LM-032/2020

um dagpening vegna sjúkuvið meira tað stendur parateðils arbeiðsgevarapartur longdur so biðja um framsøgufólk fyri fólkaflokkin er tað uni rasmussen fyri javnaðarflokkin er tað ingilíðin dittursens dam fyri sambandsflokkin ja fyri tjóðaliga harvorðið postaftur rótst tú saman tá ið tú er í sambandsflokkin stefan klein poulsen fyri miðflokkin og bjarni k petersen fyri fyri framsøgnum fyrstur á røða er uni rasmussen og hann fær orðið nú gerst vælum máli snýr seg so um

tað sum verður goldið dagpening dagpeningur vegna sjúku at økja um tann partin sum arbeiðsgevarin skal taka sær av at fara frá tveimum døgum upp á fýra dagar at arbeiðsgevarin skal betala fyri fýra teir fyrstu sjúkradagarnar og hetta eru ca fimm milliónir mann snakkar um hetta skal spara fyri landið men spurtmálið er hvussu hvussu mann skal siga um um tað at arbeiðsgevarin skal betalast so mikið nógv meir sum eg havi skilt á landinum so kemur hetta at raka mest flakavinnuna og hondverkaravinnuna tað er tað sum eg havi fingið at vita uttan at hava sett meg so væl nú í akkurát tað sjálvur men spurtmálið er um um vandin í tí ikki eisini kann blíva at at fólk blíva uppsøgd tey sum eru ofta sjúk um vandin ikki blívur størri hjá teimum at missa starvið so eg veit sjárligani hvat mann skal siga um akkurát hetta uppskotið nú nevndist sigur steinberg í ánini at øll uppskotini sum komu tey vóru bara ímóti teimum á niðastu rók so eg veit ikki um um meina við hetta uppskotið tá eisini men sjálvur eri eg eitt sindur skepskur í sambandi við hetta uppskotið men vit fara við gudsferð at hyggja nærri eftir tí í trúnaðarnevndini og tað skal gudsferð fáa eina góða viðgerð takk fyri røðarhúsvarrorðið

tað verður ingilin didriksen strøm kjørsvavn

ella vit halda fram at viðgera mann kann kanska kalla tað eitt av spariuppskotunum frá landsstýrinum í sambandi við fíggjarlógina akkurát hetta tað er ein broyting í lógini um dagpening vegna sjúku har mann ætlar at leingja arbeiðsgevarpartin av kostnaðinum fyri fyrsta til fjórða sjúkradag úr tveimum døgum sum arbeiðsgevarin í dag skal rinda upp í fýra dagpeningarlógin hon er frá tvey túsund og eitt og síðst er hon broytt viðvíkjandi rindan av fráverudøgum í tvey túsund og trý tað stendur í uppskotinum at mann hevur ætlað at leingja arbeiðsgevarapartin fleiri ferðir nú er tað so eitt uppskot ítørsligt uppskot um tað í løgtinginum tað er so hesa í dag at dagpeningur verður fyrst goldin av landkassanum ella almannaverkinum og arbeiðsgevarar eftir rinda so fyri fyrsta og næsta fráverudag og við hesi broytingini verður tað so soleiðis at arbeiðsgevarin eisini skal rinda fyri triðja og fjórða dag dagpening á hámarki fyri ein dag tað er níggju hundrað og trýss krónur so tilsamans so er tað mesta leygt talan um nítjan hundrað og tjúgu krónur altso samanleikt fyri allar fýra dagar við frítíðarløn tað skal sigast at at vanligur borgarin arbeiðstakarin vónandi ikki fer at merkja hesar broytingarnar sum so eitt broyting millum at almannaverkið ella at mann fyrst hevur goldið úr landkassanum og nú skal arbeiðsgevarin so eina gald gjald á hesa endan eru triðja og fjórða dagin javnaðarflokkurin tekur undirvísing um uppskotinum vit halda tú eisini at tað burdu verið kunnað gjørt ella man burdu kunnað gjørt mun á størri fyritøkum størri arbeiðsgevarum og tá ið tað snýr seg um heilt smáar fyritøkur arbeiðsgevar við fáum fólki í starvi við løgdu í seinastu settu uppskot fram um eina aftur rindingarskipan tá ið tað snýr seg um smári vinnurekandi við starvsmonnum í starvi har hevur arbeiðsgevarin skyldu til at gjalda løn fyri alt sjúkurskeiðið og snýr tað til dømis seg um ein handil við tveimum fólki í starvi so sitar seg sjálvt at um einur persónur verður sjúkur í longri tíð so er tað ein stór útreiðsla at gjalda lønina hjá viðkomandi og tað er ikki bara keðiligt fyri arbeiðsgevaran í tí lítlu fyritøkuni ella tí lítla handlinum tað er eisini keðiligt fyri arbeiðstakarin tí skipanin er soleiðis at aftan á hundrað og tjúgu dagar kann arbeiðsgevarin so at velja at siga starvsmannin úr starvi og fyri heilt smáar fyritøkur so er tað kanska ofta at mann fæst ikki hevur nakað annað væl enn at gera júst tað og hetta er so aftur endurtaka tá tað snýr seg um smáar fyritøkur tað eru nakrar aðrar dagføringar sum vit í javnaðarflokkinum kunnu hugsa okkum um at verða fremdar í dagbindingarlógini og sum vit eisini hava lagt fram í síðstu setu millum annað so var eitt uppskot um at langt tíðarsjúk mugu hava rætt at vera í dagbindingarskipanini longri enn fjøruti vikur sum í dag er ásædd á marki tað er jú soleiðis tíverri at tað eru nógvar sjúkur sum taka longri tíð at viðgera enn fjøruti vikur og tað er ikki ordiliga tikið hædd fyri hesum í dagbindingarskipanini og tað má við leygahjølumeta vera ein feilur tá ið mann er mitt í einari viðgerð eitt nú krabbamein ella onkra aðra sjúku sum krevur drúgva viðgerð so er tað ómøguligt ið fleiri fórunar vita um viðkomandi verður arbeiðsførur ella ikki eftir hesa sjúkuviðgerðina og tí hevur hesin persónurin ikki rætt til fyritagarpensjón og vissu persónurin sum tey tala um hevur eina lítla upp ella hevur eina uppsparing ella er giftur við onkrum sum hevur eina inntøku so er viðkomandi heldur ikki rætt til forsorg og tí eru nøkur sum detta niður millum allar sosialar skipanir meðan tey eru í sjúkuviðgerð sjálvt tað at vera í viðgerð fyri langtíð á sjúku tað er hart og tað verður ikki lættari av at mann eisini verður fíggjarligar raktur og tí eiga vit at lofta hesum fólkinum fólkunum og tað hevur grundin til at eg nevndi tað nú eisini tað er tí at tað hevur landsstýriskvinnan faktiskt í almamálum sagt at hon arbeiðir við og tí varð uppskotið frá jarnarflokkinum felt í síðstu setu og eg vóni at tá ið vit nú viðgera dagpendingarlógina at landsstýriskvinnan kann svara upp á hvar ið arbeiðinum hevur komin til um vit kunnu vænta at hesar broytingarnar verða framdar og lata fram í heyst sum áður sagt tí at tað er bara sikkurt at at tær treingja til og tað eru sum vit standa her nøkur fólk sum detta niður í hesum sosialskipanum og sum mugu loftast og tað ja heldur skjótari enn seinni men sum sagt í heila tikið so er hetta eitt uppskot sum jarnarflokkurin tekur undirvið og skal gera eina góða viðgerð í trenaranum takk fyri

fróðmaðurin var at spyrja innslendskt søm og tykist ein søm um ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi ummi

eg haldi at tað kom nokk so nógv inn á akkurát hetta í mínari

røðu at akkurát í hesum her við at arbeiðsgevarin skal rinda triðja og fjórða sjúkradag so eigur mann kanska at differensera ímillum ella skilja ímillum stórar fyritøkur ella størri vinnurekandi og smærri vinnurekandi har sum tað heilt stúkt er tyngri hjá hjá einum arbeiðsgevara sum hevur tvey fólk í starvi ella eitt fólk í starvi at rinda sjúkradagar enn tað er hjá einari stórari fyritøku sum hevur kanska hægri umsetning fleiri fólk í starvi og fleiri inntøkur eisini takk fyri at fara mær

