LM-036/2020

ja takk fyri frú forkvinna at gott nokk í javnaðarflokkurum størstur í veljarakanningunum men fólkaflokkurin er enn størri á tingi hett hevur málið snýr seg um at leingja eina fíggjaliga heimild til at gera antikvariska serskipan í koltri fram til tvey túsund og fimmogtjúgu og antikvarisk tað var akkurát sum eitt so fínt orð sum mann hevur í suðuroy kallamøllafirði vilt fremmandorð men tað er tað er tað mann fer ting sum er brúkt og er í góðum málum innan fyri fødnáldina sum mann roynir at byggja uppaftur og fáa fram aftur eftir her málið sprátti út sprátti úr einum løgtingsmálum frá tvey túsund og trettan har sum mann avgjørdi saman við búnaðargrunninum og tað blívur gjørdur í nakrar umskipanir har sum hesi her málini lógu undir fiskimálaráðnum blivu flutt yvir til mentamálaráðið sum so tikið sær av tí síðan og tá seta fimm milliónir av til at at byggja uppaftur kann mann siga ein part av nøkrum nøkrum nøkrum leivdum kann mann kalla tað grundum í yvir úr koltri og tann skipanin var so galdandi frá trettan til fimtan bleiv so longd aftur frá fjúrtan til tjúgu men enn er mann ikki komin at halta ella komin á mál og tí leingi mann var so aftur til tvey túsund og fimmogtjúgu sum eg havi funnið meg fram til so er tað so er tað syndra peningi brúkt tað eru eg tvær milliónir nakað eftir og tað staðið sum mann hugsar um at byggja uppaftur tað er hvussu mann hugsar um koltur so eru tað tveir bondagarður tað er tann heilt gamli sum er liðaður upp sum er faktiskt gjørdur í øgiliga góðandi stand og øgiliga faktiskt í høguligari og penar at koma til og so er tað har sum tey timburhúsini sum eru har sum ja hasin at bóndin í bóndini kirkjubøðu hildir til patursson men so eitur tað í gerðini tað er faktiskt beint aftan nakað av teimum leivdunum eru grivin frá eg skal eg gavast fram nakað av teimum leivdunum sær mann og tað er faktiskt tey húsini ella tey tað eru grundirnar sum mann skal brúka hennara peningin til til at byggja uppaftur og eg veit at tað er gjørt nøkur ting tað er grivið ting fram og mann er berbyrgintur upp á at seta ein kjall uppaftur og tað er faktiskt tað er nakað sum er ótrúliga gott og tíliga spennandi tí mann sigur at latið eitt søguna doyggja og tá ið tey komu til følli so ok niður sum tað nú er akkurát hasum parturin so er tað øgiliga gott at mann fer at mann fer at mann ger nakað fyri at varðveita tað sum landsstýrismálmentamálin í hesum føri vil gjarna gera og tí er tað sjálvandi at vóna at mann tekur og at mann tekur og kanska ætlar at kanska skunda undir á skunda eitt sindur undir uppá tað vist tað bara til men tað er eitt gott mál og tað er hett er sjálvandi nakað sum kemur tá fyrr í fíggjarnevndina men tað er ikki nakað nei í vinnunevndina men okur fara uttan iva at eisini tað koma undir vi takk fyri formaður frá fórkvinnu takk fyri ein viðmerking frá sær

honnu jensen ger so væl takk fyri frá fólkum ja tað er púra

tað er tað er eingin ivi um tað og tað er yvir

koltur er eisini heilt serlig at tað eru faktiskt trý støð í einum so lítlarbygd sum hava so stóran týdning fyri søgum í føroyum og tað er vilja eisini taka undir við tað er nemliga nakað sum tað hevur gott tað altíð mann vil altíð hava tingina at ganga skjótari og nú vóni eg kanska at mann kemur á mál í innanfestum fimmogtjúgu tað hevði verið øgiliga stuttligt gleðiligt faktiskt so at mann tað hevði eisini gjørt tað enn um mær á og vert at fara yvir kolturs og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og grundin til at vit nevntu mentamálaráðið eisini at tað er undir grundum til at tað er undir vinnumálaráðnum nú tað er at tað er partur av búnaðargrunninum sum stendur fyri sum hevur latið innan her í stuðulum tá byggja tú uppa takk fyri tá næsti er røða verður

beinir johannesen ger so væl

og tað er til at gera eina antikvariska serskipan í koltri hon varð sett í verk tá í tvey túsund og fjúrtan og tá varð tað vóru settir fimmja hundrað av og hon skuldi eftir aftan vega inntil tvey túsund og tjúgu og tað sum tað líka sum innibar tað var tað at tað festið sum var har úti tað var ikki longur at mann skuldi byggja tjóðgarðar og tað innibar eisini millum annað tað at umvæla bygningar og annað og tað blivur so settur fimmja hundrað av og og har er tað til at koma eina eftir umleið so tað er á orsøki til at mann fer at leingja hetta her hesa heimildina og nú fer hetta málið í vinnuendini og kundi eisini vera áhugavert at fingið at vita akkurát hvat er status í málinum og hvussu langt er mann komin og eisini kanska hoyrt um um tað eru aðrar ætlanir um tjóðgarðar og annað so takk fyri okkurt

