52-055/2020

Sirið Stenberg
løgtingsmaður
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52 a
Fyrispurningur um umstøður á Barnaheiminum og nýtt barnaheim, settur
landsstýrismanninum í almannamálum, Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (at
svara skrivliga eftir TS § 52 a)
1. Hvat verður ítøkiliga gjørt fyri at bøta um umstøðurnar hjá børnunum, sum eru
á Barnaheiminum?
2. Hvat verður ítøkiliga gjørt fyri at bøta um umstøðurnar hjá starvsfólkunum á
barnaheimsøkinum?
3. Metir landsstýrismaðurin, at støðan á barnaheimsøkinum er nøktandi fyri børnini
og livir upp til sáttmálan um barnarættindi?
4. Er tað gjørdur ein raðfestur listi við tíðarfreistum fyri, hvussu tilmælini frá
Umboðsmanninum verða sett í verk?
5. Hvørjar eru grundgevingarnar fyri at broyta fakliga tilmælið um at byggja eitt
barnaheim til heldur at byggja barnabústovnar?
6. Hvør fakmyndugleiki hevur tikið hesa avgerð, og hvør fakmyndugleiki hevur
verið við í tilgongdini?
Viðmerkingar:
Støðan á Barnaheiminum hevur ikki verið nøktandi í longri tíð. Tíðliga í ár var støðan
sera ring, fólk fóru úr starvi, og trivnaðurin var vánaligur. Vit fingu tá at vita, at arbeitt
bleiv við málinum og at tiltøk vóru sett í verk fyri at bøta um støðuna. Nú móti ársenda
fáa vit aftur at vita, at støðan ikki er nøktandi á Barnaheiminum. Løgtingsins
umboðsmaður hevur fylgt málinum upp og er komin til, at tað framvegis eru stórir
trupulleikar á barnaheimsøkinum, serliga á Argjaboða.
Millum annað vísir umboðsmaðurin á ónøgd við leiðslu og leiðslubygnað, sum tó er
ymiskt millum ymisku búeindirnar. Umboðsmaðurin mælir til, at samskiftið millum
leiðslu og starvsfólk verður ment soleiðis, at týdningarmikil boð frá starvsfólkum koma
upp til ovastu leiðslu í hóskandi tíð.
Mest skelkandi niðurstøðan er, at harðskapurin er øktur á eina bústovninum. Víst verður
á óhepna samanseting av børnum, og at millum annað fysisku karmarnir og mistrivnaður
millum starvsfólk eru týðandi orsakir. Í hesum umstøðum hava nøkur børn búð í fleiri
ár.
Tað er eisini víst á manglandi skúlatilboð til børnini, sum ger støðuna hjá børnunum enn
verri. Og týdningin av at hava gott samskifti við foreldrini. Samanumtikið eru nógv
viðurskifti at fáa í rættlag og nógv tilmæli í frágreiðingini hjá Umboðsmanninum.
Tá ið børn verða sett heiman við umsorganaryvirtøku, áliggur tað eisini ein skylda um
umsorganarábyrgd. Og sjálvsagt eisini ein skylda um at halda barnarættindasáttmálan.
Tí er alneyðugt, at landsstýrismaðurin tryggjar, at so verður gjørt.
Tørvurin á at Barnaheimið fær nýggj og hóskandi hølisviðurskifti er eyðsýndur. Í longri
tíð hevur verið arbeitt við eini ætlan um at byggja nýtt barnaheim. Tað er komið alment

-- 1 of 2 --

fram, at ætlanin at byggja eitt barnaheim er broytt til heldur at byggja fleiri
barnabústovnar. Tað hevur verið grundgivið við at tað er eitt fakligt tilmæli at fara frá
einum barnaheimi til fleiri barnabústovnar. Barnaverndarstovan hevur alment víst á, at
tey undrast á hetta og eisini á, hví tey ikki eru tikin við upp á ráð. Tí er spurningurin,
hví fakliga tilmælið er broytt, og hvør hevur broytt tað.
Á Løgtingi, 9. desember 2020
Sirið Stenberg