takk fyri harra formaður ja

nú viðgeraðist eitt mál sum eitt uppslógslóg um dagpening vegna sjúku og vit smakka bara at siga bara heilt stuttum bara fyrst hvat tað inniber tí tað er ikki so ógreitt hvat inniber tað inniber tað at at arbeiðsgevarar sum í dag betala tveir dagar tá ið arbeiðstakar blíva sjúkir fara yvir til at skula betala fýra dagar at tað tað er akkurát sum sjálvt uppskotið tað er tað er rullið nokk akkurát hvussu so eg havi sitið og grublað ómyndiliga nógv yvir eitt uppskotið eisini í sambandi við at vit hava viðgjørt eitt frammanundan sum er eisini relaterað til tá ið fólk ikki megna so líka væl at vera á arbeiðsmarknaði kanska sum sum onnur fólk gera og tá ið eg hugsi nokk so djubri eg havi sæð akkurát sum ger mær nakað tankar og nakað spurningar akkurát útfreistin her tí tað akkurát tað at tú hvussu einur virki og kontóri har so koma fólk og fyllu út og so skalt tú fylla út fýra dagar og arbeiðsgevar skal so betala so fýra dagarnar sum nú betalir tveir men tað eru nakað tankar sum eg geri mær rundan um eitt her tað er fyri tað fyrsta so er tað øgiliga ymiskar støddir av fyritøkum og sjálvandi størri fyritøkur eru kanska at raka meir og so er tað at tað skal verða aftur til tað so er tað tað at tað er hvussu raka tað runt um landið hvar raka tað er tað og hvat innan fyri hvat raka eftir tær og raka tað rætt hasi nú havi eg siti og fylti viðgerðina av tí fyrra uppskotinum vit hava koyrt øgiliga nógv uppá tað hevur koyrt ótrúliga nógv uppá serliga frá andreavni í samband við tað her at at varðveita sáttmálabundin rættindur og mann følir akkurát sum at tað hetta er ikki ein veiting hetta er ein løn sum fólk fáa tað hevur væntað eitt sindur á høvdi í tann máta uttan at gera meg stóra meining sum tað málið til liðugt nú tað verður viðgerðs meiri nevnd men men tá tað er nakað sum almenna betalir so er tað ein veiting um mann so hvat mann so kann kalla tað og tað sum eg hevði meg tankar um hettar tað er tað at tað er øgiliga ymiskt hvussu fólk eru sterk og væl fyri út á ymiskum arbeiðsfyritøkum og og eg má siga tað at nú havi eg fingið nógv við tað prymur í vinna og vit hugsa at um hvat hettar málið rakar so rakar tað høvuðsheitum til flakavinnan og tað er handverkavinnan smá handverkavinnan størri handverkav fyritøkur og har hava vit eisini líka sum í øðrum fyritøkum ofta við óalmindiliga largjar arbeiðsgevarar gera tað má mann siga eg havi roynt at sett meg syngini í at verið snakkað við nøkur sum hava við eysimisku fyritøkurnar at gera og tað sum tað tankin sum kann blíva aftan hjá mær aftan á tað vit hava við tað viðgjørt á fyrra máli arbeiðsgevari roynir virklani at fáa tað at bera til hann betalir úr sær fyrsta dagin og næsta dagin og tað er kanska nokk so og tað er ein balkur av starvsfólkum sum kanska av ymiskum orsøkum ikki klára so øgiliga væl at halda ordiliga fult út á einum arbeiðsmarknaði og tað eru tímalønt og tey detta út í millum begrunda sjúku og arbeiðsgevarin betalir tveir dagar men av tí at tú verður tveir dagar tað verður soleiðis at arbeiðsgevarin ókey hittir tveir dagar viðkomandi kemur ætlað arbeiðis men tað sum er kann hava gjørt mær nakað tankar um hesum her tá ið tað fer at blíva fýra dagar eg veit gott at at tað er eitt sparið átøk men tá ið tað blívur fýra dagar nú er tað so ræðuliga stuttligt at mann næstan teinkir eina viku á tað siglokisku í tí sum eg frykti eitt sindur fyri vegna arbeiðstakarin tað er tað at arbeiðsgevarin ikki klárar ella hann kann ikki hava hesi starvsfólkini í starv tað sum tað sum eg kann harmast um við hesum uppskotinum tað er tað at kanska fleiri av teimum sum hava verið tilknýtt eitt arbeiðspláss sum tað er ótrúliga glað fyri arbeiðsgevarin hann megnar ikki aftan á hetta at hava tað í starvi longur tí vistir tú hugsar um ein sum skal gera eitt eittlanda rúm liðugt ella gera eitt arbeiði inni hjá onkrum ella gera eitt arbeiði fyri eina fyritøku ella inn í privatum heim ella hvar tað skal vera nú blívur hesin her lykla persónur sum hann hevur til at gera eitt arbeiði vekk í fýra dagar so má vitkomandi fáa ein annan inn beinan veg at gera eitt her arbeiði og kanska tveir dagar tað hevur gingið at bíða men fýra dagar blívur illa nógv og tað sum eg tí seti bara nakað spurningar nú tá tað fer í trivnaðarnevndina hvussu kemur hetta rakað koma eitt at sita við nøkrum arbeiðsgevarum har runt um landinum sjálvt um tey virkuliga virkuliga ikki vilja tað so koma tey at vera koyrd út í tað at tey koma at siga fólki upp og kanska er tað fólk sum ja bara av einiliga orsøk klára væl at passa eitt arbeiði er ómyndiliga røsk men tey hava kanska inn ímillum fáar sjúkur sum gera tað tá at arbeiðskjórinir kemur at betala tveir dagar og so aftur tveir dagar onkuntíð seinni hvar fýra dagar kemur at raka fast tey kemur at svíða hetta hevur verið fýra dagar hjá tvæfyri hjá sama arbeiðstakara at so sigur arbeiðsgevarum veitst hvat tíverri men eg verði hasin noyddur at at gera eina broyting hjá viðkomandi og viðkomandi verða uppsagdur og so er tað um viðkomandi maktar at koma inn í eina nýggja skipan ella viðkomandi endar inn í eina almennari skipan so har kanst tú øgiliga skjótt koma at gera hetta her og tað kemur at kosta aðrastaðni og kosta menniskjalagnir við sum mann kann hugsa tað og menniskjalagnirnar eru fult so stórar sum í tí fyrru uppskotinum hvar eg lýsti at at eg havi sjálv verið í tímaløntum arbeiðist fýra árini ikki havi eg løgtingi og eg havi arbeitt líkubæt fems tímar vikuna og tá eg havi arbeitt hálvtrýss tímar vikuna so hevði so fekk kundi tað henda seg fekk áttaogtúsund fyri hálvtrýss tímar tímar per viku og tá dugdi eg at síggja tað við so eg endaði til at starvið innan fyri tað so eg mist tvey hundrað og áttaogfjøruti krónur per mánað og tá haldi eg at mann hevur góða skipan viðs mann skal vera p hann tað kanska var keðiligt at raka tey sum eru í henni tað kann mann síggja upp á nevndina men at missa tvey hundrað krónur tí tað er so ræðuliga tímar fyri at koma upp har eg haldi at vit flúgva so høgt vit snakka at klokkan fjøruti hálvtrýss túsund um mánaðin lat okkum koma á lýsingar á lítla løtu koma niður á tann vanliga arbeiðarin tann vanliga arbeiðarin verður raktur av hasum her út í ein flakavirki út í ein handverk av fyritøku og nógv av stagararbeiðinum verða øgiliga friðaði tí at eina nógv har sum tað er ein nógv almenn starvsfólk sum verður ikki rakpað saman mátað ofta fastlends fólk blíva sjúk og lønir tað broytist einki og innav nógv onnur størv rættiliga nógv onnur størv sum hava góðar tryggjingar tey hava góð størv tey eru øgiliga væl tryggjaði men tey sum kanska er ringa tryggjaði tað er tey sum eru í tí sum ymiskum hondverkavinnunum og inn í flakavinnunum og einustu arbeiðar kanska flakavirki og te fýra dagarnir stóður risiko fyri at viðkomandi skjótt verður útskiftur eg haldi sjálv at at tað er fyri at tálma útreiðslurnar tað er einki einki at snakka um tað eisini tað at tað verður eitt minni alsgjald sum skal gjaldast á arbeiðgevara men tað minni alsgjaldið tað fellur til øll sum geva lønir út so mann kann ikki siga at tað er prosent fyri prosent tað haldi eg eisini mann kann hyggja eftir rúnarnevndum tí tað lagra alsgjaldið tað rakar eisini tær fyritøkurnar sum ikki mást tað fáa eina rokningbeitti er so at eg haldi tað er viktigt eg føli tað virklandi soleiðis at at eg frikti fyri at tað verða nøkur menniskir sum verða koyrd út í arbeiðsloysi ígrund av hesum og sum ikki av strævum lættir at finna sær nýggjan arbeiðsgevar vit kennu ikki hvussu nógv eru fyri men tey keympa tá ið tey eru við men tey klára kanska ikki allasamanhangandi og koma at hava sjúkradagar ímillum men tað er ikki vard um starvið allíkavæl men tað er eisini ein bólkur og eg haldi at vit tala talið illa hart fyri tí fyrra uppskotinum men eg seti mær bara kankar er tað hvussu vit smærdu fyritøkunum og størru fyritøkunum hvussu runt um landið í forhold til kanska tað størru økini hvar rakar eitt uppskot tað kundi eg gott hugsað mær at trivnaðar er til líka sum settir fokus á eisini tá ið tá ið mann fer at viðgera hetta málið hetta er svarið til hoyringar og landsstýriskvinnan hon hon skal hava rósa uppibori fyri at hava roynt at at at gjørt og at stýriskvinnan ikki kann koma við nøkrum uppskotum skal hon heldur ikki koma við nøkrum góðum átøkum sum hon kemur við so mann skal ikki gloyma tað at at at nøkur ting skulu ganga upp her og hon gjørt ein megnararbeiði fyri at seta nøkur ting í verk tað haldi eg at mann er fylt bara longu tað fyrsta árið sum er til eitt stóra gleði fyri nógv fólk og so er tað tað at at tað eru eisini nøkur gjøld sum sum guds ger mann við tað tað sum er eisini er tað verður lýst til at í føroyar eg hava illa fáar dagar í forhold til dan landa í íslandi og altíð tær hvar ið arbeiðið gjøgnum betalir meir ella longri men er tað so ræðan nógv lond sum hava hesi sløgin av arbeiði í so stóran mun tað skal mann eisini líka sum tað kann gott eita tretivu dagar hjá danmarknum hvussu nógv eru fangd av tí tað er heilt ein annar arbeiðsmynstur so og nógv øðan nógv koyra nógv meiri fastløntarfólk enn tað ger hjá okkum tí at vit kanska ikki klára ordiliga tað tí at landið ikki er so lítið nú er tíðin farin men tað er bara nøkkara fy tankar í fokus hjá okkum takk fyri harra formaður

