LM-098/2025

vit gjørdu tað væl takk fyri tær formaður ja vit viðgera í dag eitt uppskot til um broyting í løgtingslóg um barnavernd hetta er eitt uppskot sum varð borið í tingi so varð borið niðan tingið nú um í stuttum so snýr hetta um seg um at dagføra upphæddirnar í ílógini soleiðis at tað tað gjaldið sum í dag er verið ætlað til at rinda fyri vistrarhald og klæðir at tað verður javnað soleiðis at tað kemur upp á tað støðið tað er í dag tað er soleiðis at ella hevði verið í dag tað er soleiðis at hetta gjaldið tað hevur verið ikki verið verið javnað í tíðarskeiðinum frá meintaður frá fimtan til einogtjúgu tú hevur gjørt tað at hendan er samsýningin hon stendur ikki í mát við tað í dag hon annars hevði verið sum hevði verið javnað líka sum allar aðrar almenna veitingar hava verið ein broyting annars sum er tað at mann tekur tær upphæddirnar ella tann samsýningin sum í dag verður ásett í kunngerð hon verður so flutt inn í lógina í dag soleiðis at tað verður nevnt beinleiðis í lógina hvørjar upphæddirnar eru og at tað verða dagførdar ella javnaðar eftir eftir eftir lógum aðrar almenna veitingar tað sum er at hetta er eitt uppskot sum kommunurnar biðja um at fáa dagført hesar upphæddirnar tað er soleiðis at at gjaldið av tí tað ikki verður javnað so er tað hesi eru tey sum eru í fósforhildaskipanini tey fáa í dag upp til haldið um trettan hundrað krónur minni í samsýningum enn tey annars høvdu fylgjaðu við fingið vissu uppskotið hevði verið javnað leypandi hetta er ein útreiðsla sum sum kommunurnar so sobera av at rinda hetta gjaldið og kommunurnar ja tað eru heldur ikki verið nakað hoyringskriv frá teimum í og sum ganga út frá tær tær mæla til at samtykkja ella ja mæla sjálvandi til at vit samtykkja tað ið tú helt ikki at síggja nú greistur til at tey ikki skuldu gjørt tað tað sum so kanska er enn meira áhugavert sum kanska ikki verður sum ikki beinleiðis er til viðgerðar í hesum uppskotini tað er tað at tað hevur verið leingi verið ætlað um at fara undir eina endurskoðan av fólksturforeldraskipanini og barnavirndalóginum sum heild tað er eitt arbeiði sum sum undanfarna landsstýrið tá barnið undirvísingarmálið fór eg var farið undir og sum landsstýrismaður nú í mentamálaráðnum eisini hevur verið ætlað at halda framvið og fáa endurskoðað tí sum fólksturforeldrað tí sum fólksturforeldrað eisini vísir á so eg eri tørvur á at tað verður gjørdar nakrar endurskoðanir og tað er so ikki tær sum verða viðgjørdar akkurát hesum málunum men vit fara at vit fara at viðgera tær í trivnaðarnevndini har vit eisini fara at koma við innkallingum og fara at at nágreina hetta her málið meira gjølla men men eitt sum hevur kanska vert at býta merki í her tað er tað at tað er altso gjaldið fyri vistrarhald sum verður verður hækkað og tað er altso ikki ikki sjálv samsýningin hon verður hon verður verandi í stað og tað er so ein av teimum sum fólkaforeldurfelagið eisini hevur havt til eitt uppskoti og tað ja vit hava jú havt eina eina høga inflatión og annað yvir tí so tað er ikki tað er ikki løgið at hetta gjaldið man kann siga hevur eisini verið verið aftur útsilt og tað tað fara vit sjálvandi eisini at hyggja eftir í trivnaðarnevndini men meira um tað haldi eg ikki meira at siga akkurát

takk fyri harra formaður ja takk fyri og næsta rúða tað er sunnvádal høgferð

ger so væl takk fyri harra formaður hetta er mín fyrsta røða á tingsins røðarpalli og eg takki fyri álitið í mær í givið í dag viðgera vit eitt mál sum snýr seg um at hækka gjaldið fyri vistarhald og klæði til børn sum eru hjá fosturfamiljum málið tær umbiðja kommununum og tær eisini kommunurnar ið skulu gjalda fyri hækkingina sýningin til fosturfamiljur og gjaldið fyri vistarhald og klæði til børn hjá fostfamiljum er ikki at hækka ella javna í árinum tjúguogfimtan til tjúguogeinogtjúgu fosturfamiljur átaka sær eina sera stóra og týdningarmikla uppgávu tey lata sítt heima upp fyri børnum sum hava tørv á einum tryggum stabilum og umsorganarfullum heimi og tað krevur bæði tíð yvirskot umsorgan og stórt hjartarúm fosturfamiljur hava sera stórt týdning fyri nógv børn og tey hava eisini sera stórt týdning fyri okkara samfelag og tí er tað eisini rímiligt at vit vísa hesum familjunum virðing við hesum uppskotinum verður gjaldið til vistarhald og klæðið hækkað tað er staðfest at gjaldið í fleiri ár hevur stað í stað og at fosturfamiljur í dag fáa á leið trettan hundrað krónur minni og mánaðin fyri hvørt barnið enn tey høvdu fingið við eina regluligari javning og tað er sjálvandi ikki rímiligt at flestu fostforeldur velja ikki at taka sær eina barnu fyri pengarnar tey gera tað tí tey vilja gera mun fyri eitt ella fleiri børn og tí mugu vit eisini tryggja teimum virðiliga karmar og eina skipan sum er nútíðarhóskandi vit vita øll hvussu er at vera barnarfamilja í dag og tað er sera kostnaðarmikið harra formaður tað er gott at gjaldið fyri vistarhald og klæðið nú hækkar og at allar samsýningar og veitingar til fostforeldur framganga í lóggávuni fram eftir verða upphæddirnar javnaðar hvørt ár sambært løgtingslóg um javningarprocent til almannarveitingar samsýningin til fosturforeldur verður hesum umfarinum ikki hækkað men eg fegnist um at arbeiðið við at eftirmeta fosturforeldraskipanina er farið í gongd í dag taka vit eitt týdningarmikið stig á leiðini á einum øki sum hevur verið aftur útsilt í fleiri ár og fostforeldur gera stóran mun fyri nógv børn hvønn tann einasta dag og fyri tað hava tey mína størsti virðing og vónandi kunnu vit í felag eisini gera nakað fyri tey

