LM-068/2020

ja so fær bjálavíkensin orðið keypaður tað er ikki nógv góð

og ein í hesum uppskotinum við hesum her uppskotinum so verður tíðarskeiðið har ferðandi skulu rinda eitt avgjald at sínum tólv krónur við komu til føroya longu til longu til ein setna mars tvey túsund og einogtjúgu og broytingin er grundað á øktu útreiðsurnar til kovid nýggjar kanningar galdan lóg gav á áleggir ferðandi sum er tólvar og ella eldri í tíðarskeiðum fyrsta til einogtretivuna á desembur at rinda eitt avgjald at sínum tólv krónur avgjaldi er frítikið fyri meirvíksgjald eg gangi út frá at tað verður stór semja um hetta uppskotið og hetta fer so til viðgerðarfíggjanevndini og vit fara uttan iva at geva tí eina góða viðgerð at ferðafornar

takk fyri so er næsti ráðari johannes joensen gjørt væl takk fyri formaður

hetta er ein altíð greitt mál hetta er eitt uppskot um at leingja eina tíðarpreist so at ferðandi skulu rinda avgjald ella ferðavgjald tá tað fer komið til føroyar og tað skal verða leingjast nú til einrindan mars tá tað er seinogtjóða og broytingin hjá honum er grundað á at tær útreiðslurnar sum eru við komið nítjan kanning taka undirvísingar og eg vænti at tað var eitt samt løntið sum kemur at taka undirvísingar hesi broytingini eg haldi ikki nógv at siga til tað sjálvandi nú upp undir jól kann mann siga tað er huglagið eitt sindur um at mann mann ansar meira eftir tí at vandin er guds ikki nógv størri nú tá ið ferðandi koma heim úr danmark tí tí vil mann mælt til at øll tey sum koma heim úr útlondum nú verða heima og ikki og hvussu eru dagarnar tað fyrstu vikuna soleiðis at smittuvandin verður minni so eg hugsi at hetta er eitt gott átøk hetta her er neyðugt so eg hugsi at vit sum skal hansara úr til eftir so sum hann noyddir at leingja tað hetta er loyvið so eg haldi ikki nógv meira eftir at siga um tað takk fyri

takk fyri søla magnus rasmussen sum hevur orðið gjørt so væl

takk fyri teir hvørvar ja tá ið tá koronan fór at herja á í føroyum so so var tað hetta her við at tað bleiv nokk so nógv tosað um hetta her við at vit skuldu testa og tað bleiv serliga fokuseret upp á hetta við landamørkini og so var tað epidemiokommissioni sum segði tað at nú skal testast og tá er tað soleiðis nær at tað kemur koma ein sær boð frá farsóttarnevndum og tað kostar so er tað landskassin sum hevur skyldu til at avhalda útreiðslar tað gjørdu vit so og tað var nógv tosað um tað at tað var skeivt at landskassin skuldi avhalda sær útreiðslurnar og tað bleiv strongd á at gera tað so eisini at tað vóru tey sum komu til landið sum skuldu gjalda tá siga mann tann sum ferðaðist skuldu gjalda men sjúklingar skuldu sleppa undan tey sum vóru sjúkling í ørindum tey sum vóru undir tólv ár men tað var nokk meira innviklað enn mann helt at gera tað so at mann kundi taka gjald men um síður fyri trimum mánaðum síðani so bleiv tað so at ein skipan kom at vit skuldu gjalda tá ið vit komu um flogvøllin ella komu við norrøna á gjald upp á trý hundrað og tólv krónur og so tey sum flutningsfeløgini fáa so nøkur oyra ella nakrar krónur til at umsita tað her eg haldi tað hevur riggað væl og tað sum hetta snýr seg um er stuttligt greitt bara leingja tað heimildina í tríggjar mánaðar mann hevði eina sára sólsetursáseting at tað skuldi liðugt á nýggjárinum og nú leingja vit tríggjar mánaðar hetta málið má altso samtykkjast nú áðrenn vit fara í jólafrí hetta kemur fíggjarnevndina og vit viðgjørdu tað náttúru grundar tá so eg haldi ikki at eg eri nógv nýtt í tí uttan tað at eg vænti at samt løgting fer at mæla til at leingja hetta í tríggjar mánaðar frá fyrsta januar tað skal fáa eitt góða viðgerð í fíggjararnar takk fyri