ja takk fyri tær á formaður takk fyri eina góða dag

eg hevði royndi at lýsa teimum fær

tað er kanska ikki altso øgiliga væl við men tað er eftir her hvussu kemur tað rakað og vit hava nevndir í løgtinginum annars høvdu mann slett bjóðastað fyri at vit skulu hava hoyringar og fáa eina kenslu av er hetta nakað sum er ókey gera hetta tað at tað eru menniskjur sum tann ið privati arbeiðsmarknari hevur hildið fast um ið hevur havt í arbeiði í nógv nógv harrans ár og tey hava gjørt eitt fantastisk arbeið tey fólkini líkasvæl sum onnur men tað blívur kanska knípin nú hjá hesum arbeiðsgevarum at halda tað in at aðrir sleppa at halda fólk inni sum fáa fjøruti túsund fyri at vera har og tað er ordiliga gott onkur fær fjøruti túsund tá skal mann gudsíður vera oman fyri tann vanliga arbeiðsmarknaðin men har sum har sum annað verkið fer inn við tjúgu túsund og tað er ordiliga gott tað er einki negativt í tí men hvar lata vit rokningarnar fella og hvar geva vit ekstra nógv út tað er ein virkuliga skipan sum eg haldi at trivnaðarnet skal hyggja uppá takk fyri harra formaður eg havi tagt so fara hervørðir posta eftir orðið

takk fyri at aðra formaður ja til viðgerð er eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt

eitt lógaruppskot ella ein broyting av løpslóg um at leingja arbeiðsgevarapartin í dagpennaka skipini og at tað er eitt fylgilógaruppskot til fíggjarlógina ið hetta uppskotið snýr seg um at broyta skipanina soleiðis at arbeiðsgevarar ið eru partur av dagpeningarskipanini framyvir skulu afturrinda landskassanum fyri upp til fjórða sjúkudagin í mun til í dag skipan í dag har sum tær afturrinda fyri fyrsta og annan sjúkudag um endamál við uppskotinum verður sagt at uppskotið er ein liður í ætlaninum hjá samgonguni at tálma útreiðsluvøksturinum í sambandi við fíggjarlógina fyri tvey sína einogtjúgu við uppskotinum verður arbeiðsgevarin álagt at afturrinda fyri fleiri fráverudagar soleiðis at arbeiðsgevarar frammeftir skulu afturrinda fyri fyrsta til fjórða fráverudag og at endamál við uppskotinum er at hækka inntøku landsins mann kann mann kann ikki ordiliga samanbera dagpeningarskipanir dagpeningarskipanir í føroyum við tær sum eru í norðurlond men mann kann siga at arbeiðsgevaratíðarskeið í norðurlondum tað eru væl longri enn tað er í føroyum og tí rinda arbeiðsgevarar í norðurlondum kanska munandi meira forholdsvíst enn arbeiðsgevarar í føroyum gera eg haldi sum so eitt fínt uppskot men eg haldi tað er øgiliga harmiligt at tað ikki verður til hoyringar so mann hevur nøktandi upplýsingar at taka við í viðgerðina so tað er nakað sum vit mugu fáa at greiða á í trúnaðarnevndini og fáa tað rætt økspartarnir inn so vit kunnu fáa eitt sindur meira kunning frá teimum partunum sum eru neyðugir hetta er sum sagt eitt spartiltak og eg haldi tað er eitt sindur áhugavert ella undarligt har formaður at skula viðgera enn eitt uppskot her eisini eitt spartuppskot frá samgongdini sum tað ikki tykist vera undirtøka í hjá flokkunum sum sita við landsins leiðslu men samgongutingmaður at tingstrøðarpartlurin segði seg ikki taka und við hesum og nú er mann eisini hoyrt framsøgufólkið hjá sambandsflokkinum og viðmerkjara hjá sambandsflokkinum vera skeptiskir í mun til eitt uppskoti og tí kann tað kanska vera eitt sindur ringt hjá landsstýriskvinnuni at fremja spartiltøk viðsøgnum so tá tað verður borið niðani í tingi ikki tey grundvið teimum haraftaldi eg kanska tað er eitt sindur harmiligt at tey spartiltøkini mann hevur sett fram mest síggjast innan heilsu og almannamál og mann ikki hev tingist størri javnvág ímillum inntøkur og útreiðslur á fíggjarlógini sum mann ikki noyðist at raka hesi týdningarmikluøkini sum oftast hava við teir sárbærastu borgararnar at gera men vit fara hvussu er í trúnaðarnevndini at geva sínum uppskotinum eina góða viðgerð og at hava tær røttu hoyringspartarnar inni so vit fáa tikið avgerðir av røttum grundarlagi og at vit fáa viðgjørt uppskotið betri takk fyri ein viðmerking edva jacobsen takk fyri

formaður er roknið við óansamallir samgongd til andstøð

takk fyri takk fyri viðmerkingina edvard jakobsen vit fóru sovndur at gera sína uppskotina av góðum

viðgerð í nevndini er tí tað er vitligt at mann hevur nevndarviðgerð sum at fara líst málini serliga tá ið uppskotini ikki hava verið til hoyringar tá haldi eg eisini líka gera viðmerking til at tað sum edvard jakobsen sigur um at at ein arbeiðstakari ikki hevði havt eitt arbeiði við sínum arbeiðsgevar ikki var at geva honum starp mann kann eisini venda tað umvenda at við seg eingin arbeiðstakari var sum var einki virksemi hjá arbeiðsgevarunum so tað er rættiliga tilknýtið millum at bæði um mann má syrgja fyri at arbeiðstak takk fyri so er tað næstu ráðrið til stefanina