takk fyri teg

ingarbein

ja takk ikki so væl sum tann løgfelti takk fyri har formaður og takk fyri viðmerkingina fyri at selma ja eg haldi ikki at tær

nógv at siga um tað afturat

hvør er ov betur karmur

takk hjá sovorðið til tær tá tú góðar mær og takk fyri viðmerkingina magnus højgaard ja og tað passar jú eisini og eg haldi eisini at vit skulu fara undir at at javna samsýningina sum eisini hevur verið aftur útsilt so at fólkforeldrini eisini fáa betri umstøður og kunnu gera børnum betri umstøður

fram eftir

bertusen gert so væl takk fyri harra formaður á heimasíðuni hjá fosturforeldrafelagnum sum er eitt áhugafelag fyri fosturforeldur og verður borið av sjálvbodnum arbeiði er ymiskt upplýsandi tilfar at lesa millum annað royna tey at lýsa hvat er at vera fosturforeldur sjálvt um tað er trupult tí tað umfatar allar tættir í lívinum og fevnir um allar tímar í døgnum uppgávan hjá fosturforeldrum er púra greið hon er at vísa umsorgan skapa tryggleika og hjálpa børnum sum eru sett heiman at fóta sær so tey trívast mennast og hava ein gerandisdag og eitt familjulív sum líkist tí onnur børn hava sambært barnaverndarlógini er eitt fosturheim at skilja sum eitt heim har fosturforeldur hava umsorgan fyri einum barni og eitt styttri ella longri tíðarskeið tá ið barnið verður sett heiman at børn verða sett heiman merkir at tey hava ymisk um orsøkum ikki kunnu búgva heima hjá sínum foreldrum talan kann millum annað vera um umletting bráðfeingist fosturheim og fosturheim har børn verða sett fyribils ella varandi til fosturs nýggjastu tølini á heimasíðuni hjá fosturforeldrafelagnum eru frá tvey túsund og trýogtjúgu tá vóru tað hundrað og níggju børn í føroyum sum vórðu sett heiman hálvfjerðs prosent av børnunum sum verður sett heiman eru til fosturs og búgva hjá fosturforeldrum meðan tretivu prosent eru tí ein sera týðandi partur av arbeiðinum hjá barnaverndarstovuni tá tað kemur til umsorganarsvikjum børnum fosturforeldur fáa samsýning fyri stóru uppgávuna sum tey hava átikið sær tey gera stóran mun ikki bara fyri einstaka barnið men fyri samfelagið sum heild samsýning til fosturforeldur er ásett í barnaverndarlógini og er samanlagda samsýningin sett saman av ymiskum veitingum veiting er ein upphædd um samdøgrið fyri hvørt barn ein ónnur veiting er eitt fast gjald um samdøgrið til vistarhald og kleðir til barnið gjaldið varierar eitt sindur eftir aldrinum hjá barninum og um fleiri børn eru í somu fosturfamilju ein veiting verður eisini rindað um vikuna til lummapening fyri barnið tað eru aðrar veitingar eisini men tað er ikki partur av hesum uppskotinum einasta veitingin sum er partur av hesum uppskotinum einasta gjaldið um samdøgrið til vistarhald og kleðir til barnið og tí er tað kanska eitt sindur misvísandi at tað stendur í yvirskriftini at uppskotið snýr seg um samsýning til fosturforeldur talan er bert um ta einu veitingina sum verður hekkað við fyrileggjandi broyting men er mentamálaráðið farið undir eina tilgongd at eftirmeta fosturforeldrarskipanina har ein lýsing av eini samsýningarskipan sum stuðlar undir endamálunum við fosturforeldrarskipanini skal gerast á heimasíðuni hjá fosturforeldrafelagnum sigur forkvinnan annlits bjarka mær soleiðis um uppgávuna at bera fosturforeldur tað er ein stór uppgáva og ábyrgd at uppala síni børn tað er ein upp aftur størri uppgáva og ábyrgd at uppala børn hjá øðrum foreldrum tað eru okur sum fosturforeldur ógvuliga tilvitaði um og leggja hvønn einasta dag nógv fyri so hesi børn kunnu hava eitt gott og trygt barna og ungdómslív javning av sjálvari samsýningini til fosturforeldrini fylgjur javningini av almannavitingum tað merkir at teir pensjónir barnagjald og ein røð av øðrum veitingum hekka tá hekka samsýningar til fosturforeldur við sama prosentssatsi og var javningjum sett í verk í fjør tað eru kommunurnar sum umseta barnaverndarøkið sum nú sjálvar mæla til at hekka gjaldið av veitingini til vistarhald og klegir til børn sum eru víst verður á at av tí at gjaldið til vistarhald hevur staðið í stað árini tvey túsund og fimtan til tvey túsund og einogtjúgu hevur tað ført við sær at munurin millum varandi gjald og tað sum hevur verið galdandi við regluligari javning er vaksin munandi tað merkir at fosturforeldur í dag fáa á leið trettan hundrað krónur minni og mánaðin fyri hvørt barn enn tey høvdu fingið við regluligari javning haldanum til vistarhald og klegur er ætlað at tryggja fosturforeldrum rímiligt endurgjald fyri tær útreiðslur sum standast av at hava barn til fostur hetta verður mett at kunna hava jaliga ávirkan á bæði trivnað og umsorgan hjá hesum børnum og tekur mentamálaráðið tí undir við tilmælunum frá kommununum lógaruppskot hevur við sær at allar samsýningar og veitingar til fosturforeldur framganga í sjálvari lóggávuni og ikki í kunngerð upphæddirnar verða javnaðar hvørt ár sambært løgtingslóg um javningar prosent til almannar veitingar tað er bara fosturforeldrarsfelagið sum hevði viðmerkingar til uppskotið tey fegnast um at upphæddin fyri vistarhald nú verður hekkað og mæla tey har næst til at okkurt verður gjørt við samsýningina í samband við eftirmetingina av fosturforeldrarskipanini sum er ávegis eg fegnist um at politiska skipanin endiliga hevur lurtað eftir fosturforeldrum og eg sigi endiliga tí tað er eingjum leiðina at fosturforeldur í fleiri ár hava gjørt vart við at samsýningarleisturin ikki er nøktandi og okur eru aftur úrskyld í mun til lond sum okur ofta samanber okum við tað er so gott at tað verða tikin stig til at betra um umstøðurnar hjá teimum sum átaka sær tað stóru uppgávu og ábyrgd at taka børn og ung til fosturs ella umletting eg kennist sjálv væl onkran sum hevur átikið sær hesa stóru uppgávu og havi rættiliga gott innlit í júst teirra umstøður og teirra lív eg má siga at eg biði undri hesa familju og hugsi ofta um hvussu gott tað er at okur hava menniskjur sum megna og rúma hesa stóru uppgávu og tað er okra skylda at syrgja fyri at karmarnir rundanum eru so góðir sum gjørligt karmar sum meini eg bæði við setarnar og lønarkorð hjá fostur og umlettingarforeldrum umframt neyðuga útbúgving menning ráðgeving og stuðul kanska fleiri sum fara at umhugsa at átaka sær hesa stóru uppgávu í framtíðini tí tørvurin er har tað vísa lýsingar eftir fosturforeldrum sum eg við ljónum millumbilum síggi

