LM-008/2020

ja takk fyri harra formaður eins og í fyrradagin so hava vit her eitt mál sum tjóðveldið hevur lagt fram sum eisini er eitt yvirtøkumál tað sum hevur verið gjørd í fyrradagin var yvirtøku av løgregluni nú viðgera vit yvirtøku av landslæknanum til viðgerðar er uppskotið eitur uppskot til løgtslóg um broyting av løgtslóg um ræði á málum og málsøkjum yvirtøka av landsløgna embætinum eftirlit við heilsustarfólkum og stovnum á heilsuøkinum sjúkufyribyrging sinnissjúkraviðurskiftir líkskoðan vónáarflutning óforferðandi evni sjúklingarættindi og eftirgjørdu gytnaður tað er endamálið við lógini fyrst er at siga at eg haldi tað er rættiliga sjálvsamt at tóðveldið í sínum uppskoti mælir til at stórar partar av einum øki verða verandi í danmark aftan á at yvirtøkan er framd tá meini eg við autorisatiónir og autorisatiónskráseting klagur og endurgjaldsmøguleikar innan heilsuverkið málsøkja ótilætlaðar hendingar og málsøkja og gransking á heilsuøkinum øll hesi hesi økini mælir tóðveldið til at verða verandi á donskum hondum aftan á at hendan heri yvirtøkan er framd tað haldi eg er rættiliga mann gottligt eg eri samdur við tóðveldið um at sum tey skriva í hesum í hesum uppskotinum at tað er tørvur á at fáa ein sterkan fakmyndugleika sum er ein føroyskur fakmyndugleiki ið kann ráðgeva myndugleikunum ið heilsumálurin er heima vit síggja nú hesa henda farna tíðin her sum við koronan hon hevur um nakað víst okkum at vit hava virkliga tørv á at fáa fáa tikið av tað málið undir føroyskt undir føroyskt málsfræði í uppskotinum stendur at hetta skal implementerast á ólavsøku tvey túsund og einogtjúgu og sambært uppskotinum kemur hetta at kosta knappar fimm millión fýra komma níggju milliónir krónur árliga í mun til ta uppskotið um yvirtøku sum vit viðgjørdu í fyrradagin um at yvirtaka løgregluna so er hetta eitt uppskot sum er munandi kostnaðar minni og tí allarhelst er tað kanska heldur lættari at fáa eina semju um at at yvirtaka eitt slíkt mál sum ikki er so kostnaðar tungt sum sum at yvirtaka løgregluna og eg bleiv nokk so nógv illa øgiliga optimistiskur í gjár eisini tá ið vit gjørdu heilsumálaráðaran hjá okkum sum umboðar samgonguna og úti í heilsumálaráðnum sum staðiliga mælir til eisini at at vit faktiskt gera hesa yvirtøkuna og taka hetta málsráðið yvir á yvir á føroyskar hendur hetta at hetta bleiv aktuelt og vit sóu undanfarna valskeið tá tá sær tey jú tjóðveldi fyri at at staðsetingina av hesum landsløgum embætinum fór á landinum so so tí tí er hetta sindurmark háttligt at at hetta nú kemur men ókey tað skal vera hjartaliga vælkomin tess leggir tað kanska vit klára at í hesum í hesum tíðarkaðinum og valskeiðinum at skipa soleiðis fyri at tað sum tjóðveldið ikki kláraði undanfarna valskeið klára vit í hesum valskeiðum talan er um eitt andstøðupskot og og tey plaga ikki at fáa góða lagnu sum oftast men eg fari bara at boða frá at vit koma í uttanlandsnævndini at geva sína uppskotina eina góða eina góða viðgerð eg haldi at vit tað sømir seg at vit geva sína góða viðgerð tí at tí at eg trúgvi at ein stórur partur av tinginum er er rúmliga samdur í hesum døgum um at vit eiga at yvirtaka hetta málið á føroyskar hendur takk fyri at hava tað

sigri stevnberg fær eina viðmerking

ja takk fyri aðra formaður takk fyri viðmerkingina

ja eg haldi at hetta sær út sum at vera í skilagóðum máti at gera tað uppá hevði sjálvandi tá ið talan er um hesi viðurskiftini her so skuldi sovorðið gjarna komið úr landsstýrinum og tað skuldi gjarna verið ígjøgnum at arbeitt av teimum embælsfólkunum sum var í landsstýrinum áðrenn tað verður lagt fyri løgtingið viðst vit skulu snakka um eina reella yvirtøku so at tað fara vit sjálvandi at viðgera í uttanlandsnetinum tað einasta sum eg vísti á har við hesum her við at at faktiskt staðsetingin fór úr føroyum undir seinasta undir seinasta valskeiði tá ið eg tjóðhaldi hevði heilsumál tað var bara tað sum eg vísti á so tað og men eg skilji væl at tað fellur í tingahjørð takk fyri

tað er tí at tú sænt strammorðið hjá hvønn

vit viðgera yvirtøku av og raðið á ymsum máltøkjum sum tjóðveldið hevur lagt fram og yvirskipað so vil siga at javnaðarflokkurin er ikki ímóti eini yvirtøku av landslækna embætinum hetta er sum sagt eitt lógaruppskot sum kemur frá tjóðveldinum eins og við yvirtøkuni av kriminalforsorgini og løgregluni og so eru nakrar avtalur sjálvandi sum skulu upp á pláss tá ið mann skal gera eina yvirtøku sum hesa og tí hevði tað kanska verið ynskiligt um uppskotið kanska heldur var eitt uppskot til samtyktar sum mann kundi heita á landsstýrið um at fara undir arbeiðið at yvirtaka málsøkini millum eina landslæknan ella um sum var at tað kom frá landsstýrinum tað sær tað ikki út til at tað fer at gera men tað kundi verið ynskiligt tí her eru nógv sum skal fáa tað upp á pláss sum tykist at vera kanska eitt sindur meira innviklað ein enn ein tingviðgerð her í løgtinginum vit duga væl at síggja fyrimunir við yvirtøkuni enn at tað kann vera væl meira sjónligt í føroyum enn tað er í løtuni og tað kundi mann hugsa sær eisini fer henda við at tað verður yvirtikið eisini bara í og við at mann kanska fær ein persón sum sum mál ber seg á á føroyskum sum kanska nógv okkum eisini hava lagt merki til bara fyri at taka eitt lítið dømi nú her í síðstu koronatíðini mann kundi eisini hugsa sær at lógarverki tað verður munandi betri tilliga føroysk viðurskifti men tað kunnu eisini vera nakrir vansar vit mann ikki setur eyðgevin vit mugu sikkra okkum at nóg nógv fakligheit verður sett av til arbeiðið og eisini nóg nógvur peningur til tann nýggja heilsumyndugleikan og um ikki so fáa so kann tað fáa óvartiligar fylgjur fyri heilsuverkið og um samstarvsavtalan við danmark ikki verður gjørt ordiliga so kann tað henda at tað verður ógreitt hvørjar uppgávur verða gjørdar hvar endamálið við hesum heilsumyndugleikanum stendur í uppskotinum at vera at fáa ein sterkan fakmyndugleika innan heilsuøki í føroyum talið er eitt gott mál at seta sær mann kann seta spurnartekin við hvussu sterkur tann ætlaði heilsumyndugleikin í uppskotinum verður tí tað stendur eisini í um avleiðingarnar av uppskotinum at einasta broyting á økinum er at myndugleikin nú gerst føroyskur innihaldsliga so broytist einki av at landslækna embæti skifti navn til fólkaheilsumyndugleikin hesir økir sum fyrr hava verið røkt av tí danska heilsustýrinum skulu vist at taka ábyrgdina av tað er fínt men mann ivast kanska í um tað er nøktandi við tveimum fakfólkum sum verða sett afturat sambært uppskotinum altso ella at vit skulu seta tveir løgfrøðingar í starv afturat í heilsumálaráðið og so ein løgfrøðing í landslækna embæti at landslæknin fólkaheilsuráðið og deildin fyri arbeiðis og almanheilsu skal húsast sum somu løn tað er eisini tað er eitt gott hugskot men broytir ikki so nógv uttan so at aðrar skipanarligar ella formuleikamessiar broytingar ella betringar verða fyri stovnarnar tað snýr seg nemliga um heilsufakligu forleikarnar í hesum ætlaða fólkaheilsumyndugleikanum og viðið tveimum løgfrøðingum afturat í heilsumálaráðnum og at landslæknin fær ein løgfrøðing afturat kann mann kanska ikki stilla sær fara at leggja afturat sum førleikunum á sum mann hevur tørv á fólkaheilsuøkinum í áðnarflokkinum halda við at at mann kundi arbeitt víðari við málinum á tann hátt at allir tríggir stovnarnir teir vart skipaðir í ein nýggjan stovn viðið trimum megindeildum ein tað er tann fyrisitingarliga læknafrøðin tað vil siga landslæknaembæti og alt sum hoyrir til har tann næsta tað er tað umhvørvislæknafakliga og sosiallæknafakliga tá triðja er fólkaheilsuátøk og epidemiologiskar fólkaheilsugreiningar altso gransking so sum hon í stóran mun hevur verið framd á deildini fyri arbeiðis og almanheilsu og lutvíst aðrastaðni í heilsuverkinum eisini og so eisini á fróðskaparsetrinum tað er viktig at hava ein sterkan fólkaheilsumyndugleika í einum vælferðssamfelag ein slíkur stovnur skal jú bæði hava eftirlit við fólkaheilsuni og eftirlit við starvsfólki í heilsuverkinum og eisini bygnaðinum í heilsuverkinum tað vil siga at tað eru nakrar stórar uppgávur og akkurát tað krevur nokk fleiri fakfólk enn uppskotið ætlar tað vil siga ikki bert løgfrøðingar men eisini fólk við útbúgving innan fólkaheilsufrøði samfelagslæknafrøði og so framvegis tað má fyrst og fremst vera ein fakstovnur sum skal seta um heilsufakligar spurningar bæði á einstaklinga men eisini á stovnstigi um mann hevði fingið sett ein slíkan stovn í gongd hevði tað verið eitt framboðsbrot fyri tað føroyska heilsuverkið tí tað manglar í dag og akkurát hetta ein yvirtøka sum hendan kundi so vera eitt høvi at byrja arbeiðið og fingið tað at vera ein lutur í hesum arbeiðinum so niðurstøðan hjá okkum ella víðari hon er tann at javnaðarflokkurin ikki er móti eini yvirtøku á landslæknaembætinum við nøkrum tillagingum avtalum og at tað verður tikið atlit til tey tingini sum sum eg havi nevnt serliga viðvíkjandi øktari fakligheit men men hetta er eitt uppskot sum kemur frá tjóðveldinum har vit kundu í ynskt okkum at tað var eitt uppskot til samtyktar ella eitt uppskot sum kom úr landsstýrinum men men tað skal sjálvandi eisini fáa eina góða viðgerð í ítanslendini har vit hava har vit hava fólk og síggja hvussu tað fer at síggja út tá tað kemur til aðruviðgerð takk fyri at fara mær

takk fyri harra formaður ja eg haldi tú áhugavert við sínum

støm hjá hvønn? ja tað er eitt støm hjá hvønn støm hjá hvønn støm hjá hvønn støm hjá hvønn

eg fingi yvir um at ein so ein slíkur fólkaheilsustovnur tað hevði verið til fyrimunus bæði fyri heilsuverkið so ið saman kundi kanska fingið skipað uppgávurnar betri men eisini tá tað kemur til ráðgeving og har skalið sum sigur steinbøk eisini kemur inn á og sum eg eisini kom inn á í mínari røðu so so mátani sum má fakligheitin vera upp á pláss eg skilji væl at mann leggur eitt uppskot fram nú um um at at yvirtaka embætið og at her er tað so løgfrøðingur mann hevur tørv á men eg haldi at vit mann ordiliga vil gera nakrar ordiliga góðar batar á økinum so krevur tað eisini at vit fáa staðblindani fólkaheilsustovnuna upp á beinini og tað kundi kanska verið nakað sum mann sum mann arbeiddi við samstundis takk fyri at fara mær

