LM-051/2020
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing (ALS- lógin) (Norðurlendski sáttmálin um almannatrygd, hækking av arbeiðsloysisstuðli, eftirlønargjald o.a.)
Lógaruppskot · Birt 29. aug. 2026 · logting.fo
Uppskotssetarar
Skjøl (22)
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · — · 4. nov. 2020
Skjal · Beinir Johannesen,Bjørt Samuelsen,Johan Dahl,Bjarni Kárason Petersen,Jákup Mikkelsen,Henrik Old · 10. des. 2020
Skjal · — · 17. mai 2021
Nevndarskjal · Búskapar- og Løgfrøðingafelag Føroya · 24. nov. 2020
Nevndarskjal · — · 1. des. 2020
Atkvøðugreiðslur (3)
2. viðgerð · 27-0-0
3. viðgerð · 28-0-0
3. viðgerð · 27-0-0
Orðaskifti (74)
Vís orðaskifti
Tekstirnir eru gjørdir av einum sjálvvirkandi talugreinara og kunnu innihalda villur.
1. viðgerð (40)
klaskera formaður ella viðgerðir náttismál nummar einoghálvtrýss broytingar í altslógini tað eru í høvuðsætinum tríggjar broytingar í talanum rum tað er at mann skal innfiltrera betri tann norðurlendska sáttmálan um almannatrygd at mann skal hækka arbeiðsøkustuðulón úr seytjan túsund og fimm hundrað upp í átjan túsund og fimm hundrað ella eisini úr null komma fimmoghálvfjerðs prosentum av inntøkuni til null komma fýrs prosent av inntøkuni og í triðja lagi eta dagføringar í mun til pensjónslógvávuna soleiðis ella eftirlønalógina soleiðis at tað samsvarar so eru onkrar aðrar smávegis broytingar har ið stýrið fyrr hevur ásett samsýningarnar til til limirnar har verður tað nú landsursmaður sum skal góðtaka tað og nú er tað so broytt til eitan grunnur nú eitur ikki ein stovnur meir nú er tað grunnur tað er so eisini ein av teimum smáu broytingum sum er í afturat og so vitur eg eisini at inngjaldið fer at lekka null komma fimmoghálvfjerðs prosent sum so ella ikki sum so eg tati undir við teimum broytingum sum sum verða skotnar upp men eg tað er eitt sindur óheppið at tað er ein kunngerð til lógina og í tí kunngerðini verður so ásett hvør kann fáa útgjald og hvussu eisini og har hava okur ein trupulleika við at fiskimenn ikki fáa at fiskimenn ikki fáa útgjald sum sum onnur fáa úr skipanini tað er ein stórur trupulleiki og tað vet eg at tað er tann kunngerðin eigur at eigur at verða broytt skjótast gjørligt tað eru kunngerðini nummar hundrað og eitt frá tjúgunda juli í tvey túsund og níggju fólkaflokkurin hevði eitt skrivsmann fendi landsstýrismanninum í sambandsarlógina og við formansins loyvi ætlaði at lesa tað
takk fyri fólkaflokkurin tekur undir við ætlaðu broytingunum men vil vísa á at tað eru aðrar broytingar ið eisini eiga at verða gjørdar hesar broytingar eru í kunngerð nummar hundrað og eitt frá tjúgunda juliu tvey tussund og níggju um útgjald til fiskimenn tá ið skipið teirra verða løgd vegna umvælingar flokkurin heldur at øll hendan kunngerðin eigur at verða endurskuðug og eftirmett kunngerðin virkar ikki eftir ætlan og fáa fiskimenn so at siga ongan ágáva av hesari skipanini hesin viðurskifti átti at verið broytt skal bert annað báturin einum partrollara fari til umvælingar ella verða raktur einum havaríi ið ikki er umfatað av inntøkutøpsstryggingini eiga manningarnar á báðum bátum at fáa útgjald og ikki bert tann við tí skipinum ið er lagt hin báturin fer ikki at fiska tað er nú mest makaður við einum partrollari ber ikki til at fiska við einum skipi fyrr enn tríggjar ferðir so eg veit hvønn samtjummi øll ið eru fevnd av skipanini fáa pening frá í seinasta lagi tíggjunda degi men tað er ikki soleiðis nær fyri fiskimenn fiskimenn fáa onga pening fyrr enn frá tretivunda degi hetta metir flokkurin eisini róðrímuløtt og eiga fiskimenn at fáa útgald á sama støði sum eitt lønur rætturin til útgald hjá fiskimonnum fellur burtur eftir at hava fingið útgald í trøðstigi hetta metir flokkurin als heldur ikki úr lagi er talan um størri umvælingararbeiði ella havarí kann arbeiði ella umvælingum taka munandi longri tíð og eigur rættur til útgald sjálvandi at fylgja dagartalanum ið umvælingararbeiði tekur onnur hava heldur ikki hasa ásøkin um at tær verða tveitt út aftan á trøðstigi í paragraff fimm stykki tvey í kunngerðini er ásøk hvussu nógvan fiskimenn kann fáa í útgaldi og hetta stykkið víðvíkir skilja frá reglunum í aðrir samfelagsbólkar virkundir flokkurin metir hendan regluna okkurt at vera strikað soleiðis nær fiskimennin verða javnskiftstillað við onnur í skipanini harra formaður tað er akkurát tað sum trupulleikin er við al skipanini fiskimennurnar eru altík góðu nokk at betala inn í skipanina og ógvuliga sjáldan góðu nokk at fáa í dúrini og tað meti eg eisini persónliga er ein stórur stórur trupulleiki soleiðis nær at teir stóru limabetalararnar skulu hava vera sum fáa minst útaktir tá tær hava brúkfyri tí hevur sagt at mann kann at tað eru fiskavirki í skipanum sum hevur skyldina av at mann ofta hugsar at sjálvmansliga fáa tá ið hava ríðið tí at fiskavirkið fólk eru tryggjaðir so nógvar tímar í skipanini í einari einari eksperimentari skipanini als men tú kanst slett ikki samanløkna tey tingini tí at tá eitt skip fer at hava ríð tá er tað knappliga arbeiðsplássur av tær sum er stongt arbeiðsplásið er ikki til vegis jú eini bussferðitøku í havn ella eini lastbilarferðitøku í havn sum hevur fýra lastbilarararbeiðið kemur út fyri tí at eldur hevur verið í á plássinum og allir lastbilararnar eru farnu so mikið at teir skulu umvæla last so sleppa tey fólk inn í teimum bilunum tey sleppa inn í als tí tey verða arbeiðsleysir til tey fáa bilar at koyra í aftur vistir tað er tað ikki gera at fáa fatur av bilum so tú mást heldur saman løkna tað við tað sum tú skal samanløkna tað við og ikki samanl metir vist mann ikki nú tá mann fer í holt við nakrar broytingar í alslógini vist mann ikki nú fyri tryggja fiskimennina so eri eg bangin fyri at tað verður ongantíð so má mann bara fortelja fiskimenninum at tað okur undantaka tykkum at betala inni als og so kunna tykkum sjálv og gera tykkum egnu skipan kanska víðari inni í tí trygdargrundsskipan sum onkur hava í dag takk fyri harra formaður takk fyri so hava vit viðmerking hvussu er brandi sandoy gjørt so væl
ja takk fyri ára formaður jóan elli frambar væl ynskini sum sum sum fólkaflokkurin hevur á hesum økinum og eg fari for mikið langt sum at siga at eg eri ikki ordiliga við uppá at gera nakrar broytingar uttan so at vit fáa við so fyri at hatta her við hesum órættinum sum verður gjørdur ímóti fiskimonnum í dag verður rættaður og tað skal vera beinanvegin illa mugu vit gera eitt broytingaruppskot í nevndini sum sigur at fiskimenn eru undantiknir at betala ískipan tí at tað her sum gongur fyri tí í dag er svínarríð reint svínarríð og at halda fólk fyri tað turra turra spott takk fyri
tann takk fyri harra formaður akkurát tey síðstu orðini brandi sandoy segði eru tey orðini sum okur fiskimenn hava brúkt óhugluliga ofta eftir hondini mann følir seg hilnan fyri tí turru rukku tí mann skal betala men at fáa út eins og onnur tað er næstan ómøguligt og tá tí haldi eg eins sum brandi sandoy sigur at mann má tryggja sær at hetta kemur upp á pláss nú eg veit væl at mann næstan alt illa mann fer ikki yvirhøvdið als stýrið men als stýrið sleppur so er hetta at gera tað sum tær vilja og so biðja tær nærrar broytingar tað er eisini broytingar teirra biðju sum liggja her í dag tað veit eg væl men mann hevur prøvað at virka als stýrið innanífrá manningarfeløgini eiga eitt felagsumbýni ja tá tað ikki verður eydnað so má mann gera tað aðra vegir tí mann má eisini vita hvat er hvat er rættvísi og hvat er ikki rættvís tak hvør
ja takk fyri hann var formaður eg haldi at tað er áhugavert sum sum javnevligi poulsenni fór fram eg haldi at tað tað er haldi at tað er nógv trygt at fáa upp á pláss at fiskimenn kundu fáa tað sum teir skulu hava men tú væl at síggja eisini at mann hevur kanska útfordingar við tað at at teir at teir ikki eru arbeiðsleysir so mann á einlandan máta sum má mann nágreina tað nærri hvat er tað at nær kann mann fáa úr nær kann mann ikki fáa úr eg sjálvur kenni frá tí frá mínum dagliga degi at eg oftani skal skriva vátanir til arbeiðsloysistryggingina nær ið nær í skipið komi eg av berft og nær tær og so eisini nær tað fer avstað aftur so er ein lítil upphædd har sum teir fáa so eg haldi at tað er sera skilagott sum roknaðu tit taka upp í nevnd
takk tráðrarformaður tað er júst so sum frimadag sum hevur ístráð nú eri eg ikki sjálvur partur av nevndini so men eg vóni og vænti at tað verður tikið væl upp í vinnunevndini og og verður verið viðgjørt á ein góðan saklan hátt so látnar mann kann fáa eina loysnu sum tí hetta er altso ein trupulleiki sum hevur úlmað í so nógv ár at hann stendur til at bresta og tað hava verið røddur frammi í øllum manningarfeløgum saman at mann hevur hug at royna at sleppa sær út úr als og tí mann hevur nú eina ein minnistuna av grund sum hann sjálvur í dag tryggja sær mann hevði hug at kanska bara sloppi eg at gjørt alt sjálvur so látnar at mann eisini slapp at stýra man fekk hann eitt sindur og ikki bara gav her er at tí at eg vil býta altí at føla at mann hevði givið aldrinum fingið takk fyri
takk fyri ja eg kann geva johan elin poulseni lyfti um at vit skulu taka spurningina upp í vinnuni eg haldi hann er áhugaverdur men eg gangi út frá at vit svirkjum at vera uppsagdir so fáa tær úr arbeiðsloypsskipanini sum onnur men hetta er væl ein spurningur um at tær ikki skulu blíva uppsagdir tá ið skipið er á beting so eg kann spyrja tingmann um hon hevur boð upp á hvussu tann serskipan so skal vera og hin spurningurin er nú veitur johan elin poulsen at mann broytir ikki altlógini uttan altur og kenta tað er nakað sum eisini fólkaflokkurin hevur verið við til at sett til lóg hava tit tikið hatta upp við landsstýrið og hevur landsstýrið samskift við altstýrið um at fáa eina broyting sum kann sum kann vera fornuftig tí tað er umráðandi sjálvandi at tann broyting sum hann ger at hon eisini verður at hon heldur takk fyri
ja takk ráðarformaður ja eg eri væl vitandi um at visti ein sjónmaður verður uppsagdur so er hann aftan á sína uppsanna tí so fer hann í dralds tað er rætt men tá tú hevur eitt slíkt starvspláss kann tað ofta enda við at arbeiðspláss seta ikki er tøkt í mánaðar og tí ert tú jú í prinsippum tín arbeiðsleysur og tí má mann hava eina ja eina serskipan sum umfatar tað eisini akkurát hvussu tann skipan skal síntja út tað eru ymiskar meiningar ja men tað er heilt sjúkt mann nakað mann kann finna konsensus um hvat er samskiftið ið landsstýrið hevur havt við als ikki málið veit eg ikki veit at landsstýrismaðurin hevur fingið eitt skriv frá fólkaplággjum tá sum eg áður las og eg veit at landsstýrismaðurin hevur verið á fundi bæði við als stýrið og við manningarfeløgini um júst tað sama men akkurát hvar málið flýtur tað veit eg ikki men tað vil so bara vera ein illiliga áheitan at mann fer tað at flóta og ikki at søkka takk
