LM-025/2020

ja nú er tað eitt eitt mál um ókeypis sálarfrøðiliga hjálp til tey sum eru millum fimtan og fimmogtretivu ár eg haldi at hetta er eitt spennandi uppskot eisini upp á tann mátan at mann bergreinsar tað eisini bæði við hvørjum viðvísum og hvørji hvørja sálarliga trupulleikar mann hevur og tíðarskeið er sett á eisini fram til endan á tveyogtjúgu sum mann hevur ið guds er stýrað tí økonomiskt og og kann fylgja upp uppá tað hvussu stóra ávirkan tað hevur á tey fólkini sum fáa hesa sálarligu hjálpina hetta er sjálvandi ógvuliga álvarsamt og at tað eru so nógv fólk sum hava sálarligu trupulleikar av ymiskum slag í hesum førinum blívur tað so tikið tey sum líða av angist og av tunglyndi lætt ella moderat tunglyndi og tað haldi eg er eisini skilagott at mann tekur hesi tingini í fyrstu atløgu og og sum tað er nevnt í í hesum eisini so tey sum hava tað verri enn moderat tunglyndi tá skal tað nokk aðrir millar til eisini fyri at hjálpin skal vera góð nokk so eg haldi tað ljóðar ógvuliga skilagott at eg greinsa tað til hetta fyrst mann hevnir minnist meg rætt níggju milliónir í hesi trý árini tjúgu einogtjúgu tveyogtjúgu og nú er einogtjúgu leygir nei tjúgu leygir so nógv at tann parturin var nokk ein komma átta ella okkurt og so hini bæði árini tríggjar komma seks so níggju milliónir til saman og at mann kann gera mátingar á eisini er hvussu tað gongur hjá teimum sum fáa sær hjálpina ein av grundunum til at mann velur fimtan ár at tey sum eru liðugin fimtan og eru eldri enn tað kunnu taka støðu sjálvi um tey vilja hava sálarfrøðiliga hjálp tey sum eru yngri tey mugu so hava foreldrini ella onkran avvarðandi við upp á hesi tingini og har eru onkrar skipanir sum mann eisini kann hyggja eftir og broyta eitt sindur uppá hvussu tað er men tað sum eisini er viktig tekur for stóran bólk beinanvegin soleiðis at mann hevur gott stýr á hvat tað er mann hevur við at gera og tað at mann bara hevur góðkendar sálarfrøðingar sum hava hava avtalur við við heittutrygd tað haldi eg er eisini gott í hesum førum sjálvt um tað eru viðmerkingar um tað so er tað viktigt at mann hevur tingin uppá pláss tá ið mann startar onkrum av hinum londunum hava tey tikið for nógvar bólkar inn til at taka sær av teimum við ja í onkrum flori havi eg so hoyrt um at tú verður meira kallað vánaliga úrslit men í bretlandi har valdu tey so sálarfrøðingarnar og hava skiliga positiv úrslit at vísa á so eg haldi samanumtikið at hetta var gott uppskot og tað skal fáa eina góða viðgerð í trúnaðarnevndini og sjálvandi fáa vit partarnar inn til hoyring sum hava við at tær gera so síggja vit út frá tíðum um tað skal síggja akkurát soleiðis út ella ikki men tað skal hvussu fáa eina góða viðgerð takk fyri søgdagjóni nólsoyar

jóansin sum hevur eina viðmerking ger so væl ja takk fyri harra formaður ja eg eri púra samdur við jóna rasmussen

ja hatta er púra sannheit sum hjá nátt

nólsoy joensen nevnir at jú fyrr mann grúpir inn jú betri er tað og mann sigur eisini at tey eru væl yngri enn hattar sum sum fáa trupulleikarnar og tað at fyribyrgja er sjálvandi ein ógvuliga týðandi partur men út frá tí sum eg havi fingið fortalt frá serfrøðini um akkurát hettar so so føli eg tað sum at í fyrstu syftu júkussur haldi eg tað rætt at at tað verður hesin bólkurin men at tey yngru eisini kunnu fáa hjálp og á annað máta ikki ikki endiliga taka tað við í hettar sjálvt hetta prosjektið hatta er nakað mann kann arbeiða við síðuleypandi ella á annan hátt við teimum sum eru yngri so er hæddiliga júkussur meiri til at haldast til hendan aldursbólkin út frá tí sum eg havi fingið hann vitað sum nú fáa vit at síggja hvat kemur fram í trúnaðarnevnd

ikilin dittursenstrøm sum hevur orðið kær so væl takk fyri ja nú eru

uppskotið um royndarskipan til ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar millum fimtan og fimmogtretivu ár sum hava angist ella lætt til moderat tunglyndi ella depressión sum eisini kalla tað endiliga her og tað eru vit í javnaðarflokkinum ógvuliga ótrúliga glaðfyri hetta hevur verið eitt mál sum vit hava snakkað nógv um í nógv ár ungmannafelagi í javnaðarflokkinum sosialistisk ung hevur havt hetta sum eitt av sínum hjá hjartamálum í øgiliga nógv ár og nú hevur landsstýrismaðurin í heilsumálum so borið eitt uppskot niðan í tingið í fjør var eitt uppskot til samtyktar um at veita børnum og ungum ókeypis og lætta atgongd til sálarfrøðiliga viðgerð sum javnaðarflokkurin og tjóðveitsflokkurin løgdu fram viðtikið í løgtinginum og nú er sum sagt nakrar ferðir uppskotið frá landsstýrismaður í heilsumálum kai liða holm johannesen er komið eg havi sagt hetta fyrr men eg haldi at tað er eins viðkomandi í dag tá vit brótaðu bein so fara vit út á skaðastovuna bíða nakrar tímar verða viðgjørd úti á sjúkrahúsinum beinanvegin uppfylgjandi viðgerðir tær koma næstan av sær sjálvum næstan uttan at vit noyðast at gera nakað serligt annað enn at møta upp og vísa á beini eftir eina tíð so koma vit aftur á bæði beinini og lívið heldur oftast áfram sum vant og týdningarmiklast av øllum tá vit fáa allar viðgerð púra ókeyps men koma vit illa fyri sálarliga kenna vit okkum strongd ting lítlan og hug hava til at gera nakað eru máttleys útvikla eina sálarliga diagnosu hvat hendir tá tað kann vera at vit eru í tí hepnu støðu at vit sjálvi taka støðu til at ringja til læknan práta í telefon við skrivaran greiða frá okkara støðu sjálvt um tað er ringt og sárbært fáa eina tíð vit koma so hóast vit kanska ikki orka ella hava hug til kommunulæknan greiða einaferð enn frá støðuni og fáa kanska eina ávísing til sálarfrøðing um vit lúka krøvini til at sleppa tað men líða vit av eitt nú tunglyndi strongd ella angist so lúka vit ikki tey krøvini tá kunnu vit sjálvandi heita á ein sálarfrøðing privat og gjalda tað ofta stóra upphæddina ið sálarfrøðilig viðgerð krevur og hóast vit so fáa eina tilvísing so verður fjøruti prosent av viðgerðini goldin vit skjóða ráð til tað ja men so er nokk einki at gera og vit ganga við hasum trupulleikunum sum kanska bað vaksa seg størri og størri og kunnu vera heilt avlæmjandi fyri okkara lív hetta uppskotið tað snýr seg um at seta í verk eina royndarverkætlan í trý ár har fimtan til fimmogtretivu ára gomul sum líða av løttum til moderættum tunglyndi og angist kunnu fær til kommunulækna fáa ávísing til løgggildan sálarfrøðing og fáa upp í tólv viðgerð ókeypis eg ivist onga løtu í at tað er til stóra hjálp og er eitt stórt fet rætta vegin eisini at mann hevur valt at seta talið av viðgerðunum rættiliga høgt tað er eisini gott vit vita at sálarligar avbjóðingar kunnu ávirka neiliga restina av lívinum tað er væl greitt frá í uppskotinum at ein royndarskipan sum hendan sparir inn aftur orsakað av minni belastingu í sjúkrahúsverkinum annars bæði tá ið tað snýr seg um likamligar sjúkur sum sálarsjúkur hálvtrýss prosent meir enn onnur koma út fyri og tá tað snýr seg um tí sum fer fyri skeyti fyri hesi fólkini tá tey eru í teirru sváru støðuni at tey ikki megna at koma til arbeiðis ella at virka í samfelagnum á annan hátt samstund sum tað eisini tekur kanska eitt trýst av psykiatiska tilbodn á sjúkrahúsunum í bretlandi stendur nevnt í uppskotinum at ein krónur á í tílíkar verkætlanir gevur minst tvær krónur aftur til samfelagsbúskapin ein nýggj kanning í danmark vísir at hvør króna til ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð í primeragoyranum sparir fimmogtretivu krónur bara svarandi til sjúkrahúsøkratið tað er tó greitt tað er tó eitt sum eg vildi yngst kundi koma í rætt lag og tað er akkurát hesin millumliðurin sum er kommunulæknin fyri nógv so er tað eitt álvarsamt lop at fara at søkja sær hjálp tí haldi eg kanska tey passa betri um viðkomandi kundi fara til ein við sørfrøði innan sálarfrøðiliga økið ein sálarfrøðing serliga nú tá víst verður á í hoyringskrivi at ætlanin er um at seta sálarfrøðingar í starv á heilsum miðstøðunum kring landið ella tað ið øll føroyum eru hevur verið talað um tað tað eru eisini rættiliga avmarkaðar sálarligar avbjóðingar sum hetta tilboðið er til og mann kann kanska spyrja seg sjálvan um kommunulæknin akkurát etan hatt eg at vurdera hesi hvar tey liggja á skáleiðnum um tað er lætt moderat ella álvarsamt tunglyndi og um talan er um angist uttan tó at taka nakað frá professionalismuni hjá kommunulæknum harafturat so hugsi eg at at tessin listin yvir hendingar sum ein skal hava verið fyri fyri at fáa atgongd til sálarfrøðing gjøgnum heilsutrygd eigur at verða broyttur og kanska tikin burtur bert ein sálarfrøðingur kann vurdera um ein persónur hevur brúk fyri sálarfrøðiligari hjálp ella ikki eg havi hoyrt frá fleiri at í fleiri førum so finna fólk hendan listan onkustaðni og síggja eitt av punktunum siga at tey hava verið úti fyri einaðvísnir hendingunum sum mann skal lúka krøvini fyri fyri at fáa endurgjald úr heilsutrygd og fáa so endurgjaldið tann vegin uttan kanska at lúka krøvini í veruleikanum men av var at hava brúk fyri sálarfrøðiligari hjálp tað er jú ikki nøktandi at mann følir seg noyddan at snýta systemið soleiðis tá ið mann hoyrir til tann bólkin av fólki sum hava brúk fyri sálarligari hjálp tað er ótrúliga gott at hoyra at landsstýrismaðurin longu ber boð um at ein skipan við sálarfrøðiligari hjálp til børn undir fimtan ár saman við foreldrum ella verjum í flestu førum fer at koma ella at hann fer undir at at arbeiða við tí tí tað er eingin ivi um at jú fyrr hjálpin er tøk jú lættari er tað at hjálpa at enda er ikki meiri eftir at siga enn at vit í ánnaflokkinum eru ógvuliga glað fyri at hetta endiliga er ein veðurleiki at skipanin fer at rigga væl og koma nógvum av okkara borgarum til góðar og so við og við fer at fevna um fleiri tilboð innan fyri fleiri sálarligar avbjóðingar og aldursfólkar tí okkara vælferðarsamfelag so skulu vit lofta øllum øllum teimum sum eru komin illa fyri og støddin av pengapunginum hon skal ongantíð verða avgerandi fyri um vit fáa hjálp ella ikki takk fyri

fyrst er tað djóni nólsoy joensen ið gerst væl takk fyri harra formaður eg eri samdur við ingilíðini

ja tað er eingin ivi um at at

í flest øllum familjum er familjan ein øgiliga týðandi liður í einari sálarfrøðiligari viðgerð tað eru eisini øgiliga nógvar kanningar sum vísa tað at um familjan bakkar upp og er har at lofta og at hjálpa við tí so at hjálpa við viðgerðini sum er í gongd so gongur tað betri og skjótari og ja eg haldi eisini heilt sikkurt at landsstýrið eigur rós uppibori fyri at koma við sær royndarskipanini eg haldi eisini sjálva at hon kanska kundi steðgt strekt longri men hetta er so ein góð byrjan og eg haldi eisini at tað at tað er ímillum fimtan og fimmogtretivu heldur kanska at steðga við tretivu so ið sær tað faktiskt eisini fevnir um ein part av vaksnum tað er øgiliga gott at børn skuldu at yngri børn enn fimtan skuldu vera við tað er heilt sikkurt um eg vil seg tikið eftir uppskotum samtyktar so stóð jú ókeypis til børn og ung løtt viðgerð so jú har eru vit eisini eini takk fyri at forma

tær høvdu joensen sum hevur orðið ger so væl takk fyri at formaður

til viðgerðar er uppskot til líknuslóg um royndarskipan um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar millum fimtan og fimmogtretivu ár sum hava angist ella lætt til moderat tunglyndi landsstýrismanninum verður heimilað at seta eina royndarskipan í verk um ókeypis sálarfrøðiliga hjálp til hesar persónarnir og hettar at persónar hava ilt í sálini hetta er sjálvandi ein stórur samfelagsligur trupulleiki men tað er fyrst og fremst ein persónlig tragedia tað er rætt sum tað hevur verið nevnt her fyrr at tað er øgiliga nevnt at fyri at halda seg til at broti bein tað er nevnt at fyri at halda seg til ein beigdan rykk ella ein blintan sum ikki fungerar men okur hava ongantíð í føroyum havt lætt við at fyri at halda seg til at tað er her við sálini tað er soleiðis at eg kenni eg serliga væl til dømis á dhp-pensjantarnar sum eisini eru hava fingið vesentil betri kor nú tað er soleiðis at henni hvør við odd hann útviklar antin enn gift ella tunglyndi annað teimbað øgiliga sjáldan bæði tvey tað kemur fyri annað teimbað oftani útviklast tað í barnárunum her eru nøkur hoyringsskriv sum sum nevna akkurát at her serliga las eg hoyringsskriv frá spesialæknanum á barnasjukariuni sum nevndi at her at fyrr okur seta inn jú betur hin vegin so haldi eg at tað er gott at landsstýrismaðurin er komin við akkurát eisini her uppskotinum at okur taka tey frá fimtan til fimmogtretivu fyrst og fáa tað er týdningarmikið tað alla týdningarmesta í hesum er uttan um sjálvt uppskotið tað er at okur fáa verulig hagtøl gussi kemur hendan skipan hvussu virkar hon hvussu góð er effektin av hesum tað mugu okur fyri alt í verðini leggja doyðin á at tá ið hendan royndarskipan er liðug so hava okur føroysk hagtøl fyri hvussu virkaði hon tað er eingin ivi um at tørvurin er øgiliga stórur umleið ella ein knøpp helvt av øllum av allari sjúkrafráveru á arbeiðsmarknaðinum skyldast sálarligum trupulleikum ikki fysiskum trupulleikum sálarligum trupulleikum tað er ikki nakað mann hoyrir um í tí dagliga men tað er ein veruleiki w h o sigur akkurát tað sama harafturat er tað soleiðis at fólk við sálarligum trupulleikum tey troyta tann primera heilsugarðan nógv meira enn til dømis fólk sum ikki hava vilt í sálarum púra natúrligt tí fólk sum eru sum hava depressión sum hava angist tey hava nógv skjótari við at føla sær okkurt annað tey eru bangin fyri næstan øllum og hava tí og hava tess vegna nógv størri brúk fyri primera heilsugarðanum eisini og belasta hann nógv meira í dag er tað soleiðis at ella inntil í dag hevur ein stórur partur av hesum her fólkunum hesum patientunum hesum lagnunum gingið fyri vág og vind tey hava ongastaðni havt at fara forstáilsið fyri teimum í primera heilsugarðanum hevur verið vánaligt heilsuberkinum hevur verið yvirbelastað so tað at okur nú fáa hetta her uppskotið skal landsstýrismaðurin hava stóra stóra takk fyri tað er soleiðis at tað er oftast í barnaárunum at hetta byrjar men tað manifesteraðist ikki ordiliga fyrr enn tú kemur upp í vaksnamannaldri tá koma fylgjurnar av at tú ikki hevur verið behandlaður sum barn so tað rakar oftani fólk í arbeiðsførumaldri og hetta er veruliga involiderandi hetta er líka involiderandi sum allar aðrar fysiskar sjúkur sum eru involiderandi so alt í alt harra formaður skal landsstýrismaðurin hava takk fyri at hann er komin við sínum uppskotinum hetta verður til óiva til stóran bata fyri eina stóra fjøld av fólki sum hava ilt í sálini sum í dag ganga fyri vág og vind hetta kemur eisini at geva okkum nøkur veruliga góð hagtøl soleiðis at okur kunna í framtíðini veruliga til rættar leggja okra sálarligu tilboð til hesi fólkini tað er eingin ivi um sum so nógv hava sagt her at tað hevði verið ynskiligt at aldursmarkið fór niður men lat okkum nú fáa hetta her lat okkum fáa hesa her royndartíðina í gongd lat okkum fáa hana lat okkum fáa hagtølini samstundis so ivist ikki í á landsstýrismaður arbeiði við at víðka um tilboðini til børn heilt niður í barnagarðsaldur og at mann í tí tilgongdini líka sum mann við hesari tilgongdini hvør mann tekur tey sum eru fimtan til fimmogtretivu inndrevur familjuna familjan er akkurát líka viktig sum tann ið hevur ilt í sál tí tað hongur saman so harra formaður eitt gott uppskot frá landsstýrismaðunum sum er veruliga og sambandsflokkurin stendur aftur aftanfyri hetta er eitt av hjartamálunum hjá sambandsflokkinum sum okur fór til væl upp á at líka stilla sálarligar og fysiskar sjúkur so takk fyri at uppskotið kemur nú og eg vóni og vænti at útlitið av hvussu her kemur at vísa hvussu mann í framtíðini skal takla akkurát hesum menniskjuni sum hava ilt í sálini og sum kann vaka okum øll tað stendur ongastaðni at mann gongur fríur takk fyri harra formaður takk fyri vit hava nakrar viðmerkingar fyrst tað er