takk fyri so er tað johannes joensen sum hevur eina viðmerking gert tað fær

takk fyri gerst væl marknusskjóttur sum sín

hvør er harra formaður nei tað tað veit eg ikki tað var nógv tosað um vaksinur men hetta er meira fyri at binda um heila fingur at vit siga tríggjar mánaðar afturat og so vóna vit at vit sleppa frá at leingja tað aftur men mann tekur tað altso líka sum tríggjar mánaðar og so síggja vit tíðina eitt lýt sindur ann vaksinurnar nærkast og um um hon er komin at at virka tá tað tað vita vit ikki at tríggjar mánaðar ganga hvussu er óalmindiliga skjótt men hetta sum sagt er heimils í tríggjar mánaðar og so trúgvi eg tá ið tað fær nærkast at tá tríggjar mánaðar farnir so tekur nokk farsettarnevndin støðugt til skulu vit halda áfram at testa og vist tað so verður um mann heldur at henda skipanin er góð at tann sum ferðast skal gjalda undantikin børn sum er yngri enn tólv ár og tey sum fara at fáa sær heilsubót uttanlands so verður hetta nokk longt einaferð afturat men mann leingist ikki í eitt heilt ár tí ið veruleikan veit eingin men mann vónar at tríggjar mánaðar nokk takk fyri

