LM-105/2023
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um áseting av skatti (Ásetingarlógin) (Øktur barnafrádráttur í landsskattinum)
Lógaruppskot · Birt 30. aug. 2026 · logting.fo
Uppskotssetarar
Skjøl (2)
Skjal · — · 7. mar. 2024
Nevndarskjal · — · 2. mai 2024
Atkvøðugreiðsla (1)
Upprunauppskot · 11-0-15
2. viðgerð
Orðaskifti (93)
Vís orðaskifti
Tekstirnir eru gjørdir av einum sjálvvirkandi talugreinara og kunnu innihalda villur.
1. viðgerð (73)
takk fyri frí forkvinna ja hetta er eitt uppskot frá andstøðuflokkunum sum snýr seg um at hækka barnafrádráttin við níggju túsund og tvey hundrað krónur nei frá níggju túsund og tvey hundrað krónur til ellivu túsund og tvey hundrað tá siga tvey túsund krónur til tey minnu børnini og frá seks túsund og fimm hundrað til átta túsund til tey størru og hetta er nakað sum skal vera galdandi frá fyrsta januar í tvey túsund og fimmogtjúgu grundgevingarnar eru hetta her við at vit hava jú at tann seinasta tíðini verður merkt nógv av prís og avgjaldshakkingum og tað hevur gjørt at nógvar familjur eru fíggjarliga sperdar og at príshakkingarnar koma sum steinir oman á byrðið hjá barnafamiljum sum frammanundan eru merktar av fíggjarstøðuni og tí haldir mann at tað er neyðugt at geva barnafamiljanum ein fíggjarliga lætta tað er jú eisini nevnt at tað er fellandi burðartalið tað er sjálvandi ikki nevnt at siga hvat er orsøkin tað er nokk fleiri orsøkir til fallandi burðartalið og sannlíkt er kanska ella tað veit man ikki um tað eisini eru fíggjarliga orsøkir til tað men mann ynskir at mann ynskir at lætta fíggjarliga um hjá barnafamiljum og viss vit taka fíggjarligu umstøðunum hjá barnafamiljum so kann mann siga at vit hava fleiri skipanir barnafrádrátturin sjálvur er ein tað sum mann kallar fyri einum universell skipan tí at tað er ein skipan sum øll fáa uttan mun til inntøku tað at siga hevur mann børn í hasum aldrinum sum fær mann barnafrádrátt tað kallar mann fyri universellar skipanir og tað er nakað sum mann hevur tí mann sigur at fyri at vælfari samfelagið skal hanga saman fyri at vit øll skulu líkasum góðtaka at vit betala ein rættiliga høgar skatt so mugu tað vera nøkur ting sum øll fáa so mugu eisini tey við høgum inntøkum síggja at tað gevur meining at hava eitt vælfararsamfelag og í tí tí samanhangin er so barnafrádrátturin ein sovorðin veiting annars so hava vit meira málrætta tí mann kann siga at hetta stendur hesin her uppskotinum at tað er við at rætta barnafamiljum ein fíggjarliga styrk ella ein hjálpandi hond so er barnafamiljur er tað kanska ymiskt hvussu støðan er hjá barnafamiljum í føroyum sjálvt um tað heilt sannlíkt er nógvar sum sum hevur sitað kanska hart í tí millum annað tí serliga kann mann hugsa um at vit brúka nógvar pengar til taka úr høvdi og rentan hon er hækkað eisini oman á prísvøkstur á nógvar vørur so at at har kann mann siga at tað er kanska ella tað er stórt trýst á barnafamiljurnar vit hava nakrar veitingar sum eru kanska meira málrættaðar vit hava barnagjald til stakaruppihaldar ella tað sum eitur serlig barnoyvirskoyti har kann mann fáa tíggju túsund og sjey hundrað krónur um árið per barn vit hava tað sum eitur familjuívirskoyti har støk við inntøku upp til tvey hundrað og hálvfems túsund krónur kunnu fáa tvey túsund krónur nær frá fyrsta barni og fimm hundrað krónur um mánaðin fyri hini sum koma aftaná men tað er so treyt av inntøkum og er inntøkan heilt lág so kann mann fáa tvey túsund krónur eyka í í familjuískoyti og so hava vit eisini samtykt ein skattalætta sum er í tveimum har hann í fimmogtjúgu tá ið hann er heilt útfasaður kemur at geva har um eina familju seks túsund og fimm hundrað um mánaðin hevði um árið røvd og teimum sum liggja uppi á miðal inntøkunum ein trettan túsund krónur so tað eru nøkur ting sum eru gjørd men vit hava ikki gjørt mann siga beinleiðis nakað við at lækka ella tað er við prísi á matvørum men har er vónliga at tað verður arbeitt við tí sum vit hava tosað um at flakka mvg men vit hava so fingið eitt prísættlit tað er so samtykt í dag tað kann kanska hjálpa eitt sindur men tað sum eg hugsi er eitt sum eg nevndi at tað er við at seta tak at fáa tak úr høvdi tað tyngir øgiliga nógv hjá barnafamiljum og har haldi eg at at tað er við bankunum sum hava metstór avlop og allíkavæl hækka renturnar munandi eg kenni onkra barnafamilju sum kanska hevur fingið túsundkrónum skattalætta ella við lønarhækking og skattalætta men rentuhækkingin er etið tað væl og veruliga inn aftur upp á húsini so tey merkja faktiskt einki har haldi eg sjálv at at eg veit gott at vit her inni ikki fáa gjørt nakað við bankarnir men men at tað at mann fyrst kom við ómakst gjøldum sum mann segði mann skuldi hava tí at mann forkentist nokk tí rentan var lág og so nú tær renta fer uppeftir so stadvekki strikar nakað serligt at halda eitt ómakstjal sum onkur banki og lakka men eg haldi at tað er at bankarnir kundu eisini spælt meira við tá ið tað kemur til tað at tað er við fallandi burðartali so haldi eg at at nógv tað eru fleiri ting sum mann kann gera sjálvandi og at mann veit nokk ikki hvat hjálpir men eitt sum mann eisini kann hjálpa um hjá barnafamiljum tað er at her við sum mann tosar um hamstarar í juli at tað er øgiliga stressandi vit sóu eisini í kanningum hjá javnstøðunevndini at tað var akkurát í hesum her aldrinum at mann hevði smábørn at teg at familjan arbeiddi øgiliga nógv og var øgiliga trýst og ikki minst konurnar sum arbeiddu fýrs tímar vikuna við sum mann tók heimaarbeiði við har er hetta við arbeiðsvikuni til dømis eitt eitt amboð sum kundi hjálpa upp á eisini upp á tað at tað er nokk ikki serliga við seg familjan er øgiliga stressandi at hava børn og vera noyddur at arbeiða nógv so er tað eisini eisini nakað sum sum mann kann hjálpa upp á upp á umstøðurnar hjá familjunum at mann kanska ikki verður lækkar arbeiðsvikuna og tað skal sum sagt vera galdandi frá fyrsta januar í tvey túsund og fimmogtjúgu og tað verður sagt her at tað kemur at metta at kosta landskassan einar trýogtjúgu milliónir í mistum inntøkum og tí má eg siga og fari eg at enda við at siga at sjálvandi ger mann hettar so má tað fíggjast og tí dugi eg ikki at síggja um tað nú verður at mann um mann nú tekur støðu til at mann fer at hækka barnafrádráttin má tað vera ein raðfesting í samband við tú komandi fíggjarlógina við sum mann ætlar sær at gera tað men tað má mann so koma aftur til hvat hendir til ta tí men eg haldi í hvørt fall at at vit verða noydd at fíggja tað sum vit gera
ein viðmerking frá rgjóðstovugerðsvæl eg veit ikki ordiliga um tað er heilt heilt drímligt at seta tann spurning sum eg geri nú men men vissu eyðgum saman seinum sum røðar skuldu gift um fíggingina sum mistir andstøðuflokkarnir kundu komið við í sambandi við hetta hvat heldur teir høvdu teir komið í tankar um teir fáa høvuðis svar um hálvleitt eftir sjálvum
ja hatta var ein góður spurningur eg haldi at eg haldi at eg havi ilt ilt ilt við at koma jú okkurt kundi eg koma framá men sum mann kundi fíggja tað við tað er eitt tali sum eitur fimmogtjúgu milliónir um árið haldi eg tað kundi verið eitt boð men tað haldi eg so at eg fari yvirlata til uppskotstillarnar at koma við boðum til fígging takk fyri ja takk fyrr