tá ið poulsen ger sovn takarformaður hetta er fyrsta við

viðgerð av løgtingsmál nummar tveyogtretivu uppskot løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku við meira arbeiðsgevarpartur verður longdur og hetta málið verður beint í trúnaðarnevndina har hava vit ikki umboð men vónandi fer trúnaðarnevndin at viðgera hetta málið væl og sum undanfarnir røðar hava borið fram so er hetta eitt simplut uppskot har at arbeiðsgevar í dag rinda fyri fyrsta og annan sjúkradag og tað er dagpeningaskipanin og tá er talan um tey sum ikki eru starvsmenn men við hesum uppskotinum ynskir mann at leingja tað til fýra dagar tá siga at teir eisini skulu rinda fyri triðja og fjórða dag og tað er soleiðis at dagpeningar hámarkir fyri ein dag tað er níggju hundrað og trýss krónur tá er fríggjarlønin við og so í dag er tað soleiðis at fyri eina sjúkrafrarveru so er tað í mesta lagi talan um nítjan hundrað og tjúgu krónur sum arbeiðsgevarin skal rinda og samna sæð so er hetta útgjald til løntakararnir tær hækka frá tvey túsund og trettan og til tvey túsund og nítjan í tvey tretta var tað einoghálvtrýss milliónir í tvey túsund og nítjan er tað so góðar einogfýrs milliónir og her er arbeiðsgevarin partur sjálvandi eisini vaksin men hetta pjóðist merkir nakað meira enn tað enn at arbeiðsfjøldin ella umtakarartalið er vaksið í fólkararbeiðsmarknaðinum og sum har hevur pálsettið bara fram so stendur at yvirskipa ber illa til at samanlíkna okkara skipan við onnur lond norðarlond og tað er soleiðis at í hesum samanhangi í norðurlondum so er tann føroyska skipan ein serstøk skipan og tí er tað nokk so ringt at fáa eitt yvirblikk serligt uppá so stutta tíð her er ein grafur sum vísir at í føroyum eru tey so tveir dagarnir meðan danmark heilt uppi á tretivu og finnan tíggju og so víðari tá set teirra talið í nógv hægri men men sum eg skilji til at nævnastur er skipanin ikki skrivað saman á sama hátt har fer mann so út og verður loftaður á øðrum skipum aftaná hesar dagarnir og tað er ikki heilt tað sama í føroyum so endamálið við uppskotinum tað er tað er klokk klárt tað er at hækka inntøku í landskaðarsands ella sparing sum fer framher og tað ger mann við at leggja eina størri byrðu á arbeiðsgevarum og tað er sum sagt tað eru tey sum ikki eru starvsmenn har mann aftur rindar almanverkinum fyri fyrsta og seinsta arbeiðsdag og tað er ikki mann at leingja í meðan starvsmenn tey fáa løn frá arbeiðsgevarunum undir ella meðan tey eru so leingi tey eru sjúk og eru fráverandi frá arbeiðsplássinum og síðst tú tingsetir so so tosa vit nógv um hetta her at at smærri vinnurekandi ella aftaná javnaðarflokkuliga uppskot fram um at smærri vinnurekan tað verður ótrúliga hart tragdað við snir og og við tað at vit hækka tað upp til fýra dagar tað ger tað ikki endiliga betri fyri tær smærru fyritøkurnar og tí tí haldi eg at trivnaðarnevndir mann lýsa tað so væl sum gjørligt og finna út av hvussu hetta rakar eg stendri uppskotinum at tað eru fimm milliónir sum verða lagdar á herðarnar hjá arbeiðssjóvaranum men tað ljóðar sum uttan at eg havi kannað tað sjálvur men onnur hava borið fram at tað rakar øgiliga koncentrerað at tað eru spesifikkar vinnur sum verða raktar av hesum uppskotinum og tí kann tað blíva kanska heldur stór byrða fyri hesar fyritøkurnar tí mann trivnaðarnevndin tryggja og hyggja uppá um at eitt uppskotið vendir rætt soleiðis at lítlar fyritøkur ikki hokna undir hesari broyting og talan er um eina sparing og mann skilur væl at landsstýriskonuna má koma við sumu sparingum fyri at tað skal raðfestast á øðrum øki men mann kann gott seta spurning við um hetta er akkurát tað rætta staðið og tí hava ikki nógv at leggja afturat enn at ynskja trøðnaðarnevndin blívur við at lýsa og møguliga gera broytingar í hesum málunum takkar for mær

formaður tað sum er eiti starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starvsmenn tað er eitt starv

tað er bóðrætt sum eta jakobsen ber fram tí tað er øh

hetta er við starvsmonnum tað er tað er eitt heilt annað mál og har er tað jú arbeiðsgevarin sum rindar alla sjúkrafrarveruna og tað tað var jú tað sum sum javnaðarflokkurin bar fram síðstu tingsetu og og við tað mál eg verði og arbeitt við og men men hendan her broytingin hon hon rakar faktiskt eisini somu fyritøkur í summum førum har talan ikki er um starvsmenn og tað lýsti eg tað jakka sum eisini øgiliga væl í sínari røðu at tá blívur tað næstan til eina heila viku tá ið mann hevur verið vekk í fýra dagar so kanska droppar mann tað fríggjadagin eisini og so er vikuskiftið og tað kann blíva øgiliga tungt fyri arbeiðsgevarunum og tí tí haldi eg tað er mál at mann lýsast so væl sum gjørligt takk tær for mær takk fyri

ingilin dittriksen strøm gjørt so væl takk fyri harra formaður ja nú kemur stefan til ein post

takarformaður ja tað er

tað var eisini akkurát tað sum eg vísti til og tað er sum sagt eitt heilt annað mál og tað nevndi eisini undir tí viðgerðini at eg sá væl og gikkin í tí málinum og haldi at tey flestu kunnu taka undir við tí men mann kanska er bara ikki heilt samdur um hvussu mann ger tað men sum í skiljalagnum so arbeiðir mann við hesum tí at aftur har eg havi ikki ordiliga hugt uppá hvussu mann ger øðrum londum men sum í skiljalagnum so hevur mann kanska eina størri pulju har eitt tryggingargjald verður verður betalt av øllum arbeiðsgevarum og so verða so standa tær smáu fyritøkuna sær nógv betri vist nú tær koma í einum støðu við at eitt ella tvey av teirra starvsfólkum verða sjúk í langa tíð tí tað rakar ótrúliga hart og tí má mann sjálvandi hyggja nærri uppá tað eisini taka fyri

so er tað bjarni kára sum petersen sum hevur vorið ger so væl takk fyri at fáa mær ja tað er eitt uppskot til løgtingslóg um broyting av løgtingslóg um dag

pending vegna sjúku har mann í stuttum leingir arbeiðsgevarapartin tað verður soleiðis í dag at tað verður reglerað undir dagpendingarskipanina og mann landið betalir faktiskt frá fyrsta degi men men at arbeiðsgevar skal afturrinda fyrsta og annað dag og nú ætlar mann so at hann skal afturrinda frá fyrsta til fjórða dag tað eg haldi tað fólk hava verið eitt sindur inni yvirtíð í dag ingilin dyrkens treym nevndir tað millum annað tað er ivamálið við hvussu hetta rakar tí at hetta uppskotið kemur for leingi av at mann roynir at tálma almenna útreiðslurnar og við hesum uppskotinum stendur mann til at spara eini fimm milliónir fimm milliónir í fíggjarlógarhøpi er kanska ikki so nógv men fyri arbeiðsgevarin kann tað raka øgiliga ymiskt tað eru nakrar ávísar vinnugreinar sum verða raktarávísirnar tað hevur verið nevnt undirviðgerðini at tað er eitt hámark eitur við sum mann hevur tveir dagar so tað hámarki so tá mann var nítjan hundrað og tjúgu krónur og við fýra døgum so so eru vit uppi á eini áttaogtretivu hundrað í sindur afturat tað áttaogtretivu hundrað krónur fyri eina lítla fyritøku rakar nógv harðari enn eina miðalstóra ella stóra fyritøku tí haldi eg at mann í nevndini burdi hugt eftir um mann nú um tað nú er hensingsmessigt at gera tað soleiðis her yvir ein kamp ella um mann kanska skuldi í størri mundi frá einum alt eftir stødd av fyritagshemnum so sigur mann ókey nú fáa vit arbeiðsstjórinir til at betala eina luftfalsliga størri part av sjúkrafráðveruni faktiskt tvífaldanina tað ljóðar kanska ógvusligt men samanborið við onnur lond so hava vit ikki serliga generøsa almenna skipan frammanundan tá tað kemur til sjúkrafráðveru tað er eitt sindur ringt at samanbera okkara skipan við tí sum er ymsastaðni í norðurlondum millum annað tað at vit hava býtt tað upp í tímanløntum sum fáa hendan her fyrsta og annað frávirði dagin og har ið starvsmenn so fáa sum ofta er fastløntur tey fáa einki afturrinda og arbeiðsgevarin fer við øllum útreiðslunum tað stendur eitt yvirlit í danmark til dømis har hevur mann tretivu dagar finnland hevur tíggju yrkadagar íslanda í mánað og norðan sekstan dagar fyrr tí tvær vikur í føroyum hevur mann so tveir dagar har arbeiðsgevarin rindar og so tekur dagpendingaskipan yvir aftaná tað í so mann kann mann siga at tað er ikki serliga generøst spurningurin er um tað er rímiligt men tað haldi eg er eitt ting sum mann eigur at hyggja eftir hvar raka mann og raka mann óneyðuga hart hjá summum bólkum viss eg svari eg ja so átti mann kanska fari eg inn at differentiera tað yvirskipa sær so so veit eg ikki um um vit um vit stóðu við róðrinum um vit høvdu kanska farið inn og spart akkurát her fyri føroya at her aðrar aðrar inntøkum møguleikar og og onnur støð mann kundi tálma útreiðslur enn enn at fara akkurát her so tað er tað eg hevði ikki so nógv afturat eg haldi nokk so nógv verður sagt sum er at siga um hetta uppskotið so eg vóni bara at tað fær eina góða viðgerð í sínárinum takk fyri mær takk fyri so er tað frimut

rasmusen sum hevur orðið kert so væl ja takk fyri tær formaður ja tað er so her triðju

