LM-084/2020

ja og tað verða fyri fólkaflokkin jákup mikkelsen og fyri javnaðarflokkin akselia hannesen fyri sambandsflokkin magnus rasmussen fyri tjóðveldi pállareynatúgvu og fyri framsøk bjarni kárasund petersen og tað vóru fólkaflokkurin við jákupi mikkelsen sum fyrst fær orðið

ger so væl takk fyri sum forkvinna tað er eitt uppskot har ið sum mælir til broytingar í tollógini og hóast uppskotið er við øllum tvey hundrað og sjeyoghálvfjerðs síður langt so er tað kanska ikki so illa nógv bein í hesum uppskotinum hóast tað eru týðandi broytingar tað sum fyrst kann nevnast er at tollhaldið fær atgongd til ferðafólkalistar hjá flutningsfeløgum at tað verður skipað við kunngerð tað hevur verið nógv fokus á serliga tað tann vandan í at tað koma óynst stoffur til føroya og at tað er neyðugt at vit skapa so góða so gott grundala undir arbeiðing hjá tollaranum og hjá tí valdinum at tryggja at vit verða spard fyri at tað kemur koma óynktari børn og tí taki eg fult und við júst hesum at tað verður gjørt og sum vit hava hoyrt so er taks egla væl nøkt við at mann fær gjøgnumført hetta og at tað verður skipað kunngerð í hesari lógini er eisini gjørt tað at toll og vøruskráin verður lýst sum skjal í tollógini og løgslógum og toddsatsum verða úrgild tað fer at lætta um tann partin í sambandi við eventuellar broytingar toddsatsunir verða eisini lagaðir til at broytta handilssáttmanan við føroyarvs og til handilssáttmanan til føroyar og stóra bretland og so er tað eisini eitt uppskot um at tollvaldið kann eftir uppskotum krevja at skip sum sigla í føroyska tolløkinum leggja at bryggja tá ið tollvaldið ætlar at kanna skipið og í sambandi við broytingarnar í handsáttmanum við føroyares so verður ikki so nógv gjørt burturúr akkurát tí hjørtinum har ið mann kemur at lata es at fáa loyvi til at innflyta fjøruti tons av seyðakjøti í einogtjúgu tveyogtjúgu og so tá ið vit kunna trýggja so økist talið upp til fýrs tons sum kemur inn avgjaldsfroytt sum eg havi skilt so er mótsatt hava vit fingið nakrar broytingar sambandi við útliting av fóðri men kunnu gott hugsa mær at fingið sindur meira at vita um hetta her um ikki annað so tá ið málið kemur í í fíggjarnevndina so vit í teimum hoyringunum kunnu fáa staðfest akkurát hvat er farið fram har tí at tá mann beginnir at forhandla um at økja um innflutningin av tollfríum vørum og tað sum mann so fara at fyri so so vóni eg at tað er ein samanhangur í vit fáa líka nógv burturúr teimum frænningunum sum es fær so eg haldi at hetta er eitt uppskot sum sum vit saktans annars kunnu fáa gjøgnumført og hetta málið skal fáa góða viðgerð

ja so er tað næsti at fáa orðið aksel willemssonur johannesen

ger so væl ja takk fyri frúforkuna til viðgerðar er eitt uppskot frá landsformannafíggjarmálunum um nakrar broytingar í toll lógini og á sambært uppskotum so er tað sum útkastpunkt fimm broytingar sum verða gjørdar tað fyrsta broytingin ella orsøk til broytingar tað er at lógin ikki er í samsvari við galdandi mannagongdir og praksis og tí ger mann nakrar tillagingar í lógini sum tú passar meira til tær mannagongdirnar sum toll valdi arbeiða eftir í dag tað hava vit so ongar viðmerkkar til í ánnafólkinum vist tað er soleiðis úr so neyðugt at gera og so verður tað eisini ein onnur broyting tað er at skipa atgongdina til ferðafólkalistar tað vil siga at at toll valdi fær atgongd til ferðafólkalistar hjá atlanticarðvegis nokk smyruleiðis tú kanst gjørt frá og og eisini hjá sassum tær koma til talar føroyar aftur og av onnur sum skuldu siglt ella flogið til føroyar uppá við ferðafólkum og tað halda vit eisini er er í lagi sjálvandi um hann bara fær tað at vitum persónarnar hvør er við í flogfarinum og hvør er við í skipinum og ikki ikki aðrar upplýsingar men eg haldi eisini tá tað eftirlit hevur okkara viðmerkingar men tað hevði eitt úrspunkt halda tað er í lagi at at toll valdi fær tað soleiðis at mann veit um persónar sum kanska kundu funnið uppá ella havt gjørt tað fyrr at smugla tað kundi verið rúsevniður og annað at at at mann fær eina sovorðna varskóða at nú koma teir við koma teir til føroyar ella tey til føroyar so tað heldur hann at okkum er í lagi í eisini men tað sum kanska er áhugavert í tí sambandinum eitt eitur ferðafólk og tað saman við at tað onnur broytir sum eitt støk av fult undir við at toll valdi kann kann krevja skip í føroysku sjógvi at koma til lands og mann hevur illgruna um eitt til annað tað er at tað er gangið út frá at fólk sum smugla rúsevniður til føroyar og soleiðis at tey vita tað at kemur tú í flogfari so er møguleikin at tikið rættiliga stórur tí har eru altíð tollarar og mær vitandi var ikki um altíð soleiðis at altíð eisini ein hæssjuhundur soleiðis at møguleikin er at upptaga at vera stórur at tekur tú til dømis at tað kundi vera skip at fiskiskip ella farmaskip ella stuttleikabátar sum hava verið í útlendskari havn og sum koma aftur til føroyar eg veit ikki hvussu nógv tollvaldi tá ger kanningar soleiðis at har er hvussu er ein møguleiki at og tað stýrir seg nokk um resursur men tað kann hansara svara uppá hvussu nógv tollvaldi ger burtur úr tí og so eru tað nakað tillagingar í sambandi við at handilssáttmálar millum føroyar og es og føroyar og stórabretland eru broyttur ella vitum ikki nýggja sáttmálar við føroyar og stórabretland í tollsædsunum eg gangi út frá at nú er tað øgiliga langt dupsskot at tí at mann hevur gjørt eina broyting at sædsunir sum fyrr hava staðið í einari vøruskrá nú eru sum eitt skjal við í tolllógini tá so at teir lógaruppskotið eru næstan trý hundrað síður so tað er ómøguligt at gjøgnumskoða tollsædsunir um teir eru sum teir vóru frammanundan tað gangir út frá teir eru men tað kann landsstýrismaðurin svara uppá tann úr orði at tað ikki eru taka broytirkar uttan tað sum sjálvandi hevur við handilssáttmálar við stórabretlanda gera at gera nakað hjá út frá annars er tað tað tað sama j fíggjarnevndirnøvn

ja takk fyri tann næsta røða verður magnus rasmussen vegna sambandsnokkin ger so væl