takk fyri seg

takk fyri

hevði eg tann eldra dóttrin hjá okkum gekk á eftirskúla í danmark og har var hon í lesibólki við einum ungum dreingi sum búði hjá fosturfamilju og tann fosturfamiljan hevði faktiskt fimm ung fólk til fostur so tað var faktiskt teirra starv at vera fosturfamilja og eg ivist ikki í at tað er tann vegin okkum skulu fara eisini sum samfelag tí at tað lønar seg í hinum endanum júst sum viðmerktarin segði tað at tú gevur teimum eitt vanligt heim við ganska vanligum kørmum sum øll onnur børn sum mann sleppur undan stigmatiseringini takk fyri

ja takk so í næstu rúðari tað eru bjørg vinildar dóttir egholm kirkjul

góða ferðir harra formaður fosturf foreldraskipanin hon hevur nærum tjúgu ár á baki og treingir til at blíva endurskoðað í síni heild flest børn sum verða sett heiman tey búgva hjá fosturf foreldrum og sambært nýggjastu ársfrágreiðingini hjá barnarverndarstovuni sum eru frá tey sindur fýraogtjúgu so vóru tað seksogfýrs børn til fosturs í lógaruppskotinum stendur fimmogfýrs seinasta valskeið var eitt fitt orðaskifti um at tørvið var á at dagføra barnarverndarlógina í síni heild tí at tað er ein gomulóg og samfelagið hevur verið nógv broytt seinastu árini tað hava barnarverndartænastur barnarverndarstovan og fakfeløg eisini víst á fosturforeldrafelagið hevur víst á tørvin á dagføringum tey hava víst á nógvar batar sum eiga at fremjast millum annað at vistargjald og samsýning hjá fosturforeldrum má fylgja vanligu gongdini í samfelagnum uppskotið sum er til viðgerðar í dag er eitt fet á leiðini og tað fegnast vit í tjóðveldi um hóast einki stendur í nei stendur um barnarverndarlógina í samgonguskjalinum hjá nýggju samgonguni uppskotið sum er til viðgerðar í dag tað snýr seg um vistargjaldið vistargjaldið er gjald sum kommunur gjalda til fosturfamilju fyri mat klæðir og so framvegis og gjaldið tað hevur staðið í stað frá tvey túsund og fimtan til tvey túsund og einogtjúgu tá tað varð seinast javnað tað merkir at fosturforeldur í dag fáa á leið trettan hundrað krónur minni og mánaðin fyri hvørt barn enn tey høvdu fingið við einari regluliga javning og eg trúgvi at vit øllini her kunnu vera samd um at ella vit vita í øllum føroyum at tað er serlagast ikki bíligt at hava eitt barn endamálið við uppskotinum er tí at tryggja fosturfamiljum eitt rímiligt endurgjald fyri teir útreiðslur sum sjálvsagt standast av at hava børn til fosturs og tað er sjálvandi uppá tíðina og púra neyðugt at hendan hækkingin í vistargjaldinum verður gjørd og at vistargjaldið verður javnað á hvørjum ári framyvir men fosturfamiljufelagið vísir á í hoyringarskrivi at tey fegnast um hetta fetið men at tey enn eftirlýsa eina samsýning altso at lønin til fosturfamiljur eisini eigur at verða hækkað samsýningin til fosturfamiljur hevur eins og vistargjaldið eisini staðið stað frá tvey túsund og fimtan til tvey túsund og einogtjúgu so lønin er afturútsild í mun til aðrar tilsvarandi lønir í føroyum og eisini eiga vit at hyggja eftir hvussu samrátt verður um hvørja samsýning eitt fosturfamiljur skal hava sum nú er so skulu fosturfamiljur samráðast við barnaverndartænastuna og barnaverndarstovuna og tað hevur latið mær fortalt at summi fosturfamiljur halda at tað er ein óbehagilig uppliving at skula samráðast um hvørja løn tey skulu fáa ella hvørja samsýning tey skulu fáa og tað er skiligt at mann sum fosturfamiljur ikki hevur hug til at seta ein prís upp á eitt barn og eg skilji eisini væl at eg haldi at tað var ringt at tosa um pengar í einari truplari støðu og sakna at onkur uttanífrá kanska kann vera inni í rúminum og syrgja fyri at fosturfamiljuni ikki verða útnytt í einari støðu har tey eru blonk ella kedd og eru góð við hetta barnið bæði fosturfamilja og barnaverndarstovan hava eisini víst á at umstøðurnar hjá fosturfamiljum mugu betrast millum annað við at geva møguleika so kallaðum styrktum og spesialiseraðum fosturfareldrum og tað krevur at fosturfareldur verða førleikament og at neyðugur peningur verður settur av til tað og tað hevði verið gott at frægt meira um ætlanirnar hjá landsstýrinum um hetta og tað trúgvaðist við at fara at umrøða ítrivnaðarnevndini endamálið er at seta inn so tíðliga og effektivt sum gjørligt tá børn eru fyri umsorganarsvikið og ein góð fosturfareldraskipan hon er likinin til at inntrivnað í lívið hjá børnunum verða so lítil sum gjørligt og tað krevur at fosturfareldraskipan verður styrkt munandi og meira enn hetta uppskotið leggur upp til men sum eg skilji so eru ætlanirnar at fara undir eina eftirmeting av fosturfareldraskipanini og vit vilja sjálvandi fegin hoyra meira um tær ætlanirnar og vit vóna at andstøðan verður tikin við í hetta arbeiðið alt í alt alt so eiga vit at syggja fyri at hugt verða eftir barnaverndarøkinum í síni heild men sum sagt so er hetta her málið eitt eitt gottfet á leiðini