hann hevur ein viðmerking gjørt so væl takk fyri fyri fólkina ja tað er sjálvandi øgiliga

víða støðugt eg haldi tú tú so stuttligt at vera snasin og hava slag av at passa seg á handiliga áhuga á røðtal

tað hevði verið sum eg nevndi at øgiliga áður til at fingið at vita nærri um hesa verkætlanina sjálvan tað sum mann veit tað er tað sum mann hevur verið lisið fram til og annað men mann kennir illan til hvat status er akkurát hesin er og at fara til koltur jú tey sjálvan verða eita spennandi at tað er men sum sagt hvussu fegin hetta er málið í viðnevndina og har vænti eg eisini at allir partar verða innkallar teir sum hava viðhetta er einki at gera og so er sær at vit eisini fáa størri kunning um akkurát hetta er takk fyri tann næsti er røða vegin

her er høgni heiður tann ger so væl ja frá fólkum

hetta uppskotið er ikki so stórt í vavi sum lógaruppskot men tað er ein leinging av teirri antikvarisku serskipanini sum varð fíggjað partísi av tí peningin stóð til gomlu royndarstøðuni í hoyvík og hetta málið hevur sjálvum eina langa og drúgva søgu tað sum nú eisini verður skotið upp á leingja og kanska er tað betri at landsstýrismaðurin greiðir eitt sindur frá teirri søguni tey hugsa tingfólk hava spurt eftir tí at hvat er sum er sum er næstan stigið nú tí vit vita nokk so væl hvussu gongdin hevur verið beinini hann var inni á tí frá heilt aftur frá átta tí árinum ætlanin um at gera serstaka skipan í koltri at at so siga taka taka seyðin av og koma í friðu og oynna og vit taka hvat hendi tað var eitt uppskot frá haldið serliga føroya føroya fornminnisfelag og so hevur hava øgiliga nógv fólk við mentanarliga listarligum landbúnaðar og øðrum áhuga arbeitt við at mann gjørdi eina koltursvisjón eisini tað vóru eisini danskir arkitektar og føroyskir sum vóru við í tí og tjóðsavnið hevur so havt eina uppgávu og tað nú er tað nøkur at haldið tvey ár síðani var í koltri ella eitt hálvt annað men tað mærst er tøkila sum sjálvandi við soyvis tingfólkur er áhugaður tí tað er tað og eisini játtað við peningi úr merkrunninum at at býlingurin heima í húsi bleiv settur í stand ella so siga upprunastand og tað er einastanna einastandandi bygningsverk sum har framifari og at hann fyrrverandi festarin nú eisini er á festinum ella er í ætlanini og rekna sum eitt festi men er partur av teirri antikvarisku serskipanini og tað er ein ørgrynna av umhvarisligum náttúruverndarliðum og náttúruroyndarliðum ætlanum sum liggja í koltursvisjónini og koltursætlanini og byggingin norðuri í geri ikki fara skeivur har er framvegis nakað eftir at gera men eg vóni bara at landsformaðurin kann greina eitt sindur meira út tá vit nú leingja hetta tíðarskeiðið og tvær komma ein milliónir eftir at hvat rótnar mann við at hava nátt tá ið vit hava hugt sum at spurt hvussu eitt sum var nógv øll nógv umrøtt eg var nógv øll nógv inni í málunum tá ið tá ið koltursjónum tá koma skrá tað er hetta við at varðveita ta serligu veltingina sum er í koltri bøi og veltu eitur við við sum er eins og ein eins og røkur niðaneftir men um tað eisini er partur av tí sum nú verður gjørt ella um tað serligir bygningarnir norðuri geri og um nakað meira skal gerast við við teir sera væl frágingnu bygningarnir í býlinginum í býlingunum heimihúsið so eg vóni at landsformaðurin kann greina eitt sindur frá tí tí eg eri sera fegin um at tað tykist sum at løgtingið er prosamt um tað er eitt sindur tí men her hava nógv fólk tað vil eg bara undirstrika ótrúliga nógv fólk sum av sínum eintingum sum við sjálvbodninum við sjálvbodnum virksemi sum sum so ofta er í føroyum tá ið nakað stórt verður gjørt sum sum blivur mørk so hava tey lagt stóra orku í tað og eg havi stórt álit á at tjóðshavnið eisini hevur eina ítøkiliga ætlan fyri hvussu akkurát tað er seinastu parturin av hesum pengunum sum tá vóru játtaðir skulu nýtast til at hvussu var tað heitið sum vit brúktu fyri nøkrum ár síðani