ja takk fyri frá fólkuna ja hetta er ikki smávegis lógaruppskot tvey hundrað og sjeyoghálvfjerðs síður tvey hundrað og sjeyoghálvfjerðs síður men einar tvey hundrað og hálvtrýss av tey eru altso ein vøruskrá toll og vøruskrá og tað er millum annað tað sum liggur í sum er í uppskotinum tað er tað at mann framvegur tað vøruskan út so hon ikki stendur í sjálvari lógini hetta málið er nokk sprottið frá frá taks í hvussu er hevur taks vent sær til fíggjarmálaráðið og sigur her eru nakrar broytingar sum eru neyðugar nakrar dagføringar sum so fíggjarmálaráðið hevur arbeitt við og hevur so lagt fyri okkum í løgtinginum tað er sett upp í ikki færri enn tveyogfjøruti punktum og í onkrum punkti eru fleiri broytingar so her eru nógvar broytingar nógvar broytingar men til dømis eru nógvar broytingar har eitt sum eitur føroya toll og skattstova tað skal broytast til taks hetta er sum ikki gomul lóg at mann hevur ongantíð dagført tað at vit hava fingið taks og føroya landsstýrið verður broytt til landsstýrismaðurin so tað eru nógvar sovorðar púra eg veit ikki hvussu mann sær til grundleggjandi broytingar sum faktiskt ikki hava tann stóra týdningin men tað sum hevur týdning í hesum her haldi eg tað er nakrar tað er eitt her við at fáa innlit í ið hvør kemur til føroyar og at mann fær loyvi til tað nettu fyri at her fyri hesum er við innlitan av ólógligum tingum at at løgreglan kann hava eftirlit við hvør ferðast og teir hava greitt okkum fráungt við at teir royna at finna mynstur í teir kunnu ikki vera har alla tíðina alt døgnið men at mann so hevur tann møguleikan tað hevur mann nokk havt fyrr men í spunk so hevur mann mist tann rættin og tað er tað mann líka sum fær inn aftur ið fær beinleiðis inn í lógina eg haldi faktiskt at tað er nokk so áhugavert at lesa hoyringsskriv frá dattaeftirlitinum sum er altso tað er rímiliga positivt her og sigur tað at tað sum hann hevur saknað tað er tað at tað hevur verið so eisini at ásett er at landsstýrismaðurin kann gera reglur so tollvaldið kann fáa atgongd til hesa skipanina og tað hevur tað mett verið ísoleyst orða men nú er tað soleiðis at tað skal vera beinleiðis atgongd í útgangsstøði skal heimilast í lóg og tað er tað sum hann ger so sætur hann lógar heimild og so verður sagt at sjálvandi so skal skal datturverndarlógin fylgjast so svíðari so eg haldi tað at her eru ymiskar aðrar broytingar men tað fær at taka upp í fíggjarnevndini og nógv av hvussu niður sær ikki út til at naka beinin at vera í tað eru fleiri hoyringsskriv sum haldi eg tey peika øll rætta vegin at hetta er gott og tað er kanska tað sum fyllir ordiliga nógv tað er hetta er við at mann fær møguleika til styrkjum eftirliti við tí sum kemur frá flogvøllinum og eisini í skip og so eitt afturat er tað mann at mann kann líka sum krevja eitt skip sum siglir í føroyskum tolløkinum og leggja at bryggja tá toll valdi ætlar at kanna skip tað verður eisini felgt í tollóginum takk fyri

takk fyri tann næsti har røða verður framsøgurin hjá tjóðveldi páll á reynatingum ger so væl

