LM-019/2020

ja so er tað jóna elig poulsen sum hevur orðið ger so væl takk fyri harra formaður til viðgerðar er løgtuksmálið maníkjan tvey túsund og tjúgu her er tingmanningin í tjóðveldi sum hevur lagt eitt hugskot fram og tað snýr seg um at byggja bústaðar ella byggja fýra hundrað leiðir luta lestrar og vardar íbúðir kring landið alt ella alt landið á høvuðsheitinum snýr seg um at heimæla bústovuna eisini at byggja lutaíbúðir tankin um at byggja lutaíbúðir dámar mær væl tí mann kann byggja lutaíbúðir tað er ein góður máti at fara inn á bústaðarmarknaðina at fáa eitt sindur av fjøldbroyttar í bústaðarmøguleikar og eg trúgvi serliga at nógv eldri fólk hevði verið øgiliga fegin um at kunna havt eina lutaða íbúð men so kom onkur til at almenna bústaðir skal vera tann sum lyftir uppá hana og tað er har ið kanska serliga ketar hjá mær loypur at senda av tí eg sigi ikki at bústaður ikki kann vera við í einum slíkum arbeiði men nú hevði tað soleiðis eina samgongan hevur ein bústaðarpolitikk fyri fyrr enn mann og tað fer at koma í tingið allarhelst í heyst tann tað uppskotið sum samgongan nú einaferð samdum verður til tað veruliga tað sum hon komi út við eg hevði hug at nema eitt sindur við hvat er uppgávan hjá bústovuni ja haldi eg ikki at bústaður eigur at byggja bústaður til ein og hvønn sum í kapping við teir privatum men bústaður eigur at verða inni meiri og byggja sosialt byggjarí av bústaður so kann á marknaðarstreytanum grundarlagið vera við til at byggja á sama støði sum privat soleiðis at hann er tað kunnu at fíggja sína bygging av sosialum víðari tað er sera fornáttøtt og so er mann komin í ein stóran trupulleika serligt at tað kemur út til at byggja í útjóðaranum tað vísir at bankarnar eru slett ikki innseraðir í at veita lánu og fígging ella tikið til bygging uttan fyri miðsærarøkið og tað kann ella tað er vorðin ein stórur trupulleiki hvussu hann best verður loystur tað má tað munnu koma fram til í tí bústaðarpakkarnum sum samgongan arbeiðarvísmálinum og okkurt sóti í síðsta skeiði altso síðst í seti tá hevði eg greiða nógvan bústaðarpolitikk ella nógv frammi um bústaðarpolitikk okkurt havt eila nógvar hoyringar eg vil siga at eg haldi næstan okkurt hava havt tey inni til hoyring sum sum verknir hava inni til hoyring eftir hondini haldi mann nú lýst bústaðarpolitikkin altso í nevndini øgiliga væl út í atsøk og tí tí haldi eg at mann hevur eina góða grundarlag í øllum førum samgongum hevur eina góða grundarlag til at føra tann bústaðarpolitikkin sum sum mann nú heldur er eftir eg havi fast ikki nógv annað at leggja tætur í smálinum tað kemur í trivnaðarnevndina og eg fari við at viðgera tað málið í trivnaðarnevndini við størsta positiviteti og tað skal fáa tað viðgerð sum tú hevur uppiborið og eg vænti at tá ið ein bústaðarpakki eina kemur út frá samgonguni tá tá eru lutaíbúðir eisini ella mátan at byggja lutabústaðir og annað og eisini at byggja kring landið tá er tað væl og virðiliga tikið í betrakning so tað tað er tað málið skal fáa eina góða viðgerð takk fyri takk fyri so hava vit viðmerking til rottvang

ger so væl takk fyri tað er bara samd við ráðaranum í at hetta hevur við luta íbúð

ja jú takk á rottvang fyri viðmerkingina

tað er partvíst rætt tað at tað er ein ein ávís privatisering í tí at tú sum kemur at at leiga eiga henda bústaðin eigur ein part og leigar ein part tað og tað er í tað er í prinsippunum prinsippunum dámar mær tað væl men sum sagt so haldi eg at í flestu førinum eigur mann kunna loysa uppgávuna uttan um bústaðir men í hesum førinum tá mann snakkar um lutoyboðir og eg hugsi kanska at hatta er akkurát tann gilti møguleikin hjá bústovuni har sum mann fer inn eftir profetunum til at fíggja sosiala bygging við tá ið eg meini at bústaðið eigur at vera til men har er ikki so orðið tað samdur samgongur um tað takk fyri takk fyri so er tað uni rasmussen sum hevur

ver við mær syngdur so væl ja takk fyri eg eri

ja takk hvør dagin takk honum at latið tú tú at vera viðmerkini ha akkurát tá tú kemur honum at

londsbrøð tá vóru tað vóru ymiskar meiningar sum komu fram í nevndini men tað er allarflestu peikar burtur frá landsbrøðum tí at tað forblóða ein væl dýrari máti tí hugsi eg at at geva bústøðunum heimild til at fylla at fíggja við landsbrøðum eg yvirstordu í um um tað er rætt øllum førunum í samband við tað sum kom fram undir hoyringunum takk fyri takk fyri høgni og heitaðuls

men her hevur hann eitt viðmerking kirkjubæl ja har fór mær nú hava vit tvey uppskot í dag sum snúgva seg um at

ja nú veit eg ikki meg at hoyrdi okkum heitaðar eftir at halda hasa nakað um búskaparpolt

men tað var so ja so eg hevði kanska við av áður komið at siga búskapar men ikki bústaðar altso tað er bústaðarpolitikk hevur hann sagt hjá um hesum føroyum og hetta er ikki beinleiðis tráð við tann bústaðarpolitikkinum tann bústaðarpolitiska pakkan sum eldsmeti hevur gjørt ella hevur staðið fyri at fáa gjørt og sum samgonga so kemur at arbeiða við og leggja fram fyri løgtingið tað var tað sum eg meinti við í hesum føroyum og tað sum stríðir mótið hjá mær tað er sum sagt at eg meini ikki at tað er ein almenn uppgáva at byggja bústaðir fyri fólk men tað almenna eigur at vera við í ein ávísan mun serligt at hann er sosialar bústaðar í talanum og annars haldi eg at mann øgiliga ofta blandar tingini saman og tað metir ikki rætt takk fyri takk fyri so er tað aksel willems

hon johannesen sum er húður á orðið ger so væl ja tann ferð er ára formaður

til viðgerðar er eitt uppskoti frá tingbólkinum hjá tjóðveldi tí eitt uppskoti løgd slóð um broyting í løgtingslóg um húsalandsgrunn at bústaðir skal fáa heimild at byggja fýra hundrað leiðu luta og lestrar og vardar íbúðir kring landið tað siga leiðubústaðir bæði til vanlig fólk og til lesandi og eisini til vardar íbúðir og so eisini fáa máløkan til at byggja og reka og kanska eisini selja luta og íbúðir til tað endamál og mann kann altíð diskutera um undanfarna samgonga gjørdi nokk har kann mann siga at í øvundum gjørdu vit nógv tað er ongantíð at vit bygdu so nógvir leiðubústaðir sum undanfarna samgongu tað varð bygt meira enn ein leiðubústaðir um vikuna í tey fýra árini og mann eisini gjørdi nakað broytingar fyri at eggja privatin til leiða út til langtíðarleiðið aftur til okkum føroyingar heldur enn til ferðavinnuna og gav ein skattafrá trótt heilt upp í hundrað árið um at leiga út til langtíðarleiðið men mann staðfesta tað at tað var ikki nokk av fleiri orsøkum tú sær tær tvær orsøkir sum vóru høvuðs orsøk til at tað ikki var nokk og at tað eigur at verða bygd munandi meira tað eina er at tað seinast fimm árini altso tvey túsund og fjúrtan og tvey túsund og nítjan so hava havt ein fólkavøkstur í føroyum á fýra túsund fólk tað er tíbetur altso tað er eitt suksess tá ið endamálið hava stóran fólkavøkstur men ta ður bústaðarneyð ella bústaðartørv tá fólkatalið veksur so mikið nógv hin orsøkin sum kanska eg haldi eftir hondini er minst líka stór orsøk tað er at ferðavinnan veruliga nevnir tikið dikásið sum ger tað at nógv sum fyrr leigaðu annað hvørt eina kjallaráðiðbúð ella eitt kamar ella um tað átti ein tóm hús leigaði tað út til føroyingar og føroyskar familjur at búgva í nú velja at leiga tað út til útlendsk ferðafólk sum er bnb og enn tá eru tað fleiri sum bæði fyritøkur og privatpersónar sum eiga pengar sum keypa nógv hús upp bæði miðstaðarøkinum og útoyggj og runt um í landinum við tí endamáli at leiga út til ferðavinnan tí har vísir seg at mann kann vinna fitta peningin tað er sjálvandi væl runt bæði fyritøkur og privatfólk kunnu vinna pening til tað men tað ger so tað at tørvurin til til bústaðir til okkum føroyingar og føroyskar familjuna eru vaksandi og hann veksur nógv og er vaksin nógv og tað er nakað sum vit eiga at gera nakað við eitt annað sum eisini er ein avbjóðing av bústaðarmarknaðinum tað er at hvá bústaðarmarknaður í dag er soleiðis hottaður at nógv fólk sum ikki fóta sær á bústaðarmarknaðinum tað kann vera at fíggjarliga avum er mann lesandi er mann stakur ella pensjonistur ikki hevur so stóra inntøku so kann tað vera rættiliga trupult at ikki minst at keypa her í miðstaðarøkinum men kanska eisini at finna okkurt at búgva til leiðu í tín hóskandi prís ein onnur orsøk er at tað eru rættiliga nógv fólk sum flyta til føroyar ella ætla at flyta ímillum bygdir í føroyum sum ikki hava tikið støðu til um tey skulu búgva varðandi men tey vilja kanska royna at búgva útoyggj í eina tíð ella royna at búgva til dømis tórshavn ella í suðuroy men tey skulu líka føla seg fram er hetta nakað fyri meg ella mína familju tey skulu ikki ynskja at keypa ella binda seg og seta seg stóra skuld men kanska ikki tey skulu gjarna vilja leiga men har er einki at finna til leiðu tað er eisini ein onnur avbjóðing hasum eiga at gera nakað við og tað er eingin ivi um at vit í javnanflokkin ynskja tað at vit skulu hava eitt væl virkandi vinnulív í føroyum og sjálvan skal tað almenna ikki vera kappingaravlagandi sann tað kemur til okkara vinnu men tá tað kemur til bústaðarpolitikk so er spurningurin er tað vinnupolitikkur ella er tað vælferðarpolitikkur hjá okkum í javnanflokkinum er tað slett einki ivi um at bústaðarpolitikkur er vælferðapolitikkur tað er tað mest grundleggjandi hjá okkum menniskjum fyri at trívast tí at vit hava okkara búgv í so ikki at hava nakað búgv í so kann næstan alt annað gera tað sama tí er tað fyrst og fremst vælferðapolitikkur og ikki vinnupolitikkur men tað almenna fer ikki at loysa bústaðartrotur í føroyum einsamalt vit skulu hava eitt vinnulív sum eisini byggir bæði leiðaríbúðir sethús og sjálvandi eisini leiðuíbúðir og lutuíbúðir um á og við fyri tí tað verður tíverri náttúru betur eisini eina ávísa mun gjørt tað skulu fegnast honum men tað er eisini tørvur at tað almenna byggir hagtøl frá bústaði vísa tað at ferðmetraprísurin hjá til dømis á einari privatari fyritøku sum byggir leiðir bústaðir her í tórshavn eru meira enn ífall so høgur per fermetur enn bústaðirnir enn enn ferðmetarprísurin er hjá bústaðum og tað merkir sjálvandi nógv fyri fólk sum ikki hava nógvar pengar til dømis lesandi ella pensjonistar at leiðan er so mikið høg og vit skulu hava eina bústaðarmarkna sum er fyri øll har fólk sum ikki hava høga inntøku eisini hava møguleika at búgva her í føroyum eisini búgva til leiðu og har er bústaðir eitt gott amboð eg veit tað væl at tað ofta vóru tikið dømi fram um víst byggjarí hjá bústaðir sum kanska hava verið veit ikki munnu siga flott og handiliga stór og hann skal kosta ov nógv tað skilji eg væl eitt samdur tíð men nógv av byggjaríunum hjá bústaðir er rættiliga bíligt har íbúðir her eg veit tað her í havnini tí eisini onkraðastaðis í eysturoynni upp á trýss hálvfjerðs fermetrar meira enn tað kosta undir fimmduks krónur mánadur tað er nú ikki so galið samanlíkna við nógva aðrar ella leiðanum kjallaríbúð til dømis við havnini tá kanst tú øll hava skjótt koma upp á níggju tíggju túsund krónur um áðnan tá er ein nýggj íbúð upp á hálvfjerðs fermetrar fyri fýra túsund og fimm hundrað krónur rímiliga væl sloppin og tað er tørvurátur nøkur argumentir sum oftan verða fært fram sum eg haldi ikki eru røtt tað er tað er at at ja hvussu bústað skal byggja til nøkur fólk so er tað skattaborgarið sum skal betala tí at tað er alment tað er nú einfalt ikki rætt tí tað er soleiðis at bústaðir teir hava bygd um partur við stovnisfamundrað áttu so upptakað teir lán og lánið verður goldið aftur av teimum sum leiga frá bústaðarstøðum umvegis leiðina og tað eru ikki skattgjaldar sum talir nakað av tí tað er leiðarin sum leiga frá bústaðar sum talir tað aftur vit í handafólkini halda at tað er neyðugt at byggja nógvar íbúðir bæði í miðstaðarøkinum men eisini úti um landið um vit taka úti um landið fyrst so er tað soleiðis í dag at privata byggir nær um mær vitandi ikki nakað leigubústað út í landið eg veit um akkurát nú er ein ætlan um at fara í gongd í fuglafirði men annars hevur tað bráð tað ikki bygd tað vil siga at tú flytur til klaksvíkar ella fannasunds ella ella sovorðið til sands so fært tú næstan ikki nakað av búgva í til leiðið sum er trygt at búgva í trygt at skilt tá hann at hoppa bústaðir leiðar út so kanst tú ikki vænta tú kanst tú vænta at funnið búgva har trygt trygt og eisini fle blakað verður út meðan tann er leiðarprivat í einum kjallarípú so er jú risikoðin at tann sum eigur hesi húsini skal brúka tað sjálvur og kanska sigur leiðis uppá honum upp tí er tað eitt sindur ótrygt at búgva til leiðir í dag út úr landi tí halda vit at tað skal sjálvandi eisini vera ein møguleiki út úr landi og tí eigur bústaðar at byggja meira út úr landi tá tú kemur til miðstaðarøki so er tað óafatiliga dýrt at búgva til leiðir í miðstaðarøkinum tí ikki er nakað heilt tey tosa í miðstaðarøki so hevur tað fyrr kanska verið fyrst og fremst her tórshavn hoyvík og argir men tað er eisini við til at flyta seg longri út nú spyrgnaran um havnina og inn í skálafjørðina tá tunnilin kemur at tað er dýrt at búseta seg harbeint og tí eiga vit eisini har at byggja soleiðis at vit ikki fáa eitt samfelag har tað eru tær hægstu inntøkurnar sum búgva í ávísum økjum landinum og tann lægstu inntøkurnar aðrastaðnislandslandinum tað er rættiliga stóran týdning fyri teimum av felagi at vit kunnu búgva lið um lið altso ung og gomul og háloymt og lágloymt tí hevur tað týdning tað verður oftana sagt at bústaðið er kappingaravlagandi fyri tey sum byggja privat og oyðileggur ta vinnuna tey sum hava hug til at byggja bústaðið privat men er tað rætt ella er tað bara postulátum um vit hyggja í føroyum áðrenn bústaðið byrjaði at byggja leiðir bústaðir var tað eingin sum hevur bygt nakað leiðir bústaðið í føroyum til tað endamála leið út síðan tá eru fleiri privat tíbetur farin at byggja og tað sær eisini at virka væl og hyggja vit eftir frá grannalondum so eru tað øll londini sum hava almennar leiðir bústaðir samstundis sum tú privat tá eisini byggir bæði leiðir bústaðir og oyðarar íbúðir tað riggar væl enntá í stórapreytlandi og í usa hevur mann eisini tílíkar skipanir so tað ber væl til at tað privata og tað almenna bæði eru aktiv á bústaðarmarknaðinum tí haldi eg eisini hvør sítt endamál hyggur mann eisini aftur løgur grannalond hvør býr til almenna leiðir tað eru øgiliga fá sum búgva har ein stóran part av sínum lívi sum eru handlað væl fyri fíggjarliga tá er hann sær tað lesandi tá tær akkurát hava fingið eitt starv tá tú so hava fingið eina handplaga inntøku so flyta tey í nakað sum tey sjálvi vilja eiga altso ein oyðaríbúð ella eini sethús tí at tað er tað sum tey flestu ynskja so tað er ikki ein trupulleiki tað er fyrst og helst ung og tað er gomul lesandi og støk sum hava tørv á at fáa eina fíliga leiðir bústað meðan tey eru tí støðuni tá tey sum koma úr tí støðuni so vilja tey flestu kanska byggja sítt egna ella keypa eina eina íbúð so alt er vælkomin hetta uppskotið fer javnardóknin eisini at taka undir við sjálvt um vit vita at onnur uppskot eru á veg í løgtingi og javnardóknin eisini hevur eitt uppskot um at byggja á útbeiggj sum vit eisini halda tørvur er á takk fyri hana takk fyri so er tað viðmerking