røðaður landsstýrismaðurin helgi ábramsen ger so væl

eg haldi ikki stórt í vavi og tað er púra rætt og hvussu er mín partur men tað er ikki hvønn dag aftur tveir landsstýrismaðurin taka orðið í sama máli so tað má vera eitt sindur stórt allíkavæl hann hongur saman við tí at mín partur er so illa lítil avsnir tað er einasti grund til at eg eigi hatta málið tað er tí at hettir pengar í búnaðargrunnum og hann umsiti eg meðan tann spennandi parturin av tí tað er tað sum landsstýrismaðurin í mentamálium umsitur og hann er so tekur úr orðið aftaná so hann er sum faktiskt er tann spennandi parturin av sínum uppskotinum men tað stuttar til langt at hita sum fleiri longu hava nevnt at at mann setti sær pengarnar av pengar úr búnaðargrunnum sum faktiskt lógu deyðir tað var tí at mann hevði sær royndarstøðina upp í hoyvík og og so lógu lá ein festikontu har og so samtykti mann síni tíð at hetta er eftir pengar sum skulu brúkast til til at gera tær akkurát ætlanir út í koltrið og eg verði strætnan við meg men men men men og á gerast í árini tvey túsund og fjúrtan til tvey tjúgu og nú tær eru tvey tjúgu nærkast endan og nú eru hevur mann ikki havt tíð at brúkt allar pengarnar og okkurt er eftir at gera og aðrar ætlanir eru eisini í koltri og so er tað at mann skjýtur upp í hesum uppskotinum at simplan at leingja at broyta eitt árstal frá tvey tjúgu til at eita tvey tjúgu so sum mann kann brúka sær tvær komma eina millión sum er eftir til tað tað er tað sum hetta uppskotið snýr seg um meira liggur ikki í hesum uppskotinum men og tað tað fáa eg kanska meira at vita frá frá jensara og næstursmanni sum sum okkurt eisini ætlar at greiðast inn meira frá tí partinum tað er tann mentanlig partin og tað er tað sum alt heilar snýr seg um takk fyri

landsstýrismaðurin í mentamálum jenni saurana ger so væl takk fyri frúfólk frá hvønn

í meimánað var eg á einum fundi um hetta málið fekk tað fyrilagt hvussu langt tað var komið og eg kann heilsa siga tað at tað er komið heilt langt eita spennandi ætlanð grundum til at eg var boðsendur og eisini havi havt tað fyri á landsursfundi tað var tí at tað er komið so mikið langt at mann er farin at leita eftir pengum til prosjektið ætlanin er at tað skal fíggjast við við pengum úr grunnum sum ja eftir hvagar eg fekk at vita vóru øgiliga sinnaðir í at at brúka pengartilettir tað hevur stóran áhuga uttanlands og millum annað var tað ein grunnur sum eftir øllum at døma var hugaður at at fíggja alt sum tað var og tað snýr seg ikki um um lítlar upphæddir tað snýr seg um trýss milliónir altso tann ætlanin sum nú fyri liggur og sum er ótrúliga spennandi at staðar í trettan eg haldi onkur hevði nevnt tað at at landsursmaðurin í mentamáli tá gjørdi av at gera hesa antikvarisku serskipan fyri koltur áðrenn tað hevði mann var hevði mann arbeitt við við millum annað at at hvussu eitur tað heimihúsið at endra hesa býlingina heimihúsið men hetta var so framhald og har tók mann koltur úr vanligu landbúnaðarskipanini og gjørdi av at gera hesa antikvarisku serskipanina og mann setti eini fyristøðumann í tvey túsund og fjøruti sum skuldi búgva har og sum hevur røkt tað og fór í gongd við at leggja hesa ætlanina eg kundi kanska lisið upp úr ætlanini hvat ið honum henda ambitiosa og heilt ótrúliga flotta ætlanina haldi eg gongur út uppá hon fevnaðar so um varðveiting og nýbygging av býlingunum í koltri um at endurskapa upprunaliga natúruna í koltri ætlanin gjørdist samstarvið sna-arkitektar og kristoffur harlang sum er professari á kunstaakademiunum kunstaakademiðis arkitektskoli og hevur drúgvar royndir við varðveitingarætlanina í hesi ætlanini hevur mann býtt koltur upp í tvey so norðarparturin verður stikaður av so at natúran har altso í norðarparti fær frið fyri seyði og upprunavøksturin kann koma fyri seg í sunnari partur verður býlingurin norðuri gerað endurskaptur við sethúsum bátasmiðju framsýning og verkstovum mentanarlandslagið verður lýst uttan garðs við seyði og neytum og innangarðs við teigalendum sum hann heita tosaði um teigalendum velt við korni av føroyskum uppruna uppi á eiðinum verður bátahylur og modellskipini hjá niclasur koltri verða flotað og so verður ein vitjanartepul bygdur at tak móti vitjandi og skúlanæmingum sum kunnu yvirnátta eisini nýggju bygningarnar í koltri verða ein teir nýggju tað er ein nýtulking av gomlu bygningum altso mann nýtulkar gomlu men teir verða bygdur við støði í føroyskum byggisigi og tilfarið verður í mestan mun timbur grót og flag endamál við verkætlanini er at bjóða føroyingum og útlendingum eina einastandandi uppliving ið lýsir samspælið millum natúri og menniskju koltri í meira enn túsund ár visjónum er at koltur verður eitt av heimsins femsdu útisøgunum við tænastum á altjóða støði og ætlanin er at øll føroysk skúlabørn skulu fáa í boði at koma á setursskúla í koltri og har á setursskúlanum kunnu tey uppliva gamla føroyska bondasamfelagið og byrjanina til fiskivinnusamfelagið sum tók seg upp í tjúgundu øld læra um djór og plantur og fáa ein fatan av hvussu fólk hava livað og hvussu samfelagið hevur ment seg upp hjá um tíðirnar sigur og handverk fáa eisini handverk fáa eisini sín tíðandi blut í kolturætlanini her ber til at velta og læra um bátasmíð og onnur handverk teir varðveittu bygningarnar og eins væl nýggju bygningarnar verða eitt gott høvi hjá næmingum á teknisku skúlunum at kunna seg um og royna seg innan gamlan føroyskan byggisigur atkomuvirðiskifti í koltri er ein avbjóðing men tjóðsavnið er í samráðing við strandferðsluði og strandferðskip landsliðis um at fáa fast ferðirsamband út í koltur summar mánaðnir mett verða at atløgubryggjanir við smærri kan brúkast hjá nýggju ferðini sum strandferðslan hevur ognað sær í ár hon er ikki komin á nei hon er á veg tað er tósundara kommuna sum varður av atløguni í koltri og tjóðsavnið samskifti við kommunum og málið tyrligpallurin í oynni verður fluttur norður í geri og gjørdur á nýggjum og fingið hesa framløguna ið er farið at amboðala løgtinginum ja tað er møguleiki sum hanna sær nevndi at fara út hagar men tann framløgan sum tjóðsavnið hevði fyri mær og so fekk eg har til at fáa mær stjórarnar komu út í tinganes at greiða landsstýrin frá teg eisini í minni mun men hon er ómetaliga áhugaverd eg fari at amboðala løgtingsmonnum at seta tíð av til tað kanska í sambandi við bygggerðina í í nevndini ella í heila tikið at fáa eina framløgu av fantastiska ætlanini hann væntar at eini tíggju túsund fólk fara at vitja kortkoltur árliga og tað siga at tað verður ein eitt eitt miðdepil so ja hatta var tað sum eg haldi ein fantastisk ætlan ein ótrúliga væl gjøgnumført ætlan og sum sagt grundu til at eg heili tikið at hava fingið hann presenteraða tað var fyri at kunna geva grønt ljós til at mann kundi fara út og skaffa fígging stóri áhugi er uttanlands fyri tí og kanska verður tað so mikið flott at tað er ein grundur sum tekur og og stuðlar allar ætlanir