vannis joensen gjørt væl takk fyri harra formaður vit hava

takk fyri at forma har

og takk fyri spurningin jóhannes joensen ja sjálvandi hevði tað tað sálarligar avbjóðingar raka næstan tíggju prosent av fólkinum tað er rættiliga nógv og tað er eingin yvir mínari sál um at vissu tú setir inn í skúlunum líka niður í barnagarðin so fært tú virkiligani ein stóran part av hesum her so fært tú virkiliga gjørt nakað við hatta tí tað er akkurát har niðri ið tað byrjar og tað útviklar seg og tað útviklar seg og oftani brýtur tað veruliga út tá tú kemur upp í upp í arbeiðsføran so í í tínum tínum vaksna aldur men jú fyrr tú fangar tað jú betur er tað so ongantíð betur enn at tú kanst fingið skúlasykulákar í føroyum tey verða akkurát líka viktigt sum ein og hvør annar lærari á takk fyri takk fyri so er tað hervør holstøttur

gjørt so væl takk fyri har fór mær er prosand við tí sum er har

takk fyri harra formaður

at hatta uppskotið tað verður so ein av av kanska av av fylgivirkningunum av hesum her uppskotinum at stigmatiseringin byrjar at hvørva tað er státuevgt stór stigmatisering innan fyri sálarliga sálarliga økið tað er nærum ómøguligt til dømis bara at fáa eina at tora at standa fram at siga tað at hann hevur a d h d tað er ikki lukkuligt soleiðis eg kundi nevnt og serliga og fyri ikki at tosa undir persón tað er næstan tabu so tað at at hetta her uppskotið kann vera viðvirkandi til at avstigmatisera tað eg vóni tað verður ein av fylgivirkningunum av lógini um tað og um so er so er bara tað nógv vunnið takk fyri takk fyri so er tað edvard jakobsen sum er har eina viðmerking

væl takk fyri formaður tað var komaðari úr eini sjóðurin á tað eitt tak

takk fyri at fáa mær teg gott at

at edvard jakobsen akkurát nevndi hatta har tí tá mann stendur her so gloymir mann okkurt hatta er eitt av teimum tingunum sum eg gloymdi og sum eg vóni at landsstýrismaðurin veruliga setir á skrá sjótast møguligt hatta er so avgerandi hatta er so viktigt at handan har sálarliga at handan har sálarliga skaðastovan verður sett á stovn tað er altavgerandi fyri nógv av hesum her fólkunum tí mann skal ikki undirvørdera mann skal ikki undirvørdera frá hesum høga tingi hvussu tað kennist hjá einum menniskja sum hevur eina depressión tað kan slett ikki beskrivast og líkamiki hvat okur siga her á røðarapallinum so blívur tað bara til at einki aftur ímóti so tí haldi eg tað var øgiliga positivt at at edvard jakobsen nevndi hatta har og at eg fari víðari til landsstýrismaðurin eg vóni at hann fer at gera nakað við hatta takk fyri takk fyri so tað hervir pálsdóttir sum hevur orðið

gjørt so væl takk fyri tær frá mær ja til viðgerðir í dag

hava vit uppskot til løgmslu um eina royndarskipan um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar millum fimtan og fimmogtretivu ár sum hava angist ella lætt til moderat tunglyndi endiliga kann mann siga at hetta er eitt øgiliga gott uppskot sum vit taka væl ímóti eg haldi serstakliga tað at allir flokkar á tinggerð samdur um at at sálarheilsa og kropslig heilsa skulu javnsetast er eitt gott tekin í tí sum átjan varð ein heildarætlan handa ella fyri sálarliga heilsuføroyum handa tá vóru landstýriskvinnu heilsumálum har hetta her uppskotið var eitt av tilmælunum føroyska vælferðarsamfelagið og heilsuverkið er eyðkent við at tað ikki kosta nakað hjá borgaranum at gerast sjúkur og at sleppa til lækna tað er ein týðandi hornasteinur fyri javnstøðu millum fólk fyri lívs kvalitet og fyri at vit øll kunnu fáa somu góðu hjálp líkamikið hvat mann tjenar tað má ikki verða støðan í føroyum at tað er pengapongurin hjá tær ella tínum foreldrum sum ger av um tú fært sálarfrøðiliga hjálp ella ikki við hesum uppskotinum so verður tað ein royndarskipan sett í verk sum gevur persónum millum fimtan og fimmogtjøruti ár rætt til ókeypt sálarfrøðiliga viðgerð fyri angist ella lætt til móti rætt tunglyndi í viðmerkingunum til hvussu hann stendur at talan er um upp til tólv viðtalur í heildarættini fyri sálarheilsu í føroyum og generelt fyri hoyringarnar sum vit høvdu í sambandi uppskot samtyktar til sjóveldið í einarflokkinum í fjør so var rættiliga væl grundgivið við hví mann við hesum uppskotinum velur aldursbólkin fimtan til fimmogtretivu tí tá tað eru fólk sum eru yngri enn tað so eru tað onnur viðurskiftir og skipanir sum skulu gerast sum gerast í galdandi millum annað tað at persónar sum eru yngri enn fimtan ár ikki kunnu sjálvi biðja um viðtalur frá kommunulækna til at geva tað sum mann kallar informeriskt samtykki meðan tað kunnu fimtan til seytjan ára gomul umframt tá eiga at vera aðrar skipanir sum lofta teimum sum eru yngri enn fimtan ár men tað er sjálvandi nakað sum vit eisini fara at seta spurningar til í hoyringunum í nevndini so vit fáa alt tað upp á pláss og at mann so eisini hevur valt angist og lætt til moderati tunglyndi tað er nokk tí tað er millum tær vanligastu sálarsjúkurnar og tí hevur mann valt at brúka hesar diagnosurnar í royndarskipanini og tað haldi eg eisini fínt men tað kunnu vit sjálvandi eisini hyggja uppá í nevndini so vit eru sikkurt uppá at vit fáa tí bestu loysnina hetta royndarskipanin fer úr gildi einstridunda desembur í tjúgu tveyogtjúgu so tað er ein royndarskipanini ein áramáli sum mann kann eftirmeta aftan á hvussu nú gingi og mann kann betranna ella hvat tað var sum riggaði og kanska ikki hendan her royndarskipanin fer uttan iva at gagna øgiliga nógvum borgarum og teirra avvarðandi men men hendan royndarskipanin ella tað vit fara vónandi at bera hetta ígjøgnum løgtingið merkir ikki at vit ikki skuldu blíva við at styrkja sálarheilsuøkið fyri allar borgarar yngri sum eldri sálarheilsa hevur verið og er framvegis rættiliga stigmatiserað og tí hevur mann kanska helst tosað nóg nógv alment sálarligar trupulleikar viss vit so fara til støðuna í dag so er hon støðan tann at fyri at fáa fíggjarligt ískoyti frá heilsutrygd til sálarliga viðgerð so skalt tú lúka ein av teimum nýggju ásettu treytunum í kunngerðini um fíggjarligt ískoyti men hesar treyturnar eru øgiliga strangar eingin av treytunum góðtekur at tú í gásareyðum bara hevur sálarligar trupulleikar tú kanst til dømis fáa ískoyti um tú ert avvarðandi til onkran ið er raktast álvarsliga av sálarsjúku men ikki um tú sjálv ert rakt av sálarsjúku tað merkir faktiskt at tú um tú ert fíggjarliga illa fyri so skalt tú vera øgiliga illa fyri sálarliga til dømis so langt sum sjálvmársheit ella hava roynt at gjørt sjálvmár fyri at fáa ískoyti frá heilsutrygd upp á fjøruti prosent og tað er upp á ongan máta fyribyrgjandi arbeiði fyri sálarheilsuna royndir uttanlands vísa okkum at tilboð um oyggjapi sálarfrøðiliga viðgerð hava nógv bæði fyri borgaran men eisini fyri samfelagi sum heild fyri tann einstaka hevur tað sjálvandi stórar fyrimunir tí tað hevur altíð stóran týdning at fáa góða og skjóta hjálp men fyribyrgjandi arbeiði hevur eisini stóran týdning fyri búskapin tí tað bat sær fyri part hjá sjúkufráveru fyriti á pensjónum og færri komplikatiónir við heilsustøðuni hjá borgarum verður tað seinni í lívinum og tí er tað eisini øgiliga viktigt at vit fokusera upp á fyribyrgjandi arbeiði og tað ikki tí at eg havi nakran hálming av at mann ikki ætlar at gera tað tað virkar til at vera lagt orku í tað frá landsstýrismanninum eisini sálarheilsa hevur og er sum segði verið rættiliga stigmatiserað og tí er tað eisini øgiliga skamfult ofta at tosa um um tú ert rakt av sálarsjúku skomm livir bestu tøgnini og tí við at tosa meira um tað um sálarheilsa er generelt at uppraðfesta økið politiskt so eru vit við til at stigmatisera evnið og tað er eisini fyribyrgjandi arbeiði tí kann mann eisini seta onnur átøk í verk millum annað sálarfrøði á skemaði í fólkaskúlanum at hava meira upplýsing eina bráðfeingis telefonlinju eina bráðfeingis skaðastovu fyri sálarsjúk og so víðari og tí vónarar til landsstýrismannurin tá hann tekur orðið kann koma eitt sindur inn á hvussu tað gongur við arbeiðinum um skaðastovuna um psykiatrisku skaðastovuna hvar tað arbeiðið liggur mín vón er at hetta uppskotið er eitt starvsgott upp á vit um ikki alt ov langa tíð veruliga javnseta sálarheilsu við kropsliga heilsu tí tað eigur ikki at gerast munur á okkum um vit hava brotið beini ella stríða sálarliga hetta uppskotið fer í trúnaðarnevndina og har fær vit at gera tína øgiliga góða viðgerð við taka undirvísingum uppskotinum og vit halda at hetta er eitt øgiliga gott fet á leiðini til at styrkja sálarliga økið við føroyum takk fyri har fær mær takk fyri so er tað siri steinberg sum hevur hana við mær

ja hetta er við stigmatisering og traðformaður ja hetta er við stigmatisering og eitt

merkingina sigur steinberg at tað er eingin ivi um at

at evnið sálarheilsa verður stigmatiserað við sær fólk ið líða av sálarligum trúplakum ikki teirra tosa um tað og tí er tað jú eisini gott og fyribyrgjandi arbeiði at vit sum ikki líða av sálarligum trúplakum eggja upp til eina samtalu so vit fáa hjálp teimum ið skulu hjálpast í mun til kunngerðina í dag um fíggeliga ískoytir frá heilsustrygd so er tað fjøruti prosent og tað er sjálvandi ein góð hjálp men tað merkir státøku ikki at tað er bíligt at sleppa til sálarfrøðing hjá serliga kanska ungum fólki sum eru lesandi og so víðari tá vit høvdu eitt uppskot í fjør tá fortaldi eg um eina vinkonu hjá mær sum tey sæðastu trý árini hevur gingið til sálarfrøðing og fingið ískoyti frá heilsustrygd men státøku skulu av við eini trýss túsund krónur meðan hon hevur verið lesandi og tað verður sjálvandi rakt hart sum eisini er galið fyri sálarheilsuna at mann verður pressaður f takk fyri takk fyri søra stefan klein poulsen