næstrar røður báðir av steðnilsi gjørdu so væl ja takk frá fólkum eg kann bara líka skoyt upp í at tað er eisini aðra møguleika at mann brúkti út tvey hundrað milliónir í einum skattalætta sum vendi totalt sosial skeivt har kundi mann sjálvandi eisini funnið fígging til hesar trýogtjúgu milliónir hetta uppskotið er leggur upp til at mann gevur ella lækkar myndugnar hjá landskapssavnið viðist her trýogtjúgu milliónunum sum raka øgiliga beint tað raka beint til kanska har sum stórar avbjóðingar eru fyri at fáa pengarnar at strekka og hetta er barnafamiljurnar og vit síggja eisini nú á tølunum at her mugu vit seta inn tað er neyðugt at seta inn so ið sæðu vit onkursvegna lætta um og eg veit ikki um tað er nokk men tað er gudsgerð eins ein partur av tí eg nokk tað at tað er fíggjarliga kann mann siga at kosta tað at seta við og tað kunnu vit her í løgtinginum gera nakað við og tí er eitt uppskoti her sum sambandsflokkurin og fólkablokkurin og miðflokkurin leggja fram ein máti at líka sum lætta nakað um hjá barnafamiljunum so sigur mann ok tvey túsund krónur tað er ikki øll verið nei tað er ikki men tað lætir um tað lætir um á rætta stað tað svarar til væl eini hálvt annað hundrað mjólkabakkar til harra leið og og tað munastur gudsgerð hjá barnafamiljunum men mann kann eisini gera onnur ting og farserskipanin nú verður litt nakað frá fimmogtjúgu á tretivu krónur tað er eisini at fegnast um so tað er alla tína neyðugt at vit tryggja at tað sum verður sett við ikki skal blíva ein avbjóðing ella ein trupulleiki í fíggjarliga so er at tað føðitíttleikin lækkar tí síggi eg hetta uppskotið sum eitt upplagt høvi til frá løgtinginum at vísa at vit vilja gera nakað við hettar og tí haldi eg vit eiga at samtykkja tað uppskotið samgongan hevur eisini illa ein og síð samgongan tað er kanska ikki heilt rætt men men javnaðarflokkurin fór til væl upp á at lætta um nokk so beinrakið eisini haldi eg og er meiri meiri sannførdur um at tað átti mann kanska heldur at brúkt orkun upp á og pengatilfeingi upp á at lætta um tá tað kemur til vørur sum eru av tí slagnum sum eru neysinja vørur onkursregna har er tað sjálvandi aftur mjólk og breyð og frukt og so víðari og tað er bæði gott fyri barnafamiljur tað er gott fyri heilsuna ikki minst altso vit hava eina stóra avbjóðing í tí á tí frontingum og vit brúka longu nú eisini í føroyum eina rúgva peningju upp á medisin sum skal forða fyri at fólk ikki líða av tí ósunnudagetu og so víðari so so tað er nógvir mátar at gera tað upp á og har má eg bara siga at tann skattumleggingin sum jú ikki samanlagt var ein skattalætti hjá samgonguni í fjør ella fyri ár og næsta ár er samtykt á í desembur fjør vendið jú tá tá sosial skeivt tí mann legði jú hægri byrðar sanniligu eisini á barnafamiljurnar bensin og diesel til bilarnar oljuoljuavgjaldið hækkaði so er tað tey sum enn hita síni hús og so víðari við við oljufýrdum produktum tey skuldu betala meira og tey sum hava lagt um til grøna orku hita við streymi tey finga eina hækking á streymprísin og so víðari tað rakar sanniliga hjá barnafamiljunum sum kanska hava av tí tað eru aktivitetir hendir nógv og so víðari brúka øgiliga nógv akkurát á teimum virkisunum tí vendir tann uppleggingin tá tals skeivt hetta her rakar beint í barnafamiljurnar beint í kjarnuna kann mann siga í samfelagnum har sum vit hava avbjóðingar tað verður snakkað nógv um haldføri og er tað nakað sum er neyðugt fyri at tryggja haldførið bæði á arbeiðsmarknaðinum og ikki minst tí samlaða búskapinum so er tað tað at vit alla tínar ja ja endurskapa okkum sjálvi og politiskt at vit onkursvegna skulu hava samfeløg har tað er gott og lætt at fáa børn og at tey viðurskiftini og at lívið ikki fíggjarliga blívur ov trupult sjálvt um vit kann mann siga fáa okkum børn so eg má bara siga at eg vóni at hetta uppskotið kann fáa eina góða viðgerð tá tað kemur víðari í nevnd og síðari og tá tað kemur til fíggingina so kann eg ikki lata vera við at siga at ja altso onkur nevndur tað her at sjálvandi er okkurt upplagt at fáa hjá tær við og har er tað sjálvandi ríkisveitingin hetta er trýogtjúgu milliónir krónur og ríkisveitingin verður hjá hesum samgongum skorin við fimmogtjúgu milliónir hvørt tá tú ert hundrað milliónir um árið hvørt ár tá hetta væl skal eg fara tað hevði eg komið væl við at givið barnafamilinum so vit kundu samst um at hækka barnafráðdómið kanska við tvey túsund krónum um árið hvørt ár í hesum samgongumskeiðinum tí so høvdu barnafamilurnar fingið át og so tað hevði eg ynskt at mann kundi tikið undir við tí at vit hava sum vit vita og sum búskaparáðið fleiri ferðirnar hevur gjørt vart við tað síðsta árini at haldføri er ein avbjóðing og tí er tað óskiljandi at mann sigur nei takk til fígging og í hesum førinum kanska leta heldur ganga tí við barnafamiluni takk fyri fólk
argur jákstøður gjørt væl ja takk fyri for forklinna eg eri glað fyri at barnilsen longu hevur víst á ein møguleika fyri fígging munurin á barnilsen og sambandstýrinum so okkum tað er noktað at vit eru errin av at bloksstuðurin verður minkaður at vit verða eitt frælsaðar land vit verða minni bundin at einum øðrum landi men so er tað eitt her asosiali skattalættin sum bleiv samtykt frá ároyum
vart tær nielsen gjørt væl nei men alternativur var at eg tók ikki undir við øllum nýggju avgjaldunum sum bleiv áløgd tá ið eg hækkaði ikki streymprísurin hjá øllum familjum og barnafamiljum í føroyum eg hækkaði ikki kostnaðina av at koyra á vegunum við bensin og dieselavgjaldi eg var ikki við til at hækka øllum avgjaldi og so einasta sum soleiðis eftir tað var skattalættin skuldi eg so eisini lata vera við at geva familjunum teir smáu lættanir sum har vóru so hevði eg straffað tey fleiri ferðirnar tíð føldi eg meg noydd
eg helt tað bárður nielsen tosaði um haldføri í áðni men tá ið mann tekur undir við skattalættanum sum kostar tvey hundrað milliónir men mann ikki tekur undir við fíggingini so er tað ikki serliga haldført men tað var nú ikki tí at eg tók eina viðmerking tí at eg var glað fyri at hann nevndi at her við mvg av gerandisvørðum tí tað haldi eg nevniliga er nakað sum veruliga kommununa og tað sum vit løgdu upp til var at mann at mann eftirmetti mvg-lógina og tað vóru fleiri ting sum mann kundi lagt mvg á til dømis við útlendingum og síðari ferðing og sovorðið ella hesar eru leigubilarnir bara sum eitt dømi men eg haldi at tað er extremt viktigt at vit fáa nakað mvg og og og av frukt og grønt so har fara vit at vera samd tá ið vit komu
bárður nielsen gjørt mær vatn ja takk fyri forkvinna ja men avbyrgingin er ikki so onntan at pengarnir kunnu bara brúkast eina ferð og tá ið hjá velmannum brúka pengarnar til at lækka inndøgurnar í ríkisveitingi og nesførinum við so er ikki pengar til at gera onnur viðurskiftir við so tað er so ræðuliga einfalt men tá tað kemur til lenda her skattalættan so sigur mann ja men tað skal vera haldføri tá ið løgtingið ein meirildiga løgtingi hevur samtykt nakrar nýggjar avgjaldslógir so leggja byrar á familjur og við hægri oljaavgjaldi hægri streymbrúki og so víðari so er tað eisini rætt av løgtingina at lætta um hjá hesum somu tí tók eg undir
eyðilssært mann lykklasen gjørt væl takk fyri fólkina at at spyrja bárður av stein nielsen at nú hann teir hava hetta uppskotið frammi við at geva skattalættan upp á tvey túsund krónur eyka um tað ikki er nemliga soleiðis at mann í samfelagnum í dag aftan á ein tíð aftan á skattalættan er blivin samdur at tað hevur ikki rakt alla teir familjurnar og øll tey sum kanska eru harðast stillaði í samfelagnum í løtuni tá vit siga at vit skunnu kemja sovorðið at tað er uppskot so er tað eitt satekin um at mann hevur fingið onkursvegna prógvað at tað sum bleiv gjørt við skattalættan tá raktið ikki
takk fyri borðastein nielsen gjørt svøvn ja takk fyri hvørt skíðina ja tann asosiali skattalættin hjá samgonguni var so eyðsættur saman at familjur barnafamiljur skuldu betala meira fyri at koyra á vegunum bensin og diesel og tey hava nógvan aktivitet serliga barnafamiljur tey koyra børn henda við hinum í til ítrótt og tiltøk og so víðari so serliga tey blíva rakt til hita húsini við um tú hevur lagt undir grønorku so fekkst tú eitt eyka gjald frá sev tí at oljaavgjald verður lagt á hjá sev og so víðari og tí er tað neyðugt at vit tá vit gera slíkt ting so skal tað raka rætt tí at vit hava bara pengarnar eina ferð at brúka vit kunnu ikki brúka teir fleiri ferð og har er tað sigi brúka heldur pengarnar meira málrætta og fyri at taka í aftur skattalættan tey sum hava fingið mest í skattalætta í tvey túsund og fýraogtjúgu tað svarar til tað sama sum vit sum løgdislimir hava fingið í lønarhækkan um mánan tað er tað sama sum vit ikki eru at fingið í