var tað jaspur langoyrd sum fær orðið hjá sær av ja takk fyri

og verður fleiri uppskot til yvirtøkur og eg havi fleifirnar tosað eitt sindur um og undrað meg eitt sindur yvir at mann hevur havt fýra ár áðrenn so tonkt eg nú vildi eg hesum ferðina ikki koyra meira á tað kontuni helt tað var farið nokk á tað kontuni nú hava tey sitið fyrstu ferðirnar í fýra ár og tey síðstu vóru ikki hvønn tólv áðrenn ella hvør hon hevur so nógvar møguleikar men lat okkum nú lata tað málið liggja tey høvdu fýra ár tey fingu einki ígjøgnum tá tey heildu ikki at tey komu til yvirtøkur so nú nú venda vit eitt sindur upp á hvat snýr hetta mál ikki um taka vit hyggja eitt sindur upp á yvirtøkuna av landslæknanum taka vit tað feskasta dømið beint nú so var tað akkurát nú fimm mánaðar síðani at koronaraktið tað hevur kostað okkara samfelagi hundrað tals milliónir onkur sigur kanska hvussu sigur morgin eina hálva milliard millum eina hálva milliard og hyggja eitt sindur eftir men hvat er tað sum er hent eg vil siga saman við landslæknanum heilsuvegginum donskum myndugleikunum hava vit í tveimum førum megna at bast sjúkuni eg haldi tað er ótrúliga stuttligt at vakna upp klokkan sjey um morgun og hoyra útvarpið siga at nú kunnu vit enn einaferð staðfesta at eingir føroyingar eru sjúkir og eingir føroyingar eru í settarhaldi so sigur onkur men kundu vit ikki væl megna hetta sjálvi møguliga kundu vit tað møguliga kundu vit ikki men eg haldi tað er júst tað sum er styrkin í ríkifelagsskapinum hetta er tað sum vísir tá ið vit standa saman í ríkifelagsskapinum har vit veruliga megna og hví skulu vit sum eitt lítið fólk sum eitt lítið fólk úti í norðurætlanina og atlantshavinum standa einsamøll í hesum allastaðni seg nú siti eg sjálvur í norðurlandaráðnum fólkstendurin er opað øll ynskja veruligan at standa saman at deila vitan hvussu kunnu vit veruligan føra okkum fram hví skulu vit líka sum stilla okkum sjálvi í ein bás eg haldi tað er totalt misskilt og eg haldi tað er eisini øgiliga stuttligt at tað er ikki eitt menniskja í føroyum sum ikki kennir til tilmælini frá sunnudalsstyrisum bæði hvat tað vívíkar teimum tilmælum sum vit hava upplivað at øll lond hava last sínar grensir sum er heilt so natúrligt tá ið tað kemur ein sama sjúka sum koronu hevur gjørt men hvat hava vit sæð her nei vit hava alla tíðina havt eina opna hurð inn til danmarkar vit hava kunnað reist niður sum vit hava vilja tað kann verið sjúkrarørindur lesturørindur ella hvat hevur verið so hava vit ígjøgnum alla koronu tíðina kunna komið út og inn í landinum akkurát sum einki og vóru vit sjálvstendri høvdu vit altíð at tey sjálvi høvdu klárað tað kanska men óivað ikki hví kunnu vit ikki síggja tað at ríkisfelagsskapurin er veruliga nakað sum vit eiga at fløva um hann hevur kanska nakað skal veinkir men eg eri heilt sikkur í at tað er eisini nakað sum vit eiga at kunna finna loysn uppá vit síggja at eg og har er nógva samanrenning eg veit at bretland valdi at fara burturúr men og tað er illa eina lítla tíð men mann sær allíkavæl so kláraði eg og eisini at fóta sær tí tað síggja tað at ein felagsskapur sum eg og gevur veruliga meining tí at vit standa sterk saman týsdagin brúkti aksel veður hannesen orðið signalpolitikkur og vildi eg ynskt at tjóðveldið steðgaði við hesum her at brúka ein signalpolitikk at vit vilja hetta og vit vilja hattar tó at tey væl vita at hetta er bara ein signalpolitikkur og einki annað lat okkum finna tær bestu loysnirnar fyri tjóðina føroyar innan fyri ríkjavsfelagsskapin eisini heldur enn at liggja yvirtakamál sum vit vit í dag væl vita fungera rættiliga væl í tilmælum her eru eisini tvey mál ella tvey økir sum hann beinanvegin sigur hetta kunnu vit ikki yvirtaka avturilsatiónir og avturilsatión og klagur og endilsmøguleikar og annað tað er beinanvegin nøkur ting mann má parkera tí vit ikki megnu hesi tingini orsøkin til at vit stendur í álitinum orsøkin til at vit ynskja at at tak yvirtak av tær jú tað er tí at vit skulu fáa ein sterkan fakmyndugleika innan heilsuøki í føroyum orsøkin er at vit skulu hava ein sterkan fakmyndugleika innan heilsuøki í føroyum og so tryggur vit nógvar flestu føroyingar vilja siga men hava vit ikki tað hava vit ikki sterkan fakligan myndugleika innan heilsuøki í føroyum eg trúgvi tær allarflestu føroyingar vilja siga jú men tað hava vit tað hava vit veruliga eisini megnað ímillum annað við koronan sum eg byrjaði við hetta er heilt fantastiskt einki annað land í europa hevur megnað tað sum vit hava megnað bæði tað at vit hava havt so stórar smittur og samstundis í tveimum førum eisini klára at bastara niður aftur mín áheitan er at hetta er eitt stórt komplekskt øki lat okkum heldur brúka orkuna upp á viðgerðartrygd sum samgonga hava vit sett okkum fyri at hesar broytingar skulu gerast okkara landi og okkara fólki at gagni hetta álitið kemur stendur her ca kosta fimm milliónir og eg veit at hesar fimm milliónir allarhelst verða væl meir tað kenna vit eisini onnur dømir sum vit hava yvirtikið at tað blívur væl omanfyri kanska tíggju milliónir hví ikki heldur fara inn og siga men vit skulu gera viðgerðartrygd vit skulu hava bíðilistar vit skulu hava heilsuverk sum ræddar øllum fólki hvussu nógvar krabbarmunnskyglingar kundu vit rædda fyri at hesar tíggju milliónirnar hvussu nógv av øðrum kundu vit rædda staðin fyri at vit siga nei nei nú skulu vit hava ein myndugleika sum er væl fungerandi áðrenn vit skulu niðurlaga hann soleiðis at vit brúka enn og blíva enn og verri til tað sum vit longu hava í dag sum fungera sera væl so eg haldi at tað er viktin at vit at vit hava fokus á at at hetta sjálvandi ikki kemur mál og tað er djóðildina okkurt eisini vit takk fyri so fara har vóru pálsdóttirnar við mær

ja heilsumálaráðharrin hjá stjórinum er heilsumálaráðharrin hjá stjórinum er heilsumálaráðharrin hjá stjórinum er

ja takk fyri tað vóru nógvir nógvar viðmerk av tí

vit hava síðst at tá tú kemur tað landfrøðiliga mørkini steingja vit sjálvi hvussu vit ikki vilja hava onnur at koma inn her so vit sjálvi kunnu sett forðingar fyri tí og danir kundu eisini steingja fyri okkum við tá ið hvussu teir stongt fyri okkum og so har er tað gangin á báðar vegir men sum ein partur av ríkfræskapinum ynskja vit sjálvandi ikki at læsa dyrna fyri hvørjum øðrum ja tað eru og eru nøkur ting vit kunnu gera og tað kann gott vera eg eri kai liðug holmi hannesen ikki er samdur í hesum eg meini bara at vit hava sett okkum mál á heilsuøkinum har vit veruliga ynskja at heilsutrygg skal verða sett á skránna á skránna og dagsskránna og tí haldi eg tað er øgiliga harmiligt at vit fara inn at tosa um sovorðið stórar politikar sum alt annað líka vil taka av teimum pengunum sum heilsuøkið annars kundi fingið takk fyri

næsti til næsta framsøgukvinna tað er siri stevmark sum fær orðið ger so væl takk

nú fari eg næstan at siga sum landsstýriskonan í almannamálunum má eg fáa undir tunguna áðrenn eg sigi nakað víðari at mann kann vera so ymiskur sum eg sjálv og undanfarnir røðari mann skal trú tað var frá hvørt sær planet verkar sum ein so ódemokratiskur hugsanarháttur at blíva við at siga tað at fyri tí mann situr í andstøðuni og so skal mann ikki kunna leggja nakað fram altso okk sá teg í samgongu í fýra ár okur hindraða ikki hann teir andstøðuni sum sat tá í at leggja nøkur skulu fram sum vóru skilagóð tá ið tú faktiskt undirveðir eina rúgvu av teimum eisini viðgera trygdini so tú kanst hava nakað at síggja upp til heilsu og øki eru rættiliga samansett nakað av lógini er føroyskt lóggáva men ein røð av lógum eru ikki yvirtiknar tær sum ikki eru yvirtiknar dagførdu okkum faktiskt rættiliga nógvar í seinastu samgongu fyri ikki at snakka aftur út tí tað verður ikki natúrliga dagførdar og tí eru okkara nógvum økjum aftanfyri danska heilsuverkið tá tær kemur til regluringar men okur fingist tú dagført nakað men tað skal gerast á ta tíðina og tá ið okkur hava lagt uppskotið fram so sum tað sær út nú við yvirtøku av landslæknum embætinum so okur valt at knýta tær lógu afturat sum hava við ta dagligu drifturnar ella ta dagliga arbeiðið hjá landslæknanum at gera og tí er hetta her ein yvirtøka av sjálvum embætinum og í tí liggur so eftirlit við starvsfólkum og eisini eftirlit við stovnum á heilsuøkinum sjúkufyribyrging alt tað sum eitur eptemiðlógáva sum hevur verið nógv frammi alla psykiatrilógirnar líkskoðan vónararflutningur efforcerandi stoffur sjúklingarættindi og eftirgjørdu gitnaður tað er alt økið sum hava vit tað dagliga virksemið at gera og sum hava tørv á at blíva koma á føroyskar hendur so at sær okur fáa røkt eftir sum best eptirmiðlógávan er kanska tað best kenda tí hon hevur verið nógv uppi at venda beint nú meðan eg sæð tað og lógu kunngerðirnar umkring efforcerandi stoffur minst líka so viktigt tí at tey stoffini sum koma inn um fløgølan tey broyta næstan kemiskan formul hvønn dag og kunnu bara føroyska toddvaldið hevur bara heimild at leggja hald á tey evnir sum eru lýst í kunngerð niðrifrá og har vóru okur fleiri ár afturút og tað betýddi tað at stoffur koma inn um andamarkið og fingið einki gjørt við tað tí er tað nakað við at at tað er viktigt at kunna handla beinanvegin og tað kanst tú ikki á einum øki sum tú ikki hevur ræði á tað er lagt upp til at lógin kemur í gildi ólavsøkudag í einogtjúgu og tað eru nógvar orsøkjur til at okur hava lagt uppskotið fram høvuðsorsøkin er sjálvandi tað at tað verður føroya løgting og føroyskir myndugleikar sum kunnu at gera lóggávu á hesum sum nú verður yvirtiknar og eg veit ikki hvussu nógv mál ið sigur koronatíðini eru strandaðir nettu tí mann ikki hevur lóggávu so komið her og siga tað at alt verður heilt fantastiskt ja nógv hevur verið heilt fantastiskt tað hevur tað men tað hava eisini verið nógvar politikar sum hava verið frammi og sagt at sjálvandi mugu hava optimilógávuna á føroyskum hondum so okur til dømis kundu sett tað inn at tað verða heimligt at taka gjøld frá ferðafólkum sum koma tað er tað ikki tað tað er bara eitt lít dømi lógáv sum hevur vit tað at gera tað er eitt reint innaríkismál og tað má stýrast lokalt og tað er nakað við at tú mást kunna handla skjótt tá ið eftir hann hendir ein farsótt broytir út til hvat er tað nyttar ikki at tú skalt bíða fleiri mánaðar eftir at fáa gjørt lógarbroytingar okur hava við koronastøðuni sett hvussu týdningarmikið landslæknarembandi er tað er ein fantastiskur vitktut starv við okkara samfelag men eisini hvussu torført er tøkur ikki ráða sjálvi tí hvat kunnu okur av líktingi okur má bara samtykkja tær greinar sum standa í tí donsku lógini vissu vissu danska fólkatingið ger tað sama vist tey siga ja tað er einst tú kunnu gera okur hava ikki nakrar heimildir sum liggja út um tað tá ið tað er sett inn í uppskotið at tað eru nakrar lógir sum hann ikki yvirtekur so er tað fyri ikki at gera tað fløkt men fyri bara at taka tann partin sum hevur vit sjálvt virksemið hjá landslæknanum at gera og so er tað eftir nær leikastovnurin ella fólkaheilsumyndugleikastovnurin sum okur at leggja upp til so verður tað staðið har landslæknin kemur at sita saman við til dømisdeildini frá almannararbeiðsheilsu nøkur av teimum uppgávunum saman við fólkaheilsuráðnum tey kundu eisini vera samstarv við landsapotekarum og landsdjóraløkuna tey kundu verið ymiskir fakpersónar sum eisini kundu spilla inn í einum sovorðnum stovni og tað ber væl til at skipa tað haldi eg faktiskt at mann eigur at skipa á sæð at mann eigur at fara undir tað fá eitt sum eg haldi er ein veikleiki í dag tað er eitt altíð tað er øki sum eitur eftirlit við stovninum og eftirlit við heilsustarsfólkum og hvussu nógv verður praktiserað av tí í dag okur hava lagt eldroykkið út til kommunurnar hvussu nógv eftirlit er við stovninum og við tí virksemi sum gongur fyri ikki har úti verður vitandi er tað einki á pappírinum er tað sjálvandi ábyrgdum státvekk hjá landslæknanum at gera tað men verður tað framt í praksis uttan at tað er eitt serligt mál onkur meldar ella eitt ella annað tað er ein góður spurningur sum haldi at taka upp í nevndini og so er tað eisini hetta ráðgevandi uppgávan yvir fyri landsstýrið og yvir fyri myndugleikum generelt tá ið tað bleiv sagt at tú hevur heldur arbeiði við viðgerðartrygd og ikki taka pengar frá tí sum okur eisini minnast til tað tá ið tú hevur hava eina kompetenta ráðgeving sum er sum kemur frá einum myndugleikastovni so er tað tað amboðið okkurt at brúka til at hjálpa okkum at leggja viðgerðartrygdina til rættust til dømis hvørjir økir skulu vit prioritera hvussu nógvir dagar kann mann tillátast at hava být í hasum økinum hvussu nógvir dagar kann mann tillátast at hava hasum hvussu skulu okkara krepppakkar síggja út og so víðari tað eru alt tilmælir sum tú eigur at fáa frá einum myndugleikastovni og tá ið mann er og hev tann stovnina fungera so er tað púra sjálvsagt at mann eisini søkir limaskap í w o so at mann hevur eftir frí atgongd til altjóða samstarv á heilsueikinum og til teir upplýsingar sum eisini koma harfrá tað hevur eisini verið umrýtt eftir við at at mann bara yvirtekur tann organisatoriska partin av eftirlitinum men tað altso tað endaði við at siga tað at tingini hanga saman altso eftirlit við stovnum og eftirlit við heilsustarsfólkum hanga saman tí trupulle skilja tey at so tak allan tann pakkan men tá ið tað kemur til sjálvt at hava skrásett autorisatiónir hvussu á sínum tá ein mann hevur gera samstarvsavtalu og tað er púra vanligt at gera okur kenna tað frá familjureftrinum at tú hevur eisini høvdu nøkur øki sum at gera samstarvsavtalu um eina tíð kanska keypir sær tænast í einum skiftistíð eisini til mann fer tingini at fungera og so er tað eisini ein onnur uppgá og tað er altíð tær við at hava hagtøl yvir virksemi og yvir kanningar og hvussu á sínum innan fyri at tað er økið tað er eisini ein uppløgd uppgáva hjá einum myndugleikastovni at taka sær av og tað eru knappar fimm milliónir sum ein sovorðna yvirtøka kostar og tað er púra rætt sum tað verður verið eisini víst á frá yngilími dytriksøkanstrøm at mann eigur eisini at styrkja tann fakliga partin tá ið tann stovnurin er komin at fungera tað er púra samdýg og tað er púra natúrligt at mann hugsar um hvørja stovnar okur hava landsstørv í okur halda tað at í føroyum kunnu okur ikki fungera við at okur ikki hava ein landsdjóralækna tað mugu okur sjálvandi hava og tað hava okur men okur hava gott fungera uttan at hava okur eina landslækna tað er nokk sløgið og so er tað fleiri ting okur hava havt ein landsverkfrøðing ígvørt á sínum at tað eru øgiliga nógv ting sum eru reinir innaríki politikkur sum okkum noyðast at hava eg hevði beint merki í at landsstýrismaður var positivur og tær hava faktiskt verið røddir frammi í øllum flokkum um at tað er rætt at okur hava okkurt egna landslækna embæti og tað er púra skeivt at knýta eina yvirtøku at teimum fólkunum sum sita har tað handlar um at fáa lóggaðu vald og tá ið tú ger yvirtøkur er tað eisini púra vanligt at tey fólkini sum menna størvini fylgja við at hava teg bogið at vera við í eina yvirtøku vit skulu okkum taka tað status sum er á økinum í dag so liv okkum í dag í einari støðu har kantórið altso høvuðsskrivstovan er í kjøpinhavn og so verður ein landslæknin útsagineraður til at vera eyksandal dagar um mánaðin í føroyum og tað sigur ikki sjálvt at tað blívur bara nakrar uppgávur sum verða røktar ella tað verður hvør fólk munur á vistir ein sum er her hvønn dag og tað haldi eg ikki nøktandi tí tað sum hendir tað sum eg haldi er umráðandi at minnast til sum hendi tað hvør er myndugleikin og eg haldi okkum øll spyrja okkum tað nú nú tá allir tíðindafundarnir hava verið og og og og tíðindasendingar hvør er tað sum er myndugleiki tað tað eru eini røð av starvsfólkum sum úttala ikki sum um tað er myndugleiki í fleiri førum tað eru fakfeløg sum úttala ikki um hann heldur tær í myndugleiki tað ger tingini øgiliga ógreið okur hava brúk fyri at tað er ein myndugleikapersónur sum hevur aftan fakliga apparat aftanfyri seg sum sigur soleiðis og soleiðis skulu tú gera so kann tað gott vera ymsar meiningar um tað og tað er viktigt at diskutera tað út frá ymiskum fakfólkum men tað er ein sum er myndugleiki sum tað er nú so verður mann nokk so forvirðaður tí tað er komin øgiliga ymisk signal í sigurstøðuni sum eg verði nú so tað eru men men sjálv eri eg heilt ótrúliga sannførd um tað at tað er hervið eisini at hava at so dagføra at gera okkara egnu psykiatrilógur hava ordiligt eftirlit úti á stovninum fyri at fáa tað fakliga kvalitetum upp at mann fór uppbygd til skipanirnar eftirlit í starvsfólkum eftirlit við við stovnum at mann fer gjørt eina føroyska lóg um eftirgjørt eina gentuna góði okur eina spurt um tað í fimmogtíggju ár tí at hvør hevur eftirlitsa viðgerðina okur gera og alt tað tað er emmarvekk enn tíggju prosent av fólkum sum hava hjálpt til til sambandi barnloysi so eru øgiliga øgiliga nógv ting sum okur hava at vinna sum samfelag við at sætst upp á okkara egnu fólk sum eru so dugnalig tað avstaði í fremstu røðu og bjargøkuni gjøgnum sær kreppurnar takk fyri