og fjórður dagurin sum er sum er á skránni og nú hevur edvard jakobsen lýst málið øgiliga væl vegna samvaldsflokkin men tað hevur verið nakrir tað hevur sagdar lívsindir um skipanirnar í øðrum londum snøgg betri tær eru enn í føroyum eg haldi at mann skal at mann skal líka sum hyggja eitt sindur nærri til so nevnt at taka bara eitt á eitt stykki vist tú tekur tær hann til donsku skipanina so er tað so eisini at at fyri tað fyrsta fyri at fáa sjúkradagapeningar so skal løntakara verða starvið í minst fýra fjøruti tímar seinastu átta vikurnar áðrenn sjúkuna tað er so tað og so er tað so eisini at arbeiðsgevari eigur teir fyrstu tretivu dagarnar á men tað tað sum hetta er galdandi men minnast til tað at hetta her er er galdandi fyri fyri løntakara altso tímalent men hetta er eisini galdandi fyri starvsmenn at ert tú longri sjúkur niðri er tað so eisini at kommunan tekur yvir tað er nakað skipans teir hava so hevur mann sagt at landið tók yvir aftaná tað í føroyum er tað so eisini at arbeiðsgevarin hevur skyldu til at betala ein starvsmannuløn tá hann er sjúkur inntil hann ikki er starvið meira og í gjár so royndi eg at siga at eina smáti at sleppa undan at tala løn til ein starvsmann tað er at tú antin sigur viðkomandi úr starvi ella viðkomin fer úr starvi vegna at hann doyr ella at hann sigur upp tað er eina smáti at sleppa undan tí uppá og tað er ikki altíð tá ið fólk eru sjúk at mann ynskir at fara tann keðiliga vegina hjá fólk úr starvi tá ið tey kanska liggja lágt og treingja til at onkur er um tey so tað einasta eg hugsaði um tað er at bara koma framvið so sína trivnaðarnevndin hevur tað við í menti eisini tað er tað at skipan niðri er so eisini at hon er egentliga fyri arbeiðsgevarin so at siga tað sami galdandi fyri starvsmannin og fyri tann tímaløntan í føroyum er tað so eisini at at sum er sum talið er arbeiðsgevarin fyri fyrstu annan dag nú er so ætlanin at vaksa hundrað prosent og at skapa talað triðju fjórða dag eisini og sum eg sagt í viðmerking í áðni so eri eg øgiliga skeptiskur í íkjandi tíð og vil gjarna hava at trivnaðarnevndin tekur tað upp so eisini at hvørt fall at uppskot kemur at venda rætt so eisini at ikki bara rakar onkra vinnur takk fyri takk fyri vit hava viðmerking tað er eydvan jakobsen

takk fyri harfarmaður nú er frimod rasmussen rættleggjanin

ja takk fyri

eg havi ikki forsetningar at siga hvussu vist mann hevði broytt tað hvussu tað hevði rakt vist mann broytti tað til tretivu dagar og við føroyum altso bráðverudagarnir og og sum um talt í max tretivu tað dugi eg ikki at siga men eg veit tað at at hundrað og tjúgu dagar reglur verður brúktur av og á tað eru vistir forsetningar sum skulu vera til staðar kunnu at brúka tann reglin men tá ið hundrað og tjúgu dagar reglur verður brúktur tá hevur tú longu betalt seks sjey mánaðar løn áðrenn tú sleppur av við við starvsmanin so tað er tað er eisini eitt útreiðsla viðvíkjandi at at mann vaknar við at fólk verða at tey kanska at speglera íðilsnir at tey kanska verða heima eg trúgvi tá bestum fólk eg trúgvi ikki at meginpartin av føroyingum trúgvi eg ikki hugsar tann vegin at tey vilja útnýtast ístem takk fyri takk fyri so er tað aksel vegjald

og tað er eitt uppskot frá landsstýriskundi alman

um at gera broytingar í sjúkradagpeningaskipanini soleiðis at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at honlar verða sum sendar út til arbeiðsgevarar kring landið at rinda í staðin fyri og tað er so tað tað er men eg skal bara minnast aftur til farna valskeið og valsríðu so var tað ein flokkur sum segði at nú má mann steðga við at senda rokningar til vinnuna og tað er tann flokkurin sum nú hevur landsstýrisk kvinnuna í almanna málum men lat tað liggja tað sum kanska vit í javnaðarflokkinum høvdu hopað tað var tað nú tann gjørdi broytingar í sjúkradagpendingarskipanum hvussu vit senda okkara rokningar út til vinnuna at var forbetringar í skipanini tað hevði eg roknað við tí at javnaðarflokkurin hevur havt trý uppskot tað seinasta árið í løgtinginum tvey av teimum eru liðugt avbreitt til løgtinginum og feld men har hevur bæði landsstýriskundan samgonga við rættiliga posti og tí triðja liggur í løgtinguløtuni tá eina uppskoti tað er at sum fleiri av inni í dag smærri vinnurekadur kunnu vera rættiliga hart rakt um ein persónur verður sjúkrameldaður og langtíðar sjúkrameldaður tí er tað ein starvsmavur ella starv nú so er tað rættil løn undir sjúku og tað er sjálvandi gott fyri løntakaran og tað skulu vit sjálvandi varðveita men fyri arbeiðsgevarin sum bara hevur tveir løntakar tá ið tveir fólk í starvi og annar verður langtíðar sjúkrameldaður so raka tað rættiliga meint og ringast í føroyum kann tað kanska inni bera at um tað er til dømis eina eini klædnahandil at mann varð latað aftur tí mann ikki hevur rætt til at seta eitt annað fólk at mann tá kundi fingið endurgjald frá sjúkradagp og soleiðis at bandið fyri viðkomandi uppsakti verður munandi minni og so ein annan sum eisini snýr seg um at gera tað eitt sindur betri hjá smáum vinnurekandi vit hava tað soleiðis í dag at tá ert tú sjástøðug vinnurekandi so kanst tú tekna ein trygging fyri stjóran ella eigaran á fyritøkuni men hevur tú skipað eitt smápartafelag so oftan er kanska líka sum eitt felag sum bara er firmað tá eru tvey trý fólk sum arbeiða saman tað kann vera hondverkarar men einki kann standa sum stjóri so kann tann ikki fáa pengar í sjúkradagpeningarskip og hundur fingið tekna ein trygging og fingið sjúkradagpening um viðkomandi blívur raktur á sjúku tað kunnu vit øll tíverri blíva og tað triðja uppskotið tað er at vit hava nakað eitt langt tíðarsjúka og har kann mann í mesta lagi vera fjøruti vikur í sjúkradagpeningarskipan so detta mann út og tað er nøkurt stuttligt millum at aftaná eftir tað og har eru har eru til dømis oftan krabbamaðarsjúklingar men tað kunnu eisini vera onnur betur í dag liva aftaná fjøruti vikur og kanska eisini yvirliva hjá fríska ættir sum tey ikki gjørdu fyrr tí tá vóru viðgerðirnar ikki so góðar men tørvin er so tann at tey vóru loftaðir eisini fíggjarliga tá ið fjøruti vikurnar farnar at mann longdi tað soleiðis at so leingi mann var undir viðgerð og varð sjúkur kundi mann fáa sjúkradagpening tey málini hevur bæði landsurkvinnan samgonga við rætlað positivum og tað kann vera at landsurkvinnan kemur niðan meðan øðrum uppskotini fyr samstundis mann sendir ein rokning til vinnuna mann eisini gjørdi tað betri bæði fyri løntakaran og eisini fyri smáar vinnufyritøkur men tað kann vera at landsurkvinnan kemur við einum øðrum uppskoti seinni og í hesari tingsetuni øllum førum koma nakað av hesum trimum uppskotum niðan sum fyri jarnarflokkurin taka fult undir við teimum tí tað er neyðugt ikki minst fyri langtíðarsjúk og eisini fyri tey sum hava sína egnu fyritøku men tað er ein lítil fyritøka sum ikki megnar at betala kanska fólkuløn undir sjúku onkur tíð sum tá tíverri er onkur tíð takk fyri at fara mær takk fyri so er tað eldspyrt musetisk

hetta er landsstýriskvinna sum hevur orðið kert tú væl ja takk fyri harra formaður ja hetta er eitt