ger so væl takk fyri frá fólkum tá hendi eg sá eina uppskot frá okkum fólkaflokkinum saman við sambandsbrúðflokkinum um at økja barnafrádráttin og tað er so her at vit mæla til at vit hækka hann tvey trýsskrónur fyri børn undirskúlaaldur og fimtan hundrað krónur fyri børn í haldurinum sjey til seytjan ár og tað er so her at honum verður rættiliga nógv merkt av teimum prísakskingum sum eru í øllum heimlum kann mann siga og so er tað eisini kann mann siga nú seinastu nakrar avtjasakskingar sum komnar og tað ger sjálvandi tað fíggjarligi rásarúmin hjá familjum trongar og og tað er so her at tað koma kanska alt tað er kemur sum ein steinróðan byrjan hjá familjunum omaná tað sum er kanska varð framundan og og tíski so haldar vit at tað er neyðugt at geva barnafamilinum ein lætta og hetta uppskotir er tað at tað ger so tað at millum annað at vit sum mann tekur sum ein dømi av einum familju sum hevur trý børn undir skúlaaldur og fær hundrað og sekso skrónur meirur at liva fyri mær og mær og tað kemur hvørt fall at gera ein góðan mun hjá barnafamiljunum tað kann mann røðiliga siga og og so er tað eisini tað at tað sum hann sær í løtuni sum er kanska ikki ein góður gongd tað er at at borðatalið er fallandi og tað er sjálvandi ilt at siga akkurát hvat ið orsøkin er til tað men tað tað mongal verður so sær at tað er tað fíggjarliga sum forðar fólki frá at seta stovnaðum familju og har skulu vit politiskar hvørt fall teg gera okkara til at vit gera umstøðan sum góðar sum vit einaferð kunnu og skulu vit royna at spyrja til og millum annað við at hækka barnafamiljurnar tí at hetta er eisini nakað sum rakar øgiliga beint og effektivt tá hon hugsar um hvussu kann mann hjálpa fíggjarliga tí at vit vita at barnafamiljurnar eru øgiliga kroystar av ymsum koyrslum og so tú sjálvandi tær sum eisini hava tað kann vera leigað tað kann eisini vera tey hava sett føtur undir egið borð úr borð og hava lán og annað at ræðast við so er tað ofta torført at hvá endarnar at røkast saman og vit mann gjarna røkka teimum so er barnafamiljurnar eitt amboð sum er rakað øgiliga effektivt og er eisini øgiliga málrætta so hetta er hvørt fall ein øgiliga effektiv og góður loysnur sum mann vil gjarna gera ein mun fyri barnafamiljurnar og eg nevndi javni at tað eru komnar nakað avgjaldshakkingar sínastu og tað var jú fyri jól tað var ein part av skattumskipanini at tað var og millum annað sum tær raktu oljuprísirnir og elprísirnir og tað merkist jú sjálvandi og mann er tosað sindur um eitt her við at um hana nú var tað sum sær vit tóku seg ikki undir við tí uppskotinum alt sum tað var vit tóku ikki undir við fíggingini og tí hildu vit helst tað var rætt at taka undir við sjálvum skattalættanum sjálvt um vit hildu at har vóru nøkur ting sum var góð men eisini nøkur ting sum kundi gerast betur so hildu vit ikki tað var rætt at bara taka undir við sjálvum lættanum men eisini fíggingini skal eigur mann eisini at taka undir við sum hann ger hendan so tí valdu vit tað hava ta støðuna men vit hildu eisini at millum annað at tey lágloyntu blivur serliga harst rakt og tað haldi eg eisini at mann viðurkendi onkursvegna tað at tað hevði kanska nettu høvdu minni eftir tá mann hugsaði at tá hann tók hevði teg við hækkandi oljuprís vunnu elvísindum sá við men svar eitt menn og tað er tað at tey kundu søkja mær orkuvískoytu men tá skuldu nakrar treytir fylgja við og tað var millum annað tað at tú ikki átti meira enn hálvtrýss á bók og tað er nokk so grundleggjan tað er altso at tí at at mann ger tað upp á tann máta tí at so visti eini ein lágloyntur skuldi eg prøva at fáa burtur úr hesum her so var tað sum sær at at viðkomandi skuldi faktiskt søkja míttu ískoytu frá annaðvekinum men verður sera avmarkaður ímóti til at spara upp tí mann kann ikki hava meira enn hálvtrýss túsund sum mann skal fáa eitt orkuískoyt og tað er helst ikki eini gongulei ella ein røtt leið at føra okkara borgarøkt á halda vit at at mann líka sum legði tey ella avmarkaðu tey í so máta at visti eg yvirhøvur skuldi fáa nakað burtur úr hesum her og tað var eisini tað stóð viðmerkinum at tí mann koma í hesum orkuískoytinum var tað tí at mann møtti eina lágloyntu dotturnar ímillum so so so var tað millum annað at vit títreytu at tey ikki skulu hava meira enn hálvtrýss túsund av bók og tað fíggjar til teimum ikki sum mann ætlaði sær at seta føturin niðri í borð og mann kann keypa kanska ein bil men ikki ein serliga nýggjan kanska og so tað avmarkar sær øgiliga nógv tey lágloyntu og tað eigur mann ikki at eggja til hann tí mann eigur at eggja meiri til at fólk spara upp faktiskt tað er fólk heldur tann vegin mann eigur at fara at fólk royna at hava meiri meiri pengarabók og royna at spara upp til sína tilveru men so tá tað kemur til fígging av hesum uppskotinum tað er tað sum seks spurningar verður higartil nú stendur uppskotin at tað kostar trýogtjúgu milliónir og tað er hvørt ein meting sum hann tók tá ið hetta uppskotin upprunaliga varð lagt fram í samband við áðrenn tá valið bleiv útskrivað tað hevði mann eitt her og mann segði at tað kostar trýogtjúgu milliónir men allarhelst kanska er tað minni tí vit vita vit hava hoyrt nógv um tað lækkandi burðartalið og tað er jú kanska og tað lækkandi burðartalið tað kemur jú slagið út tey undir skúlaaldur sum eru tey mann kann siga dýrari í hesum førinum so tað er kanska lærri enn eftir men tað sum verður nú til náðarsettu eisini er tað at tað skal koma í gildi fyrsta januar í fimmogtjúgu og tað sum verður tá tað er tað at vit hava nógvar grønaðar orkustuðlar inni og teir lækka allir við fimmogtjúgu til komandi ár og eg haldi at hvørt fall tann metin sum mann hevur havt so dekkar hetta er væl og virðiliga tann kostnaðin og so kann rest fara til avlopu ella eg havi ikki dekkað um undirskotið har er tað nokk allarhelst so at so at tað er hvørt fall at leita okkara uppskotbóði og fígging vit haldu ikki at tað er ein eg haldi at vit haldu tikið undir við at mann hevur søgað at lakka ríkisveitingina og haldar eisini at mann eigur at streym møtur at halda fram við tí har eru kanska uppskotsetararnir ósamdur í mun til hvussu mann skal fíggja men vit haldu ikki at tað er hvørt fall ikki tann vegin men okur tú ert grøn orkskipan og har vita vit at stuðulin fer at lakka við fimmogtjúgu prosentum úr komandi árini og til okkumandi ár við sum mann sigur at onkur meting er at tað kostar kanska eini tvey hundrað milliónir so verður tað hálvtrýss milliónir sum til okkumandi ár tað dekkar væl virðiliga hetta her so tað er hvørt fall okkara boðarbátan ja og restin kann fara á turt staðar hjá fíggjaranum á frúðini
ja takk ærikur í okkurt støðan við mær sjeyngjørt væl takk fyri ja beini hann hevur verið eitt sindur inni á einum uppskoti um eina fígging men tað er ikki eitt uppskot til eina fígging tað eru skipanir sum eru ordiliga dýrar sum spakuliga verða avtiknar og nemliga koma inn á eitt stað har sum tað faktiskt er undirskot orsakað av tí politikkinum sum hevur verið frammanundan vit hava roynt at strama upp men altso har er undirskot har sær einki serligt út eg veit ikki ordiliga um tað er so ræðiliga ein hald fyri fígging so er tað í mun til at eg eri við orkuískoytinum um hvussu nógv mann skal eiga bók hvussu nógv húski kennir beinið í handilsdegnum har sum mann tjenar fey hundrað og fimmoghálvfjerðs túsund tilsamans og hvussu nógv arbeiðir fulla tíð hvussu nógv eru sum arbeiða fulla tíð
beinini johannesen gjørdu væl ja so nú er tað so sær at tá mann tosaði um okkara við orkuríksskotum so meini eg eisini at tað er húskið saman sær at ognin er ikki so vakri enn tað og hvussu tað eru tvey flokk til dømis sum tú tjenar kanska undir tær trýman túsund og tey vilja velja vilja seta til síðu so er tað skjótt at raka tær marka hálvtýrsdúsund og tað verður tað ringt hjá einum kanska landløgum at royna at seta pengar at til at at fáa eina fígging men tá tað kemur til við fíggingini eg so meini eg at mann hevði eina meting at tað kostar at tað kostar tvey hundrað milliónir í sær stuðulskipanir í dag og hetta er so tíggju prosent av tíð við fór langur ikki meira enn í dag restin kundi eg gera
eg hevði sum tey vilja so tað fyrr í morgunin næsturra røða er eirikur í jákupstovu