sum hevur orðið ger so væl takkar formaður

ja hetta er fyrsta viðgerð av løgtingsmáli nummar fimmogtjúgu sum er uppskot til løgslóg um royndarskipan um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar millum fimtan og fimmogtretivu ár sum hava angist ella lætt til móti ráð tunglyndi og so í stuttum so er hetta ein heimild sum landsstýrismaðurin í heilsumálum fær til at starta hesa royndarskipanina og viðgerðin hon verður veitt av privat starvandi sálarfrøðingum og tað vísir at tað er tað privatið sálarfrøðingarnar sum eru boðlurin í sálarfrøðiligu økinum sum mann kann siga soleiðis og og tað kemur at virka sambært sáttmála við heilsutrygd og er tað ein kommunlækni sum kann avvísa ein persónur til eitt ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð og sum har hevur pálsræturvegnja so er galdan skipan ein ískoytiskipan har eisini er kommunlæknin sum metir um um viðkomandi skal fáa hetta ískoytu og tað er so eitt fíggjarligt ískoytu á fjøruti prosent av gjaldinum til tær viðgerðirnar í uppskotinum kemur eitt fram at wbo er komin til einum niðurstøvi at vánaliga sálarheilsa fevnir um umleið áttaogtretivu prosent av allari sjúku í ríkum londum so hetta er ein trupulleiki sum onkursvegna eisini fylgir við vælferðini og teirra tøl vísa eisini á at at meginparturin ikki fær eina hóskandi viðgerð og at viðgerðin oftast er heilivágur og teir viðmæla faktiskt at mann sum fyrsta væl brúkar sálarfrøðiliga viðgerð altso sálarfrøðingar og annað heldur enn at hoppa yvir til medisini og tað tað dámar mær øgiliga væl at tí og og meldar tað so greitt út og síggja mær eitt fram at sálarsjúka kostar okkara samfelagi nógvar pengar tað eru fleiri sum ikki klára at fara til arbeiðis vegna sálarsjúku sum er kanska ikki fulla tíð og so stendur eisini at umleið fjøruti prosent av allari sjúkrafráðveru er av sálarfrøðiligum orsøkum og so stendur eisini at granskingin vísir á at meir nýtslan er umleið hálvtrýss prosent hjá sálarfrøðingum av likamligum heilsutænastum og orsøkirnar eru so at sálarsjúkakan kann ganga úr tí lívsstílin og mann kann hava lyndi til at vera minni virkin og hava ósýnar vanar tá ið mann hevur ringa sálarheilsu so hetta kann eisini við til at bøta um tað og eg heldi sjálvandi til at vit brúka orkur upp á ráðgeving heldur enn at fara tann medisinska vegin tí at halda okkara mál tað má vera at at so lítið av medisini verður brúkt sum møguligt eisini í økinum og tað meldar w h øgiliga greitt út teir vísa at medisin skal ikki vera fyrsta loysnin men sjálvandi skal medisin vera møguligt har tað er tann einasti útvegurin men tað vísir seg tí betri at flestu fólk hava tann hálning at tey eru skeptisk mótvegis medisini og og ynskja sálarfrøðiliga viðgerð men allíkavæl er medisinfrarbrúkið kanska nakað høgt uttan at hava tølini beint her og eg veit ikki um um kommunulæknar eru kanska heldur liðarligir ella ella ella um teir hella til medisinska viðgerð tað veit eg ikki eg skal ikki koma nøkur uppástavandi men men eg vildi ynskt at mann brúkti meira orkur upp á aðrar loysnir áðrenn mann fór til medisini og akkurát tað er við sálarfrøðingum tað er so ynskja at raðfesta tað hægri eg havi ræðiliga lítla erfaring við sálarfrøðingum men men eg hugsi sjálvandi tað fyrst og fremst fram um medisini men hvønn helgi kom har til at at vit at vit eg veit ikki mann kann siga tað dyrka sálarsjúku ella gera tað gera tað til ein størri eg veit ikki hvussu mann skal siga men men hetta er við at terapi terapi terapi tað kann eisini skjótt at vit dyrka ávískar trupulleikar og kanska gera tær størri um sum í førinum tað mátta helgi blíva til tí at vit hava jú ábyrgd av okkurt sjálvum um eisini røkta okkara egna likam okkara egna sálarheilsu tað var tað ótrúliga viktig men suksoyar kom inn aftur hví fimtan til fimmogtretivu ár tí tað stendur í uppskotinum haraftur móti kunnu persónar yngri enn fimtan ár ikki sjálvir biðja um viðtalu hjá kommunlækna ella at geva informerisk samtyku til viðgerð í slíkum førinum er tað foreldramyndugleikarnarin ið skal geva loyvi til viðgerð so stattur eitt tilboð um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til børn og ung undir fimtan ár ikki partur av hesum uppskoti men ætlanin er at seta eitt arbeiði í verk har tað verður viðgjørt hvussu tilboðið eisini kann styrkjast til henda yngra málbólkin og eg øgiliga gjarna vilja hoyrt hvussu tað verður gjørt hvussu røkka vit so teimum sum eru undir fimtan ár og tí at eg havi síggist okkurt fegnast sum eitt stórt hol í hesa royndarsk minsta mark og haldi tí at tað skal útbreivast øgiliga væl hvussu tey yngri verða loftaðir og føroya barna og ungdómssykratriðin hon vísir á júst eftir her at aldursmarkið tað niðara aldursmarkið tað er ikki fakligt logiskt og eisini á eftir at familjan má vera við í tilgongdini og heilsumálaráðið sigur eisini at heilsumálaráðið skal í hesum sambandi vísa til viðmerkingarnar omanfyri um tað sama har varð víst á at at eitt tilboð um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til børn og ung undir fimtan ár ikki er partur av hesum uppskoti men fer at verða viðgjørt fyri seg sum at vil onkursvegna ikki hava tað við og tí haldi øgiliga áhugavert at hoyra ok hvussu verður hitt so gjørt og havi onkursvegna ein forvatning um at attrivnaðarnevndin viðger akkurát hendan partin øgiliga væl tí at sálarfrøðiliga koma hjá fleirum hjá fleiri ungum áðrenn tey eru fimtan ár og tí skilji eg ikki ordiliga hví tað er ikki komið inn í eitt her men tað er kanska okkurt sum eg ikki eri nóg greiður yvir viðviðgerðin hesum men yvirstjóðið at trivnaðarnevndin kemur at greiða útgreina akkurát hatta øgiliga væl og tað var soleiðis at í gjár var útnorður dagur og hann var hildin millum hann á norðlandahúsinum og har bleiv sálarheilsa sett í fokus og har vóru tríggir øgiliga góðir fyrilestrar abc sálarheilsa vísti tað at vit mugu vera virkin vit mugu vera saman og vera engageraði abc tey bygdu av trý punkt har ungdómshúsið var eisini stigar vísti tað hvussu teirra barnavirksom var og hvussu tey ungu tey vóru eisini ungdómshús eisini barnahús og ungdómshús og tað vísti at tá ið tey koma til sendaflokk uppeftir so fer eitt stórt skifti fram tað fer frá at gera og gera og gera og bara vera saman til at handa um relatiónir og onnur ting at hanga út og eg trúgvi at tað er eitt øgiliga trupult skifti sum fer fram hjá nógvum frá at vera barn til vaksin til mann blívur vaksin og tað vísti at tað eru nógv mests dreingir sum koma til ungdómshúsini millum annað av tí orsøk og ísf var eisini har so tað var ein øgiliga góður og reyður tráður ígjøgnum hesar framløgurnar til ísf og onnur tey vísti á at tá ið tey koma tá ið ung koma til fimtan ár so hoppa tey ræðiliga ofta av ítróttu øðrum tilboðum sum tey hava tí tá fer tað frá at vera ein góður felagsskapur har tey kunnu hava tað gott saman í einari ítróttagrein til at vera elitið ítróttur og tí kom ísf eisini útgreinaði tað eftir her við at reika broyttini og úrval jørgen niclasen vísti á eftir at vit klára okkum øgiliga væl og vit hava nógvar góðar elitið ílkarar og fótbóltslini blíva bara betri og betri men vit mugu ikki gloyma broyttina tá tað kemur til ítrótt og frítíðarvirksemi annars tí at felagsskapurin sum var eisini ein reyður tráður felagsskapurin hevur so ótrúliga nógv at siga fyri børn og ung og tað kom púra greitt fram tað var broytt greitt fram og tað var ein reyður tráður nýðugt sum er at samkomna ungdómshús ella onnur ítriv á so danskt drama kunst altso jú neyðugt so er felagsskapurin so ótrúliga nógv at siga fyri tey ungu og tað er har vit mugu seta greiðar rammar og góðar rammar fyri teir felagsskapur so at børn og ung hava tey tilboð og serliga innan fyri ítróttin har tey siga at fimmogfýrs fimmogfýrs prosent av børnum koma til ítrótt av onkrum slag so er tað so er vitligt at mann eisini raðfestir broyttina onkursvegna men eg haldi nú er ikki nógv tíð eftir men einsaklingurin hann má sjálvandi ikki missa ábyrgdina av sær sjálvum hann skal taka fulla ábyrgd av sínari egnu heilsu og har kundi mann onkursvegna stuðlur bundur tað hvussu hvussu mann røkir sína sálarheilsu miðla tað út og so vóru nógv ínaðast niður við sosialu miðlum og snildvónum sum sum leggja eitt øgiliga stórt trýst á okkara ungdóm men men tað at taka saman um so er tað ikki so einkilt eitt undirvísing er at sálarheilsa og fysisk heilsa verða javnsett men her eru nógv ting sum mann kann skriva uppá og skal hava í mentu tá ið kemur til ungu sálarheilsu takkar for mær

sing tað er johannes joensen kjørtan ja takk fyri at formaður nevndi stefan klein poulsen eftir s

taka formaður jú fyribyrging um og á tí

at seta pengar inn her kann vísa seg væliga skilagott haldið nøkur tøl varð nevnd í hevði beint at summarstaðni fær mann fyri hvørja krónur tú setur í hetta her sum fært tú tvær rættir og aðrastaðni meir men eg havi ikki kannað tað í djúptina men hetta er við persónligari ábyrgd og eg nevni johannes joensen at tað kann vera arvaligt tað sum eg leggi dentar tað er bara at tað má ikki blíva soleiðis at vit skulu øll duga upp á ávísar skipanir føroyingar má eisini vita at at hann skal taka sær av sína egnu sálarheilsu og har hevur blaðikrossur millum annað meldað ein øgiliga greiðan boðskap út sum tey har tey seta yvirskriftina mr sms emotión rúsur sjúka matur og svøvnur at vit ílka regluliga at tú ikki rúsa okkum frá komi ígjøgnum dalarnir tak okkum av sjúku javnviga mat og svøvn og tað er so har grundleggjandi ting sum kunnu broyta øgiliga nógv í lívinum hjá einum menniskja sum mann klárar disciplineraður og og sjálvur tak ábyrgd men sjálvandi tað er summi sum sum ikki klárar loftadíðir og ikki alt hetta er nokk og har mugu vit seta aðrar skipanir í verk sum hetta og góðar rammir og og felagsskapurin er sjálvandi ótrúliga viktigur tá tað kemur tað er felagsskapur av øllum slag

jóansin kemur so væl

ja av sannum heini eitt gott uppskot sum er til viðgerðardag og rót til landsstýrismannin fyri at koma í tingi við slíkum uppskoti sum kann vera so øgiliga góð hjálp til so øgiliga nógv føroyingar sum sum líða bæði ung fólk serliga og teirra familjur sum standa púra ráðaleys tá tey koma í hesar støðurnar men so havi eg hug at siga beinanvegin at sálarfrøðiliga hjálp tað er tað ikki tað er meira komplekskt enn sum so og tíðið dámar mær nokk so væl tað sum framgongur av hoyringsskrivum eisini at mær hevði dámt best við sum hann koyrdi hetta tilboðið eisini lækkaði aldrin tá vit siga at foreldur eisini blivu umfamd av sum kundu játta at tikið av einum slíkum tilboði tí jú fyrr sum eg segði í eini viðmerking jú fyrr jú betri fyrr eru vit seta inn í familjuna og kunnu vísa á hvar er hvar avbjóðingarnar jú fyrr kunnu vit forða fyri at tað sum ein tendensur er í samfelagnum í dag er at vit proppa alt ov nógvum heilivág í okkara ungu tað er ein trupulleiki tað er fornevnt tí at vit sum hyggur eftir tað sum bæði fólkaheilsuráðið og aðrir stovnar hava verið inni á at tað er at børn og ung gevast tíðliga tey eru bekymraðir fyri okkara ungu tey gevast tíðliga við ítrótti tey gevast tíðliga íðka tað er hetta kanska ósunt nógv av teimum tað vil siga at tað er øgiliga skjótt at koma út í eina eina eina gongd ella eina ráð sum sum sum ber tann forkertan vegin og tí er tað so øgiliga týdningarmikið at tann ráðgevingin ella tað til alla familjuna og tann unga er eisini av øðrum fakbólkum inn yvir altso tað verður seg erguterapeutar kostráðgevarar hvørt á sínum tí hevði tað liðugt øgiliga væl úti í út kanska úti í kommununi men tað hevur mann so valt ikki at gjørt í hesum førinum men nú er hetta royndarskipan og og kanska tað eisini tí at eg havi hug at nevna tað her at at nevndin eisini kanska hyggur upp á tað og tí at tað er mær dámt væl at at mann kundi fingið ta hjálpina úti í tí heimliga umhvørmi áðrenn líkasum at at hvat skal eg siga bøldurin vaksin so nógv at at bara tann ungi skal hava hjálp hjá sálarfrøðingi og øgiliga skjótt her tí at vit slíkum uppskoti her sum vit hava her hon kann bjarga øgiliga nógvum eisini sum eg nevndi ungum og sárbara familjum og og tí vit skulu minnast til tað at vit mást ikki fara hjálp tíðliga tey ungu og familjan so eg sannlíki fyri at fáa eina útbúgving og at koma út eftir at fáa eina eitt gott arbeiðsloyv seinni øð nógv verri og tí er tað so øgiliga týdningarmikið at mann byrjar so øgiliga tíðliga sá sum tað eisini verður nevnt onkrastaðni at mann fer út í fólkaskúlan eisini og hevur kanska tað ráðgevingin hjá longu har so mann kann lofta nøkrum tingum tað hevur verið tað er eitt stórt frambrot og tí at tað sum ofta hendir í íslíkum altso tað sum eg hug at nevna hetta her við aldursmarkinum tað er tað at í hoyringsskrivinum hjá psykulatriðini so eru tað psykulátarar altso tað eru ikki hvør sum helst sum sum úttala seg um tað at at tað er við aldrinum at hann er settur til fimtan ár er roynt fakliga ikki logiskur og tí angist og ofta hjá børnum og tað er tað byrjar í tíðliga árum og kann vera við til at viðvirkandi til at vit mást ikki steðga tí at tað kann forverra og tí mæla tey enntá til í sínum hoyringsskrivinum leiðslan í barnungum psykulatriðini at aldursmarkið verður simplin strekuløg tikið burtur so at møguleiki verður at behandla eftir børnini í rættari tíð og so nevna tey eisini víðari at eftir við familjuterapiðini sum eg var inni á í byrjanini at at jú fyrr tú fært familjurnar inn í viðgerðina tað er tað kann vera bjargingin hjá og loysnin hjá øgiliga í nógvum førum eg sigi ikki í øllum men í øgiliga nógvum førum so tað hevði eg sjálvt um uppskotið er øgiliga gott og alla aðra vert til vit tí so hugsi eg at her eru nøkur ting sum mann kundi hugt upp á og akkurát fimmogtretivu ár eg veit ikki hví mann skal so høgt upp altso so vil eg heldur heldur fara niður eftir tað er líka so mítt mín boðskapur her ið tí tók við orðið við hesum málinum tí at eg haldi at vit eiga at sæt seg upp á tað fyribyrgingarliga partin nógv meira enn vit gera so eitt gott stig av leiðini og rótstøðan landsstýrismanni fyri hetta góða uppskot takk fyri harra forma hjá mær seg hvørjum tann fyrsta tað er har ið bólsoyar gjørt væl

takk fyri ja dreingin ivi um at hetta uppskotið er rætt

takk fyri øh ja takk fyri viðmerki tá tú ert

byggina hevur poststøddur bara tað at vit her í tinginum kunnu tosa um í tali seta at her við avbjóðingum nú hevur era jóansin eisini vit nú á døguliga væl fyrr í dag ger tað at út ímillum fólk út millum tann vanliga føroyingin er er tað í lagi at at tosa um eftir tinginum tí tað hevur ofta verið eitt nokk so tabu tabu belakti evni serligt her við við sálarliga avbjóðingum nógvar familjur í føroyum kenna til tað men á onkran máta hevur mann á onkran máta túsund og eitt sindur henn og mann mann og og so hevur ofta loysnin verið verið verið heilivágur har mann hevur dulmað hvussu mann føroyingur hevur hevur ikki bara bara dulmaður vekk og tað ikki tað skulu tað skulu vit ikki ongantíð góðtak vit skulu vera kritiskir fyri tí at taka heilivágur ikki tí hann hevur hjálpt øgiliga nógvum eisini stelst tað men eg bangi fyri og tað sum eisini verður víst á áðrenn nógvum kanningum so tendensurin er at tað verður meiri meir og takk fyri harra formaður ja takk so tá ið uni rasmussen sum hevur eina viðmerking gjørt seg væl

takk fyri tá eg hugsaði bara í samband við at geva eina nátt

ja takk fyri og takk fyri myrkinesin og rasmussen ja mugu var

tí er meira tað at tá ið mann nú hevur og eg fullvæl greiður yvir at at tað er ein royndarskipan men eg eitt land avstað kundi eg hugsað mær at og eg veit mann hevur hasar avmarkingarnar við at siga niður til fimtan ár so hevur mann sjálvur møguleikar til at takka ja til tilboðið eg hugsi tað eitt skift longur og og um tað ikki verður nú í hevum so er tað eisini gleðiligt at at vita tað at kanska landsstýrismaðurin ella umsitingin har fer at arbeiða víðari við at at at víðka eftir av tilboði til at til tey ungu sum eru undir og kanska enntá fólkaskúlan tí tað er líka sum tað sum eg sum tað næsta hevði ynskt fyri at jú fyri tað er til líka sum út frá tí at jú fyri vit byrja upp á hesi heri viðgerðina at hon ikki sleppur at vaksa seg til eina bótt sum vit ikki fáa lofta aftur og tí tí til líka tí míttboðing og tí hava eg eisini virðing fyri at mann mann seta har í fyrstum umfør men men vónandi so so verður tað víðka seinni takk fyri harra formaður ja takk so tað sigur streymper sum viðmerking gjørt væl frá formaður

ja eg haldi øll úr samdum eftir at gott uppskot men tað er

og sera viðkomandi viðmerking tí at

at eitt er tað at hetta kemur í tingi nú og vónandi verður samtykt og fær eina skjóta viðgerð tað er yvirhøvur tað at hyggja uppá tað at hava eina sunna lívsferðslu tí tað er ikki tað sama nú at vera ungur sum tað var fyri tá ið vit fyri skjótt fjøruti árum síðan ella kann mann siga ella hjá summun og tí at tað eru øgiliga nógv onnur krøv í dag til ein ungan at skula fyri at halda seg til bæði og at tað kemur til hvussu skjótt alt fyrigongur og krøv til útbúgving krøv til útsjóðing krøv til alt altso og tí tí er tað ikki løgið at tann ungir hvat skal mann siga er men í eini serligum vanda fyri at ella líkasum at koma út við sær óheppnu støðurnar og tí tí má mann royna alla tíðina eisini at vera nærverandi og hugsa at at vera tætt hjá teimum hava tær so nógva tætta samband við tey ungu og tosa við tey so nógv sum vit eru høvur takk fyri fara fóna ja takk sovorðið neystur at røða johannes joensen