kristina háfoss ja sigur eg stendur at lýsta í lagverðið s

tað er bara fyrimunur við at fáa framtíðis yvirtøkuna og at

tað er ikki soleiðis heldur at hetta er eitt uppskot sum okkara bara situr og gjørt hetta er tað uppskotið sum bleiv gjøgnumarbeitt í landsstýrinum tá og sum bleiv sent til hoyringar sum tíverri ikki komu í tingi og bleiv samtykt tað gongur so ærkrókunum tá ið tað var heilt og tríliga spell at tað ikki eydnaðist men men eg haldi at tann tíðin sum hevur verið nú hevur gjørt tað soleiðis sjónlátt hví tað er so neyðugt kanska mann ikki gav sær nógv stórt far um tað tá men okkurt akkurát fingið familjur hetta er í gjøgnum og so koma tey her og okur mistu meirilutan tað kom ikki víðari tíverri takk fyri

nú er tað rutt vang sum fær orðið

takk fyri harra formaður ja eg kann bara taka undir við undanfarna røðara sigur steinberg at eg haldi tað er ómetaliga harmiligt at vit ikki fingu hetta gjøgnumført í undanfarna valskeiði og hendan her seinasta tíðin hevur nevniliga víst og tað er nokk so stuttligt tí tað er so ymiskt hvussu vit hava upplivaðist tað her koronakreppuna men eg haldi at at koronakreppan fyri meg hevur prógvað týdningin av at vit yvirtaka hetta økið nevniliga tí at støðan í føroyum og støðan í danmark hava verið so sera sera ymiskar hóast tað er sama sjúka tað eg snýr seg um og eisini tann politiska honteringin av tí má eg siga eg mær dámar minst líka so væl tað sum hetta landsstýrið gjørdi í mun til tað sum hann gjørdi í danmark sjálvandi er støðan púra ymisk og á niðurstøðan er nokk hann at tað eru brúk fyri ymiskum leiðstum til ymiskar umstøður hetta er sum eg sigi steinberg vísti á hetta er eitt væl gjøgnum arbeitt lógaruppskot sum hevur sína uppróðna í undanfarna valskeiði onkur helt at tað hevur verið betri við seg tá var eitt uppskot til samtyktar at tað meira leggur upp til at landsstýrið so fyrireikar uppskotið sjálvt tað tað og um eg eri samd í men óðan sæð so fara vit at taka undir við hesum her vit síggja tað sum eina heilt natúrliga gongd at vit yvirtaka alt fleiri økir tað er í strembanini eftir at standa á egnum beinum at menningin liggur og tí skulu vit sjálvandi taka raðið og ábyrgdina á hesum økinum og eg var eisini sera fegin um at hoyra landsstýrismannin á økinum keili johannesen í gjár eg sinnaði hann at taka ábyrgd av at hesum økinum eisini tí hann sær tað út frá nevniliga ikki ikki tí bara tí politiska sjónarhorninum men eisini tí tí heilsuliga at tað gagnar okkum at taka ábyrgdina á hesum økinum eg haldi at hetta her er gjøgnum væl gjøgnum viðgjørt eg havi ikki so ráð nógv at leggja afturat vit komu ikki at vera við við viðgerðina í útlandsnævnuni vit hava ikki umboð har men hetta uppskotið hevur okkara fulla stuðul takk fyri

hjølmbakfelag við mær ikki takk fyri har formaður og takk fyri hann er formaður og takk fyri hann er formaður og takk fyri

takk fyri teg nei eg búði saman

og vit hava so ofta tosað um at vit mangla hasa ráðgevingina í føroyum og tí haldi eg eisini at tað er ein góður leistur at mann onkursvegna loysir hesar báðar avbjóðingarnar saman ja tað er í menningini ella tað er í í sambandi at standa egnum beinum at menningin liggur og og tí skilji eg slett ikki sambandsmannin sum hevði orð í hesum málinum og eg gleðist um at tað eru fleiri ypsarøddir í sambandsflokkinum tá ið tað kemur til at tað er eg haldi eg havi báð einaftan nógv nevnari við at skilja javnaðarflokkingin tí eg haldi at sum sosialdemokratar tað tanska er eitt fordómur men at tað liggur eitt sindur í luftini at tað ger einki um onnur betala meðan sambandsflokkurin sum er ein liberalur flokkur sum hevur sum útgangsstøði at mann skal kláa seg sjálva tað skilji eg so yvirhøvur ikki og tað er nemliga í norðurlandaráðnum ráðhoyraráðnum at tað kemur so ræðuliga týðiliga til sjóndar hvat tað merkir ikki at kunna standa saman javnbjóðist og tað eigur júst hesin sambandsmaðurin at hava staðfest fyri langari tíð síðani takk fyri

síðan er tað kristina háfuss sum fær orðið

takk fyri ja til viðgerðar er so eitt lógaruppskot frá tjóðveldi um at heimtaka ábyrgdina av landslækna embætinum og farsóttarlóggávu og øllum tí sum har til hoyrir og eg haldi vera áhugavert at fylt orðaskiftinum higartil eg haldi eins og tá vit viðgjørdu eisini heimtøku av løgregluni so fyri tveimdøgum síðani so er tað nógv sum bendir á at vit vit eru nógv meir samd á løgtingi enn vit geva okkum far um til dagliga og eg haldi øllja gevandi við hesum her orðaskiftinum júst hesi orðini í føroyum skulu føroyingar ráða er jú nakað sum vit standa saman um her á løgtingi mær kunnugt so er tað allir flokkar ið siga seg vilja arbeiða fyri hesum her og orsøkin til tað er so einføld sum at vit vita at eingin er betur til at taka avgerðir vegna okkara samfelag vegna føroya fólk og vegna okkara land enn føroyingar sjálvir vit eisini at tá ástendur so er tað so ófatiliga týðandi at vit hava tað neyðug amboðini at vit kunnu lógggeva sítt so tað hóskar til okkum og at vit kunnu taka avgerðirnar og vit mást siga at koronastøðan hevur um nakað víst okkum hvussu týðandi hetta er tað skal eg venda aftur til eitt annað mál er málið um es-boykotti sum bara var fyri fáum árum síðani tað vísti so øgiliga týðandi at natíðiliga tá ástendur so er tað bara føroyingar og at røkja føroyska áhugman eingin annar fer at gera tað fyri okkum og tað vita vit jú eisini væl her á løgtingi júst hetta uppskotið er sum nevnt snýr seg um heimtóku av ábyrgdini av landslagnalækna embætinum og farsóttarlóggávu og tí sum har til hoyrir og hetta málið hevur verið alment til hoyringar og hevur verið viðgjørt rættiliga væl eisini í miðfrisitingini í samband við undanfarnsamgongu at vit valdu at raðfesta eftir málið og fáa tað til hoyringar tíverri kom mann bara har til at tað var klárt at fara víðari frá málunum valið nærkaðist og tað kom ikki niðan í løgtingið hin vegin sum vóru onnur mál samtykk sum høvdu við heimtókur av ábyrgd av málsøkjum persónsfamilju árvarættiliga og kortsmyndugleikin fyri at nevna nøkur onnur dømi men hetta málið er so komið har til nú at tað er klárt at vit kunnu taka støðu til tað her í løgtinginum vit kunnu eisini siga at málið sum hetta viðvíkir hetta er jú nakað við okkara heilsuverk okkara heilsumyndugleika at gera hetta er jú eitt øki sum so at siga fult út er á okkara hondini forvið vit mangla bara hetta enda lítla partin afturat vit rinda í dag fyri alt okkara heilsuverk okkara kommunulæknar vit rinda fyri øll fólk sum fara av landinum til serverki úr uttanlands og vit taka okkum sum heild av okkara heilsuverki tað sama fyri farsóttarøki fyri sovit tað er við sum rinda fyri allar tær kanningar gjørdar nú tað er ikki nakar annar so hetta snýr seg øgiliga nógv um nú bara yvirtaka eisini sjálvt lóggávuvaldið og eisini sjálvan stovnin landslæknaembæti og tað er bara ein avgerð skal takast og tað kunnu vit gera her á løgtingjum við hesum her uppskotinum vit vísa í uppskotinum at mett verður at teir samlaðu útreiðslurnar bæði av landslæknaembæti og øðrum avleiddum útreiðslum eru fýra komma níggju millión krónur í rakstrarútreiðslum sum vit so høvdu yvirtikið og hetta er ein upphædd sum sum vit væl áttu at kunna átikið okkum og eisini funnu fígging til innan fyri ta fíggjarlógina sum vit hava í dag tí aftanfyri at at vit taka raðið á hasum her at fyri at vit sjálvu rinda hesa rokningina so fáa vit umsíðir avgerðarrættin til sjálvi at kunna avgera hvussu skal okkara farsóttarlógávu síggja út hvørja amboð vilja vit hava og hvussu geva okkum tey amboðina eitt skuld til millum annað við hansara støðu sum vit standa í nú hyggja vit at koronastøðuni so at tað verður fleiri dømur um avbjóðingar við at vit ikki hava hesa her lóggávuna sum mann kallar e-pd miðlóggávu sum mær hevði dámað væl við sítt heldurkundi kallað til dømis farsóttarlóggávan ella okkurt líknandi hví at vit ikki hava hana á føroyskum hondum hevur gjørt tað øgiliga trupult at at fáa nakað henda tí tað skal ígjøgnum eitt møgulig við og og og og nógvar ymsar avgerðir áðrenn mann kann koma har til í staðin fyri at avgera lág bara her á løgtingi og eg kann nevna nøkur dømur millum annað so hevur tað verið tað seinastu mánaðirnar aftur áftur tosað um hvussu kunnu vit tryggja vit vita at landamørkin er tað mest sárbara hvussu kunnu vit seta krøv til útlends ferðafólk sum koma til føroyar at krevja at tey verða kannaði tey mann kunnu gjørt hesa lóggávuna vit hava tosað um gjøld fyri koronakanningar hvussu mann aftur mangla amboð mann hevur víst til hesa lóggávuna mann hevur víst til tí for trupult tað høvdu vit kunnað gjørt til dømis um vit høvdu lóggávuna her vit hava eisini tosað um javnt hvørji lond vilja vit lata upp fyri um hvussu nógv hann smittan verður í teimum londum sum vit lata upp fyri tað høvdu vit kunnað áseta hesa lóggávuna fyri at nevna nøkur ítøkiligu dømi undir øllum umstøðum so má eg siga at at eisini hetta við fólkaheilsustaðnur sum vit vísa til í hesum uppskotinum ið eini heimtóku av hesum embætinum so vil landslæknin eisini kunna gerast partur av nógv størri og sterkari fakligum umhvørvi tað vil styrkja bæði landslæknaembætu og vil eisini styrkja okkara heilsuverk og tíðin er farin so ið fólk komu inn á alt tað sum eg ætlaði mær men annars fegnast tú um at tað sær út til at verða breið semja um hatta mál og at sjálvt landsstýrismaður á heilsumálum seyðist tey taka undir við heimtóku av landslæknaembætunum her á løgtingi í gjár so vónar kunnu finna ein semja um hat

góðan kortan og viðmerking ja takk fyri at formaður eg siti sjálvur uttan at

ja hæh hæsum er tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað

bálinum verða vit nokk ikki samd tað er eingin ivi um at í tí stríðnum sum føroyingar og føroya løgtingum frá landsstýri stríddust ímóti es í sambandi med makrelboykotti tá vísti tað so øgiliga týðiligt at tá á stendur so eru tað bara føroyingar sjálvir í føroyskum minnleikar sum kunnu røkja føroyska áhommald og sjálvt danskar havnir blivu stongdar fyri føroyskum skipinum so ja har verða vit nokk ikki samd tvørturímóti so er eingin ivi um at at at vit skulu samstarva nógv meir eisini við danmark men vit skulu samstarva á javnbjóðisføti orðaskifti var millum annað inni á norðurlendska samstarvinum har ynskja vit og har er sambandi okkum eitt samdur vit skulu inni hava sjálvstøðan limanskap í norðurlandaráðnum so vit kunnu virka á javnbjóðisføti og tað er tað vit eru tjóðhaldi ynskja okkum vit vilja samstarv men vit vilja javnbjóðsamstarv

ja takk fyri at forma bóðið sjáldan frá teimum

nei eg ivist ongan løtu í at fólkaflokkurin vil eg

yvirtaka tað málsøkið og tað hava tað eisini víst á fleiri ferðirnar eg haldi at miðflokkurin vildi tað jú eisini og tað gleðiliga var landsstýrismaðurin heilsumálur um heili holm johannesen segði seg tingið í gjár eisini vil eg yvirtaka tað eg veit eisini væl at vit eru í andstøðu nú og tað er sannlíkt at málið ikki verður samtykt tí vit hava lagt tað fram men vit vóna sjálvandi við hesum at kunna skunda undir at tað verður samtykt skjótari enn annars og sjálvandi vóna at at landsstýrið kann leggja okkurt ráður líknandi í undanfarna samgonguskeið tíverri kom tað ikki har til vit fingu so hin vegin persónsfamilju árvarættiliga økið yvirtikið og kortmyndugleikan og tíverri tekur tað alt alt í verðini for langa tíð øll allir hesar yvirtøkurnar men stóð tað láknir sjóðveldi so høvdu vit langt annað at heimtikið øll hesi málsøkini og eg vóni veruliga at vit kunnu fáa tættari samstarv eisini við fólkaflokkin um at fáa hesa tilgongu at ganga nógv skjótari so vit kunnu fáa fult ræði til løgtingi og til landsstýri tað er ein viðmerking afturat har vóru