ger so væl takk fyri frøðufólkina ja hetta er uppskotið kanska mótsatt tí sum onkur kanska fekkja fatan av míni spurningum so haldi eg at uppskotið er gott onkur vildi enntá kalla at gera fyri eitt grønt uppskot tí talan er um endurnýtsløgum uppskotið sum eisini var frammi hesa tíðina í fjør einasti munurin er at miðflokkurin hesa ferð er komin uppí sum uppskotstillari uppskotið snýr seg um at økja barnafrádráttin so frádrátturin fer børn undir skúlaaldur hækka vit tvey trýss trýssun krónur um árið og frádrátturin fyri børn sum eru sjey til seytjan ár hækka vit fimtan hundrað krónur um árið sambært uppskotinum skal broyting fáa virknir frá fyrsta jarnbár næsta ár so hon kemur í gildi um eitt til lítið ár og útreiðsnan fyri landskassan verður mett at vera umleið trýogtjúgu milliónir krónur talan er fara longur aftur so er talan í grundini um frægastu og seinastu restirnar av skattuppskotinum sum undanfarna samgonga legði frambeint áðrenn løgtingsfeldið í tvey túsund og tjúgu mál sum viðvíkjandi sjálvum skattunum lítlan og ongan mun gjørdi og so slett yvirhøvur ikki hjá teimum leikru løntu so eg skilji øgiliga væl at tann parturin ikki er tikin við nú flokkarnir ansóðu men sum sagt eg haldi tað er gott at tað málið lagt fram tí tað er eitt gott høvi at viðgera skattapolitikk nú er einki umboð fyri sambandsloysni jú er eitt umboð fyri sambandsloysni framvegis men til dømisetti er tann tankin um at vit skulu fíggja tær føroysku familjurnar við at tær donsku familjurnar skulu betala tað hongur bara ikki saman í høvdinum hjá mær og tað var tað sum formaðurin í sambandsloysnum fórt fram meðan eg skili tað ikki men so er tað sagt men vit setaka tað her við viðmerkingunum sum ger eftir málir kanska enn meira aktuellt tí tá viðmerkingarnar til uppskotið eru farnar at taka nágv snøgg støði í lækkandi barnatalunum heldur enn bara hækkandi prísum tí tað er rætt og tað er ein tann størsta avbjóðingin í okkara samfeløgu yvirhøv at færri og færri børn verða fødd talið í fjør var fimm hundrað og fýraoghálvfjerðs fimm hundrað og fýraoghálvfjerðs segði eg sum er nógv minni enn miðal og miðal hevur verið umleið seks hundrað og hálvtrýss og eftir tí sum landsstýriskvinnan í heilsumálum uppfylt upplýsti frá sjúkrahúsverkinum fyri umleið einum mánaði síðan so sær tað í løtuni enn verri út fyri árið í ár bæði nú og fyri einum mánaði síðan so er av natúrligum orsøkum trupult at siga hvussu tø tørskvinnan upplýsti í svarinum til hon hálmi hannesen at vit skulu vænta tvey hundrað og einoghálvfjerðs børn í fyrru hálvari ár meðan tá ið fjør var tvey hundrað og áttaoghálvfems børn so ja tað er ein risa risa avbjóðing og eg vóni veruliga at at mann fær gjørt nakað við hetta og mann fær sett nakað í verk sum sum kann vísa hvat hvørji ting hvørji átøk mann kann gera sum hugin hjá fólki hjá familjum at seta børn í verðina taka vit tað sum samgongan higartil hevur gjørt so er landslestrarstuðurin til dømisakkar munandi umframt at fólk hava fingið ein lønarskattalætta sum er byrjaður at síggjast á lønarseðlunum hjá fólki serliga og tað hevur eisini hava fólk eisini verið áheppar at tað sæst serliga væl á stóra bólkinum á miðaløntum men eisini hjá bólkum við nakað lægri inntøkum og tað fer so at síggjast nakað betri komandi ár tá skattalættin heilt útrutlaður so fara inn í tølini so er tað soleiðis at hjá hjá einum hjá einari vanligari fultíðar arbeiðaraløn í tvey túsund og fimmogtjúgu sum í so næstar verður mett at liggja ímillum trý hundrað og tjúgu túsund og trý hundrað og fjøruti túsund krónur árliga so ferða tey at hava ein lønarskattalætta ímillum fimm hundrað og fimmogfjøruti og seks hundrað og tretivu krónur mánaðin meðan til dømis sjúkrarøktarfrøðingar og handverkarar í tvey túsund og fimmog trý hundrað og fjøruti krónur um mánaðin í mun til um hesin skattalættin ikki varð gjørdur skattalættin er kritiseraður fyri at ikki raka lægstu inntøkurnar nóg væl og tað er rætt men tey við lægri inntøkum hava framvegis fingið ein munandi størri skattalætta enn tey við hægri inntøkum eitt annað sum kanska meira beinraki rakar inn í trupulleikan við ov fáum og smáum børnum tað er tað málið sum í løtuni liggur í tinginum um at hækka hámarkið fyri útgjald barsilsskipanini frá fimmogtjúgu túsund til tretivu túsund krónur um mánaðin síðan ein lastursmaður fyri nógvum árum síðan legði uppskot fram um at minka hámarkið fyri barnsilsútgjaldið úr fimmogtretivu túsund til fimmogtjúgu túsund krónur hevur hámarkið staðið í stað og eg má viðganga at sjálvt um batar áhaldandi hava verið gjørdir fyri at leingja um tíðarskeið fyri barnsilsútgjald so haldi eg tað í øllum førum vera uppá tíðina ella faktiskt nógv for seint at hægsta útgjaldi skuldi í veruleikanum verið munandi hægri enn tretivu túsund taka vit til dømis bara og hyggja at virðinum á fimmogtjúgu túsund krónum í tvey túsund og fýra tá tað hámarkið var ásett so skuldi talið taka ordiliga einfalt sambært sínum prísroknaranum hjá hægstovuni so skuldi talið verið fýraogtretivu túsund trý hundrað og trettan krónur í fjør og so er tað so enn um meira í ár vónandi fáa vit tit til tað í einum seinni umfari hóast hæggingin frá fimmogtjúgu túsund at sjálvandi er ein munandi bæti og munandi verandi skipað um vit fara aftur til eftir uppskotið sum sum tað liggur við teimum grundgevingum sum eru so eri eg so eri eg positivur um tað um tankin er og tað trúgvi eg eisini uppá at tað skal eggja fólki til at seta fleiri børn í heimin men vit skulu siga at vit skulu raka meira beinta so hevði tað kanska verið enn snildari at brúkt allar ella ein størri part av teimum trýogtjúgu milliónum krónunum sum hetta uppskotið er metlað at kosta upp á at hækka barnafradráttin fyri børnini sum eru yngri enn seks ár í staðin fyri at taka báðar bólkarnar við tí at børn blíva fyrst null og tá upp til seks ár áðrenn tey blíva størri enn tað og og tað er væl tað tað snýr seg um um tað snýr seg um at tað snýr seg um at fáa smábørn í heimin um tað snýr seg um at gera nakað við tað lækkandi burðartalu og so eru tey tey við fíggingini og vera lítið sindur inn á tí okkurt boð er kanska ókey men tað hevði verið interessant at vita um um tað kunnu koma tankar um onkur onnur onkur ting sum koma afturat eg veit ikki hvat tað skuldi vera kanska teir hava nøkur boð til hetta hetta málið skal fáa eina góða viðgerð í fíggjarnevndini tí tað er tað talar veruliga til nakað sum gevur meining tá tá tá tá tann útreiðsluparti men tað hongur saman at mann setir inn uppá børnini men eg kundi gott hugsað mær at tá ið vit fara viðgera tað at mann tosar eitt sindur um fígging tí at eg tími og eg haldi ikki tað er rætt at vit fara at gjøgnumføra ting í dag sum eru ófíggjaði og eg havi fágt stóra virðing fyri at fólkaflokkurin tá ið vit gjøgnumførdu skattalættanini ikki tóku undir við skattalættanum sjálvum tá ið tey nú ikki tóku undir við fíggingina av tí
so er tað viðmerkingar hann á jensen gjørt væl takk fyri fólk við hana ja eirikur jákstov og hann kom nevnir inn á at tað var ein av okkara at tá hann metir sum so nógv onnur at ein av okkara allasta størsta avbjóðingum er at tað verða sum fáa børn fødd í føroyum nú í mun til tað vit verða eru von við í føroyum tað sum eg bara hevði hug til at spyrja tað er um hann hevði lagt merki til at onkur búskaparfrøðingur líka sum hevur roynt at burturforklára at tað kanska slagis ikki eru nøkur avbjóðing og og eg sk tá ordiliga tí at leingi hava búskaparfrøðingar sagt at tað er fólkasamanseting sum tingin sum er ein av teimum størsta avbjóðingunum at blíva fleiri fleiri eldri og tað blívur jú verri jú færri børn verða fødd so hvussu kann tað vera til at summi búskaparfrøðingar siga at jamen tað er sum so ikki nakra trupulleiki at vit fáa færri og færri børn eg veit ikki at mann gjørt sær nakað tankar um tað men annars kundu vit samskifta um tað longri
ja takk fyri at áðrenn eg svari so eg skal líka skulu rætta meg sjálvan at miðflokkurin tók heldur ikki undir við hvørki fíggingini ella sjálvum skattalættanum tá áðrenn jól og so tali eg tað rætta gera tá hon ikki tekur undir fíggingina til hon og jensen til munn til teir spurningar sum eru har eg havi sæð okkurt sum sum líkist tað sum sum hanna jensen sigur og tað sýstirnar sum eg havi skilt tað og um vit meinar við tað sama so er tað nokk soleiðis at tað er onkur sum hon funnir fram til summi fólk við teimum skipanum sum vit hava í dag ikki blíva eitt íkast í okkara samfelag ígjøgnum teirra livið tí tað er nokk soleiðis at honga saman eg má viðganga at eg skilji tað heldur ikki ordiliga men tað má hava nakað at um tað veruliga er so so má tað hava nakað at gera við tær skipanurnar sum vit hava sett upp í samfelagnum um um vit faktiskt hava um vit um vit hava so góðar skipanir at at tað gevur betri meining at vit ikki eru til vit gjørdu tað tað er tað er tað er