ger so væl takk fyri tær frá maður ja bara eitt lítil viðmerki

til alt kjakið um um um eitt uppskoti bara takka fyri at landsnorðarnir leggur uppskotið fram hetta er eitt uppskotið um jónaflokkur um vita um hesa ókeyp og sálarvarpsfrøðuligu hjálpina og tað er nógv tosað um um aldursmarkið um tað skal vera fimtan fimmogtrýss vár longur niður eg hugsi mær teg at hvat er tað at vit royna at fyribyrgja vit vita at ungdómar líða nógv ella fólk generell líðanógvur av eingist og tunglyndi so at nýtt komið inn sum eitur skúlanoktan mann noktar at ganga í skúla mann rýmir heim tað er øgiliga breitt ella tað er útbreitt í skúlanum nú serliga í framhaldsdeild og tað er líka sum ein annar partur av hesum her hesi stressaðu tilveruni sum sum vit liva í ella hvussu hevur tilveruni sum eru eitt trýst hvussu er á ungdóminum og børnum og tí hugsi eg at tá ið tað er so lítið samfelag so burdu vit havt eina serføroyska skipa sjálvandi vit kunnu læra av hvussu útlendingar hava gjørt tað danir hava gjørt tað nú tá landsmaðurin er lagt upp fyri einari einari skipan sum ein royndarskipan slítist í donsku so skal mann kanska hugta eftir teimum føroyska samfelagnum hvussu tað er hvussu tað myndar seg hvussu tað er hvussu vit byggja okkara samfelag upp vit eru øgiliga eitt lítið samfelag smál lokal samfeløg og har hugsi eg meira um um tað at mann kundi havt skúlasólarfrøðingar akkurát sum mann hevur skúlað sjúkrasystrar ella sjúkrarøktarfrøðingar har sum mann kann fyribyrgja nógv fyrri í skúlaaldri nú havi eg arbeitt í skúloyki so nógv ár og har meini eg at tað er ein mangul og tað verður nógv ár at mann skuldi havt fingið sálarhjálp nógv fyrri tað er eisini lætt um arbeiðið hjá starvsfólkum í skúlunum og tí hevði ikki verið neyðugt at mann skuldi melda børnini til ella fær til lækna og so fingið ein ávís indir sálarfrøðing men tú hevði sálarfrøðingin á staðnum tú kundi dagst forjar upp í sjey økir og so hevði tað ein sálarfrøðing sum ferðaðist millum skúlarnar í økinum og fyribyrgdi at næmingar koma út í tað sum eitur eingist og tunglyndi og skúlanokta sum er eitt nýtt heiti tað verður sagt frá útlondunum at tólv viðgerðir er tað optimala ella tað sum er max men mann sigur at seks er er er er tað sum er nøktandi vanligvís tað kann gott vera at fýra viðgerðir hevði verið nokk við sum mann hevði taklandi í skúlanum sum mann slapp niður á heilt fáa viðgerðir áðrenn mann kom aftur á skinnara mann sigur at fýra prosent ella fýra prosent av fólkatalanum líða av eingist og tunglyndi og mann kann hugsa tað at at tað talið so lækkar fullaðis at mann kemur niður á trý og tvey prosent við sum mann setir inn tíðliga so eg hugsi at tað at hugsa fyribyrgjandi er nokk viktigt og ikki endiliga hyggja eftir hvussu onnur sjálvandi hyggja eftir hvussu onnur gera men kanska finna okkara egna máta at skipa tingini uppá tí vit eru eitt nógv minni samfelag tað burtur verið meira gjøgnumskygd í føroyum so er tað at játta pengarnar tað er ofta tað sum er trupulleikin at fáa at játta pengarnar til at gera nú mann finnur játta pengarnar til eitt royndar prosjekt so er kanska eisini viktigtkt at finna út av hvussu nógv pengar skulu til fyri at vit fáa loft á øllum føroyum og har hugsi eg at vit eru á sama ella við sama trupulleika sum vit inn á onnur øki í heilsuverkinum vit snakka um demensøki og vit snakka um fólk við seinalagskeiða og onnur sum hava avbjóðingar har manglar fakfólk og her mangla vit so sálarfrøðingar sum kunnu fara út í økini nú veitst tú hvussu mann skal skipa tað vit hava fleiri privatpraktiserandi men hvussu mann kundi skipa tað tað veit eg ikki tað kundi eg kanska verið áhugavert at funnið útav men eg rokni við at at mann fer at tosa um hetta her í nevndini og so forvænti eg at mann kemur fram til einlæra kanska landsmarkan upplýsingur um hvat planir eru við við skúlasálarfrøðingum men hetta er eitt gott uppskot og sjálvan taka vit undir tí og hetta fer at fáa eina jaliga viðgerð frá okkara flokki øllum føroyum takk fyri

ja takk fyri harra formaður og ja fyrst at siga at hetta er eitt gott uppskot

mannstraspartin men men altso

í øllum førum vit mugu konsentera at at at trupulleikin er her og tað kann væl vera tað at ungdómar í dag kanska ikki eru ja tað kann vera tað at mann ikki norður bustur í dag móti einum trýsti mann hevur uttanífrá í dag men eg rokni við at talgilda trýsti tað gongur tíður børnini og eisini tað trýsti at tú skalt tú skalt prestera so væl í skúlanum í dag tú skalt hava so góða ummæli tú koma víðari í lívinum og tað leggur trýst ongdómarar og tað ger eisini tað at fólk ikki tríva skúlanum og kanska eisini tað at at mann veit hjá hvussu í hvussu mann skal takkla tilvørðini í dag foreldrini arbeiða ov nógv og so framvegis men tað er ein avbjóðing í øllum førum og tað má mann hvussu er tað kalla fyri ja takk so tað harvorðið páls tú gert so væl takk fyri

eg nú spurdi magnus rasmussen eitt sinn

erhúsvurningini ja titt hava skulu nokta hví hví hvá eg eri hjá hvønn ræði eg eri hjá hvønn hjá hjá hjá hjá hvønn hvønn hvønn hvør

hví kemur tað altso tað er við mann er ongantíð gjørt so nógv við trivnað í íslandi sum í dag fyrr gjørdi mann púrt einki við tað og kanska hevur mann ignorerað trupulleikan fyrr men hann var svar men hann hann blívur bara størri og størri og tað at næmingar ikki koma í skúla tað er ein stórur trupulleiki og tað er ikki bara ein tveir altso tað er tað bleivar fleiri fleiri av av teimum og og mann má taka trupulleikan sum mann er ella avbjóðingina og eg finni út tað hvat er sum hjálpir og í fleiri førinum er tað tað at treingja til at hava onkran at snakka við um tilveruna um tað ging í skúla um tað at liva so vit hava brúk fyri at at fáa onkran at tosa við so ungum verða heilt sikkurt

fræformaður ja sum er at skilta læna sum manglar tað ræðina hvussu vit skilta at læna sum manglar tað ræðina hvussu vit skilta at læna sum manglar tað ræðina

lógin sigur tað at tú skalt ganga í skúla

í níggju ár og vist ikki gongur í skúlaði so brýtur mann faktiskt lógina so mann má hvussu finna eina loysn upp á hvussu avbjóðingina og nú nevndur mann tað at sernaðum hevði syðstaðarverk nevnd tað at sernaðum hevði forfáar sálarfrøðingar og tað bóðar rætt vit játta ikki pengarnar sum krevjast fyri at fáa fakfólkini sett í starv so mann skal ikki bidda sær inn at hatta ikki kostar pengar tí tað ger tað vist mann vil hava loysn hesar avbjóðingarnar so má mann eisini seta pengarnar av til tað og eg veit at landsstýrismarin er jaligur men tað er bara spurning hvat øll onnur siga her í tinginum tí tá vit gera ein tunnil ella okkurt annað so so er tað øgiliga skjótt at vit stemma ja men tá vit skulu játta fleiri pengar til til at reka eittlanda øki ella ella fáa sett nøkur fakfólk í starv tá er straðs verri tí tá er tað ein stór útreiðsla sum helst skal sparast vekk so tað er ein raðfesting sum alt annað takk so verður næsti røðari

tey verða ikki her so væl takk fyri teirra formaður

og takk til landsstýrismannin fyri at koma við hesum uppskotinum heilsuverkið hevur verið rættiliga nógv raðfest tey seinastu árini og okur gjørdu eisini nógv við tað og tað hevur blivið framdar stóri batar á psykiatrisku økinum og tað hevur líka sum verið eitt aðal mál at fáa javnsett sálarheilsuna við tað likamligu heilsuna og hetta uppskotið er so partur av tí og tað spretur úr tí sálarheilsuætlan sum hevur verið gjørd har eitt av tilmælunum er at fáa sett í verk ókeyp og sálarfrøðiliga hjálp til børn og ung tað er eitt tilmæli av fakfólkum sum bleiv handað stutt áðrenn valið og nú er landsstýrismaðurin sum komur við tí og tað er eitt gott dømi um at mann innan fyri heilsuøki væl megnar at byggja herani hjá hvørjum øðrum og arbeiða saman og standa saman um tey ting sum eru neyðug tað blivu tvey ting eftirspurd tá ið sálarheilsuætlanin kom serliga frá okkara síðu og tað var hetta uppskotið at fáa eitt tilmæli um tað og so var tað at fáa eitt tilmæli um hvussu mann kann gera skipa eitt tilboð skaðastovutilboð til psykiatriskar sjúklingar eg veit ikki sum tað er komið niðan aftur í ráðið men tað kann landsstýrismaður svara uppá tá ið fíggjarovn vóru fyri tá bleiv pengar settir av til hetta so tað vil siga at pengar hava verið tøkir til eitt øki í alt ár teir koma neyvanina náða at verða brúktur fyrr enn komandi ár tað er eitt sindur spell tá ið nú pengarnir eru til dags tað liggur eisini eitt einmælt uppskot einmælt samtykt uppskot til grund fyri hesum eru uppskotinum ið blokka høvdu teir á síni valskrá til løgtingsval og krydda eisini og eg var eisini við at leggja hetta fram uppskotið skal sjálvandi ikki standa einsamalt men skal síggjast sum eitt av teimum tilmælunum sum eru í tí nýggju sálarheilsuætlanini har tað eru ikki minni enn níggjuogtretivu ymisk tilmælur sum skulu setast í verk og nøkur eru vælaveð kann man siga men onnur krevja so at koma í gongd tí verður soleiðis at heilsutrygd kann betala fjøruti prosent av kostnaðinum við sum at nú fingið eina lækna ávísing a treytur til hvør kann koma undir tað og tað eru eisini nøkur fólk sum hava fingið eina sálarfrøðiliga viðgerð goldna ígjøgnum almannarverkið vit hava søkt um tað vistu verið í serligum førum kann mann tað og í ávísum førum hava fólk eisini farið og hava betalt alt sjálvi og onkur nevnd ger uppi av onkur brúkt trýss túsund krónur uppá tað okkurt at góðst tú ger okum púra greitt at tá ið tað liggja gjøld á heilsutænastunum sum koma eftir altí at raka sosialt órektvíst og tá verður ta funnað leitað sær hjálp og tað haldi eg ikki rætt tí ið í føroyum skulu øll hava somu rættindur til heilsu og sjúkrahjálp og tað at mann hevur valt akkurát henda aldursbólkin tað liggur sjálvandi á fakliga tilmæli aftan fyri tað hví mann hevur gjørt tað tað vóru øgiliga góðar grundar til tað og mann kann siga at oman á akkurát tað fakliga kann mann so siga at hetta er kanska eisini tann aldursbólkurin sum er øgiliga hart fyri fíggjarliga tá mann er akkurát í hasum har áðrenn um mann kanska nemir sær ú nningar um hvussu fólk í føroyum hava tað og tey mála so ymisk barometur og tey flestu hava tað gott men tað sum mann kann síggja tað er at bara frá seytjan og so nú til tjúgu so tað nøkur ting sum ganga skeivan veg og tað er til dømis av tær við at tað eru fleiri og fleiri sum kenna strongd depressión stúran og døpurváða bara bæði síðstu trý árini so hetta er kann mann siga eitt slag av fólkarsjúku og okur hoyra eisini nokk um ung sum mistrívast og hava vilt í lívinum og er darvaði á lívsleiðini og sjálvandi ávirkar tað eisini nógv teirra familjur teirra foreldur og alt teirra nærumhvørvi w á hevur eisini víst á vaksandi tal og at tunglykti er ein tann størsta orsøk til ymallititet hjá ungum hjá ungum fólki og tað er eisini millum tær allra størsta tala nummar tvey besta orsøk hjá ungum fólki og hesin er aldursbólkinum so tað er ein veruligt tað finnast eisini kanningar sum vísa at fólk við sálarligum sjúkum livast yttri so tað er nógv ting sum talar fyri at mann eigur at gera meira við hetta fyribryggjandi oyggi og hetta er ein støðan er eisini at mann sum samfelag skal vísa sálarheilsuni stýrlig ans og at mann skal skapa batar á fólkaheilsunum generelt og javnbjóðismøguleikar skulu sjálvandi vera okkara mál stigmatisering verður eisini víst á av w á og til at vera ein orsøk til at fólk ikki søkja sær hjálp og ið mann hyggur eftir í okkara egna samfelag okkara egnu søgu so hava sálarligar sjúkur og avbjóðingar eisini verið forbundnar við um mann hevur rætst eitt sindur og mann hevur søguliga eisini tillagt hesum fólkum nakað kanska áttarfult og mann hevur eisini ofta umtalað tey sum veik fólk og so víðari so tað hevur eisini við til at at stigmatisera víðari og gera tað at fólk ikki tora ordiliga at fáa sær hjálp og tað hevur eisini verið nakað sum hevur verið øgiliga goymt og tað er eitt hev við úti á oyði og úti á sinn sum verður tað heldur ikki nevnt tí er betur opulleiki størri nú og tað kemur eisini at økja um tørvin á hjálp okk fólk sum hava ligið kann mann siga kring landið í vána korum og sum ongan hjálpa hava fingið sum bara hava kanska verið heima og ongantíð komið út á arbeiðsmarknaðum ella havt eftir lívið við vánaligari lívsgóðsku tað er eitt ein stórur ein stórur bólkur sum faktiskt hevur verið púrasta undimetur og tí er tað eitt eiliga gott at hetta uppskotið kemur bara endað av einari viðmerking sum eg var eitt sindur kedd av at hoyra og tað var onkur sum nevndi eitt her við at nú má mann ikki fara at dyrka sálarsjúku taka sum okur hava undir raðfest í øll árini so er tað akkurát sálarsjúku eg hevði ongantíð hoyrt nakað at siga nú mugu vit ikki fara at dyrka brotin bein ella nú mugu vit ikki fara at dyrka setið deg sum er ein arvalig sjúka ella hvat tað skal vera eg veit ikki um tað var akkurát sálarsjúku meint men mann skal passa øgiliga gott upp á hvørja orð mann eisini brúkar her upp frá takk