uppskot til løgtingslóg um broyting løgtingslóg um dagpening vegna sjúku og á uppskoti tað er so ein liður í ætlanini hjá samgonguni um at tálma útreiðsluvøksturin í samband við fíggjarlógina tvey túsund og einogtjúgu og dagpeningarskipan virka soleiðis landskasturin rindar fyri sjúkradagpeningin men at arbeiðsgevarar eftir fylgjandi eftir rinda landinum arbeiðsgevarpartin dagpeningarlógin er frá tvey túsund og eitt men ásetingin um arbeiðsgevarar skulu rinda fyri fyrsta og annað fráverudag kom inn í lógina tað kom inn í lógina við løgtingslóg nummar seksogtrýss tvey túsund og trý so liður í sparingini í fíggjarlógini í tvey túsund og trý dagpeningarlógini er ikki broytt hesum viðvíkjandi síðani tó er tað fleiri ferðir verið uppi at venda at hækka fráverutalið ið verður endurrinda arbeiðsgevaran tað eru fleiri ferðir mann tosa um tað í lógaruppskotinum verður arbeiðsgevaraparturin longdir úr tveimum døgum upp til fýra dagar og hetta merkir at arbeiðsgevarar framvegdu skulu endurrinda fyri fyrsta og fjórða fráverudag við uppskotinum verður fíggjarliga byrðan fyri sjúkradagpening í størri mun løgd á arbeiðsgevaran altso skulu arbeiðsgevarar framvegdu endurrinda fyri meira enn teir higartil hava gjørt endamál við uppskotinum er sostatt at hækka inntøkurnar hjá landskassanum mett verður at inntøkur í landskassans við lógaruppskotum hækka við umlei vit hava eisini hoyrt at tað verður onnur átøk sum verða gjørd ið lætta um hjá arbeiðsgevarum eitt nú als gjaldi sum væntandi lækkar í næstum og har vænta mann inngjaldið frá arbeiðsgevarum verður lækkað við eini seks milliónum altso meira enn hesar fimm eg havi lurtað eftir kjakinum í dag og tað er ymiskt hvat kemur fram eg havi lagt verk til tað at míni samgongu felagir teir eru eg veit ikki mann kann siga tað teir venda uppskotinum reyv men tað er ikki eg havi vit høvdu ikki allir sjálvandi men tað er soleiðis at vit høvdu ein samgongufund og eg havi lagt eitt her uppskotið fram og eg hevði hildið at tað var gott at tað kom fram tá á fundinum beinanvegin tað hevði mær dámað betri enn tað verður her í dag men livst so spyrst og tað verður spurtur at akseli johannesen spyr so um við sjúkradagpengum at míni er tí ingilín strøm spurdi eisini tað um at tey við langtíðari sjúkralegu at við sítt tú ert so longri sjúkur enn fjøruti vikur hvat so og tað er eitt mál sum eg havi sagt at eg arbeiði við og tað verður arbeitt við tí og eg vóni at at tað verður ikki alt for leingi fer tað út til hoyringar so tað uppskotið fer til hoyringar so alt í alt so fari eg at takka fyri kjakið og eg vóni at tá ið trúnaðarnevndin er liðug at arbeiða eg veit at uni rasmussen sum er formaður í nevndini hann arbeiðir skjótt og væl saman við nevndini tá skal hann takka fyri so eg vóni at vit koma við vit eru samd um tað sum kemur út klærviðgerð takk fyri takk fyri vit hava eina viðmerking tað er edva jacobsen sigur so væl

takk fyri harra formaður

ja takk fyri teirra formaður tað ivist eg onnur

tað er alt gevn til alt tað gongur nokk tað fer nokk at ganga og tá vit komu út so standa vit saman um soleiðis og uppskot frá síggjast út takk fyri har

málið beint í trimnaðarnevndina til víðari viðgerð og vit eru punkt fýra tær fyrstu viðgerðar tingmálið nummar triðju tretivu tvey túsund og tjúgu tað er uppskot til løgvislóg og broytingur til løgvislóg um almannar pensjónir og tað málið vera so eisini beint í trimnaðarnevndina men formaður fer at biðja um framsøgufakt í hesum málum ger so væl og tað fyrstu tað er uni rasmussen sum hevur orðið ger so væl takk fyri

ja nú hoppi eg teg tað rætta málið sum sum eg haldi meg skulu í gongd við tað er í samband við lestrarstuðul og fyritiagabensjón ja so eri eg rættari leið tað er í samband við at fólk sum eru sum fáa fyritiagabensjón og fáa lestrarstuðul og fáa aðrar viðbøtur eisini barnastyrka okkurt slag og tey fáa ja eg vil kalla tað fáa fáa nógvar pengar heilt upp til trýogtretivu túsund samanlagt útbetalt so tað er nógvar pengar og sjálvandi eru tað fleiri sum fáa minni enn tað men í samband við at tey fáa bæði fyritiagabensjón og lestrarstuðul so er tað tveir mátar at fáa uppihaldspening uppá sum vit meta er ikki rætt at tey fáa dupultan dupult uppihaldspening tí er meiningin at at tey ikki skulu fáa lestrarstuðul tá ið tey fáa tá ið tey fáa fyritiagabensjón og tað er faktiskt tað sum liggur í hesum her uppsláttinum at fáa broytt tað sjálvandi er tað gott at fólk fáa sær útbúgving men men tað skal vera samsvar í hvat hvat mann fær stuðul fyri so vit meta at hetta er tann rættur mátan at takk tær eftir tær uppá takk fyri takk fyri vit hava eina viðmerking tað er stefan klein poulsen

væl ja taka formaður hetta er púra greitt uppskot uppskotið við sær av fyritjóð

ja takk fyri ja eg haldi at tað er einki

tað er eitt einkult mál og eg haldi at eg haldi at tað er rættur máttur at gera tað tær takk fyri takk fyri so er tað

aksel verður johannesen sum hevur orðið

kvinni í almannamálum elsibeth mercedes grundlagsdóttir og tað snýr seg um at gera nakrar broytingar soleiðis at í dag eru tað soleiðis fólk sum fáa fyriterapensjón um tey velja at fara undir útbúgving so fáa tey eisini lestrarstuðul og tað er soleiðis at sær hægst í fyriterapensjón sum fært tú fjúrtan túsund og hundrað og hálvtrýss krónur gott ein partur skattiskyldur millum tað er ætlað lítið sum skattiskyldut og so harumframt fýra túsund og fýra hundrað og einoghálvfjerðs krónur afturat í lestrarstuðlum tað vil siga at tú kemur at fáa átjan túsund og fimm hundrað og sekso hundrað krónur um tær eru stakur og hægstur fyriterapensjónistur og hevur tú eina miðal fyriterapensjón so fært tú ellivu túsund og sekso hálvtrýss og so fýra túsund og fýra hundrað og einoghálvfjerðs og tað heldur landsstýriskvinnan vera forlukrativt og tí sigur mann mann skal mótropna í lestrarstuðlum og vit í tí men tað reisir nakrar fyrr fyrr ellivu fyrr ellar spurningar sum vit gott kundu hugsaðu mær at viðgjørt og sindur nærri í nevndini fyri tað fyrsta so er tað generelt soleiðis at fyriterapensjónar tá teir fara til arbeiðis tá ið gera summar so kunnu teir fortrena eina ávísa upphædd áðrenn teir vóru mótropnaðir eg minnist hvat upphæddin er í dag at fyri nøkuna árið síðani vóru nakrar fýrs túsund krónur haldrið árliga spurningurin er at mann skuldi gjørt tað tað sama mátað um mann fær lest og hini spurningurin tað er at vit stóðu og hevur hægstu fyriterapensjón so er tað tí tú ert óarbeiðsførur í okkurt punkt hví fert tú so at lesa er tað fyri at koma aftur á arbeiðsmarknaðin ella ikki altso tað er ein góður spurningur tí visti er soleiðis at mann ætlar sær tá mann er fyriterapensjónur at fara undir útbúgving heimasíða heima undir arbeiðsfremjandi tiltøkum og fáa tað veit ikki har tað kann mann eisini fáa arbeiðsbúgving haldið eitur soleiðis mann annanhvørt kann man yvirskipað soleiðis at visti tú ætlar tær undir útbúgving og tú fært fyriterapensjón so eitur tú flytað yvir undir arbeiðsfremjandi tiltøk vildi eg mett undir tað skipað mann við til at taka spurningar sum áhugaverdur viðgera kanska í nevndini meira principiellum slagi men javnaðarbukkurin er sterkir avvísandi fyri hvørjum uppskotin er og vit geva tað eina góða viðgerð undir nevndarviðgerðum takk fyri tær viðmerking uni rasmussen

súr so væl ja takk fyri nú tá ið akselvi og hann sær nevnareytar eru um ár

eg og uni rasmussen eru nokk samdir hjá hann veit at tað er tveir stigar fyri tað fjóna

kann vera hægsi fyritrupusjón og miðaliga miðaliga teg mann skal ávísa eina arbeiðsførleika eftir men spurningurin er tá sum mann skal víða í lívinum aftan sær kanska at fáa útbúgvin so mann kann arbeiða okkurt annað enn tað mann hevur arbeitt um tað ikki er undir arbeiðsfremjantiltøkum mann skal vera tí tað er júst tað sum endamálur við arbeiðsfremjantiltøkum og ikki undir fyritrupusjón men tað kunnu vit viðgera undir nevndarviðgerðinum takk fyri áfarman takk fyri so er tað rósa samuelsen sum he