takk fyri tað

eitt fyrr teirast tann fyrr

ja tað er takk tær so væl bjørkt brúndardóttir egholm takk fyri teirra formaður og takk fyri viðmerkingina magni højgaard ja tað passar og eg eri eisini eg havi ikki lógaruppskotið við mær uppi har beint nú men eg eri eisini fegin ov glað um at tað stendur eisini í tølgila í lógaruppskotinum at til dømisbørn sum hava kanska nakrir serligt trupulleikar ella krevjasindi meira frá fosturførarum at tað eisini verður tikið upp í hædd tá ið talan verður ung hvussu nógv

fostfeldur skulu fáa takk fyri ja takk so er neystur at røða bjaddur kárasund petersen gjørt so væl

takk fyri tað harra formaður vit viðgera uppskot frá landsstýrismálum í mentamálum sum er ein broyting í løgtingslógum barnavernd har sum mann ætlar at ja tað stendur í klombra hækka samsýning til ella javna samsýning til fosturfareldur men eg haldi eins og síðuna bert tolsend at tann lýsingin kann vera eitt sindur misvísandi ella ógreið tí at tað eru fleiri veitingartalanir um og hetta er bara ein partur men fleiri av teimum undanfarnu røðunum hava verið inni á at at mann hevur leingi tosað um at endurskoða fosturfarelduraskipanina í síni heild og tað taka vit fult undir við tað at gerast fosturfareldur er ein týdningarmikil uppgáva sum ber við sær stóra ábyrgd og vit hava brúk fyri at tað eru fleiri sum bjóða seg fram til ta uppgávuna eg havi ikki ta fatan at samsýningin er nakað sum fosturfareldur spegulera í ella síggja sum eina stóra inntøkukeldu ella eina inntøkumøguleika hinvegin síggi eg mangul upp á eina góða samsýning til at kunna bera við sær at fólk aftra seg við at taka uppgávuna upp á seg í ávísum førum og ta støðurnar skulu vit ikki koma í so tað skal ongantíð vera fíggjarligu umstøðurnar sum gera at fólk sum annars eru áhugaðir við at taka uppgávuna á seg við at gera tað og har koma vit so kanska til bulin í uppskotinum har sum mann sær hvussu tilvildarligt hevði nær sagt javningarprosentið hevur verið tað verður politiskt ásett sum jú eta øvuta av hvat ein javning er sum er eitt ein indexering av lønar og prísvøkstøð sum almannar veitingar annars fylgja og so at seta prinsipp um at mann skal javna eftir prís og lønarvøkstøð og so fara inn politiskt aftan á at tillaga tað tí at mann skal gera politiskar sparingar er jú ein óheppin mentan í tí politisku skipanina nakað sum vit øll allarhelst eru samsek í fleiri landsløg hava gjørt tað hygg eftir yvirlitinum yvir javningarprosentum frá tvey túsund og tveyogtjúgu nei tvey túsund og tvey til tvey túsund og einogtjúgu so vil tann klóki lesarin beinanvegin síggja at tað gevur slett slett onga meining í mun til prísvøksurin og lønarvøksurin í samfelagnum hesi seinastu tvey ára tíggjuni tað leigur meg til tann meira principiella spurningin hvussu vit hvussu vit skulu handfara tær teir pengarnir við játta bæði lógarbundnar játtarnir men eisini stuðulshjáttarnir og annað at vit mugu hava ein loyst har vit annaðhvørt javna fult út eftir einum modelli har tað fylgir við prís og lønarvøkstur so tað ikki yvir tí verður ein reellur niðurskurur tí at upphæddin stendur í stað og alt annað spolarar stað frameftir og uppeftir at mann velur hvussu javna vit alt ella javna vit einki og eg haldi tað gongur rætta vegin tí at vit eru altso farin at at inkludera fleiri fleiri upphæddir í lóginum almannar veitingar sum gera tað verður meira sum verður javnað automatiskt men eg føli eisini at tað er øgiliga ofta at mann inni her í tingshavnum viðger um mann skal javna eina ávísa upphædd ella ikki tað fer við nógva politiska orku at fer nógva av við nógva orku frá embæsverkinum at framleiða lógaruppskot vit skulu taka støðu til um vit skulu javna okkurt ella ikki og har haldi eg at so mann átti gjørt tingini eitt sindur mára automatiskt soleiðis at vit politikarar kunnu brúkt orkan upp á politikk og ikki um vit skulu javna upphædd ella ikki so er tað hetta her við at ofta er ein tvídráttur millum landið og kommunurnar har sum landið ger lóggávu har sum mann ja har tað ber við sær útreiðslur fyri kommunurnar og í hesum førinum er tað tí betur soleiðis at broytingin kemur sum fylgja av einum áheitan frá kommunurnar sum jú var av í hósinum um at hækka tað so eg haldi at vit skulu eisini framvegtur tá ið landsstýrið ætlar at endurskoða fólksturfeldarskipan í síni heild at at tryggja sær at kommunurnar eru væl og virðiliga tiknar upp í part og verða hoyrdar tí tað eru tær sum arbeiða við tí í dagliga og hava royndirnar og vitarnar rundan um møkið so ein áheitan til landsstýrið um at inkludera kommunurnar tá ið tey fara í holt við tað umfatandi arbeiði eg haldi annað at siga at hetta er eitt luftfestiliga einfalt uppskot eg haldi gott at landsstýrismaðurin kemur við tí eg haldi at vit skulu framhaldandi arbeiða fyri at styrkja fólksturfeldarskipanina tí at tørvurin er stórur men at vit annars halda okkum til at gera tingini eitt sindur lættari fyri okkum sjálvi við mun til tá vit javna uppaftur at vit fara eitt sindur burtur frá at skula viðgera her yvir jøvnum millum bilum og taka politisk støðu til tað og at tað ikki minst eisini framhaldandi ikki verður eitt faringsamboð at ikki javna antin javnar tú ella javnar tú ikki tað var tað