takk fyri fólkønan hetta er eitt sum fleiri av undanfarnir røðaran hava verið so er hetta eitt ein okkurt sjáldsamt mál tað sigur í sínum eymri og gleika ikki so øgiliga nógv men vavið er ófatiliga stórt eitt lógarhúsgul sum hevur ikki minni enn tvey hundrað og sjeyoghálvfjerðs síðu og tað setir kanska spurnartekin við við okara førleika her inni í húsinum og kanska eisini setir spurnartekin við um mál av slíkum slagi sum hettar eru egnaðir til at hava orðaskifti um tí veruleikan er hetta nokk eitt av teimum málunum sum nógv onnur størri mál sum koma fyri tingið har ið vit skulu vera heilt ærlig henn okum alt for trygg sum tingfólk í viðgerðini av tað tað er kanska serliga tá tað kemur til tryggjingarviðurskiftir og bankarviðurskiftir at vit føl okum rættiliga hjálparsleys í mun til tær veldiga samansettu og avbjóðandi lógaruppakkarnir sum vit skulu hava fyri haldøkuni fyri hetta hetta kann tykjast eitt sindur av tí saman forkunan eg fari at loyva mær at hugleiða eitt lítið sindur í sambandi hetta er úrskotið tað at leggja skatt á ella tolla er ikki er ikki er ikki nýtt kanska tann kendasti tollarin í heimstøðuni er sakeus og og tá ið jesus kom til jarðikon so so var sakeus ein av teimum sum sum hvussu sær vildu síggja hvør ið jesus var og uttan at gera meg altíð bíbliukønan so so gjørdi jesus av at søkja hús sakeusar og tað sum kanska stendur eftir er um tað var fyri at fyrigeva sakeusi sum sum syndara sum nógv sóu hann sum hann var jú høvuðstollari í jarðikon akkurát sum jørgen niclasen er okara høvuðstollari í føroyska samfelagnum ja okara sakeus kann mann kanska siga at jøkur niclasen er og tá var tað ein spurningur um um um tað var um jesus onkur fegna viðurkendi syndina hjá sakeusi ella um jesus legitimeraði toll sum sum ein máta at at fíggja samfelagið tá sín burðningur í veruleikanum so er tað tað at leggja tolla er tað nakað sum er ein synd ella er tað nakað sum vit kunnu gera við við góðari samvitsku tað er ein legitimur partur av tað at at royna at fíggja eitt eitt nýtímans vælferðarsamfelagnum sum sagt er at tær eru gamal lesnaður vit kenna eisini oyrasundstollin sum sum danski kongurin kravdi inn frá eg veit ikki miðjuna tólv hundrað og hálvtrýss tólv hundrað og hálvfjerðs og heilt upp til upp til seytjand og átjand og øld har sum hann brúkti tað sum ein eitt eitt gjald kann mann siga fyri at fyri at sleppa brúkarna eina siglingarleið sindur sum sum hagagjaldið sum onkur er inni á í í dag og og og vit kundu tikið kundu tikið fleiri líktandi dømi upp á har sum vit har sum vit onkur segna fyri at halda okkum yvir fyri yvir fyri tolli sum ein ein rættur illa illa møguleika vit hava fyri at at rík okkum upp á onkran máta so antil sum samfelag ella sum einstaklingar hetta er her lógaruppskotið er sum sagt haldi eg tað er øgiliga víðfevnt í sínum fysiska í sínum fysisku umboðan men samstundis haldi eg eisini tað er fyri upp á nógvar mátar er øgiliga lítið svart og spurningurin er eisini um vit ikki áttu at brúkt hetta her høvi til at fingið einfalt gjørt okkara fatan um hvat tað er at tolla og skatta haldi eg eisini tað er eitt sindur harmiligt at at vit tá ið vit hava eina borgarliga stjørn at mann ikki fær eitt eitt greiðari útspæl í mun til tann umsitingarliga partin tað er hann ikki ivast í at at tollur og skattur ikki skulu brúkast í størri mun enn enn enn allarhægst neyðugt og tað kjakið kanska mangla vit í í hera tingi ella í føroyska samfelagnum sum heild tað tykist sum at vit bara uppbyggja skipanir sum vaksa blíva mær víðfevndar uttan at vit seta tann grundleggjandi spurningin við um vit halda tað er rætt ella rímiligt at brúka tann rætt sum vit onkur søgn hava fingið í gøtu ein dag verður eisini norsktur við við um menn lata skatt og um tingið sum selur grýn tað er tað er sum at hatta er ein ein fylgisneyti hjá mannaættini ígjøgnum langsamaliga tíðir hatta er við at at skatta og tolla og spurningin fer altíð at vera um tað er rætt ella rímiligt ella tað er rættur og rímiligur hættur vit gera tað uppá tað er ein skiva seg at vit taka undir við tí partinum sum av hesum uppskotinum sum sum stýrir sum at gera kunna gera toll eftirlitið betur serliga í mun til rúsevna innflutning ella smugling og at gera amboðini betur hjá hjá myndugleikanum til at at handfara tey viðurskiftini men sum heild haldi eg tað hevði verið ein høvuðsuppgáva hjá hjá okara sakeusi okara yvirtollara ella landsstýrismanninum í fíggjarmálum at fingið einfalt gjørt tolliningina sum heild tað er ein ómetaliga stórt kompleks sum tú skalt fyri at halda teg yvirferði bæði sum vatnpersónur men eisini sum vinnurekandi og tað er einki ivasíð at tey verða nógv vunnið fyri allar partar ikki minst umsitingarliga um vit fingu tolling sum heild og skatting sum heild meira einfalda enn hon er í dag so frá forkvinna at tey her uppskotið tykist tykist ikki ræðandi kanska eitt sindur ræðandi at allar hoyringspartar eru so øgiliga samdirðir til at sløtt unga viðmerking hava tað er bara dátueftirlitið sum yvirhøvur viðmerkingar og tað kann kanska fáa ein rættvendan tingmann at at at hugsa er tað er tað nú í lagi tá ið so mikið nógvar hoyringspartar einki hava seg yvirkanna eisini vera tað at at landsstýrismaðurin í sínum arbeiði rakar so mikið rætt at at eingin annar hevur annað enn enn bara lov orð yvir fyri uppskotinum men eg eri loyvi er loyvi mær kortini at iva síðu um tað er rætt eg haldi at hetta er eitt typiskt dømi upp á eitt løgtingsmál sum eigur at fáa eina holla nevndarviðgerð hetta er ikki eitt mál sum í sjálvum særi leggur upp til ta stóru umrøðuna ella viðgerðina í teimum litríku røðunum her á tingi men er eitt er í høvuðsheitinum eitt eitt tøkniligt mál sum sum sum fíggjarnevndin eigur at hyggja væl nærri eftir sum heildið forkvinnan so eru vit úr sáandi posti fyri at viðgera hetta málið í fíggjarnevndini men tað er einki ivast í at tørvurin altíð er á at at royna einfald gerðaskipanir vit vita tað at nógv av tí sum hevur skattur og avgjøld at gera kemur inn sum at hátt loysnir av einhvørjum einhvørjari serligari orsøk og tí er tað kanska meira upplagt at mann fær viðgjørt kanska fær ein reform av okkara toll og skattaskipan har sum vit fáa fáa eftirhugt og ikki minst gerandis gjørt okkara forról til til toll skatt tí vit skulu jú gera lóggaðu her á tingi sum er greið einføld og skiljulig fyri tann vanliga borgaran og eg má siga tað at so sum tann skipan hevur útviklað seg meiriliga minni av sær sjálvum so er øgiliga lætt at vit sum borgar gerast statistar í einum í einum leiki har sum vit í veruleikanum ikki vita hvat vit gera og tá eru vit sum soleiðis so sum fólkaræði í einum ávísum vanda og eg tori at siga tað at at at eg ikki kenni meg púra tryggan í hesum málum sjálvt um eg havi verið í politiskum skipanini í langa tíð men eina góða viðgerðiska mál sum fáa í fíggjarnevndini undir øllum

takk fyri takk fyri sirisdegn

meg

takk fyri pállarin at tykkum hjá sær tá takk fyri fólkanum eg eri samd við sigur steinberg at hasi viðurskiftini mugu hvussu lýsast væl og tað verður altíð vera ein spurningur um at bæði tryggja at mann fær gjørt tað arbeiðið sum mann skal gera sum tollmyndugleiki so væl sum gjørligt men samstundis eisini tryggja at at vit heldur ikki gera kann mann sæða bygdbrot úr samfelagi alt ov alt ov nærverandi vit vita sum er at at persónliga frælsi tað eru tað eru hvussu so eru hátt í í í í tættum av samfelagnum og og og tað eru hvussu týdningarmikið at vit hava tað fyri eyga at vit ikki avmarka frælsið sum framundan hevur hevur kann mann sæða hevur hevur trong kor í í hesum her yvirvækingarsamfelagnum sum vit eftir hondini

tey vóru partur av takk fyri takk fyri bil

fyrr enn eg havi gavt teg eitt blýant

pallera tykkum gjørt so væl takk fyri eg haldi at um tú hevur bøtur um syndir tínar fýrfalt so er tú hvussu rætta ærleið tað er einki ivast við tað er eisini galdandi fyri fyri jørgen niclasen sum mann siga sær vera yvirtollari í okkara samfelag tað var tí tann tann leikluturin tann kassettin sum sum sakeus hevði til hin spurningin spurningin um hvussu nógv vit kunnu innflyta av kjøti til føroya mann siga at eg var ov illa skeptiskur við teirri teirri handilsavtalur sum vit fingu við evirvísa í kjalarvørðini á alin lóggávuni eitt sinni sum bjørtum djurhálvleivin fram tí nettu tí at eg var bangin fyri at at vit kundu blíva lítlubeiggi upp á so nógvar mátar eg haldi hvussu sær at vit við skylda føroyskum landbúnaði so mikið so mikið nógv fyri at tað høvdu lívið í føroyingum í so nógv ár at vit hvussu ikki gera umstøðuna hjá føroyskum landbúnaði færri enn gott er

takk fyri takk fyri so var hetta umfarið av tann næsti at røða verður bjarni kárasund petersen ger so væl