eg fór bara at takka akkurát við hondurin fyri eina jaliga røðu og á

ja takk fyri at hava framhavur eg eri samdur við kustin og háfast í tí at tit gangna eftir portri

um tað var broyð semja um bústaðarpolitikkin men um ein partur av løgtingini hevur ta fatan at tað snýr seg fyrstu ferðina sum vinnupolitikk meðan vit í javnaðarflokkinum hvussu hann hevur hann fatan at hetta er vælferðapolitikkur so er tað ein avís avbjóðing millum annað hevur sagt hvussu er frá landsstýrinum at tað kemur til miðustaðarøkið har skal tað so vera javnsett kapping við tað privata tað vil siga at bústaðar skal betala avkasta teimum íbúðum sum er har beint og miðustaðarøkið í hesum førinum er gitið fyr og skálafjørðurin og tá er tað ein munadagri leiga og vit mugu taka hædd fyri tað eru ikki øll fólk sum eru eins stillaði fíggjarligi í samfelagnum tað er lesandi tað er benskinistar tað er støk at tey hava tørv á einum bíligari leiði enn tað sum marknaðurin ásetir og tað haldu vit eiga at taka hædd fyri tí tekur javnaðarflokkin ikki undir í tí partinum at bústaðar skal rinda avkast til oyðaran tí at tað halda vit ikki tær orsøk til snýr seg fyrst og frest um at fáa bíligar lei heim á búgví

øh púra samdagsvegur hannesen tað privata og tað almanna eiga at samanla

og tað er soleiðis í dag mær vitandi og tað haldi eg ikki at eg mistaki

eg komi í at tað er mvg-frítøka tá vit ikki loyðir bústaðar tá er tað mvg-frítøka bæði hjá tær almenna og kommunala og eisini hjá privata so har eru har eru mann javnsettir í kappingini avbjóðið kanska er tann at hevur vit víst onkuntíð at tað at bústaðið hevur onkuntíð fingið grundoyggju bíligari enn tey privatu fáa tað og tað skilji eg væl tað haldi eg eisini at mann hevur javnsettar partarnar men tað privat rinda eitt avkast tað skil mann eisini væl tað er tað er vinnuligt tey privat á marknaðinum og hava eitt avkast tá ið sum bústaðir virkar eisini á marknaðinum men ikki skal hava eitt avkast tí bústaðir skal nøkt ein annan tørv enn tey sum byggja byggja privat tey byggja til øll eisini til okkum sum sita her inni um tað skuldi verið meðan bústaðir skal tryggja at øll eisini tey sum ikki fíggjarliga sterk hava eitt gott heim at búgva í

viðmerking gjørt so væl ja takk fyri tá ið aksela johannesen snakkar um at hann ikki er s

ja takk fyri harra farmaður ja spurningin er unaður áðrenn eg eri

hvussu mann hyggur eftir mann kann frá inni hyggja til heimasíðurnar har standa prísirnir bæði hjá tær privatu og hjá bústøðum so kann mann taka nakrar samanløgningar hvat er fermetrarprísurin inklusiv oljuleikustet og allar fastar útreiðslur so er tað meira enn helvtina bíligt hjá tær flestu bústaðir taka so ein tvey heilt dýr byggja ríkir bústøðum so tað er nakað bíligari hvussu mann krevur avkast so verður tað dýrari at leiga og har hevur stjórin úr bústøðum sagt at mann vænta tað ver og tað er tað øgiliga skjótt at vit fáa eitt samfelag at vera missað samanhangsmegina har tað eru nøkur við høgar inntøku sum búgva eini einum part av landinum og nøkur fólk við lágar inntøku sum búgva aðrastaðnis og við sum mann nú skulu tikið avkast hjá leiðibústøðum tú hevur tíkt klaksvík tí tað er nú eitt kapping í klaksvík so tað hevur dýrari búðið í klaksvík og skulu tú brúkt tað til at fíggja kanska bíligari leiðið í útoyggj so at hevur bíligari búði klaksvík tey sum lugaðu inntøku høvdu ikki ráð til tað men høvdu verið noydd til at búðsett seg útoyggj ikki tí nógv ynskja at byggja nú útoyggj samanhangsmegina sum verður har men tað er akkurát tað sum kann henda at vit ikki fáa eitt samfelag har háloygt og láhoygt ungu gomul búgva síðuna síðuna takk fyri so er tað erhard joensen sum hevur

