Tórshavn
Dagfesting: 1. mars 2021
Tygara ref.:
Máltal.: 19/00017-129
Svar
upp á
fyrispurning nr. 52-085/2020 frá Høgna Hoydal, løgtingsmanni, eftir Tingskipanini § 52 a.
Fyrispurningur um avgerðir og ætlanir fyri menningarsamstarv Føroya, settur Jenisi av
Rana, landsstýrismanni við uttanríkis- og mentamálum (at svara skrivliga eftir TS § 52 a)
1. Hvørjar avgerðir og ætlanir eru lagdar fyri menningarsamstarv Føroya, síðan nýtt Løgting
og landsstýri tóku við í september 2019?
2. Eru menningarverkætlanir og -samstørv broytt síðan 2019?
3. Hvør situr í nevndini, sum ráðgevur landsstýrismanninum um menningarsamstarv, eru
nakrar broytingar gjørdar í nevndini síðan valið – og um so er, hvørji fólk eru vald og
skift út?
4. Hvørjar ætlanir ella samstørv eru stuðlað síðan løgtingsvalið, hvørjar ætlanir eru lagdar
og hvørji tilmæli hevur nevndin gjørt til landsstýrismannin og við hvørjum
grundgevingum?
5. Hvussu er játtanin brúkt í 2020, og hvussu er ætlanin at brúka játtanina í 2021, 2022 og
2023?
Svar
Til 1: Menningarsamstarv og neyðhjálp hava fremstu raðfesting hjá landsstýrinum, og játtanin er
fleirfaldað seinnu árini, úr trimum upp í níggju milliónir um árið. Økta játtanin er ein liður í
hugsjónini um, at Føroyar sum eitt ríkt og framkomið land skulu taka størri ábyrgd í altjóða
samfelagnum og vera við til at menna og hjálpa, har tørvur er. Harumframt er málið at raðfesta
føroyska luttøku ovarlaga. Føroysk luttøka er raðfest í viðurkenning av, at Føroyar hava nógv at
lata og eins nógv at læra í altjóða samstarvi fyri menning og friði.
Føroyingar hava í fleiri ár virkað runt allan heimin í hjálpararbeiði av ymsum slag, summi útfrá
útlendskum og onnur ígjøgnum føroyskum hjálparfelagsskapum. Landsstýrið virðismetir hetta
arbeiðið sera høgt og viðurkennir stóru tøkini, ið hesi taka, fyri at bøta um og menna lívskorini
hjá teimum, ið ikki fingu eins góðar umstøður at liva undir, sum vit her heima.
Raðfestu økini innan menningarsamstarv eru heimsmálini 1, 2, 3, 4, 5 og 14. Ráðgevandi
nevndin fyri altjóða menningarsamstarv orðaði í august í 2020 leiðreglur fyri stuðli til
menningarsamstarv, sum støði verður tikið í, tá umsóknir verða viðgjørdar og tilmæli gjørt til
landsstýrismannin. Leiðreglurnar eru tøkar á heimasíðuni hjá Uttanríkis- og mentamálaráðnum.