takk fyri for forkvinnan ja tað er eitt lógaruppskot sum ger nakrar broytingar í tollógini tað er eitt langt pdf-skjal at lesa men tað er kanska ikki alla allar síður sum eru eins viðkomandi tað eru nokk so nógvar broytingar í uppskotinum summar eru tøkniligar og í tann forstand eitt sindur opið týðiligari fyri politiska viðgerð men so eru nøkur ting sum sum hava politiskan substans og sum eisini eru eitt sindur principiell til dømis so ætlar mann at gera tað soleiðis at at taks kann fáa atgongd til ferðafólkalistar og tað stendur á teg fyri at fáa ella kunna hava nøktandi toll eftirlit tað kann gott vera at at tollvaldið fær eitt bestur eftirlit við at hava atgongd til ferðafólkalistar men eg veit ikki um um tað kanska er eitt sindur tað er altanum líka eitt sindur at gera inntriv inn á privatupplýsingar haldi eg eg veit ikki í hvønn mun tað rakar tollvaldið hvør er umborð í øllum førum so haldi eg at hatta er nakað mann má útgreina hvør er tørvurin átrokandi uppnær mann tað sum mann vil við at fáa atgongd til skránna og hvat tað hevur hetta at merkja fyri persóns og privatupplýsingar so tað má mann fara inn at viðgera og vissu tað er tað at tað hevur við tí fyri eyga at at forða fyri smugling til dømis so kundi eg eisini tonkt mær at vita eitt sindur meiri tøsliga hvussu mann kann brúka listan til at síggja mynstur hvat meinar mann við hvørji mynstur hvat er tað sum ger so galdandi so er tað eisini tað mann setir listan inn undir lógina tað hevur verið nakað sum hevur staðið seg beratt og so eru nakrar broytingar afturat millum annaðar tillagingar í mun til sáttmála millum haldsáttmála millum es og føroyar og sjálvandi eg nú er framsøgn eini lítil flokkur og eg siti ikki í fíggjarnevndini orsøkin til at eg tók orðið varð at land var komið í skránna í dag so eg havi heldur ikki havt tað neyðug orsøkuna til at seta meg heilt inn í hetta uppskotið men óansæð so er tað jú eisini onkursvegna nakað sum gongur aftur tí dag tá tað snýr seg um skattalógina tá tað snýr seg um toll og mvg tá tað snýr seg um dupult skattaravtalur og altjóða samstarvið fyri at bæsa hvítvás og hvat veit eg tá hava vit altso eitt alt alt forveikt politiskt apparat til at kunna yvirskoða yvirskoða tað yvirhøvur tá mann sum tingfólk ikki hevur serliga nógvar at trekki uppá fyri at kunna danna sær yvirblikk yvir lógaruppskotini tá blívur løgtingið eitt stórt slag av stempulkontóri fyri uppskotum og broytingum sum eingin kennir avlendingarnar av ella ella givni handan tað er sjálvandi nokk so óheppið til dømisar við eg í hesum førinum eitt sindur ringt við at gjøgnumskoða hvat meiningin er sjálvandi eru nakrar dagføringar sum ikki hava tann heilt stóra týdningin í mínari verð at broyta orð og sord og at dagføra tey hugtøkini sum vit brúka í dag í mun til fyrr men so eru tey sjálvandi eisini tær tilhendingarnar sum verða gjørdar sum faktiskt hava hava ítøsla konsekvensir tað dugir mann illa og sum segði áni haldi eg ikki at vit hava eitt nøktandi politiskt apparat til at bihandla tey tingini og tað er ikki sermerkt fyri at hera uppskotið tað er til dømis tá vit fáa lógaruppskot inn um hvít vask og dupult skattaavtalur og sum framvegis tá er tað fyri vanligt leikfólk púra og gjørligt at kunna gjøgnumskoða hvørjar implikatiónir tað hevur og tað fyri meg er eitt sindur ein ábending um at politiska skipanin er kundi verið meira professionell kundi verið meira kundi verið litt á eitt hægri støði so at mann fekk viðgerðirnar til at vera eitt sindur meira vera frægari fyri okkum øllum eg havi ikki so nógv at leggja trætis niður uppskotinum eg siti ikki við fíggjarnevndini men eg vóni at mann fer eitt sindur í smáluturnar við hesum her hvat tað merkir ítøsliga annars so havi eg ikki so nógvar viðmerkingar um hann

takk fyri frá forskuni takk fyri tann næsta er røða verður bilju stinussen

gjørt so væl takk fyri frú forkvinna ja at her er eitt uppskot sum er frá fíggjarmálaráðnum og tað eru nakrar tillagingar og broytingar í tollógini og tað hevur verið frammi hvørjar tær broytingarnar eru og eg haldi at tað er serliga tann broytingin sum snýr seg um at vit verða noydd til at gera tiltøk sum hava til endamálsa at bæsa rúsevnamissunýtsluni í føroyum og at verja okkara ungu ímóti tí alsamt vaksandi rúsevnamissunýtsluni sum eg fegnist um og eg haldi at júst hettar at mann nú gevur myndugleikunum møguleika til at fáa atgongd til ferðafólkalistar hvørji tey fólkini eru sum sum ferðast hvør tað er sum hevur keypt teirra ferðaseðlar hvar tey koma hvaðani tey koma og so víðari tað kann vera eitt ógvuliga hent amboð í ístríðunum ímóti rúsevna innflutningunum vit hava hoyrt um frá tings í søgurðarapalli eg haldi tað var enntá forkvinnan sum greiddi frá tá eina dag in at tað komu fólk til føroyar og tey uppsøktu ávísar adressir í landinum bankaðu upp á tóku fólk út og hálvaðu tey av og fóru illa við teimum og so fóru tey avstað aftur av landinum og eg haldi at tað er rættiliga hugnaligt at tað skal kunna bera til í okkara landi at útlendingar kunnu koma her og gera seg inn á okkum føroyingar á ein slíka ræðuligan hátt tí haldi eg tað er oviliga gott at tað ber til hjá tollvaldinum at kunna fara inn í ferðafólkalistar og kanna eftir hvør kom til føroyar og nær komu tey hvussu ytur tey hvør hevði betalt billettirnar hjá teimum nær fóru tey avstað aftur og kunna eyðmerkja persónar upp á tann mátan fyri at verja verja ung fólk verja familjurnar hjá teimum og verja okkum sum land og fólk ímóti hesum ræðuleikunum hetta er so eitt av teimum tingunum eitt annað er at eisini skal bera til at kalla skip inn til bryggju sum liggja úti á retuni og við tí endamáli at kunna kanna tey og gjøgnumlýsa tey fyri at fyri at vita hvat er umborð og eisini fyri kanska at vita hvørjir persónar eru umborð eftir tiltøk sum ja sum eg haldi eru genial í stríðunum ímóti rúsevna misnýtsluni og innflutningunum tað saman við øðrum at vit millum annað hava sett hálva millión av eyka í ár til til tey fólkini sum fáast við innflutning og tolling av innflutningi til tolldeildini hjá taks tað og tað at vit vónandi eisini koma at styrkja um eftirlitið á øðrum frontum alt samans skal virka við til at vit bæsa pørtum av hesum veldiga trupulleikan og tí fegnast vit í miðflokkinum eygleið nógv um eitt her vit høvdu eitt uppskot fyri nøkrum árum síðani sum snúði seg um at vit skuldu seta nógva styrkið av til at kanna hvørt tað einasta skip far sum kom í føroyska havn at vit skuldu hava mannskap runt kring allar oyggjarnar tá haldi eg vit kallaðu tað heisshundar við førarar men tað kann eisini vera í forma av øðrum tingum tí tað eru so nógv ymisk evnir sum koma inn í landið og tað eru ikki øll evnir sum heisshundar kunnu avdúka men teir kunnu hvussu eru sín part tá varð sagt at tað kostaði altso tíggju tals vit skuldu ikki siga hundrað tals milliónir tað yvirstevnu í men eg haldi at kostnaðurin av at rúsevnið floymir inn í okkara land hann er so øgiligur eisini í pengum at vit kunnu saktans hugsa fyribyrgjandi við at seta pengar av á hesum økjum akkurát hetta er uppskot kostar kanska ikki tað heilt stóra men hetta er sera effektivt at eg væl hugsa at mann eisini fangar hendan her tankan at fáa atgongd til ferðafólkalistar og at mann skal fáa atgongd til tey skipini sum liggja út fyri tær yvirsku havnar í føroyum og at kunna kalla tey inn til kanningar tað er sera væl sæð so eru annars nakrar broytingar í hesum uppskotum og yvirkjandi tollssatsum sum er lagaði til broyttar handilssáttmálar millum føroyar og es og føroyar og bretland millum annað tað at tað fer at bera til at flyta eitt sindur av seyðakjøti inn úr hesum londum fyri ein lægri toll tað vil siga at gættollurin fer burtur av seyðakjøti upp til fjøruti tons tað haldi eg eisini kann koma at gagna tí føroyska brúkarunum eg skilji væl at føroysku bøndur halda kanska onkur at tað er kappingaravligandi men eg haldi tað vera áhugavert at greina nýtslumynstrið hjá hjá føroyingum altso hvat hvussu eta vit kjøt hvussu gagnar vit seyðakjøt mín fatan er at føroyskt seyðakjøt verður í allarmesta mun brúkt til skerpikjøt og ræst kjøt meðan útlendsk kjøt tað kann vera íslendskt ella new zealendskt tað verður brúkt til at kóka til døra mat og til skinsakjøt og kanska onkur hongur heingir eitt sindur upp til ræst men eg haldi at sum meginregla so haldi eg ikki at tað er stór kapping ímillum føroyskt seyðakjøt og útlendskt seyðakjøt tí mann brúkar tað til tvey heilt ymisk ting og tí trúgvi eg ikki at ein slíkt greining hevði víst at tað er serliga stór kapping ímillum tað innflutta kjøtið og føroyskt seyðakjøt frá føroyskum bóndurum hatta er so bara ein pásandur tað kundi vera áhugavert at fingið eina greining av brúkara vanunum ella hvussu ið hvussu ið føroyingar brúka sítt seyðakjøt so tí taki eg undir við hesum hatta skal bera til at kunna fáa fatur í útlendskum seyðakjøti fyri ein lagaligari kostnað tí at hann kemur ikki hvussu er mínum føri og hjá nógvum øðrum ikki at hanga í hjallunum og kappast við tað føroyska seyðakjøtið sum hongur har til ræst ella turt so sum heild har formaður so haldi eg at hetta er eitt uppskot sum hevur nógvar fleiri skilagóðu ting í og vit fara so at viðgera hetta eisini nærri í fíggjarnevndini og kanska fáa høvi til at greina onkra av teimum spurningunum sum eru reistir har