hvussu tú ert svavn ja har fór eg mær á hvussu tú ert svavn ja har fór eg mær á hvussu

nakað samband við við tjóðsavn

um hetta síðani stjórin var í álandsstýrisfundi greiddi frá eg haldi tað var í juni og tá varð varð hann klárur at fara til danmarkar at samráðast við ein ávistan grund og vit ikki minnist rætt so sóu tey so ambitiosust upp á tað at tey væntaðu at innan fyri trý fýra ár so var tað liðugt tað siga at tað er spurningur um mann fáa pengarnar til at gera tað fyri og tað er so mikið væl tilrættalagt at tað er greint at fór í gongd við tað tað er bara spurningur um mann fáa ár so er tað liðugt

ja hetta er ein ótrúliga spennandi ætlan deiliga spennandi ætlan deila spennandi ætlan

ja ja men hatta var hatta var imponerað

tað verður uppi í eita bretsgerði hvussu er bregtúnið á nærma upp fyri keypssamtøkuna at fáa tað framløguna ið hevur teg anbefalað at at at løgtingsfólk bóðu hevur mann sleppa ein túr niðan har at fáa tað framlagt tað var imponerandi at síggja ja at tað hevur við skúlabørnum og og við eisini við við handverkarum sum kunnu fara út har og læra gamlan byggisig føroyskan byggisig og at mann kann yvirnátta har eisini skúlabørn kunnu yvirnátta har vitjanar hatta er vitjanar staðið sentrið miðstøðin ella hvat eg kalla tað tað var tað var hugtakandi og og sum sagt tað tað er tað er ikki nógv ár sum tey at tey hava gjørt at so grundleggjandi arbeiði sum at eg skilti at tað er tað er klárt at fara í gongd tá ið pengarnir eru imponerandi

ja takk fyri teg øh eg haldi hetta er eitt fyrr

um tað var nakrar ávísir árgangur sum varð

eg vænti ikki at mann kom so langt við tí hetta er meiri meiri við sjónurnar hjá teimum sum arbeiða við tí og tað hevur lagt soleiðis til rættis at tað ber til at tey koma og kunna vera har og yvirnátta eisini so ja hetta er hetta er ein av teimum sólskjósøgunum sum eg haldi at mann kann síggja og og tað er sjálvandi alt rót tey eiga alt rót tey arbeiða sum tey sum arbeiða í í við hesi ætlanini ansara starvsfólk tað var tað má eg siga tað var tað var flott at uppliva og tað verður flott ja so er tað hanna jensen