bjarkupsteinur gjørt so væl takk fyri hann for mær hetta er eitt gott teg

eitt gott mál sum vit viðgera nú í sambandi við at geva fríða sálarhjálp til ung millum fimtan og fimmogtretivu og eg nevndi tað í eina viðmerking í áðni eitt sum er stóran týdning í øllum sínari sambandinum tað er at mann hyggur upp á at fáa eina psykiatriska skaðastovu tí at tað vísir seg ofta at líka so lítið sum mann veit um nær mann brýtur eitt bein tað er sum verður nevnt nú men tá tá hevur mann greiða mannagongd mann fær fatur í ein lækna um at kemur inn á landsjúkrahúsið til klaksvík til suðuri og tað verður ikki eitt spurnartikkin um at tað verður gjørt tað sum skal til og er tað brotið sum verður gipslagt á og mann fær at ganga so snaka vikur og tað verður hugt eftir í javnan mann verður ikki sleptur fyrr enn beinið er sum tað skal ella sum tað var áðrenn tá ið tað kemur til psykiatriðina so er tað líka so væl nakað sum kann koma knappligt og tað kemur øgiliga ofta í hesum sambandi kann tað gott vísa seg at vera nakað sum er slett skipað tey týskpunktini sum sum vit handla sum sum er líka sum ein normalur dagur tað kann vera tað kann vera nátt og tað kann vera kvøld og tað kann vera tá mann følir lívið tyngst men tá er tað øgiliga gott at kunna fáa ein í røri og sum kann hava eina loysn fyri teg og tú verður biðin ella tú kanst møta upp eitt stað og fáa tað viðgerðina og tað hjálp beinanvegin vit vóru til handan har umgla í sambandi útnorður dagin upp í norðurlandi túsund í gjár og so var tað ein filmur og tað var eitt filmur sum var var sera dapur tað var um rúsdrekka og rúsevnur men tann líka endin av filminum tað var ein sum sum hevði verið øgiliga ið sum at siga tungum sjógv av tí økinum men men var so komið burtur úr rúsevninum men fekk tað trupult sálarliga og so víst mann eitt lítið klipp av filminum hvar hon tekur hornið illa fyri einsamøll fær hon at koyra sær ein biltúr og ringir og spyr um umhetta her hon er komin og hann svarar so neyð og ringir og spyr um tað er nakra møguleiki fyri at hon kann koma hetta var seint á kvøldið kann eg koma inn nú eg og so hoyrdi mann bara svarið hin enn tann aftur ein avbjóðing nú hetta var um hjálptíð í filminum vit hava einki pláss í kvøld eingin kanska sum kann tosa við tí tað var møguligt dunnan sum var komin á borðið hjá einum parti so hes er tað tá tað kemur høgtíðir tað mangla fólk og men hvussu hevði tað borið til at komið í morgin árini hendan kundi so ikki nakað annað enn bara sita eftir við horninum í hornini og tað bleiv lagt á hinumennna og kundi bara mátti bara akseptera støðuna sum var men klippið aftaná vísti so tað at viðkomandi tók lívið av sær sjálvum sama kvøld tað er tað er einki um tað var øgiliga øgiliga hørð sena men hon segði eisini nakað um avbjóðingarnar tá mann ikki kann fáa ta løtuna og ta hjálpina sum hon virkuliga hevði brúk fyri tað kundi gott gingið øðrvísindi vissu ein var í hinum horninum sum segði at viðkomandi kundi koma beinanvegin nakað sum vit hava verið inni á í dag eisini tað er tað her við at at fyribyrgja samstarva og seta tíðliga inn og hetta er so fimtan ár og eldri men mann hevur eisini mæraskipanir sum virka innan fyri fólkaskúla vóni at tað kann koma samskipan har mann hyggur upp á økið eisini saman við tey sum var av fólkaskúlanum tí at tað vísir seg at summi kanska longu niðri í barnagarðinum hvar er kanska ein tvey lítil prát við viðkomandi illa tað mann slapp at tosa við onkran í fólkaskúlanum kanska í teimum lægre klassunum vildi gjørt tað viðkomandi bleiv loftaður og og og fekk tað gott staðin fyri at at mann ikki at ongantíð tikið hond um tað skal mann eisini minnast til at øgiliga ofta eru slík børn kanska øgiliga still tað er øgiliga skjótt við at detta niður ímillum eisini inni í einum klassa tey eru har men tey gera lítið um seg tey seta orð á tað sum feilar tað kann eisini vera mótsatt at tey kanska gera so nógv fortreð at tey enda uttan fyri tíman men tað kann ofta vera mótsatt at tey koma bara upp í tíggju ár í skúlanum uttan næstan at at vera loftaður í tí sum avbjóðingini tey hava og tað kann eisini fylgja teimum so fyri eftirtíðina bæði innan fyri teirra víðari lív og skúlagongd og og tað er virkuliga hetta er so kærkomin at eg fegnist almikið um at vit komu við hesum og eg vóni virkuliga at tað verður víðkað soleiðis at vit lofta tí einstaka har sum mann virkuliga følir at tað gongur at at at mann hevur ein avbjóðing takk fyri tær for tí messing tey eru bøndur sum tey

ja takk fyri ára formaður eg eri púra samdur í at vera samdur í at vera samdur í at vera

takk fyri viðmerkingina ið sigur sum er at joensen segði á hann at hann var

nær eru uppi so fáar minuttirnar so mann skrivar sær ting niður so mann ikki kemur til fyribyrging var eitt av tí sum eg hevði skrivað mær niður at jú fær tú fært lofta og fyribyrt og kanska kom inn til kjarnuna betri kanska fært tú hjálpt viðkomandi til at koma víðari tí at tað kann gott vera at at vit so einki gerst við avbjóðingina sum er rundan um viðkomandi so kann mann gott snakka nakrar tímar men men tað broytir einki upp á úrslitið tí er fyribyrging upplýsing og veit at tað er eisini eitt eitt bláakross eg havi eisini havt ráð til ella til góð barnaár har er eisini nógv gott í tí at mann setir inn tíðliga og fær tikið hond um kjarnuna jú betri eitt barn kann fáa tað ja fyrr at barn kann fáa tað gott jú betri eg megna tað megna tað framtíðina men tað er eisini familjarindum umveittir sum mann ofta skal taka hond um og tí er tað ofta at mann kann hava familjusamtalur og annað sum við sera stóðan týdning takk fyri at fáa mær er har ljóðansin sum fær orðið gjørt væl

takk skal tú fáa mær

eg havi fimm minuttir afturat so eg kann líka tríva trý nakað av tí sum er sagt her í dag er sagt nógv gott tað hevur verið nevnt ofta niður niður í dag eisini at at sálar sjúka tað skal vera ein tað er altíð ein orsøk og tað er rætt sum sum brandur sandoy sigur tað er tað er hvussu tað mann fer at vita tá mann fer staðfest tunglyndi ella ella angist so finst tað altíð ein undirlíkjandi orsøk næstan altíð tað er kanska nøkur heitt fá prosent hvar eingin undirlíkjandi orsøk er so tí kemur landsstýrismaðurin púra sikkurt at arbeiða víðari við teimum teimum longu eitt sum sum ikki verður nógv frá miðøga sum eg haldi er vert at at líka sum bara upplýsa um tað er at ísnir aldursbólkinum fimtan fimmogtretivu tey sum líða av og snir onkur nevndur jáni at at ein grund til at tey blíva deprimeraði fáa angist er misbrúk ney ney ney ney tað er øvut misbrúkið kemur oftani upp á grund av at tey eru deprimeraði ella hava ein støðist tað er akkurát øvut so við at fáa hetta her í gongd so kann mann heilt sikkurt eisini fáa tann partin betýðiligt begrensaðan bara fyri at nevna eitt dømi um hvussu tingini faktisk eru speglvend av hvat ið tann vanliga hugsanin er viðvíkt tá mann tekur tey sálarsjúk viðvíkjandi stigmatiseringini so haldi eg at tey sagt nokk gott og og eg haldi at tú skuldi eg hevði frá tingum frá røðarapalli gera alt sum okur kunna fyri at avstigmatisera tað her men veruleikin er bara tann at sjálvt almennar skipanir eru við til at stigmatisera okkum til dømis taka fólk sum sum skulu adoptera ella ella eitt ella annað vist tey hava tikið tvær tablettir fyri fyri tunglyndi eina ferðina av lívinum so verða tey vend á ranguna fullkomiliga av tí av tí almenna systemi so tey almenna tað almenna systemið er sanniliga eisini við til at stigmatisera sálarsjúkuna í den grad so bara nøkur nøkur nakrar hugleiðingar afturat um hvussu viktig tað tað er og eg trúgvi at tú fær at síggja og tað haldi eg eisini skal innganga í tey hagtøl sum mann nú fer at kanna tak allan pakkan við hvussu hvussu er virkningurin av og sín av og sín her og hvat viðførir tað viðførir tað at nøkur av sínum ungu fara at taka minni færri rúsevnur at tey fara at drekka minni og so víðari tí tað er viktig at tað fáa við tá mann skal til at planleggja víðari hvussu mann skal grípa tær heran takk fyri hannara

hvar fór mann vorðið at gerið sjálv fyri at eru tú eitt søgn í smálinum

ja og takk fyri viðmerkingina av siri steinberg tað vóru flott

tað er ting hetta her er við orsøkin ja er arviligt sjálvandi atja og teg er arviligt men oftani so liggur so liggur ein orsøk aftan fyri skjótt útbroti tað sær at tú at tú fer hetta her útbroti at tú verður eksponeraður fyri eina løgurð ger at nakað brýtur út tað var tann orsøkin sum eg hugsaði um at her við stigmatisering ja okkum nevna tryggingarfeløg tú fer ikki tryggingar vitst tú verður vist tú er eksponeraður fyri sálarsjúku og tað er gott at tú kanst kalla tað sálarsjúku fyrr kallaði mann seyðan bara at tey vóru svøk tey vóru svøk tey vóru hettar tey vóru hættar tað er tað sum hevur verið líka sum alment galdandi inntil nú og so tað at fáa avstigmatiserade inni í okkara egnu umsiting for guds skyld altso tað er eingin sum er tað er eingin sum sum nokta tær at tekna eina trygging vitst tú verða brotið at vitst tú verða brotið á bein og bara og bein er blivið í ordan ella ein arm og hann er blivið í ordan aftur men hevur tú verið hjá einum sálarlækna einaferðirnar so stendst tú pappírinum og so hevur tú trupult við bara at skaffa eina trygging til tú sjálvan takk fyri mær ja takk sovorðið næstan røðan hendrik og hund gjørt so væl

vit ganga at eg eri amatørur á økinum so tað kann vera okkurt sum ikki akkurát verða eftir bókini men tað sum mann hugsar um nú hevur tað verið øgiliga longu umtalað eftir her gjøgnum tíðirnar her inni í húsini serliga og tað kanska blivur meira og meira umtalað í sítt síðstu árini enn tað var fyrr tosað mær øgiliga lítið um tað mann hevur tað betri upplivað tað at tað verður sett fyrri inn upp á at hjálpa mann kanska ger meira innsats fyri at finna út av um tað er neyðugt at hjálpa og so og so set mann fyrri inn um mann gjørt fyrr tað er absolutt ein ein stórur fyrimunur og at eru arvaligu ting ting sum kunnu gera gera mun tað síggja okur eisini og tað viðtøkur upp sum er eftir tilkomin at tað kann vera arvaligt sum sum ger tað at mann mann fer hesi hesar trupulleikarnar og so tann onnur ting gav øgiliga oftani hugsað um hví hví er tað blivið so nógv av av hevmi tilfeldini kann mann má hava at geva fólki hjálp nú má mann passa upp á hvussu mann orðar ikki at krevja hjálp og tað er forserligt at so krøvini til fólk verða sett eina nógv nógv herri í dag og seta krøv til alt millum himmal og jørð sum fólk skulu lúka ung fólk serliga og tað sum eg hugsi eg nokk so oftani um tað er verið ikki á facebook men mann serið uttan at onkur vísir til at at facebook hava tey víst at nú hava eitt barn fingið eitt tíggjutal ella eitt ellivu tal í skúlanum og tað er øgiliga vanligt og og og tað var øgiliga lítið tosað um nú kann eg ikki siga at eg var upp í tí ovara endanum í skúlanum men tað bleiv ikki tosað øgiliga nógv um hvussu nógv mann fekk av einum løri og okur seta krøv til øll sum skulu fara víðari og snakka um teg í norðurlandahúsinum í gjár í útnorðurnevndegnum onkur av sínum ungu segði viðgingi tað at tað var eg altso tað vóru nokk so spent upp til teirra prógv at teir eru til taka ekki samiar tí at vist mann ikki kom nóg langt upp so slapp mann ikki víðari mann skuldi hava eitt minimum sjálvt tað eitt sjúkbretska hon skal hava eitt landa nýggjur nýggjur komma okkurt ella eitt landa eins og fyrr til lækna uppa til meir og onkur fyrr til okkurt annað skal hava meir nú sigur onkur rætt út nú er mann eisini begintur at seta krøv eg veit ikki um tað er tilfeldig men eg eri um eina viku ella hálvtrýss ár síni eg hevði begint í tað sjónvarpsskúlanum har var einki sum eitt krav til nakað teir sum melda ikki til tað sloppi eg inn og tí eg mátti so vísa um teir yvirlivdu og tað sum eg helt var so undirnarverkt hava tað at teir allarflestu sum prøvaði yvirlivdu men tað var ein ófatiliga ójavni skarur sum troppaði upp hesi áttaogtjúgu sum troppaði upp har altso fortreytirnar hjá øllum vóru heilt ómetaliga ymiskar so mær koma í ein lítlari bygd har ið ongantíð setti at eingin stór upp á skrift ella ella á pappíri so mær hevði kanska roknað eitt lítið syndur av prosentum og so mær illa nokk og alt eftir í eini lítlari bygd hvussu leraður var so var støðan har eftir eingin kravdi at tey skuldu duga nakað áðrenn tey komu inn mann slapp at royna seg og klára at mann kom í gjónast og kom hann í gjónast fært tú at læra til eitt land í dag áðrenn tú fert at læra til tað so hevur tú eitt krav fyri at sleppa inn at tú skalt hava ja byggingi tí við einlør tú kanst blíva ein fínur sjúkrarøktari ella hjálpari av einløgum slagi uttan at tú hevur klárað at koma upp á hesi er átta komma okkum til níggju koma eitt landi eg havi ofta sagt inni her at at hevur tað ávirkan av fólk ja tað er nokk so vistur í at tað hevur tí fólk bina tíðligani fimtan sekstan ára gomul at blíva nervøs fyri farið nú at klára at koma upp har sum sum hetta er um mann settir í danmark er mann settur at læra til læknar so skal mann koma til dag av tað tað hevur so resulterað í at mann er farin til poland at læra til læknar sær fyrr út har sleppur mann eitt sindur lættari eitt sindur lættari og og eg eg eg haldi at at so tey snakaðu onkuntíð um fyri ein sum sum bleiv ferðigur sum skipari tað leypir eitt sindur av og eg sagt oftani aftan á tað at hann hevði ongantíð havt brúk fyri tí sum leyp av fyri at koma ígjøgnum ongantíð í lívinum aftan á hann hevði fiskað hevði hann fungið nakað nyttu av tí sum leyp av tað var hann hevði fungið mest nyttu av tí sum hann hevði fungið akkurát til at klára tað tí tað var eitt svart ivamál um at koma ígjøgnum men hann fekk so tvey ella trý til avlops og tey hann ongantíð havt nakað nyttu av teimum trimum tølunum sum komu úrningurin ikki seta so stór krøv til okkara ongru fólk sum skulu at fara víðari at tey fáa eina ávísan trupulleika at uppfylla tað her eg eri heilt sikkur uppá at við sovorðnøvnum sum startaði út av sjónvarpsskúla tá ið eg startaði við sum okkurt fungja kravað borðið fyrsta dagin duga tykk rætta og rætta so hevði eg sjeyogtjúgu av teimum áttaogtjúgu ikki komið víðari ikki ein dag víðari og og og og og soleiðis varðssystemi okur hevði váið fimm klassar sum formandi rælskúla so var nakað sum ja sum hvat hvat skal mann gera við tey so fór tey ein settaklass til eitt kendaklass og eg havi so kannað aftaná øgiliga væl hvussu tað gekk hjá teimum og tey vóru framúr víðari í lívinum pláraði eg seg heilt ótrúliga væl og leigarar úti í útlandina ymisku slag og og og og nógv sovorðið tí eri eg eitt sindur eitt sindur bangin fyri hetta er bara persónligt hetta er ikki nakað annað eitt flokk politisk eitt sindur bangin fyri at eru okur við at at seta nøkur krøv har mann sleppur at royna seg sum ger tað at mann slekkir sleppur at royna seg tað er eitt sindur bangin fyri tí at øgiliga nógv kunnu at mynda seg upp tá tað er komin í gongd tí nú ætli eg mær at fáa at fara í holt við tær eg minnist til mær krass hann sum eisini var her inni hann var ein leraður út av sjónvarpsskúlanum hann segði at tað sum hann legði merkir til har í mun tá skúlan hevði verið í árum at har koma her koma nøkur fólk fyri at fáa pappír í hondina einki annað at hava eitt endamál tær at fáa pappír í h víðari við aðrar mátar var tað ein stórur tað at mann segði at ókey okur eru her og tað er tí at tú skalt vera onkursna líka væl og tað var tað sum hann helt var so spennandi við at vera leraður har at tað tað var altso ná nú fór eg á altfar langt tíðin fólk takk fyri