ger so væl takk fyri har formaður til viðgerðar er

málið um at geva bústøðum heimild til at taka upp lán fyri at kunna fór at byggja tá tað varð nevndar luta lestrar eldra og eitt fjórða íbúður tað verður lagt upp til hjálpskotin at tað skal kunna takast uppligatiónslán úr føroyum eitt tað hjá frá føroyskum veitarum upp á fimm hundrað milliónir svarandi til eitt antal av íbúðum upp á umleið fýra hundrað eg veit ikki ordiliga nógv hvussu eg skal grípa hetta an sjálvandi og eg veit at elsibeth mercedes grundlagsdóttir er á veg inn í tingið við einum uppskoti um akkurát tað sama at geva bústøðum heimild til at taka upp lán eg veit ikki hvussu stórt hvat hvat liggur í uppskotinum tað veit ikki neyvt enn men tað tað verður so í hvussu so er nú í helvt hetta uppskotið verður koyrt í trivnaðarnevndina hvar okur sjálvandi fara at viðgera tað væl og virðiliga fyri at tríva eitt sindur aftur í hvussu eg kundi hugsað mær at bústaðir og og serliga hvussu manni skuldi fingið pengarnar strekt mest møguligt so haldi eg at tað hevur lutaíbúðin og tað verður eisini nevnt í hesum uppskotinum lutaíbúðir og lutaíbúðarfeløg verða nevnd positivt um mann velur frá bústøðum til dømis almenna bústaðarfelag at fara inn á lutaíbúðarkonseptið tað sum í danmark verður rópt andilsskonseptið so hevði mann fingið pengarnar strekt so ómetaliga nógv longur enn hvat teir vildu strekt um tað bara var vanligar traditionellar leiðuíbúðir tí tá skal bústaðir leggja ein nógv minni part av fíggingini enn teir skulu í eina traditionellari leiðuíbúðu eg meini at teir komu inn við eini fimmogtjúgu prosentum og so kemur tann sum keypir kemur inn við eini fimmogtjúgu prosentum og so kemur bankin kanska típiskt inn við hálvtrýss prosentum tá skal mann avdekkar oghann yvir fyri hvørjum øðrum soleiðis hevði pengarnar kunnað strekt øgiliga langt eg dámi øgiliga gott lutaíbúðarkonseptið eg veit at mann ger nakað lítið lutaíbúðirnýri á toftum akkurát nú og eg veit at tað verður arbeitt við einum lutaíbúðarfelagssúri í vági eisini beint nú tað er hvussu er ein ein veg ein vegur ið okur kunnu farast og okur ikki hava prøvað fyrr tað er spildurnýttur nýttur føroyum fyri at koma aftur til at tað er kjakið um um alment privat tað er eitt sindur tað er eitt sindur eg vil ikki siga mann mann situr mann stendur ikki í skotgrøvum men men tað er líka sum við at blíva ein eini koma religión í hetta her við alment privat alment privat tað kann eg ikki kunnu ikki unnvera nakran av púrtunum vit skulu taka teg nøvnist íbúða marknaðin í danmarkar har eru umleið fimmogtjúgu prosent av av teimum samlaðu íbúðunum tað eru almenna leiðibúðir talið í norðursvøríki nakað minni men men allíkavæl so er tað tvey sifraði prosentul sum eru eru almenna leiðibúðir typisdegad er tað kommunan sum gevur ein vissan stuðul tað kann vera í forma av tikið ella beinleiðis stuðul til til alment byggjarí ímóti tað at tey hava ávísingarætt til ein part av hesum her íbúðum er tað makað galið í tí nei tað haldi eg fyri sovit ikki jóannesligi poulsen var innihugin her við við avkastinum sjálvandi um tú tekur avkast og tú tekur ein avkast upp á átta prosent ella sjey prosent í staðin fyri trý prosent og tú deilir tað út ella tú kapitaliserar tað út yvir tretivu ár so blívur tað ein vesentligur munur í leiðikostnaðinum stjórin í bústaðurin hevur verið úti og sagt at tað bleiv túsund krónur um mánaðin tað við einki brekk fyri at at eg havi ikki eftirroknað tað tí eg kenni ikki teirra kalkílur hvussu tað roknað tað so so tað verða ein ein pástandi men men tað verður dýrari sjálvandi verður tað dýrari og okur eru ymisk okur hava ymiskar inntøkur í føroyum ein arbeiðsmaður hevur typis eina verri inntøku enn ein akademikari soleiðis er tað bara eg havi ikki forstáilsi fyri teimum sum sum royna at at filigikla nøkrum nakað annað enn at tað sjálvandi skal tað vera ein differentiering í leiðibústaðarmarknaðinum tað er eingin ivi um at tað er ein marknaður fyri nøkur sum hava eina hægri inntøku og so er tað ein marknaður fyri nøkur sum hava eina løgri inntøku so eg vil siga tað bara og at at ikki fara at blíva bygdar í vági eg kann taka eitt dømi í vági okur hava fýra privatar leiðibúur sum eru bygdar innan fyri tey síðstu fýra árini okur hava seks almennar sum eru bygdar innan fyri tey síðstu átta árini har byggja tær eitt so privat almenn síðan síð og eg veit at fýra eru í gongd átvæt í vági so tað ber tað ber væl til so hetta keglið um um almenn privat eg haldi at tú tak upp og grava tað einaferð med alla og so bara hyggja tú tú tí er ella túrvinum sum er í landinum eitt sum eg havi ella ella eitt sum er eri inni í í ein almennuriski og tú ein leiðikostna sum er útreiðsligt bestemtur tað verður at tú hevur ein fullkomiliga fastlastan frymil fyri hvussu útropnar tú leiðina og hvussu verður hon ár fram í tíðina so mann kann siga tað at tann leiðan hon er ikki bestemt av konjunkturnum í landinum tað er øgiliga avgerandi fyri leiðiprísum á tí privata hvussu konjunkturin er í einum brennandi hákonjunkturi so kunnu prísirnir fara rættiliga skjótt uppeftir meðan teir tá hjá einum almennum bústaðarfelag so liggja teir statiskir tí teir eru útreiðsligt bestemtur og lán og alt tað tað er alt fastlagt tá ið útropning av frymilum er fastlastur hin vegin so kann tað koma ein lágkonjunkturur hvar ið tú hevur fólkafráflyting og annað stovandi prísirnar hjá tí almenna fara niðureftir men typis tá mann tosar bústaðarpolitikk so tosar mann altíð at eg eri ein vissur vøkstur í samfelagnum og ikki ein viss minking í einum samfelagnum so alt annað líka so vil tann privati tann privata leiðan vera nakað ótryggari fyri tann sum leiðar og tað er eisini eitt viktigt poang tá eg tosa bústaðarpolitikk tí havi eg ongantíð aksepterað tað at tú javnsetir fullkomiliga eitt almenti almentir byggjar í við eitt privatbyggjar í so tað haldi eg at tú skuldi eisini fara og viðgera tá ið tú hevur málið upp í trúnaðarnevndina annars so er tað sum sagt soleiðis at samgongan kemur við sínum uppskoti nú ein av fyrstu døgum og nú segði onkur her í salinum í áðni at at vit vit hava einki hoyrt um teimum eg hevði at mann hevur hoyrt um eg haldi at tað hevur verið alment tað hevur verið lagt alment fram eisini hvat ið mann ætlar og hvussu mann ætlar og hvussu nógv mann ætlar so so so kanska bera tær uppskotið eisini eitt sindur brá av at mann skal mann líka hava eitt sindur av av profilering uppá seg sjálvan áðrenn samgongan kemur við sínum uppskoti men tað verður so bara tað sum tað verður takk fyri harra formaður merkingar fyrst er tað aksel veð johannesen hjá frá

ja takk fyri harra formaður eg eri faktiskt rættiliga samdur við við aðrari jóans

júst so aktaði ljóðið hann sær út á hann sær út á hann sær út á hann sær út

hetta er her við at at luta í íbúðarkonsepti ger tað at at lánið heimildin hjá bústaðum kemur at røkka nógv nógv longur enn hvat hon ger við traditiornellum íbúðum ja í danmark er tað soleiðis at har hava kommunurnar ávísingarætt yvir til yvir ein rættiliga stóri partur eg haldi at tað er fjórða hvør í danmark hvat er ávísingarætt og eg meini at eg hoyrdi at hatta felaginur í í fuglafirði sum sum nú skal tú byggja leiðuíbúður har fer kommunan inn við stuðli og eg meini at at at tað bleiv spurt inn dyrekta til akkurát ella her um kommunan ikki hevði verið við við pengum hevði tykur so farið undir hesi her verkætlanina visini íbúðunum tá var svarið nei at so tykur ikki fara í holt við tað tað vil siga har er altso her við almentum privatum sjálvt í einum so neyðurleggjandi øki sum fuglafirði við so nógvum aktiviteti og og kanska fólkatilflyting har er tað altso eitt behov fyri at tað almenn er við eisini takk fyri mær for mær kristina háfoss

og joensen í tí sum hann vísti á altso bæði hetta her við at

takk fyri spurningin kristina háfoss

svarið er nei erat heldur ikki at tað er rætt erat heldur at tað er blóðskeivt eg dámi slett ikki at tað verður sett eitt avkast krav inn til bústaðirnar sum skulu byggjast í meginøkinum í mun til at hvar eingin kapping er so men men mann fer ikki alt tað her í lívinum so mann verður noyddur at beiggja seg til til tá mann situr við einum samgongi men principielt har eri eg púra púra avkláraður við at tað skal vera undir teimum treytunum sum bústaðirar arbeiðir undir hin vegin so havi eg eftirlýst og fari at gera tað aftur nú og komi at gera tað aftur tá ið landsstýriskvinnan kemur í tingi við við sínum bústaðarpakka lat okum for guds skyld finna eina breiða semju um hvat skal bústaðir brúkast til í framtíðini hvussu skulu tær arbeiða og hvat er tað sum okur vilja við teimum soleiðis at bæði teir sum felag og okur sum politisk skipan ikki berhøvast at diskutera tað meira men meira um tær lánið heimildirnar sum teir skulu brúka til sítt virksemi jú takk fyri so er tað edvard jakobsen takk fyri at formaðurin er bleiv nevnt um tað

og tað er eisini sera spennandi ætlan tí hon

ja tað er rætt sum edvard jakobsen sær søguliga rætt sum sær søguliga rætt sum sær søguliga rætt

viður tað at okur kunnu ikki samalíkna noyaktiga kvadratmyndirprísin í hasum byggjaríunum og hasum byggjaríunum viss ikki treytirnar eru fullstendiga eins tað er fyrst tá okur kunnu samalíkna prísir men akkurát hetta dømið í fuglafirði eitt fantastiskt dømi um at kommunan fer inn saman við privatum ger eina ætlan sum kann blíva til eitt fantastiskt prosjekt fyri fuglafirð og tað er akkurát tað sama sum okur síggja við almenna bústaðarfelag tað eru ikki almennir pengar tað eru bústaðar sum fer út og lánar pengarnar og tann sum kemur at betala tað aftur tað er tann sum leiðar so tað verður tað verður roktað verður lagt út sum at tað eru pengar sum mann tekur upp úr lummanum hjá skattgjaldarunum og gevur nøkrum tað er ikki tað tað er talan um tað einasta sum mann sigur í ein almennu bústaðarfelag tað er at leiðan sum mann tekur inn skal ikki betalast aftur yvir fimm ár ella tíggju ár ella fimtan ár og skal betalast aftur yvir hálvtrýss ár tað er soleiðis mann í einum almennu bústaðarfelag í mun til tá mann hevur eina privata fimtan ára investeringsforsamt tað er munurin takk fyri

