52-027/2019

ALMANNAM ÁL ARÁÐIÐ
Eirargarður 2 • FO-100 Tórshavn
Tel: +298 304000 • Fax: +298 304045 • E-mail: amr@amr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
110 Tórshavn
20. desember 2019
Mál: 19/01001-2
Tygara Skriv:
Viðgjørt:
Sirið Stenberg
løgtingsmaður Nr. 27/2019
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a
Fyrispurningur um tænastur til fólk millum 18 og 67 ár frá almannaverkinum, settur
landsstýrismanninum í almannamálum, Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (at svara
skrivliga eftir TS § 52a)
1. Hvørjar tænastur hevur Almannaverkið at bjóða til heimabúgvandi fólk millum 18 og
67?
2. Hvussu eru tænasturnar býttar út á økini í landinum?
3. Hussu nógv fólk millum 18 og 67 fáa tænastu frá Almannaverkinum?
4. Hvussu er tænastan býtt á tal á fólki í ymisku økjunum ?
5. Eru tað bíðilistar til tænastu frá Almannaverkinum og um so er hvørjir ?
Svar
Til nr. 1
Tænastur, sum Almannaverkið veitir heimabúgvandi borgarum millum 18 og 67 ár, eru
skipaðar sambært forsorgarlógini. Endamálið við tænastunum er at stuðla borgarum, sum bera
brek, at luttaka á jøvnum føti við onnur í samfelagnum og at slóða fyri, at borgarin fær eitt so
sjálvstøðugt, støðugt og innihaldsríkt lív sum gjørligt.
Tænasturnar verða tillagaðar einstaka borgaran umframt at ávísar tænastur eru ætlaðar
maka/hjúnafelaga, foreldrum ella øðrum avvarðandi.
Onkur tænasta er skipað sum ein til ein stuðul, har borgarin hevur tilknýti til eitt starvsfólk eitt
ávíst tímatal um vikuna, meðan aðrar verða skipaðar í toymum.

-- 1 of 5 --

ALMANNAM ÁL ARÁÐIÐ
síða 2 av 5
Stuðulstænasta
Stuðulstænastan fyri vaksin er skipað sambært § 32 b í forsorgarlógini. Skipanin er stovnsett
fyri at stuðla heimabúgvandi borgarum millum 18 - 66 ár, sum eru rørslutarnaðir ella hava
avmarkaðan sálarligan førleika, so at hesi hava møguleika at liva eitt sjálvstøðugt og virkið lív.
Stuðulin kann halda áfram eftir, at borgarin er vorðin 67 ár, um viðkomandi framvegis fær gagn
av stuðlinum og hevur møguleika at liva eitt sjálvstøðugt og virkið lív.
Stuðulstænasta kann veitast til fylgi, eftiransni, vøku, umsorgan og sosialpedagogiska hjálp, og
er ætlað persónum, ið liva eitt lív við einum ávísum virksemi, ið krevur stuðul eitt ávíst tímatal,
og kann hetta virksemið vera bæði í heiminum og uttan fyri heimið. Í serligum førum kunnu
borgarar fáa fastar persónligar hjálparar, hvørs uppgávur fevna um praktiska hjálp,
fylgjarauppgávur o.a.
Samanumtikið fevna stuðulstænastur um eina røð av fjølbroyttum tænastum, sum ikki eru
beinleiðis ásettar í forsorgarlógini. Tænasturnar eru stovnsettar yvir tíð, skipaðar eftir tørvinum
í samfelagnum og fíggjarorkuni hjá Almannaverkinum.
Virknistænasta:
Virknistænasta er skipað sambært § 30 í forsorgarlógini og hevur til endamáls at geva borgarum
møguleika at varðveita ella betra um persónligar førleikar ella lívskor við at arbeiða.
Virknistænastur eru høvuðsheitum ætlað persónum, sum eru millum 18 og 66 ár, eru
fyrtíðarpensjónistar og hava so týðandi skert likamligt ella sálarligt virkisføri, at vanligi
arbeiðsmarknaðurin ella fyriskipanir sambært lógini um arbeiðsfremjandi tiltøk ikki megna at
veita hesum borgarum neyðugar karmar og stuðul til at megna eitt arbeiði á jøvnum føti við
onnur. Virknistænasta kann halda áfram eftir, at borgarin er vorðin 67 ár.
Virknistænastur fevna um vard verkstøð, verkhús og tilhaldsstøð og kunnu eisini skipast sum
sjálvhjálparbólkar og ráðgeving.
Endurvenjing.
Endurvenjing er skipað sambært § 29 í forsorgarlógini og verður veitt persónum í aldrinum 18
til 66 ár. Endamálið við endurvenjingini er at hjálpa borgaranum út aftur á arbeiðsmarknaðin
ella gera hann føra fyri at klára seg uttan hjálp ella við minni hjálp frá Almannaverkinum.
Endurvenjingin í Almannaverkinum er skipað í tvey toymi av terapeutum.
Toymið í Runavík fevnir um borgarar úr Norðoyggjum, Eysturoy og Sundalagnum. Toymið í
Tórshavn fevnir um borgarar úr Vágoy, Norðstreymi, Suðurstreymi, Sandoy og Suðuroy.
Upplýsast skal, at Almannaverkið ikki veitir viðlíkahaldsvenjing. Í uppskotinum til
vælferðarlóg er heimild fyri at veita viðlíkahaldsvenjing og um lógin verður samtykt verður
farið undir stig og miðvíst at upp- og útbyggja viðlíkahaldsvenjing í Almannaverkinum