takk fyri so er tað kristina háfuss sum hevur orðið ger so væl

ja takk fyri ja til viðgerðar er so eitt lógaruppskot frá landsstýrinum um at fáa heimil til at taka gjøld fyri tær koronakanningar sum verða framdar á flogvøllinum og havnarløgunum tá fólk koma til føroyar og tað er ikki so langt saman vit stóðu her í løgtingi seinastu og viðgjørdu júst sama uppskot nú biður mann sum um at hava tað galdandi tríggjar mánaðar afturat vit vísti tá áferð stuttum at neyvan fór vit vistu faktiskt at koppingaravnið fór ikki at vera klárt tá longu eintrymna desembur og vit vistu í hvør falla at øll fór ikki hava verið koppsett tá sum vit mæltu longu tá eisini til at vit settu freistina longur tey yngstu mann so ikki og og tí standa vit so aftur her í dag so kunnu vit so vurdera um tað um tað er nokk at leingja freistina tríggjar mánaðar ella ikki og tað kunnu vit so tosa nærri um í fíggjarnevndini men tað er rættiliga sannlíkt at hóast koppingarevnið verður tøkt nú í komandi ári so skulu vit vænta at tað framhaldandi verður tørvir á at kanna fólk hvør fall tær næstu seks mánaðir á flogvøllinum alt annað er rættiliga undrunarvert um tað ikki verður men vit kunnu fáa viðkomandi myndugleikar inn at greiða eisini nærri frá tí tá málið kemur nevnd heilt yvirskipað so hevur tað verið íðiliga serstakt ár sum er kravt ómetaliga nógv bæði av fólki okkara vinnulívi og okkara samfelag sum heild og eisini av fólkum kring allan heim hetta er jú eisini kravt at vit hava skula tikið leypandi nakrar politiskar avgerðir millum annað um um hesir hjálpapakkarnar einasti son fór úr gildi seinast í august tað sum hevur verið bíleggas spennandi í samband við hesa støðuna hevur verið at at vit hava faktiskt roynt at staðið saman um tað tilbyggingarætlan sum hevur verið fram við at fara í gongd við umfatandi koronakanningar hyggja vit at hagtølunum so eru vit nú komin upp á at hava framt hundrað og fýra hálvfjerðs túsund koronakanningar tað er meira enn trýfalt fólkatalið okkum og harvið eru vit eisini um vit ikki liggja fremsti heiminum so liggja vit millum tey allan allan fremsti heiminum tá tað kemur til at fremja sær her koronakanningarnar per íbúgva og hetta hevur verið øgiliga týðandi amboð fyri okkum fyri at hava tamarhald á støðuni hitt hevur sum verið at tryggja okkara landamørk har hava vit hjáum verið ymiskum máli um hvussu vit gera hetta best men undir øllum umstøðum so er fegin um at at vit eru samd um at at vit í minsta lagi skulu krevja hvør at kannaði og tað er so blivið víðkað í nøkrum umførum fyrst frá tí at ætlanin slett ikki var at kanna og at mann læt landamørkini upp hálvan juni til at mann so fór undir at krevja kanningar tá fólk komu til landið síðan hevur mann so eisini kravt kanningar ella tilmælt kanningar sætta dag aftaná komið og nú biðja vit eisini um at fólk kanna seg fimm dagar áðrenn tey yvirhøvur koma til føroyar tað vil siga at at myndugleikan mala nú til tríggjar kanningar fimm dagar áðrenn tá ið mann kemur og seks dagar aftaná fyri at byrgja fyri so frægt sum møguligt og hóast tað hóast hesar tríggjar kaningarnar so síggja vit tíverri at tað eru dømir um fólk sum koma til føroyar sum sum vísa seg at hava smittu og sum eisini náa at smitta onnur tí kann mann ikki annað enn mala staðiliga til at fólk sum koma til landið halda seg so vítt møguligt burtur frá øðrum fólkum hvørt falda fyrstu seks dagarnar soleiðis at vit tryggja at at smittan ikki fer at spjaða seg til alt samfelag annars nógv gott er framt í sínum tíðarskeiðinum fyri at hava tænmalda smittuni men tað hevur verið ávís kann mann siga ein sindur av einum vinglutari kós í nøkrum málum fyrst varð segði mann at mann skuldi fara landsstýri fráboða at mann skuldi taka tí donska eptimilógina og seta hana í verk í føroyum og sum inni bar í lag víttfevndar heimeldir til at skerja frælsið kann mann siga hjá fólki síðan trekti landsstýri tað aftur og segði ókey nei lata meg heldur byggja alt á álit fyri síðani at seta í verkarnar lógu har mann kundi steingjast geinkistøð í matvørlógini vit lótu eftir landamørkt nú uppi hálvan juni uttan at krevja koronakanningar yvirhøvur tá vóru vit nógv sum mótmæltu tað millum annað vit í tjóðveldi tíbetur broyttu vit so aftur ella landsstýri broyttu støðu og fór undir at seta kanningarnar í verk tá varð tað jú gjørt uttan at mann skuldi rinda fyri kanningarnar so at vestur minnis rætt so legði landskassin eini trýogtjúgu milliónir krónur út fyri hesar kanningarnar av ferðafólki sum komu til føroyar áðrenn landsstýrið kom við hesari lóggávuni sum vit standu í dag har mann fekk heimild at taka gjøld men tað er gleðiligt at mann so kom við hesi lógina um síður og tað er gott at vit nú leingja tað eisini til at galda tríggjar mánaðar afturat vit víggja eini hjálpapakkum og hug at vísa á at mann má ásanna at tað hevur