tað er orðið gjørt so væl takk fyri harra formaður

ja tað er ikki tí at eg vilja við leingja eitt orðaskifti ein fríggjadag men eg haldi faktiskt tað at hendan ætlanin hevur uppiborið at fáa ymisk orð á vegnum eisini frá fleiri flokkum tí eg má siga at eg havi verið úti har einaferð og sæð tað sum er gjørt og sæð alt tað sum væntar í og sum sum landsstýrismaðurin nú sigur vit hava nokk so góð tíðindi um at grunnar vilja vera við til at fíggja tá ið eg sat við tá ið eg las uppskotið til í dag at tvær komma ein millión røkkur sjálvandi ikki nakað serligt í mun til alt sum er eftir at gera rútið sjálvt um tað gevur góða meining at gera alt tað og eg mintist eisini at upphæddin lá har uppi við og nú segði landsstýrismaðurin at tað eru umleið trýss milliónir sum mann væntar at tað kostar at gera hetta liðugt og tað sum tað sum eg haldi vera er so áhugavert sum hann eisini faktiskt komin á tað er hetta her við tí gamla søkina sum vit livdu fyrr og tað byggist við sniði sum vit høvdu tá og tað inniklimaði og tann bústaðurin tann bústaðarkenslan sum sum mann kann líka sum fáa fram aftur ljósið í handverkinum so hesa sum fólk læra handverk so sjálvandi blívur tað tá eitt útbúgvingarmál í hvørjum handverk útbúgvingar men tað blívur eisini onkran máta eitt eitt orkuumhvørvismál hettar at tú byggir við tí tilfarinum sum tú plagdi at nýta tilfar sum liggur tætt at náttúrinum sum er í harmoni við náttúruna at markið millum húsið og lendið næstan er komað burtur at tað er øgiliga nógv uppi í tíðini tað er gamalt men tað er eisini nútíðar áhugavert nú tá vit tosa nógv um ja bæði grøna orku og náttúruvinarligt tilfar og tílíkt og har hava vit so nakað í okkara mentan sum er vert at taka fram og at at leggja inn í ein modernaðan arkitektoniskan málbúnað og undirvísingarhátt so tað er ordiliga áhugavert og og so hettar sjálvandi at føroya fólk sjálvandi vilja vit fegin hava ferðafólk her mentan á ferðavinnuna at nógv fólk vilja koma og síggja okkara gomlu bygdir og okkara gamla byggisnið síggja okkara útoyggjar men vit vilja eisini tað at tað unga ættarliðið skal fáa nakað góðs við sær og sumt av tí fær mann ikki bara við at hoyra skúlastovuni men mann fær tað við at fara út og síggja hoyra lusta lukta og nema við alt hetta forskiliga og ganga í ymiskum lendi og síggja faktiskt føroyar og oyggjarnar frá einum øðrum vinkli tí tað er ofta tað sum hendir tá tú kemur út til tær smáu oyggjarnar fyrstu ferð at tá fært tú knappliga eitt annað perspektiv bara upp á okkara fáu oyggjar so øll tann vinningurin sum kemur burtur úr at mann fer at leggja tað til dømis inn í fólkaskúlan at fara út og vitja har við ymiskum endamáli tað gevur ordiliga nógv men so mugu vit bara minnast til at vissu tey skulu ferðast so mugu vit eisini eisini hækka játtanina til skúlarnar so at at tílíkir seturskúlar og ferðir at tað er peningur til tað vit vita tú vera eitt ávíst kjak um um børnini sleppa nóg nógv kring landið á seturskúlar hava hava tey pening til tað ella ikki tað haldi eg faktiskt nógv so áhugavert tí tað er nógvur leirdómur í at nakrir lærarar sum innanfyri ymiskar lærugreinir fara út á og tá verður koltur altso heilt framúr í mun til at oyggjarnar annars allar eru áhugaverdar at vitja so at eg vildi sláa eitt slag fyri hesum her og eg meini tað tá ið eg sigi at at faktiskt haldi eg at tingfólk burdu farið út tí vit tosa altso um eitt trýss milliónar prosjekt og vit tosa um pengar sum eru brúktir og nógv arbeiði og hjartablóði farið í at her bara av føroyskum serfrøðingum og útlendskum og har er nakað gjørt sum er fantastiska flott og at koma inn í og at síggja tað við sínum egnu eygum og við gleði faktiskt lyfta hesa verkætlanina eitt stig longur fram á leiðini tí hetta er aftur eitt av teimum dømunum um politikk sum sum ikki burdu verið partapolitikkur politikkur sum eitt samt løgting burdi tikið ábyrgdina av og sum mann burdi arbeitt við í ordiliga langtíðarhøpi og ikki bara frá eini samgongu til aðra hetta er eitt av teimum málunum sum er trúgvið at við so fólk seta sín í tað so er tað ein fragd at vera við til at at stuðla landsstýrisfólkinum og faktiskt tjóðsavninum og teimum sum eru hava ábyrgd av tí og leggja nakað niður í børnini tað uppvaksandi ættarliðið og fakfólkini handverkarnar arkitektarnar og nógv onnur tí innihaldið har eisini munmentirnar ráðhvæðir sagnir ævintýr tað tað er eisini nakað sum sum tá eisini virkuliga kemur seg rætt takk fyri ja takk so er tað høgni hoydal sum fær