eg hevði at siga hesum umfarin takk fyri at hava mær mær dags til viðmerkingar fyrst í bjóði

hella gerst væl bjarni karlsson petersen takk fyri tað og takk til magna højgaður fyri viðmerkingina eg haldi at vist mann vil fara inn í eina skipan eina sosiala skipan og siga hendan er for dýr at hava upp á tann mátan sum vit hava tað so má mann fara inn og gera tær neyðu tillagingarnar sum mann ynskir politiskt og grundgeva fyri hví tað er tað at fara inn og pilka við javningarprosenti er bara at manipulera við eitt system sum hevur til endamál at syrgja fyri at vanligir prísvøkstur ikki ávirkar tað sum vit hava samtykt skal vera galdandi fyri fólk tak til nøvnist partilsskipanini tað hevur ligið fastlast í síðani tvey túsund og fýra ella harra leið niðri á tjúgu túsund krónur og skuldi mann javna tað so sum prís og lønarvøksturin hevði verið í dag so hevur tað verið kanska eini fjøruti hálvtrýss túsund krónur vit hava verið noydd til at fara inn politiskt og hækka tað og tað verður tíbetur javnað nú men tað er aftur bara at renna okkum inn í trupulleik og trýna við at vit ikki geva uppkomuna lætta fyri okkum sjálvi men fyri at svara spurningina

økur so haldi eg at tað er óheppið at mann fer inn at spara við javningum tá tær rakkar at

hvønn túrur tú vóru í

nú fara vit sjóðandi eitt sindur burtur frá fólkforeldraskipanina men men tað er ein viktig toyðing eisini tað sum stefan kleimt pálsin nevnir við inntøku síðuna har legði fyrrverandi landsstýriskvinna í fíggjarmálum fram eitt uppskot sum eg haldi landsstýrið ætlaði at bera fram aftur ella hevurborðið fram aftur um at javna skattastigan tí hann stendur eisini í stað stigin stendur í stað og so hvørt sum fólk fóru upp í løn so fáa vit ein de facto hægri magnalskatt og so skulu vit politikar aktivt inn at lækka soleiðis at fólk fáa tað reellu skattastøðið sum tey høvdu frammanundan tað er eitt eitt annað er at undanfarna samgonga fekk nógvar ákæringar fyri at vera ein sonevnd avgjald samgonga tí at vit komu við nýggjum gjøldunum sum framvegis men har var aftur trupulleikin tann at stovnar stríddust við at fáa raksturin hanga saman tí at teir skulu betala teir hava fleiri útreiðslur til olju og lønir og hvørt á sínum men gjøldini sum tey taka inn havast tey í stað vit valdu at tillaga nøkur av teimum gjøldunum fyri at fáa tingini hanga saman tað fekk mann nógvan kritikk fyri men aftur ein politiskur trupulleiki sum vit høvdu kunnað verið

takk fyri

nú er tíð

tað stendur í grein níggjuogtjúgu jodd at samsýningar veitingarsambart og so standa nakrar paragrafir níggjuogtjúgu a níggjuogtjúgu b níggjuogtjúgu c níggjuogtjúgu d verða árliga javnarar sambært løgtingslóg um javningar prosent til almannar veitingar so eru ávísar veitingar sum verða javnar við hesari lógini men tað er ikki at siga til ella tað er einki at siga til at tá ið tú ikki javnar við tí loysnum sum er í lógini um javningar prosent til almannar veitingar so so kemur tú ikki at fylgja stat tú kemur ikki at fylgja tí loysnum sum hann annars hevur hildið seg til og tað haldi eg at mann eigur at gera og tað ger mann mann kann bara taka til fíggjarlógavirðgerðina har sum vit taka hædd fyri at lønarvøkstur er samfelagnum vit taka hædd fyri at prísvøkstur er samfelagnum og vil mann raðfesta so fer mann inn og sparr hann pengar inn ella vil mann sparast tekur mann pengar úr systeminum eg síggi sjálvurliga hví hví mann velur at prioritera ella raðfesta í í javningini tað haldi eg at mann skal fara burtur frá og heldur siga við javna sum útgangsstøði og hvussu vit vilja rað uppraðfesta ella niðurraðfesta men so gera vit tað men so er tað ein politiskáp