beinir johannesen viðmerking hjá tú væl takk fyri tú og takk til eirik jacobsen fyri eina góða og sakliga viðgerðamál áðrenn hann noyðast viðgjørdi okkara uppskot seriøst haldi eg men eg fangar tú eitt sum eirik jacobsen segði hann segði hann helt kanska at mann kundi byrja við at bara økt barnafotum fyri tey undir skúlaaldur altso tí at tað er kanska har ið trupulleikin liggur í dag við einum fallandi burðartali skal sinnara til at hyggja eftir um mann kann gera broytingar góðskotis
eg tími ordiliga væl at diskutera hvussu um tað býtið sum liggur ímillum har um og eisini kanska at at fáa fram í viðgerðini um hetta er nakað mann heldur kann gera mun men vit mugu í øllum førum óvansa at tosa um eina fígging eisini tí tað vit hava gjøgnumført eina skattaumlegging sum var fíggjað og eg haldi at vit skulu halda fram við at hava ein at at royna at fáa hesa skúldina uppá turt aftan á at øgilja nógvar pengar
gottur ígjøgnum øgiliga nógvar takk fær ja takk síðan er tað handlaði
densin sum fær orðið ger so væl takk fyri frá forkvinna hetta her er eitt sórt lógaruppskot sum eg tími ordiliga væl at mær dámar væl at viðgera lógaruppskot sum snúgvar seg um barnafrádrátt og um skattalætta og tílíkt og eg kann bara siga tað at frá sum kommunapolitikari í nógv ár so hevur tað altíð verið eitt sum eg havi raðfestað viðgjørt fíggjarætlan tað er at royna at fáa barnafrádráttina upp og og ikki minst at fáa skattabrosentið sett niður tað haldi eg sjálvum sær ger nakað fyri familjurnar og familjurnar so ymiskar sum tær eru tað eru tær sum sum dríva hetta her samfelagið fram har eru fólk sum arbeiða og og har eru fólk sum vaksa til sum sum blíva borgarar og sum fáa ymiskar førleiklar røkja og allar okkara goyrar í framtíðini so tað gevur øll at góða heining og so tí havi eg lisið hetta her uppskotið við stórum áhuga og sjálvandi og samskifta eitt sindur við mínari samgongufelagar og summar av teimum um ja í hvønn mun vit hava raðfesti frádráttir í mun til lætta á lønarskatt og annað og tað vil siga at hetta er jú vit mugu bara til viðurkenna hetta er eitt amboð í amboðskassanum at lætta um hjá hjá borgarum ella hjá familjum tað er frádráttur men men men vit hava so valt at brúka nøkur onnur amboð í sama endamál og tað hava vit gjørt faktiskt í á nógvan hátt fleiri hava verið uppi og sagt hvat vit hava gjørt samgongansjónum kom til at so vit hava jú framt ein skattalætta sum ikki er útfasaður fult enn og har eru tvey hundrað milliónir satsaðar uppá tað mann kann altíð kjakast um hvussu stigini í skattaskipanini skulu setast men tað hava vit so valt at markera so eisini at teir lønarbólkar har sum øgiliga nógvar kvinnur arbeiða og sum sum kanska stríðast eisini kanska stakir uppihaldar og og kvinnur sum annars ja kanska ikki eru tær sum hava tí tí tær hægstu lønirnar men gera eitt øgiliga týdningarmikið av arbeiði í samfelagnum har hava vit valt at leggja bulin í skattalætanum og síðani so hava vit síðani so hava vit eisini dagført javnað javnað ymiskar veitingar og og mangt annað og tað verður eisini arbeitt víðari við hyggja eftir vit hava sjálvandi arbeitt við familjuískoyti og orkaískoyti og annað so tað verður sjálvandi arbeitt alla tíðina við hvussu er støðan hjá tí føroyska fólkinum hvussu er støðan hjá tí føroysku familjuni og vit hava ymisk tekin sum vit kunnu meta tað eftir og tað haldi eg at vit sum bæði sum løgting og sum landsstýri skulu fylgja væl við í í øllum førum so hava vit upplivað øll somul eina tíð við nógvum broytingum nógvum byltingum sum eisini hava havt trýst á gerandisdagin við sær millum annað prísvøkstur vegna vegna ymsar orsøkir úti á heimi og hetta uppskotið tað leggur upp til at mann flytur nakrar upp hæddir í grein tvey stykki eitt fyrsta punkt at har blíva níggju túsund og tvey hundrað krónur broyttar til ellivu túsund og tvey hundrað krónur og tað vil siga har fer upphæddin tvey túsund upp og so tann upphæddin sum eitur seks túsund og fimm hundrað blívur broytt til átta túsund og har fer upphæddin fimtan hundrað upp og hetta ætlar mann skal koma í gildi fyrsta januar fimmogtjúgu og sjálvandi vist vit ikki taka undir við hesum málinum so hava vit jú framhaldandi møguleika at arbeiða við átøkum í sambandi við fíggjarlógina komandi tað eru øllum førum áhugavert at hetta eru nøkur uppskot sum koma fram kanska til hugskotsbankan til meðan vit hyggja eftir hvussu tann føroyska familjan hevur tað men her manglar fíggingin og fleiri hava verið inni á tí og eg kundi kanska nevnt tað tað fyribrigdið sum ikki verður so ræðnøgd frammi í seinastu tíðina men tað var øgiliga nógv frammi tað er høvdið her sum eitur søgduarbeiði eg haldi tað verið áhugavert við seg vit sett okkum fyri at kanna í hvønn mun vit hava virksemið í tí almenna goyranum og tað rokni ikki endiliga vit inn á gólvinum men longri uppi í løgunum sum møguliga elva til søgduarbeiði eg sigi ikki at tað er so men eg sigi at tað hevði verið eitt øvilsi sum mær hevði dámað tí tað hevði lætt um lívið og gjørt tað einfaldari úti í stovn úti á stovnum og hvat skal eg siga skúlum og og ymsasta staðnið ja alt slag av stovnum og mann hevði kanska spart nakrar krónur so eg sigi ikki tað er so men eg vil bara kasta tað inn á borðið tí nú hava nógv tosað um ríkisveiting og annað men men at viðseta er so at tað er okkurt arbeiði sum ikki er alneyt at hava okkum dámar at hava tað og sum kanska streingir skipanina niðureftir og hon møguliga kostar eitt sindur eyka at fáa framt so haldi eg at vit skulu kanska byrja at lúka tað út so hetta er mítt hugskot hvussu mann skal fara út og finna onkra fígging sum er eitt alternativ til tað sum vit longu hava gjørt vit hava jú hækkað nøkur gjøld og prísstaldsreglerað alt møguligt sum vit jú mugu gera tí at tann almennu goyrin kann ikki liva óð ávirkaður av at allur heimurin dýrkar tann almennu goyrin og lønirnar eru hækkaðar nemliga tí vit mugu fyri halda okkum til tað tað kostnarstøðið sum sum eisini kemur inn á okkum so tað stuttar lang er tað at eg vænti ikki at framsøkan fer at atkvøða fyri hesum málunum uttan so at mann fann eina semju um eina ordiliga skilagóða fígging sum allir flokkarnir sum sum leggja upp til eitt her og øll samgongan helt var eitt ordiliga gott hugskot men eg kann bara enda við tí sum eg byrjaði við at mær dámar øgiliga væl at at veita barnafrádrátt og mær dámar øgiliga væl at at arbeiða við skattalættum og øðrum batum hjá familjunum og akkurát tey bæði amboðini eru nokk tey allarbesta tí sjálvandi kann mann fara inn og og lækka at mann kann geva frádráttir í ymiskum skipanunum til ávísar bólkar og og lækka prísir og annað trupulleikin er bara tað og tað hava vit sæð millum annað við úrslitini hjá bankunum ikki fyri at fara inn í tað ikki fyri at ljóða kritisk men at tað er so lætt hjá teimum sum sita og rokna alt út at skrúva upp á prísir so tað er kanska líka gott at veita eina eina barnafrádrátt sum at skrúva upp á onkrar prísir sum ein stuðul men tað er so bara mín hugburður til tað so hetta er eitt ordiliga hugfarsligt hugskot men tá ið tú ikki fíggja so er tað faktiskt ómøguliga hugligt hjá okkum at taka undirvítið men nevndarviðgerð skal heilt sikkurt vera góð og viðkomandi og og kanska vit eisini finna okkurt felags steg um hvat arbeið skal við fram ímóti fyrsta januar fimmogtjúgu sum kann gera tað betri fyri tað føroysku barnafamiljurnar tí tað er metir sjálv ein stórur trupulleiki viss fólk ikki vága sær at seta børn í verðina og tíbetur fara vit at hækka hægsta út útgjaldið fyri barnsøl við fimm túsund krónum og hetta kann vera gott afturat um so er at tað er fíggjarligar orsøkir til at færri børn varð fødd í føroyum
ja takk so er tað viðmerkingar argur í okkum stíkjum svøvnum ja takk fyri frá fólkum eg haldi ikki tað ger nakað um vit eru eitt sindur kritisk nú vit síggja ikki úrslitini hjá bankinum tað haldi eg ikki at eg haldi at mann er kritiskur kunnu undrast á tað sum er liggur í tí men tað verðist niður tankin um sótuarbeiði sum fekk meg til at gera eina viðmerking tí tað er kanska so ella eg veit ikki at hann hevði ensamt hugsað um tað um tað kann hugsast at vit hava nakrir skipanir í føroyum sum framvegis í dag eru merktar av at vit hava tiki samfelagast skipanir úr nógv størri londum enn okkara við staðin fyri at vit gera okkara egnu skipanir sum kanska eru eitt sindur effektivari í til ta støddina