ja takk fyri tær formaður sum sagt so viðgerðir nakað broytingar í arbeiðsloysi stuðli skipanini og nakað dagføringar við nakað dagføringar ja tað er við alslógini at her hevur verið ein eg skal hyggja eftir tí norðurlendska sáttmálanum um almenna trygd so hevur tað verið í nøkur ár har sum føroyingar eru komnir øðrini eg vil sagt eitt sindur illa fyrrari tá ið teir hava betalt tað sum teir kalla heilsutrygd í norra og hava havt eina inntøku har serliga er tað kanska verið norra tá hevur tað verið soleiðis at teir hevur so eisini blivin kravdur eftir teimum heilsutrygdargjøldunum í føroyum tá ið teir komu heim sum mær hava sagt tað at teir hava av tí sama so hava tær havt trupult við at tikið sær arbeiðið í føroyum tá ið teir so hava fingið eina áinntøku í føroyum so eru tær simplin blivin kravdur ella simplin blivin kravdur gjøgnum skattum eftir teimum gjøldunum sum teir nú halda seg ikki eigabetalið tí at tann avtalan sum norðurlondini hava gjørt hon fónir um at at ja so tað tað um tað er landið sum tú arbeiðir í tá landið sum tú býr í sum skal krevast í gjølduni tí hevur tað verið rættarsøkjør við føroyar sum føroyingar hava verið í longum rættarmálum hava eftirnasta fingið viðhald men tað er væl líka væl blivin kravdur seg gjøldini so dupult gjøldini frá teimum men hetta málið virkar sum sum eg lesi tað sum at her fer at taka taka hædd fyri tí og fer at rætta upp á hesi her tingini her soleiðis at tú betalur í einum staði og ikki ella í einum landi og ikki í báðum londunum og tað er eingin livi um at tað er gott mann kann siga positiv ting í hesum her málum tað er tað at als skipanin als útgjaldi tað fer at hekka tað fer at hekka við einum mæli sum tú kanst hekka tað maximum upp til sum tí dag er tað seytjan túsund og fimm hundrað taka nú og hekka upp til átjan túsund og fimm hundrað krónur í mánað mann hekkar eisini tað prosentgjaldið við fimm prosentum av tínari fastu løn upp umframt mann ger eina hetking í útgjaldinum so ger mann eina legging upp á null komma fimmogtjúg prosent og tað vísir at eg havi eina als skipan sum er sterk í dag eina als skipan sum er sterk í dag eina als skipan sum faktiskt var sum faktiskt var tað fyrsti sum tóki undir tá ið koronalegba á har sum landsstýrið fór til als og fekk tey til at ganga við til at tað var als skipanin sum skuldi redda tað føroyska løntakaran sum misti arbeiðið ikki tað føroyski landskassum men tað er gott at mann hevur eina so eina skipan sum er so sterk at mann at mann heitir at hana fram fyri seg sjálvan at biðja um hjálp men har var so als skipanin sum er sterk tók og vísti at teir vilja taka nøkur stór tøk fyri landið í hesum serligu døgustøðum og tað komi so eisini til at betala nógvar milliónir sum øll eru glaðfyri sum veruliga tók toppuna av tí allarringasta tá tað kom fyri og tað skuldi ikki sjálvandi øll gleðast um men har var formaður so vitja eisini eisini tað kundu vit tí sum jón elip holsen ber fram tað er eingin ivi um tað at veit eg ikki fyrstu fyri at mann hoyrir at tað at sjálvmenn sum oftani hava eina høgu inntøku av góðum grundum tí tey knoklast úti í havinum tá ið onnur ikki gera tað tað er at at tey ikki fáa sín part í als skipanum men tað er so eisini tað sum tað stendur á als skipanum at tú skalt verða arbeiðsleysur tí so tað ikki sleppur til arbeiðis yvirhøvur av góðum grundum hava ríð ella sum hann sigur mann fer á beting so ert tú arbeiðsleysur sjálvum nú kanska ikki arbeiðsleysur á pappírinum og har vil eg taka undir við og geva undanfarna røða rættu tí at hetta her er eitt hetta er eitt upplagt høvi at prøva og fáa bøtumøll her og eg veit gott væl at tað skal eisini at tað skal alstýrið skal koma inn yvir tað tað vit okur øll av men tað er eingin liðug við um at tað er ein rúgva av føroyingum sum knokt í teg á sjónum sum følatið verður fyri vatnbýti oftani ikki øll men tað eru verið tað stórar partar av árinum har sum tey ikki sleppa til til arbeiðis men tað er nakað sum landsstýrismann kann próva at hugsa um nakað sum stýrið kann spyrjast um inn í vinnunendini men eg haldi tað er eingin liðug við um tað at tey flestu ið vil sagt øll tey vilja at tað verður bøtt um hesi viðurskiftir vit skulu hyggja aftur eftir og tað er eisini gott at tað norðurlendsk sáttmálum hann tey kemur at sambakka útfyri sum her so haldi eg tað kemur bara pláss aldri tað haldi eg verið at tað kemur bara pláss sum eg skilji á landsstýrismanninum og tað er veruliga gott tí tað er eingin grundklátur at leggja seg til føroyingum sum gera sum fara aðrasta at tjena sínar pengar og eitt landastað skulu so forfylgjast tá tey koma aftur til føroyar vónandi kemur at hera bara pláss vónandi hopi eg eisini at tey flestu betala inn í tað føroyska heildskipanina at als útgjaldi hækkar og inngjaldi løkkar tá vísir tú at hava eina sunna skipan sum ber ikki hon er burðardygg og hon er haldfør og tað er ótrúliga gleðiligt her stóð hon hevur nøkur dømur her í at vissu her stóð hon nøkur dømur í sum segði at vissu at um alb arbeiðsloysið fór upp á heili átta prosent í tólv samanhangandi ár so hevði hon kunnað yvirliva í seks ár við verandi inngjald tað er fantastiskt at tú kanst hava eina skipan sum kann taka veruliga toppin av tá ið tað er veruligt tá ið tær ringja tíðirnar vistir skuldu komið sum tær vónandi ongantíð fara at gera og so er tað annars eisini tað ja tað eru tey trý tingini sum eru umfetandi og so hopi eg eisini at at landsstýrismannin verður positivur fyri hesum hevur fiskimanninum og at tað er eingin yvir vinnunevndur fyri eisini at kalla alstýrið inn og vita um hvat teir siga og hvat haldar mann kann gera í hesum førinum tí tað berhøvist ikki at vera so kn á enn hvør arbeiðari skal hava eitt pappír í hondina sum sigur tú ert koyrdur heim tú ert arbeiðsleysur tá kanst tú fyrst fara og biðja um nakað biðja um eitt ítjald frá frá alstýrinum sum tær betala fult inn til tað er ikki tað men tað hevur verið eitt gott og spennandi mála av at viðgera til vinnunevndini sum eg gremi til takk fyri mær
takk fyri so hava vit eina viðmerking tað er jóhan eliu poulsen gerst væl
ja takk frá formaður jú bara takk at bjørna hammar fyri suðlum men tá hann sigur høgar inntøkur hvussu fiskimarnar hava sannleikin er tann at tað eru ógvuliga fáir fiskimarnar sum hava høgar inntøkur fyrst at fiskimarnar bara skal hava lítið at so bara sleppa at síggja sínar óvildar ella at sleppa at síggja síni nærmastu av lítiðsindur á árinum so liggur miðal fiskimarnar um ein inntøk upp á trý hundrað trý hundrað og hálvtrýss túsund tað er ikki nøkur stór inntøk takk fyri
í fólkformarinum er púra samd við hon er liðug at tær eru eini eini feilur frá mínari síðu av mann hugsar at fiskimenn sum hugsa mann um oftani teir mugu ikki fiska sjálvir til tær sum tjena tær heilt stórar pengarnar men fiskimennur taka so øll føroyum tað heilt stóra virðið heim til føroyar tá ið viturkrav og sum jóneli vísir hvat eina miðal inntøku er sum menn sum eru burtur hyggja í tímaløgini so er hann sikkurt tær dagarnar vekk fimtan krónur altso nógv av teimum tíminum starir burtur heimanífrá tí tað er alt púra samdur í jóneli at tað er ikki tí skal mann eisini minnast til at so tey knokla eru burtur frá tí føroyska samfelagnum bara fyri at verja tað føroyska samfelagið so tað er eg haldi at tú takkar hæddina av tær við sum hann kann kann mann tað so gjørða eg tað takk fyri at forma
ja takk fyri harra formaður sum tað hevur verið gjørt vart í hepan so er tað endamálið við hesum heri als sláar uppskotinum at gera nakað tillagingar í lógini og ja tað veit eg ikki at her er eitt sovorðið óljóða hjá mær her eg veit ikki at eg sigi um frá men miðjarðar nú í eini tjúgu minuttir haldi eg men tað sum liggur í uppskoti er tí at mann fer at broyta alslógina so at hon samsvarar við tær norðurlendska sáttmálanum á almannatrygd og at mann eisini vil hekka arbeiðsdómsstuðunum og at fáa alslógina til at samsvara við eftirlønulógina sum kom í gildi í tvætisdunum og nítjan hvar hon skal góðkenna samsýningina til limirnir í stýrinum fyri als og at broyta sjeyogtrýss ára aldursmarkið til at fylgja fólkapensjónsaldinum og at strika óneyðugar ásendingar um umsókn og at leggja kærinina hjá arbeiðarskipanini og kærinina hjá barnskipanini saman fyri at gera meira rationelt verður sagt og sikkurt spara nakað pengaleiðis nøkrum tað at fáa alslógina til at samsvara við norðurlendska sáttmálanum almannatrygd haldi eg er sera gott og vit vita tað at tað hevur verið eitt sindur av óróðu kanska um júst tann partin at fáa tey tingini at fungera saman og mann var eisini tað at tað hevur verið eini eini eitt rættamál í tí høpunum eisini sum har ein úrskrift kom um hvussu hvussu gjaldið skuldi fara fram og hvussu mást til gjaldið ikki tí høvdu tit øgiliga gott at mann í hesum uppskotinum fer gleihøvd sum tingurin er hvussu fólk skulu betala inn og hvørt skal betala inn í skipanina frameftir ja tað er eitt sindur skilagott at mann nú meðan skipanin er so sterk sum er tekur og og hugsar um at fara at broyta gjaldið landsløg meðan kanst tú siga mær nær tað hevur verið gjørt tí tað er ikki handa herlógin her sum liggur á borðinum sum broytir gjaldið ella alt sum tað eru landsløgsmælini í eppenspannamálum ella landsløgsmælum fríggjarmálum sum teimum við tí tí lógini hava borið men hendan lógin hon ger so tað at arbeiðsloysis upphæddum hekkar frá teimum fimmoghálvfjerðs prosentum upp til fýrs prosent eg minnist øgiliga væl tá ið okur ið heilt aftur teg í tvey hundrað og níggju fór inn at broyta úr lóguna tá vóru okur í einum djúparkreppi í føroyum og als hevði tá eina eyðunum upp á eg minnist at hann er seks sjey hundrað milliónir við sigst at hann var meir og mann valdi tá at broyta skipanina og at hann sá at gjaldið bleiv hekkað fyri at tryggja tað at fólk ikki tá fluttu av landinum tá hann hevur verið als hevur verið eina øgiliga góða skipan fyri fyrra arbeiðsmarknaðinum og hevur hann hevur verið víst sínar dygdar tá ið tú hevur staðið á sama hendir nú tá ið koronan var tá mann kundi brúkað alt skipanina sum hann brúkti hana til at døma upp fyri at fólk ikki komu í døgast neyð tá ið í pandemiunum breiddu úr hjá okum eisini tað mann nú velur við teimum stóru uppbæddunum sum eru í grunnunum sum tú hevur eisini blivin til men eg nærmar tað als grunnunum og ikki als stovnunum at mann her fer inn nú og ætlar at lekka gjaldið samstundis sum mann hekkar