ja takk fyri tað ja takk næsta røðurin saman fyri tí grund kjørt tú væl

og tað er ótrúligt umráðandi at tann skipanin koyrir soleiðis at tað ongantíð verður mangul á plássi tí tey børnini sum koma út hetta málið í sær sjálvum er rættiliga onkult við tað at tað sum tað umfatar tað er tað er á kommunalum partur og á kommunurnar sum mala til eisini at hetta verður gjørt í tekstum sjálvum stendur eisini at mentamálarar mæla til tað sama tað eru spurningur um vistarhald og klæði eitt annað sum er í lóggávu nú sum sum eg veit ikki um tað er væl ikki principielt men tað sum er tað at mann fer frá kunngerð til lóggávu veðri ofta so hevur mann hildið tað at ein kunngerð hevur gjørt tað lættari at umsita so hevur mann ikki bjóðist í í lóggávu hvørja ferð men tað vísir seg í hesum málinum at at tað er neyðugt vissu vit hyggja eftir javningarprosentunum sum standa samført í sjálvum viðmerkingunum so síggja vit at mann er ikki hildið settin seg fýra prosentini og at tú hevur stað í stað eisini nøkur ár í tekstinum í viðmerkingunum í lógaruppskotinum stendur í endrevið fyrrverandi barn á útbúðingarmálaráðið eftirkannaði um tað bar til at hækka gjaldið í kunngerð í samband við javningina av samstýringum til fólkstveldur men leta hetta seg ikki gera tí slíkar veitingar oyðaður ásettar og lógu ikki kunngerð tí skilur neyðugt at broyta barnarvernd so sær nøktandi lógarar heimild fast til vega endurgerðin blivur tað undrar meg at mann hevur havt hetta ásett í kunngerð tá ið tað ikki ber til at gera sær broytingarnar í kunngerð og at tað ikki langt síðani er broytt til eina eina lóggávu men eg siti sjálvur í trivnaðarnevndini hvar ið tit gita at hetta málið kemur og hvar ið vit fáa viðgjørt málið ordiliga nú og grundliga og eg haldi at at hetta eigur

takk fyri at fáa eina virðiliga viðgerð takk fyri at fáa mær nær

takk fyri har formaður hetta er eitt gott uppskot sum samgongan skal fáa tøk fyri at hava lagt fram aftur okur høvdu tað til viðgerðar beint áðrenn áðrenn valið so hetta er mín næsta røða um um hetta málið í í ja innan fyri tríggjar mánaðir tá rokni eg við men eg fari kanska ikki at siga so nógv um hetta málið og dóv at mær brúka minuttirnir sum eru til at tosa um tað tí hetta er á hjartamálsøkinum hjá miðflokkinum ið mann kann siga tað soleiðis men fyrst siga at tað er harmiligt at staðfesta at at okur politikarar í so nógv ár hava brúkt hetta økið til at spara í tí hetta er eitt so týdningarmikið øki sum fostur foreldrini út inna og taka sær av hetta at tryggja børnunum ein ein tryggan barndóm ein tryggan uppvøkstur og tað gera tey væl og tað eiga tey altíð rót suppuborin at vilja brúka sítt ein part av sínum lívi til tá okur hava brúkt hetta til at spara og tað er tað sum mann so fer í gongd við nú við góðari hjálp frá kommunum tá ið kommunurnar hava tøkk fyri at tær hava tosað upp undir at nú má okkurt henda nú má mann fara og javna hesar upphæddirnar tey kunnu ikki bara blíva verandi á einum lágum støði lækkandi støði men síðuna eisini siga at tað er harmiligt at okur tá ikur nú fær í gongd so líka sum so finnur eina góða umbering fyri ikki at fara at hálpa við grundupphæddina ikki at fara at hálpa við hana mugu bíða tí nú skulu vit síggja hvat tí hvat tí hendir við við øllum økinum tá ið nýggjur lóg verður gjørd tað siga at okur gera bara helvtina av tí sum okur burtur gjørt og okur gera tað sum einki kostar fyri landið at uppskotið kostar jú einki ikki at doyra tað er bara kommunurnar sum sum betala so tað er øgiliga nevnt at rósa sær og svegar svegar men okur hava einki at rósa okkum av men uppskuldis eru tær tá eg sigi at tað er hjartamálsøki hjá miðflokkinum so er tað tí at tað er hjartamál hjá miðflokkinum at børnini skulu hava tað gott men okur byrja frá byrjan av hetta snýr ikki um tá ið tey eru fødd men hjartamál hjá miðflokkinum tað er at tryggja børnini hava tað gott frá byrjan av eisini í tí mest fantastiska og imponerandi og trygga bústaðnum sum børnini hava frá fyrstu løtu tá ið sákyknan og eggið finna saman tryggasta staðið í heiminum og tað er har okum noyðast at fara at taka og tryggja hesi børnini sum seinni verða fødd ikki bara aftanálið fødd ikki bara barninum ikki bara skúlaárunum frá fyrsta degi av og tí má eg líka nevna at miðflokkurin arbeiðir við tí hesum málinum og vit eru ynskt at tú kundi fingið tað sum fyrr hevur verið púran natúrligt á tingi fingið undirskriftur fyri at kunna fáa eitt mál lagt fram sum útsetur talóðina sum kemur í gildi fyrsta juli ella ætlanir skal koma í gildi fyrsta juli til fyrsta januar tað er ein problem at fáa eitt slíkt mál fyri at tingi mann skal hava seytjan undirskriftur tí at freistin er farin fyri at leggja nýggju uppskriftir fram mann skal hava seytjan undirskriftur og tað hevur aldrin verið nakað miðflokkurin til døgum so okur hava altíkt sagt fólk hava spurtu flokkarar spurt kunnu tí hvønn hjálpa okkum við at fáa eitt mál lagt fram nóg problem tað er nakað sum hevur demokratia at gera fáa eitt mál lagt fyri at tingi tí so fyri tingi ljós sum er lóggevandi sum hevur alt valdið ja kanska at niðursamma tað ella ella tað mótsatta men tað var ikki bara hendan samgonga hon hevur blokerað mann tosað einaferð um at miðflokkurin hevði eitt parkeringsríki sum mann ikki slapp inná tað var ikki samgonguni men hendan samgonguni hevur hvussu gjørt tað at hon hevur lagt forboð ímóti at mann kann fáa sovorðnumál løgd fram og tað harmar okur nøðiligt tí tað hevur við vælferðina hjá børnum at gera takk fyri hetta uppskotið og eg vildi ynskt at okur kundi fingið tær báðar

nei umskriftar sum mangla fyri at fáa grammatikram kanska í dag takk hjá uppá forði vit minna røðan á at uppskriftin til viðgerðar er uppskrift til løgslóg um broyting av løgstovum barnaverndi ikki tað mála sær um røðan er útt tín uppá

tað var bara vit ikki hava ráðar henni til tað takk fyri hava sær

inga takk gert tú væl hjá hjá hannum takk fyri at vera formaður sjálvandi skal hann hava kommunurnar við upp á ráð og tað er eisini við upp á ráð í øllum hesum tað er tær sum ganga undan her men at skylda upp á kommunurnar og skylda upp á báðir hetta hatta jú hevur tað eisini sagt at tað var ein fólkur foreldursfelagi tey mugu jú eisini við upp á ráð og tey siga jú men hví gera bara hetta hví bara gera helvtina hví gera tit ikki tað sum tit skulu gera eisini tað er ikki vist at at kommunurnar komu inn betalt alt stóðu seg við snakað skilar í okkum so so ber tað ikki soleiðis men men hevur tú formaður um barnavernd ja hetta er barnavernd tað er tá tað snýr seg um og barnið er heilt frá gittum ei og til tá eina ferð klárar at standa egnu egnu beinunum á øllum økjum so hetta er eitt álvarsligt mál ikki bara um hesi fái fáir vikurnar tá ið tað er

