52-072/2019

FÍ G GJ A R M Á L A R Á Ð I Ð
Ministry of Finance
Tinganes • Box 2039 • FO-110 Tórshavn
 (+298) 35 20 20 •  fmr@fmr.fo • www.fmr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Tórshavn, tann: 5. mai 2020
J. nr.: 20/00201
Svar uppá spurning nr. 72/2019 eftir § 52a í tingskipanini
Spurningur frá Kristinu Háfoss, løgtingskvinnu, settur Jørgeni Niclasen, landsstýrismanni
í fíggjarmálum, um føroyska Talgilda Samleikan, netbankan og danska NemID.
Spurningurin er soljóðandi:
1. Metir landsstýrismaðurin, at tað er rætt at seta krav um at skula útvega sær danska NemID
fyri at kunna nýta netbanka og lønarportal í Føroyum?
2. Hví verður krav um hetta sett fram júst nú?
3. Metir landsstýrismaðurin, at tað verður ein vansi fyri gagnnýstlu og útbreiðslu av føroyska
Talgilda Samleikanum, um fólk í Føroyum fyrst skulu skifta til danska NemID, fyri síðan at
flyta til ein føroyskan Talgildan Samleika eftir fáum mánaðum?
4. Heldur landsstýrismaðurin, at rættast hevði verið, at føroysku peningastovnarnir varðveittu
frælsi hjá føroyingum at velja innritingarloysn, til nýggi føroyski Talgildi Samleikin kann
nýtast til netbankan v.m.?
5. Fer landsstýrismaðurin at taka stig til at fáa semju við føroysku peningastovnarnar um at
sleppa kravinum um, at fólk í Føroyum skulu nýta danska NemID?
Svar til spurning 1
Tað er óheppið fyri Talgildu Føroyar, at avtøkan av Cryptomatic (gomlu innritanini) kemur
næstan samstundis, sum fari verður undir at íverkseta føroysku loysnina kallað Samleikin. Hetta
merkir, at nakrir brúkarir verða noyddir at skifta millum tvær loysnir við stuttum millumbilum.
Samleikin skuldi takast í nýtslu 29. mai, men vegna COVID19 farsóttini verður hetta helst í
august/septembur. Farið verður ístaðin at taka samleikan í brúk fyri útvaldar brúkarar í juni og
juli mánaða.
Tað var annars í mars mánaða í 2015, at undirritaði og landsstýrismaðurin í vinnumálum gjørdu
avtalu við peningastovnarnar um at sleppa kravinum at brúka NEMID og at føroyingar
framhaldandi kundu brúka Cryptomatic (gomul innritan) og at peningastovnarnir fóru at taka lut
í at menna Talgildu Føroyar.
Svar til spurning 2
Sambært almennu frágreiðingini frá peningastovnunum er orsøkin, at trygdin ikki er nóg góð.

-- 1 of 2 --

FÍ G GJ A R M Á L A R Á Ð I Ð
Ministry of Finance
2/2
Svar til spurning 3
Peningastovnarnir hava upplýst, at meginparturin av føroyingum brúka NemID. Avbjóðingin er
sostatt, at nøkur mugu skifta tvær ferðir innan rímiliga stutta tíð – umleið 1 ár. Tað hevði
sjálvandi verið lættari fyri Talgildu Føroyar, um hesi sluppu undan at skifta tvær ferðir.
Svar til spurning 4
Peningastovnarnir meta, sambært almennari fráboðan, at innritanin er ótrygg.
Svar til spurning 5
Tað er landsstýrismaðurin í Umhvørvis- og vinnumálum, sum umsitur Peningastovnsmál. Eg
umsiti Talgildu Føroyar.
Tinganes, 05. mai 2020
Jørgen Niclasen
Landsstýrismaður í fíggjarmálum

-- 2 of 2 --

Kristina Háfoss Nr. 72/2019
løgtingsmaður
Fyrispurningur eftir tingskipanini § 52 a
Fyrispurningur um føroyska Talgilda Samleikan, netbankan og danska NemID, settur
landsstýrismanninum í fíggjarmálum Jørgeni Niclasen (at svara skrivliga eftir TS § 52 a).
1. Metir landsstýrismaðurin, at tað er rætt at seta krav um at skula útvega sær danska NemID fyri
at kunna nýta netbanka og lønarportal í Føroyum?
2. Hví verður krav um hetta sett fram júst nú?
3. Metir landsstýrismaðurin, at tað verður ein vansi fyri gagnnýstlu og útbreiðslu av føroyska
Talgilda Samleikanum, um fólk í Føroyum fyrst skulu skifta til danska NemID, fyri síðan at
flyta til ein føroyskan Talgildan Samleika eftir fáum mánaðum?
4. Heldur landsstýrismaðurin, at rættast hevði verið, at føroysku peningastovnarnir varðveittu
frælsi hjá føroyingum at velja innritingarloysn, til nýggi føroyski Talgildi Samleikin kann
nýtast til netbankan v.m.?
5. Fer landsstýrismaðurin at taka stig til at fáa semju við føroysku peningastovnarnar um at sleppa
kravinum um, at fólk í Føroyum skulu nýta danska NemID?
Viðmerkingar
Nýggi, føroyski Talgildi Samleikin er nú nær - og verður hesin eitt stórt framstig fyri Føroyar og
føroyingar.
Talgildi Samleikin skal gera gerandisdagin lættari hjá fólki í Føroyum, og fer m.a. at kunna nýtast
til at avgreiða eina røð av almennum og privatum tænastum, og fer eisini at kunna nýtast til
netbankan um stutta tíð. Harvið sleppa fólk í Føroyum undan at hava fleiri lyklar og samleikar, men
kunnu nýta tann eina Talgilda Samleikan til at avgreiða flest allar talgildar tænastur.
Talgildu Føroyar hava fráboðað, at nýggi føroyski Talgildi Samleikin eftir ætlan verður tikin í
nýtslu fyri summarfrítíðina í ár. Verkætlanin við Talgilda Samleikanum byrjaði av álvara í 2016, og
verður endaliga úrslitið eitt úrslit av stórum arbeiði frá nógvum síðum – har eisini peningastovnarnir
hava luttikið.
Men júst nú vit eru so nær at fáa føroyska Talgilda Samleikan tiknan í nýtslu, hevur Felagið
Føroyskir Peningastovnar alment fráboðað, at fólk í Føroyum, ið ynskja at hava atgongd til
netbanka og lønarportal eftir 29. mai 2020, skulu nýta danska NemID. Hetta merkir, at fólk, ið
ynskja at kunna nýta netbankan ella lønarportalin í Føroyum, fyrst skulu flyta yvir á NemID í mai-
juni, fyri síðan aftur at taka støðu til, um flytast skal yvir á Talgilda Samleikan seinni í ár. Tá er
sannlíkt, at færri velja at flyta einaferð enn. Hetta er ikki til fyrimuns fyri fólk í Føroyum og heldur
ikki fyri gagnnýtsluna av føroyska Talgilda Samleikanum.
Landsstýrið og peningastovnarnir áttu heldur at gjørt semju um, at krav ikki verður sett til
føroyingar um at flyta yvir á danska NemID, men heldur at nýta tíð og orku til at fáa føroyska
Talgilda Samleikan í nýtslu til netbankan og aðrar tænastur í Føroyum sum skjótast. Hetta er og
verður til fyrimuns fyri allar partar.
Fyri at fáa lýst málið verða hesir spurningar settir landsstýrismanninum.

-- 1 of 2 --

Á Løgtingi, 21. apríl 2020
Kristina Háfoss

-- 2 of 2 --