52-113/2019

Dagf. 3. juli 2020
HMR J. nr. 20/00583-8
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður
Svar
upp á
fyrispurning nr. 113/2019 eftir § 52a í tingskipanini viðvíkjandi starvssetan av læknum frá
Jóhannis Joensen, løgtingsmanni
Spurningurin var soljóðandi:
1. Ætlar landsstýrismaðurin at hækka játtanina til introstørv?
2. Heldur landsstýrismaðurin, at tað hevði borið til at stytt bíðitíðirnar í heilsuverkinum og havt
meira støðugar læknar í økjum, har tað mangla læknar, um starvsfólkatilfeingið bleiv gagnnýtt
betur?
Svar:
Til spurning 1
Í 2004 varð serstøk játtan sett á stovn til útbúgving av yngri læknum í føroyska heilsuverkinum.
Endamálið við játtanini var at styrkja útbúgvingina av kommunulæknum og sjúkrahúslæknum í
Føroyum. Landssjúkrahúsið umsitur kontuna, og í leiðbeining frá Heilsumálaráðnum er sett, at í
minsta lagi tvey høvuðsútbúgvingarstørv verða sett um árið innan almen medisin (kommunulæknar)
– og trý fimta hvørt ár.
Skipanin við útbúgving av kommunulæknum hevur virkað sera væl, síðani hon varð sett í gildi. Hesi
árini eru útbúnir 29 kommunulæknar í Føroyum. Hinvegin hava Landssjúkrahúsið og Heilsutrygd
víst á, at tørvur er á enn fleiri høvuðsútbúgvingarstørvum umframt introstørvum bæði innan almen
medisin og aðrar sergreinar innan Sjúkrahúsverkið.
Eg viðurkenni, at tørvur er á fleiri útbúgvingarstørvum í skipanini, tí fari eg at taka málið upp við
avvarðandi partar í sambandi við fíggjarlógararbeiðið fyri 2021.
Við fleiri introstørvum innan aðrar sergreinar á sjúkrahúsunum, høvdu fleiri føroyskir yngri læknar
havt møguleika at koma til Føroyar at arbeiða millum lestur og høvuðsútbúgvingina. Royndir hava
víst, at tað at knýta bond við læknar undir útbúgving, økir heilt vist um møguleikan fyri, at hesir velja
at koma til Føroyar aftur seinni á teirra starvsleiðum.
Til spurning 2
Roynt verður alsamt at menna útbúgvingarstøðini, bæði á Landssjúkrahúsinum og í
Kommunulæknaskipanini. Hesi átøk hava borið ávøkstur, og er áhugin hjá føroyskum læknalesandi
at venda aftur til Føroyar eftir loknan lestur nú ovurstórur.

-- 1 of 2 --

Á Landssjúkrahúsinum eru fleiri sergreinar góðkendar til introstørv og partar av
høvuðsútbúgvingarstørvum. Tað vil siga, í løtuni eru bæði umsøkjarar og tøk útbúgvingarpláss, men
í verandi játtan til útbúgving av yngri læknum, er ikki fígging til fleiri útbúgvingarstørv.
Fleiri útbúgvingarstørv á Landssjúkrahúsinum høvdu havt við sær meiri orku til kanningar og
viðgerðir, og harvið hevði verið møguligt at stytt um bíðilistarnar.
Tað eru 34 kommunulæknaviðtalur í Føroyum. 26 av kommunulæknaviðtalunum eru mannaðar við
kommunulæknum í føstum starvi; meðan hinar 8 kommunulæknaviðtalurnar eru mannaðar við
avloysarum.
Havandi í huga aldurin hjá kommunulæknunum og talið av læknum undir útbúgving, sum verða lidnir
næstu trý árini, eru ikki útlit fyri, at fleiri av leysu størvunum verða mannaði við føstum lækna
komandi árini. Tí vil eg frameftir arbeiða fyri, at fleiri læknar koma í útbúgvingarstørv.
Til kunningar eru í útbúgvingarskipanini í løtuni: 16 KBU-læknar (Klinisk Basis Uddannelse), 8
læknar í introstørvum innan ymiskar sergreinar og 10 læknar undir høvuðsútbúgving til
kommunulækna.
Heilsumálaráðið, 3. juli 2020
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Nr. 113/2019
Jóhannis Joensen
løgtingsmaður
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a
Fyrispurningur viðvíkjandi starvssetan av læknum, settur landsstýrismanninum
í heilsumálum, Kaj Leo Holm Johannesen (at svara skrivliga eftir TS § 52a)
1. Ætlar landsstýrismaðurin at hækka játtanina til introstørv?
2. Heldur landsstýrismaðurin, at tað hevði borið til at stytt bíðitíðirnar í
heilsuverkinum og havt meira støðugar læknar í økjum, har tað mangla læknar,
um starvsfólkatilfeingið bleiv gagnnýtt betur?
Viðmerkingar:
Heilsuverkið í Føroyum manglar læknar. Nógvir borgarar hava ongan fastan
kommunulækna, og bíðtíðirnar til serlæknaviðtalur eru langar.
Fyri at gerast serlækni eru nøkur stig ella størv, tú skalt í gjøgnum. Fyrsta stigið er
KBU starv; hetta tekur eitt ár, og har hava vit fingið eina skipan, sum ger, at
føroyingar hava framíhjárætt til størvini her. Næsta stigið er introstarv, sum er eitt
hálvt til eitt heilt ár innan valdu serlæknagrein. Fleiri læknar taka meira enn eitt
introstarv, um tey ivast í serlæknagreinini.
Í Føroyum hava vit í nógv ár snakkað um, at vit vilja hava fleiri serlæknar í
heilsuverkið, og tí er spurningurin, um vit ikki skulu gera alt, vit eru ment til tess at
útbúgva serlæknar. Í løtuni eru 15 føroyskir yngri læknar í Føroyum, men tað eru bert
trý introstørv lýst leys. Tað vil siga, at vit hava 10-12 yngri læknar, sum mugu aftur til
Danmarkar, um tey skulu koma nærri eini serlæknaútbúgving. Eru læknarnir fyrst
farnir av landinum, er vandi fyri, at teir búseta seg uttanlands og ikki koma aftur.
Um tað eru fleiri kommunulæknar kring landið, sum eru áhugaðir í at taka ímóti
læknum í introstørvum, hevði hetta samstundis økt um læknatilfeingið í teimum
økjunum, har tørvur er á læknum.
Á Løgtingi, 22. juni 2020
Jóhannis Joensen

-- 1 of 1 --