útgjaldið tað haldi eg er ikki heilt teg við sínum av og tað vil eg geva mína fútbótting til tá ið hetta málið kemur í í vinnunevndina mann kemur eisini og ásæt tað tá at max gjaldið kemur at vera tvey hundrað og tjúgu trýss krónur umframt eftirlønargjaldið arbeiðstøðarstuðulum tá tað er eisini skilagott og tað mann fer inn og ger tað soleiðis at at mann skal próva at fara inn og tilliga tá ið í eftirlønaraldunum hekkara trýss til setris og tá ið tað verður nevnast at annað tann matriskt tillaging sum hvørt sum tað hendir tað haldi eg eisini skilagott tað hevur nevnt teg millum annað tað eisini at at tað er við sjómonnum eg minnist væl tá ið okur sótu við sum málinum aftur í frí námsnógvum árum eftir honum tá meiningin mann gjørdi eina tillaging tað var júst saman við at mann tykkur sum jóna illa í pálsøki og formandi nevndir er tað við at sjómentanar skipa for dokk ikki fingið arbeiðsdómsstuð eg ætli bara at fáa tað kanska at kanna tað ikki mær nevndin aftur nú men eg meini mær tá gjørdi eina skipan sum segði tað at vist mann fekk hatta váttan upp á tað at eitt skip fór úr til hevði at tað var ríð ella skuldi til sovorðið umvælingar ið eg meini at tað var upp til trýss dagar ella út yvir trýss dagar so kundi viðkomandi persónan fáa eina eina úr eitt útsjóla frá als eg minnist okkara aftur hvussu tað var men taka mann hvussu fór greiðu á og eg haldi at tað er rímil at mann um man nakrar mánaðir orsakað av góðari inntøku so haldi eg eisini at mann skal hava at tað var væl eins úr borgarum til at kunna fáa atkomnd til tær skipanum sum er sum tær gjalda til tí haldi eg eisini rímil at mann hyggur uppá júst handan partin eisini tað vil eg baka upp um mann ger so at tær sjónmenninir fáa tann møguleikan eisini sum øll onnur sum koma í tað støðu í at tey ikki eru hava hava kunnu hava eitt arbeiðspartin tá ið teirra vinnutól ikki eru drift kann brúkast eg haldi tað at tað eru tilhendingarnar sum verða nevndar her eru sera fornugtigar og eg kann bara siga tað at sambandslokkurin í vinnunevndini fer at viðgera tað málið við væl vild og fer at viðvirka til at tað verður viðgjørt ordiliga og mann fer til hoyringarnar sum eru neyðugar til at viðgera málið inn eisini sum mann fer tað lýst ordiliga tað fer at fáa maður
harra formaður hetta er so eitt uppskot um at broyta alslógina og tað eru fleiri broytingar sum landsstýrismaðurin kom við stór partar av tí vóru eitt løgd fyri løgtingið áðrenn koronakreppan kom tá ætlaði landsstýrismaðurin eisini at hækka útgjaldið til alsskipanina men hann valdi so at bíða við tí tí koronáttøkini vórðu tikin framum í stuttum kann mann siga um hetta uppskotið at tað snýr seg um at fáa sum undanfarnir røðar eisini at nevnt alslógina samsvar við norðurlendska sáttmálanum um almenna trygd soleiðis at mann ruddar upp í tá ið fólk eru gjaldað inn til skipan her so fáa tey eisini útgald her og fáa tey ikki útgald her men í tí landinum tey arbeiða so skuldu tey helst gjalda inn skipanina her heilt stutt sagt at hækka arbeiðsloysskipanina ella arbeiðsloysstuð nú er úr seytjan túsund og fimm hundrað upp í átjan túsund og fimm hundrað krónur tað skal venda aftur til tað er eitt hámark so tað er ikki soleiðis øll sum eru arbeiðsloysn fáa ta upphæddina men í øllum førum hækka mann hámarkið upp til við túsund krónum og at fáa alslógina til samsvar við eftirlønarlógina als útgaldið er eftirlønargevandi eg veit ikki um landstýrismaðurin tá hann tekur orð og kann siga eitt sindur um taka tað kemur ávirka útgaldið úr skipanini so hvørt sum kravdar tað er jó hækkað jú við einum prosenti árliga so tað blívur eitt sindur tilsamans í hin lendanum og so skal landstýrismaðurin góðkennast samsýningarnar til limirnir í steðrinum í als tað haldi eg verið í lagi og mann broytir eisini sjeyogtrýss ára aldursmarki til at fylgja fólkapensjónshaldrinum og mann strikar onkra ónøgaða ásetning og so leggur mann til kærnevndina hjá arbeiðsloysskipanum og kærnevndina hjá barnstovarskipanum mann leggur tað saman og so heimhilar mann landsstýrismanninum og ásetar reglur um talgjøtta fráboðan og samskifti og tað er heldur einki problem eitt sum landsstýrismaðurin fer at gera kunngerð er at lækka gjaldið alt sín gjaldið úr ein komma fimmogtjúgu prosentini í eitt prosent haldi eg landsstýrismaðurin kann siga um tey tølini vóru røtt og tað er í samband við sum vit hava hoyrt í samband við fíggjarlógina var tað frammi at mann ætlaði at gera tað og tað trúgvi eg at øll taka undir við tí at arbeiðsloysskipanin grunnurin er væl fyri har er nógvur pengar og sum tá ið stendur væl í viðmerkingunum kann arbeiðsloysskipan bera eitt lufasti høgt arbeiðsloysi í rætlan nógv ár so eg haldi at fyri at siga tað so heilt samanumtikið so er hetta eitt gott mál men tað eru nøkur ting sum eg sakni eitt sindur eftir eg sakni eitt sindur at mann viðgeri í einum uppskoti sum hesum at at landsstýrismaðurin viðger eitt sindur hett her við livistøðið altso hvat hevur ein sum blívur arbeiðsloysur brúk fyri at liva fyri tí tað er altso grundleggjandi er tað tað vit máttryggja tað er at eingin dett niður ímillum at eingin veruliga lív neyð og við sum seytjan túsund og fimm hundrað sum hava verið hámar so tað verður ein stóra avbjóðing tá ið koronaskipanin kom fia aless sum vit so longdu til at vera galdandi til hendan august sum er longdur at vera galdandi tveir mánaðir afturat tá alla ta tíðina hevur tann skipanin givið tjúgu túsund krónur útgjaldið til øll meðan hendan her skipan hjá aless har skalt tú rokna út hvør tín inntøka hevur verið í eitt rættiliga langt tíðarskeið og tú verður eisini trektur í veruleikanum fyri at so sum porker sovorði tað og sovorðnar tíðir har tað fella nógvur um várið tá tað fella nógvur halgitagar og tað faktiskt roknar frá so útgjaldið kann vera rættiliga lágt hjá nógvum sum tað ávirkar útrokningargrundalagið so útrokningargrundalagið hjá teimum sum eru leingi í aless skipanum kann gera at útgjaldið blívur øgiliga lágt eg altso fyri so vítt so haldi eg at vit í tjóðveldi taka undir við at tú skalt hava eitt útgjald at liva fyri tað má vera tað viktigast tú mást kunna liva fyri tær pengandi farsóals men tað at tú onkursvegna til at vera so stuttu skipanum sum gjørligt og at gjaldið eisini avspekkla tað tað haldi eg eisini vera skilagott og tað haldi eg eisini at at at soleiðis eigur tað vera men vit fara at spyrja landsstýrismannin og stýrið fyri als umboð fyri arbeiðsloysn skipanina fara vit at spyrja vælum í nevndini um akkurát tað her við um tað eru aðrar broytingar man burdu gjørt so hesa at tey sum eru ringast fyri vit hava tíbetur at lokta arbeiðsloysn men vit hava nøkur tey sum hava ringt hjá at fáa arbeiði og tað er ikki blivið lættari nú undir koronatíðini tí tað eru øgiliga nógv føll til dømis í ferðavinnuni sum hava mist arbeiðið í tí vinnugreini tey eru og ynskja at vera og eru farin í onnur arbeiði og tey gera so tey truplar hjá teimum sum vóru í skipanum frammanundan at fáa arbeiði so onkursvegna má ókanstøður vera at fólk hava eina løn at liva fyri tá ið tey eru arbeiðsloysn leys tí tað er tað sum øll tryggingarskipan gongur út men verður umrøddur her tað er hoyringsskriv ikki frá føroya fiskimannafelag sum so víttir tú at síggja annars hevur tú fingið hatta til hoyringar men her er hoyringssvar frá føroya skipanavikatørfelag sum sum nevnir við tann spurningin og tað sum felagið vísir á tað er at mann mælir til at hendan er grein tjúgu av um arbeiðsloysn stuðul flyr fiskimenn sum eru við fiskiskipum sum verða løgd tí tey eru til umvælingar altso skipini arbeiðsplásk hjá teimum verður lagt at hetta tann ásetingin eigur at verða broytt og í dag er tað so at har er ein sovorðnan karantena upp á tretivu dagar og tað mælar teg til at tað verður strikað og og og vísa á eisini nakað við útrokningargrundalagnum til dømis at tað eigur at verða øðrvísi fyri sjómenn og tað tað síggi eg væl tað beingi at tá tú hevur ein inntøku tað eru sáttmálar sum eru heilt øðrvísi enn á landi har er tað jú tá tú ert skipin sum fært tú í løn eftir hvussu nógv fisk skipið fiskar og og teir sáttmálarnir eru jú grundleggjandi heilt øðrvísi enn tær á landi og her vísir so skiparar og nøkur teorfelagi til at mann kundi fyri at tað kundi vera minsturløn sum í dag er ellivu hundrað krónur fyri minstringardag og so stendur falda við tí starvið viðkomandi persónur er minstaður eftir og so ganga útflutir har við meina at vist tað er eitt ein sáttmáli sum er væl hægri og betri enn tað sum verður tað ið íroknaði teg og sum haldi eg lesi tað sum høvdu eisini malað til útgjald til sjónvending skal vera hægri men tað har haldi eg at prinsippið í arbeiðstovaskipan sum eg segði má allatuna vera at tá tú fært goldið úr arbeiðstovaskipan til ein neyðskipan so skal tað vera ein upphædd tú kann liva fyri men tað skal ikki vera ein upphædd sum er á á nakran hátt á hædd við fullar høgar inntøkur tí tað hevði skipan ikki borið og tað hevði eisini gjørt teimum tilleggjaði í ov lítlan mun til at fara í arbeiði vit kunnu fegnast um at tað er lítið arbeiðsloys luftaflaga serliga tá mann hugsar um at tað er í koronastøðum so er tað ikki nógv stórt arbeiðsloysi í føroyum í dag og ein høvuðsavnsøki til tað er at kanska vit høvdu øgiliga stóran mangl upp á arbeiðsmaði tá ið koronakreppan kom men sum sagt eg var ikki um nátturðsmaðurin fer at siga nakað um tað men eg hugsa mær at alsskipanin og landsstýrið gjørdu eina meting av hvat er rímiligt í dag í mun til tann prísvøkstur sum hevur verið í mun til tað hvussu dýrt tað er at liva í tí føroyska samfelagnum í dag at mann tryggjaði sær at øll sum eru í arbeiðsloysskipanini hava eina upphædd sum mann veruliga kann liva fyri so eru eisini viðmerkingar frá fakfelag samstarvinum og tey mala millum annað til og tað gera feløgini í samtaki eisini tey mala til at heldur enn átjan túsund og fimm hundrað so átti og varð hæddina verið tjúgu túsund krónur og tað er aftur tað er hægsta upphæddin tað er ikki tað sum øll fáa men tað er tað sum kundi verið tann hægsta upphæddin og tað er eitt kjak við tá ið vit høvdu øgiliga nógv í samband við hjálp at pakka eitt sum snúðuligt netta upp um at gera so serliga koronu alsskipanina tá vístu vit í vinnunevndini í ein samd vinnunevnd ávíst á álitinum landsstýrismarin kom í eina uppskoti skipan skuldi eita tjúgu túsund krónur og tá vístu vit á at mann átti at vurdera um ikki útgjaldi í als átti at liggja saman støði so at mann hevði eitt útgjald úr bæði í koronaskipan og í alsskipan sum var tað sama men til hetta verður sjónmenn einfrá tjóðsjóndin verður sjónmenn verður uppsagdur sum onnur tá tey vóru uppsøgd so fáa tey eisini úr alsskipanini eftir vanligum treytum bara so tað eisini er nevnt men vit skulu nokk taka tann spurningin upp í vinnunevndini og fá í hvønn mun mann hevur umrøtt hvussu mann kundi gjørt tillegðingar so at tað var rímiligari í mun til okkara sjóðfólk sum sjálvandi betala inni í alsskipanina eins og øll onnur har formaður eg havi ikki so oyla nógv at leggja afturat annað enn at eg eri glað fyri at landsstýrismaðurin er komin við hesum uppskotinum og vit skulu heilt sikkurt vit skulu heilt sikkurt geva hesum uppskotinum eina øgiliga góða viðgerð hoyra fagfeløgini vit fara at hoyra á partarnararbeiðsmarknaðinum og vit skulu eisini hoyra umboð fyri manningafeløgini soleiðis at vit fáa vent øllum spurningum sum kunnu vera í samband við at mann ger broytingar í arbeiðsfelagsskipanum og so fara takk fyri at takka fyri