á hesi fáu árum tá ið tað er kanska hjá fólkforeldrum og so víðari at tað her má vera frá byrjan av og til so er tað bára lækini sum ber orðið landsryndarar ger so væl

takk fyri teirra formaður og takk fyri eina góða og positiva viðgerð øll tit sum hava havt orðið og tað haldi eg kann siga samanumtikið at øll hava verið glað og positiv um hetta uppskotið og hetta er jú eitt boðstift men eisini sera tiltrongt uppskot og at fáa framt sum skjótast og tað var ymiskt sum sum fólk annars kanska høvdu hædd høvdu frammi og fleiri hava nevnt tað sum jens rani eisini nevndi nevndi her í sínurløgu at hetta vara helvtin av tí sum skal gerast og tað eri eg samdur við honum í og tað eru vit í samgonguni eisini væl vitandi um og hóast sjálvt orðið barnavernd ella barnaverndarlóg ikki stendur í samgonguskjalinum so stendur nógv í samgonguskjalinum um at vit skulu betra um umstøður og ja hjáfamiljum hjábarnafamiljum og so víðari og hetta eru jú allar í allar hægstu grad á inni á tí økinum og tí havi eg sum landsstýrismaður í í mentamálum við hesum málum undir mær eisini boða frá at tað sum manglar hin hinn parturin av av uppskotinum sum handlar um millum annað tað sum eisini verður fram við sambandi samsýning og so víðari at tað arbeiðið er er í gongd fakliga og at ein ein arbeiðsætlan er við at vera liðugt gjørd og mann ætlar sær í gongd ja sum skjótast og og vónandi merkir tað at mann fer í gongd næstu viku tað sum sjálvandi er umráðandi og onkur annar hevur eisini nevnt tað her at tað eru tað eru fleiri partar í hesum millum annað eru í kommunurnar ein øgiliga sentralur partur og at tað er sera umráðandi hjá okkum at hava allar partar við og ikki minst kommunurnar og og tí skal eg ikki fara for nógv inn á tað sum mann ætlar men sum sagt ein arbeiðsætlan er eru gjørd og nú verða viðkomandi partar so kunnaðir og tiknir við og millum annað varð tað eisini nevnt her hetta um at at fólk sum foreldur hava kanska stóran tørv á serkunnleika og at kunna menna serligar førleikar at kunna taka sær av hesum børnunum tað er eisini nakað mann tekur við í hetta arbeiðið sum nú fer í gongd so tað er tiltrongt hart tiltrongt og jenni sørani var eisini áhugsin at hetta at hetta uppskotið er kanska nokk so lætt sloppið tá ið kommunurnar jú eru tær sum hava ynskt hesa broytingina og og standa við tí víggjaliga partinum men tað skal ikki vera nakar ivi um at hetta er eitt mál sum vit í samgonguni meta vera sera átrokandi at fáa framt og ætlandi er mann komin langt við tí arbeiðinum tá einaferð seint í heyst uttan at seta taka ávíst týsk týskpunkt á tað er tað sum sum liggur í kortinum og annars var ymiskt annað uppi á venda her sjálvandi mál mál fer ymsa vegir tá ið fólk hava orðið men samanumtikið var tað sera gott at hoyra at øll eru og at trivnaðarnevndin fer at taka hetta málið upp við tí við tí álvara sum tað hevur so eg haldi ikki at eg tað er neyðugt hjá mær at leingja nakað umhetta her men eg bara takkar fyri

góða viðgerð takk ja takk til viðmerkið góða viðgerð takk ja takk til viðmerkið

ja tað hekk ikki so væl uppá lesið fyrr enn at hoyra formaður ja og takk fyri viðmerkingina magni heiðgaard sum eisini er havt fleiri sera viðkomandi og góðar viðmerkingar undir hesari viðgerðini og ja hetta er eitt mál sum ja eg vil sæt tað stendur fyrst fyri so vit fara í gongd beinanvegin og vónandi hava vit eitt úrslit seintihest og undistrika at sjálvandi allir partar skulu í ikki minst kommunurnar og og tí skal eg sjálvandi eisini seta eftir at siga ov nógv uppá núverandi týskpunkt men

tað er átrokandi

tað er so væl limbarleikirnir takk fyri harra formaður og eg fór eisini takkar fyri hasa viðmerkingina tí at er tað nakað sum liggur meira hjarta so er tað eisini tað sum jens er rænur inni á tað ófødda barnið hevur ómetað tað sovorðna týdning fyri mær og tá tað kemur til hetta málið sum vit nú eru hálvt við at viðgera samstýning til fólkforeldur so síggi eg tað eisini stórum samanhangi sum eg haldi at sum jens er rænugerð at at gera umstøðurnar so góðar fyri øll børn í føroyum og ikki minst teimum sum fáa eina trupuliga byrjan í lívi og mann kann siga at tað ikki er á tann hátt relevant fyri akkurát hetta málið men tað er eitt mál sum liggur meira tungd av hjarta tað skal ikki vera nakað yvir um tað