viðmerking jarðfólmari eg skal vera føroyskt samdur við honum enn søguliga

takk fyri at hava formað

ja eg haldi at tá mann sær hasa uppbátna tvær komma ein so so veit mann nokk at vit sum mann fer at arbeiða við hesum her í føroyum líkamiki um mann fær ein heilan grund uttan frá at arbeiða við tað so skal eisini ein ávís politiskur vilja sum vísir seg í nøkrum krónum og oyrum til tað ivist eg slekkja í og tað er eisini nakað við hvussu fer mann at reka hendan her hjá vagarðin og hesa ætlanina hvør fer at starvast har tað er vælsagt hans ikki tann raksturin er kanska ikki við í í tí sum grunnurin kemur við men tað er hann kanska partvíst so at og hvat fyri avtalur mann hevur har so tað er eisini nakað við at vit tá víðka okkara virksemi á savnsøkinum sum kostar men sum faktiskt er eina íløgu í fólkastváluna við øllum teimum tættunum sum har eru og so so tað skal mann helst hava breiða politiska undirtøku fyri og tað vónir eg sjálvandi at mann fær takk fyri har formaður

bjørt samensen sum fær orðið hjá fólum takk fyri har

formaður ja hetta málið sum tað ikki tók nógvar minuttir at lesa og sum kemur í vinnunevndina er jú eitt øgiliga spennandi mál sum eg haldi at framsøgufólk og onnur hava víst øgiliga væl á og tá ið eg las uppskotið í gjár so hugsaði eg eitt sindur um at tað manglaði frágreiðingar í uppskotinum ungu spennandi hetta faktiskt er tí fyri at takka landsstýrismann í mentamálini at hann tekur sær tíð til at vera við í dag og hevur verið upp her og fortalt um hvat hetta egentliga snýr seg um meðan tað meiri tann tekniski parturin byggur hjá landsstýrismanninum í vinnumálum men vit eru so heppin í vinnunevndini at hetta kemur í okkara nevnd og vinnunevndin hevur faktiskt verið og vitjað í koltri og tað er nøkur ár síðani tað var einaferð undir seinastu valseti vit vóru har úti eina longri ferð sum vit vóru vóru í ymsastaðni og so vóru vit nakrar tímar á koltri og vóru væl móttikin av bóndahjúnum har úti og bjørn pætur og sum vísti okkum so runt í býlinginum heimið húsið sum longu tá varð settur í stand og har varð sum varð byrjað upp á hesa stóra verkætlanina sum sum nú aftur verður aktuell við at at mann er nærkasti er sum skilst komið nógv nærri teimum ætlanini sum mann hevur havt í nøkur ár eg haldi at tað var ómetaliga spennandi tað sum landsstýrismaðurin í mentamálum tók fram og eg hugsaði eg hugsaði áni at vinnunevndin átti at fýra sær á framløguna sum landsstýrismaðurin tosaði um men sjálvandi er tað líka viðkomandi bæði fyri fíggjarnevnd og mentanarnevnd og kanska mann átti at gjørt tað á eina máta so alt tingið kundi verið við so tað fær meg eisini at hugsa um hetta við tá ið vit tosa um tjóðgarðar nú verður koltur ein stór ætlan sum vónandi fer at eydnast væl tey komandi árini at mann fer at brúka nógvar tíð og orku og pengar uppá tað men vit hava eisini onnur øki í landinum sum mann gjøgnum árini hevur tosað um at verður væl egnaði sum tjóðgarðar og eg kundi hugsað mær at teitt á hetta landsstýrið eins sum eg havi gjørt tað á haldi øll undanfarin landsstýrið meðan eg sjálva siti í løgtingi um at mann ger eina ætlan fyri nakrar tjóðgarðar í føroyum at mann tí tað tekur ofta langa tíð at fáa eina slíka ætlan veruliga upp at standa og tá hugsi eg meira kanska um tað náttúrufrøðiliga sum eisini er ein part av ætlanini í koltri tað er eisini ein ætlan at mann skal kunna síggja hvussu part av koltri sær út tá ið tað er friða fyri seyð og at vaksa uttan at vera niðurbitin sum sum tað er og er í teimum økinum har tað er nógv segði men eg ætlaði eg ikki leingi um hetta kjakið at ætla bara at siga at hetta fer at fáa eina øgiliga góða viðgerð í vinnunevndini og at at vit fara sjálvandi at kalla allar viðkomandi partar inn og og leggja okkum eftir at fáa lýst í álitinum eitt sindur meira enn enn av av hvussu spennandi hendan her ætlanin er takk fyri mær nú er tað jenni sørana