ja til viðgerðar er so eitt lógaruppskot

sum vit í tjóðveldi hava lagt fyri løgtingið ein lógarbroyting til lóg um húsandagsskránnin sum eitur bústaður í dag har vit hava ynski um at fáa bygt munandi fleiri íbúðir og hetta uppskotið er so lagt saman við tí uppskotið sum vit koma viðgera eisini aftaná sum hevur vil løgja lundar undir á bústaður eisini kann vera við til at fíggja bústaðarbygging kring alt landið vit fara at takka framsøgufólkunum fyri flokkan fyri at vera rættarjalig og konstruktiv í hesum orðaskifti num samgongumboðini hava víst á at landsstýrið arbeiðir við málinum og tað er jú í lagi at løgta hevur eisini verið alment fráboð at arbeiðið verður við tí og vit velja so at leggja hetta lógaruppskotið fram fyri at vísa á hvat viðmeta hevur rætta loysnin og fyri vónandi at kunna skunda eitt sindur undir tí nú hevur landsstýrið hóast havt eitt ár at arbeiða eitt sindur lógaruppskotið og vit hava ikki sæð nakað enn og vit vónar sovandi at vit kunnu fara inn eisini í samstarvið landsstýrið um at finna eina góða loysn tí tað er eingin ivi um at hendan bíðistøðan hjá bústaðar er ikki góð hon er ikki góð fyri nakað hon er ikki góð fyri bústaðar sjálvt hon er heldur ikki góð fyri at vit skulu fáa eina bygging í gongd í føroyum sum vit øll ynskja og í løtuni hava tey staðið bíðistøðu meira enn eitt ár og tað má ikki henda at mann so vit ikki fremjørna broyting og so skal mann aftur aftan á næsta væl aftur standa í bíðistøðu eitt ár so tað hevði verið øgiliga ynskiligt at vit kundu seta okkum saman og funnað me og so fáa sett ferð á meira bygging og ein meiri fjøltótan av okkara bústaðarmarknaði tín bústaður hann er jú tí tí hevur tað ómetaliga stóran týdning at hava ein góðan bústað tað er ikki bara tí tú hevur eisini ein frístavur og øgiliga øgiliga avgerandi fyri at tú skalt trívast at tú hevur ein góðan bústað og vit vilja jú øll at øll skulu hava eina rættin til ein góðan bústað tey samstundis at í løtuni er bústaðartrotið ómetaliga stórt og tað ger tað trupult hjá nógvum at fáa til viga ein hóskandi bústað vit vita eisini at hetta bústaðartrotið leggur øgiliga stórt trýst á prísirnar á tí føroyska bústaðarmarknaðinum í løtuni og vit vita at bústaðarmarknaðurin er alt ov einstáttaður so vit meta fyri at skapa tað neyðuga trivnaðin og framgongd eisini um so er at vit vilja hava framhaldandi framgongd í samfelagnum so er neyðugt at vit loysaðu seg her á bjóðingina saman ongantíð og skjótt á nógvar mátar er tað eisini neyðugt at tú skalt kunna finna tær í einum bústað sum hóskar har sum tú ert í lívinum og tað er øgiliga stórur munur um tú ert ein ungu persónur sum akkurát flut heimanífrá um tú ert lesandi ella um tú ert ein barnafamilja og so aftur tá ið børnir flutt heimanífrá hevur tú kanska heilt annað tørv og tá tú blívur eldri aftur ein annan tørv tað eigur eisini at vera møguligt at kunna velja um mann vil búseta seg í eina eins og at vit mangla í dag at hava eina kann mann siga eina hjálptøka um tað er at tú brádliga sendir uttan bústað so allar hesar avbjóðingarnar eru nakað sum vit mugu loysa og tað ynskja vit í tjóðveldi og hesi lógaruppskotini eru so okkara boð upp á ja hvussu vit kundu loyst júst hesi her avbjóðingarnar hyggja vit júst at hesin uppskoturin er so eru fleiri endamál við tí millum annað vil lógaruppskotið veinarvegin tryggjar tað at bústaðir fær møguleika fyri at byggja eini fýra hundrað leiði luta lestrar og vardar bústaðir afturat og hetta verður so gjørt við at geva tann møguleika fara út og útskriva so kalla lánsbrøv at taka eitt lán á fimm hundrað milliónir og tað ger so at tær kundu byggja frá tvey túsund og einogtjúgu til sirka tvey túsund og trýogtjúgu ímynda vit okkum at vit skulu gjarna hava fingið bygd hesa íbúðurnar fyri tann næsta so er eitt annað ennaman við upp tryggja at vit fáa íbúðir kring alt landið tað verður øgiliga ofta fokuseret upp á ja men skal tað vera her ella har vit vita at bíðilistarnir hjá bústaðum vísa at tørvur er kring alt landið og vit vita eisini at bústaðir hvør er laksið eftir at byggja allastaðni ella í fleiri støðum og tað ynskja vit eisini at halda á framvið eitt triðja endamál við hesum uppskotinum er tann so kallaði brátørvslistin at at vit tryggja her eru íbúðir tøkar til tey fæst sum knappliga standa í eina støðu og ongan bústað hava vit settu eina brátørvslistan á í verk í undanfarna valskeiði og tað bleiv byrjað við at seta nakrar fáar bústaðir á hendan listan men tað skal so ræla nógv meir til tí tað frættist at at tað er øgiliga øgiliga trupult at fáa hendur á einum sum bústaði í so fall at tú stendur í einari trupulari støðu og tað sum tað er lagt upp til er at hetta er ein fyribils loysn tú bjóðar fólki so tey hava eitt ár at finna sær meir varandi og í vónum veruliga og eg veit eisini at við at fara í gongd við hesar verkætlanirnar ið vit fingu fýra hundrað bústaðir afturat tøkar hjá bústøðum so vildu eisini gjørt stóran mun í mun til tey sum standa við brá tørvi eitt fjórða endamál við hesum lógaruppskotinum sum verður rokkið er at vit fáa fleiri vardar bústaðir og lestrarbústaðir í verandastøðu er tað soleiðis at fimta hvør íbúð sum bústaðir byggir verður latin almann á verkinum at ráða yvir at lata til fólk sum hava serliga avbjóðingar serligan tørv og í so fall at bústaðir fara og bygdu sær fýra hundrað íbúðar eindirnar afturat so vilja so eini fýrs fleiri íbúðir vera tøkar til fólk sum hava ein serligan tørv og tað vil hjálpa øgiliga nógv upp á tann bíðilistan eisini sum hevur verið á tí økinum eitt fimta endamál sum er rokkið við hesum her eru lutabústaðirnir og tað hevur verið gott orðaskifta eisini her í dag um tað tað er eingin ivi um at lutabústaðir eru í øgiliga stóran mun til at loysa avbjóðingina eisini í dag so kunnu bústaðir byggja leiðir bústaðir men hava nokk eisini møguleika at byggja lutabústaðir tað hevur bara verið ivi um um heimildin er nóg greið og tí var tað eitt ynski um at fáa eina nágreinaða og tað er tað mann ger í hesum her lógaruppskotinum soleiðis at bústaðir eitt nú kann byggja í so fall at tey byggja tíggju íbúðir so at tey møguleika til dømis at selja fimm at teimum sum lutabústaðir og tað er upp á nógvar mátar ein v og at soleiðis at vit fáa eitt størri útboð av ymiskum sløgum íbúðum og so er at so kann mann brúka inntøkurnar sum mann fær fyri lutin aftur til at byggja fleiri bústaðir so eg vóni veruliga at at júst hetta við lutabústað íbúðum kann vera nakað mann byggir víðara á eg hugsi eisini at tað liggur øgiliga kanska eisini fyri nógvar føroyingar eisini lættari at flyta úr sínum gamla húsi yvir ein lítið íbúð sum mann eigur eitt sindur í við sum mann vanir við altíð eiga sítt egna og nógv fólk eisini sum eru komin upp í árini hava kanska úttal sítt hús so tey hava stórt frívirði so um vit ynskja hesa umferðina við at fólk sum flyta inn í bústaðir frá bústovum selja síni hús so tað at tað var ein lutaíbúð hevði eisini eggjafólki til at stelta húsið fyri at fingið frívirðið sett pengarnar í lutin og so hevði onkur ung barnafamilja kanska kunna keypt seg túsund og hjá hvønnum her fólkum sum selda tey aftur fingið prísirnar niður tí tey fingu fleiri hús til sølu so tað er í allar mátar ein ein ein ein góður máti og eg vóni veruliga at mann fær sett meiri ferð á tað og eg eri so fegin um at tað sær út til nú at mann bæði er vági og eisini aðrastaðni í føroyum roynir nú veruliga at fáa sær ferð á um mann hevði eisini fingið at samstarva við onkran peningastovn um at seta ein partafíggingina í og bústaðir kemur so at hava tann kann mann siga umsitingarlag partin og taka ein ávísan vág á seg og so koma fólk eisini at spíta pengar í tað er ein góður máti í hvørt á har er tað soðist at sum onkur er víst á eisini tað er ikki so hesa landskassin tað almenna setir pengar í bústaðarbygging hjá bústaðum hetta eru pengar sum fólk sjálvur rinda aftur tað er bara meiri tolin kapitalur kann mann siga enn um so er at tað er onkur sum vil gera eina íbúðarverkætlan sum skal fíggjast aftur við tíggju ár so kann bústaður betri siga at men vit vilja kanska hava tjúgu ár ella fimmogtjúgu ár og tað er tað skal til eisini fyri at fáa prísirnar niður annað av at um endamál sum er rossið við hesum uppskotum er vit tað tosa so øgiliga ofta um tað hvussu kunnu vit tryggja at tann størri partur av tí virðiskapan og tí stóru uppsparing sum er í føroyum verður gagnnýtt her í føroyum eitt nú tann stóra pensjósvíkssparing sum er umleið tíggju milliardir her í føroyum í dag fer meginpartin í útlendsku virðisbrøv ein øgiliga stórur partur fer í hesi heri donsku realkredittlondsbrøvini sum verða brúkt til at fíggja bústaðarbygging í danmark og afturfyri so fær ja pensjonisturin sum ella tá ið mann blívur pensjonistur mann skal hava sær ein pensjón út so mann fingið eitt fast avkast upp á eitt lumsbrøn hetta uppskotið leggur upp til at mann kann seta ein lítlan part av pensjónsuppsparingini í bústaðarbygging í staðin fyri og fáa avkastið við sum mann sigur at tað skal vera tvey prosent árliga ella trý prosent árliga hvat mann nú eina ferð metur mann kann leggja seg á og enn hava eina rímiliga leiði so kann mann fáa ein part av tí stóra virðiskapan sum er í føroyum stóru uppsparingina at arbeiða í føroyum fyrst føroyska bústaðir fáa eitt avkast upp á pensjónina heldur enn at senda alt av landinum tað hevði verið ein sovorðvin vinstøða og vit vóna at tað er nakað sum eisini landsstýrið kann hava við í teirra uppskotið nú tími eg at fara men tað verður tosaður sindur um hvat er gjørt higartil og so víðari eg má siga sjálvandi koma ynskt at enn meiri varð gjørt tey undanfarnu árini men eg eri serstakliga fegin um at vit tey fýra árini sótu skjótt hóast alt fingu givið bústaðir heimild at byggja hundrað fleiri leiðibústaðir vit fingu eisini eggja til at fólk heldur fóru at langtíðar útleiga teirra privatið íbúðir heldur enn at leiga út til stuttoyarleiðið sjálvt um tað stendur sjálvandi fólkum frítt at leiga út til airbnb og annað men vit gjørdu tað serliga áhugavert skattliga fólkið at leiga út til langtíðarleiðið fyri at fáa fólk heldur at velja tað loysna vit góvu eisini leiðinevndini heimild til at forða fyri órímiligum leiðahakkingum tí tað er nógv fólk sum kunnu koma í eina ólukkuliga st bráðtórslistan sum eg umrøddi í áðni almannaverkið fekk eisini heimild til at fara inn og gera avtalur við við privat og byggja leiðibústaðir um at almannaverkið leigar ein part av teimum í bústovunum og nevnast skal afturat eitt nú eisini tær tvey hundrað milliónirnar sum vit hava umrættað á ferðina har løgtingið vóru settar av til at byggja fleiri bústovnar sum so aftur hevur víst seg at taka eitt sindur av tíð men sum nú eru væl á veg at blíva til nakað og vónandi fyri landsstýriskvinnanum sum koma við onkrum nýggjum tíðuvíkjandi eitt annað sum mann kann vísa á er at tað var eisini farið undir arbeiði at gera eina bílig skrá og tað skal mann ikki undirførdara í dag hevur mann ikki eina bílig skrá og hon hevur fleiri endamál fyri tað fyrsta at fáa yvirlit yvir at hvat er tað fyri bústaðareindini vit hava í føroyum men eisini at tryggja at tær íbúðir sum ikki eru nóg góðar í dag at tær verða skrásettar og at tann eftirlitsmyndugleik sum vit hava á tí ørsunum kann fara út og tryggja s og tað er lagt afturat tað so kallaða familjuískoytu sum varð sett í verk sum skuldi hjálpa familjum í trongum gorðum og sum partvíst eisini kundi brúkast til bílistu útreiðslur men nú er tíðin farin men eg bað takka fyri jaligt orðaskifti og eg vóni at vit kunnu fáa ein góða viðgerð av sum málin tá tað kemur í nevnd og annars vóni eg eisini at landsstýrið kann taka okkum andstøðuflokkar við í tað arbeiðið sum nú sjálvt um tað kann tykjast sum tað er nógv til langt millum partarnar á ávísum øki og millum anna meðan vit eru tjóðveldi og eg veit eisini í fleiri hinum flokkunum siga eg ein bústaðarpolitikur snýr seg um at fólk skulu hava rætt til ein góðan bústað tað snýr seg um trivnað og tað snýr seg um vælferð og vit mugu hava fokus upp á at loysa tað avbjóðingina ikki bara tosa um at alt skal vera javnbjós og alt skal vera vinnuligt tað er rúm fyri at bæði vinnan at privat byggja leiðibústaðir luta bústaðir og annað at kommunur og land gera sítt tað er væl møgul fyri báðum mann sær tað eisini í grannal at tað er neyðugt um vit skulu hava ein væl virkandi bústaðarmarknað stórt og breitt úrvalsoyso fólk kunnu finna ein bústað har sum tey eru ein fyri í lívinum at øll gera sítt og har er bústaðir frá okkara amboð og vit vóna bara at vit kunnu geva bústaðunum tá neyðug amboðin til at taka tey næstu stigini víðari og aftur har har nyttar tað so ófakliga lítið um vit bara hugsa tvey ella trý ár fram har hevði tað verið ynskiligt um vit kundu samstarva og hava løgtingi og samgongumansøgað um at funna eina varandi loys vit brúka bústaðar best mól fram eftir takk fyri

gjørt væl ja takk fyri at eg setti akkurát teg í hand

ja altso

prosøkin er kanska til at tú ikki fekk akkurát tað svarið tú væntaði eisini frá aksovið handurin kanska sama hjá mær er at vit taka ikki undir við hvørki í tjóðveldi ella í javnaðarflokkinum at mann skal gera mun á hvat mann leiðir og heldur ikki framsøk hvørja leiðir tú rindar tá tú leiðar frá bústaðum um tað er í teimum stóru býnum ella er av bygd altso tí tá enda vit júst har altso skulda bara vera fólk við høgum inntøkum sum skulu kunna búgva í havn í klaksvík og runavík með lægre inntøkur verða tungin at flyta út á bygd tað er ikki ordiliga tað samfelagið nakar okkum ynskir men eg skilti spurningin so at mann ynskti kanska at leiðan skuldi vera hægri og døpta avkast so at mann kundi gera tað bíligari at leiða aðrastaðni men grundleggjandi ynskja vit í hvørt fall at tað skal vera møguligt hjá øllum uttan munt um døguliga inntøku ella høga inntøku at búgva kring allar føroyar og ið tað er veruliga støðan so at tað er næstan ómøguligt um døguliga inntøku at finna nøktan kostina í teimum størru býnum tað hevði verið øgiliga gott við at fingið bygd meir at mann kundi hjálpa tað samstundis sum vit eisini skulu byggja úti á bygd og kring alt landið

