52-065/2020

ALMANNAMÁLARÁÐIÐ
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
110 Tórshavn
Nr. 65/2020
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52 a
Fyrispurningur um at eftirmeta eldraøkið, settur landsstýrismanninum í almannamálum,
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (at svara skrivliga eftir TS § 52 a)
1. Nær kann Løgtingið vænta, at úrslitið av eini eftirmeting av eldraøkinum verður lagt fyri
Løgtingið at viðgera og taka støðu til?
2. Hvussu tryggjar landsstýrsimaðurin, at fakligi førleikin á eldraøkinum er partur av
eftirmetingini?
3. Heldur landsstýrismaðurin, at tørvur er á, at kommunur og kommunalu eldrasamstørvini eisini
eftirmeta og meta um tørvin á at nýhugsa og broyta bygnað og tænastur?
4. Heldur landsstýrismaðurin, at tænastan á eldraøkinum, fíggjarviðurskiftini og markamótini
millum land og kommunur eru nøktandi í dag?
Viðmerkingar:
Undirritaði reisti í juni 2020 ein fyrispurning um, nær ein eftirmeting av eldraøkinum fór at verða
gjørd. Nú eftirmetingin er í gongd, er vert at vita, hvør leisturin er. Støðan er serlig, tí hóast tað er
landið, sum skal taka stig til eftirmetingina, eru tað einans kommunalu samstørvini og
kommunurnar, sum hava arbeitt innihaldsliga við økinum og gjørt sær royndir við skipanini hesi
fimm árini, ábyrgdin av økinum hevur ligið hjá kommununum. Eisini er áhugavert at vita, nær
Løgtingið kann vænta at sleppa at viðgera úrslitið.
Løgtingslógin um heimatænastu, eldrarøkt v.m. frá 7. apríl 2014 ásetir m.a., at eftir 5 ár skal
eftirmetast, hvørt lógin virkar eftir ætlan. Um samstørvini virka og tænastan er nøktandi eru
spurningar, sum kommunurnar hava ábyrgd av; men tað er landið, sum hevur sett løgfrøðiligu
karmarnar um samstørvini. Tí ræður um, at ein eftirmetingarleistur leggur upp til, at kommunurnar
eisini meta um tørv á at nýhugsa og broyta bæði bygnað og tænastur. Í hesum sambandi ræður eisini
um, at fakligi førleikin, innlitið og áhugamálini í kommununum taka lut í eftirmetingini, so tann
vitan, tær royndir og tað innlit, ið eru bygd upp hesi árini, verða brúkt.
Á Løgtingi, 6. januar 2021
Heðin Mortensen
18. januar 2021
Mál: 21/00093-2
Tygara Skriv:
Viðgjørt: Barbara Álvsdóttir
Thomsen

-- 1 of 2 --

ALMANNAMÁLARÁÐIÐ
Svar:
Til spurning nr. 1
Sum landsstýrismaðurin áður hevur greitt frá, er arbeiðið við eftirmetingini farið í gongd.
Arbeiðsbólkurin hevur havt nakrar fundir og hevur skipað arbeiðið sína millum. Eisini hevur
arbeiðsbólkurin verið á fundi við stýrisbólkin og kunnað um gongdina.
Tað er tó torført hjá landsstýrismanninum at siga, júst nær arbeiðið er liðugt at taka upp til politiska
støðutakan. Eitt realistiskt boð er nokk á sumri 2021.
Til spurning nr. 2
Løgtingslóg um heimatænastu, eldrarøkt v.m., hevur ikki nakra áseting um normering ella um
fakliga førleikan hjá fólkunum, sum veita røkt og tænastur sambært lógini.
Fakligi førleikin er tískil ikki beinleiðis partur av eftirmetingini av lógini. Sum ein partur av
eftirmetingini verða støðulýsingar gjørdar um starvsfólk og virksemi, og greitt verður frá økis- og
leiðslubygnaði.
Tá ið tað er sagt kann nevnast, at Mentamálaráðið hevur upplýst, at gongd er sett á arbeiðið at kanna
tørvin av útbúnum starvsfólki innan ávís starvsøki komandi 10 árini. Herundir eisini tørvin á
útbúnum starvsfólki innan eldraøkið.
Til spurning nr. 3
Kommunufelagið er partur av eftirmetingini, og kommunalu eldrasamstørvini verða tikin við í
eftirmetingina í tann mun, tørvur er á hesum.
Um kommunurnar meta, at tørvur er á einari innanhýsis eftirmeting, tá hendan eftirmetingin er
liðug, er hetta upp til tær at avgera.
Til spurning nr. 4
Áðrenn ein eftirmeting við møguligum tilmælum fyriliggur, er torført hjá landsstýrismanninum at
hava eina greiða fatan av, um umstøðurnar innan eldraøkið eru nøktandi, bæði tá ið tað kemur til
starvsfólkanormeringar, fíggjarviðurskifti og lóggávu.
Tórshavn 18. januar 2021
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Heðin Mortensen
løgtingsmaður
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52 a
Fyrispurningur um at eftirmeta eldraøkið, settur landsstýrismanninum í almannamálum,
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (at svara skrivliga eftir TS § 52 a)
1. Nær kann Løgtingið vænta, at úrslitið av eini eftirmeting av eldraøkinum verður lagt fyri
Løgtingið at viðgera og taka støðu til?
2. Hvussu tryggjar landsstýrsimaðurin, at fakligi førleikin á eldraøkinum er partur av
eftirmetingini?
3. Heldur landsstýrismaðurin, at tørvur er á, at kommunur og kommunalu eldrasamstørvini eisini
eftirmeta og meta um tørvin á at nýhugsa og broyta bygnað og tænastur?
4. Heldur landsstýrismaðurin, at tænastan á eldraøkinum, fíggjarviðurskiftini og markamótini
millum land og kommunur eru nøktandi í dag?
Viðmerkingar:
Undirritaði reisti í juni 2020 ein fyrispurning um, nær ein eftirmeting av eldraøkinum fór at verða
gjørd. Nú eftirmetingin er í gongd, er vert at vita, hvør leisturin er. Støðan er serlig, tí hóast tað er
landið, sum skal taka stig til eftirmetingina, eru tað einans kommunalu samstørvini og
kommunurnar, sum hava arbeitt innihaldsliga við økinum og gjørt sær royndir við skipanini hesi
fimm árini, ábyrgdin av økinum hevur ligið hjá kommununum. Eisini er áhugavert at vita, nær
Løgtingið kann vænta at sleppa at viðgera úrslitið.
Løgtingslógin um heimatænastu, eldrarøkt v.m. frá 7. apríl 2014 ásetir m.a., at eftir 5 ár skal
eftirmetast, hvørt lógin virkar eftir ætlan. Um samstørvini virka og tænastan er nøktandi eru
spurningar, sum kommunurnar hava ábyrgd av; men tað er landið, sum hevur sett løgfrøðiligu
karmarnar um samstørvini. Tí ræður um, at ein eftirmetingarleistur leggur upp til, at kommunurnar
eisini meta um tørv á at nýhugsa og broyta bæði bygnað og tænastur. Í hesum sambandi ræður eisini
um, at fakligi førleikin, innlitið og áhugamálini í kommununum taka lut í eftirmetingini, so tann
vitan, tær royndir og tað innlit, ið eru bygd upp hesi árini, verða brúkt.
Á Løgtingi, 6. januar 2021
Heðin Mortensen

-- 1 of 1 --