ja so vit sita hjá um teg andstøð

hevði einki kemur av ongum og vit mugu

og stríðast fyri teimum framstigum sum skulu henda allar tær heimtøkur og allar tær yvirtøkur sum vóru framdar gjøgnum ár og dag í dag standa vit saman um tær í dag eru allir flokkar samdir um tær eru yvirtøkurnar og eingin kundi funnið upp á sagt nei nei vit fara at lata okkurt aftur til danskar myndugleikar so ið fær tað eisini at vera tá vit hava yvirtikið landslækna embæti og eg má siga sum har verður pálsøktur eisini eftir eisini eftir ráðið at halda hetta orðaskiftið verður øgiliga gott og gleðiligt tað sama um um tað málið verð á løgregluni og eg síggi munandi bjartar upp á at hesi málsøkini fara at verða heimtikin í allar allari nærmastu framtíð eftir hesi orðaskiftini og eg vóni bara at teir flokkar og tey tingfólk sum eru í samgonguni nú sum ynskja at stríðast fyri at fáa fleiri yvirtøkur framdar hóast ikki henni samgonguskjalinum at teir fáa undirtøku og vit vilja í hvønn fall stuðla tí arbeiðinum um vit kunnu hjálpa upp á nakað sum helst máta

vit vóru orðaskirksevnda hetta málið hevur verið beint í uttanlandsnøvnum til víðari viðgerð so er bara framlogað eftir á hesum fundinum eg skal boða frá at formannskapur í løgtingsins hevur lagt fram uppskot til samtyktar um ársfrágreiðing frá løgtingsins umboðsmanni fyri árið tvey túsund og níti umlógarnar ella framlogan í dag tað eru so ikki fleiri mál til hendan fundin tingfundur verður aftur mikudagin níggjunda septembur klokkan tíggju og tá verður skráin hendan fyrstavirki á tingbónd nummar fimtan tað er uppskotið løgslaður broyting løgslaður um dagpening vegna sjúku við meira og har stendur parantes kovit nítjan dagpeningur vegna dagpeningur til fólkapensjonistar endurgjald til arbeiðsgevara víðkaður rættur til sjálvstøðu vinnurekan og annað síðani er fyrstavirki á tingbónd nummar tólv tað er uppskot til samtyktar um at byggja leiðibúsar á útoyggj fyrstavirki á tingbónd nummar trettan tað er uppskot til samtyktar um at hava fastan kommunulækna knýttan at ellis og røktaheimum og fyrstavirki á tingbónd nummar fjúrtan uppskot til løgtingslaður broyting í lóg

ja formaðurin hevur so væl greitt frá hvat málur snýr seg um og tað er høgni hoydal sigur steðin berbjør samvelsen kristin háfoss beintaløgu jakobsen og harru poststøttur sum vegna tjóðveldið hava lagt málið fram triðja august í fjør og aftaná fyrstu viðgerð sum var triðja septembur í fjør er tað beint uttanlandsnevndini nevndin hevur viðgjørt málið á fundi tíggjunda og seytjunda septembur og níggjuogtjúgunda oktobur fjórða og tólvta novembur og níggjunda desembur í fjør undir viðgerðini hevur nevndin havt fund við landslækna embæti í føroyum og í grønlandi landsstýrismaðurin í heilsumálum keili johannesen hevur verið á fundi saman við mikal boulsen fúta og formann í farsóttarnevndini sjaðin geini smittuserfrøðingi og bjadnaðasteið yvirlækna tormóði stórá leiðandi yvirlækna á psykiatiska deplinum landsapotekaranum umboð fyri heildina fyri arbeiðis og almannaheilsu fólkaheilsuráðnum og heilsutrygd undir viðgerðini hevur nevndin býtt seg í ein meiriluta og ein minniluta meirilutin tað eru brandur sandoy frimund rasmussen jaspur langoyrd beinrið hannesen hevði mortensen og bilju stinussen takað ikki undir við málinum og malað løgtinginum frá at samtykja uppskot og meirilutin hevur ymiskar viðmerkingar tað er so at samgongu umboðini tað eru eg sjálvur og brandur sandoy og frimund rasmussen jaspur langoyrd og beinrið hannesen vit hava hesar viðmerkingarnar og síðani hevur hevði mortensen nakrar aðrar men okkara viðmerkingar eru hesar tíðin hevur víst at tað er neyðugt at umhugsa møguliga yvirtøku av epidemiologávuni landsstýrismaðurin hevur fyri nevndini upplýst at undir koronusóttini hevur eitt bráðfeingist heimi av serfrøðingum tikið á seg uppgávur sum vanliga liggja hjá einum lógarskipaðum heilsustýri havandi í huga framúr góðu handfaringina higartil av farsóttarátøkunum er væl hugsandi at yvirtøka av epidemiologuni ikki hevur aðrar stórvís avbjóðingar við sær undirritað og halda at landsstýrismaðurin eigur at kanna fyrimunir og vansar við eini møguliga yvirtøku fyri at lýsa málið til fulnar og hetta vóru so okkurt

viðmerkingar takk fyri harra kornhaldur ja takk høgt

bilettini sína hvønn tíð fyrr

øh ið har formaður vit hava tosað um hatta í nevndini og tað eru fleiri limir eisini úr samgonguni sum síggja posift upp á tað at yvirtaka eptimilóggávuna men vit hava eina støðu í samgonguni og tað er tað at vit skulu øll vera samd um tað sum vit gera og so leingi sum tað ikki er fullsemjaður í samgonguni um at yvirtaka eptimilóggávuna so verður hon ikki yvirtikin og tíði kunnu vit ikki taka undir við tí so hesa sum málið liggur júst nú men kemur broyting í og øll í samgonguni eru samd um at yvirtaka hesa lógávuna og kanska aðrar partar eisini av tí sum skotið verður upp so er tann møguleiki júst dagar eg haldi at grundgevingarnar fyri yvirtøku eru góðar og eg haldi at málið er væl lýst eisini frá teimum sum hava lagt tað fram eg haldi at tann ósemjan er ikki so stór í løgtinginum

og málið kanska hevur brúk fyri at búnast takk fyri ja takk fyri nástrøður er heðin mortensen

ger so væl ja eins og biljusinussen so hava vit skrivað tað álit hevði beint við í samband við yvirtøku av hesum máli yvirtøku av málsøkinum sum landslækna embæti og hetta er eitt stórt mál eitt sera stórt mál og tað er kanska ikki so lætt at bara siga hetta er nakað vit yvirtaka so so einki um mær tí at eg hevði nógv meira at siga enn tað og tað vísti eg eisini til teir sum bleivu innkallaðir nemlar til til hoyring eisini málunum at tað vóru ymiskar meiningar eisini eisini onkur metti at tað var einki trupulleiki at yvirtaka men so var tað eisini aðrir partarnir sum søgdu at tað er ikki bara yvirtaka tí tað er nógv onnur ting sum eisini kunnu vera so galdandi men harra formaður tað er soleiðis at javnaðarflokkurin var umdritað og vístu á nakrar fyrimunir kunnu vera við sjálvari yvirtøkuni og tað er rætt og tað er tað eisini og enn bara kann vera kanska meira sjónligt her í føroyum ella tað er

løtini og tað er eisini rætt av tíðeisini at vit hava sjálvandi eini landslækna sum er á donskum hondum og tó er tað helst eini fyrimunur at eftirlitið við heilsustarvflokkunum og kærimøguleikanum og nú sjúklingarættindi verða varðveitt á donskar heimasúrinum men hetta her kann helst yvirtakast av landslæknaembætinum hetta kann eisini føra við sær at lógarverki verður betri tilliga til føroysk viðurskiftir og tað hevur mann so víst á tað høvdu vit eisini frammi men tað tekur tíð og hetta er ikki tíð kann mann ikki bara siga nú yvirtakar høvur tað her uttan at at sjálvt lógarsmíði yvirhøvur er komið nakran veg og tað kunnu sjálvandi eisini vera nakrir vansar um ov lítið av serkunnleika og ov lítið av peningi verður sett av til nýggja heilsumyndugleikan og kann hetta fáa álvarsliga fylgjur fyri heilsuverki og tað er rætt vit hava nógva serkunnleika á hesum økinum men vit hava nógvar serkunnleikar sum vit mangla og máa tísð til fáa tað frá danmark av ella aðrastaðni frá sjálvt um vit yvirtaka hetta máliliga so her skulu nakrar útbúgvingar til innanfyri hjá føroyskum til at fáa sær hesar útbúgvingarnar tað er hvussu tað sum bleiv sagt og um samstarvsavtalan við danmark ikki verður gjørd ordiliga tá meinaðist vit bæði tað fíggjarliga og eisini ein greið yvirtøka kann tað henda at tað verður ógreitt við hvørjum uppgávur hvar tí hatta her umfatar øgiliga nógv sum millum eina tjóðandi hevur lagt fram og hatta er ikki bara landslæknarembandi hatta er so øgiliga nógv annað so fyri at taka samanum har formaður heldur undirhitaði at ætlanin er alt ov avmarkað og tað merkja vit eisini og fakliga verður hesin ætlanin at heilsumyndugnaða eisini alt ov veikur til at røkja sínar skyldir í tí skilast máta arbeiðsvíðarvismálunum og tað halda vit tað er skilagott set sær sum mál at fara yvirtaka hatta málið einaferð men lat okkum miðvíst arbeiða fram ímóti tí og tað er tað sum vit sakna at at bara dag frá degi at siga at nú yvirtaka vit hetta málið og ikki fáa tað lýst nógv væl so harra formaður innihaldsliga broytist einki av at landslæknarembandi skifti navn til fólkaheilsumyndugleikan støðan kann endast gerast verri um einasta fakliga broytingin eftir at vit sjálvi taka ábyrgjuliga av hesum økinum sum higartil hava verið røkt av danska heilsustýrinum tað er nevnað tað sum mann eisini vísti á at tað skulu hvussu er tveir løgfrøðingar setast afturat í heilsumálaráðnum og eintili landslækna embæt so tað virkar uppá meg í øllum førum tá er kanska meira tað umsitingarliga sum vit skulu styrkja men ikki tað fakliga so har eru vit eitt sindur iva og og at vit seta løgfrøðingar afturat her og har tað er líka sum tað steðgar upp á tí øilsunum at at vit fáa tað fólkaheilsuliga fram tað broytist heldur einki av at landslæknin fólkaheilsuráðið og deildin fyri arbeiðsi og almannaheilsu nú skulu húsast eisini undir somu lóm tær eisini ætlanir í hesum er uttan at aðrar skipanarliga ella tilfeðisligar broytingar eru fyri hesar stovnarnar har hugsi eg um nýhugsan á tí øllum stovnarnar hava verið hvør sær mann leggir tær saman men so burtur mann eisini havt eina tillaging hvat er tað mann ætlar í framtíðini nevndan við landslækna embætinum ein fólkaheilsumyndugleiki er ein ógvuliga týdningarmikil stovnur í einum vælferðarsamfelag við tað at hesin stovnur bæði skal hava eftirlit við fólkaheilsuni og eftirlit við starvsfólkum og heilsuverkinum og ikki minst bygnaðin í heilsuverkinum tað varð siga hvussu heilsuverkið virkar so tað er talan um eina ógvuliga krevjandi og stóra uppgávu tað skulu bara vera greiðir so einaferð enn tað virkar sum tað er meira umsitikarliga enn tað krevjandi tá ið vit tosa um heilsufrøðiliga sum heilsufrøðiliga sum vit skulu hava eftirlit við haraftat verður tað ikki mætt ráðiligt at fremja yvirtøkuna málsendingin í løtuni tað varð nevndan sum tí fyrra mánaðirnar á farmaður nevnir tí fíggjarliga sum sitandi samgonga og at hava farteftir nú tí tí nú er tað altso undirskot í staðin fyri yvirskot sum er á tí økinum so við hesum viðmerkum metir undirritaði tí at mæla til at fella tær uppskotið og vísa samstundis á at tað eigur at vera arbeitt víðari við hesari yvirtøkuni av landslækna embætinum við nøkrum málsøkjum og landslæknum umsitinum vegna sunnudagsstýrisin og við at skipa fyri einum veruliga fakligum fólkaheilsumyndugleika føroyum og tað er har vit sakna tað greiða útmelningina sum hevur verið so útvarp tíðir harra formaður so taka vit ikki undir við hesum uppskotinum og tí koma við við hesum

áhleygum takk fyri tær for mær

takk fyri at vera hjá mær

heðin mortensen takk fyri at hava formaður jú tað plagdu eisini at práta um etikmi og lóggávuna men mann metti at tað var ikki rætt bara at yvirtaka hana tí skuldu nógvar onnur ting til eisini og tá koma nemliga inn handan fakur kunnleikan og tað lógar sum í sum eisini manglar hasum økini so møguleikin er har men tað er tað sum vit siga við jarnarflokkinum at vit vilja gjarna vera vitiliga men lat okkum gera tað ordiligt soleiðis mann hevur ein tryggleik

eina snæðarøkinum takk for tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú tú

tað stendur fyri takk fyri teg

egin mortensen takk hvørja formaður tað sum vit tosa um eisini tað er eisini tað fíggjarliga og tað er eisini tað loyvarsmið sum manglar á hesum her í eisini ja eg veit væl at tað er álit skrivað eisini í málinum og tað er fyri tísir hann tær undir seinni samgongum sum var tá og tá vóru nógvir manglar sum vóru eisini og tá høvdu vit tá landslæknan hjalda var hann í grønlandi sum kom og hevði hann eina eina frágreiðing nevniliga um hesi viðurskifti og har greiddi hann frá hvat skuldi gerast og hvat manglaði og útvarp tí var tað at vit tóku tað støðuna bæði tá og tað gera vit eisini nú so eingin sagt at vit ikki ganga við til at vera við til at fremja tað sum millum annað formaðurin eisini sagt men lat okkum nú gera tað ordiligt og ikki í óðum verkum so rokna vit koma um á

takk fyri tað frá mær

heður morfesen takk fyri at hava formaður eisini til høgnahoydal tað er rætt at nógv vóru jalig men hava eisini onkur sum var skapskur tí vit hava hoyringum sum vit høvdu og eg ivist onkur løtu í at vit einaferð koma at yvirtaka tað her men hetta er eitt stórt stórt málsøki sum skal yvirtakast og sum sum vit hava nevnt tað fleiri ferðir tað fakliga fakliga sum økinum vit hava ikki fólk her og nú til tað fakliga økinum og tað bleiv sagt millum annað frá slæknan og øðrum eisini men alt kann gerast tað sigur seg sjálv men eg haldi ikki at vit eru klár til bara við eina lógarsmíða yvirtøkadarøki og samstundis kunnu vit fáa ja lat mær siga ógreiða viðurskiftið millum á heilsuvegginum tað haldi eg ikki við

hvørjar vit teimum takk fyri at hava formaður

góðlvið at tikið avgerð um tingini er í morgin ikki samdur í tí

heðin mortensen takk fyri takk fyri spurningin tað er sikkurt púra rætt men tað fakliga er ikki koma á pláss í hesum málinum tað er tað ikki og vit hava ikki fak fólk her á landi sum kunnu yvirtaka alt tað her og nú men á longri sikti at tað koma at sikkurt tað kunnu klára tað fíggjarliga tað hava vit heldur ikki avsett ikki at einasta oyra nemliga til tíligu yvirtøku sum vit hava í dag og teimum tosarum koma nýtjandi teg eru bæði fyri ímóti vit hava gjørt nógv gott á tí økinum men eg haldi eisini vit høvdu dottin beinini á hvørjum øðrum á tí økinum so her eru nøkur ting sum ikki bara huggu allan vegin tráðni tvørturímóti men eina frend vit hava einki ímóti og verða við til at at gera tingini ordiligt og eisini til yvirtøkur tá ið tíðin er komin hon er bara ikki komin í dag

