52-111/2019

1 / 3
Helgi Abrahamsen
landsstýrismaður
Svar
uppá
fyrispurning frá Høgna Hoydal, løgtingsmanni, eftir Tingskipanini §52a, um veruliga kostnaðin
og mist størv av at flyta netbanka og peningaupplýsingarnar hjá føroyingum av landinum
Spurningurin var soljóðandi:
1. Hvussu nógv størv vóru á P/F Elektron hvørt árið frá og við 2004 til 2020?
2. Hvussu nógv hava føroysku peningastovnarnir rindað árliga í krónum og oyrum til
útlendskar skipanir og fyritøkur fyri netbanka- og gjaldsskipanir hvørt árið frá og við 2004
til 2020?
3. Hvussu nógv kostaði sjálv flytingin og umleggingin av netbanka- og gjaldsskipanum í
krónum og oyrum, tá ið skipanarraksturin varð fluttur í 2010 – fyri peningastovnarnar og
fyri føroyskar fyritøkur?
4. Hvussu verða kostnaðurin og gjøldini til útlendsku netbanka- og gjaldsskipanirnar gjørd
upp? T.e. tá ið landsstýrismaðurin áður hevur upplýst, at peningastovnarnir rinda 55
mió.kr. árliga til útlendsku skipanirnar, rindar so føroyski brúkarin harafturat eyka gjøld til
útlendsku skipanirnar fyri hvørja einstaka tænastu og nýtslu?
5. Um svarið er játtandi til spurning 4, hvussu nógv verður goldið úr Føroyum tilsamans
árliga til netbanka og gjaldsskipanir uttanlands (gjøld hjá peningastovnum + brúkaragjøld
hjá vinnu og borgarum fyri hvørja tænastu og hvørja ítøkiliga nýtslu)?
6. Hvussu nógv hava føroysku peningastovnarnir bundið seg til at rinda til útlendsku
fyritøkurnar í krónum og oyrum í dagsins prísum í mun til prosentbindingar í sáttmálum, um
skipanirnar verða tiknar heimaftur?
7. Hvussu eru ognarviðurskiftini sett saman og broytt síðan 2010 í teimum fyritøkum
uttanlands, sum føroysku peningastovnarnir hava sínar netbanka- og gjaldsskipanir í (M.a.
SDC, NETS, BED, PBS, Visa og ATM-skipan, NEM-id, Porto to deildarnet og IBM-
avgreiðsluskipanin)?
8. Hvørjar møguleikar hava føroyskir myndugleikar at tryggja føroyskum borgarum síni
rættindi og møgulig endurgjøld, um svik ella villur fara fram í teimum útlendsku
skipanunum, sum raka føroyskar borgarar og vinnufyritøkur?

-- 1 of 3 --

2 / 3
Svar:
Til at svara fyrsta spurning, hevur Elektron sent niðanfyristandandi yvirlit, við talinum av
starvsfólkum í árunum 2004 til 2019. Í roknskaparárinum 2012 løgdu fyritøkurnar Elektron og
Sam-teld saman. Árið fyri í 2011 vóru tað ávikavist 85 starvsfólk í Elektron og 13 starvsfólk í Sam-
teld.
Ár 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
Starvsfólkatal (ársverk) 57 60 66 70 77 83 81 85
Ár 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Starvsfólkatal (ársverk) 79 76 69 60 60 65 65 67
Umhvørvis- og vinnumálaráðið hevur sent Felagnum Peningastovnar spurningarnar frá Høgna
Hoydal. Peningastovnarnir hava tó ikki svarað ítøkiligu spurningunum, og í hesum svarinum verður
tí roynt at svara neyvari, enn í svarinum frá 5. juni til skrivliga fyrispurningin frá Høgna Hoydal,
men framvegis við støði í forkanningini um heimtøku av peningastovnsskipanum, frá 2016.
Til spurning 2
Í forkanningini um heimtøku av peningastovnsskipanunum varð komið fram til, at útreiðslurnar hjá
føroysku peningastovnunum til útlendskar veitarar í 2007 og 2008 vóru í miðal 55 mió. kr. um árið.
Spurning 3, 4 og 5 ber ikki til hjá landsstýrismanninum at svara, uttan at fáa ítøkiligar upplýsingar
frá peningastovnunum.
Til spurning 6
Sum arbeiðsbólkurin, sum gjørdi forkanningina um heimtøku av peningastovnsskipanunum, hevði
fingið upplýst, skulu peningastovnarnir, um teir søgdu samstarvið við SDC upp, rinda SDC eina
upphædd, sum svarar til fýra ára rakstur. Um metingin á 55 mió. kr. um árið er røtt, hava
peningastovnarnir sostatt bundið seg til at gjalda SDC 220 mió. kr., um skipanirnar verða
heimtiknar. Vart verður gjørt við, at parturin hjá føroysku peningastovnunum av óítøkiligu
ognunum hjá SDC verður mótroknaður hesum, um samstarvið verður sagt upp. Eingin meting varð
gjørd í forkanningini um, hvussu endaliga úrslitið tá hevði verið.
Um spurning 7 veit landsstýrismaðurin at siga, at:
- PBS er blivið til NETS. Felagið var í 2004 selt til ATP og tveir amerikanskar kapitalgrunnar
og í 2017 varð NETS selt til amerikanska kapitalgrunnin Hellman & Friedman.
- Bankarnir eiga SDC og BEC. SDC eigur ATM-skipanina
- NETS eigur NEM-id
- Tað, sum í forkanningini um heimtøku av peningastovnsskipanunum verður nevnt Porto og
deildarnet, fevnir serliga um tænastur frá Posta og Føroya Tele.
- IBM avgreiðsluskipanin er niðurløgd