ja so fær pállareynatekurðið

fyrr enn

vilju sitursen ja takk fyri formaður altso eg má siga tað hevði verið ófatiliga synd við sítt tað hendi at føroyskt seyðakjøt bleiv útflutt tí tú kanst bara fáa skerpikjøt burtur úr føroyskum seyðakjøti tað byrkir til burtur úr øðrum í kjøti toriðapástanda og tað hevur verið ófatiliga harmiligt við sítt við sum at fór at útflyta føroyskt seyðakjøt eg haldi eisini at prísirnir eru komnir eina legu teir eru hækkaðir tey seinastu árini og at siga nógv og bara seinasta heyst veit eg um bøndur sum seldu kjøt fyri hundrað og fimmogtjúgu krónur kilo onkur selda fyri fimmoghálvfems og onkur fyri hundrað og so víðari men har ímillum tað vil siga at tað er komið í eina legu har ið tað fyri tann tann vanliga tímalønti í dag kanska ikki er so lætt at fáa fatur í føroyskum seyðakjøt tí at avbjóðingin er simplen prísurin og so kunnu vit siga stuðul altso vit stuðula við mvg afturbering og vit stuðla eisini við stráfóðarstutningi vist tað skuldi koma tal so tað er eitt sindur av stuðuli inni men tað vildi eg gjarna vera við til at viðgjørt um tað ber til at stuðla betri so eisini at ein føroyski brúkarin fekk fekk meir burturúr

næstu røðari er tjóni nolsøkuna

jóansen gjørt væl takk fyri tær formaður ja mann siga at eg var rættiliga samdur í undanfarnar røðar og í nógvum av tí sum sum hann fór teg fram í mun til at eg eri við tann partin í hesum herlóguuppskotinum sum hevur við eftirlit og tað at vinna dystin ímóti teimum tí vaksandi nøgd av rúsevnum sum floymir inn í landið sum vit hava hoyrt ov nógv í seinastu mánadunum at eg skal siga tað nokk so ella skarpt beinan vegin so vinna vit ikki nakran dyst ímóti tí rúsevna smugling við at seta fólk aftan fyri teldurnar ella at fylgja við listum í hvørt av sínum tað vinna vit bara ella vit minka um tann innflutningin við at fáa meira mannpower fáa fleiri hundar fleiri tollarar út í markina at arbeiða annars gera eitt slag eitt task fors í tey næstu eitt tvey árini har vit ordiliga seta inn og brúka tað sum stjórin haldi og taks hevur nevnt okkum við at haldi um tríggjar fýra milliónir sum skulu til fyri at vit kunnu koma hesum her vaksandi trupulleikanum til lívs tí at eg persónliga trúgvi ikki upp á tann máta sum tað verður ført nú at eg eri við stikkprøvum tí at tað tað er tað er alt ov leyst alt alt ov leyst og vit kunnu ikki samstundis standa her ella í læktinginum tá ið flestu politikarar samdur um tað at vit eiga at gera ein stóran innsats og so halda tað at stikkprøvar fer at halda tí vaksandi innsmuglingini niðri tað hongur simplan ikki saman hetta sum jørgen niclasen landsstýrismaður er komið við hjálpur er eitt gott sið á leiðini við at vit at tollvaldið fari at atgongd til ferðafólkalistar tað ger tað tí at teir kunnu betur nágreina og fylgja við og seta inn eftir tí men tað eru tað eru fakliga er tað jú ein stoltleiki hjá tollaranum at fara út og gera tað arbeiðið út í markini sum teir eru góðir til teir kenna mekanismurnar sum eru galdandi á á marknaðinum teir vita hvussu fólk og teir sum royna at snýta og hvussu teir hvussu teir sum siga smugla hví trúgvi eg tað at tað er tann rættin mátin at gera tær at seta nakrar fleiri tollarar og fáa útbúgvið nakrar fleiri ella seta við heisshundum sum kostar kanska eina millión at útbúgva ella seta í lærug sum hann sigur og og teir kostar kanska eina millión og tað tekur kanska eitt ár at at venja hann so samstundis sum vit eiga at hava teir hundarnar bæði á flogvøllinum og niðri við komu hjá hjá norrønu niðri á kaiini eisini at hava eitt lið sum sum ferðast úti í marknini runt um í landinum har sum og tað er einasta sum vita best um hetta er tað eru tollararnir sum vita hvar teir skulu seta inn tað haldi eg er tann rætta mátin at gera tingini upp á í framtíðini tí at og so kann mann so síggja og so kann mann eftirmeta um eitt til tvey ár um hetta er nú og hevur gjørt mun tí tað trúgvi eg tí at tað verður flentað eftir teir sum royna at líka sum at snýta systemi at tað verður flentað eftir tí eftirlitini sum eru tíðina tí at tað er og eg trúgvi øllum avstað at teir flestu tollararnir sum sum sita við hesum her teir heldur vilja vera úti í marknini enn at sita aftan fyri teldurnar og og líka sum tí har tað er sjálvandi gott við hesum her listinum men tað er absolutt ikki nokk til at koma hesum her til lívs tí at her sum bara veksur og og sum faktisk fordervar okkara ungdóm meira enn enn gott er og øll standa bara og líka sum upp á hvussu mann skal fyri at haldast til hetta og gera nakað við so so eg haldi at tað vil eiga at at líka sum vendilsin her og og lurta egniliga eftir stjóranum og teimum sum hava fakligu kunnleikan aftanfyri hvat er best at gera fyri at tálma tí sum mest vit koma tí ongantíð til lívs men vit kunnu gera nógv nógv meir og meir ítøkiligt við at koma hesum her veksan trupulleikan til lívs hann er verið tegurlig og umað mann er hoyrt um tað men tað er bara kanska ongantíð fyri nú at nú verða nøkur fólk tikinum og tú líka sum tað og og tí fer ein bóltur ein kava bóltur á rull og hann er verri verri enn so steðgaður enn tíverri og vit hava ikki kanska sæð tað sein áðrenn tað eru nógvar lagnur aftanfyri og tað fara vit at síggja og tað kostar mangt slíkt í íviðgerð seinni í ílívinum tíverri og tí eiga vit at seta hesar milliónirnar inn so vit kunnu fyribyrgja nógvum av tí hatta vóru bara míni orð