tað gjørt so væl takk fyri maðurin

eg vil ikki fara gjøgnumganga uppskotið so fleiri ferð men eg fari at seta nakað spurningar til landsstýriskvinnuna og til tað sum akstralið johannesen kom við so er samd við honum um tað at hægstur fyritagbankinistur ivist í um í hvønn mun tá verður mett til at tá ert tú óarbeiðsførur men tað ikki verður so at tú ikki skal vera møguleika um at at fara á skúla og kanska fáa nakað annað men at samstundis fáa lestrarstuðul tað er so nakað heilt annað tað er eingin grund at hava tvær skipanir men spurningurin er so um tann sum er miðal hann hevur farið í eina kompensering fyri tað fyri tað mistu arbeiðsevnið og kann so í møguleikanum hevur so møguleikan við at útbúgva seg til tann partin sum er frískur tá siga tað at tú fært seg tað sum tú hevur kunnað fingið í í kompensering við at vera til arbeiðis tað fært tú kanska í lestrarstuðul men eitt sum undrarvørt stendur her tað er í viðmerkingunum at tað stendur broytingarfevnað um øll pensjónstigini hægsta miðal og lægsta her undrar eisini persónar sum fáa fyritíðar pensjón vegna einki ella einki manna støðu tá ið tú ert einki ella einki maður so fært tú einki manna pensjón ella ja tú tá fært tú einki manna pensjón og tað er ein kompensering fyri eina mistu inntøku sum tú hevur mist í samband við at tú hevur mist maka og tí undrar meg tað at at at at mann tekur tann partin við tí at tað hevur einki við at gera við tí sjálvan í forhold til hvar hvar tú hvat skal lestrarstuðul liggja tá tú ert í eina einki støðu so er tað tí tú mist maka so at tað er avneyðugt tá vit hyggja eftir tí í ítrúna nevndini og eg vóni at tað er ein ein ein ein ein hann er skeivt tí at tú skalt ikki vera verri fyri tað er ein einki støðu og ikki kunnu hava vell lestrarstuðul tí at tú hevur mist maka at tá tongur hjá rætt saman ella má eg hava myrkiltan við síðum vist ikki vist ikki er tað sum eg sigi takk fyri takk fyri søgur tú viðmerking hanna jensen ger so væl

takk fyri tær formaður ja tað er júst hettar at tá ið hetta her uppskot ikki hevur verið til

anslýt tí tá eitt loyvarskot loyvarskot ikki verður til hoyringararðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðað

og at mann kann lofta øll teimum tingum sum ivamálirnir og ja og eisini tað er tað at tú ert í miðal og í eini lægstu miðal pensjón um tað ikki tú hoyrir heldur heima í einari í hinar lógini sum arbeiðsferð meðan tiltøk so at tað kanst vera nøkur ting spennandi ting sum tú hevur at arbeiða við í trivnaðarnevndini men serliga teg við einki mønastøðuna at tær at tær at tað er ikki rætt at tú skalt missa lestastuðul vist tú ert í einari einki mønastøðu tað haldi eg ikki tað f takk fyri so er tað hervør pálsdóttir

eg vil gera uppskotið til løgtingslóg og broyting av løgtingslóg um almenna persóni

og annað har tað snýr seg um at lestrarstuðin verður frádrigin í fyritíðarpensjóni vegis um uppskotinum so verður lestrarstuðin frádrigin einum fyritíðarpensjonisti og tað snýr seg um øll pensjónstigini hægsta miðal og lægsta og sum rósa samansøgn var eg á eisini fyritíðarpensjonistar vegna einki og einki mannastøðu generelt eru vit sjálvandi glað fyri at fólk taka sær útbúgving tað er gagnligt fyri borgarum og fyri samfelagi sum heild vit eiga tí eisini at gera tað soleiðis í føroyum at møguleikan er so góður sum møguligt at útbúgva seg av at forseturnar hjá øllum eru so javnar sum møguligt og eisini at fólk eru so sjálvhjálpin sum gjørligt og harvið eisini at hava møguleika at fara undir lesna sum ofta er kanska ein størri ella ein tung uppgáva at fara undir hetta uppskotið tað er ein liður í ætlanini hjá samgonguni at tálma útreiðslunum sum eg nevndi í røðuni sum helt til uppskotið framundan so haldi eg stað tá tað er spellan mann mann ger sparingar á almenna á heilsuøkinum heldur enn at mann kanska finnur inntøkur aðrasta at mann finnur mann breiðkar inntøkugrundarlagið hjá landskassanum ella ferðir sparingar onnur støð enn hjá teimum sum eru vert fyri hetta uppskotið hevur ikki verið til hoyringar og tað ger tað sjálvandi trupultráktina viðger hatta eisini tí at vit ikki hava fingið hoyringsskriv sum vit kunnu hava við í okkara viðgerð her til fyrstuviðgerð og tí hava vit eina stóra uppgávu í trinnarnevndini at lýseta økið væl og allar tær ella øll tey sum verða rakt at vit fáa allar tær lýsingarnar og greiningarnar við haldi eg eisini at tað kundi verið áhugavert ella neyðugt at finna útav hvussu nógv fólk talan er um tí tað verður víst á at tað er ein sparing á sjey hundrað og hálvtrýss túsund krónur um árið sum ein nýlig smálig upphædd tí mun til at aðrar inntøkukeldur sum hava verið framundan í landskassanum eru burtur úr landskassanum nú tey síðstu tvey árini sum fyri mær ljóðar tað sum ein nýlig smálig sparing og at tað er undarligt at mann ikki fer at finna pengar onkra aðrastaðni tað hevur so ein stóran týdning at fólk eisini fyritøkan pensjonistar kunnu fáa sær eina útbúgving og møguliga so eisini koma úr støðuni sum fyritøkan pensjonistar hevur heldur kunnu varðveita tilknýtið til arbeiðsmarknaðin gjøgnum tíðliga starv millum annað og tí er mín kensla ikki akkurát hetta uppskotið eggjar til tað men tað er alt nakað sum vit skulu viðgera í trimnaðarnevndini ja eg haldi ikki at eg havi so nógv at leggja afturat men vit fara hvussu at gera sína uppskotina eina góða viðgerð takk fyri takk fyri so er tað hanna jensen