dakobsens gjársælum hvørja formaður nú minnist hendrik áld av góðum grundum

eitt sindur eitt sindur nú minnist henni hvønn golda góðan grundur kanska nokk so fitt aftur úr tíðina tað er so tað men hvat heldur henni hvønn golda um tað tað kann eisini vera tað eru ikki øll sum megna hesi tíggju tólv og mann ivast at broyta skálan nú so mann kann fáa trettan tær inn aftur nú tað at mann hevur so høgar skálar sum næstan ikki passa eitt pappír tað eru ikki øll øll ungdómur sum røkkur fyrr var tað so at mann hevði møguleikar fyri at fara á sjólívið tá mann ikki megnaðist væl skúlan nú kann mann næstan ikki fara útrótt tá mann eisini mann roynir at finna nýggjar útbúgvingar so at mann eisini skal hava onkra útbúgving fyri at gera tað men tað mann kanska setti pakkar útbúgvingar pakkar saman so at at ungdómur megnaði betri at vera við tað er ikki øll sum klá eina heila miðnámsútbúgving men kanska onkra fagn tað má tað vera faktiskt betri til uttanlanda enn vit í føroyum so har hava vit nakað at síggja inn til ja takk bjóði so væl hendur góðt ja takk tað var formaður ja eg eri vera samdur í tí at tað

og seta upp á forrond so ógvuslig krøv at tað verða nøkur sum ongantíð sleppa í gongd ella sleppa at prøva seg tað er øgiliga skeptisk yvir tí og og og eg haldi at tað verður bara at predika við fólk um at tað einasta sæluliga gevandi er at koma upp í toppin til eitt ella annað og tað leggur okur øgiliga væl merkir til tí at tú kanst liva eitt fantastiskt lív um at tú ikki blivur stjóri á ja nú er fyri at tað er eygað blilsin nokk so aktuellt men tað kann vera vera eisini ja væl mann pjøðist ikki at koma upp á toppin fyri at kunna liva eitt hampil av lív og og eg legði mest tá ið verður tangan av onkur klassi var har so spurdi eg dreingirnir hvat hvat fær tú ikki holt við júra fýra seyð júra av nýggjum hesum er tað ætlað tykkara tessin tykkara lívið at sita og leita eftir tí gjøgnum pappírið eftir feilum og og damurnar skuldu til okkurt annað alla skuldu til tað sama tað er so ótrúliga nógv tú kann fara til í føroyum í dag uttan at men men so sagt at tað sum hindrar nógvum tað er tað at tú áðrenn tey sleppa inn seta eitt til annað nýggja komma okkurt sum sigur tað tú kanst sleppa seg inn niðri við sær ikki klára tað

eg havi tað ikki av møguleikum tí eg fekk hendara álg hennara álg ekstra nógva tíð men tað er eisini gott at hoyra hann áða so ferðir russ russ vang vóru ikki so væl takk fyri tær á formaður ja tað er áhugaður áhugaður

verdu tankar í helvík áld hevur í samband við hetta her uppskotið hetta er eitt uppskot ein royndarskipan sum skal veita ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar ímillum fimtan til fimmogtretivu ár sum hava angist ella lætt til moderat tunglyndi einki at tey ivast í at hetta er eitt gott uppskot vit hava nógv ið stríðast við serliga ung fólk sum stríðast við sálarligar avbjóðingar so eg haldi at hetta er eitt gott uppskot tað skal eingin ivi vera um tað men tá eg las hetta uppskotið so komu tankar um okkurt tilfar sum eg hevði rendið meg í fyrr í summar sum fyri heilt seg eitt sindur kritiskt tilhetti her við sálarfrøðiligari viðgerð eg eg fari bara at endurgeva eg dugi illa fyri at halda meg til tað men eg haldi tað er áhugavert tí tað sum tað nokk tekur útgangspunkt í vit eru jú yvir nøkur ár vit hava vit havt eina gongd sum eg upp á allar mátar taki undir við hetta er her við at mann bara goymdi alt burtur sum var keðiligt pínufult tað snakkaði mann onkursvegna slekkið um ná ið eg arbeiði sum ljósmóður í nógv ár til dømis tá ið í deyðfødd børn tey blivu bara goymd til veks mamman slapp seg ikki at síggja barnið tí mann helt at tað var tað besta vit gloyma hetta her ikki at hatta er um okkum soleiðis koma vit nevnast burtur út og yvir nøkur ár eru vit komin til kanska at terapi er loysnin til alt óansar hvat ið vit stríðast við so tað at snakka um tað tað er loysnin og tá er tann her lonu frank sum sikkur fleiri at kenna hon hevur hevur grópaðsindur í hesum her og millum annað við støði í einari norskari bók sum eitur skátarligir samtalur um biðvirkningsfrið terapi og tað sum hesi fólkini vilja vísa á og tað er ikki upp á nakran máta at fráráða sálarfrøðiligari viðgerð men at tað er vandi í allari vælferð og at tað eisini eru tey sum ikki hava gagn av sálarfrøðiligari viðgerð og kanska enntá fáa tað verri millum annað vísir hon á og eg kann bara endurgeva tað sum eg sigi og eg vilja nógv brúkt fyri nøkrum árum síðani sum mann kallar fyri d-briefing hann setti her við at vissu fólk hava upplivað okkurt øgiliga ógvusligt so setir mann tað saman við einum psykologi sum so gevur einum høvi til at tosa og líka sum alla gjøgnumganga allar detaliðirnar sum mann hevur upplivað í tí sannføring um at tað fór at hjálpa einum at koma víðari og har sigur hon at kanningar vísa at tað sum mann kallar fyri d-briefing vísir seg at hava øgiliga lítla positiva effekt og í fleiri førum vísir tað seg at hava at gera tað at fólk hava verri við at koma fyri seg aftur bara fyri at siga at tað eru tað eru fólk sum halda at mann mann mann skal vera orðið men men at akkurát sum alt annað so er vandi við tí eisini svenn brinkmann sum nýliga hevur verið í føroyum hevur eisini tosað eitt sindur um hetta her við at sannføringina um at vit finna svar og loysnir inni í okkum sjálvum bara vit leita leingi nokk so so finna vit loysnina og kunnu líka sum realisera tað har út frá og har havi eg hug at vísa á aftur á eina aðra kanning sum eitt hann her loynir frank vísir á at vietnan veteranar sum sum stríddust við at tær sum hann kalla fyri pts altso posttraumatisk stress syndrom at tað vísti seg at teir sum komu frægast burtur úr tí trupulleikanum vóru teir sum engageraðu seg politiskt og ikki teir sum fingu mest terapi so tað er okkurt sum tíðir uppá at sálarfrøðilig viðgerð í sær sjálvum er ikki svarið til alt men men og at tað kanska eisini treingir til at vera endurskoðað sum alt annað eg veit at danska stjórnin hevur niðursett eitt úrval sum skal endurskoða eftirlitið við sálarfrøðingum eisini út frá tí at mann sær at at her við at mann fær frá tikið sína autorisatión sum læknar og súkrasystrar og onnur og har vistu samanberi psykologar við aðrar fakrupar sum vísir tað seg at vera ótrúliga fá sum missa av torisatiónina og tað hevur mann so meint at tað kanska er tekn uppá at tær treingir til at strammast upp tað er eisini áhugavert tíðin hjá mær er longu farin lonu frank man kann síkkur finna hatta á netinum og hendan her bókin mytin um biðvirkningsfrið terapi tað var bara mítt ískot til tær annars taki eg sjálvandi undir við hesum uppskotinum takk fyri

dankarar formaður er ein gottur filmtjóði av teimum tann

takk fyri ja og tað sum tað sum hon eisini vísaði s

greinini og og hesi her noyðsk

fólkarnir eisini gera púra greitt at hetta er ikki mann vil ikki taka frástøðu frá sálarligari viðgerð avgjørt ikki tað er bara tað at at sálarfeløg viðgerð er blivið so øgiliga vanlig at tað kanska eisini treingir til at mann hyggur kritiskt eftir tí og er tað loysnin til allar trupulleikar og kann tað standa einsamalt og eisini er tað her við at mann professionaliserar umsorgan meir og meir at mann ikki gloymir til dømis at tosa við síni børn vist tey hava tað svárt tað nyttar ikki at senda tey til psykolog og vænta at psykologurin líkasum skal árna problemini einsamallur sjálvandi er tað sum ein góður relatión gevur til dømis metir foreldur og børn alt avgerandi eisini hvussu eitt barn hevur tað takk fyri jarðarformaður áhugaverdi vinkul

púrasta samd eg haldi sum sagt at tað er eitt ordiliga gott uppskot

og eg taki so avgjørt undir við hesari skipanini og serliga til hendan her bólkin og serliga tí vit vita at ung í dag stríðast við nógv kanska meira enn aðrar generatiónir hava gjørt illa er tað tað at tað er mann er meiri opin um tað sum í sær sjálvum avgjørt er gott so eingin ivi um at tilboð um sálarfrøðiliga viðgerð tað er nakað sum vit taka undir við takk fyri ja takk so at tað her hevur pálsdóttir ikki so væl

takk fyri eg haldi at røðan hjá nótt fang var øgiliga áhugaverd eg trýst

ja og eisini tað at lívið viðhvørt er

hært og tað er ikki viðhvørt tað er tað støður har sum terapi ikki loysir trupulleikan eg kann nevna eitt dømi nú tá sær mann nevnir um at tað merkir fyri trygging og sovorðið eg hoyrdi einaferð um eitt par sum hevði søkt teg um at adoptera eitt barn høvdu gott nokk nøkur árshavni so eg vóni at tað er broytt men hendan kvinnan hevði í sambandi við at mamma sín doyði hevði hon verið stríðst við ja sikkurt tað sum mann fyri tíðini bara kallaði fyri sorg men tað hevði fingið eina diagnosi og hon hevði tikið løkkupillarar í eitt stutt tíðarskeið og tað var ein trupulleiki í mun til at blíva kvalifiserað sum adoptivforeldur ímynda tykkum at tað at hava syrkt sína mammu bleiv gjørt til eina sjúku sum gjørdi at tú ikki fekk loyvi til at adoptera altso so langt úti kunnu vit enda hasta sagt hevði tað verið umvend hevði hon ikki havt syrkt sína mammu so skuldi tað verið orsøk til at einki ikki kundi adoptera men men søk kann systemi viðhvørt virka ímóti tí góða endamannin takk fyri

og seinastur røðari landsstýrismaðurin í helstimálium kaði liðug holm johannesen gjørt so væl ja takk fyri teir formaður

takk fyri til øll sum hava havt orðið tí at øll hava verið jalig og eg havi bara fingið heiðurin til at fórt at arbeiða víðari faktiskt soleiðis sum eg føli tað men tá tað er sagt so kenna tit sum kenna til politikk hvussu nógv mann skal stríðast fyri hvørdi einastu krónur á fíggjarlóg tá mann leggur fíggjarlóg so tann bardi hann havið hvussu er tikið og eg haldi virkuligan hetta er eitt óalmentiliga gott uppskot og eg eri so glaður fyri at tit øll hava givið ein sterkan boðskap út av tingsins røðarpalli í dag hvar tit veruliga tosa við okkara ungdóm og siga við okkara ungdóm at tit eru ikki gloymd og vit vilja veruliga gera nakað fyri tykkum við hesum uppskotinum her nei hetta loysir ikki alt einki einsamalt lógaruppskot loysir alt og tí er tað so stóran týdning at tá mann fer í gongd við at arbeiða at mann hevur eitt ávist kem í at mann ikki fer út í alt í senn men mann fer málrætta eftir einum málbólki uttan at nakar annar detta niður millum og vit hava tosað øgiliga nógv og eg spurdi akkurát sama spurningin sjálvur tá ið eg kom mær út fimtan fimmogtretivu okkurt spurdi hví fimtan fimmogtretivu eg skilti einki ja tað ljóðaði óalmentiliga merkiligt hugsaði eg sjálvur tá ið eg akkurát komi í stóli men so fór eg líka sum at tosa við fólkini tey sum hava verið við arbeiðinum til sálarfrískt heilsa ætlanina hjá okkum og so bygintu nøkur prikkar at koma á pláss bit by bit altso hví gera mann fimtan fimmogtretivu tí at vit hava nógvar ymiskar skipanir í dag til tey sum eru fimtan ár og undir vit hava nógvar smáar plátformar runt um í okkara landi sum hjálpa teimum fólk men eg havi eisini funnið útav at tað er yvirhøvur ikki nóg væl samskipað við fáa alt for lítið burtur úr teimum pengum sum vit seta av eisini tey sum eru frá fimtan og niðureftir tí at økið er ikki nóg væl samskipað til døgum sædd út av skúlanum er eitt óalmentiliga gott hugskot og har eru nógvir resursir á sernaðum í løtuni mann postar pengar pengar pengar mann má hava eina ætlan við tá mann koyrir pengar í nakað og tað er tað sum hetta uppskotið frá byrjan av tað er ein ætlan við hesum uppskotin er og tað ger hetta uppskotið gott tí at tað er kjølfest í nøkrum fakligum eisini nøkrum royndum runtan um okkum fara tey at hava roynt at gloympa tær fimm tá fimm tak bara alt senn øll og tað endaði absolutt ikki gott og tey londini sum gjørdu tað málrætta bæði við at diagnosa tað eru eitt óalmindiliga góðar royndir mann hevur av tí uppskotinum so til tey sum eru frá fimtan niðureftir so havi eg givið boð um í dag eisini at seta bótt niður at gera eitt eitt skjótt arbeiðandi hugskot til hvussu vit bæði samskipa tað betur og eventuellt gera líka skipan fyri tey eisini so at tey ikki detta millum eru púra samdir í at vit skulu fara áðrenn inn á eg hjálpa tær eg var úti á bakalavu kaiini nú ein dagur í teirra formaður við einum soni hjá mær vit fóru at fiska sum vit ofta gjørdu so smádrongur har og eg setti mær har við kai kanta so so vendi eg mær við so so eg sá ein bilur koyr bý eg sá at tað var ein kvinnubil hon hugdi so øgiliga hvør sat har eg vendi ryggin til og heilsi so øgiliga bilur koyr bý so steðgar bilurin og bakkar aftur aftur so kemur ein konu út og so fylgdi hon sleppa at fortelja mær sína søgu um ein tríhjárganan son sum onga hjálp fekk frá nøkrum instansi sum føldi seg totalt sleptan uppá fjall hann bankaði hurðar allar hurðarnir vóru aftur hann hevði stórar stórar avbróðingar og meðan hendan mamma tosar við meg so brestur hon dugir at gráta og eg síggi hvussu nógv stendur á henni og eg síggi skilið inni í bilinum hvar familjan situr og tað eru akkurát sovorðnar søgur sum vit nógv kenna til at vit ikki kunnu bara siga vit mugu bara royna at gera tað betri tað gongur ikki vit skulu koma við nøkrum konkretum tingum upp á hvussu vit eksakt gera tað betri og tað gera vit við hesum uppskotini vit gera virkliga tað betur og boðskapurin her í dag eigur at vera eg endurtaki bara tað sum tit hava sagt heldurvís tí at eg havi akkurát somu meiningar tit hava koyrt orðini eg taki undir við øllum sum eg sagt í dag og tað er at sjálvt tann ungdómin sum hevur avbróðingar tit eru nógv verd tit eru líka nógv verd sum øll vit onnur her tit hava ikki minni virði tit eru akkurát líka nógv verd og tað er róla virkt at vit fáa tann boðskapin út sum settingarar tí at vit skulu ikki bara tosa um og tosa ja vit fara at seta sálarfrøðisliga heilsu á javnt við hitt vit skulu prógva tað við nøkrum gerðum orðini eru fín men gerðirnar prógva at eru frá hvar ungdómi at vit veruliga bekymra okkum fyri við seg tit hava ilt í sáluni og tit hava brúk fyri einum heftiplástur og tað er gott at fáa eitt heftplástur av og á tá mann bløðir tað er gott og hetta er eisini fyribyrging og tit koma eisini eg skal koma við við tingrið síttir seg fakligt inn í trivnaðarnevndina so fáa eitt møguleika til at spyrja til og tað eru nøkur ið eisini kenna kenna øgiliga væl til øki men eg havi sett mær fyri at arbeiða við hasi ætlanini sum eg gjørdi har er nógv góð punktur í altso tey árini vit siga livið so leingi eg havi ikki ánils sigi tí mann hevur á dagin í dag men tey næstu trý árini ætli eg mær at gera alt fyri eg vil gera alt fyri at ungdómur og fólk við sálarum og avbjóðingum fáa eitt betri lív um trý ár og vit seg fáa hjálp frá tykkum sum tit hava sagt her í dag so kunnu vit loysa øgiliga nógv ting saman uttan at hesin tykkara aðrenn hann fjatar hasin eg aðrenn liggur í at hjálpa okkara ungdómu og tað haldi eg er eitt tað er tað góða vísind uppskotini her eru nøkt konkret ting sum gera tað betri so eg kom at arbeiða við trimum tingum tað vit settu mær fyri ikki bara aftaná tann samrøðuna við mammuni úti á bakkaláu eisini fólk sum eg kenni sum hava børn við nøkrum avbjóðingum so sum mann blívur at tað blívur eitt persónligt tað og tá fari eg all in og tá ið eg fari eg all in við uppbakningi frá tykkum so veit eg at vit kunnu fáa nakað ordiliga spennandi burtur úrsunni og tað skal eisini vera ein góð tænasta fyri tey sum eru fimtan ár og niðureftir tey skulu ikki sleipast upp á fjall heldur ikki foreldrini og so ein sálarfrøðislig skaðastøður hon skal eisini setast í gongd og eg havi rykt eftir tí har eg komi okkurt men tað er akkurát sum at tað hevur ikki ordiliga verið í gongd í tí arbeiðinum sum tað sær út til so sum vit blíva at koyra á tað arbeiðið aftur og tað er tað so ofta at tá mann er á ein breiðugum franti vit høvdu fingið ordiliga góð tilboð upp á tey báð hesi er fimtan til fimmogtretivunum báð tey sum er fimtan minus og so eina sálarfrøðisliga skaðastøðu hvar ið vit síggja tað akkurát líka natúrligt eitt brotið bein er akkurát tað sama sum viss eg havi eina brotna sál fyri eina tíð og tað forskrekkir meg at hoyra at tryggingarfeløg altso at mann skal vera minni fyri tí mann hevur tikið eitt ella annað fyri eitt bilurin er sjálv lagdur bilurin skal innkletta eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eftir eft og tú pjøðist ikki altíð so tólv viðgerðirnar royndirnar sum tey stendur uppskotina at tað er seks og sjey og so stendur eisini hvat í íløgur og tað er eitt lítið sum eg legði merk til uppskotina her sum er ikki gott nokk at tað er við vinnu at tað er tit kenna at tað er rammurnar aftan fyri síðstu lógaruppskotini hvat er gott fyri at fyri vinnulívið má hetta vera fantastiskt at fáa fatur í fólki hava ilt í sálinum eina løtu millum fimtan fimmogtretivu at fáa tey so skjótt sum møguligt á rættkjøl tað er ein kempingur vinstur fyri arbeiðsmarknaðini føroyum so tað vil eg siga at at sum vinnu er hetta eitt eitt ordiliga gott mál at tú ikki ert sjúkrametrarforleiður tá hvussu tosaðar tú tey sum hava brotsar beini skulu blintar armur eitt ella ryggskagar hvat veit eg tað er so viktigt at tey fáa tað hjálp tú skalt ikki kunna viðgera trygd toytta tykkum við viðgera trygd men eina útgreining altso og so eina behandling innan fyri tí tað er ella hvat er at fáa tey so skjótt út í samfelagi aftur takk fyri tær formaður takk fyri so hava eg nakrar viðmerkingar her