til hetta mál takk fyri teimum har fólk ja so er tað

jóni nolsø joensen ja takk fyri og takk fyri viðmerkingina á pállarinum tegum hvussu sum eg haldi lýsir øgiliga væl akkurát her at vit hava nakrar fyrimunir akkurát í mun til tað landafrøðiliga sum vit liggja eisini í mun tá vit eisini stavast í mun til korona tí at vit hava og og tað virkar sum at mann mann finnur forskerliga undanførsluvið ikki at gera nøkur ting altso mann kanska skyldar upp á at her við við dátueftirlit og hvørt av sínum at at vit skulu vera men eg haldi at tað gera einki at tað kemur til hettar at vit eru eitt sindur strangari og at vit eru eitt sindur at vit seta vit gera ein ordiligan innsats tí at tað er sent eisini eitt signal út til tey sum royna at koma ígjøgnum nálareyða ella við við at forderva okkara ungdómi tað er eisini sent eitt signal til at tað er gerð nú meina vit nakað við eftir vit seta ordiliga inn og vit vit fara at gera tað so so so trupult sum yvirhøvur gjørligt at fáa hesi rúsevnuni til til landið sum gjørligt tað er verið mín áveitan til landsstýrið at arbeiða víðari við takk fyri

ja takk so er tað landsstýrismaðurin jørgen iklasen fær orðið

gjørt so væl maðurin formaður eg fari at takka framsøgufólkunum fyri positivar og konstruktivar røður onkur fór rættiliga langt aftur í tíðina tað skal eg eg skal ikki fara so langt men um í sekstan hundrað og nítjan varð ein bygningur bygdur í tinganesi leiðubúin tá varð hann brúktur til at har máttu allir føroyingar møta upp at rinda leiðu til kongur og á nú fýra hundrað ár seinni í tvey túsund og nítjan eg býst mær høvi at flyta inn í henda sama bygning sum fíggjarmálaráðið í fíggjarmálaráðnum í leiðibúini krevja vit ikki toll og skatt tað hava vit onnur til at gera men vit eru har ansettir at tað er so rímiligt sum møguligt hatta er forrestin elsti bygningur í havn sum enn er í nýtslu tá eg komi út har er tað altí spennandi og eg havi so ofta her á tingi fortalt hvussu ið í rokningarnar raplaðu út úr skápinum frá undanfarnu samgongum og tær vóru ikki so fáar og ikki serliga lítlar men eisini raplaðu lógaruppskotum hetta lógaruppskotið er rættiliga drúgt og tað hoyrir við til hesa søguna at tað hevur verið arbeitt í rúma tíð við hesum her broytingunum í tollógini og tað hevur verið fylgdiar í áðrenn og tað var eisini fleiri ting sum vóru nógv øðrvísi og tað uppskotið valdi undanfarna landsstýriskvinnufíggjarmálum at senda út til hoyringar og nú bleiv spurt her at tað vóru so fá sum vóru negativ í hoyring næstan eingin svaraði men tá kom altso eini rúgva av hoyringskrivum inn og tað var ikki við mýkindum tað var kritiserað uppeftir og niðureftir og tvørturum og eg komi so har og fái at vita um hettar er og og embætisverkið setir seg so við hoyringsskrivinum og rætta til alt tað tey mettu vera rímiligt og viðviðgjørda so víðari og og hugdu eftir hvussu kunnu vit best fáa hettar her uppskotið gjørt so tað fær so breiða undirtøku sum møguligt og tað endaði so við einum uppskoti sum so fór út til hoyringar aðru ferð og tá er tað tað bara dátueftirlit sum kemur við hoyringsskrivið hini partarnir hava ikki teir stóru viðmerkingarnar til tað tá men sum fleiri av ergini á við hesum her so fær mann atgongd til ferðafólkalistar og akselvegur hannesen spurdi um hann bara fekk atgongd til navn nú er ásett her á landsstýrismaður nú kunnger ásett hvat mann skal fáa atgongd til taks ynskir at fáa eina rúgvaupplýsningum sum eitt flutningsfelag slett ikki hevur tað sum eg kundi hugsað mær tað er at mann fær atgongd til teir upplýsingar sum flutningsfelagið hevur og og tað verður seg sjálvandi hvørji persónarnir eru hvørjum mann ferðast saman við hvagan ein er komin hvørjum ein er hvør hevur goldið ferðaseðilin og so so framvegis og tað er tí at tann vitanin er so viktig altso tað er at siga at fyrireiking er hálvtarbeiði og tað æt eftirlitið hjá okkum tollarn hevur møguleika til at hyggja hesi tingini ígjøgnum og fyrireika sína arbeiðsstað áðrenn móttøkuna av flogfarinum skipinum tað er sera umráðandi at fáa tær fyrireikingararbeiðið gjørt soleiðis at mann fær málrætta sítt eftirlit og og tað er jú almenn kent at tað eru bakmæl at tað eru løgreglan plagar at siga fólk sum vit kenna inn á nærkuøkið so so so onkursvegna so fær mann tá nógvur tosar um radarar altso so er hetta her kanska ein ein góður radari men vit skulu ikki halda at hetta uppskotið klárar at steðga hesum við stovnum nærku inn í føroyar tá eg tosi við serkø so siga tey at ja vit skulu royna at hava gott eftirlit men eftirlitin blívur ongantíð betur enn tað at so leingi tað er eftirspurningur inni í landinum so skulu skal hetta nokk onkursvegna finna vegin inn og tí er tað tey serkønu mæla til at skal mann seta rættiliga nógv inn so er tí tí fyribyrgjandi at fáa eftirspurningina minkað men eftirlitið skulu vit sanniliga eisini hava og tá eg orði eitt serkønu at tað er kanska ikki tað mesta sum kemur við ferðafólkum mann metir at tað mesta kemur annan vegin við farmi við øðrum skipum og so framvegis og á tí síðuni hava vit eisini hava hevur tollvaldið eisini atkomt til allar listar áðrenn vøran kemur og tað skal kann gera fyrireikingararbeiði fyrireiking er hálvtarbeiði og spurningurin er hvat meira kann mann gera har jú her er so ein ásetning afturat og tað er tað eitt skip sum kemur í føroyskt farvatn ja har kann tollararnir krevja tað til lands og fáa eftirhugt tað sum neyðugt er eftirriki so hetta uppskotið er absolutt ein veg rætta vegin hetta loysir ikki allan trupulleikan men hetta ger tað munandi er betur at málrætta eftirlitið tað eru sum sagt aðrar