hanna jensen ger so væl takk fyri frá forkvinna og tað er ikki so at eg ætli mær at hava tað upp á hald at vit gera eina rúkku av sótuarbeiði men tað tað tað kemur til mín at vit kanska ikki hava kannað okkara goyrar nóg væl og og spurt okkum sjálvi er okkurt her sum vit hvussu í eina tíð kunnu lata vera við at gera at brúka lønartímar til og sum kanska trýstir onnur til at brúka aðrar lønartímar til at uppfylla ymiskt og og og spurningurin er um vit brúka tað greiningartilfarið og um vit brúka tað data til nakað viss vit brúka tað til tað av tí sum kemur inn so er tað fínt men viss vit ikki brúka tað so kunnu vit kanska eisini ja lat meg ikki fara so ræðuligt at nýða tær men eg haldi at tað er vert at taka tað við í í í í amboðskassan tá vit skulu finna fígging til tey heilt grundleggjandi tingini sum er gerandisdagurin hjá hjá okkum sum búgvur í føroyum og barnafamiljurnar at tær kunnu hava so dráð sær rúm at tær kunnu
høgt sær tað beinini í handilsen gjørt væl takk fyri tá tú hevur gjørt sær fyri einari góða røðu har hon viðgjørdi hann hjá okkara uppskoti í hós og har hon hevði sæð at hetta var gott til hugskotsbankan hjá samgonguni eg var okkara glaður fyri at vit kunnu gera okkara íkast til hann og eg ikki hvussu stórur hann er nokk ikki so stórur sum hinir bankarnir honum tosaði um men men tað er akkurát her við hesum hon nevndi hon tað seituarbeiði og annað so og hvussu nakað nakað mann burdi faktiskt tikið nógv størri í álvara at tikið og hugt eftir hvat fær mann verðiliga burtur úr tá ið mann pengur mann gevur út tí tað vísti seg ferðaftan ferð í nógvar og tað kunnu kanska vit eiga kanska allir flokkar avbyrgjuliga av at útreiðirnar tær vaksa skjótari skjótari og skjótari inntøkurnar og tað má mann
hanna jensen ger so væl takk fyri frá forkvinna ja eg haldi hvussu er tað at vit skylda hvørjum øðrum øll somul at hvussu vit sæðu siga trimma okkara forbrúk og og og tað kann vera at tað onkustaðni í tí almenna goyran er okkurt sum vit kunnu spyrja okkurt sjálvi skulu vit halda fram við at gera tað her og ella skulu vit kanska leggja um í eina tíð og gera eitt sindur minni av hasum fyri at brúka orkun upp á tað grundleggjandi og fyri at lætta um hjá tí vanliga føroyskum at vit kunnu hava nægri skatt og at vit eisini kunnu um vit vilja hækka barnafrádráttin so er sæð at tað er har raðfestingarnar liggja men at vit samstundis hava effektivar og góðar stovnar sum gera kjarniarbeiðið ordiliga væl men eg haldi tað at tað tað kunnu vit gott brúka lítið sindur av og vit kunnu koyra radarin inni yvir okkara skipanir og og kanna
gera vit alt máta rætta mátan takk fyri frá fólkvegnum ja takk síðani er næstur røðari stefan klempolsen
ger so væl ja takk fyri frá fólkuna fyrst av øllum vilja vit í miðflokkinum takka fólkaflokkinum og sambandsflokkinum at taka okkum við sum uppskotstillarar tað var soleiðis at hetta var jú ein partur av skattalættanum í farna valskeiði tá ið vit vóru í samgongusamhemsflokkum og at tað bleiv lagt fram síðsta ting og vit góvu tí fullan stuðul og vóru tó ikki uppi á sum uppskotstillarar men tað eru vit so hesa ferð og tað er tí at vit taka fult undir við at at hækka barnafrádráttin og tað sum samgongan hinum hevur gjørt sum fleiri vinja var at mann heldur enn at geva ein skattalætta so fær mann í holt við eina skattaumskipan har mann koyrdi avgjøldini upp og koyrdi skattið niður altso inntøksskattið niður tað er tað stuttligt at langa vit hava havt tað diskussiónina men hetta uppskotið tað snýr seg um ein barnafrádrátt og eg trúgvi at alt handlar ikki um pengar tað sigur seg sjálvt men eg trúgvi at hetta kann vera við til at familjur fara at trívast og eg haldi at tað rakar øgiliga rætt við at mann skal geva ein lætta og so er tað eisini hetta burðaravlopið sum er komið øgiliga nógv í fokus nú og eg minnist at til fólkatingsvalið tað er so ræðiliga stutt síðani tað gekk eg og eg sjálvur og rópti um og royndi at vísa á at vit eru eitt fyri dømi fyri danmark og fyri onnur lond tí vit hava nógv hægri burðaravlop tað lá hann kanska á tvey komma fýra tvey komma fimm og so kom tað niðuráftur tvey komma eitt tvey komma tvey har á leið og nú eru vit sum farin skramblaðandi undir hetta kritiska markið fyri at okkara demografi at talið í minsta lagi skal vera stabilt men tað gongur í fullstendiga skeiva vegin og tað kann hugsast og tað er ringt at meta um at slík tiltøk sum hetta uppskot sum hetta altso hesum barnafróðdrátturin ella barnsildskipanin ella hetta ella tá pengarnir fylgja barnum ella onnur hugskot kunnu sikkurt stimbur undir hetta men men eg trúgvi ikki at tað loysir trupulleikan einsamalt og tað hevði verið øgiliga gott sum vit í miðflokkinum øvstu vístu at fingið at at grava kibbur í hesum her um mann kundi finn funnið onkrar orsøkir til at burðaraðlopið lækkar so nógv tí tað kunnu vera nógvar aðrar orsøkir til at at tað lækkar at mann gjørdi eina veruliga kanning av tí tí tað haldu vit øll her á løgtingi og øll føroya fólk hava indressu í at finna útav hvør orsøkir lættir og trýogtjúgu milliónir krónur og so verður sjálvandi beinleiðis spurt um fíggingina av hesum og vit í miðflokkinum vit hava fokseri upp á kostnaðin av tí grøna politikkinum sum vit føra í dag í føroyum og vit nærkast faktiskt fýra hundrað milliónum fýra hundrað milliónir sum eru farnar til grønan stuðul og bara í ár brúka vit hálvtrýss milliónir krónur upp á grønan stuðul og miðflokkurin var faktiskt orsøk til at at at samgongan tá ið tað løgdu ella at tá hendan samgongan legði fíggjarlóg var uppskotið fyri innverandi ár tá ið spurt seg fram so var eitt spartiltak har sum spardu teimum fimmogtjúgu milliónir fyri at lækka stuðulin til luksus elbilar tað var tað heitur sum tað málið fekk og men tær fimmogtjúgu milliónar eru longu brúktar tær vóru við til at fíggja ein persónsfaradrátt sum í sambandi lønar lyftir við sínum rætt so eg veit ikki samgongan hevur longu brúkt ein stóran klump av pengum sum sum vit hava longu víst á og vit koma og vit vísa áhaldandi at koma áhaldandi og vísa á ella kasta ljós á tað grøna politikkin tí at tað er øgiliga viktigt at vit byrja nú at fassa hasar skipanirnar út tí at tað kemur at kosta okkum alt ov nógv at tað er eitt longri sign kemur at kosta okkum alt ov nógv og tað er ikki rætt at mann blívur við at stuðla einum produkti tað eitt produkti má kunna brúkast og keypast uttan stuðul frá landskassum í so nógv ár fram men eg skal ikki blíva at vassa í hasum vit koma kanska meira enn at hatta í morgin sum rakar beint inn í hendan grøna politikkin onkur er víst á blokkin og har hava vit í miðflokkinum víst á at vit faktiskt halda at tað er skeivt at mann skerur í blokkin bloksstuðulin úr danmark áðrenn mann hevur gjørt hesa uppgerðina altso ein uppgerð av tí veruliga peningastreyminum sum ferðir millum londini og dekkar altso kann tað hugsast at blokkurin er høgur dekka tað sum sum danir kanska vinnu av og at hava føroyingar við í ríkisfelagsskapinum og tað sum hanna jensen vísti á við við søituarbeiði var faktiskt øgiliga áðurvert eisini og tað kundi verið ein rúgva øðrum sparitiltøkum ella umskipanum sum mann kundi sett í verk men har má eg bara vísa á at tað er øgiliga trupult at mann situr í andstøðu at fara at gera eina keyppu umskipan og koma við øllum møguligum uppskotum arbeiðsorkandi er øgiliga avmarkað at tann mann situr í andstøðu mann hevur ikki eina rúgvu av grundan um seg men eg haldi at vit øllum kunnu siga at eitt av tí sum vit royna at vísa ávísum uppskotum er at hetta rakar betri enn enn tann skattaumskipan sum mann hevur sett í verk hetta fer beint til barnafamiljurnar og tað kann hugsast at hetta hjálpir upp á tað lækkandi burðarálopið sum er øgiliga grundleggjandi fyri okkara land og tí haldi eg at hetta her skuldi havt verið ein partur av skattaumskipan sum samgongan koyrdi ígjøgnum fyri jól og tað er ein av orsøkunum til at hetta uppskot verður lagt