eg sigi ikki meira men takk fyri eina góða viðgerð ja takk so eri eg ikki tær røðari til hesa fyrsta viðgerðina og hetta málið løgsmálið nummar níggjuogfýrs tvey túsund og fimmogtjúgu verður beint í tíðlarnøvnum næstan málið á skrá er løgsmálið nummar níggjuogfýrs tvey túsund og fimmogtjúgu og tað er uppskild rískt ovr tilmæli um at seta í gildi fyri føroyar anorning um í kraftfrítið for ferðini at forskelju lógu um enning av flóð um dansk innkvøðsrættur formaður fyri at biðja um framsøgufólk tað verður fyri fólkaflokkin williustinussen fyri sambandsflokkin herman samuelsen fyri tjóðveldið her er postadur fyri javnaðarflokkin ben arabu fyri sjálvstýrisflokkin samdur í grund fyri miðflokkinum stefan tann boulsen upp fyri framsøkuvið biðja tú hvá sum betur gerst tú væl bilja sinussen

takk fyri harra formaður ja eg skal lesa álitið í løgtingsmálið áttaoghálvfems tvey túsund og fimmogtjúgu um uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um barnavernd og tað er um samsýning til fostu foreldur bára lækini í landsstýrismaður í mentamálum hevur lagt málið fram áttaogtjúgunda apríl tvey túsund og seksogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tann senda mai tvey túsund og seksogtjúgu er tað beint í trivnaðarnevndina nevndin hevur viðgjørt málið á fundi tólvta og einogtjúgunda mai tvey túsund og seksogtjúgu undir viðgerðini á málunum hevur nevndin havt fund við fostuforeldrafelagið barnaverndarstovuføroya og landsstýrismanninum í mentamálum barnaverndarlógin hevur meira enn tjúgu ár á baki lógin heimilar kommunum at seta á stovn eina fostuforeldraskipan fyri alt landið sum er partur av virkseminum á barnaverndarstovuni tá børn verða sett til fosturs hjá fostuforeldrum verða hesi sett til at hava umsorganina fyri barninum antin varandi ráðfeingis fyribils ella til umlættingar í heiminum hjá fostuforeldrum avtalað verður gjørd ímillum fostuforeldur og fostuforeldraskipanina sum eisini ásetir samsýningina til fostuforeldrini í sambært galdandi reglum umframt samsýning verður eisini latið fast gjald til millum annað vistarhald og klæðir í fleiri ár hevur gjaldið til millum annað vistarhald og klæðir ikki verið javnað regluliga og hevur tí ikki fylt kostnaðarstøðina hetta merkir at fostuforeldur í dag fáa leið trettan hundrað krónur inni og mánaðin fyri hvørt barn enn høvdu tey enn tey høvdu fingið við regluligari javning gjaldið fyri vistarhald og klæðir ætlað tryggja fostuforeldrum rímiligt endurgjald fyri tær útreiðslur ið standast av at hava børn til fostur kommunurnar ið eru tær sum rinda gjaldið mala til at hækka gjaldið til vistarhald og klæðir til børn sum eru hjá fostufamiljum soleiðis at tað verður ájavnt við tað sum gjaldið hevði verið um tað varð javnað við trimum prosentum árliga í á talan er bert um hesa einu veitingina sum verður hækkað við hesari broytingina undir viðgerðini á málunum hava fleiri partar víst á tørvin at endurskoða fostuforeldraskipanina og barnaverndarlógina í síni heild nevndin hevur fingið upployst at arbeitt verður við málunum og at ætlanin er at fara undir eina tilgongd at eftirmeta fostuforeldraskipanina har millum annað ein lýsing av einari samsýningarskipan sum stuðlar undir endamálunum við fostufelda skipanini skal gerast við hesum viðmerkingum tekur ein samd nevnd undir við málunum og mæl løgtingina í jordansum útrunasum og mæl løgtingina í nýtum og mæl løgtingina í sýsum útrum

samtíð hjá uppskotum takk fyri at hava komandi viðmerking jenselagarnar gjørt

ja takk tú hevur so væl við

takk fyri harra formaður og takk fyri spurningin og áhuganini jenni sær hana ja tað akkurát hvar hvussu langt arbeiðið er komið hvar tað liggur tað er eg ikki akkurát ein rætti at svara uppá tað má landsstýrismaðurin svara fyri seg hvar ið málið er hvar málið liggur men vit hava fingið upplýst at arbeitt verður við málinum arbeitt verður við málinum og at landsstýrismaðurin báðir á lakini hevur sett arbeiðið í gongd og at tað verður og at tað verður tað verður arbeitt við tí og at ætlanin ja eg skal ikki loypa nakað í orði men at ætlanin vónandi síggja vit okkurt við orsønda í ár meira í tíslum eitt er og tað er tað er eitt stórt arbeiði fyri framman sum skal gerast og tað haldi eg at vit bæði í trimnaðarnevndini men eisini her í løgtinginum eru fús at fara til verkast at gera tær broytingarnar sum eru neyðugar men fyrstu atløgu sum mugu vit bíða eftir at landsstýrismaðurin er liðug við sínari frágreiðing vit líka kanska geita upp í at tað er ein frágreiðing gjørd eisini hjá fosturfelagnum so tað verður arbeitt frá fleiri síðum eisini at lýsa málið fosturfelagið fer eisini út í hesum døgum á ferð bjóðar inn til fundir har mann kann mann skal hoyra meira um virksemiðsæðum so tað verður arbeitt frá fleiri síðum í hesum førinum at fáa lýst hetta málið so ið sær við vónandi fáa eitt gott støðugt fast grundarlag at viðgera hetta málið í vónandi longu í heyst men lat meg ikki loypa tær á tí orði

takk fyri hara formaður ja takk so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið og orðaskiftið er endað okur fara at atkvøða sum mál ja so eru allar akførirnar komnar tær sjeyogtjúgu akførir fyri og tað er eingin ímóti og tað er eingin blank og uppskotið er sostatt samdygt og fer tá næstan víðari til triðju viðgerðir so koma okur til løgtingsmál nummar hundrað og fimm tað er uppskotið løgstaðarbrøddir til løgstað um bráðfeingis bústaðir og c-reglar á almannoygginum fyri burturryktar og okraínar formað skal eg spyrja um hvønn biður morðið tað er grimur sum stevn