verið skeivt at mann bara hevur havt hjálpapakkum galdandi til seinast í august í tvey tíð at vit hava partar av okkara samfelag sum framhaldandi eru øgiliga hægt rakt av koronastøðuni og tað eru fyrst og fremst fólk sum eru í ferðavinnuni og fyritøkur sum eru í ferðavinnuni og so eru tað fólk listafólk tónleikar og onnur sum liva av tí at kunna millum annað framføra har sum nógv fólk eru og og og skipa fyri tiltøkum sum savna nógv fólk og tað er eingin ivi um at hesir bólkar áttu at havt hjálpapakkar framhaldandi soleiðis at vit tryggjaðu at tað sum vit jú settu okkum so væl fyri tá ið allir flokkar vóru samdur um at seta hjálpapakkar í verk at allir partar av okkara samfelag sum annars høvdu gott og sunt og og meinesválgt og burðardygt virksemi ikki skuldu verða noydd til at steðga við øllum hesum ára grunda av koronu men skuldu hava møguleika eina hjálpandi hond at koma trygt tvørtur um hesi koronastøðuna men har hava vit so á onkran máta upplivað haldi eg at landsstýrið hevur slept endan aftan á seinasta august sagt nei nú mugu tey annars kláa seg sjálvan tey sum framhaldandi raktar koronastøðuna og tað er øgiliga óheppið vónir veruliga vit vóna at landsstýrið vil endurhugsa hesar hjálpapakkarnar og tryggja støðugt at okkara ferðavinnuna okkara listafólk okkara tónleikar eisini koma trygt tvørtur um hesa støðuna sum tey framhaldandi eru í nú vit so líka hyggja beint nú at eisini móti kanningar hvør tann størsta hóttanin er so er tað hetta við at fólk sum koma til landið sum hava smittuna uttan at vita av tí kanska enntá verða testaðin negativ tá tær koma men aftaná tann sætta dagin hava smittuna um tey ikki fara og lata seg kanna ella ikki halda seg í einum slag av søttarhaldi til sætta dag so er hetta og verður hetta ein hóttan nú og eisini tá ið hon er jólar og um jólini í gjár og inn í komandi ár og tí hevði tað verið ynskiligt at landsstýrið meldaði munandi greiðari út í mun til tey krøvini man setir til at fólk skulu lata seg kanna sætta dagin tá vit nú viðgera hetta við at mann skal rinda fyri kanning tá mann kemur til landið so kundi tað í tí sambandunum eisini vera eitt hugskot hann segði at fólk samstundis rinda fyri kanningina sætta dagin kanska tað kundi verið ein máti at at fólk í enn størri mun kanska tók seg kanska serliga um øllendingar koma her fara og og lata seg kanna aftur tí eg vísi í at at tað er allar allar allarflestu føroyingar koma her royna veruliga at fara og lata seg kanna sætta dagin tí eingin hevur áhuga í at vera tann sum koma í ta støðu at mann fór at smitta onnur at enda her so hava vit líka vísa á hesum manglandi amboðini sum vit hava mær dámar ótrúliga væl at vit hava grundað okkara tilmælir á álit men vit kunnu brádliga koma í ein støðu har tað ikki er nóg mikið og til dømis átti hendan her sætta dagskanningin eisini at vera eitt krav eins og undan eitt krav at mann kemur tá mann kemur til landið so skal mann lata seg kanna men har mangla vit hesa føroysku farsóttarlóggóðina sum vit skjótt kunnu tað tilaga og tað eina sum krevst tað er tað at landsstýrið sigur tað er lagið vit heimtaka ábyrgdina av hesum eru málsøkinum ella ein og hvør er tíð hava tey røttu amboðini amboðskassanum til at seta tey krøvini sum hóskar til okkara samfelag higartil og tað hevur verið okkurt leingi nú tí vit blivu rakt av tann fyrsti koronan tann fyrsti fólkini fingur koronan var jú longur triðja mars í ár og hið enn bíða vit eftir at landsstýrið tekur neyðugt stig til at vit kunnu hava eina føroyska farsóttarlóggóði sum vit kunnu til einhvørja tíð tilaga til okkara tørv skilji tað øgiliga illa hvønn tað hevur so lagt tað uppskot fram um at heimtaka eisini landslæknaembætu og alt sum hengur rundan um tað málið er til viðgerðar í løgtinginum í løgtingsnevndløtuni og tað verður nógvur hoyringspartar og sum skilst so er breið undirtøka fyri at hetta skal vera eitt føroyskt málsøki bæði nú og framaftur sjálvt føroyski heilsumálaráðarin kai liði holm johannesen segði á tingstrøðarpalli at hann metti eisini at tað skal vera eitt føroyskt málsøki og tey givi okkum betri amboð í amboðskassanum eisini landslæknin verður í lagi jaligur yvir fyri at fáa tað á føroyskar hendur so so alt talar fyri at tað hettir nakað nógv stig við skulu taka og vóni veruliga at landsstýrið tekur nøkur stig á røttu leið tíviðvíkjandi eisini nú komandi tíðina men her er nú heilt at endast og fer tjóðuliga at taka undir við at vit leingja hesa freistina eg haldi at vit í fíggjarnevndum eiga at hyggja nærru um vit ikki eiga at leingja freistina yvir meira enn tríggjar mánaðir og eisini at hyggja eftir at tað hevði verið sætta dagstest um vit kundu vílka hesa lógina til at fevna um tað eisini kanska í eina enn stóru motivatión at fáa kanska útlendingar sum koma til føroyar at at fara og taka sær sætta dagstest takk fyri