broytingar í snuppskopunum eitt er at her við seyðakjøti á es og bretlandi sum er ein avleiðingarnar í avtalu sum uttanríkisráðið hevur gjørt við es og bretlandi og tað er við at alifóður skal kunna sleppa inn á es og bretska marknaðin og tað er nakað við gluten at gera sum var ein forðing sum var inni og so hevur mann gjørt tað avtaluna at okkara alifóður fær atgongd og afturfyri loyvir mann so at byrja við fjøruti tonsum av seyðakjøti úr hesum hondum og tað so um seinni hækkar upp til fýrs tons um árið men til sammetingar fáa vit tjúgu túsund tons av avifóðri inn so so í nøgdum er okkara nøgd hinvegin størri men tað er ikki sama vøru tað er ikki sama marknaður hví ger mann hetta ja eg havi ikki verið við til at gjørt hesa avtaluna men hetta her er útlendska seyðakjøtið tað skal rinda meirvíksgjald tað sleppa tey ikki um tað meðan tað føroysku bøndrini sum selja fáa stóran part av mærvíksgjaldinum aftur so mann kann siga vit inni í landinum gera ein móðurmáti onnur broyting sum er gjørd er at áðrenn í sambandi við tolling hevur mann bara tosað um flutningsfelag nú flytur mann tað yvir til at vera flutningsfelag ella speditørfirma tí speditørfirmaðni yvirtaka jú part av at taka sær av tingu fyri fólk so tí vil mann hava hetta inn á tí økinum tá mann skal vita hvørja vørur koma so er í hesarlógini ásettan mann kann krevja upplýsingarnar elektroniskt og tað hevur týdning fyri at kunna arbeiða tær áðrenn so er tað hetta við pengum at tað hevur við at ganga fara av landinum við fullum lummum av pengum tað sigur hetta uppskotið tað krevur eitt svar og í hesum uppskotinum sigur mann so at hevur onkur yvir tíggju túsund evrir uppi á sær fullvældi krevja upplýsingar um hvar tað er komið frá og hvar skal tað til og so víðari so víðari kvotaskrás mann skal jú fráboða tað eisini sambælógini hevur mann meira enn tað so skal mann fráboða tað áðrenn og so kann mann krevja eina frágreiðing av tí tíðin gongur skjótt men sum sagt grundin til at ikki eru so nógv at ikki eru ein røð av hoyringskrivum tað er tí at tú uppskotið var øðrvísi og bleiv sent út og tá kom ein rúgv av hoyringskrivuni og mann ið tillegði uppskotið til tey hoyringskrivum tíðin gongur skjótt á raðformaður men men poddarin at tykkum eftirlýsti eg at fáa einfaldar skipanir bæði innan fyri toll og skatt og og og har má eg so bara siga at innan fyri tolling so blívur tað einfaldari vist at eydnast okkum at fáa handil frí handilsavtalur við allan heim tí so fer alt hetta við gættoll burtur og hesum her er langi listin upp á eina tvey hundrað og trýss sjíðir hann forsvinnur men tað vísir seg ikki at tað var so lætt at fáa hesar fríhandilsavtalurnar so leingi vit ikki hava hesar fríhandilsavtalurnar so mugu vit hava hesar tollssatsurnar inni tí ella hava vit einki at fara at handla við umfríhandil tað er tað eina og tá tað kemur ella einfald gerast skatting harra formaður tá tori eg at siga at hava uppskriftina her er ein reinur flat skattur so er so nógv prosent av lønini liðugt men men onkursvegna við politikarum nei vit vilja hava hesum skal vera eitt sindur minni og hasum ein eitt sindur meir og so flyta prosentir hendan vegin og handan vegin og undantak fyri hesum og so víðari og so blívur tað meir meir innviklað men ein reinur flat skattur so er so nógv prosent av lønini óðinsaka tú tienar tað hevði verið tað mesta einfald men sum sagt eg takki fyri viðgerðina og vit eru til reiðar at svara øllum spurningum í fíggjarnevndini eg meti at tær broytingarnar vit gera her eru góðar og tað haldi eg eisini at taks stjórin hevur sagt týðiliga í miðlunum at hann er sera viððin um hetta og at tað fer at gera teirra arbeiðið lættari

takk fyri tær til taks for viðmerkingar

Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn

bjørg riklasen ja nú segði eg jú at hatta var tað ið vit fingu at vita frá serfrøðini og eg trúgvi tey at hava rætt í teg men sjálvandi skulu vit styrkja eftirlit tað er tí vit gjørdu hetta uppskotið í dag tað er tí vit fingu styrkt tollarpartin á tax í fjør tað er tí ið løgtingið hevur játtað fimm hundrað túsund og meira í ár til at tøkja og sjálvandi skulu vit hava eitt effektivt eftirlit men eg trúgvi uppá so leingi eftirspurningar so vil hetta onkursvegna finna veg inn og tí mugu vit gera hvat vit kunnu men landsstýrið arbeiðir við einari heildarætlan við tá ið arbeiðið er liðugt við eini røð av átøkum sum skulu gera føroyar so rúsfríar sum møguligt tað arbeiðið er komið nakað á leis og tað verður kanska ikki so leingi til tað er liðugt og tá hava vit um sum at siga katalogið við eini røð av átøkum sum sum vit kunnu gera

takk magnus rasmussen

vørður góði tú klokkan

tað er tað er tað er hon givast í at mann má hava eitt gott eftirlit altso vit koma ongantíð av eitt eftirlit sum skal kanna alt altíð altso tá er tað vit tosa um upphæddir sum sum fær eyguni at at at flimra men vit kunnu brúka okkara kreftir betri tað gera vit hesum uppskotinum at fáa størri orku við at fíggjarnevndina hava við løgtingið játtað í fimm hundrað túsund krónur altso tað er ein ábót men men fimm hundrað túsund krónur er ikki ein gong eintollar við teimum útreiðsunum sum hoyra til so tí er tað sjálvandi avmarkað men at effektivisera og at mann fáa tað meira streymlinja at fáa størri part av eftirlitinum digitalt til dømis at mann tosar um tá tað kemur til farm at fáa ein ein skannara og tað er mann so ikki komin til enn tað hjá søsurnar mann kann skanna allan farm sum kemur inn men tað er ikki komið so langt og tað eru filmargirnir altso tað er ein slíkur skannari sær ikki alt men men hann sær meira enn vit