-- 2 of 2 --

ALMANNAMÁLARÁÐIÐ
Eirargarður 2 • FO-100 Tórshavn
Tel: +298 304000 • Fax: +298 304045 • E-mail: amr@amr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
110 Tórshavn
18. desember 2020
Mál: 20/01008-2
Tygara Skriv:
Viðgjørt: Poula Lervig
Nr. 055/20
Svar uppá fyrispurning eftir Tingskipanini § 52 a
Fyrispurningur um umstøður á Barnaheiminum og nýtt barnaheim, settur
landsstýrismanninum í almannamálum, Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (at svara
skrivliga eftir TS § 52 a)
1. Hvat verður ítøkiliga gjørt fyri at bøta um umstøðurnar hjá børnunum, sum eru á
Barnaheiminum?
2. Hvat verður ítøkiliga gjørt fyri at bøta um umstøðurnar hjá starvsfólkunum á
barnaheimsøkinum?
3. Metir landsstýrismaðurin, at støðan á barnaheimsøkinum er nøktandi fyri børnini og
livir upp til sáttmálan um barnarættindi?
4. Er tað gjørdur ein raðfestur listi við tíðarfreistum fyri, hvussu tilmælini frá
Umboðsmanninum verða sett í verk?
5. Hvørjar eru grundgevingarnar fyri at broyta fakliga tilmælið um at byggja eitt
barnaheim til heldur at byggja barnabústovnar?
6. Hvør fakmyndugleiki hevur tikið hesa avgerð, og hvør fakmyndugleiki hevur verið við
í tilgongdini?
Viðmerkingar:
Støðan á Barnaheiminum hevur ikki verið nøktandi í longri tíð. Tíðliga í ár var støðan sera
ring, fólk fóru úr starvi, og trivnaðurin var vánaligur. Vit fingu tá at vita, at arbeitt bleiv við
málinum og at tiltøk vóru sett í verk fyri at bøta um støðuna. Nú móti ársenda fáa vit aftur at
vita, at støðan ikki er nøktandi á Barnaheiminum. Løgtingsins umboðsmaður hevur fylgt
málinum upp og er komin til, at tað framvegis eru stórir trupulleikar á barnaheimsøkinum,
serliga á Argjaboða.
Millum annað vísir umboðsmaðurin á ónøgd við leiðslu og leiðslubygnað, sum tó er ymiskt
millum ymisku búeindirnar. Umboðsmaðurin mælir til, at samskiftið millum leiðslu og
starvsfólk verður ment soleiðis, at týdningarmikil boð frá starvsfólkum koma upp til ovastu
leiðslu í hóskandi tíð.
Mest skelkandi niðurstøðan er, at harðskapurin er øktur á eina bústovninum. Víst verður á
óhepna samanseting av børnum, og at millum annað fysisku karmarnir og mistrivnaður
millum starvsfólk eru týðandi orsakir. Í hesum umstøðum hava nøkur børn búð í fleiri ár.
Tað er eisini víst á manglandi skúlatilboð til børnini, sum ger støðuna hjá børnunum enn verri.
Og týdningin av at hava gott samskifti við foreldrini. Samanumtikið eru nógv viðurskifti at
fáa í rættlag og nógv tilmæli í frágreiðingini hjá Umboðsmanninum.