takk fyri so er tað bilju stinussen sum hevur orðið ger so væl

takk fyriarformaður hetta málið snýr seg um at flyta ein datu fyri kraft gjald í sambandi við fólk sum ferðast til føroyar og vit halda at tað er rætt at vit halda hesari skipanini upp í eina løtu afturat so leingi sum støðan við korona er sum hon er og mann var so taka tað uppaftur tá ið vit koma fram til ta løtuna tá ið henda skipanin gongur út eg haldi at vit hava higartil havt eina eina framúr hondering av allari koronastøðuni og eg má siga at síðan sum vit sum heild hava hava møtt avbjóðingunum hevur verið heilt framúr eg haldi eisini at bjóðar og tey sum eru eru partur av allari tilbúgvisini hava dugað ótrúliga væl at skipa fyri millum annað hvussu ið koronakanningar verða gjørdar eisini her í føroyum at tú kanst møta upp í bili uttan at skula mingla við onnur fáa gjørt kanningina meðan tú situr í bilinum og so fert tú til hús og so fært tú úrslit nakrar tímar seinni betur fyriskipa enn tað er aðrastaðni hvar mann til dømis hoyrir um støðuna í danmark nú fólk standa í kø og nøkur uppá standa at tað er kanska har ið tey flestu verða smittaðir tí tey standa í kø og bíða hvørjum øðrum í hesum koronakanningarkøðum so eg haldi at á so nógvum økjum so hava vit í føroyum dugað væl at funnið okkara egnu loysnir og at hava honterað hesi viðurskiftini til uge eisini henda skipanin her hevur fungerað ómetaliga væl tá ið tú kemur á flogvøllin so verður hondtikin um hetta beinanvegin og tað er væl organiserað og tú fært kanningarúrslitini heilt skjótt aftan á at tú verður kannaður so eg haldi at tað er gott at vit hava tamarhaldastøðuni framvegis vit nærkast jólum nú og vit vita ikki akkurát hvussu í tað fer at útarta seg og var tað álit framvegis at tað fer at spæla væl av tí at vit hava myndugleikar sum duga so ómetaliga væl at vera fyri varðin og tilbygvin tað var í stuttum tað har formaður takk fyri

ei vit hava eina viðmerking orsaka í síðstu løtu tað er edva jakobsen gert so væl