og tað tað blívur nevnti eisini fyrr í dag

og tú hevur eina fyrispurning í gátt

og nevnrætta tí eg havi eisini hoyrt onkur tey blíva faktiskt sindur bangin tá teir høra ha at skal persónsbankarnir setast í bústaðarbygging í føroyum nátt so kann tað bara altso hvat kann opganga galið og hvat so og so víðari tað er eingin munur á um tað verður sett í bústaðarbygging í føroyum ella um tað verður sett í bústaðarbygging í danmark í so fall at vit í føroyum tryggja tað at til dømis sum vit gera í sínum uppskotinum at bústaðir útgivið lánsbrøv sum hava trygd í føstu ognini líka so væl sum realkredittfeløginir í danmark sum hava trygd í føstu ognini so tað verður akkurát tann sama trygdin og sjálvandi verður leiðan og byggingin byggikostnaðurin og annað og tað avkastið við sum mann sigur til dømis hetta verður at lánsbræv har tú yvir tjúgu ár fært tvey prosent í avkast ella eitt komma fimm ella eitt ella hvat mann og eina ferð metir eru rímiligt í mun til hvussu lánumarknaðar nú so útbjóða mann tað og so mann møguleika seta ein part av pensjónum í tað í so fall at tað gevur tær eitt nøktandi avkast og alt annað lí av at setta ein lánsbræv við føroyskar bústaðar í beijing enn í danmark so hetta er ein vinnu vinsøga og tað skapar ongan máta skiljast í at at mann fer at seta nakað pensjónsuppsparing í vanda tvørturímóti tykist tað bara eitt sindur óskinsamt at vit senda alt av landinum tá ið vit kunnu fáa ein partapeningunum at arbeiða her í føroyum so er tað stefan

kleinv hálsan sum fær orðið ger so væl tannkara formaður

ja hetta er fyrsta viðgerð av løgtingsmál nummar nítjan tað snýr seg um at bústaðar skal fáa heim millum at byggja fýra hundrað leiðir luta lestrar og vardar íbúðir kring landið og hetta málið verður beint í trúnaðarnevndina og søgan hjá húsalandsgrunninum sum í tað kanska mestu kentrum bústaðar verður lýst ið er beint og og og kanska gongdin á bústaðarmarknum seinastu tíðina og tað hevur nevnt at ongantíð verið størri trýst á bústaðarmarknaðin enn hvat tað er nú og og høvuðsorsøkin er so fólkavøkstrøðn sum vit øll hava hoyrt um og upplivaðu seinastu árini og eitt sum er nokk so áhugavert sum eg festi við tað er at húsarhaldsstøddin er minkað frá trý komma fimm til tveir komma fimm persónar í miðal í hvørjum húsarhaldi og tað er eisini ein rættiliga sterkur faktorur í hesum her og og so er tað annars tann hákonjunkturin vit hava í sum er ført til hægri byggikostnaðir og annað og so verða dømi tikir fram um at vit taka hesum kanska hesum fýra túsund fólkini sum eru flutt til landið og og taka hendan faktorin sum eitur tvey komma fimm fólk í miðal so vil tað kravt at sekstan hundrað nýggir íbúðir ella bústaðir eru bygdir men men útboðið hevur samstundis ikki fylt við hesum og og tí pást send mann at tað eru seks hundrað bústaðir í umskot og so verður tað nevnt annað um at bústaðarmarknaðurin er ov einstáttaður og at vit kanska ikki havt ein nóg sterkan almennan bústaðarpolitikk og tað er rættiliga interessant at fáa við uppskotinum men sjálvt uppskotið tað snýr seg um ein heimild til at útskeva landsbrøv á eitt virði upp til fimm hundrað milliónir og og í ársfagráðingini hjá bústaður stendur tað so at tað eru í dag trý hundrað og trýogtretivu bústaðir í rakstri meðan hundrað og fimmogtrýss eru verða bygdar í løtuni men við hesum uppskotinum her so koma vit so upp á níggju hundrað bústaðir og so er tað eisini ein detaðiliga afturat um hetta við lutáiðbúðum at bústað kann útvera lutáiðbúður til lutáiðbúð á feløg og ja tað er so yvirhoyvnagt tað sum hetta uppskot snýr seg um og sum mann hyggur eftir fíggjarligu avleiðingunum so stendur millum annað at í fíggjarmálaráðnum í fjør var ikki mett at tað fer at ávirka kreditmetingina ella reytingina av landsstýrinum at bústaðir fáa heimild at hækka lántøkuna í fyrra lagi tí talan er um at út skriva landsbrøv ið bara hava trygt í føstu ognunum hjá bústøðum og tað er eingin loyna at tað er tað er neyðugt við fleiri bústøðum ið trúgva vit øll til samd um at at tað skulu koma fleiri bústaðir í føroyum spurningurin bara verður hvussu vit gera eftir og tað hevur verið ein evigur kampur seinastu árini um um tað er bústaðir skal ganga á odda ella privatir aktørararnir og í minsta undir valinum sum møtti eisini einum óðum eldrum manni sum segði at vit eru við at taka ábyrgdina frá borgarunum at borgarin sjálvur skal fáa sær ein bústað tað er eisini ein viktigur spurningur at at seta í hesum her sjálv ábyrgdina frá borgarunum følir hann so onga ábyrgd av at skaffa sær ein bústað men skal hann kanska heldur hinvegin bara forvænta sær ein lidnan bústað frá landinum ella ella hvar hann sum kemur frá eg haldi at tað er ótrúliga umráðandi at at vit ikki gera tað at vit ikki taka ábyrgdina frá føroyinginum tí at tað hevur verið nakað sum okkara forfedrar hava gjørt í alla tíð og tað er at mann hevur skaffað sær sína egna bústað men sjálvandi er hetta ikki so ræðiliga einkilt og og og eg vil ikki við hesum siga at vit ikki skulu seta inn á nakran máta men at mann var ikki fara so langt at at at tann vanligur føroyingurin sum sum burtur til sær sjálvum at hann fer at hugsa at landið skal ella onkra annar skal tryggja hon ein bústað men tað er nokk nakað umhetta her at okkara bústaðarmarknaður hann er ikki serliga fjølbroyttur og tí tekur mann eisini teg fram við millum øðrum lutoybúðum og tað er kanska eitt gott tiltak og at seta eitt verk eg meti ikki ordiliga at førarin fer at útgreina akkurát eftir her við lutoybúðum men erhard joensen og onnur hava hava greitt nokk so væl frá tí og tá ið tað kemur til bústaðir so so meti eg at at høvuðsuppgávan tað man vera at byggja almenna gagnar bústaðir tá tosa vit um lestraríbúður vardar bústaðir sambýli og bústovnar til til sálar sjúku onnur og og tað um at at tú í uppskotinum sum elsbætt mercedes kunnigarstjóttur fer at koma í tingi við hvørja løtu har dámar eg væl at fordeilingin er hálvtrýss hálvtrýss at at tað fer í øllum førum helvtin til almenna gagnligar bústaðir tí at tað er øgiliga viktigt at at vit sum land vit sum samfelag serliga hugsa um tað allarveikasta at vit taka okkum av teimum og og tí skilti eg veit ikki ella hvar kristina hafuss var tá hon segði at tað hevur ikki høvdu frægt nakað um hetta í uppskoti hjá elsbætt tí uppskotið er alment tað liggur úti og og tað verður tíðindafundurin um um akkurát er her og tað er har er tað so fýra hundrað milliónir sum er upp á tal tvey hundrað til almenna gagnarverkætlanir og og so er tað hinar tvey hundrað sum entfar til miðstaðin og og og útjarin ella hundrað til hvørt og so eg veit ikki ella hvat hvat kristina ynskir at frætta meir um um um tað er nakað meir politisk kjak ella ella hvat tað er men men uppskotið er so alment og og tí helt tú eitt so sinn snedligt at hetta uppskotið kom fyri nú tá ið hitt er liða mjørnøtt hjá elsbætt tí tað snýr seg í prinsipinum akkurát tað sama men kanska sett saman á ein lýsing av øðrumsmáta men men tað uppskotið er so til hoyring og eg veit ikki akkurát hvar tað er prosessin men men sum skilir lænir so er tað øgiliga tætt við at koma her til og so kann eg líka skoyta upp í til seinast at at forventningurin hjá hjá okkum føroyingum hann er til til bústaðin hann er broyttur rættiliga nógv sum hann hyggur aftur í tíðina so lisir hann rættiliga áhugaverda bók um um hetta er við hvussu vit hava førskapin frá matfeingis samfelagnum til vælferðarsamfelagið har bóndin er tað fyrstani tíð eg livdi í skommhúsinum við flagtekjum vørum og so er tað nokk so áhugavert tá ið tey so kalla fiskimannahúsini komu ella onkur kalla tey tríhatta húsini og har var tað so at mann gjørdi tað bara so hvørt tað var bara miðhæddin sum var innrætta og hjá sum var tað kanska opið upp undir loftið og kjallarin hann var bara betong og tað var tað var kanska tí at mann vildi mann vildi ikki binda seg til skuld og mann var nøgd við tað og so komu eg veit ikki mann kalla tey áhúsini og har er tað syndast saman at mann gjørdi stig fyri stigið kjallarin stóð ofta tómir í nógv ár í dag hevur mann meira ella minni um forventing um at koma til ein liðug hús og hetta setir eisini eitt nógv størri trýst á okkara bústaðarmarkna og og og tað ger tað sjálvandi eisini nógv verri at at fáa lánu annað tá ið mann ynskir tann lidna produktið her nú og tað er tað er ein ein ein spurningur um hvønn hálning mann hevur til skuld fyrr vildi mann fyrr duldi mann skuld sum sum mann smorð sum fleiri taka hava tikið til meðan í dag hevur mann einki problemi at taka tvær tríggjar milliónir á sær í skuld og og so fáa eitt liðugt hús her nú men hetta skapar eitt nógv størri trýst á okkara bústaðarmarkna og men tað er tað er tann veruleiki vit liva í dag og vit vit mugu fyri at halda okkum til tað og so gott sum sum vit klára verða vit til at at vit fáa ein gera ein fjølbroyttan bústaðarmarkna takkar for mær

ja takk fyri eg vil eisini koma inn á tað sama nú til eg sá tað

taka formaður um ja nú er triðju ferð um

uni holmian orsaka uni rasmussen stillar hendan spurningin og um eg skilji una rættuna rasmussen rætt so er tað tað at mann kanska hækkar íbúðina nei kostnaðin í havn men allíkavæl hann er tann sami sum sum hann verður útavdjón og aðrastaðni men fyri at at dekka fyri tað tapu sum hann hevur av at kanska at henda íbúðin ikki er fullt bukkað alt árið ja eg veit ikki gongust eg havi ikki sett míni tí teilini eg veit slett ikki hvussu bústaðirnir differensera í dag og hvussu teir fyri at halda seg til miðstaðin og í útjarðin tá tú setar prísir men men hatt eg skilji væl poingir hjá una og kundi sjálvandi verið skilagott at tikið við takkar for mær ja síðani er tað kristina nei eg havi kristina hátt

ja áhugaverdar hugleiðingar hjá stefan kleimbóltsen um

ja tað er akkurát sum eg sigi náð

sigur tørvurin ella forventingur er broyttur ótrúliga væl ella nógv og tað sum er einki bara fram her til síðst og og og tað er sjálvandi akkurát tað sum hann ger mann mann vil hava tað lidna produktið her nú men sum viðførir tað at mann eitt tekan av skuld til sín her nú men eg haldi bara øgiliga vigtigt at at mann ikki skapar eina forventingur um at at øll hava rætt til eitt eitt liðugt hús í tann forstand at mann tekur ábyrgdina frá borgarunum og at borgarin má eisini sjálvur ja taka ábyrgd av sær sjálvum og vit vistu nú tað betýðir at ókey hann fær ikki fara eitt liðugt hús her nú ja men so haldi eg so sum hann eisini var nøgd við tað og ja uppskot er so alment sum sp morsetis kunnigstøðsferð koma við og ansøkin ikki verður inndrinað ov nógv eg tað veit eg so ikki men men tað liggur so frammi og eg haldi ikki er nakað goymt taka uppá mær ja takk fyri ruth vang fær orðið nú gerst væl

