52-114/2019

Løgtingið
Svar
uppá
skrivligan fyrispurning nr. 114/2019 eftir tingskipanini § 52a til Bárð á Steig
Nielsen, løgmann, frá Heðini Mortensen, løgtingsmanni, viðvíkjandi tiltøkum at
styrkja Suðuroynna
Fyrispurningurin var soljóðandi:
1. Hvørji tiltøk ætlar landsstýrið at seta í verk til tess at venda gongdini í fólkatalinum
í Suðuroynni?
2. Metir løgmaður, at hetta at seta gongd á Suðuroyartunnilin hevði verið eitt
týdningarmikið átak í hesum høpi?
3. Um so er, nær ætlar løgmaður, at farast skal undir at gera Suðuroyartunnilin?
Svar:
Til nr. 1 og 2:
Eitt væl útbygt og væl virkandi samferðslukervi, har oyggjarnar verða knýttar saman,
hevur alstóran týdning fyri vinnuna og trivnaðin kring landið. Samgongan er samd um at
tryggja hóskandi ferðasamband kring alt landið, herundir íløgur í tunlar og
undirsjóvartunlar. Ein Suðuroyartunnil er ein týdningarmikil partur av komandi
samferðsluútbyggingum í Føroyum.
Búskaparframgongd og vinnuligur framburður, saman við fjøltáttaðum frítíðarlívi eru
drivmegin í samfelagnum, og tað hava eisini suðuroyingar merkt seinnu árini. Veruligt lív
er komið í aftur niðri á havnaløgunum kring oynna og frítíðartilboðini eru fleiri og
spennandi.
Við nýggju sjófeingislógini hevur samgongan givið fiskivinnuni tryggar karmar at virka
undir, og fer ein enn betri gongd í fiskivinnuni eisini at merkjast í Suðuroynni, har størsta
uppisjóvarvirki í landinum og eitt tað mest framkomna í heiminum er staðsett. Við
sjófeingislógini eru eisini góðir møguleikar at stuðla nýggjum vinnuligum royndum og
verkætlanum, og eru longu fleiri virkir, ið virka fisk í Suðuroynni, umframt onnur, sum
hava ætlanir um royndir við øðrum framleiðslum ið virðisøkja fiskatilfeingi.
Góðir ferðavinnumøguleikar eru í Suðuroynni, og eru møguleikar fyri vøkstri við fleiri
tilboðum. Nógv átøk eru framd í Suðuroynni, sum skulu økja trivnaðin. Ítróttarháskúli í
Vági og eftirskúli á Tvøroyri eru tvey tiltøk, sum fáa stóran part av fíggingini frá
landinum. Kommunurnar hava harumframt sett nógv góð átøk í verk at skapa góðan
trivnað í oynni. Undir corona hava vit lært, at fjarlestur og fjararbeiði ber væl til, og kann
tað eisini gera at fleiri fara at velja at búseta seg í Suðuroynni, hóast arbeiðið ella skúlin
eru aðrastaðni, ella suðuroyingar sleppa undan at flyta aðrastaðni har skúli ella arbeiðið
er.

-- 1 of 2 --

Meðan fólkatalið hevur verið vaksandi í landinum, hevur tað sum spyrjarin vísir á, staðið
í stað í Suðuroynni í fleiri ár. Við tryggari karmum um fiskivinnuna, tíðarhóskandi
samferðslu og trivnaðarátøkum, kann gongdin í fólkatalinum í Suðuroynni vónandi
vendast til vøkstur.
Til nr. 3:
Ein arbeiðsbólkur skrivaði í 2019 ”Álit um møguleikar, fyrimunir og vansar, at gera ein
Suðuroyartunnil”. Bólkurin mælti til, at byrjað verður at bora og spreingja
Suðuroyartunnilin í 2023. Jarðfeingi hevur gjørt eitt tilmæli til Landsverk um, hvørjar
jarðfrøðiligar kanningar eiga at verða gjørdar fyri at hava eitt haldgott grundarlag fyri at
fara undir verkætlanina. Jarðfrøðiligar kanningar eru gjørdar á landi. Harumframt eru
mátingar gjørdar av havbotninum allan vegin millum Sandoy og Skúvoy, umframt
sunnanfyri Skúvoy og norðanfyri Suðuroy.
Á fíggjarlógini fyri 2020 hava forkanningar og fyrireikingar til Suðuroyartunnil fingið sína
egnu høvuðskontu, og hevur samgongan sett 5 mió. kr. av, soleiðis at hildið kann verða
fram við at gera forkanningar og at fyrireika tunnilin.
Tá hesar kanningar eru gjørdar, kunnu veruligu fyrireikingarnar til ein Suðuroyartunnil
byrja.
Í Tinganesi, 3. juli 2020
Bárður á Steig Nielsen
løgmaður

-- 2 of 2 --

Nr. 114/2019
Heðin Mortensen
løgtingsmaður
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a
Fyrispurningur viðvíkjandi tiltøkum at styrkja Suðuroynna, settur løgmanni,
Bárði á Steig Nielsen (at svara skrivliga eftir TS § 52a)
1. Hvørji tiltøk ætlar landsstýrið at seta í verk til tess at venda gongdini í
fólkatalinum í Suðuroynni?
2. Metir løgmaður, at hetta at seta gongd á Suðuroyartunnilin hevði verið eitt
týdningarmikið átak í hesum høpi?
3. Um so er, nær ætlar løgmaður, at farast skal undir at gera Suðuroyartunnilin?
Viðmerkingar:
Nýggjastu tølini frá Hagstovuni vísa, at sjálvt nú í góðum tíðum veksur fólkatalið í
Suðuroynni ikki. Vøkstur er í øllum hinum høvuðsøkjunum í landinum, so úrslitið er,
at í dag búgva einans 8,8 % av fólkinum í Suðuroynni, meðan 13 % búðu har í 1985. 1
Hyggja vit eftir aldurs- og kynssamansetingini, eru útlitini enn daprari. Glottar eru tó
summastaðni í oynni, har gongdin ikki er so galin, og einstøk stór arbeiðspláss eru
løgst aftrat.
Skal fólkatalið og vinnugrundarlagið styrkjast, er tað helst neyðugt, at landið hjálpir
til við miðvísum átøkum; bæði til at stuðla undir ítøkiliga menning og til at birta størri
áræði og broyta ímyndina av Suðuroynni.
Avmarkaðu og kostnaðarmiklu flutningsmøguleikarnir eru ofta lýstir sum ein stór
avbjóðing í sambandi við trivnaðin í Suðuroynni. Ein Suðuroyartunnil hevði bøtt
munandi um hesi viðurskifti. Tí er tað viðkomandi hjá løgmanni at boða fólki og
vinnu frá, um ætlanin er at fara undir at gera Suðuroyartunnil. Tí verður hesin
fyrispurningurin settur.
Á Løgtingi, 22. juni 2020
Heðin Mortensen
1 https://hagstova.fo/fo/tidindi/fólkatalið-nærkast-52500

-- 1 of 1 --