tað hevur verið eitt av teimum tingunum sum tú hevur gjørt at onkur hava komið eru komið so væl gjøgnum eisini koronatíðina eg haldi gott sjálvandi upphendin hekkar og yngjaldi lekkar men men so er tað tær við at tað er ein skipan sum liggur uttan fyri fíggjarlógina og tað hevur ikki verið minni enn tvey landsstýrisfólk sum hava brúkt lekkingina til at forsvara eina aðra hekking og eisini gjaldi hekkar tí at hetta lekkar og tað er eisini verið sagt at mann skal brúka hetta til heilsutrygdar gjaldi hekkar so tað er bara fyri at vísa á at tað er eitt sindur óheppið at mann brúkar eina skipan sum mann faktiskt ikki varðar av men ellers er tað fínt uppskot
ja takk takk fyri nú er tað soleiðis at vit hava eina øgiliga hampiliga andstøðu tí hon ikki rópti avgjaldsøgu yvir hesa samgonguna sum situr men veruleikin er jú at henda samgonga sum situr hevur lagt nógv fleiri avgjaldar borgarum í føroyum longu nú hesa stuttu tíðina tey hava sitið enn vit kláraðu upp á alt tað tíðarskeið viðsólt men tað hoyrdi ongantíð heima tá fíggjarmálaráðharrin segði at tað gera einki tí nú lækka vit alsin gjald hon lækkar alsin gjaldi men tað verður gjørt tí alt stýrir mælir til at tað kann lækka og har hevur vit sagt so ofta gjøgnum árini at sjálvandi má mann ongan taka meira inn heldur ikki alskassan enn neyðugt og tá ið fíggjarliga grundarlagið er gott so er tað gott at mann ger tað men tey tingini hanga ikki saman landsstýrið skal tað fingarnar langt vekk frá alsgrunnum tað er partan av arbeiðsmarknaðinum sum eiga tað arbeiðstryggingina og hon er til fyri at tryggja arbeiðsfólkið í øllum vinnugreinum møguleika fyri yvirliva tað skal landsstýrið halda fingarnar langt vekk frá takk fyri
takk fyri at svøvda johann eli poulseneltrýðsfólk ja takk fyri at dova formaður
tú hevur ofta fingið teg hava fingið negativu avleikar frá gongdum fyri báðar partar reiðari kann jú verða kravdur eftir uppsannarløn síðuna hann sum betelur til gildið allíkavæl og í øðrum lagi so missir tú jú tíni starvsaldur til tín starvsassinuteta so ert tú illa fyrr rivið ikki ið tú kanska seinni tá tú verður aftur fettur har so verður uppsædur tí tá hevur tú nú ongan eitt sindur tæturmaður tað er eisini eitt trupulleiki til hoyrifriður hjá skiparanum á tørfelagnum tá tað kemur til falda við tað starvið eini mynstraður í tað er tí at soleiðis at minsturlønum í dag sum er ellivundrað krónur um dagin er líka fyri skipara fyri dekkara fyri kokk hóast ein skipari ofta eitur tvær ferðirnar lønina hjá dekkara um kokkur eitur eina komma fimmogtjúgu ferð maskinmaður og stýrumaður eina komma fimmoghálvfjerðs ferð og so okur okur avsláttu okur okur avsláttu okur okur avsláttu
ja takk fyri tað var nøkulunda soleiðis at eg roknaði meg fram til at tað mátti skiljast at tú gangaði tað upp í mun til hvussu góða sáttmála tú hevur og tað er sjálvandi alt eftir hvørjum slag av starvi tú ert í men grundin teg nevni at her við er uppsøgnur tí at øll arbeiðstovaskipan gongur út upp á tú ert uppsagdur at tú fær ikki úr arbeiðstovaskipan vist tú ikki ert uppsagdur og so er ein serskipan fyri fyri sjómenn tá ið skipini verða løgd øgiliga leingi og eisini ætnaði hon elin poulsen hann brúkti nógva tíð av sínum røðu til tað men tað var eisini víst á tú í sínum hoyringssvarum frá skiparanum og góðtølfaranum eg haldi tað er umráðandi at mann tekur tann spurningina upp og hyggur eftir er tann skipan haldbar sum er í dag og hvussu kundi mann broytt hana tí vist ikki sjómenninir skulu verða uppsagdir eftir somum treytum sum onnur fólk í arbeiðsflogskipanum so má mann jú gera eina serskipan og og og tað ja eg haldi tað vera áverkt tá ið lands málið er er blivið orðað takk fyri
tað er so væl takk fyri farmaðurin ja tað er eitt uppskot til løgtingslóg og umbroyting í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing alslógin og tað eru nakrar tilleiðingar lógaruppskot hevur hesi endamál at at gjaldskyldan til arbeiðsloysingsskipanina verður nágreinað sýst at hon er í samsvar við tí norðurlendska sáttmanum almannadrygd tað merkir so ítøkiliga at føroyingar sum arbeiða í øðrum norðurlandi kunnu verða arbeiðsloysistryggjaðar í føroyum og at norðurlendingar sum starvast í føroyum kunnu verða undantiknir gjaldsskyldu til als um teir eru tryggjaðar í heimlandinum vælumørki so ætlar mann eisini at í uppskotinum at hækka arbeiðsloysistuðulin og loftið útgjaldið úr arbeiðsloysskipanini er ikki broytt í eini átta ár og stýrið mælti fyri ár til at hækka útgjaldið men tað uppskotið bleiv so útsett vegna covid nítjan stýrið tað mæl til at hækka útgaldsloftið úr seytjan túsund og fimm hundrað krónur upp í átjan túsund og fimm hundrað krónur mánadagin og at hækka útgaldsprosentið úr fimmoghálvfjerðs prosent upp í fýrs prosent ein hækking á fimm prosentstigum harafturat so er eisini lógarbroytingar sum hava til endamáls at fáa alslógina at samsvara við eftirlønarlógina tað er so at tá pensjónskipan kom í gildi við orsbyrjanum tá varð arbeiðsloysistuðul ikki undantikin inngjald til pensjón tað er so staðfest og nágreinað at eftirlønarhald verður rindað av arbeiðsloysistuðlum harafturat so er tað ein áseting um at landsstýrismaðurin skal góðkenna samsýningarnar til stýrislimur í als og tað at mann framhaldandi fer at allýsa fólkapensjonistar eftir løgtingslóg um almannapensjónir so er sæð at mann ikki leypandi verður noyddur til at tillaga fólkapensjónsaldurin í lógini at enda so vil mann í trá við ætlanini hjá samgonguni um at minka talið av almennum av nevndum og ráðum leggja kærnevndirnar hjá arbeiðsloysskipanum og barnskipanum saman til eina kærnevnd sjálvandi nakrar ásetingar eru ikki so nógv bein í tað at fáa lóðina tillagaða til norðurlendska sáttmálan um almannatrygd og tað at javnføra hana við eftirlønarlógina er ikki nógv meira enn lógartekniskar broytingar og at hækka útgjaldsloftið úr seytjan túsund og fimm hundrað upp í átjan túsund og fimm hundrað um mánaðin og tað at hækka útgjaldsprosentið úr fimmoghálvfjerðs prosentum upp í fýrs prosent tað er so at alt skránurin hann er serstakuliga væl fyri arbeiðsloysprosentið í føroyum hevur verið metlágt tey seinastu tíggju árini kanska onkur vildi farið so langt sum at sagt at tað er ósunt lágt og tað hevur eisini verið ein yvir normalur búskaparvøkstur seinasta ára tíggju og ja útgjaldið er sum sagt ikki broytt síðan túsund og tólv tá ið búskaparvøksturin veruliga tók dik á seg og harafturat nú í tjúgu tjúgu tá ið mann væntaði ella hjálpir fyrireikaði seg upp á ta ringasta orsakað av koronu so fekk tað ikki so ógvusligar avlendingar við sær sum mann roknaði við og tað er til deils orsakað av at landsstýrið hevur megnað at hondera koronuavbjóðingina væl grunnurin er sum sagt væl fyri og liggur inni við eini níggju hundrað milliónum innistandandi tað eru nógv inngjald og lítið útgjald grunnurin er tískil øgiliga mótstøðuførir fyri høgum arbeiðsloysi sum tað stendur at lesa í viðmerkingunum so hevur alsgjaldið verið óbroytt eitt komma tvey fimm prosentir samanáttu áruni og tey samlaðu árligu inngjaldini eru vaksin við omanfyri hálvt hundrað milliónum krónum síðan tvey hundrað og fjúrtan at hesin vaksin við sær arbeiðsloysi kann fara upp um áleið fimm komma fimm prosent áðrenn raksturin hjá arbeiðsloysskipanum fer at geva hall mann heldur at fíggjarførir hjá skipanum eru so mikið gott at mann kann hava eitt arbeiðsloysur upp á átta prosent í eini tólv ár og tíggju prosent í eini seks ár áðrenn skipan verður innsoleidd og tað er sjálvandi at fegnast um at vit hava eina sunna fíggjarliga sunna arbeiðsloysskipan men eg skilji faktiskt ikki ordiliga hví mann velur at hava eitt gunnstaðri útgjald og eitt gunnstaðri hámark í óvanliga góðum tíðum eg hevði ímyndað mær at mann reserveraði slíkar broytingar til tá ið tað fór at standa verri til í búskapinum og at arbeiðsloysið hækkaði nú siga tey sjálvi at tað er mótstufør fyri tíggju prosent arbeiðsloysur í seks ár tí tí er tað kanska meira enn forsvarligt at gera linartreytir fyri arbeiðsloysskipanum nú men har kann mann bara leggja afturat at tað kann venda øgiliga skjótt og mentalar forsetir broytast eg rokni við tað allarfakstu kundi eg ímynda sær at vit fóru at hava eina covid nítjan farsótt sum fór at sum potentielt kundi gjørt at ein øgiliga stórur partur av arbeiðsfjøldini fór út í arbeiðsloysuni og fór eisini út í arbeiðsloysuni og harafturat tak til dømis nítjan hundrað og fimmoghálvfems tá var langtíð á arbeiðsloysið fimtan prosent og tað hevur nokk verið væl meira enn tað áðrenn nítjan hundrað og fimmoghálvfems men tað er so langt aftur sum hægsta honum loyvar hon mær at fara í tvey stund og ellivu tá vóru eisini rættiliga høgt arbeiðsloysi á átta prosent um vit strukturelt innrætta alskipanina og lina so kann tað henda at hon verður systematiskt drenað uttan at vit ordiliga síggja hana áðrenn tað verður forsoðan eg haldi at gott dømi um tað er barnsildskipanin hon er eitt dømi um at vit politiskt at tað politiskt verður broyskt semja um at vit skulu hava betri treytir innan fyri barnsildskipanina so tað er broyð politisk undirtøka men nú stendur rættiliga illa til við fíggjarstøðuna hjá barnsildskipanum og tað er nokk í øllum førum í stóran mun ein politisk ein avlending av politiskum avgerðum so tað sum hevur týdning fyri meg at tað er á alskipanum upp á langt skikt er haldfør fyri allar hugsandi umstøður vit eru komin rættiliga væl burtur frá í nítjan eingin garanti fyri tí og í sovorðnum umstøðum skal alskipan vera til reiðar at lofta og alskipan skal fyrst og fremst megna at geva eitt hampiligt útgjald til ringar tíðir ið kann tryggja arbeiðsleysum grundleggjandi tørv og livurkoyr eg ætli mær at fáa útgreina hendan er partin um haldføri í vinnunevndini annars havi eg ikki so ræða nógv at leggja afturat í hesum umfarinum eg vóni at vit í vinnunevndina fara at fáa eina góða viðgerð av hesum herum málinum takk fyri at fáa mær