takk fyri at fara mær ja takk fyri síðani er tað høgni hoydal sum fær orðið

ger so væl harra formaður hetta her uppskotið um at fáa landslæknarembatið og farsóttarlógávuna av annað á føroyskar hendur varð lagt fram ella sent til løgtinginum í februarmánað tvey túsund og tjúgu áðrenn støðan við koronu varð kend men tað bleivist kanska meira meira aktuellt til nakað kundi hugsa sær tí at fjúrtandi aftaná at uppskotið varð sent til løgtinginum tá varð so koronufarsóttin eisini úrbrotið í føroyum og landið bleiv stongt niður og tílíkt og síðan hevur málið so verið lagt fram aftur á ólavsøku og hevur nú ligið útálandsnenduni í ja síðan tingsetan er byrjaði og tað hevur ein sera góður viðgerð har formaður sum eg fari at takka lendarlimun í útlandsnenduni fyri har ið í einari nógvur hoyringspartar var við inni sum tað varð nevnt her bæði sjálvandi núverandi landslæknini og tey duganligu helst fólkini sum vit hava hava í okkara egnu skipan tann fyrrverandi landslæknin sum var stutt í føroyum tá sum nú er landslæknin í grønlandi var eisini við okkum umvegis umvegis neti og formaður kann rætta meg á onnur men eg haldi at vit kunnu siga næstan yvir einkamp landsstýrismaðurar sjálvandi eisini inni at tað var ein sera sera stór undirtøka fyri týdningin av at vit eisini taka fult raðið á hesum í partinum av heilsuverkinum skipa at sjálvandi hava tað føroyska landslækna ímbædd í føroyskt og skipa ein sterkan føroyskan heilsufak niðan stovn sum kann menna altta føroyska sjúkursverkið men eg høvi altta føroyska heilsuverkið frá fyribyrging til viðgerð og diagnosiuráðná og eg haldi eisini at eg heldur ikki nakað fjalur dyr at koronafarsóttin prógvaði við tað beinanvegin landslæknin segði tað sjálvur heilsumálarar segði tað sjálvur tað fýra tímar fýra fimm tímar at koronafarsóttin var brotin út í føroyum tá sigur landslæknin jú við føroyskar myndugleikar tit mugu taka yvir og hjálpa til her tí at tað embæddur var sjálvandi ikki ført fyri við teirra manning og tí og tí sum er til ráðar hjá tí embædduna at taka at gera altta skulu til fyri at seta tiltøkuverk mótvegis hesara farsóttini sum rakti allan heimin og eisini eisini okkum so tí mælir sjálvandi hesin minnlutin í uttanlandslendingini og eg sjálvi vegna tjóðveldið løgting til at samtykkja uppskotið eg haldi at vit hava fingið allar grundgevingar fyri at vit sjálv skulu taka ábyrgdina av og viðnokna allar heimildir á heilsuøkinum vit halda eisini uppskotið kann gera tað at tá føroyska heilsuverkið sum annars allir flokkar siga seg vilja gera og tað er gott kann verða at lyftast upp og raðfestast nógv hægri enn tað hevur verið og við hesum uppskotið so er tað so sum lógarverkið er skipað so er tað sjálvt landslagnan enn betur sum verður kemur á føroyskar hendur men eina røð av fylgilógávu eisini har undir farsóttarlógávum ella epidemiologávum sum vit hava næstan hoyrt dag og dagliga í millum fólk og í føroyskum fjølmiðlum tað seinasta árið uppskotið er upprinna gjørt í heilsumálaráðnum tað hevur seg heri samráðst í danskar myndugleikar og allir smálutir eru vendir um hvussu viðurskiftirnir kunnu skipast og eg haldi at tað er eingin praktisk forðing fyri at gera tað allir flokkar og at tað samgongan hevur sjálv gjørt tað hevur longu sett eisini munandi meira pening av til heilsuverkið eins og undanfarna samgonga gjørdi og eg haldi harra formaður at tað er vert at endurtaka tað at koronufarsóttin hevur prógvað at tað eru føroysk fakfólk føroysk førleikar og føroyskt hugflog og samanhald sum hava víst sítt virði okkara dugnaligu heilsustaðarflók sakkaðu tí beinanvegin saman við landslagnan og øðrum sum hava gjørt so gott arbeiði og eg haldi at tað var viðurkent mann vegin at vit hava dugnaligu fakfólk sum kundu traðka til og gjørdu kanska nógv meira enn teimum enn lá á teirra formliga starvi til tess at taka taka hond um hettar vit kunnu bara nevna at bjadna staðið upp á veiði og sæðing á inni á ráðgevarlandsstýrinum og okara dugnaligu fakfólk og danskar ikki minst debes christiansen og tey ið heilsa fyri starvsstovn saman við sæðing á inni tóku eisini stig til at fara undir tær tær kanningarnar sum hava víst seg at vera púra avgerandi fyri at vit hava megnað so mikið væl at at at spora og skrásett og og smittufyribyrt so tað er einhann fyri tí tú steinararformaður at tað sum vit megna sjálvu sum tjóð og sjálva tíkja ábyrgdin av sum fólk tað er altíð tað sum ber og tryggjar okkara livikor okkara møguleikar og menning í hesum landinum tað haldi eg koronu farsóttina hevur prógvað og sum nevnt undir viðgerðini á uppskotinum allir hoyðingspartar og onkar aftanmiðmiðfarskeiðir tær hava allir verið sera jaligir mótið í uppskotinum øll eru samd um at vit eru før fyri at taka okkum ábyrgdin av skyldurnar tað er eingin yvirhaldur um tað yvirhøvurundirviðgerðini at tað hevur ómetaliga stórar og eyðsýndar fyrimunir fyri at menna alt tað føroyska heilsuverkið og at styrkja tað føroysku fólkaheilsuna at vit kunnu taka tað málsøkja føroyskar hendur og stovna ein sterkan føroyskan heilsufakligan stovn vit eru heimildir um møguleikar hjá føroysku myndugleikunum at fyribyrgja smittu og at samskipa tilbúgving og annað tað er eisini øll samdum og at vit fáa eisini við hesum uppskoti umframt tey við tosa um koronafarsóttina sum er so aktuell vit fáa nógv betri heimildir og lóggávur viðvíkjandi psykiatriskuøkinum rúsendafyribyrging eftirgjóðrinum gitturneið til dømis alt týdningarmikið mál sum eisini nógvir føroyingar kenna í sínum gerandisdegi at tað eisini ber væl til at gera ymsari avtalu við myndugleikar haldi eg heldur ikki nakar og sótt ivi um undir viðgerðini sum málið er væl og virðiliga fyrireikað eg haldi tað er mark háttligt harra formaður at vit eru hóast standin úr støðu at vit ikki sjálv kunnu taka allar avgerðirnar um hvør tiltøk sum verða sett í verk viðvíkjandi smittufyribyrging koppseting og annað og tað kann tyrast enn meira mark háttligt at vit ikki sjálv virða okkara egnu fakfólk og myndugleikar so mikið nógv at vit sjálvandi ætna tað royndi vit eisini hava gjørt okkum hettar árið at sjálvandi taka vit nú fulla ábyrgd av hesum og stovna ein sterkan heilsumyndugleika og lyfta eisini tey starvsfólkini upp sum starvast hjá heilsumerkinum til at taka við uppaftur størri ábyrgd enn tey longu hava prógvað at tey at tey duga tað liggur eisini ein stórur fyrimunur tá vit sjálvi hava ábyrgd av øllum hesum í at samskifta við onnur lond okkara myndugleikar samskifta fínt við aðrar heilsumyndugleikar og eg fari bara at enda við harra formaður at at vísa enn eina ferð á at tað sum hevur víst seg at rigga væl undir koronaforsøtuni tað er tað er at føroyingar standa saman um tey tiltøk sum eru at onkara fakfólk hava traðkað til og eg haldi tað er framvegis ótrúliga meiri kottiligt at øll tey tiltøk sum settu eru í verk hava ongantíð verið viðgjørd saman við løgtingsfólk vit hava heitt á løgmannhaldið í minsta lagi tíggju ferð um at kalla flokkarnar saman sum mann samdur um tey tiltøk mann ger hvussu mann samstundis mennist í hesum og eg haldi at tað er ein báður eisini núviðvíkjandi koppsetingini at vit ikki hava semjum við flokkarnum hvat at gera vit klára til at seta pengarnar av til tað hvar hann fyrimunir hjá okkum at at virka meira sjálvstøðugtum vit gera í dag og tað fær eg staðiliga enn einaferð heita løgmannin um at gera og løgtingið kundi við at samflyta hetta uppskot tikið eitt stórt stig til eisini at fáa munandi meira fólkaræði inn í okkara heilsuverk og smittufyribyrging tí at í stóran mun hava avgerðirnarar tiknar av myndugleikum sum ikki eru á føroyskum hondum men ikki minst av einum landsstýri sum ikki hevur ráðfarsi við við løgtingi og tað haldi eg eitt øgiligt demokratiskt atstig at vit ikki hava gjørt tað við hesum uppskoti so fær løgtingið alla heimildir at lóggeva og eg hugsi at eg skal bara enda við at siga tað at eg eri hasum fegin um tey tey signal sum eru komin alment frá frá akstin william hannesen morgin er er mæld mæld frá at samtykkja men kortini og tað haldi eg eisini at samgongumboðini í uttanslendingum hava verið so eg haldi at tað málið er so mikið væl íliðugt við teimum royndum vit hava gjørt at tað hevði verið ein stórur dagur at løgtingið reistist við seyðum og taka vit eisini fulla heimildagur og vit eru fullfør fyri at gera tað so at siga beinanvegin vit hava sett eina freist inn í nær tað formuliga verður gjørt men tað gevur so eisini møguleikar at fáa tær síðstu avtalurnar frá pláss við við danskar myndugleikar um tað sum skal

takk hvørja formaður

særliga í tí at viðverkini sum koma frá minnudanum hevði í morgin heldur høgni heitalagur og havt skikkaði fólk í landinum at taka seg av

høgni hoydal gerst væl ja tað haldi eg so avgjørt teirra formaður og annika olsen vísir júst á at ið teimum royndu vit hava gjørt okkum nú og sera góðum royndum hava vit hava víst vit hava skikkaði fólk allastaðni og ikki minst í kommununum sum á eldraøkinum og á øll tey røktarstarvsfólk sum starvast hjá kommununum løgdu so at siga ein verjugarð um okkara eldra røktarar ið haldu tað einastandandi arbeiði sum vit gjørdu sum eisini vísir at vit hava fult skikkaði fólk og eg fari undirstrúgvað her hetta er ikki ein roynd at fáa nakað ósemj í tí vit løgdu uppskotið fram áðrenn koronan kom men tað sum tú hevur víst í seinni altso eg haldi at eg heldur ikki tali tú talið skafft upp á nakað við at siga at eg haldi eisini at landslæknin altso tann danski landslæknin í føroyum sum forrestan eisini haldi eg hevur nýtt ein føroyskan læknan afturat sær nú beinleiðis segði tað jú men tað var samstarvið føroyskar myndugleikar sum var avgerandi eingin søgdu ongan iva um at vit eru før fyri snir so tí eg h havi eisini fíggingsfelag gera tað so so tað er so at siga einki sum talar móti tað er bara fyrimun við tú og eg haldi at tað hevði verið ein tey við eitt herða klapp til okkara dugnaligu fakfólk at vit gjørdu tað her tí øll mæla til tað og tey høvdu sæð tað sum at at byggja nakað nýtt upp har mann kann sammeina tað sum fólkaheilsuráðið ger í dag við ein sterkan heilsufakligan stovn at tú fært gagnnýtt tær fakligu forleikarnar uppaftur betri enn gjørt fyri í dag

øra við framum verðist einki

eg havi formað verið takað tað teir saman tá fyrst ná ið so er tað veruliga so at tey fólk hava vald í fólkinum sum øll sita her henni sum eru valdað av føroyar fólki at taka avgerðir landinum frætta um tað sum hendir í fjølmiðluni tað er ikki noktandi á nakran hátt og tó tí hava bara endurtikið tað men annars er at siga at tað var tað tær viðmerkingar sum vóru til tað hvussu yvirtøkan verður framd tær standa í einum skjali sum liggur við í málinum sum danska sunnustýris og heilsumálaráðið danski myndugleikar hava sent og tær vísa nøkur ting sum mugu avtalast og tað hevði ber væl til at gera men annars var tað bara ein positivur stemningur og hjá uttanlandslendingum var tað jú áhugavert at hava mong av teimum fakfakum inni sum hava verið so dugnalig sum øll høvdu verið sjónur um hvussu tað kundi gerast munandi betur so so tað var bara tað var bara ein ein sera sera jalig viðgerðir allan vegin og tað er sjáldan neyðugt at uppliva tað við einum yvirtøkumáli at tað er so so breiður semju um at vit at vit so at siga bara kunnu fáa fy kuna og kunnu samskipa okkara okkara viðurskiftir munandi betur eg haldi at sær flestu føroyingar og fakfólkini eru eru undrandi yvir at vit at vit skuldu standa og siga tað nei vit tað er ikki tað er ikki ein føroysk myndugleik sum veruleikan hevur eystu orðið at siga eina góðsnevndu í áðni tað er tað er ikki nøktandi fyri eina fyri eina framkomna tjóð sum vit klára so mikið væl