-- 2 of 5 --

ALMANNAM ÁL ARÁÐIÐ
síða 3 av 5
Umlætting
Almannaverkið veitir eisini umlætting, sum hevur til endamáls at lætta um hjá
hjúnafelaga/maka, foreldrum ella øðrum avvarðandi, sum eru umsorgarnarpersónar hjá
borgara, sum hevur likamligt, sálarligt brek ella sosialar trupulleikar.
Umlættingin fer fyri tað mesta fram á umlættingarstovnum, sum eru skipaðir kring landið. Tó
er eisini møguleiki at fáa dagumlætting í ella uttanfyri heimið.
Onnur tilboð
Veristøð
Almannaverkið hevur tilboð, eitt nú veristøð um landið, har skráseting av borgarum ikki fer
fram. Tó verður talið av borgarum, ið ganga á veristøðum talt javnan. Umleið 150 borgarar
gera regluliga brúk av hesum tilboðum.
Til nr. 2
Talva 1.
Talvan niðanfyri vísir tal av tænastum skift á slag av tænastu og landafrøðilig øki.
Eysturoy Norðoyggjar Sandoy Streymoy Suðuroy Vágoy Íalt
Stuðulstænasta 44 26 5 129 10 14 228
Virknistænasta 7 6 1 15 6 6 41
Umlætting 8 2 4 21 0 0 35
Endurvenjing 14 13 2 20 2 5 56
íalt 73 47 12 185 18 25 360
Tølini eru frá november 2019.
Til nr. 3
Tað eru 316 heimabúgvandi fólk millum 18 – 67 ár, sum fáa tænastu frá Almannaverkinum.