havur tú teg fyrr

áh takk fyri

ja altso nú havi eg einki havt við tær forhandlingarnar at gjørt men tað var sum ein avtala sum uttan ríkisráðið gjørdi við bretland og es og hetta her er so tann partin eg umsiti so sjálvandi skal eg gera tað men tað er eingin ivi um at í dag innflyta vit tollfrítt úr íslandi vit innflyta á eina rúgvu úr new zealandi sum er enn bíligari enn tá íslendska og so so spurningur hvat ávirkan kann hetta fáa úr bretland og úr es altso hvønn týdning kann tað fáa tað fyri marknaðin og har mugu vit hava eitt vakið eyga altso visti í tað vísir seg at tað sum at siga at eg leggi tað á føroyska marknið so verður neyðugt við tiltøkum men tað sum eg veit um at segða at eg nú selji ikki kjøt altso kjøt og jørð tað er nakað í okkara familju tað er nakað vit keypa ikki nakað vit selja men eg veit í hvussu so er at at at kiloprísurin er bara upp á tey seinastu fýra fimm árini farin frá fjerðs fjónum og upp á millum hundrað og hundrað og fimmogtjúgu krónur so so føroysku føroysku bóndurnar hava klárað at hækka sín prís og tí tí tað er ein fantastisk vøra ger eingin ivi um tað føroyingurin kemur altíð at spyrja eftir føroyskum seyðakjøti einki í verðini kann sammetast í dag

so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið orðaskiftið er at enda og hetta málur verður beint í fíggjarnevndina til víðari viðgerð vit fara so víðari á skránni og koma nú til fyrstu viðgerð av løgtingsmáli nummar fimmogfýrs tað er uppskotið løgsløgum broytingløgst um talgildu føroyar tað er heimild at hækka útreiðslu skulu biðja um framsøgufólk fyri fólkafleisktari leygardur mikkelsen fyri javnaðarflokkin akseliuhannesen fyri sambandsflokkin magnus rasmussen fyri miðflokkin bilju stinussen fyri framsókn er tað rutt vang og fyri tjóðveldur er tað pállareynatík fyrst farið johan mikkelsen orðið gerst væl

afturat hesum dømunum omanfyri verða gjørdar fleiri aðrar broytingar hara fleiri tøgniligar dagføringar og fylgjubroytingar av øðrum broytingum uppskotið hevur verið til almenna hoyring og sent fimtan hoyringspørtum tað komu bert viðmerkingar frá dátueftirliti og er uppskotið broytt samsvar á teimum viðmerkingunum sum dátueftirlitið hevði undir viðgerðini er nevndin komin fram at broyting er greidd á áttaogtjúgu sum heimælar toddvaldina at krevja skip inn til bryggju møguliga kann fara at hava neiligar avleiðingar fyri føroysk feløg nevndin er tó gjørt gjørt greitt fyri íktjarmálaranum og taks at skip einans kunnu krevjast í bryggju um talan er um grundávan mistangan somuleiðis er upplýst nevndini at hetta snýr seg ikki um øll skip sum sigla ígjøgnum føroysk sjóveki tí skip í skaðaleysari gjøgnumsigling eru undantikin eftir havrættarsoppmálanum hava øll skip rætt til skaðaleysa gjøgnumsigling í uttara sjóumveldinum tað eru grundliðginum og út á tólv fjórðingar orðin hjá skaðaleyst gjøgnumsigling er lýst í havrættarsoppmálanum og gjøgnumsiglingin skal vera uttan steðg og hóskandi skjót steðgur kann einans góðtakast um hetta er neyðugt fyri vanliga sigling ella í neyðstøðu fremmand skip hava ikki krav uppá at koma í havn ella í innara sjóumveldum tað er innan fyri grundliðirnar uttan í neyðstøðu nevndin metir tí ikki at broyting er grein áttaogtjúgu fer at hava neyðiligar avleiðingar fyri føroysk feløg nevndin eisini kunnu um at løgreglan ikki hevur atgongd til ferðafólkalistar hjá fluttningsfeløgunum eins og hetta uppskotið nú leggur upp til skal vera galdandi fyri tollvaldum hetta undrar nevndina tí sjálvandi eigur løgregluna at hava somu heimildir á hesum økinum sum tollvaldum nevndin heitir á landsstýri og mann fær greiða í hesum viðurskiftum og virka fyri at løgreglan fær somu heimildir í hesum økinum sum tollvaldum við hesum viðmerkingunum tekur ein samd nevnd undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotin og vit fara at atkvøða í hesum málinum og tað gera vit nú her er einki broytingaruppskot so vit atkvøða í málum sínum ja vit eru liðug at takva málið samtykt tað er áttaogtjúgu at atkvøða fyri eingin ímóti og eingin í blong so er hetta málið samtykt við aðruviðgerð og fer soleiðis samtykt til triðjuviðgerð síðani koma vit til aðruviðgerð av løgtingsmál nummar hundrað og fjúrtan tað er uppskotið løgtingslóg um kt-heildarætlan fyri undirvísingarverki hvør biður um orðið tað er aksel rannussen gerst væl tá takk fyri at hava formaður talan er um løgtingsmál nummar hundrað og fjúrtan tjúgu og tjúgu uppskotið løgtingslóg um kt-heildarætlan fyri undirvísingarverki nevndin hevur viðgjørt málið á fundi tveyogtjúgunda trýogtjúgunda og fimmogtjúgunda mars og áttanda og trettanda apríl tveyogtjúgunda undirviðgerðini hevur nevndin havt fund við lærarafelagi kommunufelagi landsstýrismannin í fíggjarmálum jørgen niclasen og landsstýrismannin í uttanríkismentamálum jens av rana saman við undirvísingarstýrinum ein samd nevnd vísir á at eftir uppskotinum verður landsstýrismannin heimilað at fremja kt-heildarætlanina fyri undirvísingarverkið og at útreiðsnar til at fremja hesa í mesta lagi kunnu vera fjøruti milliónir krónur heildarætlanin er á fíggjarlógum fyri tveyogtjúgu og við í løgu ætlanini

næstu fýra áðrenn kt heildarætlanin í undirvísingarverkinum tvey túsund og einogtjúgu tvey tjúgu fevnir hon tvey høvuðsátøk sum eru at stovna skúlanet sum er ein felags rakstrar og tænastuveitingardepil ið mennir og rekur eitt væl virkandi og trygt kt-net fyri alt undirvísingarverkið svarandi til tað sum landsnet er fyri landsstovnarnar og nummar tvey at menna eina framkomna og trygga lestrarfyrisitingarliga kt-skipan sum er felags fyri fólkaskúlar miðnáms og yrkiskúlar martimarskúlar og fróðskaparsetri føroya eingin á verandi kt-skipanum líkur krøv til kt-trygd og dátuvernd og fleiri kt-skipanir krevja longu nú dagføringar sum hvørs har eru kostnaðar miklar skúlaleiðslur myndugleikar og politiskar skipanir fáa ikki álítandi hagtøl ið eru ein fyritreyt fyri umsiting til rættisleggis myndugleikin og menning ónýttir møguleikar liggja í at samskipa kt-virksemið í undirvísingarverkinum ið kunnu geva eitt munandi hægri tænastustig stóð rakstrarfyrimunir og samvirkan øllum undirvísingarverkanum