øh at at at ontera slíkar støður so er tað akkurát til hann s

jónsøn sum fær orðið kirkjóðaður ja takk fyri tær farmaður øh nú setir onkur hvussu spurningar tekir við um javnaðarblokkurin hvønn javnaðarblokkurin er í sumálunum javnaðarblokkurin mælir til fellamálið vit mæla til fellamálið tað gera vit men við súkastpunkt eru vit eitt positiv er fyri at yvirtaka lastaktna embætin men mann kann bara gera tað upp á rætta og máta og er øgiliga greitt hvat er eitt yvirtakur undanfarna samgonguarbeitið vilja at yvirtaka lastaktna embætin eg haldi ikki at tú stóði samgonguskjal tað stavar heilt aftur frá karl hansen tá hann var landsmaður í fíggjóði í heilsumálum ætlaði at yvirtaka lastaktna embætin tá bleiv tosað sum um hetta var eitt starv sum kostar átta tær túsund krónur meira ella minni at tað er bara nógv meira kompliseraður enn so lastaktna embætin er kanska ein persónur men hann arbeiðir hjá sunnuhems stýrlýsa sum er ein kempaorganistjón ið dámar við einari rúgvu av fakbólkum og nógvari servitan og stórar vitanartungstørv sum hann lænar seg uppat og fær ráðgeving frá og spyrir seg eftir tað men tað var øll at greitt hvat er yvirtakað vit handa ikki um at yvirtaka tann partin við alternatiónir at gera og eftirlitir hótt starvsfólkum ella øllum farið lata tað liggja eftir í danmark um mann ger eina avtalu sunnuhems stýrusen men áðrenn mann fer at yvirtaka tað sum mann øgiliga greiðir at hvat er hvat er mann yvirtakur og hvat er mann ikki yvirtakur ella er vandi til rúðuleiki verður tí mælar vit frá at yvirtaka tað her og nú mann fyrst og frest fáa tað upp á pláss eina avtalu við danskar myndugleikar hvat er hvat er mann og ikki fær tað upp á pláss so kann tað vera vansið yvirtakað men tað er nógvur fyrimunur við at yvirtaka við taka fult undir við landsstrummanum heilsumálum kai lia hálmi hannesen tann sigur at vit skulu skipa eitt føroyskt heilsustýri taldan vit skilagott tí eitt heilsustýri skal bæði ráðgeva heilsumyndugleikunum og politisku skipanini og føroya fólkið millum annað kann mann tá tú kemur til viðgerðartrygd so upplættur heilsustýri um tað var føroyskt kundi stungið undir kortið hvussu vit gera tað hvussu vit náa tí málunum tá tú kemur til heilsustarvsfólk sum mangla læknar hvørjar læknar skulu vit hava í føroyum hvussu vit fáa faturist læknin og leggja eina strategi ella ætlan sum gera tað ella onnur heilsustarvsfólk og hvørja viðgerð skulu vera í føroyum hvørja burtur verður uttanlands og so framvegis alt tað kann heilsustýrið brúkast til og eisini kemur til lóggávu tann lóggávu sum er í dag er donsk lóggáva hon er gjørd til danska samfel í føroyum búgva gott og væl hálvtrýss túsund fólk tað sigur seg ofta at hann fann lóggávan sum er hóskandi til danska samfelagið og ikki hóskandi til føroyska samfelagið millum annað farsóttarlóggáva tað kann vera øgiliga ymiskt at gera eina farsóttarlóggávu til smáar seks milliónir fólk og til trýoghálvtrýss túsund borgarar eisini hvussu ein farsóttur rakar í danmark hvussu rakar í føroyum tí er tað ikki skilagott at mann eisini yvirtekur tann partin men tað lætst tú sum mann so sigur í tí har tað er deildur fyri arbeiðs og almannaheilsu tað er fólkaheilsuráðið og tað er og tað er íløgulshavnið fólk har fær tú koyrd í ein stovn men mann ikki yvirtaka landslæknan so fylgir ikki ordan landsstýrismann í morð tí landslæknin sum er myndugleikin á økinum í dag sum er í starvi hjá sunnhildsstýrisum skal hann ikki vera partur av stovnini ella skal hann vera partur av tí men hava ein danskan arbeiðsgevaran og ikki arbeiðsgevaran tað virkar eitt sindur mótstíðandi eg haldi tað upplagt sum mann skipar hetta stovnini eitt heilsustýrið sum hann mann skal gera so hevði landslæknin verið stjórin á stovninum tað er verið tað upplækta tí er javntókum positivur at yvirtaka hesa lóggávuøkini og at yvirtaka landslæknan men vit mugu fáa øgiliga greitt hvat er við teg yvirtaka áðrenn vit taka tað avgerðina og har halda vit tað sum mann hevur altíð sjónir og eftirhøvdu at gera tað er eitt umfatandi vit lata tað ikki eftir í danmark annað hvørt vit ikki yvirtaka tað um tað ber til ella siga ok vit yvirtaka tað men lata tað út aftur til tunnilsurðið sum umsitað og vit so tryggja okkum eisini at nokka pengar vit settra av so ið sum stovnurin kemur at virka tann skal hava nøkur fólk tí bæði løgfrøðingarnir tosa um men kanska eisini læknaliga vitan umframt sjálvt landslæknan sum kann vera við til at ráðgeva føroyingar og ráðgeva okkara heilsumyndugleikar og blivsku skipanina hvussu vit byggja okkara he at vit hava eitt so gott heilsanverk sum møguligt millum annað viðgerðartrygd nokkast tá heilsustarsfólkum bæði nú og framvegur og eisini tá tú kemur til til tað sum er akkurát nú koronan hvussu vit ráðgeva føroyingum og hvussu vit bæði myndugleikar og sum einstaklingar uppføra okkum tá ið vit verða lagt av av tílíkum farsóttum sum vit eru positiv tað er ikki tað men vit halda áðrenn mann kann taka endala støðu sum at mann hava eina avtalu sum fyri liggur millum danmark og føroyar landsstýrið hvat er tað at vit yvirtaka hvussu yvirtaka vit tað og sum framvegis so taka vit støðu til tað tann at hann liggur ikki endaliga eg veit tað væl tað bleiv eisini arbeiðað við teg undan fyri landsstýrið men vit heldur at tað var javnaðarflokkan hvussu er sjálvt um vit ikki vóru móturmálinum at tað reistur líka nógvar spurningar sum svar komu tí at tað er tað er meira kompiserað at mann gevur sær farur um men økulspongt sigur vit positiv at føroyskt fólkaheilsustýri har landslæknin er leiðari ella stjó

takk fyri at fáa mær ein barn takk fyri at fáa mær ein barn

vit sliva við tí støðuni sum er

aksari johannesen hjá hvønn ja ja eg kann gott fylgja styrist stendberg og haldi eisini at at tað kann væl vera at tað ber til at heilsustýrið uttan landslæknin er partur av tí men tað er undarligt at landslæknin er hægst í myndugleiki í dag at hann ikki er yvirtikin sá teir hvørt mær ikki uppartur av tí ella hann skal vera partur av tí men hann ikki vísir til heilsumálaráðið ella til landsstýrismannin men vísir til landskamunistarin sunne styrrisen tað hongur tað ikki ordiliga saman hevði tað vera óskot samtyktar men heitt myndugleikar um at fáa teypa pláss so er hann nokkuna okkurt fyri tí vit vilja gjarna hava tað at tapa pláss sum vit eingin yvir um at kann vit taka yvir hann kann vera yvirtikin og kann ikki vera yvirtikin áðrenn vit geva tað endaliga steppuliga ja

hetta gera vit takk frá tær ja takk so er tað siri stevenberg sum fær orðið

ger so væl takk fyri tær formaður eg haldi tað er eitt áhugavert orðaskifti og eg haldi faktiskt at tað allarflestu síggja meiningin í at okur fáa samtykt eftir tey málið í hvør fall fyrr ella seinni tað er longu eitt ár síðani okur lótu hetta málið inn men so komi koronafarsóttin og okur gjørdu eina semju tá um at mann helt nøkur uppskot aftur tí mann skuldi hava so avmarkað arbeiði tinginum sum gjørligt eg vil siga at tann tíðin sum hevur verið síðan hevur bara prógvað kann mann siga uppaftur meira hvussu viktig tað er at mann fer yvirtikið landslæknum embæti og tað lóggávuna sum hongur uppi í tí og tá ið at tað er arbeiðið bleiv sett á skrá tá bleiv tað gjørt soleiðis at mann vildi yvirtaka landslæknum embæti og alla tað lóggávuna sum er knýtt at tí virkseminum sum landslæknum tekur sær av og tí er tað illa væl definerað hvat ið er við í hesum pakkanum so tað at mann ikki veit hvat mann yv er tað ikki ordiliga reytt til dømis er tað víst á sjúkufirbyrging og eftirlit við stovnum og heilsustarsfólkum og farsóttarlóggávum er forsterandi evnur og so nógv annað tá ið okur yvirtaka tá yvirtaka okur eisini ábyrgd og tað er kanska tað sum er tað allarviktigasta í hesum málunum tí tá ið okur hava fingið ábyrgdina so er okur eisini noydd upp á ein annan máta at liva upp til tað og tað haldi eg altí at okur hava prógvað í teimum málunum sum okur ellars hava yvirtikið hetta her málið vísir øgiliga greitt hvat ið tað er okur vilja eg haldi eisini okur skrivað nokk so greitt hvussu tað kann setast í verk til dømis tað at tað verður lýst øgiliga væl hvussu mann ætlar at gera ein fólkaheilsustovn tí tað er eitt tað fyrsta sum eisini reistir seg í sumálunum tá var tað ja men vit sjúkur yvirtaka landslæknan hvar skal hann so sita hvat skal vera hansara fakliga umhvørvi og har er tað so at tað er gjørt eitt arbeiði sum vísir á hvussu mann kann gera ið var ikki mann kann kalla tað eitt føroyskt heilsustýrið har mann setir myndugleikar persónar saman og fakfólk sum eru innan fyri at tað er økið og sum kunna vera tað fakliga umhvørvið sum skal til fyri at vera í mann kann siga at vera á sjúkur eisini og fyri at kunna vera í eini fakligum umhvørvi og ikki sita einsamallur og okur hava eisini lagt upp til at mann hevur samstarvsavtalur um nøkur av hasum her økinum eisini við danskar myndugleikar og hvør fólk í eina tíð og sett okkum spurningum spurningin um hví mann skuldi yvirtaka og tað er sjálvandi tí at sjúka og heilsa kann mann siga er eitt reint innaríkils ella innlendismál og tí má tað stýrast í føroyum frá okkum sjálvum tí má mann kunna handla skjótt og taka skjótar avgerðir tí mann kann ikki vita hvat ið er neyðugt og eg haldi tað er kanska tað sum hevur verið mest sjónlátt hetta her síðsta árið at mann hevur í fleiri førum at skúla amboð til at kunna handla skjótt vissu ein farsótt er eg haldi farsóttarlógan er kanska tað allarbesta dømið har mann hevur fleiri ferðir her í tinginum eisini prøva at kringla ikki uttanum at gera onnur ting tí mann ikki hevur neyðu heimildirnar til dømis tað at mann hevur stongti matstovur og alt annað ígjøgnum hvat var tað fyri matstovulógina ella eitt ella okkurt annað so at tað haldi eg ikki ordiliga ordan okkum mugu sjálvi kunna taka avgerðir og hava tey neyðugu amboðini okkurt sjálvandi eisini gera tað tí okkum vilja menna okra heilsuverk og eisini tí okkum vil vera ambitiøs á tí økinum og eitt sum í hvør fall eg havi lagt merki til ikki bara í mínum arbeiði í landsstýrinum men eisini í mínum sivila arbeiði innan fyri at tað er økið tað er til dømis tann partur sum hevur við eftirlit at gera hvussu nógv eftirlit er er úti á stovnum í dag við sum mann tekur eldroyggjahildum hvussu við røktarheiminum hvussu nógv eftirlit er við teimum stovnin tað er einiliga stutt síðani tað var í dyr í viku at dømis at mann setti spurnartekin við onkranum av stovnunum sum hevur við rúsviðgerð at gera hvussu nógv eftirlit er har hvussu nógv eftirlit er við við sjúkvsverkinum til dømis at tað er nógv sovni ting har eg haldi í hvør fall at okur kunna gera tað ordiliga nógv betri so her liggur ein møguleiki fyri eftirlit báða við stovnum men eisini við heilsustarsfólkum og so haldi eg eisini at tað er ein tørvur á at hava eina dagliga tænastu altso tað er ein persónur sum er her og sum kann arbeiða og ráðgeva dagligt og ikki bara ávísar dagar um mánaðin og so er tað sjálvandi eisini aftur tær við at mann skal hava betri hagtøl og mann skal hava gjørdar regluligar dagføringar av lóggávuni hetta her er tilmæli um at fáa gjørt eitt føroyskt heilsustýri er væl fyrireikað og har bleiv lagt upp til ein savning av ymiskum funktiónum og tað bleiv nevnt fólkaheilsuráðið deildin fyri arbeiðs á almanna heilsu og tað er eisini lagt upp til samstarv við landsapotekara tað kundi vit setri har arbeiðir mann jú eisini við heilsuuppbúgvingum og tað kunnu eisini vera fleiri onnur og eg ofta hugsa akkurát at tað er hvussu ber tað til at mann ongan landslæknin hevur tú mann mann vil ikki hava eitt samfelag við ongum landsdjóralækna mann vil heldur ikki hava eitt samfelag við ongum lands eg veit ikki bókavørði antikvari og alt hetta forskeliga tað er ordiliga nógv nógvar forskelagar landsuppgávur sjálvandi skal tað eisini ver og ein av høvuðsorsøkunum er sjálvandi eisini tí at tá ið hendan her farsóttin breyt út tá varð tað upplýst fyri okkum her í løgtinginum at tað gingið ikki nógvir tímar so kláraði tann skipan sum hann hevur í dag ikki at handfara ta støðuna mann var í men mann var noyddur at samla fólk saman sum mugu sjálvi hava til at hjálpa til í tí og tað má mann sjálvandi altíð í krisistøðum tað er eisini stór menning á heilsuøkinum eg haldi okur hava góðar rákir geving til til almenningin men eg haldi okur hava vantandi rákir geving til til politiska myndugleikan og tí enda eisini nøkur ting á borðini hjá politikarum sum átti at blíva vend í einum myndugleikastovni heldur enn altíð til politiska viðgerð tí nógv av tí er fakligt eg haldi okur mangla fakliga rákir geving til politikararnar og eg haldi eisini okur mangla hjálp til at planleggja strategiskt eisini innan fyri heilsuverkið hvønn veg skulu okur fara hvat er neyðugt og nær er tað neyðugt eg haldi at okur uppliva eitt sindur í dag at tað kann vera nøkur nakrir bólkar sum kanska hava eina sterka rødd sum klára at rópa ilja hart um hvat er neyðugt at gera teirra økið og tað vinnur kanska frama í politisku skipanini men tað kunna vera aðrir bólkar sum hava akkurát stóran tørv men sum ikki klára at kanska rópa so hart og tí er tað at har hevði mann kunna fingið eina meira kvalifiseraða rákirgeving enn enn tað sum okur arbeiddi ilja miðvíst í seinastu samgongu við at skipa sjúkrahúsini undir einari leiðslu og tað eydnaðist tí betur og eg haldi at mann kann síggja at tað stríðið sum hevur verið ímillum sjúkrahúsini hevur lagt seg og tað haldi eg gott og tí haldi eg at tað er positiv tekn at tey ting sum hann nú tosar um tað er menning hvussu koma okur víðari hvussu okur gjørt eitt heilsustýri hvussu kunnu okur arbeiða við viðgerðartrygd og hvussu kunnu okur bøta ymisk ting ellars innan fyri heilsuverkið sum hvalitet heldur enn at tosa um matriklunummur og tað er gott og eg haldi at tað næsta fetið nú er sjálvandi at skipa eitt føroyskt heilsustýri og sjálvandi skal ein landslækni vera í tí og tað haldi eg eisini at okur hava allar góðar grundir til at klára okur hava fullkompetenti starvsfólk á øllum økjum og okur gera sjálvandi tað sum skal til fyri at rekrotera tey fólkini sum okur mangla økjur sum okur ikki hava yvirtikið og ikki hava ábyrgd av tey viðgera okur øgiliga sjáldan her í løgtinginum og tey fáa øgiliga ofta øgiliga lítið tað er øgiliga lítið alment orðaskifti um tað eisini og tí hava okur kanska ikki altíð so stóra vitan um tey økini onkur nevndi tað sama undir viðgjørdu fongsulsverki í áðni og tað er kann gera tað at nøkur økjur í samfelagnum kanska liva sítt egna lív og tað kann vera upp á báði gott og ónt og í stóðar fall vísti eg tað at tá ið mann hevur tikið ábyrgd av nøkrum økjum so kann mann siga at við ábyrgdini so hvessust eisini vitir og eg haldi at familjureftirum til dømis er eitt gott dømi tí tað næsta málið sum okkara viðgera í dag tað er til dømis av tær við foreldramyndugleikalóg nú givnir mann at viðgera tey tingini tí nú hava okur raðið á tí økinum tað at hava ábyrgd tað mennur okkum og tí hava okur eisini nógv at takka hjáóskaparørsluni fyri at byggja víðari á tí tað stríðið er ikki av enn og hetta kann mann siga er eitt kann mann siga lítið mál í pengum tað er avmarkað tað er fimm milliónir tað er ikki eitt kempt stórt mál men tað er eitt lítið mál men tað er eitt øgiliga týdningarmikið mál og tað er eitt øgiliga neyðugt mál fyri yvirhøvur at kunna tryggja framhaldandi menning av okra heilsuverki takk fyri