ja vit hava viðgjørt bústaðarpolitikk nakrar ferðir eftir hondini tingina á hvønn

og hetta er eitt afturvendandi evni og hetta er ein trupulleiki vit hava eitt bústaðartrot í føroyum og vit hava faktiskt vit hava tveir ymsar trupulleikar altso trupulleikin í her í miðstaðarøkinum og havnina og uttan fyri miðstaðarøkið er púra hvør sín men avleiðingin er tann sama at fólk hava trupult við at fáa tak yvir høvdið um alt landið men av tí at trupulleikarnir eru so ymiskir so má mann sjálvandi eisini hava ymiskar loysnir her er tað tað er eitt stórt bústaðartrot her í miðstaðarøkinum serliga í havni og eg blívi við at siga at óðan sæð hvat vit gera við fíggingarmøguleikar og annað so leingi sum vit mangla bústaðir so fara vit bara at vaksa um altso egentliga við at geva betri fíggingarmøguleikar uttan at fáa fleiri bústaðir so fáa vit bara eitt úrslit og tað er enn hægri prísur og tí má mann her í havni og har hugsi eg serliga um torsoyna kommunu má seta inn alvorliga við fleiri útstyrkingum bæði til sethús men eisini til raðhús og til íbúðir tí at vit mugu innsíggja serliga her í havni tað verða fleiri og fleiri ung fólk sum ikki sum sítt fyrsta hús fara at byggja eini stór flott sethús fyri tríggjar milliónir eg haldi at tað er altavgerandi tá mann tá mann í danmark tosar mann øgiliga nógv um at tað er førtigangskøpur altso mann tekur tað fyri púra givið fyrstu ferð tá tú fert út á bústaðarmarknaðin so keypir tú tær okkurt minni raðhús eina íbúð tú betalir eitt sindur niður í nøkur fá ár so selur tú aftur og tá hevur tú gjarna niðurbetalt so frægt og kanska er virðið økt í tí at tú selur soleiðis at tú hevur ein egin kapital til at keypa tær nakað størri hetta er her við at vit skulu tryggja øllum eina luksus villa sum sítt fyrsta heim tað trúgvi eg at vit eru øll samt um at tað tað er ikki leiðin hvørki her í havn ella nakra aðrastaðni hetta er við bústøðum afturvendandi kjaki um alment privat og tað er kanska serliga núverandi samgonga og kanska serliga fólkaflokkurin sum hevur sett tað á breddan eg eri samd við undanfarna røðara í at vit skulu ikki enda har at tað almenna hevur burtur av at tryggja øllum tak yvir høvdið eg haldi at vit mugu sum útgangspunkt vænta av fólki við vanligum fíggjarligum umstøðum at tey klára at ogna sær síni egnu hús og tað er ein størri nógv prinsipiellari diskussión sum eg haldi at at undanfarni røðari var setti hol á og og har har vit onkur flokkari líka sum hava brúkt hatta her slagorðið at øll hava rætt til til ein bústað eg kann koma at fylgja tí at sjálvandi skulu vit gera alt fyri at skapa rammur fyri at fólk kunnu ogna sær ella hava ein bústað um tær ogna ella leiga men vit mugu mær minnast til og tað tað føli eg at mangan er ein mótbrekka sum liberali flokkur tað vísir seg at vera nógvar atkvøður í at selja ein politikk sum tú leggur meira og meira ábyrgd yvir á tað almenna men mann má bara minnast til at hin síðan av ábyrgd til frælsið at vissu vit skulu áleggja tí almenna fleiri og fleiri uppgávur størri og størri ábyrgd so hava vit minni og minni frælsið til at skipa okkara egna lív tí at vit útdelegera allar uppgávurnar frá okkum sjálvum og yvir á tað almenna harvið ikki sagt at vit ikki hava bólkar í samfelagnum sum vit skulu hjálpa sjálvandi skulu vit tað og tað fær altíð at vera fólk sum ikki megna í sama mun sum onnur at skaffa sær tak yvir høvdið og tað hevur millum annað verið endamálið við at seta stovn bústaðir eg haldi at tað er pláss fyri bæði privatum og almennum sum nú er til dømis kann mann hyggja eftir at tað er við grundøkinum her í havnini hvussu hevur tað altíð verið so at kommunan hevur stykkið út privat hava stykkj út privat stykkir hava verið munandi dýrari enn tey stykkini sum kommunan hevur selt men tað hevur ikki verið jú mann kann gott siga á pappírinum er tað kappingaravligandi men tað er tað ikki allíkavæl tí eftirspurningurin er so stórur at tað er pláss fyri báðum og tað eri eg sannførd um at í hvussu gerðsøgu marknaðurin sær út í dag so er pláss fyri bæði bústøðum og privatum leiðibústøðum tað verður tosað nokk so nógv um um orsøkirnar til bústaðartrotið vit eru fleiri tað eru í miðal færri í hvørjum húsarhaldi eg síggi eisini at her við at at tað ein bústaður fyrr var nakað tú ognar tær ein bústað og kanska seldi tú og keypti tær nýggjan í leypið av lívinum nú er tað blivið meira og meira at tú keypir tær bústaðir sum eina íløgu og eg hoyri eg veit ikki at eg havi ikki eftirkannað tað men eg hoyri at nær tilmæla fólki sum eiga nógvar pengar at í staðin fyri at seta tað inn í bankan sum sjálvandi eftir hondini er farið at kosta set tað í fasta ogn so á onkran undarliga máta tað at vit eru so rík er blivin ein trupulleiki ella tað er blivin ein avbjóðing tí tað eru so nógv fólk sum eiga meira enn ein hús sjálvandi kann troka onnur burtur av marknaðinum sum ikki hava somu keypiork og aftur har eitt at gera fleiri bústaðir tað skal byggjast meira ikki gera tað til eitt problem størri problem enn at tað er at fólk eiga fleiri hús sjálvandi í verandi støðu er tað einasta rætta at til skunda at fólk leiga út men upp á sikt haldi eg at vit mugu gera tað soleiðis at tað er nokk av bústovum til øll eisini tey sum hava hug at eiga fleiri hús her er øgiliga heit uppá hetta her við lutáiðbúðum og her í havnini til dømis sum marknaðarprísurin ikki er ein avbjóðing har er tað jú fyri mær at síggja einki problem at at hava eitt totalt eina privata leist fyri lít og lutáiðbúðum upplagt at mann kanska brúkti bústaðir har meira til tað vitingarliga og ráðgevandi at fáa tað at virka men men av tí at fíggingin her í miðstaðarøkinum er einki problem so vildi eg hildið at mann saktans kundi havt privat hundrað prosent privat lutað íbúðarfeløg her í havnini og tað hevði hjálpt teimum sum hava trupult við at fara út og keypa sær ein bústað sum nú miðalprísurin í havnini liggur yvir trimjónum tríggjar milliónir eg meini at í morgun vísti at hon lá sirka tríggjar komma tvær vit eg minnist rætt uni rasmussen hevur tíðin við at fara hjá mær hevur verið spurt fleiðferð hendi her við um tað ikki er rímiligt at leiðiprísurin hjá bústøðum er hægri í havn og eg má siga ikki skilji slettis tað eg eg haldi at tað er ein vandi í hasum leistinum vit hava eisini fólk sum ikki eru serliga fíggjarliga sterk í havni ein pensjonistur í fugloy og ein pensjonistur í havn fáa tað sama í prinsipinum og eg grúvi fyri at tað verður so at vanlig fólk steðgjur koma at búgva í havn tí tey ikki hava ráð til tað altso at persónar sum hava búð alt sítt lív her í miðstaðarøkinum skulu verða noydd til at flyta út oyggj fyri at fáa ráð til ein leiðibústað tað haldi eg púra skeivt og eg haldi at prísirnir eru so lágir og eg dugi illa at síggja leiðiprísurin hjá bústøðum liggur um fimm sekstúsund krónur sampliga stóra íbúð tað meti eg at mann eisini dugir ella eigur at kunna betala úti í fugloy líka so væl sum í havn ella á sandi ella í sumba ella hvar tað skuldi vera tíðin er farin eg havi nógvar hjartafturat men tíðin er altso farin

nú sigur rottvang æti at sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæða sæð

ja trúgvar tú um her í havnini hevur mann ikki snøðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðað

og vit sum hyggra eftir fólk sum búgva í hoyvík trívast sera sera væl og sjálvandi mann átar seg longur og longur niðan og kanska verður veðrið meir og meir harðbælið takt við at mann kemur longur niðan hin vegin tað verður tættari tað verður plantað og og og tað hjálpir eisini uppá tað og skapar trivnað eg haldi at eg hevði við hasum nógvi tóm hús runt umkring í føroyum eg havi sagt tað leingi eg haldi at vit skulu áseta tænastugjald haldi fólk sum eiga hús í einari kommunu sum tey ikki betala eitt oyra í kommunukassan sjálvandi skulu tey rinda fyri tær tænastur sum øll onnur í kommunu gjalda yvir skattin hesi fólkini betala ikki eitt oyra og njóta gott av teimum tænastunum sjálvandi skulu tey geva sítt íkast til tær tænasturnar so er tað kristina hóast hjá hvønn so uni aftaná

eg samdviði ruth vang í at júst hetta við lutabústøðum

stórur bústaðartørvin er rottweing takk fyri jú eg harmist at mann hevði jú lagt út úr kortinum

og tað valdi hendan samgongan so at steðga við vit bíða so enn eftir ítøkiligum uppskotum men tað sigst at tey eru á gáttini viðvíkjandi lutoyboðum so er tað púrasavnd og eg skilji ikki at vit ikki hava brúkt hetta meiri í føroyum fyri mær at síggja er tað upplagt ein ordiliga góður leistur men kanska hendan her ráðgevandi funktiónin hjá bústaðum fer at skumpa undir tað og kanska eisini at mann ger tað soleiðis at bústaðið kann fáa ein ein umsitingarligan leiklut onkursvegna sum mann rindar fyri upp á tann máttan ger tað lættari tí at tað er jú nakað nýtt í føroyum við lutoyboðum men avgjørt síggi eg tað sum eina leið vit kunnu ganga frameftir takk fyri

vísir sum tað er nokk so ringt at skilja teir vísir sum tað er nokk so ringt at skilja

viðmerkjarin óð

rætt og og kanska skilji eg ikki ordiliga spurningin men men eg skilji tað so sum tann økti kostnaðurin ella tær manglandi inntøkurnar av at ein ein bústaður ein leiði í bústaðindi tón til dømis við fugloy at tann kostnaðurin skal leggjast á kostnaðin til dømis har sum tú fult alla tíðina eg veit ikki at eg eg eri bangin fyri tú forsterkar bara hettar her við at tað verður dýrari tú kanst so ikki á ein gongd fáa ein bíligan leiði bústað í havnini og og tað sum eg síggi sum vandan tað er at tað verður púra ómøguligt hjá fólki at búgva í havn sum liggja undir kanska miðal ella kanska enntá eina hægri inntøku sum mær dámar nei eg keypi ikki hatta har men men eg skal geva tí eina eina rímiliga viðgerð tá ið uppskotið kemur men í ókast mongdum dámar tað yvirhøvur takk fyri ja so er tað magnus rasmussen sum fær

ja takk fyri tær for mær ja vit eru rættiliga ymisk summi av okkum

eg undraði hann sum viðmerkjarin tí egerd

oldið tað er so upplagt og kanska skal bústaðir gera ein innsats akkurát á hesum økinum tí at eg trúgvi serlig havnini kundi mann fingið lutaíbúðir púrasta uttan at bústaðir at hava neyðugt hjá bústaðum at fíggja til dømis tí at bankarnir eru sinnaðir at fíggja í havnini og har er tað meira keypiorkan hjá teimum sum eru her tað eru ikki øll sum hava keypiorka at keypa sær eini hús fyri tríggjar komma tvær sum eftir hondini er miðalprísurin og tí haldi eg at tað er upplagt og tað fari eg at heita á hesa samgonguna um at gera tað sum tey kunnu at fáa tað at virka takk fyri