takk erur tú í okkurt støðum viðmerking gjørt væl ja takk fyri frá fólkum ná hetta er sum sum stefan poulsen nevnir um bloksstuðulin og um støddina og honum og tí kanningina mann átti at gjørt um hvat hvat føroyar eru verdar eg haldi at vit skulu gera tí kanningina men eg eri eisini púra sannførdur um at vit skuldu fingið bloksstuðul eftir hvat føroyar eru verdar at eiga so skuldi hann verið so ræðuliga nógv hægri altso so skuldu tey verið nógvar milliardir við fingu eg klári ikki at seta prís á hvussu nógvar føroyar eru verdar hjá mær men altso tað eru gýskir ræðuliga nógv meira enn tað sum bloksstuðulin er nú og tí er hann í veruleikanum bara til forseting í mun til hetta við fíggingini so er tað sær grøna orðklárt nærhugt sær at vita um stefan poulsen hevði nakað boð sum ikki var í stríð við veðurlagspolitikkin
stefan klámar poulsen gjørt so væl ja fyri okkum føroyingar so eru føroyar prísleys tú hevur ringt at seta eitt peningarligt virði á føroyar men men tað verður sjálvum hugsment av peningastrimum ja og tað eg havi slett ikki tað fulla av myndina sjálvur men tað kann vera alt frá frá frá naturpengum og til til alt millum maður og áðrenn tað er gjørt so halda vit tað skeivt at mann mann sker í blokkin ella sker av blokkinum og jú tað kundi verið onnur tiltøk enn enn enn akkurát tann grøna politikkurin men ella inn handan grøna politikkin og jú vit tóku undir við einum uppskoti til samtyktar men sum var fyri lurta eftir tí orðaskiftinum og at vit sum hann var har ímeðan tingbólkurin hjá miðflokkinum var úti hjá landsstýrismálunum sum var av umhvørvismálum so løgdu vit øgiliga stóran dent á akkurát tað sum vit kritisera beint nú og tað var vendreytta sosialt rætt vendreytta sosialt rætt fingið fægst ikki eitt serligt gott svar uppá tað sum ein part av samgonguni sum samtykti hetta uppskotið men vit vildu nevndiliga ikki at tað skuldi vera ein lóg men uppskotið samtyktar sum mann jú kann víkja frá vistir neyðugt og tað halda vit absolutt tað er í dag
eyð tí sært mann niclasen gjørt væl takk fyri forkvennan nú snakk um at fíggja at tað er uppskotið her so vit okum gott at ein av teimum tingunum sum hevði verið við til at fíggja eina forferdiga rúgvu av teimum fyriskipansum og kanska føløgum mangla fangar til í dag tað hevði verið við so hvør eftir oljuni tað er bara líka at fáa tað staðfest tað hevði verið við til at hjálpa okkum og blokkurin á neyð kanska blivu heilt ósjónligir vist tað hendi fyri okkum men eg haldi faktiskt tað er eina eina vorð verið hopleyst afturúr á á íbúðarmarknaðinum og okur hava nógv verið afturúrshild í ja okur eru afturúrshild við tretivu fjøruti árum og tað haldi eg eina teimum tingunum hvussu skulu hava skil baðst tá ið tann prísurin fer niður okur hava so eisini valt ymiskar stuðulsskipanir til dømis og rentustuðulum førdi mann inn tá tað var ein orsøk til tað men í staðin frá havt tað skuldi mann sjálvandi havt bolivstøttið men ikki hvussu eitur á føroyskum íbúðarstuðul tað er eingin loyna at tað eru summi sum stríðast meira
stefan klein poulsen gjørt væl ja fyri fólkum á bílustuðul var júst á teimum punktum sum miðfloppurin hevði á valsránni tí vit haldu at tað er eitt skilagott uppskot at fara í holt við men tað kanska krevur nokk so nógv at seta tað í verk tað mugu bara kennast og altso bústaðirnir eru kanska farnir frá at vera eitt heim til at vera eitt spikulatiónsobjekt og tað er eitt problem tað er kempur problem og tey ungu familjurnar hava øgiliga trupult við at fáa eitt stað at búgva í øll førin sítt egna heim og fer mann út at leiga so er tað øgiliga dýrt og eg haldi at øll eru her inni vilja at bøta upp á tað men tað er bara ikki so lætt tí at fólkatalið er vaksin nógv og íbúðirnar fylgja ikki við men fyri líka komuna tað fyrsta sum hevði sarpman niclasen nevndi hetta við olju so eru vit púra samdur í at eg eri olja ið vit føroyska undirgrundum so skal mann fara eftir tí og eru tað onnur mineralir sum vit verða fara eftir so sjálvandi fara vit eftir tí
og fíggja okkara samfelag takk fyri ja takk næsta røða verður rutt vang landsstýriskvinnufíggjarmálum
ger so væl takk fyri fólkina haldi at fólk søgdu vera ein rættiliga áhugaverd viðgerð av hasum uppskotinum frá andstøðuni um at økja um barnafrádráttin í landskassanum og lat meg siga beinanvegin at eg haldi at sjálvum sær so er hetta uppskotið eitt gott uppskot og tað hevði verið gott at kunna lækka og orsaka økja um barnafrádráttin søgist at familjur høvdu ein lakri skatt tað er sagt so ofta og eg vildi visti at hatta var eitt uppskot sum kom fram á ein landsstýrisfundi ella ein samgongufundi so hevði eg sagt tað sama sum eg fari at siga nú fínasta slag finna tit fíggingina so skal eg seta eftir verk tað er eitt sindur so eitt standard svar frá mær og tað vil eg eisini siga her sum mann má vísa á eina fígging eg fari eisini at vísa til erhard joensen eg haldi eg veit ikki um tær á facebook ella ongantíð hann segði erhard sum situr her umboðar sambandsflokkin sum eisini hevur lagt hatta her uppskotið fram at tað skuldi verið soleiðis at uppskot lógaruppskot sum ikki vóru fíggjaði tey skuldu verið avvíst í løgtinginum eg rokni við at so kundu tingfólk farið niður í hálva tíð so kundu vit eisini spartast yndir lønini kanska hjá tingfólki nei hatta var sjálvandi skemt men men sjálvandi má mann hyggja eftir tá ið mann minkar nokk so ógvusliga sum hetta er í inntøkunum hjá landskassanum so má mann vísa á hvat mann so annars ger tí illa verður úrslitið hjá landskassanum illa og tað vita vit at sum støðan er í dag so er tað at senda enn eina rokning til okkara eftirkomari og eg haldi at tað er byrja at siga inn at tað er eitt forstáilsi fyri tí politiskt at tað verða vit noydd til at gera frameftir at fíggja tað sum vit gera eg helt at tað var øgiliga viktigt at vit finga lækka lønarskattin og tað var tað var ein av orsøkunum til at vit ikki tóku hetta við í tí skattalætanum hjá okkum sjálvt um tað eisini hevði verið gott um at kunna lætta um serliga nógv hjá barnafamiljum men so er skattatrýstið í føroyum á inntøku alt alt alt alt ov høgt og tí eri eg sera fegin um at vit hava framt ein skattalætta lættir um serliga hjá miðaløntum og eisini tí at tað er serliga miðalønt vit hava brúk fyri skulu arbeiða meir vit síggja eina øgiliga stóri partur av teimum sum eitt nú arbeiða í umsákanarstørvum tey arbeiða niðurseta tíð og eg veit at ein orsøk hjá nógvum at tey arbeiða niðurseta tíð er at tá ið tey fara upp í tí so uppliva tey at tað fer lutfalsliga so nógv í skatti at tey fara bara niður aftur í tí tí tey uppliva at tað fæst so lítið burtur úr at arbeiða fulla tíð og tað fer hendan her skattaumleggingin at hjálpa uppá tú fert at merkja tað at tú hevur meira eftir tá ið tú tekur eina eykavakt og nú varð víst á at hetta skuldi vera ein so ein sosialt skeivur skattalætta ein avbjóðing at geva skattalætta í landsskatti til tey lægst løntu tí at tey rinda so lágan skatt so tað er torført og tí var tað heldur ikki eitt vánaligt uppskot sum var fyri í gjár at lata kommunurnar hækka botnfrádráttin tí tað hevði kunnað gjørt mun hjá teimum allar lægst løntu men veruleikin er at tað er blivið so eftir seinni árini í føroyum at vit einki hava gjørt við skattastigan at fólk við miðal løn í veruleikanum tað betalir ikki toppskatt men tey betala alt alt ov høgan skatt og tað hava vit hjálpt uppá við tí skattaumleggingini sum vit hava gjørt og tað haldi eg at tað var gott at vit gjørdu tað og tað er eitt av teimum tingum sum eg eri sera sera glað fyri at vit hava framt í hesum samgonguskeiðnum og so sigur mann ja mann fíggja tað við við øktum gjøldum men vit so tekur eina vanliga barnafamilju ella eina vanliga familju sum tjenar har sum annar tjenar fimm hundrað túsund og hin trý hundrað og tað er ikki nógv í dag tí at lønirnar eru hækkaðar so ógvusliga við við seinastu lønarhækkingunum so hevur ein sovorðin familja fimtan hundrað og hálvtrýss krónur meira eftir um mánaðin av skattalættanum myki við lønarhækkingarnar og í øktum gjøldum vissu tey hava eina høga nýtslu so koma tey at betala tvey hundrað og níggju krónur í øktum el og og oljugøldum statuveg hava tey trettan og yvir trettan hundrað krónur meira eftir um mánaðin bara av skattalættanum og eg eri so sera fegin um at vit fáa gjørt hatta akkurát nú nemliga tá ið lønirnar hækka soleiðis at fólk ikki uppliva at alt verður bara etið upp av skatti stadvegur hava vit høgan skatt í føroyum men hann er lækkaður og lækkar enn meira komandi ár hjá miðaløntum eg haldi eisini at at vit skulu hava í huga at tey seinnu árini eru bøtt munandi um sosialar skipanir í føroyum vilkórin ella treytirnar livir treytirnar hjá einum einligum forsyrgjara