takk fyri so er tað helgi abransen landsstýrismaður sum hevur orðið
gjørt so væl ja faraformaður hetta eru fleiri broytingar í samband við alslógina og sum altíð tað kemur til als so er hetta sjálv gjørt í samrøðum við als ella alsstýri tað eru tríggjar høvuðsorsøkir til at mann ger sær broytingarnar og tað fyrst tað tigir fyri at fáa alslógina í samsvar við norðurlendska sáttmálan um almannatrygd tá næsta tigir tað mann ynskir at hækka arbeiðsbóltsstuðulin og tað triðja tigir fyri at dagføra alslógin í mun til broytingar í eftirlønarlógini men so eru eisini aðrar broytingar í snuppskotinum eftir at mann vil dagføra alslógini í mun til broytingar í eftirlønarlógini mann vil at kærnevndin fyri altso baðst til skipanina verða teir verða lagdar saman til eina nevnd og í samband við rættindi og skyldu í sambandslógini verður fólkapensjónsaldurin í sambandslógslóg um almannapensjónir og mann nýttir í staðin fyri at mann hevur standað til lógini at tað er sjeyogtrýss ár og sum mann broyta lóginum hvørja ferð hann hækkar tað skal eg hækka sambært til lóginum og so til endan so fær latursmaður heimild til at áseta reglur um talgilt samskifti vit so byrja við viði tí viði snara viði viði gjaldinum so var uppskotið tingin um tað í vár at mann vildi lakka inn gjaldið og hækka út gjaldið tá siga inn gjaldi eg ikki at tað er lóg tað er nakað at mann kemur kunngerð men út gjaldi eg skuldi hækka tað uppskotið legði fyri tingið í vár men so kom alt hetta við koronu og tað bleiv øgiliga ósekurt og mann ánaði ikki hvussu tað endaði altso tí at tað nú var sum okkurt nevnt als nógvini í tíð um mann rindaði stórar upphæddir út og mann ánaði ikki um alt nú fór at koma út við einum undirskoti tá ið árið var liðugt og og tí í tí gjørdu vit at bara taka tað uppskotið aftur fyr hvat tað bleiv til men tað endaðist við tí at at hóast altso vit rinda nógvar pengar út í ár í samband við koronu so hevur als eitt avlop tá ið árið er liðugt og tí hevur alt stýrið møtt at tað er ráðiligt at fremja hesa broytingina nú tí alt skrunnurin er so mikið væl pálseraður nú at vit eru har sum mann fyri nógvum árum síðani settir sær sum mála at vera og tað fór seg við sær at vit høvdu at hækka útgjaldsposenti úr fimmoghálvfjerðs prosentum upp í fýrs prosent og vit hækka útgaldsloftið úr seytjan túsund og fimm hundrað upp í átjan túsund og fimm hundrað krónur inngjaldið tað verður so broytt við kunngerð sum sagt og ætlanin er at lækka inngjaldið úr einogkomma tveimogfimm prosentum niðri eitt prosent og tað er ætlanin at tað skal galdast frá nýggjárinum samstundis sum at tá lógin kemur í gildi tá sær so fær bæði inngjald og útgald at verða broytt samstundis fyrst í januar tí hesum nítjan kom broyting av gildi í eftirlønalógini sum millum annað høvdu vist sær at eftirlønagjøldið skal eftirlønagjøld skal rindast av arbeiðsloysistuðli og eftir og alslógin hevur so ikki eitt heri hesa ásetingina í við at við eftirlønagjøldum og tí varð alslógin nú broytt samsvarandi eftirlønarlógini ikki tí at tað ger einki um tú ikki stendur í báðum støðum tí at hin lógin er framvegis galdandi men so er tað líka fyri at fáa samsvar millum báðar lógirnar so so nevnir mann tað báðum støðum og so er tað at landsstýrið hevur sett sær fyri at minka um talið av almennu nevndum ráðum og tí verður alslógin broytt soleiðis nær at kærnevndin hjá alsl og vatnsskipan tá varð lagdur saman í eina nevnd tí at mann heldur at uppgávurnar tær líkjast so mikið nógv at tí at einki kundi hava tvær nevndir í vitjanum norðurlendska sáttmálanum um almannatrygd so er tað soleiðis nær at norðurland hava ein felags arbeiðsmarknað men vit renna okkum ofta í hatta er sum eitur markað forðingar tí lóggávurnar passa ikki saman okkum tá er tað sostatt at fólk búgva í einum landi og arbeiða í einum norðurlandi og flytur tú tí annan vegin so so slapt tú undan at gjalda og flytur tú hinvegin so so skalt tú gjalda tvær ferðir altíð mann varður einur at fáa eitt at virka sostatt at tað samsvarar so at fólk ikki renna seg í ymiskar trupulleikar tí at lóðina ikki líka til londunum ein persónur sum er fevndur av lóggávuni í einum norðurlandi hevur somu rættindi og skyldir sambært lóggávuni í einum øðrum norðurlandi sum egnu ríkisborgararnir í landinum altíð tí landinum ein persónur sum er fevndur av sáttmálanum kann einans vera fevndur av sosialu lóggávuni í einum norðurlandi hetta eru vanliga í arbeiðslandinum men kann í summum førum vera í heimlandinum tá tað er til fyrimunus fyri borgaranum og tann møguleikan hann hava vit so brúkt men so kom eitt rættamál fyri nøkrum árum síðani og summi gjørdi tað at vit ikki brúka gera tað nú og tí er tað at vit broyta tær aftur sostann at vit kunnu brúka hatta møguleikan nær tekna fólk eina fríviliga barnskipan altso fólk summi summi blíva sjálvstøðug vinnurekandi í farinum forbí hálvtrýss ár hvussu stór er tað tíðliga fyri at tey fáa nakað barn og so tíma tey ikki at tekna eina barnstrygging og og nær tekna eina sjálvstøðug vinnurekandi eina altstrygging at tað er beint áðrenn tá ið tað beginna ganga illa og hann kann blíva arbeiðsleysur men tá ið leikin gongur væl so tíma ikki at gera tað tí haldi eg at tey hava nógv rættar við søgdu at vit rindaðu barnskjald og alskjald av allari løn tí at hví skal mann ikki rinda tað av b-intøku tá mann skal tað av a-intøku so tað haldi eg nakað vit absolutt ótta at at hugt eftir er broytt tað verður nakrar spurningar í samband við sær viðgerðina og ein spurningur sum vendir nokk snøkk aftur tá var jóhan elin poulsen summi summi nevndu tær sína røðu fleiri hava siga eina endurtikið tá tað er tað við við sjómonnuni altso tað er sjálvandi tann trupulleikin at teir rinda inn og og fáa einki út men tað er nú so hasum at at tað er ein arbeiðsmarknaður skipan sum skal tryggja fólk móti arbeiðsloysi og tað sum so blívur avbjóðingin tað er nær ert tú arbeiðsloysur tá skip fer á beting so er manningin ikki arbeiðsloys men men hon send heim miðaskip verða beting og hvussu skal tað so tulkast mun til hetta og eg havi tosað við manningafeløgin sum eina trupulleikan og eg skilji væl teirra sjónarmið tí at vit hava eitt annað yvir alt sum eitt fiskavirki skipan tá ið siga at fólk hann hevur flakavirki kann gott fáa pengar als uttan at vera arbeiðsloysur og so siga manningarnir hví skulu vit síggja eisini so hatta er nakað sum vit vit hyggja eftir men men tað er altíð at vera við við alt so at vit royna at gera altíð samduga við við alt stýri so so eg havi ikki hug at fara at leggja uppskot fyri tingið um tað uttan so at alt stýrir tykkara undir við tí men hetta er absolutt nakað vit vit vilja taka upp tí at tað er nakað sum vit ofta um at spurda um ja tú hann nevndi tær at alt stók eitt stórt tak í samband við koronu og tað vil eg geva um púra rætt tí eg haldi at altso vísti sína styrki og sína ábyrgd og haldi at tey strektust í øgiliga langt og eg kann bara rósa teimum fyri fyri teirra stóra íkast til til tað sum hendir í samband við koronu eg haldi at hann spurdi nær inngjaldið verður broytt og tað tað haldi eg havi svar uppá tað verður fyrsta januar við kunngerð samstundis meðan tær lógu ikki um gildið so spurdi bjørt samuelsen um tøl fyri hvat persónsgjaldið fer at kosta tá tey sláa heilt fult út tá ið øll skulu henda tólv prosent av lønini hvussu nógv ikki hundast tú kostar fyri fyri als har kann eg bara vísa at tað stendur at siga átjan í snuppskotinum at so er tað ein útvørslur uppá tólv milliónir og tá ið vit koma tólv prosent so verður tað í miðal umleið nítjan milliónir verið mett men tað kann so sveiggja heilt millum fimmogfimtan og fimmogtretivu milliónir alt eftir hvussu stórt arbeiðsloysi er og so framvegis har fór mann hetta er stutt um tað og eg takki fyri at hetta málur fingið eina øgiliga góða postiva fyrstuviðgerð
tað fer at farma at vóru at forða til tað sum bleiv sagt viðvíkjandi sjónvogni so skuldi eg nevna tær við fiskivirki og skipanini men nú kom helgi arnstein sjálvur inn á tað tí at og so er tað eisini tað sum bleiv nevnt um eitt her hvussu skal mann hyggja upp á í inngjøldum skuldi mann sagt allar lønir ella bara a og b tað sum eg havi próvað at seta meg eitt sindur inn í tað er tað at vistu tú her eina bintøku so er tað ofta tað at mann kanska persónurin kanska vildi ynskt at tað var upp á tann máta at tika eitt matstav tí tað blívur ofta tað at mann kanska ikki sansar tað fyrr enn tú fært heimt men hevur gloymt tað tekna trygging og so situr mann í og fær ongar pengar út so so hatta haldi eg rættiliga góð vinkul at hyggja eftir fyri monnum vansar og so til dømis av tær við sjónvognum tí at tað hevur verið soleiðis at teir hava betalt inn óansar hvussu hvussu leingi teir kanska eru steðgaðar í sínari vinnu so hava teir ikki nakað hava teir fáa teir ikki nakað útur úr als teir hava betalt inn
ger so væl helgi avrossin ja har fær mær ja hatta er akkurát hatta er tingin sum edva jakobsen nevnir at at eta við sjónvognum at sum ein møguleiki er at gera nakað sum líkist fiskavirki skipanini tað er ein møguleiki tað hevur eisini verið nevnt møguleikin at brúka trygdagrunnin sum sum tað er í samband við at skipa at bera ting frávegis eg veit ikki hvar er hvar alt lendur hatta eru bara tankar sum eru eru upp í luftini og so veit eg ikki hvat tað blívur til men hvat er hvussu nakað vit mugu hyggja eftir og eg prúði samdur við tí at at vit eiga at seta kravgjald eisini at bæða ein tøku so skal vit ikki bara hava ein tøku tí at í nógvum førum so so er tað forsømis og so kanska onkur for seinur at melda eina teknanda trygging til tá tær hava brúk við henni so so tað var langt nevnari og best fyri allan part at tað bara var kravgjald takk fyri
takk fyri so vóru ikki fleiri sum bóðu um orðið í hesum máli og tingmál nummar einoghálvtrýss tá verður so beint í vinnunevndina so eg eri komin til punkt fimm tí eru tingmál nummar tveyoghálvtrýss tvey túsund og tjúgu eftir uppskotum ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri føroya anordning um endring av anordning um við kravkretini fór ferðina um nóg at finna á skel virksamheti og fór mann fyri at biðja um framsúrfólk til tað tingmál ja takk ja vit fara at byrja við at tað er beinur johannesen sum hevur orðið ger so væl
2. viðgerð (28)