hevur tú orðið sigurst tú væl takk fyri harra formaður ja aftur eitt mál s

so ella so snýr seg um tað at vera virkin á arbeiðsmarknaðum ella ikki kunnað ella partvíst kunnað og hvørjar almannar skipanir hevur mann so afturat verður tað seg fyri teg á pensjón ella lestrarstuðul ella bæði sum hevdu her faktiskt snýr seg um og ja fleiri av framsølufólkunum frammanundan hava longu dryðið fleiri av teimum spurningunum fram sum mann situr við tá mann fær eitt tílíkt ikki so drúgt orðauppskot sum ikki sigur nakað um hvussu stór bólkurin er sum tað rakar hvat fyri støðu tey fólkini eru í altso ikki so nógv lýsing av teimum fólkunum og hvønn leiklut tað hevur í lívinum hjá hasum fólkunum hvussu nógv av teimum eru faktiskt í miðalág og hvussu oyggir tað nú hava at fáa miðaliga lægstu fyri teg á pensjón har sum mann faktiskt hevur okkurt vera viðvíkjandi tilknýt til arbeiðsmarknað og lestur so har manglar faktiskt nokk so nógv og tað sjálvandi ger tað at vit sita við nógvum spurningum og eisini teir bólkar ella tey feløg sum kanska umboða hesi her fólkini teirra áhugamál eru ikki komin til orðina so tað er ótrúliga ringt at taka støðu til tað bara so er svart hvítt men sjálvandi ein argumentatión í uppskotinum er at tað eru ikki mann skal ikki kunna hava hvussu eitt uppihaldspening í tveimum og tað er líka sum argumentatiónin og eg skilji tað argumentatiónina og kanska serliga í mun til hettar og har sum tað verður fórt fram at hvat skal mann lesa til við sum mann ongantíð kemur aftur á arbeiðsmarknaðin aftur hinvegin fara vit at hyggja eftir tí fjøltátta í arbeiðsmarknaðinum og tí rúmliga arbeiðsmarknaðinum so er spurningurin er vón fyri framman eisini fyri sum mann ikki helt vón var fyri til at hava eitt ávíst tiltnýti og brúka síni evnir í samfelagnum tað er sjálvandi ein part av diskussiónini framsóknin hevur ikki umboð í trivnaðarnevndini so vit komu ikki at sita beint í kjakinum og og arbeiða við og vera kanska kanska kunnu koma til onkrar hoyringar men men vit fáa ikki ordiliga gjørt okkara gjørt okkara støðu galdandi men vit vilja gjarna vita eitt sindur meir um hetta her vit vilja gjarna vita hví mann tekur einki og einkiur og einki um hann á støðu uppí hvat er tað akkurát sum sum ger tað áhugavert hesum samanhanginum og í hvønn mun ger tað meining at tey sum hava tað lakru tað lakru fyritøkupersónina hvussu at tey eru aktiv at tey eru lesandi fer tað at sløkkja nakað sum er gott og sum er í gongd viðvíkjandi lestrið viss mann ger fremreysarbroytingina kann mann hava variannar í sum broytingunum tað haldi eg faktiskt hevði áhugavert at fingið greina nærri eg gangi út frá at landsstýriskvinnan fer at greiða eitt sindur nærri frá nú um tykkara orðið og og sjálvandi her eru nøkur tøl sum sjálvandi kundu verið áhugavert at fingið frágreiða eitt sindur nærri og so havi eg onkran spurning afturat og tað er viðvíkjandi kt kemur nøkur kt-útreiðsla í samband við hesa broytingina vit vita jú at hvørja ferð vit skulu útleiða bólkar burtur úr einari koyring burtur úr einari skipan so kostar tað at leggja um og eg gloymdi faktiskt at nevna tað í samband við hittmáli tað málið sum eitur uppskot til broytinguløg slóða um arbeiðsformenn tiltøk har við nýggju javningini og til tilhugastørv tí har stóðu eisini tað at tað var ein ávísur kostnaður at gera broytingar í kt-skipanum og eg hugsi at tað stendur faktiskt heldur ikki í her so eg tonkti at vita at tað stendur at at hetta kostar til hvat teir sagt mann fær eina inntøku upp á umleið sjey hundrað og hálvtrýss túsund og mári út frá tvey túsund og nítjan tølum er tá alt við er tá eisini umleggingar av kt og praksis við tað haldi eg heldur ikki kemur sera væl fram í sínum uppskotinum men sum sagt vit vilja vera konstruktiv og vit halda eisini tað at lóggávan á almannaøkinum í øllum teimum tættum har sum hon við kemur arbeiði og útbúgving og menning av ymiskum slag hon treingir virkuliga til at allir flokkur hon treingir til at allir flokkar fara aftur til arbeiðis tað eru næstan átta ár síðani at arbeiðsformenn tiltøk koma í gildi so eru onkrar ávísar broytingar gjørdar síðan og tær skulu nú rullast aftur skilja vit er tað tað einasta sum vit skulu gera við hetta málið hava vit ikki eina rúgvu av nýggjari vitan kanska hagtølum og tróndum í samfelagnum sum vit kunnu hyggja nærri eftir hvat eg faktiskt komi burtur úr hvussu rokna hann upp á tey tingini hara debit kretivt hava vit virðismett tey tingini sum koma burtur úr skipanini og so hitt sum eg nevndi jóani liggur skipanina rætta stað tá siga vissu eisini ein fyritøkapersónistur fer at lesa er hann so eitt almannamál ella er hann kanska okkurt annað líka gjarna og og og figureraður í arbeiðsmarknaðarviðurskiftum og útbúgvingarviðurskiftum og í talentmassanum í samfelagnum sum hann sær tað upp á tann mátan so eg hoyrdi aftur hann hjá javnaðarflokkinum nevndi at mann skuldi diskutera um ikki ein partur av hasum her kundi ligið undir arbeiðsverknevndi tiltøk tað er eisini ein áhugaverdur tanki so allir spurningarnir eru sera áhugaverdir so er tað verið áhugaverdur tá hoyrt arbeiðið í trúnaðarnevndini takk fyri harra formaður

ja

fyrr enn tann fyrri harra formaður uppskotið mann sær almannapensjón fyritíðapensjón og lestrarstuðul uppskotið er við sær at hjá fyritíðapensjonistum sum eisini móttakar lestrarstuðul verður pensjónin lækkað við einum upphædd samsvarandi stuðlunum er lestrarstuðulin fýra túsund krónur tá lækkar pensjónin fýra túsund krónur upphæddin sum pensjonisturin hevur eftir verður tann sama sum hjá øðrum fyritíðarpensjónum sum ikki eru lesandi ein fyritíðarpensjonistur sum er undir útbúgving hevur rætt til lestrarstuðul afturat fyritíðapensjón hetta er dupult kompensatión fyritíðapensjón er ein veiting til uppihalds og lestrarstuðul er eisini ein veiting sum er ætlað til uppihalds bæði í almannapensjónslógini og í lestrarstuðulsskipanini verður veittur barnastuðul so eisini her er talan upp dupult kompensatión afturat hesum kemur annar barnastuðul so sum familjuískoyti barnaískoyti til støk og so framvegis hægsta fyritíðarpensjón ógift og lestrarstuðul tilsamans umleið átjan túsund og fimm hundrað krónur aftnað skatt í gjøld hevur viðkomandi børn tá kemur ymisku barnastuðul afturat ein fyritíðarpensjonistur sum er stakur uppihaldari hevur umframt pensjón og lestrarstuðul rætt til hesar veitingar barnaviðbót sambært almannapensjónini barnastuðul sambært lóg og lestrarstuðul barnastuðul til stakar uppihaldar sambært lóg og lestrarstuðul barnaískoyti til stakar uppihaldar barnafrættarátt í skattinum familjuískoyti tó bert um viðkomandi ikki hevur ogn av týdningi barnagjald er ikki ein almenn veiting men eitt gjald frá einum foreldri til hitt vísni veitt fíggjarligt frípláss frá kommununi ein persónur við tveimum børnum sum fær allar veitingar omanfyri hevur umleið trýogtretivu túsund krónur útgoldi átst trýogtretivu túsund krónur útgoldi um mánaðin og sleppur undan at gjalda dagstovnagjald eitt par við tveimum børnum har bæði arbeiða fulla tíð fyri arbeiðaraløn hava bæði tilsamans umleið tretivu túsund krónur aftnað skatt harumframt skal hetta har er gjald eitt møguligt dagstovnagjald um tú ikki kennir hagtøl frá umleið einum ári síðani vísti at tað vóru tveyogtjúgu fyritíðar pensjonistar sum eisini fingu lestrarstuðul at teimum vóru sekstan sum fingu hægsti pensjón broytingin fevnir eisini persónar í eingi støðu til hetta kann nevnast at hetta vanliga er persónar sum eru stakir tey kunnu sostatt eisini hava rætt til annan barnastuðul sum eg akkurát havi nevnt og eisini barnastur eg kundi nevnt at fyri ein løntakara uttan børn skal hava umleið trýogtrýss túsund krónur eftir skatt og gjøld skal arbeiðsinntøkan vera umleið einogtrýss túsund krónur fyri ein løntakara sum er stakur við tveimum børnum skal hava trýogtrýss túsund krónur aftnað skatt og gjøld skal arbeiðsinntøkan vera umleið hálvtrýss túsund krónur so hetta her er líka sum at soleiðisnar at hesi fólkini statikk ikki fáa minni enn áðrenn tey fóru at lesa men ikki dupult kompensatión og til hann eg havi kanska nevnt tað tveyogtjúgu lesandi fyritíðarpensjonistar harav sekstan eru hægstu fyritíðarpensjón og vit vita ikki her og nú hvussu nógv hava børn og tað bleiv eisini spurt um at tað við einkjum einki hann verður mótroknað eins og onnur men hon fær eisini eins og onnur men hon fær eisini út yvir nakað sum einki barnastyrk so einki hann hevur børn so fær hon eisini kompensatión sum er góð og dupult barnastuðul er altíð galdandi so tað er tað takk fyri harra formaður takk fyri vit hava viðmerking tað er edvard jakobsen sigur so væl takk fyri harra formaður tá eg havi roynt at fleiri fer hugt eftir tær

hann lesur at tú gert so væl ja takk fyri harra formaður eeh

ja tað er tað eg havi fingið vita at hetta eru upphæddirnar og tað er tað sum vit fara at broyta nú so men tó so tað verður onga sum eg havi sagt og eisini at tað er sagt við meg at so er tað blivið gjørt í sínum uppskotinum at tey skulu ikki vera verri fyri enn áðrenn tey fóru í skúla ella at lesa tey skulu ikki fáa dupult tað haldi eg sjálv harra forma tað er í ordan takk fyri harra forma

og málurin verður nú beint í trivnaðarnevndina og vit hava punkt fimm tað er fyrst at viðgera tingmál nummar fýraogtretivu tvey túsund og tjúgu tað er uppskot til løgvuslóg og broyting í løgvuslóg um javningar prosent til almannarveitingar hetta er útsetan av javning og formaður fyri at biðja um framsøgufólk á tí økinum so gerst tú væl tað er tað er uni rasmussen sum hevur orðið ger so væl