sjóansin fyrst her so væl um dag fyri var formaður ja eg eri púra samd við landsmannin tað skal vera ítokilig

og at tað hevur nakað við teg sigur steylbøkurin av tí eisini hevur pálsutráðið eftir nátt

og onkran annar eisini at her við stigmatiseringin altso vit hava alt for leingi føroyum haldi eg stigmatisera og og og og og og og tí tí haldi eg at vit vit hava ikki sett nóg nógv inn á akkurát tað partin har tí liggja vit eitt sindur undir eitt nú dønum tá tað kemur til at ansa at koyra resursur inn men játtanandi til sernaðum er hon er øgilig altso tá tað er eisini spurning blok um kann mann eisini umræða at kann mann gera nøkur onnur ting at umræðafesta ting samskipa ting betur tí at eg spurdi nevmað kvøldið til nøkur onnur ting vit hava tosað um endurveininga vit hava tosað um fysioterapeutar hvussu nógv fysioterapeutar hvussu nógv fysioterapeutar í føroyum vit hava iva altso vit hava loyviliga nógvar spurningurin er brúka vit tað at vit hava nógv fólk innan fyri tað fakið rætt samskipa vit tað nógv væl ella deila vit alt upp í smáar vitar soleiðis at at eg til endan so veit hjá tá hvar skal eg fara her er so nógv ymiskt ting hvat er tað rætta fyri meg so so eg trygva samskipan eisini ein partur av tí men at koyra tær inn á fólkaskúla til høgrabein tað meini eg virkuliga at at raðfesta takur eisini

eina viðmerking kemur so væl takk fyri formaðurin hvussu nógv gott sagt um eitt herð og nú kemur landsstýrismaðurin inná

tað ber altíð um tað ber altíð til at umskipa tað er bara at gera tað tað er tað er tað er tað er

tað kann vera ringt at broyta men men men tað ber til og tú mugu heldur ikki gloyma allar ymiskar instansir sum arbeiða við teimum við sálarligum avbjóðingum altso sinnisbæti hevur verið ófør í veruleikanum bláa bláakross ófør barnaverndar runt um hava eisini eina ávirkan sernavn til dømis siga at skriva eftir til dømis tá ið tær mær tyngri so tað eru nógvir ymiskir platformar sum royna at hjálpa til men eg eri so øgiliga spent upp á tað uppskotið her tí at eisini tað tað verður kvalitetssúkra ímóti hvønn einkuldan hvat mann fær burturúr heilt konkret og eisini hvat er tað sum avbjóðingarnir eru hvussu kunnu vit gera nøkur onnur ting rundan um hatta her soleiðis at vit minka um pínuna hjá okkara ungdómi tað haldi eg er áhugavert at brúka takk fyri hann takk fyri so er tað siri steinberg

sum hevur eina viðmerking gjørt seg væl

ikki fáa at fáa tað sett í gongd spurningur er eisini eitt stórurur fáar at fáa eitt høgurði og góði skot tú

vit eru góðir til at tola skiftararsam

so foreldur í føroyum eru góð til at tosa við okkara børn altso er tað ikki onkraðarstaðni ein sosialan plattformi og kanska foreldurnir eru dupult so leingi úti á teimum sosialu miðlunum sum børnini sovor nakað av mann ger mann mann mann tekur alt sítt sjálvan tá mann situr og lurtar her er mann sjálvur nóg góður at tosa við dreingirnar hjá sær nei sikkurt nokk ikki men eitt sum eg aldrin havi latið nakað rivaður um tað er at mann elskar teg at mann elskar síni børn at tað er tað er virðið at mann mann mann virðir ungd nokk eisini trúgvið hyggja inneftir vit ella øll hyggja inneftir hvussu vit sjálvi eru

móti okkara ungdóm behandla tey við virðing og respekt og geva teimum góð orð við á vegnum tað æt til leiða tað leiðir ikki tað tú blívur skal blíva løgmaður ella landsstýrisfólk ella fótbólttrenar ella stjóri ella hvat er henni goldvar inni á tí øll bjóðaðu skal blíva stjórar ein leiðari fyri meg tað er eisini klár at leiða seg sjálvan fyrst og fremst og so eisini at geva gott til onnur akkurát er norðurlandahúsin í gjár hvussu nógv er at siga at vinmenninir vinkonurnar stuðla síni vinfólk vistu tey hava eina tunga period takk fyri tær formaður takk fyri so er tað edvan jakobsen sum hevur eitt

tú kirkjur so væl takk fyri harra formaður eg skal gera skjótt av við at

eg hevði havt orð einaferð tað sum eg kom inn á nú er tað her um at veita sálarliga frøiliga hjálp til tey sum eru fimtan fimmogtretivu so nevndi løgneið lastursmaðurkelli holmi hannesen í sambandi við at eisini sernavn og mann eru aðrar skipanir og eisini tá hvussu nógvir tey apoytar eru runt um vit eisini tosa um at kanska fáa ein stavastikk um hvussu nógv eru og hvønn kunnu tey gera gott fyri og hvussu kunnu tey samarbeiða tað kann eisini gott blíva øgiliga skjótt kass og grøva kass uppdeilt tað var ein stór avbjóðing og tú tú ja tað er sum reiður at fara í altso tí at øll verja borg og tá ið eg nú var tað sálarfløg og tað var tað var tá eg nevndi karlsdag modelli so var tað til tili okkara børn og ung sum hava ein tarn kanska menniskar teir sum hava havt tað tað verður fantastiskt at hoyra foreldrini hvussu nógv kann framstig børnini eg hugsi bara at mann taka taka útgangspunkt í tí einstaka børn sum einki málaðu havt tey byrja at brúka at finna nýggj orð á altíð tær og og tað varð sett líka sum og fyri tey og teirra familjur er tað eitt fantastiskt attak og eingin sær tað betur enn tey sum eiga børnini hvat fyri mun tað ger tað viðger tær í og vit kunnu so øgiliga skjótt sum sita her og fantasera um aðrar viðgerðir sum ikki røkka til tað einstaka barnið og teimum so hoyrdu í dag og viku at tað kundi bara brúkast arbeiðsturin er upp á hetta modellið tí hinoghálvfjerðs prosentini máttu brúkast til annað og hvat er annað eg hugsi bara at vit sum men men tað varð gingu trý ár inntil ein nýggjur tað tekur trý ár at útbúgva ein nýggjan og tey vóru gongd við tað og ja tað kanska bíðaði tvey ár afturat men men tey sum sita í sínum gullknuppum sum sum hava verið í sær skipanini og eru dottin út tí mann prioriterar øðrvísini eg skilji ikki og tað kann gott vera at onkur annara kann fáa millum at skilja tað at hesin persónur ikki skal fara upp hundrað prosent og og røkka út til føroyar reisa runt og fáa til gagns fyri hesi børn tí ein leirdømi mann hevur tað nyttar ikki bara at seta ein og hvønn og so bara brúka tað ókey tað kemur ein um tvey ár ordiliga gott og tann sum hevur eitt her ger tú eitt fantastiskt arbeiði í øðrum økjum men tá er tað ikki eitt heilsasmutelli sum røkkur út til til nógv børn og sum hava fingið ein fantastisk eg veit ikki ørla vit kunnu ikki snakka okkum brúðri seg men tað kann harmast eg sigi ikki at tað bara og tað sama við teimum sum hava við sálarfrøðiliga hjálp at gera og at mann veitir tað til tann einstakan tí tað sum landsstýrismaðurinneva ein setningur frá lærarum til eitt barn kann vera nokk til at virka at leggja tilveruna hjá barninum tí tað ikki var serliga pedagogiskt sagt og barnið kanska lukkar bara av men tað býr í sum barninum kanska áravís og eg havi eisini funnið tað onkran sum eg kenni væl og sum hevur havt onkran setning í skúlanum sum hevur stungið so djúpt ja so djúpt at viðkomandi kanska flutt niður og fekk ein skúlagong niðri ongan hug til hvørki at koma til ta heimbygdina ella tann skúlan men tað kanska var ikki eini lærar sum ikki dugdi at megna tað at síggja eftir barnið tað er so vorðligt og so siga tað á fjerst prosent kunnu bara ikki brúka eftir tær tí eg má gera annað og so fái eg ikki tíð til tað so fær mann okkurt annað at gera okkurt annað við sum mann vil børnunum væl og at síggja tann einstak og hvat er viðkomandi brúkferði og hvat er tann familjan hjá viðkomandi brúkferði so kunnu vit hundrað prosent sikkur í dagsins samfelag seta tingin øðrvísi saman so eg gleði meg við seg til at lastursmaðurin fer at hyggja um hasar skipanir kunnu arbeiða saman snakka saman mentamálaráðnum hygg hvat ber til tí tú kanst gott standa í dagur og viku og snakka ordiliga væl fyri títt og øki men tað hjálpir ikki tann børnum sum er brúkferðin tænast tey fingur so hvussu ofta hvussu ofta og le tist tú bíða eftir einum tænastu sera alvorligt haldi eg takk fyri at fara mær

fræra formaður ja eg undraðist eisini tá ið hatta málið var uppi yvir

hvagar formaður nú hava vit septemburmaður í tvey túsund og tjúgu

hugsa tær at dottið við heim í dag má ikki bleiv gipsaður fyrr enn í tveyogtjúgu tað er vert at hugsa um hvussu alvorligt tað hevði verið og av tí at eg nevndi tað var tí at landsstýrismaðurin sjálvur kom inn á sernaðum tað er ikki økið hjá landsstýrismaðurum men eg hugsi bara tað økið sum landsstýrismaðurin var av og tað økið sum er inn á sernaðum er púra at sikkurt at nógvar skipanir kunnu arbeiða saman at samstarvi og tíðliga innsetin til gagn fyri tað einstaka barnið tað er har sum tað er har sum er bara vísur ið mann kann gera mun men kassauppformingar systeemini tey gera ofta tað at ikki ná hjá mær men børnini koma til ikki klemmu takk fyri harra formaður takk fyri so er tað kærliga

gulmi johannesen landsstýrismaður sum hevur verið orðið ger so væl ja generelt kann eg nú

eg arbeiddi leingi í politisk skipanum føroyum og vit tosa øgiliga ofta um at vit skulu liða ávíst ting til føroysk viðurskifti tí at vit eru so lítið landið pá einlannan máta haldi eg at vit eiga øll somul sum tit hava verið inni á herðarformaður at hyggja eftir okkara skipanum og pá einlannan máta haldi eg at kanska pengar er eitt sum er viðkt men organisatiónin altso samskipanin av teimum ymisku tilboðnum sum vit hava er trúgvið at vit hava eitt óalmindiliga stórt potensiali at fara eftir vissu vit megna at betur at organisera tingini á teimum ymisku økini at organisera tað tí at resursirnir eru deildir øl og tá smá smá ting og tað skal vera lætt fyri brúkaran eisini at hvar er tað hvar skal eg fara hvar skal eg hennvenda meg til tá ið eg havi nekrar avbjóðingar at sálarliga at tað mugu vit ikki vera so innviklað at at at tú bara sigurps at hatta hatta er bara at múrurin er forstórur er tímiski so so eg trúgvi at organisatión og samskipan er hevur nógva nógva at siga við at mann mann samlar ressursir og veit avkoyr nøvrum frá topp til botn takk fyri takk fyri vit hava eina viðmerking

tað er johannes joensen gert tú væl tá ið kai líður sigur tað at viðst til sannheit

ja takk skal tú formaður eg haldi at tað var eg og hevði morten sum sátt saman í býráðnum tá ið vit sótu at

skipa fyri snarskivuni altso tá søgdu vit vit tosaðu um tað tað minnist eg væl at vit skuldu gera tað lættar fyri borgaran at hennvíta seg sum sum vit koyrdu har til skælta á einlendan máta at hyggja eftir hvat hvussu koyra vit resursurnar á teir tørvin sum eru mest ringdir inn og tað haldi eg hevur riggað á ein myndug at tað hevur riggað virklanda væl ígjøgnum harrans ár at samla samla nøkur ting saman og vita akkurát hvussu mann skal deila resursurnar út á eina máta ja eg havi eisini ábyrgd eg havi eisini ábyrgd at menta mær altso nei eg eri ikki landsstýrismaður har men vist tú vit ikki tosa saman vist tú ikki tosa saman frá toppum av so kanst tú ikki for langa nakað so ganga altso undir vist tú ikki klára sjálvur at samskifta tað kemur heilt tær uppi frá samskifti takk fyri tú

ynst tí vóru í hesum málinum og vit fara víðari til hetta málið var so beint í trivnaðarnevndina og vit eru til punkt fimm tað fyrsta viðgera tingmálið nummar seksogtjúgu tvey túsund og tjúgu tað er uppskotul ríkislágar tilmæli um at seta í gildi fyri klak og er statniskt atkræða inni fyri sunnudeges vesini og fara mær at fara at biðja um framsøgufólk á tí økinum ger so væl so skuldi næstan verið klárt tá fyrsti eg eri tí kristian andreasen ger so væl takk fyri at hvønn máur fara snýr seg um at seta í gildi