takk fyri harra formaður eg haldi tað er sera áverkt

tá vit viðgera eftir her við bústaðarmøguleikum og nú er tað bústaðir sum í hesum málunum skal hava heimild til at víðka um sín marknað og so er tað nakað við fígging eisini ið mann siga eg eri sera spent upp á at vit fáa tað málið sum lsp mær seg at tað er skunnleikir eftir at tú kemur við tí tað inniheldur eisini tað at vit skulu víðka um bústaðarmarknaðin og bústaðar skal fáa nakað heimildir tað sum hevur ligið í tí málinum og komið til endaliga viðgerð tá tú kemur tí verður til hoyringar tað er so tað at at mann skal hava tvey hundrað milliónir til helvtina av av píljuni skal vera til til at fjøltátta ymiskan bústaðarmarknað til dømis á almann verð skal fáa møguleikar fyri at byggja sambýlur og byggja til tørv til til ymisk eldri og og tey sum hava avbjóðingar og virklandi hava brúk fyri einum bústaði ein partur verða til at byggja úti á í tann kanska í tann smærru plássinum ella teimum økinum hvar ið tað ikki er kapping frá tí privata hvar er kanska tí privata ikki sær sær ein stóran møguleika fyri at ella tað avbjóðandi kanska byggja í einum smáum plássi og so skal restini brúkast til har sum kapping er tað kann jú vera bæði havn tað er eisini klaksvík tað er eisini runavík har sum báðir partar inni og onnur økir men eg haldi tað tað sum situr eftir hjá mær við hesum eru kjakin ja tað er tað at at mann hevur ein fjøltáttaðan bústaðarmarkna og tí at vit eru altso eingin er líka og tørvinir eru sera ymiskir og eg kundi gott fylgja tí sum um rasmussen var inni á at tað er kanska vitst tú hevur puljurnar sum atkiltar at tú sigur at akkurát hattar er til útoyggj so kann tað gott vera at tað arbeiðir ikki á sama máta rutt vangvar eitt sindur inn á eisini eg veit ikki akkurát hvussu mann kann loysa tað men tað arbeiðir ikki akkurát á sama máta fíggingin við tað at teir pengandu letur í leiðu og tað verður kanska ein partur av árinum hvar ið dømis íbúðirnar standa tómar tað málið sum javnaðarflokkurin hevði við tá tað segði enntá at bústaðar kundu fara yvir og mølvis hava møguleika fyri at leiga út til ferðavinnu tí at mann møguliga sá fyri sær at tað kanska var ein avbjóðing at fáa húsini at standa við nógvum fólki alla tíðini við familjum inni og tað tað ímyndir mær eisini men men sera sera spennandi nú eru nú hevur tað verið nevnt fleiri fyri dag at fuglafirði fær undir einum verkætlanum og hon er sera spennandi tað er har er býráðið eisini ein yvir og vildi líka sum bakka upp um eitt her fyri at fáa eisini eggja tað at bústaðar eisini verða lætnir til fólk sum eru trýss pluss og hetta ger so tað at tá ið átjan íbúður er tað fyrsta og sjey av teimum skulu til fólk sum eru eldri enn trýss ár og tað var eisini tá mann hyggur eisini her aftur og fram hvussu gera vit fyri at fáa gongd á eitt her tí eingin kann liva niðri í einum mann sigur rokna arki ella einum pappíri tað má henda nakað í veruleikanum út í praktiska lívinum men tað vísir seg at vera eisini eina øgiliga stóra áhuga akkurát í í seg verkætlanum og tað er interessant tí tað ger so eisini tað at tað leysgevur rættiliga nógv av teimum húsunum sum eru stór í dag og stá býr eitt fólk og tvey fólk at ungar barnafamiljur kunnu fara inn kanska í í tey størru húsini og og leiluhøvdir verða so tey fara so kanska tey sum eru omanfyri trýss í eina leiluhøvd og og harvið fáa fáa farma nakað útskifting og fara eisini tá eg nevndi ein dagin vit høvdu tað fyri tá nevndu vit um at vit stu eigur eitt tvey so eitt tvey trý fýra hús tú býrt í einum stað í einari kommunu men so eigur tú ein trý onnur hús í í øðrum kommunum har sum tú ikki býrt hvat hevur tú at snakka um nú er mann aftur í ognarskap tí so hvat hevur tú at draga seg um tú draga sum at tú møguligt hevur tvey hús standandi í einum øki hvar tú slett ikki burturgjálvur niðri eg próvi at kanna tað uttanlanda har skalt tú betala eitt vist gjald vist tú hevur hús standandi í einum øki har sum tú ikki býrt uttan so at tú leiga tað til longri endamál tí tá býr ein familju í húsunum tá betalir tú einki men tá ið tú betalir tá tá tá tá tá tá nú er tað til ljós til skrell tí er ymiskt ting alt kostar tað kann vera eitt symboliskt tal eg sigi ikki hvat taldag skal vera men tað vildi møguligt frígivið nøkur hús at tankarnir koma inn var skalt kanska selja vit bara heldur tí húsamangul er ikki úti á smáplássinum nú er tíður longur farin takk fyri tær for mær

takk fyri harra formaður nú varð edvard jakobsen inni av og snið her við tá mann byggir á útá

at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at mann møguliga skuldi vera at man

og kunna brúka tað til tey sum koma í feriu og altíð tær tá haldi eg at bústaðar fer út á ein annan marknað sum sum eg vildi virkuliga hugsa meg um altso er tað skal bústaðar flyta seg út í tann partin at fara at leiga út til ferðafólk tí at ampin fyri at tað kanska stendur tømt er til staðar veit ikki akkurát hvussu mann skal loysa tí mann skal ikki gloyma tað at bústaðar kann gott byggja úti útoyggj mann meiri kenna tað at tað kanska ikki er so nógv at tey ungu og ikki nógv ein barnafamilja fór út í eina oyggj og tað var ordiliga spennandi men sum eg skilji sum er longu flutt aftur tað er trupult at fáa tey ordiliga ungu at støðast sátt hatta er ein útvikling sum er sum mann sigur ikki bara í føroyum eisini eisini uttanlanda tey smáu plássini hava eina veldiga avbjóðing við at fáa tey blaðungu fólkini at støðast so tað er ein heilt annað mál vil eg siga hvussu mann loysir tað takk fyri at fáa mær farvæl takk fyri at hava mær

kipa so so

bústaðar kom

fyri at kunna hava ein fjøldaftan bústaðarmarkna og sum summi familjur sum kanska ikki høvdu so nógv og kanska verða vera kanska ja tað kundi vera eitt eldri par sum sum hevði hevði avbjóðandi við at at hava ein bústaðar sjálv men tað sum er bústaðar mann eisini saknar tað er tað at tað er ymiskir bíðilistar mann hoyrir bara um bíðilistar frá fleiri túsund fólk og hvussu eru eldri eru teir viss ein stórur partur av teimum standa bíðilistar búgvi øðrum húsum so fær mann ikki tað røttu myndina av hvør ver bústað tað kundi við ein bústaður ein bíðilist til tey sum slett einki hava so ein mann kanska fingi ein eitt sindur annað loys innlit yvir hvussu hetta sá út í forhald til hvør stendur um mangla bústað tí tað er soleiðis tað kann gott vera tað at tá eg segði hetta her men tað er eisini fyri at fáa veksla um bústaðir við sum summi vilja kanska ikki bygga eina so stóru húsum tá ið tey eru blivin einsamøll so kundu yngri barnafamiljur koma inn takk fyri at fáa mær tað er so

takk fyri harra formaður nú ætlaði eg mær ikki at tað gori men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men men

men tað er hesin tað er hendan her áhaldandi diskussiónin um bústaðir og hvussu vit fáa nøkta bústaðartørvin í í landinum eg sakni eg sakni at vit veruliga seta okur niður sum politisk skipan og viðgera hvønn skulu bústaðir byggja til skulu bústaðir byggja til vanlig fólk sum sum til dømis við sjálvan onkra barnafamilju sum ikki ikki ordiliga tímir í gongd við at byggja sær eini hús ella seta føtur undir egið borð er tað í lagi eg haldi ikki at vit skulu brúka almenna pengar upp á at byggja til fólk á leiða sum sum sum hava á nakran sum helst máta møguleika at ogna sær eini hús sjálv tað haldi eg tað haldi eg at eg sakni í hesum her í hesum her diskussiónini mál fyri og mál eftir løgd fram á ting sum umrøða bústaðir men vit umrøða ongantíð hvør hvønn málbólki fara vit eftir og so umrøða vit heldur ikki hetta hetta her við við bústaðum er blivið ein sovupúta hetta er blivið ein koddi hjá okum sum situr í løgtinginum har sum vit bara diskutera tá ið tað kemur til bústaðarmál so bara diskutera vit bústaðir eg so nógv annað inn bara bústaðir til í verðini vit mugu gera tað soleiðis at vanlig fólk fáa møguleika til at byggja sær eini hús millum annað úti á bygd tað eru bankarnir sum í dag stýra hvar ið fólk byggja tað eru bankarnir sum játta fólki pengar sjálvt um tey hava góða møguleika fyri at betala tað aftur so vilja tey so vilja bankarnir allíkavæl ikki játta fólki at byggja út uttan fyri havnina úti í perifrin hetta er eitt faktum og hetta mugu vit góðtaka men tað sum vit mugu gera koma við sum eina aftursvari tað er ein reallur bústaðarpolitikkur ein reallur bústaðarpolitikkur sum sigur ókey bankarnir royna at stýra okum inn á miðstaðin hvussu gera vit so fyri at skipa tað soleiðis at vit at at barnafamiljur og aðrar familjur hava møguleika fyri at seta seg uttan fyri havnina fáa tað niður á eina eitt støði eina setursabygging fáa hana niður á eitt sovorðið støði í pengum at bankarnir vilja læna og spurningurin er hvussu gera vit so tað jú eg havi nevnt tað fyrr vit kunnu fara inn og lata kommunur langt teg at leiga grundstykkir til fólk uttan fyri miðstaðin vit hava eisini møguleika at hyggja upp á mvg har sum er av bygging har sum tú kanska ikki betalir mvg og so ikki fær rentstuðulagt fyri illa tú kanst eisini gera tað soleiðis at í staðin fyri at betala mvg beinan vegin ja men so bíða tú við tí inntil tú liðugur at betala setra lánini yvir tað ber eisini til tað eru nógvir mátar sum vit politiskt her í løgtinginum kunnu fara inn ja tað kostar pengar tað kostar pengar tað veit men men spurningurin er vilja vit veruliga inn at stýra nøkur tingum illa vilja vit ikki bara við at snakka um bústaðir bústaðir er loysnin upp á nøkur ting ja men bústaðir er ikki tann stóra generella loysnin upp á alla bústaðar neyð í føroyum tað innrøma tær sjálvir andras róðin hevur verið úti í miðlunum og sagt veitst hvat vit klára okkara part men vit klára altso ikki alt tit mugu eisini koma inn og gera nøkur ting og tað haldi eg at har eru vit sum lóggevandi forsamling søg og og arbeiða av simplum forlíti við alternativum loysnum til hvussu fáa vit hvussu fáa vit onkur aðrar ideir enn bara at diskutera bústaðir takk fyri takk fyri so er tað viðmerking

sov væl takk fyri teirra formaður ja nú í tí røðuni og tað byggir við sær sum vit

takk fyri ára formaður ja til leistin og fuglafirðið ja uttan ið

vit hava eitt øgiliga gott tiltøk fuglafirði tað takið hattina av fyri sum eg skilji á lænum so er tað modellið eisini við aðrastaðni men so má eg afturat tí má eg siga at hatta har modellið har sum eg skilji á lænum er kommunan kanska inni við einum triðingi í tí verkætlanini og tað kemur at betíða tað at tær smáu kommunurnar tær hava altso ikki møguleikan til at tær tað hevur kanska kommunan í fuglafirði og kommunan í vági men altso tær smáu kommunurnar úti í periferi hava ikki livandi møguleika til tað tað tað eri eg rímiliga samførdur um og so er tað her við at mann at tá ið ein familja fer úr einum stórum húsum inni á einum leiðibústað hjá bústøðum tað er ikki sikkurt at tey at tað frígevur eini hús tað er altso ikki sikkurt tí at tað kann altso blíva leiðið út til summarisgestir og hvat veit eg takk fyri takk fyri so er tað erhardi joensen sum er tann