takk fyri tað so er tað

síðan spurt langt koyrt hjá hvønn ja mann kann siga at mann kann síggja veruleikan øgiliga ymiskt eyh undanføri samøðurhøvara sigur semberg helt tað at verandi skipan kundi vera við til at at vit manglaðu ráðgeving tað var kanska ein ein ein orsøk til hví vit skuldu yvirtikið hetta her og nú er tað knappt ár síðani at at vit upplivdu at allir føroyingar vistu at vit høvdu ein landslækna nógv av okkum kanska vistu ikki hvør tað var sum var landslækna og hvat hann gjørdi men tað trúgvi at tað eru fáir føroyingar sum ivast í í dag og um vit høvdu so røðu við við innkalling av landslæknunum og eisini hava hoyrt frá øðrum læknunum og tað sum var ein øgiligani týðandi leiklutur í í støddni í ríkis og ríkinum beint nú tað var øll tann ráðgeving vit júst kundu fáa frá donskum myndugleikum sum síðani kundu ráðføra seg víðari við evumyndugleikar tað vil siga at at argumentið fyri at men vit vit hava ikki nógvar ráðgeving við skulu vit við sita yvirtakað tað so hava vit fáa eitt eina góða ráðgeving har eri eg púra fullkomiliga ósandur ráðgevingin liggur nemliga í tí at vit eru í ríkifelagsskapi og læknarnir og landslæknin segði júst hetta tá at tað var ikki bæði bæði vikuliga og dagligt samskifti við danskar myndugleikar um hvør takklaðu hesi tingini hvat kundu vit so harafturat harumframt høvdu vit møguleika til at innføra egnar loysnir vit skuldu ikki fáa pátað tá tit skuldu gera hetta tá tit skuldu gera tvørturímótið vit kundu gera júst tað sum vit hildu var best fyri føroyingin ið haldi er tað ikki júst tað sum vit hevur hevur kanska hepnast hjá okkum betri enn nakra aðrastaðnis viðverandi tann skipanin sum vit hava í dag hevur hjálpt okkum ígjøgnum eina farsótt sum kanska okkara eftirkomari ongantíð koma upplivað og kanska koma forkommar sum í dag livandi forkommar hevur heldur ikki hava upplivað og so kann mann spyrja hvat er problemið hvat er problemið vit høvdu eisini eina ráðførslu í samband við tann grønlendska landslæknan og tann grønlendski at grønlendingar hava yvirtikið akkurát landslæknan og tað er ein landslækni har yviri sum eisini hevur arbeitt sum landslækni her í føroyum og so spurdu vit eisini hann men hvat er tín nú kennir tú bæði umstøðurnar í føroyum og tú kennir eisini umstøðurnar í grønlandi vilt tú mæla til at vit yvirtaka eitt øki og hann vildi absolut frámæla tí tað sjón hetta krevur løgggilding hetta krevur krevur eftirlit hetta krevur ráðgeving og hetta eru nøkur ting sum vit kunnu taka fyri givið men hann meinti absolut ikki og tað sum hann upplivdi harafturat tað var eitt eiliga stórt lógarverk aftan fyri allar sær yvirtøkurnar sum stendur á talvuni harafturat so vil eg hann siga men hetta krevur heilt ótrúligani stórt lógarverk og tað sum hann upplivdi í grønlandi er lógarverkið í dag er aftur úrskylds og kunnu vit bjóða føroya fólki tað er tað tað vit ynskja bjóða fólkið ein landslækna gott nógv ein føroyskan uttan nakra ráðferðslu og eitt eitt eitt lógarverk sum er langt aftur úrskylds tað haldi eg at eg fari ikki at seta mína undirskrift undir so var so var so verður verið tosað lítið sindur um um akselvegi hannesen tosar og eg lisist um heilsustýriðið og har eri eg púra samdur eg haldi at hann pauli streym hevur eina góða grein nú um dagarnar akkurát umhetta her hvussu vit í dag kanska hava eitt heilsuverk sum er partvíst sundurskilt og og har kann gott vera at at har burdu har hæddir nakað sum vit eiga at gera og eg veit at hvaði liði holm johannesen landsstýri sum hevur arbeiði við júst hesum og so er so spurningurin hvat gera vit so í landslæknan skuldi so landslæknin tann parturin hesum er hesum hevur uppskotinum verið yvirtikin ella ikki og bað samamátta við sjúkrarfyribyrging og har hevur kai liði holm johannesen landsstýrismaður eisini verið eitt sindur frammi at har har verður nakrir nøkur ting sum ikki hava fungerað nóg væl og vit hava havt nakrar har mann kann siga lógin ikki hevur verið livað upp til sítt endamál so har kann gott vera at tað eru nøkur ting sum skulu dagførast nøkur ting skulu betrast men hjá okkum at fara inn at yvirtaka tað her tí vit mangla ráðgeving so haldi eg tað er tvørturímóti ynskja vit eina góða avtorðsatión eina góða ráðgeving eitt gott eftirlit og eitt dagført lógarverk so eiga vit upp á ongan máta at fara inn at seta okkum fyri at yvirtaka júst hetta økið

takk fyri teirra formaður

ja so er tað jaspur langhoyrd hjá í svavn ja takk fyri hann formaður yvirhøgnum hoydal sótu báðir við til fundin og vit hava so upplivað akkurát ta samrøðuna við landslæknan í grønlandi ymiskt men tað er einki at snakka um at soleiðis sum eg uppskilti hann so var hann øgiliga greiður í sínum máli at heiti her er absolut ikki eitt eitt øki hann meini meinar at vit skulu yvirtaka tá ið tað so kemur til at bakka aftur og ráðførslu tað kann gott vera at vit kunnu samstarva við ein og hvønn men í mínari verð hvat er problemið við at samstarva inni í ríkinum hví fara inn og broyta nakað sum vit veruligani halda tit at tað verður betri at vit fóru inn og samstarva við bretland ella við noregi ella onkran annan ella frankaríki eg haldi vit hava eitt fantastiskt góðan ríkisfelagsskap sum virkuliga tænasturin endamáli og har vit veruligani fáa tað ráðførslu og tað ráðgeving og tær heimildir sum vit veruliga

takk fyri at formaður

akkurát smúkur vilja so eg hevði fleiri toynøvnir í sambandi til romm

ja takk fyri tær á formaður eg haldi at tað er júst tað sum verður har veruligani ríkifelagsskapurin hevur víst við teg og ikki minst bara tá ið vit hava fingið ráðførslu frá dønum donskum myndløgum men síðani sum síðani hava kunnað ráðført seg við evu tað vil seg at í mínari verð hava vit fingið heimsins bestu ráðgeving sum vit síðani hava sjálvi hava kunnað tikið til okkum í mun til tað sum vit sjálvi hava hildið verður tað sum hevur passað til okkara egna samfelag og eg haldi tað er tað sum er ein orsøk til at vit í dag eitt ár lítið ár seinni kunnu siga tað men kanska er tað onga aðrastaðnis viðverandi skipan at hevur riggað so væl sum hjá okkum og so kann mann siga hví fara inn og broyta nakað sum fungera so væl sum onga aðrastað

sænes takk fyri at formaður

eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg havi eg

jaspur langord ja takk ferðaformaður at skal fara yvirvísa ein tjóðaðs mann um at samband er tað rætta er øgiliga vanskeligt og tað seti eg meg ikki føran fyri so her trúgvi eg at eg og brandur sandoy eru sera ósamdir og verður verandi sera ósamdir og hvat hvat vit hava hoyrt eg má so siga at tað sum eg hoyrdi hendrik segði tá landslæknin í grønlandi segði tað var at hann mælti staðiliga frá og tí hevði eg ynskt at vit vóru at taka hetta upp so at eg fái mína misskiljing staðfesta ella víst at hon er at eg hevði tikið feil so ja eg segði eisini eg veit ikki um brandur sandoy hoyrdi tað at tað eru nøkrir manglar og tað eru nøkur ting sum vit skulu gera betri men eg trúgvi at tað er eisini umráðandi at staðfesta at verandi skipan verandi loysnir og verandi ráðgeving er tann sum hevur ført okkum her til vit eru í dag og tað mugu vit ikki kunna annað enn

hetta prísir mann takk fyri ja síðani er tað bjørt samuelsen sum fær orðið

ger so væl takk fyri harra formaður nógv skal mann hoyra altso føroyar er eina góða støð við mun til korona men at tað skal vera orsøk av ráðgeving úr danmark sum aftur hevur fingið ráðgeving úr es sum háttverdi tingmaður jaspur langoyrd júst hevur staðið her og brúkt nógva talutíð uppá tað vil eg staðiliga afturvísa eg vil gjarna byrja við at undirstrika hví føroyar eru í hesum góðu støðum sjálvandi tí at føroyingar sjálvir hava tikið ábyrgd og gjørt eftir tilmælunum eldri sum ung tað er eisini tí at vit hava ein landslækna lars fótgaard møllur sum og hansara fólk tey hava arbeitt í allan sólaringin fyri at fylgja smittuketunum upp eg haldi tað er í sítt pláss at rósa landslæknanum og hansara fólki fyri tað megnar arbeiði tey hava gjørt eg haldi tað er í sítt pláss at rósa øllum heilsustarsfólkum fyri tað megnar arbeiði tey hava gjørt at tað skal vera orsakað av at vit eru í einum ríkisfelagsskapi at smittustøðan í føroyum er sum hon er orsakað meðhara formaður men nú má eg gjøgnum formannin tala at tí tað eru so nógv fólk sum hava sett seg sjálvan í sínum egna heilsu og vága og arbeitt allan sólaringin fyri at føroya kann vera tí støðugt er í dag so til málið sjálvt og í mun til yvirtaka eg haldi at um mann ikki vildi yvirtaka allan pakkan sum mann er her sum vit sjálvandi ikki væntaðu at henda samgongan fór at gera hóast alt sambandsflokkurin sum situr í løgmansfestinum so kundi mann og hetta er nakað sum harmar meg ómetaliga nógv at mann ikki tann tólvta mars í fjør tá ið landið stongdi niður beinanvegin savnaði flokkarnar saman um at yvirtaka farsóttarlóggávuna sum er partur av hesum pakkanum tí at eitt og hvørt land sum kemur í hesa støðuna sum allir heimurini komu í nú ynskir sær ella eigur í øllum førum ynskir sær at hava ræði á tí grundleggjandi smittuverndarlóggávuni sum hevur verið so avgerandi í hesum tíðum og har kann eg so upplýsa tað er samband við og eg skal ikki fara so nógv inn á tað málið men er samband við at mann tvær ferð hevur samtykt hesa heri matstovulógina har mann roynir at gera smittuverndur gjøgnum eina matstovulóg sum vit eru fleiri ferðavvíst á serliga limirnir úr vinnunavndini hvussu ja beint tú sagt óheppi tað er av fleiri orsøkum so í tí sambandinum finst ring skrivið bæði fyrr og seinni ferð lógin var fyri frá donskum myndugleikum har teir siga beinleiðis tey danskir myndugleikarnir siga beinleiðis at heilsumálaráðið í danmark stendur til reiðar at hjálpa føroyska landsstýrinum til at yvirtaka vit mann ynskir tað yvirtaka bara farsóttarlógávuna altso uttan at taka allan pakkan við so tað er heldur ikki danur sum upp á nakra máta hava ligið í bukni her tað er eina og alena tað at mann hevur eina stjørn sum ikki ynskir at taka við hesari ábyrgdini og eg hald mongu sæð nú hvussu mann hevur beikt og snarað ímóti tilráðing frá eg veit ikki hvussu nógvum løgfrøðingum øllum løgfrøðingum ið stansum nærmast hava valt frá at gera tað lógana nevniliga broyta matstovulógina og mann gjørdi tað líka væl eisini og sjálvast mann visti at at henda lógin kanska ikki ein gongur hevur gildi og at hon kann forða til ógvuliga stórt endurhaldskap men líkamiki tað er ikki fyri at fara inn í tað lóganum tað er bara fyri at vísa á at at mann ger allir møguligir undar gávuna sum danirin tá hava staðið og sagt hygg her vit eru til reiðar hjálpa tykkum til eina skjóta og effektiva úttøku tað hevur ikki verið sæð nógv frammi at danir hava sagt tað men tað finst í teimum sjølunum sum fylgja málunum mann kann bara fara inn og lesa tey tí tey eru almenn og tað harra formaður haldi eg er harmiligt vit hava sjálv fingið løgmann til at staðfesta ting sum sær røðarpallir fleiri ferðir báðar munnliga fyrispurningar at nei hann hevur ikki lógarheimil til dømis bara krevja tað at føroyar verða eina støðu har vit høvdu ikki ánilsi fyri umføtt tess á síðu sætta tað ella ikki og nei vit hava heldur ikki havt møguleika fyri at lóggeva hvørjir kunnu koma inn í landið ella um vit kundu steingja mørkini tí og so ikki nakað við farsóttarlóggávuna at gera men sjálvandi er tað óheppið tí í teimum løtum tá ið tað sá út til at smittan vaks skjótt og vit høvdu brúk fyri teimum amboðnum tá høvdu vit tey ikki og tá standi eg veruliga eftir við hv at naka slíka lóggávu og at tað sambandsmaður sum stendur her og veruliga brúkar alla sína talu tíðir upp á pásandan einasta orsøkla føroyar eru tí góðu koronustøðu sum eru í dag er tí at vit eru í ríkisfelagsskapinum tað má eg siga at tað haldi eg vera eina stóra hugan ímóti øllum teimum fólkunum sum hava lagt lív og sál í at tryggja okkum at vit eru í sær her góðu smittustøðum tað eru nøkur fá lond í heiminum sum eru líka væl fyri sum vit í mun til fólkatali og og vit eru væl fyri men tær hóttarnir sum hava góðu støðuna vit vóru í tær koma tær eru at hava allar verið har altso tær kundu vit betra bund fyri um vit sjálvi høvdu amboðini og sjálvi høvdu raðið á teimum málsøkjum sum snúgva seg um at fyribyrgja

eg smitti tá tær ja so er tað nakra góða dag

hann broytir

sára bjørt samensen ja takk fyri hetta lógaruppskotið snýr hetta ein pakki sum í veruleikanum snýr seg um at yvirtaka restina av heilsuøkinum kann mann siga altso tann partur vit hava jú tikið ábyrgd av meginpartur av heilsuøkinum men tann restin sum er eftir snýr hetta seg um og nú røsti eg landslæknan og hansara fólki fyri alt tað arbeiðið hava gjørt eg haldi at sjálvandi skulu vit yvirtaka økið og hesi fólkini høvdu gjørt eitt akkurát líka gott arbeiði fyri teimum tað á føroyskum málsøki altso hví skulu tey ikki tað og í mun til at tað her við at at at danir hava ráðgivið okkum tað haldi eg ikki vit hava havt eina farsættaðarnevnd í føroyum sum hevur ráðgivið politisku skipanini nei landsstýrinum ikki nøkrum øðrum landsstýrinum landsstýrið hevur so vælt at fylgja teimum viðhvørt ella sum høvuðsreglu kanska ikki í øllum tó og sjálvandi eigur hetta vera á føroyskum hondum eg havi øgiliga ringt at skilja at mann ikki t á mann hevði møguleika fyri at yvirtaka tað separat at mann ikki gjørdi tað og eg havi enn verið við at skilja hví mann ikki tikið samskifti upp í flokkarnar um bara