-- 1 of 3 --

ALMANNAMÁLARÁÐIÐ
síða 2 av 3
Tá ið børn verða sett heiman við umsorganaryvirtøku, áliggur tað eisini ein skylda um
umsorganarábyrgd. Og sjálvsagt eisini ein skylda um at halda barnarættindasáttmálan. Tí er
alneyðugt, at landsstýrismaðurin tryggjar, at so verður gjørt.
Tørvurin á at Barnaheimið fær nýggj og hóskandi hølisviðurskifti er eyðsýndur. Í longri tíð
hevur verið arbeitt við eini ætlan um at byggja nýtt barnaheim. Tað er komið alment fram, at
ætlanin at byggja eitt barnaheim er broytt til heldur at byggja fleiri barnabústovnar. Tað hevur
verið grundgivið við at tað er eitt fakligt tilmæli at fara frá einum barnaheimi til fleiri
barnabústovnar. Barnaverndarstovan hevur alment víst á, at tey undrast á hetta og eisini á, hví
tey ikki eru tikin við upp á ráð. Tí er spurningurin, hví fakliga tilmælið er broytt, og hvør
hevur broytt tað.
Á Løgtingi, 9. desember 2020
Sirið Stenberg
Svar:
Til spurning 1
Fyri at bøta um fysisku karmarnar arbeiðir Almannaverkið áhaldandi við at finna egnaði hølir,
og hevur seinastu tíðina leigað fleiri hús, fyri at fáa smærri bólkar av børnum og harvið betri
kunna skipa arbeiðið eftir tørvinum hjá einstaka barninum.
Viðvíkjandi umstøðunum í stovninum á Argjaboðagøtu er at siga, at Almannaverkið hevur
tikið avgerð um at flyta alt virksemið úr hølunum til aðrar bústaðir, sum Almannaverkið leigar
til endamálið. Eftir ætlan eru øll børnini flutt í nýggj hølir í apríl 2021.
Til spurning 2
Almannaverkið arbeiðir áhaldandi við at eftirútbúgva starvsfólk í eind 10 fyri at skapa eina
felags fatan av uppgávuni og teimum námsfrøðiligu tilgongdunum. Harumframt skal
uppbýtið av børnum skipast betri, so tað gerst lættari hjá starvsfólkunum at skipa sítt arbeiði.
Sálarfrøðingur er settur í starv í eindini, sum starvsfólkini kunnu ráðføra seg við. Eisini verður
innleiðsla av nýggjum starvsfólki skipað betri.
Við hesum átøkum verður mett, at bøtt verður um umstøðurnar bæði hjá børnum og
starvsfólkum, og at hetta eisini kann vera við til at fyribyrgja harðskapsstøður.
Nevnast skal harafturat, at í sambandi við at flutt verður í fleiri hús, er søkt eftir einum leiðara
afturat til eindina.
Til spurning 3
Støðan á barnaheimsøkinum hevur ikki altíð verið nøktandi, og hetta hevur Løgtingsins
Umboðsmaður eisini víst á í síni eftirlitsfrágreiðing, sum spyrjarin eisini vísir á. Síðani
Umboðsmaðurin var á vitjan av fyrstan tíð í 2017 og fram til í dag hevur Almannaverkið
arbeitt miðvíst fram ímóti at betra um viðurskiftini, eins og greitt er frá í svarinum til spurning
1 og 2, og ítøkilig tiltøk eru sett í verk fyri at betra um støðuna. Miðvísa arbeiðið kemur eisini
til sjóndar í nýggjastu trivnaðarkanningini hjá Almannaverkinum fyri eind 10, sum vísir, at

-- 2 of 3 --

ALMANNAMÁLARÁÐIÐ
síða 3 av 3
trivnaðurin á eindini er munandi betraður, síðani seinastu trivnaðarkanning. Arbeitt verður
áhaldandi at menna og betra um viðurskiftini á økinum, og eg havi onga orsøk at halda, at
økið ikki livir upp til ásetingarnar í barnarættindasáttmálanum.
Til spurning 4
Tilmælini frá LUM eru flest øll um viðurskifti, sum Almannaverkið hevur arbeitt við og sum
framhaldandi verður arbeitt við – sí svar til spurning 1 og 2.
Av hesari orsøk ber ikki til at gera ein raðfestan lista við tíðarfreistum.
Til spurning 5
Í ætlanini um at byggja eitt barnaheim var avgerandi, at heimið varð skipað í fleiri smærri
búeindir, soleiðis at børn, ung og familjur kundu búgva hvør sær í so heimligum umstøðum
sum gjørligt. Í so máta er ætlanin um at byggja barnabústovnar heldur enn at samla alt
virksemið á einum stað ikki so nógv øðrvísi enn ætlanirnar um at byggja nýtt barnaheim.
Fakliga tilmælið hevur alla tíðina verið, at hølisviðurskiftini skulu veita møguleika fyri eini
samanseting av børnunum soleiðis, at hædd verður tikin fyri aldri, menning, avbjóðingum o.ø.
viðurskiftum. Hesi fakligu tilmæli taki eg fult undir við, og eg ynski at veita børnunum bestu
hølisumstøður, sum samstundis eru í tráð við fakligu tilmælini.
Til spurning 6
Sum landsstýriskvinna havi eg evstu ábyrgd av samdøgursstovnunum til børn og ung á
barnaverndarøkinum. At skipa hetta økið hevur ofta verið avbjóðandi, og seinasta ætlanin at
byggja nýtt er fyribils steðgað upp, serliga orsakað av høga kostnaðinum. At byggja fleiri
barnabústovnar, ið taka hædd fyri m.a. samansetingini av tørvinum hjá børnunum, heldur enn
at samla alt virksemið á einum stað er ein avgerð, ið eg sum landsstýriskvinna havi tikið í
samstarvi við fakkunnleikan á økinum, ið til dagliga verður umsitin av Almannaverkinum.
Talan er tó ikki um, at nøkur tilgongd er farin í gongd, og tá ætlanirnar eru komnar longur
ávegis, verða allir viðkomandi partar, herundir eisini kommunalu myndugleikarnir á økinum,
tiknir við í arbeiðið.

-- 3 of 3 --