viðmerking sir so væl takk hjá tær for mær vit gleða fyri at branda

eg gangi út frá at ja hatta er so sjálvandi nakað sum mamma

mann má kanna hví ið tað ber til í útlandi sjálvandi vit eru ikki líka stór sum útlandi tí er tað møguligt at tað at tað hetta er her at tú kanska altíð hevur garanti fyri at onkur er í íbúðinum sum tú byggir at tað hjálpir til hitt sum eg haldi meg vita at er tað at tað í útlandinum tú brúkar ein annan profil altso í føroyum skal eitt hús verða útgoldið innan fyri tjúgu ár ella innan fyri fimmogtjúgu ár meðan tú í í millum annað bústaðir meðni eg opereraði undir heilt øðrum treytum har sum tú kann hava longri afturgjálvstíð tað vil eg siga at tú fær kostnaðin á leiðini niður á og afturgjaldingin tað tað eru spurningurin er hví eru bankarnir í føroyum ikki villigir til tað og millum annað pensjónsfeløgini eisini hví at hví koma tey ikki inn við við kapitali sum er risikoveligur til til sovorðna verkætlanini tað er mær óført eil takk fyri og so vóru ikki fleiri sum báðu

og vit vóru í hesum máli og hetta málið verður so beint í trivnaðarnevndina og so hava vit punkt fýra tað fyrstu viðgerðar tingmál nummar átjan tíðilsund og hálvtjúgu tað er uppsløgd løgslóg og broyting í løgslóg um húsans grund og nú er tað bústaðir fíggja bústaðarbygging uttan fyri størri býirnar tað málið verður so aftaná beint í trivnaðarnevndina men formaður fór at biðja um framsøgufólk í hasum máli og tann fyrsti er uni rasmussen sum hevur orðið ja gjørt so væl takk fyri her

takk frá aðrar formaður til viðgerðir er ønni viðgerð á løgtuftmáli nummar nítjan uppskotið til løgtuðslóg um broyting í løgtuðslóg um húsavlandsgrunn búð sær byggja fýra hundrað leiðir luta lestrar og vardar íbúðir kring landið kristina háfoss yvir steðberg høgni heita menta løgu jakobsen og hervir poulsdóttir hava vegna tjóðveldið lagt uppskotið fram níggju tær septembur í tvey túsund og tjúgu og eftir fyrstu viðgerð fimtunda septembur í tvey túsund og tjúgu er tað be gjørt málið á fundi tveyogtjúgunda og níggjuogtjúgunda septembur og átta hundrað oktobur undir viðgerðini hevur nevndin hann fund við felagar peningastovnar bústaðir útoyggjarfelagið pfmark pftoftanes áhugafelagið búgva og við landsstýriskvinnuna í almannamálum eldsbytumarsetiskumleiðsátti undir viðgerðini hevur nevndin býtt seg í ein meirilut og ein minnluta meirilutin unni rasmussen rósa samuelsen er har joensen ið er sjálvur tryggja undir um málinum og mæla løgtinginum frá at samtykkja uppskotið tað er soleiðis at tað er teg viðmerkari og ókravið til at uppskotið umframt kundi jú tá hann sagt at undir viðgerðini í trivnaðarnevndini vóru nógvar áhugaverdir vinklar viðvíkjandi lutoybúðum lýstir og eg má siga at eg sum áðrenn havi verið á lítið sindur lunkaður við tankanum lutoybúður er í dag beinleiðis og mótur lutað íbúður tí at tað kom so týðiliga fram at tey ið fáa sær eina lutu íbúð tey fáa sær eitt lítið lán til at keypa sítt lut møguligvís at gjald til at keypa sítt lut og restina betala tey í leiði men hendist tú hann tann at bústaðarneyðugum heldur uppat sum mongur arbeiða fram um móti og vóna og eg havi keypt mær ein lut men nú vísir tað seg at av eini lærarar orsøkar við ikki ráð at hava mítt lut longur so vísir tað seg at hini í lutaðu íbúðarfelagnum hanga solidariskt fyri meg mín arma mann og tað verður ikki meiri so illa tað verður so solidariskt at kanska av hasum íbúðarbyggingini við tíggju fólkum inni eru bara átta sum hava ráð at betala fyri meg nú skulu tey tvey sum hava fingið sær handan lutin standa eftir við rokningini hjá mær og tað fer undir ongum umsøgum nakrantíð at vera góðtikið av mær av at fjálta við at gera slíkt tí má eg siga at eftir viðgerðina í nevndini eri eg í dag beinleiðis ímóti lutauyboð takk fyri

ja so er tað hervør pálsdóttir sum fær orðið tað er so fær

koyr mær ja eg skal lesa minnlut álitið upp minnlutin sigur steinberg hevur pálsettur og akselvið johannesen vísir á at at fólkatalið er veksið vaksin metnhevg sá hansara árini og at tørvurin á bústaðni er stórur serliga í miðstjórinum men eisini kring landið minnlutin fegnast um at talið á teimum sum vilja seta búgvu í føroyum er vaksandi og vísir tí á at hetta er ein gongd sum eigur at vera stuðlað politiskt verður ikki fleiri bústaðir fingnir til vega kann hinvegin væntast at jaliga gongdin við vaksandi fólkatali steðgar upp ella í ringasta føri at vit aftur uppliva fráflyting fyri góðum ári sínum legði tjóðveldið líknandi uppskot fyri løgtingið men tá varð tað felgt við tí grundgeving at landsstýrismaðurin skuldi fáa frið og stundir at koma í løgtingið við bústaðarpakkan hjá landsstýrinum nú gott ár seinni er framvegis einki hent og tað undrar minnlutan almyki bústaðarneyðini stór kanska størsta avbjóðingin sum vit hava enn hava vit einki sæð til nakran bústaðarpakka tað undrar eisini minnlutan at landsstýrið er so týðandi málið ikki tekur allar flokkar við í at loysa bústaðaravbjóðingina uppskotið gevur bú sín heimild til at útskriva landsbrøv á virði upp til fimm hundrað milliónir við trygdu føstu ognini hetta ger at byggjast kunnu um fýra hundrað fleiri bústaðir kring alt landið hetta fer at geva fleiri leigubústaðir vardar bústaðir lutabústaðir lestrarbústaðir og fleiri tøkarbústaðir til bráðtørvislistan ið brádliga standa uttan bústað uppskotið gevur bú sín heimild til at fleiri av bústovunum hjá bústovuni kunnu gerast lutabústaðir heimildin ger at bústaðir kunnu selja burtur av bygdu leigubústaðunum so at hesi gerast lutabústaðir ok hatta vóru tað sama hetta ger at vit fáa eitt meira fjøltátta útbúð av bústovuni í føroyum hetta ger eisini at bústaðir fáa inntøkur frá seldu bústaðarlutinum ið aftur kunnu nýtast at byggja fleiri bústaðir fyri undanfarna valskeið vóru nógv átøk framd at betra um umstøðurnar á føroyska bústaðarmarknaðum men tørvur er enn á fleiri átøkum undanfarna valskeið vóru millum annað fylgjandi bústaðarpolitisk uppskot framd bústaðir finga heimild til at byggja fyri tvey hundrað og hálvtrýss milliónir krónur hetta svarar til minst tvey hundrað bústaðar afturat skattligi báttfrádráttin fyri leiðintøku varð tíðaravmarkað tíðarskeið hækkaður uppi hundrað túsund krónur árliga fyri at egg leiðinevndin fekk heimild tað forða fyri órímiligum hækkingum av leiðikostnaði brátørvislisti við tilhoyrandi íbúðum varð stovnaður brátørvislistin var ætlaður teimum ið hava ein bráðfevndis bústaðartørv almannan verki fekk heimild at gera avtalu við við privatum ávísingarætt til bústaðar tvey hundrað milliónir vórðu settar av til at byggja nýggjar bústovnar familjuískoytið varð sett í verk sum ella annar kundu nýtast sum bústaðarískoytið hjá barnafamiljum í trongum fíggjarligum kor broytingum undir at fáa fleiri føroyskt landsbrøð harvið er lógaruppskotið ikki bara við til at skapa ein bústaðarundirsøkuvervi men eisini eitt fíggjarligt undirsøkuvervi minnlutin kann tú vísa á fleiri góðar orsøkir til at samtykkja uppskotið fólkavøkstur er ein forset fyri varandi og búskaparvøkstri og minnlutin heldur at fáa vit ikki gongd á bústaðarbyggingina so er vandi fyri at búskaparvøksturin steðgar upp ella minkar umframt atlit til fólkavøkstur og búskap heldur minnlutin at atlit eisini eru verið t verið búgvað í dag undir umstøðu sum ikki er nøktandi annaðhvørt er trongt inni hjá hjá familju ella í vánaligum bústøðum til dømis í kjallaríbúðum fyri einum sera høgan prís minnlutin heldur at øll hava rætt til at hava ein bústað sum tey vita at tey kunnu kalla tær á heim har til ber at búgva trygt uttan at stúra fyri heilsuni ella brádliga at standa uttan bústað við hesum viðmerkingum tekur minnlutin undir við málinum og mælir løgtingi til at samtykkja uppskot takk fyri ja

so er tað ein viðmerking hvussu tú sigur tað hvussu er tað takk

hervør pálsdóttir ger so væl

takk fyri ja vit hava hoyrt um hendan bústaðarpakkan frá landsstýrinum nú í gott meira enn eitt ár og vit fingu hoyrdi í miðlunum at hann skuldi vera born í løgtingi í seinasta lagi í februar í februar hvar blívur hann av bústaðarkreppan hon veksur tá vit bara sæðu í mun til til kommunuvalið eisini at tað var eitt av høvuðsmálunum fólk standa uttan bústað fólk búgva við familju í einum kamari sova í einari kanska einari einklar gongd og har ikki pláss fyri meira at hvar eru vit hava við her í hesum samfelagnum við sum mann ikki um gongd prioritera hetta hægst er eitt ár síðan vit hava lagt fýra bústaðaruppskot fram í andstøðu nú tað er gjørt øgiliga nógv tá vit sótu í stjørn síðst í fýra árini men landsstýrið er ikki komið við einum uppskoti um bústaðarmarknaðin upp á eitt ár nú hoyri eg at fremsta beinkjaman rópar um hvat tú gert eg havi akkurát brúkt meir altso nógvar minuttir upp á lesa ein ræðuliga ræðuliga stóran lista av ting um vit gjørdu um tí síðstu samgongu vit má lurta eftir tá ið andstøðupspolitikar hava orðið so kanska mann fær tað við takk fyri

eitt fleiri sum hava biðið um orðið so er orðaskiftið endað og vit fara at atkvøða í hesum málinum og her eru ikki nakað broytingaruppskot so vit atkvøða í málinum so sum tað varð lagt fram vit atkvøða nú nú er atkvøðaður og atkvøða ja vit eru liðug at atkvøða málið er fallið tað er átta atkvøður fyri ella ímóti og eini blank so er hetta málið avgreitt og fallið tað er fallið og avgreitt frá líktini ja tað eru ikki fleiri tingmál til viðgerðar men eftir er framlovað við so vit kanska kunnu fáa eitt sindur av róð í tingsalum eg skal boða frá at boða frá einum fyrispurningi hann er til jenis at ræna frá jóhannes joensen viðvíkjandi uturskoðan av lærugreinarbýtinum í fólkaskúlanum tá er so atkvøtt um hendan fyrispurningin mann skal svarast á næsta tingfundi so skal eg boða frá at løgtingskranskoðarnir uni rasmussen beintaløgu og tjóni nolsø joensen og rósi samuelsen hava lagt fram uppskuldu samtyktar um at góð kenna landsverksskapin fyri tvey túsund og nítjan og síðani skal eg boða frá tveimum álítum frá uttanlandsnevndini uttanlandsnevndina hava lagt álið fram løgsvápnar áttaogtretivutur uppskuld til samtyktar um at góðkenna marknarsáttmálar millum stjørn danmarkar kongsríki saman við føroyarlandsstýri øðrumegin og stjørn noregs kongsríkis hinumegin s