gera tað tað kundi havt verið avgreitt upp á nakrar vikur í veruleika so er tað

neyðug

ja takk fyri at vit báðar sigur at tey í steinberg eru sjálvandi samdar í hesum og eg haldi at tá ið mann roynir at tosa nakað um hvussu tungt tað er hvussu stórt tað er hvussu trupult er so haldi eg at tað hevur verið tann sami tað sama hevur verið hvøði hvørja ferð mann nú tosar um yvirtøkur og tað er altíð vísti at vit klára okkum væl eg haldi at mann undimetrar eitt sindur tað sum fylgir við ábyrgd ábyrgd er ofta avbjóðandi ofta meira av okkum tað er altíð lættari bara at siga gáttir vit lata onnur taka avgerðirnar fyri okkum men í tí løtu vit taka ábyrgd so vita vit øll at vit vaksa so vit útfóru teir okkum sjálvi og vit vaksa við tí og ikki minst allir teir førleikar og tey førleikagevandi størv sum mann skipar tá ið mann yvirtekur málsøkir tey skal mann ikki undimeta tí eru púra sannførd um at orsøkin til at føroyar er eitt so framkomin land sum er í dag sum vit eru í dag er tí at føroyingar hava tikið ábyrgd rættan ferð og og tíbetur vunnu á afturhaldsskreftinum javnan

takk fyri ja so er tað annika

olsøk sum fær orðið hjá svali ja takk fyri harra formaður til viðgerðar er yvirtøka end ein yvirtøka í hesum umfarinum etast yvirtøka av landslæknaembætinum og eftirlit við starvsfólkum og tí har til hoyrandi í tvey túsund og fimm fingu føroyar eina yvirtøkulóg og tað er haldi eg sjálv eitt av teimum stóru frambrotunum tá ið tú tosar yvirtøkur at mann kundi fáa eina lóggávu sum gjørdi tað nevnt og smidlut at yvirtaka alla tað lóggávu tey øki sum okur hava hug til at at yvirtaka og hava ræðið á burtur frá suverunitetinum sjálvandi og eg minnist tá ið okur yvir yvir lat finga yvirtøkulógina sum diskuteraður at her við hetta her var akkurát sum jólakalendarin hevur vóru fýraogtjúgu yvirtøkur eftir at fremja og so var bara at lata eina lúku upp fyri og aðra eftir og vit ikki fara heilt skeiv so er okur kanska komið niður á eini sjey átta yvirtøkur sum eru eftir sambært yvirtøkulistanum og hetta her er so eitt teirra landslækna embæti og tað er fylgilógirnar sum hoyra har til tað sum stendur í yvirtøkulógini frá tvey túsund og fimm tað er at føroyingar sjálvir faktiskt avgera hvat tað er fyri viðurskifti okur yvirtaka tað er tað sum er so einkult og nevnt við yvirtøkulógini tað er ikki danir sum avgera hvat okur yvirtaka hvussu okur yvirtaka tað er ein yvirlýsing sum verður undirskrivað sum danir og føroyingar sjálvandi verða samdir um og tað er faktiskt ongantíð hent tað sum eg kann minnast at danir hava lagt fyri buktina kanska burtur frá útlendingamálum tá ið vit tóku tað tí at har hekk sjangin uppi í og marknað eftirlit og so framvegur sum gjørdar eitt sindur trupult men annars hevur tað verið í sátt og sevmi tað sum føroyingar hava ynskt at yvirtaka tá sleppur okur at yvirtaka og í hesum førinum hevði tað uttan iva eisini gingið okkum á møti tað sum okkum hevdu ynskt at yvirtikið akkurát hendan her yvirtøkan haldi eg ongantíð hevur givið meira meining enn beint nú okur standa í eini heilsukreppu men okur hava ikki fult ræði og fullan ræðisrætt á hesum embarninum so tí haldi eg at tað hevði verið tað rætta fingið hetta málsøkið á føroyskar hendur eg virðist sjálvandi tá okur eru einari samgongu har mann ikki er hundrað prosent samdur í at hendan yvirtøkan skal fremjast men okur verða noydd til pásikt at at taka hetta kjakið í størsta álvara tí okur vita ikki um koronan fer eitt nýggjan ham okur síggja nógv nýggj fyribrigdi av og av koronafarsóttini hvat verður tað næsta ella hvat verður tað triðja men at okur kunna avgera sjálvi hvør sum er yndirlandi og hvussu okur regulera hetta her við testingini og so framvegis tað er ómetaliga nógv viktigt eg nevndi tað í áðni at í vár tá tað gav av at býta tá landið bleiv lukkan niður at mann ikki hevði øll tey neyðugu amboðini til tess at lukka millum anda havnur og lufthavn og so framvegis men at kommunurnar vóru øgiliga nær skjótar og lógu ikki á boðunum og lukkaði fyri beinanvegin men okur kundi komið í tað støðu at tað ikki hendi tá hevði støðan verið heilt øðrvísi men eg haldi til allar rós og aðrir til landsmyndugleikar til landsstýri til kommunurnar vilji eg siga tað at tað er handfarið bæði professionelt og gott og tí standa okur eisini íhús í støðuni okur hava ómetaliga nógv góð og professionell starvsfólk millum annað heilsufeliga starvsstovan sum sum tók ábyrgásið beinanvegin og tryggjaði tað at okur vóru kanska tað landið sum gekk á odda við testingini privatar fyritøkur eru so komnar í síðan henni og øll tey fantastiskir starvsfólkini bæði úti á landssjúkrahúsinum og á eldraørsum og aðrasens sum veruliga hava tikið ábyrg so tú vil eg siga sum tað eisini verður ført fram her í dag at føroyingar hava professionell starvsfólk til at røkja hesa uppgávuna tað er má ikki seta spurnartekin við tað tí tað hava okur í ríkisluftmát hetta hevur eg aftur út til lógarverk tað er ikki eitt argument at okur eru saman við dønum at tað automatiskt verður dagført tí tað verður tað ikki okur hava til dømis nú fyri kortum yvirtikið familjurætt áðrenn tað sum var okkara familjulógáva burtur frá tá ið í familjulógávum bleiv dagført í tvey túsund og sjey aftur útsild við gamlar lógávum frá nítjan hundrað og sjeyogtjúgu so tað er ikki nakað sum hendir per automatikk tí at mann er undir einari danskari skipan ella hevur danska lóg at tað verður dagført tí tað er ikki soleiðis so lat okum um tað so ikki verður hesin umfarin arbeiða fram

ímóti einari yvirtøk takk fyri

takk fyri harra formaður allrik hálsøvn ja takk fyri nei sum eg nevndi í áðni so so virði eg eri sovandi tað at mann er í einari samgongu tað eru ikki øll mál mann mann hevur fingið í eitt samgonguskjal og og hetta her er so kanska eitt teirra men eg vil so líkavæl undirstrika tað at okur kunnu koma í eina ótrúliga trupla støðu at mann ikki kann handla skjótt til dømis við landamørkini at tú skuldi finna kringluta lóggávu ígjøgnum matvørulógina til tess at steingja matstovur og og og dansiklubbar og so víðari at tú kanst ikki hava tey neyðugu amboðini tað er ikki í lagi tú kanst vita ikki hvussu hendan her farsóttin fer at hótta seg tey komandi árini hon kann fáa eitt heilt annað skap ein heilt annað eitt heilt annað andlið sum okkurt slett kenna kenna til í dag so tí haldi eg at tað hevur nakað við okkara heilsu at gera eitt og nakað við eitt lívsviðurskiftini hjá føroyingum at gera og tí haldi eg at tað eigur

tú mást tú hoyra eina leysa træð

sjálvandi at liggja á føroyskum hædd

restur fyri nú

takk fyri tað er púra rætt høgni hoydal at áðrenn okkum finga yvirtøkulógina hava tað verið tingingar sum hava givið av at býta tú nevndi nøkur av teimum løgni hoydal nevndi nøkur av teimum men aftan okkum finga yvirtøkulógina tað er tað sum var mítt poang í mína røðu so hevur tað verið øgiliga nevnt at yvirtaka málsøkið eg havi undirskrivað fýra yvirlýsingar við við danskar myndugleikar revsrættum íggjarættum sakfræt starvsømi og og útlendingarmál útlendingarmál bleiv eitt sindur trupult síðani í grund av marknaðarættilitum og so víðari men tú verður eina nevnd tú verður eina nevnd skipan okkum skrivaði niður hvat okkum vildi hava við í ívirtøkuna hvat fyri lóggáv sum skuldi fyrgja við og so hittust mann við við danskar ráðhoyrar og undirskrivaða yvirlýsingina og so var tað yvirtikið og so kundu okkum so síðan henni eisini gera okkara egnu lóggávu millum hann á revsrættum bleivu útavførdur t ið er eisini fleiri ferðirnar síðan henni

eisini blivum broyttur

trýstir eisini í forvið

ja okur kunna takka øllum føroyingum fyri at tú kanst standa í støðuni í dag at hon er so mikið góð tí føroyingar hava lurtað føroyingar hava fylt tilmælum og tá hava roynt eftir besta førimuni at laga seg til umstøðurnar tá ið smittan hevur verið høg uttan hon hevur verið lág men men tað er ikki nøktandi at tú ikki kunna avgera hvussu viðurskiftini eru umkring landamørkini tað er jú tað sum er tann størsti trupulleikin hjá okkum tað er landamørkini tí har smittan kemur inn mann diskuterar at at smittan breyt út á ólavsøku nei smittan breyt ikki út á ólavsøku hon kom inn ígjøgnum landamørkini sjálvandi tað hevur var eingin smitta áðrenn hevði mann tá havt lóggávu sum segði tað tú skuldi testa sætta dagin so vóru okur ikki í teirri støðuni á ólavsøku altso smittan detta ikki niður úr himli

hon var hevði nátturðsvegnað og hon kom inn í tjókum landamørkin

tí eg haldi at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at hann er so hóttur at

ja takk fyri eg haldi nokk tað rætta forumið tað er at seta seg niður kanska flokkarnar allir samlur tryggja at mann kann gott finna eina breiða politiska semju ja ummi er sjálva smittulógina eg trúgvi at tað átti at verið at probleman yvirtók hana at mann setti seg saman og diskuteraði hetta um tað ikki hevði týdning fyri føroysku fólkaheilsuna at mann yvirtók tað lógan tað trúgvi eg uppá sjálvt um mann kanska ikki hevur tað í samgonguskjalinum men men vil mann málinum væl so so trúgvi eg at partarnir skulu seta seg saman formenninir kanska í flokkunum og og yvirtaka tað tí at tað haldi eg er øgilagni

at fáa á føroyskar tendur

baraðvegin

so er tað annika olsen ja takk fyri eg haldi at mann hevur skyldi til óðans at mann situr í samgongd ella andstøðu at vísa á hvat fyri sjónomi mann hevur og hvussu mann heldur at at samfelagið skal innrættast sjálvt um mann kanska ikki altíð fer tann meirilutan aftan fyri seg sum er og tí havi eg eisini valt at taka orðið í hesum málinum tí at eg havi eisini sæð tað frá frá hinar síðuna av tá ið eg havi sitið sum sum borgarstjóri í høvuðsstaðnum trupult hevur verið frá tí til aðra og hvussu mann mann kemur á teimum mørkum at mann ikki fer at virka og tað hevur ikki verið nøktandi at vit skulu ikki hava havt so fantastiska góð starvsfólk sum hava simplin gjørt manngarð rundanum bæði okkara eldri og sjúkrahús og so víðari so vóru okkurt hjá í hesum støðuni testkapacitetir um tess teimum sum hava verið og tann mátin sum mann hevur skipað seg lukka av tá tú verður neyðugt og so víðari ótrúliga krevjandi vil eg siga men men róst

øll tey starvsfólk sum hava virkað á økið

hetta er nær at hendan yvirtøkan tey er nær at hendan yvirtøkan tey er nær at hendan yvirtøkan tey

ja takk fyri hoyra formaður og takk fyri viðmerkingarnar eg havi fylt við eisini nú í kjakinum um eitt nýtt heilsustýri hvat eg haldi er øgiliga skilagott og vendir absolutt tann rætta vegin men eg haldi ikki at tað gevur ordiliga meining við sum at ikki yvirtekur landslæknaembatið sum jú er ein nokk so centralur partur av tí at hava eitt føroyskt heilsustýri so eg vil siga tað at hetta skal kanska mýkjast eitt lítið sindur meira so so trúgvi eg eisini at tú kunnu fáa eitt samt løgting sum tekur undir við tí tí at okur kunnu ikki koma í ta støðuna aftur sum sum mugu frá tí til aðra hava verið í kanska serliga um landamørkini hjá okkum at okur ikki fáa regulerað tey nóg nevnt soleiðis at tú ikki koma í hesa støðuna okur hava bart smittuna niður tríggjar ferðir og tríggjar ferðir er hon so og tað er tí at hon er komin um

andamørkt takk fyri ja takk fyri tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið orðaskiftið er endað so fóru vit at atkvøða og tað er so at eg haldi at hvussu sigur kristina háfoss mælti til at beina hetta málið afturnevnd so tað mugu vit fyrst ella skulu vit fyrst atkvøða um so vit fara nú at tutla løtu tá ið vit hava fingið tað inni í skipanini er at atkvøða um at beina málið aftur í nevnd tað verður eitt lítið aðreplik tað er at atkvøða tað er at atkvøða um at beina hetta hann skal tað vera ja nú skuldi tað farið at nærkast at vit sleppa at atkvøða vit atkvøða nú um at beina hetta málið løgtingsmál nummar átta aftur í nevnd ger so væl tað er at atkvøða atkvøða eftir ja vit bíða framvegis eftir einari atkvøðu hon var har so eru vit liðug atkvøða og tað er soleiðis at málið verður ikki beintað aftur í nevnd her eru átta atkvøður fyri fimtan ímóti og sjey eru blankað so málið verður ikki beintað aftur í nevnd vit skal nú at atkvøða um málið so er sum tað varð lagt fram tað er einki broytingaruppskot vit atkvøða nú um hetta uppskotið ger so væl ja vit eru liðug atkvøða málið í falli tað er átta atkvøður fyri tveyogtjúgu ímóti so nú er hetta málið falli og sostatt avgreitt frá loyptingi sínani koma vit ta seinastu aðru viðgerðina sum er í dag tað seinasta málið sum er á skrá í dag tað er onnur viðgerð á loypsmálummar sjeyogtjúgu uppskot til samtyktar um felags foreldramyndugleika fyri bæði foreldur hvør biður morðið fyrst er tað erhard joensen sum fær orðið fær orðið fær orðið fær orðið