takk fyri ja hetta er so álitið í málinum sum løgtingsformaðurin júst las upp og landsstýrismaðurin í umhvørt sum vinnumálum helgi abrahamsen legði málið fram fjórða novembur og eftir fyrstu viðgerð trettunda novembur var tað beint vinnu nevndur viðgerð tí málið á fundum fýraogtjúgunda novembur og fyrsta desembur undir viðgerðini hevði nevndur fund við umboð fyri fakfelagssamstarvið fór eg arbeiðsgevar á felag keppanina og landsstýrismannin í umhvørt vinnumálum lógaruppskotið snýr seg um at fáa als alslógin í samsvar við norðurlendska sáttmálanum um almannatrygd um at hækka arbeiðsloysstuðulin og at dagføra alslógina í mun til broytingar í eftirlønarlóginum vinnunevndin tekur undir við at hækka alsútgjaldið soleiðis at hæksta mánaliga útgjaldið verður átjan túsund og fimm hundrað krónur sum er fáa arbeiðsloys í mesta lagi seytjan túsund og fimm hundrað krónur mánaðin sparandi til tretivu tímar um vikuna og roknað út frá miðal inntøku seinastu tólv mánaðirnar og er tað er serligur frítíðar til halgisdagar so verða hesi trekt átta tímar hvønn dag eins og frítíðarløn verður mótroknað teirra útgjald er sostatt munandi skert ávíst tíðarskeið um árið eitt nú um páskirnar hetta er bara nevnt fyri at vísa á at øða nógvar teimum sum eru í arbeiðsloysskipanum fáa so væl minni enn hesa seytjan túsund og fimm hundrað mánad í stuðunum samstundis sum eggjast skal fólki til at fara aftur í arbeiði fleiri fakfeløg mæla til útgjaldið hækkar til tjúgu túsund krónur mánaðin og nevndin tekur til eftirtektar at stýrið fyri als hevur mælt til ásettu upphædna og heitir á partarnararbeiðsmarknaðum í felag at finna semju skal hetta útgald broytast partarnararbeiðsmarknaðum hava ið umboða í stýrinum nevndin hevur viðgjald spurningina um reglurnar fyri fiskimenn sum eru uttan arbeiði sum eru uttan arbeiði men sum ikki eru uppsagdir í samband við at skipa er á beting og tá hevur tað eisini spurningurin um partrólarar sum frameftir nevndin heittar landsstýrismann um at tryggja at hesar reglur verða eftirmettar og neyðugar tilagningar gjørdar nevndin vísir á at tað heilt serliga við alslógini er at at tað er beinleiðis lógarásett at stýrið skal góðkennar reglur sum landsstýrismann ásetir um útgjøld hetta gera broytingið sum lógini vanlig ikki verða gjørdar uttan við góðkenning frá stýrinum í als sum umboðar parttan arbeiðsmarknaðin nevndin hevur undir viðgerðini fingið upplýst at stýrið er farið undir eftirmeta als skipanina og hevur nevndin heitt á landsstýrismann um at tryggja at spurningurin um reglurnar fyri fiskimenn umframt mótrokningarreglur í samband við halgidagar og annað verður partur av hesi eftirmeting og ein samd nevnd tekur undir við málinum og vit mala løgtinginum til at samtykkja uppskot eg fari at heita á tingfólk og serliga samgongufólk um at taka hetta eitt sindur í álvara at mann brúkar sum eina høvuðs grundgeving eg havi ongantíð hoyrt tað fyrr míni ár í løgtinginum at mann brúkar tað at gjaldið til als lækkar er nakað sum gera mann gott kann skrúva upp á øll møguliga onnur gjøld ein høvuðs orsøk til at beiskisgjaldið hækkar sum viðgjørt var í áðni ein orsøk er at tær eru á tallu grunnu nú og ikki minst mann hevur gjørt ein ein feil í mun til eftirlønina men tað er eisini tí mann leingir skipar við fýra vikum og tað kostaði vit vita øll inni her at tað er dýrt á leingjarskipanum við fýra vikum tí hækkar mann gjald at mann so grungir við at bæði tað gjaldið og nógv onnur gjald eru hækkaði tí mann lækkar als gjaldið eg hopi at tingfólk hugsa um hvør álvari liggur í tí tá ið føroyar vóru á knøunum vegna arbeiðsloysi tá ið tað var djúp kreppur føroyum tá var mann so heppin at mann eydnaðist politiskt at fáa upp at standa eina arbeiðsloysskipan eina góða arbeiðsloysskipan og tað er ein grunnur sum bara handlar um tað at tryggja fólki arbeiði og at tryggja teimum pengar tá ið tað er fyri teirra vanlukku at vera uttan arbeiði vit eru eina sárbara støðu nú altíð heimurin er raktur á koronu vit vita ikki um stýriknapplið kemur í næsta ár vit vóna tað ikki tí at higartil hevur føroyski búskapurin partur av vinnuni er ógvuliga hart raktur men stórur partur av villan er ikki so hart rakt og fíggjarstøðan í alt stundum er góð men vit sóu tað longu í vár tá hjálparpakkarnir komu hvussu stórt trýst tað kundi verið komið á og hvussu skjótt tað kundi verið farið á fjari kassunum tað gekk nógv betri enn mann væntaði mann brúkti færri pengar eisini færri pengar enn tær tjúgu milliónar sum løgtingið valdi at gjalda tá ið vit longdu hjálparpakkarnir fyri hesa serliga arbeiðsloysskipan eg vil sinni at fáa sagt at viss tengfólk góðtaka landsstýrisfólk byggina at argumentera við at mann kann saktan skrúva upp á øll møguliga onnur gjøld tí at nú lækkar als gjaldi og forrestini so vinna borgar tí teir fáa avgjald slætta so hevur mann myrkilt okkurt forferdiliga grundleggjandi orsøkin til at inngjaldi í als lækkar nú tað er tí at tað er eitt ynski frá stýrinum um at lækka tí mann skal heldur ikki taka fleiri pengar inn enn neyðugt og fíggjarstøðan í grunnum er góð og mann hevur eina t men tað kann øgiliga skjótt broytast við svip brádliga fólk stórt arbeiðsloysi og tí fari eg at siga enn eina ferð til øll altso líka mikið hvør tað er sum situr í landsstýrinum haldið fingarnar burtur frá arbeiðsloysikassanum tað er ikki ein kassur sum kann veðja saman við fíggjarlóginum ella við landskassanum tað er ein kassur sum er har fyri at tryggja okkum øll um viðgerðast arbeiðsloys og fyri at tryggja tað samfelagið og fyri at tryggja at fólk ikki flyta á landinum tá arbeiðsloysi er og tað kann hálvarsamt tá mann beginnir og ein dag uttan at uttan at livir høvur at fáa nakað kritikk at standa og siga tað ja ja ja vit skriva upp á fleiri onnur gjøld tí nú lækka vit alt stjald tað er ikki í lagi og tað fer ongantíð at vera í lagi at gera tað takk fyri mær
tað var eisini tí eg tók viðmerking og tað haldi at tað er ordiliga gott tí at og tað stendur nevn at at alt skránur er viljur til at vilja eftirmeta sær skipan tí at hon er hon er veruliga sera órættvís nógvum førum í sambandi við sjófólk treyðir hjá teimum hava ikki verið líka sum hjá øðrum teir kunnu eisini ein skip kann eisini liggja nú tá ið tað verður koronast bligið er grundað tí at at aðrar verksamir smiðir sum teir bíða eftir rakt á koronu og har er kanska tey fólkini verið ein alt skipan og teir sum liggja bíða grundað tí at teir ikki sleppa út eru ikki nakrar skipan eg haldi at helgi at mann skal koyra gjøld upp tí mann koyrir gjøld niður men tað einasta sum eg kann gleðast um tað at við tað við tað at eitt ferð niður so kemur ikki hesi gjøldini at raka út hjá tí borgararni av at tika tikin fyri vár gjøld so tað tað at
ja takk fyri tað er ein rættur máti at siga tað uppá nemliga at av tí at hetta gjaldið til alt stundum lækka samstundis so kemur hann ikki at merkja tær avgjaldshækkingar sum eru á sama hátt sum hann hevði gjørt vist ikki lækkaði tað er púra rætt og tað er tað er soleiðis tað átti at verið lagt fram skipan til fiskimenn um ein fiskmaður blívur arbeiðsleysur so er hann sjálvandi í arbeiðsleysskipanini eftir akkurát somu treytum sum øll onnur avbjóðingin er at her tá skipini eru á beting tá skulu tey ríðini tekna og tær í sáttmála settu eina rakstrar tryggingarskipan haldi eg tað kalla tað og hava tað ikki tað so kunnu tey fáa útgjald eftir sær serskipanini als og tann partin hava vit viðgjørt í nevndini og arbeiðsleysur skipanin og landsstýrismann vita tykt upp við báðar partar um at hava tað við í sær eftirmetingini sum er hetta eru nekur fá árshavnar nakrar broytingar vórðu gjørdir gjørdar í so ásetingini og so er ein serlig avbjóðing fyri parhjólarar har har sum tað er tey sum virkuliga detta niður millum tað eru parhjólarar tí eina parhjólaranum altso tí skipinum sum ikki er á beting teir slappaðu haldis til arbeiðis og tað eru serliga teir sum sum detta niður millum her so men tað er hevur landsstýrismannin gjørt ovur upp á at tey skulu hyggja upp á so takk fyri
ja takk so ferðir jóhann er til poulsen við mær ikki eg gjørt so væl takk fyri at
formaður eg vil takka forkvinnuni í vinnunøvnuni fyri at tey tóku hetta málið til sín um fiskimenninar tey vóru øll ella heila tikið løgtingur vóru øgiliga positivt undir fyrstu viðgerð nú stendur eisini álitirnir her eg eri ógvuliga takksamur fyri tí at tað er øgiliga týðandi men tá tað varð sagt um koronu so varðsoleiðis ein skip komið illa fyrri sum vóru á beton undir koronatíðini men tey fingið út úr koronaskipanini tað varð mann royndi bæði sum fakfelag og at so illa sum fakfeløg og eisini persónar við kanska politiskum bondi royndi at fáa líksevni trýst á og tað lukkaðist at fáa tey at fáa alskipanina at gjalda nemliga í koronapakkarnum tillitis ger sum koma at liggja longur av beting so tá bleiv nemliga trupulleiki tilkinum frá rætt endan og tað er ógvuliga takksamur fyri tá tað kemur til hitt við hvussu mann miðlarættir út við at alskjaldið lekkar so skal geva bjóðar sámuturin púra rætt í at mann eigur ikki at siga at avtiga gjaldið lækkar so kann mann gjaldið hjá
ja takk fyri tað tað er so gott at mann hevði sær als arbeiðsloypsskipanin sum veruleikan var rættiliga góð fyri nógv hon var ein dag betri fyri summi enn enn hon kanska átti at vera at so summi fingu tjúgu túsund uttan nakað meðan onnur kanska høvdu brúk fyri eitt sindur meira pengum enn tað men tey tey øll fingu líka hon var øgiliga ljóðin øll fingu akkurát tað sama uttan at skula dokumentera tað stóður men hon hevði sítt skyldur meir so nú er nú mann at syrgja fyri at tann vanliga skipanin lofta teimum sum detta niður millum í dag tað sum eg fílist á tað er tá mann beginnir at kalkulera við einum dag í framløgini hjá fíggjarmálaráðnum hjá fíggjarmálaráðharrunum at fíggjarlógini sigur at ja vit lækka gjaldið í alsgrunnum og tí skrúva vit upp á onnur gjøld tá haldir mann blanda nøkur ting saman sum eg haldi øll jólvarsom tí avtalan við partarnararbeiðsmarknaðinum er at tað verður bara skrúva upp og niður upp hesi gjøldini út frá hvat grunnurin hevur brúk fyri og tað er umráðandi at mann ikki tekur nógv fleiri pengar inn enn neyðugt í grunnur men tað er eisini umráðandi at grunnurin er fíggjarliga haldføraøðiliga nógv ár fram í tíðina og tí sigi óðan sá hvør situr í landsstýrinum haldið fingarnar vekk frá alsgrunnum respektera hesi grunnur sum skal tryggja arbeiðsleysum og sum partarnir á arbeiðsmarknaðum ráða yvir og lat vera sósa tað sama við fíggjarlóginum takk fyri