hjørðsvágur hjørsvágur

hesar milliónar úr búnaðargrunnum eru ætlaðir til tað fyrrreikingararbeiðið sum skal til áðrenn mann fer at søkja pengar úr øðrum størri størru grunnum ja eg veit ikki sum nakar búnaðargrunnum har sum tey fesktu kontuna so er nógv pengar har men lat tað fara men viðvíkjandi tí dagliga rakstrinum so er ætlanin í so er ætlanin á tí økinum í hesi stóru ætlanini at tað skal vera ókeypis at koma upp á land í koltri ókeypis men at atgongumerki skulu rindast fyri at brúka samst tænasturnar í oynni og sum sagt roknað verður við at eini tíggju túsund fólk tað er meta tey ringt at siga fara at vitja koltur árliga og tað fer at geva eina inntøku meta tey upp á eini tvey milliónir tað er loksett haldi eg men tað ger so at og nú skal eg ikki oyðileggja í dølum men at okur koma at verða noydd til her í tinginum at játta pening til at til at reka reka hetta ganga upp frá men ókey alt veldst um hvussu nógv fólk fara at vitja og hvussu nógv tey fara at brúka søvnini men altso í dagurin eru øll skulu at kunna sleppa upp og ganga runt har upp á oynna og ganga runt har og njóta oynna ókeypis men tað skal kosta at fara inn og brúka søvnini sum eru eins sum eg haldi er verið spennandi tað verður at síggja hvussu tann norðuri parturin kemur at at síggja út tá ið hann verður stikaður av so at natúran fær frið fyri seyði og upprunavøksturin kann koma fyri ikki tað verður spennandi at síggja men hetta er ein ómetaliga góð ætlan og eg fari líka at nevna eina aðra ætlan sum er á veg og sum eg haldi er ikki minni spennandi ella hon er spennandi kanska ein heilt øðrum øki og tað er tað er ætlanin sum sum bondahjúnini í í kirkjubøhava fyri at royna at fáa eitt sindur skil á viðurskiftini har tí har koma jú eitt eitt hav av av fólki ja korona hevur forstýrað alt men áðrenn korona kom eitt hav av fólki til kirkjubøar hvønn dag í summar hálvuni og lítið einki er skipað har so tað er ikki gott nokk men tey hava ambitiosar ætlanir sum eg eisini havi fingið innlit í og siti og práta við tey í kirkjubøum og sum eg vóni at okkum at hjálpa til við tí sum sagt nú fari eg inn á økið hjá helga abransen har er ein stórur grunnur sum burdi kunnað brúkt eitt sindur eg hugsi um festu grunnur tað ber ikki til at hann skal standa har sum ein deyður kapitalur tað hevur verið upplagt at hjálpa teimum við teimum ambitiosu ætlanum sum tey hava fyri at fáa skil á ferðavinnuni í kirkjubø og tað trúgvi eg við seg ætlanini hjá teimum eisini koma koma ja vist tað eydnast teimum við teirra ætlanum vit so okkum hjálpa teimum at koma í gongd til teimum ætlanunum so so hava okur tvey sólsoyns eina í koltri og eina í kirkjubø takk fyri tað so er okur viðmerking hanna jensen vist

ja takk fyri at fáa mær eitt skot

rakstrøðan sum sagt er ilt at siga

um enn altso tey hava bara teirra teirra hugsan um at kanska ein tíggju túsund fólk fara at vitja árliga og at inntøkan fer at ligga um tvey milliónir men verða tað tíggju túsund so vil eg mett at at tað verður meira enn tvey milliónir og út frá tí so meta tey at tey vóru kanska brúk fyri eina komma tvær fimm milliónir og upp til tvær milliónir har ímillum tili rakstrum sum løgtingi so skal hjálpa men tíðin fer so at vísa hvussu tað verður við tí ja og so er tað høgna heital

jarðarformaður

eg vil siga at

hesar báðir ætlanirnar tann í koltri sum er komin so væl áleiðis so líka leggja træt at helgi abrahamsen hann hann minnist jú í tað væl kanska betri enn onnur so hann minnist at tað var sættur flokkur sum hann ætlaði skuldi fáa hendan forrættina hvønn tað passar sikkurt eisini eg minnist ikki men bursa frá tí ætlanini tí hesi ótrúligu appilsljósu ætlanir fyri koltur og so tað sum líka er byrjað er komið stroppað í í kirkjubø og sum eg tíverri ikki kann koma nær mær inn uppá men sum okur arbeiða við so so vil eg siga at ja tað er farið við tíðini á hesum økinum men tað er púra samdur í at okur eru ikki heimsmeistarar í at taka okkum av tí gamla hóast alt er eru glottar jú vit skulu taka tað sum er gingið fyri ikki at tvøroyra tey síðstu trý árini trý ár trý árini við við við skjaldasavninum so tað er steyðin ein ein ein ein eisini ikki so hevði tú ikki klára sum at biðja um orðið

orðaskiftið er endað og hetta mál verður beint í vinnunevndina til víðari viðgerð vit koma so til fyrstu viðgerð á tingmál nummar sjeyogtretivu tað er uppskot til løgtingslóg og broytingløgslóg um almenna heilsutrygd heilsutrygdarlógini og skuldsbyrja um framsøgufólk fyri fólkaflokkinari til uni rasmussen innanáflokkin akseli hannesen sambandsflokkin rósa samuelsen fyri tjóðveldið siri steinberg og fyri framsøk hanna jensen uni rasmussen fær orðið fyrst gerst vælum