takk fyri ja hetta er málmar fimmogtjúgu sum vit skulu viðgera nú um ókeypis sálarfrøðiliga hjálp til tey sum hava angist og lætt til moderætt tunglyndi til tey sum eru millum fimtan og fimmogtretivu ár kaðli holm johannesen legði hatta fram níggjuogtjúgunda septembur og so hevði tað fyrstu viðgerð fýraogtjúgunda septembur og so hava vit viðgjørt tað í trúnaðarnevndini níggjuogtjúgunda septembur og so aftur átta í oktobur og tað er blivið til ein samd nevnd sum tekur undir við hesum uppskotinum men tað er eitt skriv komið inn frá frá kaðli holm johannesen um at fá uppskotið at vera galdandi í trý ár frá tí tað frá tí tað byrjar av tí sama so hava vit eitt broytingaruppskot tí í uppskotinum stendur tað at vera til einrindini í tólvta í tveyogtjúgu í broytingaruppskotinum hava vit settið einrindina í tíggjunda í trýogtjúgu so at tað kann vera galdandi í trý heil ár so vit fara at samtykkja hetta uppskotið við triðju viðgerð eisini í hesum málanum so so fer tað at kunna vera galdandi í trý ár so tað er so ein samd nevnd sum tekur undir við hesum uppskotinum takk fyri

ja takk fyri tað eru ikki nøkur viðmerking so uttan at heldur ikki nakar sum hevur biðið um orðið so orðaskiftið er endað og vit fara at atkvøða í hesum málinum og sum uni rasmussen nevndi so er tað broytingaruppskot í í álitinum sum broytir í gildis komu reglurnar frá tað verður ella tað verður galdandi til oyndir hendan oktobur tvey túsund og trý vit atkvøða um broytingaruppskotið fyrst tað er frá samdari nevnd nú vóru øll vit eru sjeyogtjúgu til staðar og tað eru sjeyogtjúgu atkvøðir fyri eingin í móti og eingin í flongt so er broytingaruppskotið samtykt men vit skulu atkvøða einaferð afturat tað er um uppskotið soleiðis broytt tað gera vit nú ger so væl ja vit eru liðug at atkvøða tað er samtyktmálið seksogtjúgu atkvøður fyri eingin í móti og eingin í flongt so er hetta málið samtykt við aðruviðgerð og fer soleiðis samtykt til triðjuviðgerð komast so til aðruviðgerð av løgsmálnummari fýraogtretivu tað er uppskot til løgtingslóg um broytingarlógina um javningarprosent til almannaveitingar tað er útseting av javning hvør biður morðið uni rasmussen fær orðið

ja so er hesin tingfótursettur og tað eru tvímála ská tað eru tvær triðju viðgerðir og ein skrivligur fyrispurningur og okur fara til triðju viðgerðina fyrst tað fyrsta er løgtingsmál nummar fimmogtjúgu tjúgu og tjúgu uppskot til løgtingslóg um royndarskipan um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar millum fimtan og fimmogtretivu ár sum hava angist ella lætt til móti ræt tunglyndi og formaður til at spyrja um nakað av vit vil hava orðið bilju sinussen ber um orðið ger so væl bilju sinussen

nú skulu vit langt tala sum eg skal halda eg hugsaði bara at viðst á ber til at fáa landsstýrismannina at greiða frá hví mann akkurát hevur sett eitt aldursmark sum eitur fimtan ár til ókeypis sálarfrøði tí at sum eg skilji so hava tey sum hava skil fyri ungdómssálarfrøði mælt til at aldursmarkið er lægri enn tað er tað ítøkislar orsøkir til at aldursmarkið er sett akkurát til fimtan ár og vit vita eisini tað at tílíkir trupulleikar sum ung fólk koma út tá ið tey koma handan aldurin ofta kunnu byrja eisini við lægri aldur tað var faktiskt bara ein spurningur og nú hava vit ikki havt møguleikar fyri at fylt við viðgerðini í nevndini takk fyri hann á

ja takk ger so væl keli holm jannesen námsins móður

ja teir fær formaður at hetta málið byrjaði faktiskt við at ein arbeiðsbólkur gjørdi eina frágreiðing um hvussu mann skuldi grípa hetta annað og tað eru fleiri ymiskar grundgevingar sum mann kann siga reint prinsipuliga ella lat meg byrja við tí fyrstu hon er reint av løgfrøðislimum slag tað er simplum tað er aldursmarkið frá fimtan uppeftir og frá fimtan niðureftir tá ið fimtan niðureftir tá eru tað foreldrini sum skulu verða niður eisini áðrenn tú fert í gongd við nakað og tá ið mann gjørdi at arbeiða her so hugdi mann eisini eftir londunum rundan um okkum sum hava havt sera góðar royndir við sovorðnum skipanum men so var eisini okkurt einki land sum bara tók alla øll skulu sleppa at fáa og allar diagnosir og tað tað líka sum fungeraði ikki tí hevur mann sagt at mann vil gjarna byrja við fimtan fimmogtretivu ár og so eigur mann eisini at gera eina skipan sum eg havi greitt trúnaðarnevndir frá eisini at at vit skulu fara eftir skipanum eisini sum er fimtan ár og undir men tað eru í dag fleiri skipanir sum lofta teimum sum eru undir fimtan ár og tað er úti í ymiskum sektorum kann mann siga men eg havi longu havt ein fund hvussu kalla øll tey sum hava við fólk sum hava sálarligu avbjóðingar hvussu kann mann organisera tað her so at ætlanin er at fara at gera eina skipan eisini fyri tey sum eru undir fimtan ár og eisini at samla teir resursur sum longu eru innan hesi øki løtuni og tað verður so tikið upp og so verður tað eisini organiserað í einari skipan soleiðis at tú eisini kanst fáa hjálp men fimtan fimmogtretivu hetta er ein royndarætlan í trý ár hvar ið mann eftirmetir tey ungu fólkini sum koma yvir her tú fært upp til tólv viðgerðir og so verður tað eisini ikki jú góðskur mett um hetta er gott fyri teimum einkulta ella ikki og tað er ein øgiliga stórur spenningur um hvussu hetta fer at fungera tí at tað eru nógv ung fólk hjá okkum í føroyum sum hava avbjóðingar sum í dag ikki fáa hjálp og tað er einki so strævið harra formaður at síggja sum ein unga mann sum bara situr inn í einum kamari og ikki fær hjálp tá ið hann er á eini ella annan máta illa hon kanska tað skal lítið til fyri at fáa tey útróðs í kamarinum og fyri at fáa brúkt teirra resursur í tí føroyska samfelagnum so at fær mann nøkur av teimum sum søkja sær hjálp her á rættkjøl so verður tað betri fyri familjuna fyrst og fremst tað verður betri fyri tann føroyska arbeiðsmarknaðin tað verður bíligari í longdini soleiðis at tess fólkini ikki fara í ynkar depresjónir og so skulu tey út á syðuviatiska depilin hvar ið tað krevdast nógv fleiri resursur til at fáa tey á rættkjøl aftur so hetta her er eitt fantastiska gott mál harra formaður og túsund takk fyri til allar flokkar av tingi at tit hava tikið undir við sum uppskotin er hetta er eitt gott mál at fara eftir takk fyri harra formaður

eitt fulley av søgdum nógvar viðmerkingar tann fyrsti viðmerkja tað er at sita í stevn berger so væl

væl keli holm johannesen ja eg eri meg eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri eg eri

ja eg eri púra samdur til sigur stevbegg altso tað var arbeitt byrjað longu tá í seinastu samgongu við frágreiðingini og síðani tað var tað fyrst sum setti mær fyri tað var eitt prát at at berjast fyri at fáa pengarsetar av tilhettar her og eg haldi tað verið realist alla vegirnir gjøgnum og tann fyrsta spurningurin sum eg fekk tá ið bleiv landsstýrismaður tá ið útvarpið ringdi tað var nevmæl akkurát spurningurin her hví fimtan fimmogtretivu tað er eitt sindur ringt á útláu eiga men hvat nú er seksogtretivu men og sigur at tað er akkurát hesin aldursbólkurin hvar ið teir størstu avbjóðingarnir eru tá ið tú skal tá ið mann hevur sálarligu avbjóðingar so at hetta er óavmindiliga væl gjøgnum arbeitt reint fakliga eisini og tað at at at tað er eitt samtyng tað tað er bara at gera tað bara enn gleðiliga kann mann siga

ja takk so er tað rósa samansins fari eg við mær syngdjór so væl takk fyri at

ja takk ikki hevur so væl tað er líka ongantíð hann er senn

ja eg havi longu sett úr gongd eg havi havt tað fyrst funnið at bara kalla øll fólk inn sum eg kann koma í tankarumegin fyri okkara system sum arbeiðir við fólki við sálar og avbjóðingum eg havi sett tí vit sótu í eini stóru rúmi til hvat er at siga fjúrtan dagar til fjøruti eg spurdi so spurdu tey hvussu gera vit tað her betur og so komu tey hvør sær við nøkrum nøkrum tað sum tey sóu vóru eyðsýndir manglar í okkara skipan tað byrjar við kommunulæknum so er tað sernað so er tað psykiatriski depilin hvør er tað sinnisbæti tey vit hava eina rúgvu av plattformum hvør sær sum roynir at gera sítt eitt gott arbeiði men sum so nógv á aðrastaðni í okkara lítla landi so tosa vit for lítið saman vit organisera tingini for lítið oftani og kanska tann størsti vinningurin sum vit kunnu fáa burtur úr skipanini tað er kanska at samskipa tingini fyrst og fremst betur og síðani kanska at vit skulu neyðugt vera súrtur til at so seta av áðrenn mugu vit samskipa tey tilboð sum er tí at øll brenna fyri tí men tey sita so sum eg fekk út tá títt fundum tey sita oftani einsamøll á sínum plátformi og føla at tað manglar okkurt tá ið tey liva vera yvir ella er onkur ov tungur brúkar til hvat er so at tað arbeiði eg við fullspit fimtan undir

so tað er jóhannes joensen sum fær við myrkini í gjár

eg hjálpi tú so væl hvørjum hjá tær til at koma ásjóðið til at koma ásjóðið til at koma ásjóðið til at koma ásjóðið til at koma ásjóðið

ja altso eg haldi at at eg haldi at tað ljóðar ljóðar gott men eg haldi allíkavæl at mann skal fara eftir fyrst fara vit eftir her sum er í dag so taka tú hyggja at hvat er fyri tey sum eru fimtan ár og yngri og so kann mann kanska koma til at tað er akkurát tað rætta til at fáa sær sálarfrøðingar út á út á skúlanar út á okkara fólkaskúlar men men nógv av teimum sum vit fáa við her tað er faktiskt akkurát so men men ikki tað akkurát somu fólkini at tú tað skal heldur ikki vera soleiðis at eg eri fimmogtjúgu nei tá blívur for gamal men vit eru í skúlanum so so má eg alt altíð vita hvar eg kann fara uttan at tað verður for barnaverndir og hvat veit eg uttan at eg skal blíva ein sak eg tími ikki at blíva ein sak til dømis eg vil bara hava onkran at tosa við eg tími ikki at blíva til eina sak eg eri ein menniskja hann var

ja takk har hevur pálsdóturin gjørt so væl

ja tað ger so væl fyri liva johan johannesen ja men eg eri prøvað samdur til at

vit hava tosað um tað eftir við stigmatiseringini og tá mann hevur sálarlig avbjóðingar í føroyum og tað verður stigmatisering treingin er ivi um tað tað vita vit øll sum búgva runt um í føroyum landi og hetta her er eitt góð byrjan haldi eg upp á at hetta er ikki tabu vit skulu hjálpa tykkum sum eru har úti vit vilja gera ein innsats fyri tað og bara tær at arbeiða við hesum og arbeiða við einari sálarfrøðisligari skaðastovu sum vit gera eisini nú og fáa upp at koyra inn at fyri nakrar mánaðir ganga út frá og til dømisviðvíkjandi tað eru fleiri ting sum verða gjørd fyri menniskir sum hava eina sálarligu avbjóðing og tað pjønist ikki at vera nakað kroniskt tað er at mann fer fara hjálp og kemur út aftur aftur í samfelagi fær mann ikki hjálp so er tað bara nógv dýrari í longdini vit vita hvat tey kosta tey ungu menniskjuni sum ikki koma á rættkjøpið tey kosta kassan

hjá tað so renna stefan klein og olsen gjørt sær um góðina sær um góðina sær um góðina sær um góðina sær um góðina sær

ja tað hevur tú gjørt so væl ja ja tað er

eg mær at tað er viðgjørt væl og virðiliga upp og niður aftur og fram tað er nakað við hvussu nógvar resursur tú setur inn á eitt øki tað sum vit hava fingið at vita tað er tað at tað eru nógv nógv fleiri resursur í dag eitur sálarfrøðis til økinum innan fyri fimtan undir tað hava nógv meira hjálp enn tey sum eru fimtan til dømis til fimtan fimmogtretivutum tað hava einki skulu vit so aftur fara í gongdarnar skipan hvar vit brúka aftur allar resursurnar upp á fimtan undir og so sleppa teimum sum eru fimtan fimmogtretivu fjall hetta er nakað við at fordeila resursur men eg eri púra samdur um at vit skulu hjálpa teimum sum eru fimtan og undir hundrað prosent eg eri samdur í tí og tí havi eg longu sett eitt arbeiðigongd við hvussu vit kunnu gera tað betur fimtan undir

ja takk so fari eg at spæla langur tá ið viðmerkingin ger so væl

eg svavar hvat tú gav hálvmjørði hann er søg

púra samdur er púra samdur tí tí skulu vit fara at gera nakað við tað altso tað er ræðvíkt at vit fara at gera nakað við tað og sum sagt tað eru øgiliga nógvir felagsskapir sum eru sum gera gott arbeiði eisini fyri tey sum eru undir fimtan ár blaðið blaðirgráttur er eitt sinnisbæti psykiatiskur debilin tá ið tað blivur meira kanska meira tungt á heila tað fyrst til kontaktina við tey fáa tær sjálvandi kommunulæknarnir serna um hevur eisini nøkur tilboð so tað eru fleiri tað eru fleiri sum hjálpir fólkum forvegur so vit sum fara at organisera tað betur og hevur farið nakað bygd upp á tað so trúgva vit at vit kunnu fáa eina nógv betri skipan eisini fyri fimtan ár og undir og tað krevst sjálvandi resursur til tað eisini takk fyri

søga biljusinsin gerst á søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga søga sø

hvussu væl gudagur til góðan johannesen

ja men hatta er ein partur sum sigur tað og tað verður eg vilja nógvir partar niðurvið og tað er ein arbeiðsbólkur sum hevur gjørt tað her á áliti og hetta er tað sum mann líka sum mælir til reint fakliga at fara í gongd við og eg veit ikki meg at fingi meg forklára tað gott nú vit gloyma ikki tey sum eru undir fimtan hetta uppskotið er bara fimtan fimmogtretivut men vit koma kunnu koma við einum øðrum uppskoti sum er fimtan minus illa at innan fyri eitt ár ella tvey so eru vit biðin so dugnalig at vit kunnu rikkja tær at gera tað til lækri eldursbólkar og eventuelt aðrar diagnosir men fyrst má mann byrja onkustaðni og tað sum onnur londrunum um okkum norðurlond hava gjørt og tey hava góð úrslit av at begrensa tí fyrstumgang og so kann mann byggja uppá tað tað eru óalmindiliga nógvar ymiskar hosur og og og men eg skal ikki fara at gera mær klókanbond higurvegini til handanvegini men vit hava tosað øðiliga nógv um tað og hetta er byrjaði alt fyri einum arbeiðsbólki og við einari sálarheilsuætlan hvar mann hevði samlað allar øll tey sum arbeiddu við hesum her men bilur stinussen takk fyri fyri fyri eg hevði roknað við at sagt eitt orð til triðju viðgerð men so fekk eg møguleikan takk fyri tað miðflokkurin

ja takk so havi eg ikki fleiri miðmorði og okur fara at atkvøða í løgsmáli nummar fimmogtjúgu tjúgu og tjúgu ja tað vóru tretivu atkvøður fyrr og eingin móti so hetta málið er samtykt og harvið avgreitt frá løgtinginum næsta málarskrá er eisini triðja viðgerð og tað er løgsmál nummar fýraogtretivu tjúgu og tjúgu tað er uppskot til løgtslóg um broyting í løgslóg um javningar prosent til almannabeitingar til útsøtandi javning lønastur birmorðið henni er gold birmorðið ger so væl henni er gold