-- 1 of 2 --

U T T A N R Í K I S - O G M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 5-7 • Postrúm 3279 • FO-110 Tórshavn
 +298 30 65 00 •  ummr@ummr.fo • www.ummr.fo
Til 2: Einki er broytt viðvíkjandi teimum samstarvsavtalum, ið undanfarni landsstýrismaður
undirritaði vegna landsstýrið, og raðfestu økini (heimsmálini 1,2,3,4,5 og 14) eru enn tey somu.
Eins og áður verða innkomnar umsóknir um stuðul viðgjørdar í ráðgevandi nevndini fyri altjóða
menningarsamstarv (við støði í áðurnevndu leiðreglum), og tilmæli skrivað til landsstýrismannin
at taka støðu til.
Til 3: Í ráðgevandi nevndini fyri altjóða menningarsamstarv sita Ann Hermansdóttir, forkvinna,
Bárður Lydersen, Óli Wolles, Margretha Kjærbæk og Finn Johannessen. Øll eru nýggj í
nevndini.
Til 4: Sambært Tingskipanini § 52 a, stk.4 skal svarið verða stutt og greitt orðað. Tískil ber ikki
til at svara eins útgreinandi, ið spurningurin leggur upp til. Tó kann upplýsast, at síðani
løgtingsvalið hevur landsstýrið latið stuðul til 9 umsóknir um menningarsamstarv, 15 umsóknir
um neyðhjálp, umframt stuðul í samsvari við tær samstarvsavtalur, ið undanfarni
landsstýrismaður gjørdi við ávikavist Reyða Kross Føroyar, Bláa Kross Føroyar/Altjóða Bláa
Kross, P/f Fiskaaling og Fróðskaparsetur Føroya. Harumframt varð bráfengishjálp latin til
Beirut, Libanon, umvegis Reyða Kross Føroyar.
Umsitingin og ráðgevandi nevndin fyri altjóða menningarsamstarv viðgjørdu umsóknirnar við
støði í leiðreglunum fyri stuðli til menningarsamstarv og neyðhjálp, og tilmæli latið
landsstýrismanninum samsvarandi.
Til 5: Av játtanini í 2020 vórðu 2.307.732 kr. latnar í stuðli til mennnigarsamstarv og 6.692.268
kr. í stuðli til neyðhjálp. Umsóknirnar í 2020 vóru nógv merktar av COVID-19 farsóttini; serliga
vóru nógvar av umsóknunum um neyðhjálp grundaðar á avleiðingar av farsóttini. Viðvíkjandi
játtanunum í 2021, 2022 og 2023 so verður nýtslan í stóran mun tengd at umsóknum, ið koma
inn, og í hvønn mun tær lúka treytirnar og eru í samsvari við leiðreglurnar og raðfestu økini.
Viðmerkjast kann, at 15 av umsóknunum, ið fingu stuðul í 2020, vóru frá føroyskum
hjálparfelagsskapum ella útlendskum hjálparfelagsskapum, ið samstarva við føroyingar ella
føroyskar hjálparfelagsskapir.
Vinarliga
Jenis av Rana
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Høgni Hoydal
løgtingsmaður
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52 a
Fyrispurningur um avgerðir og ætlanir fyri menningarsamstarv Føroya, settur Jenisi av
Rana, landsstýrismanni við uttanríkis- og mentamálum (at svara skrivliga eftir TS § 52 a)
1. Hvørjar avgerðir og ætlanir eru lagdar fyri menningarsamstarv Føroya, síðan nýtt Løgting
og landsstýri tóku við í september 2019?
2. Eru menningarverkætlanir og -samstørv broytt síðan 2019?
3. Hvør situr í nevndini, sum ráðgevur landsstýrismanninum um menningarsamstarv, eru
nakrar broytingar gjørdar í nevndini síðan valið – og um so er, hvørji fólk eru vald og skift
út?
4. Hvørjar ætlanir ella samstørv eru stuðlað síðan løgtingsvalið, hvørjar ætlanir eru lagdar og
hvørji tilmæli hevur nevndin gjørt til landsstýrismannin og við hvørjum grundgevingum?
5. Hvussu er játtanin brúkt í 2020, og hvussu er ætlanin at brúka játtanina í 2021, 2022 og
2023?
Viðmerkingar:
Føroyar lata enn ikki sum tjóð eina játtan til menningarsamstarv, ið samsvarar við ríkidømi landsins
og okkara altjóða skyldur.
Kortini varð játtanin til menningarsamstarv fleirfaldað á fíggjarlógini í árunum frá 2016 til 2019.
Játtanin hevur síðan løgtingsvalið í 2019 staðið í stað og liggur á 9 mió. kr. árliga. Spyrjaranum
kunnugt hava skiftandi landsstýri havt ráðgevandi nevndir at ráðgeva um, hvussu
menningarsamstarvið kann skipast við verkætlanum.
Síðan valið hevur lítið verið at frætt um menningarsamstarv Føroya, og um hvørjar ætlanir og
samstørv eru framd og løgd til rættis. Tí verður fyrispurningurin settur landsstýrismanninum.
Á Løgtingi 17. februar 2021
Høgni Hoydal

-- 1 of 1 --