ja hetta er so álitið í løgtingsmálið seksogtretivu sum er uppskot til løgtingslóg um broyting í løgsnum búnargrunnum landsstýrismaðurin í umhvørs og vinnumálum legði málið fram tann tretivunda septembur og eftir fyrstu viðgerð níggjunda oktobur varð tað beint vinnunevnd nevndin viðgjørdi málið á fundi tann tjúgunda oktobur undirviðgerðini hevði nevndin fund við umboð fyri tjóðsavnið mentamálaráðið landsstýrismaður í umhvørs og vinnumálum helga abrahamsen við løgtingsmálið sjeyogtrýss tvey túsund og fjúrtan varð løgtingslóg um búnargrund broytt soleiðis at fimm milliónir krónur á sum varðmarkar royndarsteini í hoyvík skuldu brúkast til ein antikvariska serskipan fyri koltur henda serskipan skuldi gerast í árinum tvey túsund og fjúrtan til tvey túsund og tjúgu av samlaðu játtanini upp á fimm milliónir krónur eru á leið tvær komma ein milliónir krónur eftir komið er ikki á mál við at gera hesa antikvarisku serskipan og neyðugt er tí at leingja tíðarskeiðið ið er ásatt í grønseks seg frá tvey túsund og tjúgu til tvey túsund og fimmogtjúgu so heimild er at brúka upphæddina ið eftir er vinnunevndin hevur í samband við viðgerðina á málunum frá tjóðsavninum fingið eina framløgu av sera spennandi koltursverkætlanini talan er um eitt livandi mentanarligt og søguligt savn sum millum annað fevnir um landbúnaðarsøgu bátasmíð og annað sum verði hevur í koltri samstundis verður seyðurin tikin av í parti á oynni so náttúra og lendi kann mennast uttan seyðabit náttúr tend gransking eisini ein centralur partur av koltursverkætlanini ein samdnevn tekur undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotin takk fyri

ja takk brandur sandoyið verður hon ein viðmerki

takk saman saman tann takk fyri teg er

eg mæli til at mann tekur tað upp í samband við viðgerðina av fíggjarlógini tí hesin partur snýr seg vera eitt so ársins slag hetta er viðnevndin snýr seg um at hetta er partur av búnargrunnum av festikontuni sum var til gamla heivísgarð har var ein stór festikonta sum eftir at eg longri søga tað bleiv broytt til fleiri endamál tá fyri tvey túsund og trettan haldi eg nevndi hetta vóru so fimm milliónir sum skuldu brúkast til hetta savnið í koltri men allir hins spurningurin um pengar eru har eru fólk í starvi í dag sum skal røkja oynna men tað er ikki nokk til rakstur og hesi pengarnir hava einki við rakstur at gera hetta er simplum bara til at fáa gjørt part av sjálvari verkætlanini so allir rakstarspurningurnar haldu at mann má tryggja sær í samband við fíggjarlógin viðgerðina at har eru nokk av pengum men vit tóku eitt sindur av spurningum upp um inntøkur um mann væntaði at kunna hava eitt sindur av inntøkunum frá hesum savninum men eg trúgvi tað ganga nøkur ár frá tí tað er liðugt til at mann hevur nokkað inntøkunum til raksturin vísa at mann má tryggja pengar til rakstur takk fyri

tað eru ikki fleiri sum hava biðið morðið orðaskiftið er endað og vit fara at atkvøða hesum málunum og sum bjørt saman hjá nevndi so er tað ein samdevnd nevnd sum hevur lagt álið fram og her er einki broytingaruppskot vit atkvøða nú til aðravegir ja eg haldi at tað manglar ein atkvøða ja vit eru liðug at atkvøða hann tað eru fimmogtjúgu atkvøðir fyri eingin ímóti eingin blank málið er samtykt við aðru viðgerð og avgreitt til persøist til triðju viðgerð so er samtykt

vit eru einogtretivu øll hava atkvødd fyri tað er einogtretivu atkvøður fyri eingin ímóti og eingin í blong so er hetta málið eisini samtykt einmælt og avgreitt frá løgtingi ja vit vóna at vit fáa hasar skermarnar at rigga men tað er nú nú er ikki nøkur atkvøðugreisla eftir fyribils her í morgun so tað skal nokk fara at laga seg vit koma so til fyrstu viðgerð av tingmáli nummar tveyogfjøruti tað er uppskotið løgtslan broytir við lógu kankur straffið altíð er revsilógin tað er seg lesa tað sum stendur í parantesi er eisini landasvík og onnur brotsverk móti sjálvsavgerðarrætti og trygd føroya fólk so annað brotsverk móti stýrisskipanini og landsmyndugleik um føroyinga yvirgangur og annað alvandasvong brotsverk ymságerðir sum er til skaða fyri almenningin binding og skaðiligt inntøkuvirki og brotsverk í familjunum tá málið verður beint í rættarnevndina tá ið tað hevur verið gjørt eg skal biðja um framsøgufólk kristian andreasen fyri fólkaflokkin ingilin didersen strøvn fyri javnaðarflokkin erhard joensen fyri sambandsflokki heini hoydal fyri tjóðveldið stefan klein poulsen fyri miðflokkin og bjarni kárasen petersen fyri framsøku kristian andreasen fær orðið fyrst gjørt væl