formaður er ómetaliga fegin um at vera saman sum gera so mikið greitt hvat í veruleikanum alsskipanin er fyri fólki í føroyum og hvat hon hevur víst og prógv í virði tá ið ástendur bara nú undir koronatíðini alt skránni sum á partnararbeiðspartarni eiga og fakfeløgin stríðast fyri var tann brimgarðurin sum gjørdi tað at tað var væl til at gera eina koronaskipan vissu alt skipanin bleiv partur av politiskuskipanum so sum landsstýrismaðurin í fíggjarmálum rør frá mundir at fara inn í aðrar grunnar eftir pengum tá hon manglar aðrastaðni so hevði alsskipan ikki verið tann brimgarðurin tann tann tann múrurin sum stendur tá ið brúk er fyri honum og tí er tað so ógvuliga umráðandi at vit ikki góðtaka at mær og í nógvum byrjanum samgongum var eitt fatali at fara inn í alskrunnur og gera broytingar har at har mugu bæði vit og fakfeløgin standa rimmar fast um at tær ikki sleppa at gera seg inn á tað
ja takk fyri ja tað er tað sum sum eg ávær ímóti terramundur trýr at viss mann í einari samgongu manglar pengar so kann mann bara fara eftir alt skránum tí har standa øgiliga nógvar pengar har standa nógvar hundraðtals milliónir so tað er freistandi hevur mann ikki ordiliga stýrað sínum fíggjarviðurskiftum at at siga áh ja men so fara vit bara eftir pengum í alt skránum og tað er tað sum eg haldi lívsfarlivist mann legitimera tað og tí heiti eg øll samgongufólk um at seta fótin niður og sigur at at tað er ikki í lagi at eg vænti faktiskt at tað fer at vera støðan her at mann spælir eitt sindur jólamaður og tað fer sikkurt ikki at vera minni tá mann nærkast væl og vit síggja at í øllum førum eru nógv tekin um at tað gongur skeivan vegin við játt við við fíggjarstøðuni hjá okkum eitt stórt yvirskot er vent til hall og ja korona er ein lítil partur av tí men tað er ikki høvuðsorsøkin til at vit í dag hava halla fíggjarlógin og vit mánta argumentera við tað er lagi at fara pengum í alt skránum so hevur mann farin út á eitt stað har eg vænti tað kann blíva sera sera álvarsam takk fyri
hann var jú nokk so nógv diskuterandi fyrstu viðgerð við alt skipanini til særligt sær fiskimonnin og okur hevði tað upp at venda nakrar ferðirnar nevndirnir fleiri ferðir tá var tað eitt sindur keðiligt at okur ikki innkallaði tey sum umboðaði tað trygging sum hevur verið gildið tá sum vit livaðu við tey saman leingi eg varð nevndarformaður nokk so nógv ár tá hevði eg høvdu hann eina tryggingarskipan ið sum lønareyðingargrunnurin umsat øh sum varð teknað nú er er er hon inni hjá einum tryggingarfelagi og tað er soleiðis nær at fagfeløgini hjá altso fyri fiskimonnafelag og tílík tey hava gift eina avtalu við reiðarfelagi um at mann skal tekna eina rakstratapstrygging sum tað rópar tær rakstratapstrygging og hon fungerar sum eg halda at hon er tung og tað er væl alt sum eitur tryggingar eru nokk tungt at fáast við og hon er soleiðis nær at við skipið kemur í hava ríð ella kemur í eitt ella annað ein ella annan stopp sum eitt maskinstrupulleikar ella ella okta sum løkna tíð so fáa menn útgjald ella manningin útgjald aftaná fjúrtan dagar og viðst hava verið góðkendrað ríðin meldar tryggingina og tað er kemur undir undir ræstratapstrygging so verður tað bakkað fram til áttunda dagin soleiðis at tær fáa útgjald frá áttunda dagin og tað burdi verið meira útpenslað kanska í álitinum men tað kann mannst taka eina æru fyri tí at eg haldi at tað er nokk so viktig partur at hava tað lógar sum at at tað er einki at tað er eingin trygging av nøkuligum slagi men tað er altso ein trygging sum ger tað at viðst tí ið skip kemur at hava ríð so illa kemur í ein tryggingarskeða so fáa tær útgald aftaná fjúrtan dagar og bakka fram til og tað er upp til dv túsund um mánað haldi eg tað bara eg haldi tað var tretivu túsund um mánað haldi eg skal ikki siga tað heilt sjúk men har á lagi hittir at tað kemur tá alt skjaldið so er tað tað er ein diskussión altíð hvussu nógv hvussu stóru skrar grunnurin verða og meðan eg umsæt teg í trý ár tá vaks tað frá seks hundrað og eitt lanna við sjey hundrað og til sjey hundrað og hálvtrýssu og átta hundrað milliónir og tá var tað sum summar røddir sum bita at siga at nú kann mann vina sk har ið eingin pengar har verið so er mann eitt sindur skeptiskur við eg helt at mann skuldi lata grunnurin koma upp á eina milliard áðrenn mann beginnur at skrúva upp á hann men nú valdi mann so níggju hundrað milliónir siga tað og tað kann mann so tað kann mann so sovorðið verða í lagi tí at einaferð í prótini tá vóru vit soleiðis at fyri at vit máttu lána pengar frá samans fastu fyri at kunna betala út als skjald og samans fastu enda longtíðir frá nógv og samans fastu fekk ikki allar pengarnar aftur langt burtur frá tað var nógvar milliónir sum samansastu ikki fekk aftur so tað kann mann so diskutera hvussu nógvar pengar skal vera men eitt hava mann tey sum hava verið inni her í nákur ár hava upplivað tað tá ið tað gangur niður á banka tá minkar tað ófatiliga skjótt í í grunnunum arbeiðsloysi grunnum og tá er tað øgiliga gott í góðum tíðum eg møtti hatta manni sum arbeiddi í tað kaiini í havn hann segði at tað var tað glada vanvit ein dagin ein morgunin kom landa smyrilin vanvit at fara og skrúva uppá tað var ikki hesum førinum men tað hevur verið nógv ráður síðani fara og skrúva upp á als gjaldi niðureftir meðan tað gangur so gott sum tað gangur í samfelagnum og heldur leggja upp fyri umvæstu greiðar ríkir tær pengum so er gott at hava tað tá ið tað gangur aftur á hondina og vitja hvussu skjótt tað ber tá ið tað gangur aftur á hondina men tað sum eg fór upp til tað var at nevna hetta við við rækstátapstryggingini hon er til mann burdi tikið ein fund við við eg havi ikki spurt teg fyri tær tryggingini um um um tað kanska virkaði for seint ella ella tað kanska kundi verið eitt sindur annaðleiðis men hon er hon er at so til og partarnar hava bundið seg til at tekna eina rækstátapstrygging fyri manningarnar á skipinum
takk fyri ára formaður ja tað er tað er at fegnast um at nevndin er komin við einum áliti sum sum ið ið sum tekur hædd fyri hesum her trupulleikanum sum sum fiskimenn hava í í als ella sum sum sum kunngerðin er er snikkað saman eg síggi í álitinum at alsstýrið er farið undir at eftirmeta alskipanina á hesum øki og tað er øgiliga øgiliga gleðiligt tí at eg meti státueykk sjálvt um hendan varð signaða rakstrar taps tryggingin kanska dekkar hesar millum annað menninar umborð á færtolarum frá frá áttindadegi so meti eg státueykk ikki at tað er gott nokk at mann til dømis hevur í tí kunngerðini at at als ikki tekur við fyrr enn tretivu dagar eru farnir aftan á hvar ið tað tað er absolutt ikki gott nokk vit suma metur at tað at hetta her við rakstraratapstryggingini er nokk ja men so er at taka tað burtur úr so tú taka tað burtur úr lógini annars hevur annars hevur føroyaskiparanavikatørfelag havt nakrar viðmerkingar sum eru haldi eg sera sera viðkomandi og tað er serliga til tað sum eitur grand tjúgu á har sum har sum tað stendur við fransesloyvi
fyri hvørja túsund krónur sum útróðingargrundarlagið hjá fiskimanninum fer upp um upphæddina nevndirgrann sekstan stykki tvey minkar útgjaldur við null komma fimm prosentustigin hetta er beinleiðis at fara út eftir einum samfelagsbólki út eftir einum fakbólki í samfelagnum og siga veitst hvat tit fáa ikki somu treytir sum øll onnur tit fáa ikki líka nógv útgjald sum øll onnur eg veit ikki um tað kann botna í tí at at kanska tær lønirnar eru generelt tá ið alt koyrir í hægra endanum tað er møguligt men eg haldi heilt ærligt at vit mugu eg fari øllum førum at mala landsstýrismanninum og alstýrinum til at simplum strika hatta tí hatta er hatta er ikki gott nokk og hatta er kanska ikki brot á mannarættinum men út ímóti eg taki fult undir við at vit hava eitt eina sterka alnskipan og garantur fyri at um vit fáa eitt bakkast ella ikki um vit fáa eitt bakkast tá ið vit fáa bakkast at fólk missa arbeiðið at tey ikki detta niður ímillum og tað eri eg púra púra yvirvístur um at tað er eitt gott ting higurvegin so skulu vit eisini vera varin haldi eg við at koyra útgjaldið úr als og langt upp tí at tað virkar ikki motiverandi hjá fólkum til at finna sær eitt arbeiði til at gera eitt uppsøkjandi arbeiði til at fáa fatur í einum arbeiði við seg ið tann upphandi blívur for høg so eri eg bangin fyri at tað virkar sum ein stoppklossi hjá fólki og og sum fólk meiri hevur ein kodda at liggja á inn í nakað annað so eg eri glaður fyri niðurstøðuna sum er komin úr úr vinnunevndini og eg hopi at landsstýrismaðurin og altstýrið koma at gera nakrar skilagóðar broytingar tá ið tað kemur til hett her við hvussu ið fiskmenn eru dekkaðir í skipanini takk fyri
takk fyri teirra formaður eg má fyrst byrja við at takka vinnunevndini fyri at hava verið so positiv móti við fiskimonnuni í hesum uppskotinum og eisini undir fyrstu viðgerð kom tað øgiliga týðiliga fram at løgtingið í heila tikið tekur undir við at mann endurskoðar reglurnar fyri fiskimenn í alskipanini og eg haldi eitt øgiliga gott signal at senda út at føra løgtingið at mann vil gjørna hesa broytingarnar mann hevur próvað fleiri ferðir at vita um ikki alsstýrið sjálvt kann leggja upp til sær broytingarnar manningarfeløgini til soleiðis at tey trý manningarfeløgini tey trækinelli manningarfeløgini eiga eitt umboði als saman tað umboðið í løtuni hevur so føroya fiskimannafelag og tað hevur eina kynningsskiftivís upp á hvat fakfelag ella hvat manningarfelag hevur havt hetta umboðið og tað umboðið eins mált tú megna for lítið at yvirbevíst stýrið um at fáa hetta ígjøgnum til politiska myndugleika tí dámar mann øgiliga væl at politisku myndugleikir nú líka sum heitur á stýrið um at taka so tingini upp til her eru nøkur ting sum mann vil gera nakað við hennara goldið var inni á við sær her raksdagshavstryggingini og tað er sannheit mann hevur eina trygging og eg nevndi honum fyrstum viðgerðum eg fari at nevna tað aftur at vissu í ein eitt par sum er út í einum partróðlari tað er soleiðis at partallur grýur mann hevur tveir makar ella hevur mann ikki eitt par men vissu nú annar matjóð fer at hava í so fer manningin á tí partinum av parunum inntøkustavtrygging eftir frá og við degi átta vissu skipið liggur longri enn átta dagar meðan manningin á hinum skipinum sum er reelt arbeiðslista tíðina tí at hon sleppur ikki til at arbeiða við einum einsamallum skipið einki ferð og vissu mann skal fara inn í ein tryggingarspurning og fáa tað avgreitt so snakkar mann so dýra trygging at tað ber onkuntíð til tí er tað øgiliga skilagott at mann fer hetta inn í lógina eitt annað sum er nokk so relevant tað er tað at hetta her er inntøkustavtryggingin er bara í samband við havarí skip skulu klassast við millumligjandi sínum fyrst í millumligjandi sínum hvørt ár eitt sindur størri sín í mitt í skeiðinum tá siga eitt skeið í fimm ár eitt størri sín aftan á fimm ár tá skipið blíva fimtan ár so harða herðast krøvini til til klassing og tá ið skipið so sum okur hava fiskiflót í dag sum er hann er tretivu fjøruti ár í snitt tá tú kemur nevniliga upp um fimmogtjúgu ár tá verður uppaftur strangarkrøv tá tú ert tretivu árum tá hevur tað kanska skipið sum er til klassingar í eina heila mánað ella meir kemur upp á fjøruti ár so kann tað taka munandi longri tíð okur kenna jú bara støðuna at eitt skipið til klassingar nýri klaksvík í løtuni sum landi samalt skip tú kanst koma út fyri at skaffa nógv stál og annað tá stendur eina manningin simplutenn á verðajólum hon hevur ongan livandi kjansa at fáa bein til jørðina eg haldi at brandur sandoy var so væl inni á tí tá tað kemur til útgjald og til fiskimenn at eg tími ikki at illa halda ikki neyðugt hjá mær at fara at endurtaka tað í orðini men eg fari inniliga eisini einaferð afturat tað sama sum nevndin er gjørt at heita á landsorðsmanum um at arbeiða skjótt og konstruktivt við hesum málinum og fáa stýrið í als at koma við einari broyting skjótast gjørt løt tí eg sigi ikki at tað stendur um lív men tað stendur um hús og heim hjá monnum tá skip fær til klassingar takk fyri