-- 2 of 3 --

3 / 3
Til spurning 8 er at siga, at tað sum broyttist í 2010 var, at skipanarraksturin varð fluttur frá
Elektron til SDC, sum peningastovnarnir eru medeigarar í, men rættarstøðan hjá føroysku
borgarunum má metast at vera óbroytt. Tað eru, nú sum áður, føroysku peningastovnarnir, sum
mugu ábyrgdast fyri feilir, sum henda í teirra skipanum.
Umhvørvis- og vinnumálaráðið, tann 3. juli 2020
Helgi Abrahamsen
landsstýrismaður

-- 3 of 3 --

Nr. 111/2019
Høgni Hoydal
løgtingsmaður
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a
Fyrispurningur um veruliga kostnaðin og mist størv av at flyta netbanka og
peningaupplýsingarnar hjá føroyingum av landinum, settur
landsstýrismanninum í umhvørvis- og vinnumálum, Helga Abrahamsen (at
svara skrivliga eftir TS § 52a)
1. Hvussu nógv størv vóru á P/F Elektron hvørt árið frá og við 2004 til 2020?
2. Hvussu nógv hava føroysku peningastovnarnir rindað árliga í krónum og
oyrum til útlendskar skipanir og fyritøkur fyri netbanka- og gjaldsskipanir
hvørt árið frá og við 2004 til 2020?
3. Hvussu nógv kostaði sjálv flytingin og umleggingin av netbanka- og
gjaldsskipanum í krónum og oyrum, tá ið skipanarraksturin varð fluttur í 2010
– fyri peningastovnarnar og fyri føroyskar fyritøkur?
4. Hvussu verða kostnaðurin og gjøldini til útlendsku netbanka- og
gjaldsskipanirnar gjørd upp? T.e. tá ið landsstýrismaðurin áður hevur upplýst,
at peningastovnarnir rinda 55 mió.kr. árliga til útlendsku skipanirnar, rindar so
føroyski brúkarin harafturat eyka gjøld til útlendsku skipanirnar fyri hvørja
einstaka tænastu og nýtslu?
5. Um svarið er játtandi til spurning 4, hvussu nógv verður goldið úr Føroyum
tilsamans árliga til netbanka og gjaldsskipanir uttanlands (gjøld hjá
peningastovnum + brúkaragjøld hjá vinnu og borgarum fyri hvørja tænastu og
hvørja ítøkiliga nýtslu)?
6. Hvussu nógv hava føroysku peningastovnarnir bundið seg til at rinda til
útlendsku fyritøkurnar í krónum og oyrum í dagsins prísum í mun til
prosentbindingar í sáttmálum, um skipanirnar verða tiknar heimaftur?
7. Hvussu eru ognarviðurskiftini sett saman og broytt síðan 2010 í teimum
fyritøkum uttanlands, sum føroysku peningastovnarnir hava sínar netbanka- og
gjaldsskipanir í (M.a. SDC, NETS, BED, PBS, Visa og ATM-skipan, NEM-
id, Porto to deildarnet og IBM-avgreiðsluskipanin)?
8. Hvørjar møguleikar hava føroyskir myndugleikar at tryggja føroyskum
borgarum síni rættindi og møgulig endurgjøld, um svik ella villur fara fram í

-- 1 of 2 --

teimum útlendsku skipanunum, sum raka føroyskar borgarar og
vinnufyritøkur?
Viðmerkingar:
15. juni 2020 svaraði landsstýrismaðurin skrivligum fyrispurningi frá undirritaða um
kostnaðin og mist størv av at flyta netbanka- og gjaldsskipanir hjá peningastovnunum
av landinum.
Í svarinum kom fram, at Umhvørvis- og vinnumálaráðið hevði biðið
peningastovnarnar um at greina kostnaðirnar, ið spurt varð um, men at hetta ikki
hevði verið møguligt áðrenn freistina at svara spurninginum.
Undirritaði gjørdi undir orðaskiftinum greitt, at svarini vóru ikki fullfíggjað, og at
nýggir spurningar fóru at verða settir til tess at lýsa málið til fulnar.
Tí verður hesin fyrispurningur settur.
Á Løgtingi, 19. juni 2020
Høgni Hoydal

-- 2 of 2 --