takk fyri tað er so væl biljusinusin

altíð akkurát tann spurningurin er sera áhugaverdur hvussu ber tað til at vit í føroyum hvar ið vit í veruleikunum bara hava stýrt við tilmælum og vegleiðingum standa okkum so væl í samanborði við onnur lond hvar mann hevur brúkt lógina og mann hevur fingið sera víðarlógar heimildir so allíkavæl so tyst talið smittutalið í stórum í ávísum tíðarskeiðum sjálvt um myndugleikarnir hava allar tær heimildir sum vit ikki hava í føroyum sjálvandi hevur tað kanska gera nakað nakað gera við tað at vit hava sjógv rundan um allar síður í føroyum og vit hava ikki nøkur mørk sum fólk koma yvirum men eg haldi at tað er allíkavæl ein áhugaverdur spurningur at vit hava megnað at hontera hesa kreppuna bara við tilmælum og ikki við strangum lógarkrøvum og standa okkum væl takk fyri harra formaður

takk fyri so vóru tað ikki fleiri sum høvdu orð í hesum máli viðfara yvir til høvdamálið viðferð í fíggjarnevndina til víðari viðgerð og so fara til punkt níggju tær fyrstu viðgerðir av løgtingsmáli nummar seksogtrýss tjúgu tjúgu tær uppskulu til løgslóðum broyting og løgslóðum avgjøld við skráseting av motorækføri tað er ein mann lakka í virðis avgjaldi fyri persónbili nú má eg fara at biðja um framsøgufólk í hesum máli so ger so væl ja tann fyrsti er ingilin dikursen strøm ger so væl

eg fari at lesa eitt álit frønar samdari nevnd í løgtingsmálmar áttaogtrýss í tvey túsund og tjúgu uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tíðaravmarkað avgjaldar ferðandi við komu til føroya leingjan á tíðarskeiðnum í ferðandi skulu rinda avgjald við komu til føroya landsstýrið hevur í tíðarmálið jørgen niclasen hevur lagt málið fram átta hundrað og desembur í tvey túsund og tjúgu og eftir fyrstu viðgerð tíggjunda desembur tá ið sjúður tað beint fíggjarnevndin nevndin hevur viðgjørt málið á fundið ellimunda desembur ein samd nevnd vil vísa á at endamálið við hesum uppskoti er at leingja tíðarskeiðið ið ferðandi skulu rinda avgjald til við komu til føroya heimildin í verandi lóg gongur út einogtretivunda desembur í tvey túsund og tjúgu men við samtykt av hesum lógar til einogtretivunda mars í tvey túsund og tjúgu við hesum viðmerkingum tekur ein samd nevnd undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykja uppskotið í veruleikanum er hetta til at leingja hetta í tríggjar mánaðir at ferðandi

skulu rinda og ikki landskasta takk fyri ja takk fyri so er tað ikki fleiri sum hava biðið um orðið orðaskiftið er endað og sum formaðurin í fíggjarnevndum nevnd so er tað ein samd nevnd sum mælir til at samtykja eitt uppskotið við rakóða nú vit eru liðug at atkvøða mál í samtykti áttaogtjúgu at atkvøða fyri ongari móti ongari blankari málur fer soleiðis samtykt til triðju viðgerð komast tú til aðruvið gera tingmál nummar einogtrýss tað er uppskotið løgsløgum broykt um fíggjarligan stuðul til nýggjan fjøruti í runavík hvør biður morðið tað er

vit eru liðug at atkvøða tað er samtykt við einogtretivu atkvøðing fyri ongari móti ongari blankari tá málið er sostatt endaliga avgreitt frá løgtingstovuni vit fara síðani til næsta mál sum er triðja viðgerð á løgsmál nummar einogtrýss tað er uppskot til løgsmál um fíggjarligan stuðul til fjøruti í runavík hvat sum biður um orðið tað er tað ikki so er orðaskiftið endað vit fara at atkvøða í hesum málunum sum eisini var samtykt einmælt í aðruviðgerð níggjuogtjúgu atkvøðing fyri eingin móti eingin blank var blank vit atkvøða nú við triðju ogtjúgu