-- 3 of 5 --

ALMANNAM ÁL ARÁÐIÐ
síða 4 av 5
Talva 3
Talvan niðanfyri vísir tal av tænastum skift á tal av fólki í landafrøðiligu økjunum og skift á
prosentvísa býtið í landafrøðiligu økjunum.
Øki/fólkatal Fólkatal 18-
67 ár
Tænastur til
heimabúgvandi
millum 18 - 67
Tal av
heimabúgvandi
borgarum
millum 18-67
ár, sum fáa
tænastu
Tænastur til
heimabúgvandi
millum 18-67
ár í mun til
fólkatal
millum 18-67
ár
Eysturoy 6860 73 64 1,2 %
Norðoyggjar 3693 47 45 1,3%
Sandoy 712 12 8 1,7 %
Streymoy 14780 185 159 1,3%
Suðuroy 2645 18 16 0,7%
Vágoy 1877 25 24 1,3%
Tølini eru frá november 2019.
Til nr. 5
Ja, tað eru bíðilistar til tænastur frá Almannaverkinum. Samanlagt eru 38 borgarar ímillum
18-67 ár á bíðilista til 55 tænastur. Harumframt eru 159 borgarar á bíðilista til fyribils ella
varandi búpláss.

-- 4 of 5 --

ALMANNAM ÁL ARÁÐIÐ
síða 5 av 5
Talva 4
Talvan niðanfyri vísir talið av tænastum, ið bíðilisti er til.
Stuðulstænasta 20
Virknistænasta 9
Umlætting 8
Endurvenjing 18
íalt 55
Tølini eru frá november 2019.
Talva 5
Talvan niðanfyri vísir talið av tænastum, ið bíðilisti er til skift á landafrøðilig øki.
Eysturoy Norðoyggjar Sandoy Streymoy Suðuroy Vágoy Útland íalt
Stuðulstænasta 10 2 0 8 0 0 0 20
Virknistænasta 2 3 0 3 0 0 1 9
Umlætting 1 0 0 5 2 0 0 8
Endurvenjing 8 2 1 7 0 0 0 18
Tølini eru frá november 2019.
Fyri allar talvunar omanfyri er galdandi, at borgarin er skrásettur har hann býr í
landinum og ikki hvar í landinum, hann fær veitt tænastu.
Sjálvsognarstovnar
Almannaverkið hevur ikki skrásettan bíðilista til tænastur frá sjálvsognarstovnum sum veita
umlætting.
.

-- 5 of 5 --

Sirið Stenberg
løgtingsmaður Nr. 27/2019
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a
Fyrispurningur um tænastur til fólk millum 18 og 67 ár frá almannaverkinum, settur
landsstýrismanninum í almannamálum, Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (at svara
skrivliga eftir TS § 52a)
1. Hvørjar tænastur hevur Almannaverkið at bjóða til heimabúgvandi fólk millum 18 og 67 ?
2. Hvussu eru tænasturnar býttar út á økini í landinum ?
3. Hussu nógv fólk millum 18 og 67 fáa tænastu frá Almannaverkinum ?
4. Hvussu er tænastan býtt á tal á fólki í ymisku økjunum ?
5. Eru tað bíðilistar til tænastu frá Almannaverkinum og um so er hvørjir ?
Viðmerkingar:
Síðan útleggingina av eldraøkinum hevur spurningurin um fólk í aldrinum 18 til 67 ár verið nógv
umrøddur. Fleiri dømi eru um, at júst hesin bólkur dettur niður ímillum eldraøkið og almannaøkið.
Úrslitið er í fleiri førum, at borgarar ikki fáa nøktandi tænastu.
Ymiskt er eisini, hvussu skipanir hjá landinum røkka út kring landið. Tænastur, sum eru í einum
øki, eru ikki altíð tøkar í øðrum øki. Hetta kann gera tænastuna sera ymiska. Harvið verða lívskor
og treytir hjá fólki ymisk, alt eftir hvar í landinum tey búgva.
Eitt dømi er endurvenjing og víðlíkahaldsvenjing, har tænastan er býtt sundur á kommunurnar,
Almannaverkið og heilsuverkið og er ymisk kring landið.
Javnbjóðis rættindi til tænastur hjá fólki, sum eru sjúk ella hava tørv á hjálp frá tí almenna eigur at
vera aðalmál. Tí hesir spurningar til landsstýrismannin, so vit hava nágreinað tøl at viðgera útfrá.
Á Løgtingi, 27. november 2019
Sirið Stenberg

-- 1 of 1 --