takk fyri harra formaður ja er tað nakar sum kennir týdningin av hasum her so er tað sjálvandi tey sum eru á sjónum og eru vónað av at at koma í hesar trupulleikarnar og har er har er so jóan eli ein av teimum sum kennir til hesi viðurskiftini tí hann hann hann arbeiðir á sjónum til dagligt hvat heldur jóan eli um hetta her millum annað millum annað hetta her órætt vísir sum verður gjørt móti fiskimonnum til dømis í grann tjúgu á at teir ikki kunnu fáa sama útgjøld sum eitt lonnur tað at teir verða mótroknaðir fyri inntøku í í tí sum teir kunnu fáa út er er hetta yvirhøvur er hetta innanfyri tað sum mann kann lóggeva um yvirhøvur altso er hetta ikki diskriminað sjónum takk fyri
ja takk so er tað edda jakobsen sum orsaka tað er jóhann elin poulsen sum fær lovað at svara fyri teg sjálvandi tað er so vælgjandi lið
hara formaður jú tað er ógvuliga hugstoytt at síggja at mann ger serligar paragrafir fyri fiskimenn ið haldi tað vísir seg kanska í ein stóran mun at mann hevur fingið eitt samfelag spílatið út sum sigur at ert tú fiskimaður sum ert tú miljonerur per definitión at tú hevur eina ótrúliga høgu inntøku okur síggja feløgum at koma fram tí og ótí um hvussu keðir teirra viðurskiftir eru fíggjarliga tá ið fiskivinnuni er tann at nokk tann størri parturin av fiskivinnuni er altso ikki fíggjarliga vælferðir hetta eru altso ikki fíggjarliga vælferðir menn sum og kvinnur sum arbeiða í tí størsta parturin av fiskivinnuni hetta eru nemliga fólk sum hava eina miðal ella lága inntøku eg skal passa upp á at eg ikki máli myndina sum svarta at mann styggir fólk frá at søkja sær arbeiði í fiskivinnuni tí tað er ein trupulleiki sum er men hetta ger seg í øllum førum ikki trupulleikar inni so kundi mann fingið broytt hatta eisini ella ikki kundi mann fingið mann má fáa hatta broytt fyri at gera tað eitt sindur meiri aftraktivt at onkur velur sjálvum eftir hondini eru ógvuliga fá sum velja tað tíverri takk fyri
nakrarformaður nú tú mást vera at gera eftirmetningina tá stendur í álitum at mann at als vil gera í forvælum sjómenn ella sjófólk so er sjálvandi at hatta skal við at hyggja eftir at ert tú arbeiðsleysur og ert sjómaður at tú fært sama útgjald sum onnur so tað er at hyggja eftir teimum skeivleikunum sum eru og fegnist almikið at mann nú til tjúgunda síðst hevur sett í eitt álit at mann vil taka eftir upp til revisjón tí tað verður øgiliga ofta mann hevur tosað um tær her men tað vísir seg at blíva bæðil snakk men men at tú ert ikki global líka stillaðir eg haldi tað er einki annað at krevja enn tað so at tí tú ert so nógv ting í tí eisini vistir parisolar sum tað bleiv sagt at annar liggur so so eru nakað forset sum gera tað trupult hjá hinar mann ikki at fáa nakað sum helst so eg haldi at tað er nógv at eftirmeta og tað er gleðiligt at mann hevur fingið sær felt í álit nú at mann vil gera eina eftirmetnu og hyggja upp á øll hesi viðurskifti takk fyri ára formaður
eg hevði takað hevur jakobsen fyri viðmerkingina tí eg eri púra samtrygdur hjá jakobsen hetta er fyri at siga tað mínum innasta hjarta so er hetta fyri meg bara hesa viðmerkingan kom út hava líka stóra týdning fyri meg sum fiskivinnu ikki bara neyðugt hetta er ein stórur dagur fyri okkum sum balast í fiskivinnuni at vita at mann nú er byrjingtur at vilja javnseta okkum fiskimenn við aðrar hampaføroyingar so hetta er ein ótrúliga stór og tegiligur dagur fyri meg at vita at mann er komin her til at mann nú kanska fer at snakka um javnreftir til fiskimenn javnreftir ger eftir hondini eitt stórt herróp runt landið men tað eru bara nakrir minnlutabólkar verða hoyrdir og nú verður minnlutabólkurin fiskimenn hann eisini hoyrdur og tað er ógvuliga eg má siga rørdur og takksamur fyri takk fyri harra forma
ja takk tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið so fara vit at at atkvøða í hesum málinum vit atkvøða nú í hesum málinum løgsmál nummar einoghálvtrýss uppsløg løgsløg um broytingaruppskot so vit atkvøða nú soleiðis um um málið søgur sum tað bleiv lagt fram ja eg haldi at her er ein atkvøða sum væntar í hon kom nú vit eru liðug at atkvøða málið er samtykt við sjeyogtjúgu atkomufirði ongari ímóti og ongari blankar tað fer soleiðis samtykk til triðju viðgerðir síðani koma vit til aðruviðgerð á løgsmálummar trýogtretivu tað er uppskot til løgtingslóg um broytingar og løgslóg um almann á pensjónir og annað vestrarstuðul frá trýni fyri tí at pensjón vórðu biður borðið uni rasmussen fær orðið gerðsfól
3. viðgerð (6)
ja formaður tað er í samband við hetta broytingaruppskotið nú er tað sosturnar at tað kom nakað tað kom eitt uppskot frá als um at broyta nøkur tingur ikki frá uppskotinum og tíverri so kom tað tað var eitt ella annað einlending misskiljing sum hendi sum gjørdi tað at at vinnunevndin fekk hetta uppskotið for seint frá frá mær sostans at tey høvdu skrivað álit áðrenn tað kom annars skulda verið partur av álitinum so tíverri so sum umbera tað at tað ikki kom við í sjálvt álit eftir at annars kundu tey rætta tá samtíð fær tað takkar av vinnunevndini og ella teimum nú er tað ikki vinnunevndin men nú er tað limirnir vinnunevndini tí at nú er tað sum tingfólk at tað hevur skotið lagt fram tí at vinnunevndin sjálv er liðugvegnamálið og og og fyrisitingin fyri at tey kundu taka tað við men tað sum hetta snýr seg um tí tær tá ið uppbróða uppskotinum so var skotið upp at tú stikar grein sjey stykki t persónir fáa hægstu fyritíðarpensjón verða undantiknir fyri at gjalda sambært grein átta stykki tvey og tað merkir altso at fyritíðarpensjonistar teir skulu ikki rinda als gjald hvørki av fyritíðarpensjónunum ella av aðrari inntøku tað er altso tað sum stendur í lógini í dag og grundgevingin er at fyritíðarpensjonistar eru ikki tøkir á arbeiðsmarknaðinum og tí kundu teir ikki fáa pengar úr als og tí skuldu teir heldur ikki rinda inn til als í uppbrónum uppskotinum sum sum verða lagt fyri tingið var skotið upp at strika hesa ásetingina men tað var ein feilur fyritíðarpensjonistar eiga ikki at gjald hvørt als tí teir eru ikki tøkir á arbeiðsmarknaðinum og tí skuldu teir ikki vera partur av als og tí er skjótt mann so uppu at mann kann siga strika hesa strikingina sum mann vil hava tað verandi í ílóginum hin broyting snýr seg eisini um at strika eina striking tað vil siga at í uppbrónum uppskotinum var skotið upp at men við broytingaruppskotinum verður skotið upp at grein í kortini ikki verður strikað grein átta á sigur at tey sum skulu hava undirtøku fyri at gjalda undantøku fyri at gjalda alsgjald av ávísum inntøkum skulu senda eina umsókn um tað tey skulu ikki senda umsókn um at sleppa undan alsgjaldið av tilíms fyritíarpensjón men men ein fyritíarpensjonistur sum hevur aðra inntøku skal søkja um at sleppa undan at rinda alsgjald av tí inntøkuni og tað bleiv um í uppbrónum uppskotinum skotið upp at strika hesa ásetingina men við broytingaruppskotinum verður skotið upp at halda fast við hana og tað er sostanna at arbeiðsloysskipanin hevur ikki møguleika at fylgja við hvørjar aðrar inntøkur hesi persónarnir hava fyritíarpensjónisturnir hava og tí neyðugt at teir persónarnir teir eru so fáa fyribensjón teir søkja um undatøk fyri at rinda alsgald av aðrari inntøku vit hava ikki søkja undatøk fyri at rinda av fyritagarpensjóni sjálvari men av aðrari inntøku tí at als hevur ikki møguleika at fylgja við hvør tað er tá ið hjá hesum báðum førinum so sleppur mann tveimum broytingum í tí upprunaligu uppskotinum og fer aftur til tað sum var frammanundan tað er tað sum eitt broytinguppskot í stuttum snýr seg um takk fyri
ja takk fyri mann hevði kanska komið til at strika okkurt sum hann so fann út av ikki var so snilt at strika kortini og koyrdi inn alt fyri at siga tað stutt men also vinnuvalráðið men men eg ætlaði at spyrja heilt góðbóltsøgnum um hann líka kundi sagt at tann broyting sum hann ger nú hon er til bata fyri fyritørapensjonistar bara so eingin tingsæðan skal vera ivað um tínum snýr hetta siga um nakrar reglur um fyritørapensjonistar og hetta eru ikki nakað sum á nakra máta altso hetta eru broytingar sum gagna teimum kann mann lasta ikki mær um at vátta ta takk
har fór mann hava tað tað kann eg vált tað hetta hetta er viðst vit fylgdu upprunupskotunum so var tað ein ein eini báði fyri fyriteypsnistar men men vit sleppa tíð tala seg at at broytingaruppskotið í mun til upprunupskotið er ein ein fyrimunur fyri fyriteypsnistar tað fyrr
og sum vit hava hoyrt so er eitt broytingaruppskot komið sum landsstýrismaðurin greiddi frá og sum limir vinnuna tey hava lagt fram og vit fara at atkvøða um tað fyrst og tað er klárt vit at atkvøða nú ger so væl ja vit eru liðug at atkvøða broytingaruppskotið er samtykt einmælt áttaogtjúgu atkvøður fyri eingin ímóti eingin í blong atkvøða vit um málið soleiðis broytt ger so væl vit atkvøða um málið soleiðis broytt ja vit eru liðug at atkvøða er sjeyogtjúgu atkvøður fyri sjeyogtjúgu atkvøða fyri eingin ímóti eingin í blongt málið er endaliga samtykt og avgreitt frá løgtingi so er ein triðja viðgerð eftir tað er tað sum eitur punkt sjey í dag tað er triðja viðgerð á løgtingsmál nummar sjeyogtretivu tað er uppskot til løgtingslóg um broyting av løgtingslógum almenna heilsutrygd heilsutrygdarlógin eftir bata heim verið strikað heittjóðið av heilsutrygdarlógin úr null komma seks upp í null komma sjey broyting av tilskotustaganum og broyting um hjálparáð og tað er soleiðis at har er eisini eitt broytingaruppskot komið frá livinum í trivnaðarnevnd og uni rasmussen hevur biðið um orðið hann fór orðið hjá hvønn