eru nakrar heilt aðrar í dag enn teir vóru fyri tíggju fimtan tjúgu árum síðani tú ert rættiliga væl fyri sum einligur forsyrgjari í dag í føroyum eisini ella kanska serliga vist tú hevur eina lága inntøku trupulleikin er oftani at tá tú ert upp í inntøku so beginnir tað at pína tí at tá missir tú ymsar frátrátt og ymiskar veitingar men ein ein lág lønar einligur forsyrgjari verður loftaður av góðum skipanum í dag vit hava eisini økt um lestrarstuðulin og serliga fyri barnafamiljur eg haldi at tað ger heldur einki um vit seta inn við einum skattalætta til tey miðaløntu tí vit síggja eisini at eitt nú bústaðar útreiðslur hjá miðaløntum eru hækkaðar tey seinnu árini ja eg kundi skrivað mær hvørt so skil mann ikki síni egnu notatur og nú eri eg eitt sindur har nú tað bleiv sagt at lønarhækkingin hjá tingfólkum var eg minnist ikki haldi tað var bára stein nielsen sum samanløknaði skattalættan og so lønarhækkingina hjá tingfólkum men har er at minnast til at skattalættin sum vit hava samtykt er soleiðis skrúvaður saman at kemur tú upp á eina ársintøku upp á seks hundrað túsund og omanfyri tað ja men so fært tú ongan skattalætta og tí gevur tað eisini meining til at at tey hægst løntu nú fáa forholdsvís høga lønarhækkingu í krónum at tey hægst løntu ikki fáa lut í skattalættanum tað kanska serliga kemur til sín rætt nú tá ið vit síggja stóra munin í lønarhækkingunum í krónum og oyrum tó skulu vit minnast til at hetta er tað sum hendir alla tíðina tá ið vit hækka í prosentum tað blívur bara so øgiliga sjónligt nú tí at prosentini eru so høg og prosentini eru so høg tí vit hava so høga effluktión men í veruleikanum er hetta tað sum hendir alla tíðina bara í minni upphæddum hvørja ferð og hetta er her við at fíggja eg plagi at vísa á tað sum undanfarna samgonga gjørdi tá ið hon kom til í tvey túsund og víkjan tað liggur eitt skriv frá landsbankanum tað liggur ein útrokning inni á heimasíðuni hjá løgtinginum í sambandi við tey málini sum vóru samtykt tá tá gjørdi mann nøkur ting sum vóru øgiliga góð einki av teimum var fíggjað bara tað fyrsta árið kostaði tað meira enn hundrað milliónir og útrokningin hjá landsbankanum vísti at yvir tretivu ár komu tey átøkini at kosta tað er tað sum vit vænta í mesta lagi ein suðuroyatunnil kemur at kosta vit høvdu havt pengarnir til ein suðuroyatunnil so skuldi mann sagt vissu tey átøkini vórðu fíggjaðir sum hann gjørdi á heysti tvey túsund og nítjan men tíverri rokningin bleiv enn eina ferð send til eftirkomarnir og tað má vera slutt við tí
takk síðan eru tað viðmerkingar stóð fólk ein pálsøkjørsvæl ja frá fólkum at tað varð nettu upp hetta sum ruttan kom inn á við markið á seks hundrað túsund altso tað at toppskatturin bleiv fluttur frá átta hundrað túsund niður seks hundrað túsund ið so vit ikki fóru heilt skeivur so er tað rættiliga stórur prosentpartur sum liggur oman fyri hetta markið og mann kann siga at í dag ja so høvdu hes fólkini sum liggja á hasum lønarlagnum ikki brúk fyri ein skattarlætta men yvir tí so kann tað hugsast kanska yvir um tíggju ár at hálvtrýss prosent av føroyingum liggja oman fyri hatta markið á seks hundrað túsund tí at sum landsstýriskvinna vísir at lønir vaksa tí vil eg brúka høvi og spyrja landsstýriskvinnum hvussu tað gongur við at arbeiða við at prísthaldssjavna bæði skattastigan og avgjøld og alt annað soleiðis at alt ikki verður skeikla av inflatiónini soleiðis triðja fjórð og fimta hvørt ár og eitt aftur skulu inn á tilagar bara bergrund av hvussu gongur arbeiðið við at prísða seg
ja tað er nevniliga áhugavert og tað skal eisini sigast at serfrøðin úr fíggjarmálaráðnum helt ikki at tað var serliga smart at lakka tað har markað alt niðri seks hundrað túsund tí at tað er tað er rættiliga stórur partur av føroyafólki sum liggur omanfyri men tað bleiv so ein politisk semja um at tað skuldi gerast og kanska er tað gott sæð í ljósinum av hvussu nógv ella hvussu lønirnar eru takkaðar síðani tá hetta er við at prísethaldsjavna skattastigan er eitt av teimum uppskotunum sum eg vóni at vit kunnu liggja fyri tingið í heyst ella í hvussu er í komandi tingsetu tað kemur nokk ikki at verða relevant fyrr enn í ella tað kemur ikki at verða relevant fyrr enn í seksogtjúgu so tað hæstar ikki sum so men tað er eitt av tí sum liggur á borðinum og sum vit skulu avkreiða í hesum
tey hava verið tá ið landsstýriskvinnan hevur verið eitt sindur inn á og kanska vit eisini viðgera hava verið nokk so nógv inn á tí fíggjarliga rásarúminum hjá familjunum tí tí hetta uppskotið er komið tá tað eisini tosar eitt sindur um tað fíggjarliga rásarúmið í landskapssavninum sum kanska ikki er so gott sum vit kundu hugsa okkum og so hevur verið lýtisturin hjá tí fíggjarliga rásarúminum hjá fíggingarstovnunum í hesum landinum ið vit hava sæð úrslitini í fjør hvat fyri tankar ger landsstýriskvinnan s
ja tað er tað tað fevdrast yntir eyguni at avlopið er øgiliga stórt tað er tað er eg veit ikki hoyra hvat eg skal siga men ein avbjóðing eisini er hesi krøvini til bjálving og aftur nú var okkurt frammi sum eg virkuliga ikki vóni verði relevant men at danska fíggjarlitið eftirlitið hyggur eftir bústaðarmarknaðinum og føroyum og grønlandi og fyri tað fyrsta vil eg so siga at tað kann ikki samanlíknast bústaðarmarknaðurin í grønlandi og í føroyum men bjálvingarkrøvini altso tað hvat ið bankin skal hava liggjandi av reservum eru eru rættiliga ógvuslig so mann kann siga tíverri kunnu peningastovnarnir lutvíst turka av uppá tey krøvini sum vit eisini fær tryggja her men eg má siga eg eg tað tað fellur meira eitt sindur eygina at tað er so stórt avlop í ár serliga tí at tað hevur rakt húsarhaldini nokk so hart við høgari renti og nøvn
takk fyri ja takk eingvum samanhaldi sum gjørt tað takk fyri frá forkvinna ja nú nevndu landsstýriskvinnuni seg tað er við teimum støku at tey eru væl fyri fíggjarliga og eru partvíst samd tí tað er rætt sum landsstýriskvinnan eisini nevndi at vit gjørdu øgiliga nógvar batar tá ið vit sótu í samgongu síðst mann hækkaði familjuískoytu og barnuískoytu og lestrarstuðul til lesandi við børnum men trupulleikin í dag er bara tað at sjálvt um mann hevur fingið tað nógv betri fyggjarliga so verður ein stórur partur av dieti upp av bústaðarútreiðslum og hækkandi ella og inflatión og so víðari og nógv av sínum støku tey fáa ikki ein gongd møguleika at fáa takað úr høvdi tí sjálvi tí tey fáa ikki lán so at har er ein partur eftir sum kann mann siga manglar at tey eisini fáa takað úr høvdi til ein rímiligan prís men har hava vit so eitt uppskot liggjandi í tinginum sum kanska kann hjálpa ein partur uppá tað men tað nyttar lítið at fáa nógv eftir
rudvang gjørt væl er púra samd og eini orsøk til at bústaðarprísurin ber við at at hækka er eisini at fleiri og fleiri eiga meira enn eitt hús og eitt er at fólk eiga summarhús á bygd og so er eg ein av teimum so eg skal ikki rópa forhægt um tað men eisini tað at tað at keypa bústaðir er blivin ein íløga og tað er mín fatan at tað er eisini blivið soleiðis at púra vanlig fólk hon koma eitt sindur upp í árini og mann hevur kanska niður goldið síni hús og og er hann blíva væl fyri ja men so keypt mann eina íbúð okkurt sum eina íløgu og og tað tað er tað eru virkuliga gjørt tað at tað er øgiliga torført hjá teimum sum skulu ogna sær ein bústað fyrstu ferð at tey skulu kappast við ikki bara øll hini sum eisini leita eftir bústaði men eisini tey sum hava áhuga í at gera eina íløgu og sum ikki hava tað sum fyrsta endamál at fáa takað yvirhøvd
ja takk christianna vinterpoulsen gjørt so væl ja takk fyri tað var júst eisini viðmerking hjá landsstýriskvinnuni um at stakar mammur nú eru so væl fyri sum eisini fekk meg at biðja um eina viðmerking tí hetta er altso eg tað vóru batar gjørdir frá fimtan til nítjan men alt er blivið so dýrt og inflationin er so ógvuslig og akkurát tað er landsstýriskvinnan akkurát nevnt við at fáa tak yvir høvdið tað er fastan ógjørligt fyri fyri tær sum hava eina inntøku í húsarhaldinum sum serliga við star ikki hava eina hægri útbúgving men hava eina kanska eru ófaglærdar til at hava eina miðalanga útbúgving so er lívið alt annað enn lætt fyri tær og tær hava í øllum førum ikki ráð til at gera íløgur í bústaðir so avgjørt eiga vit at gera meira fyri stakar uppihaldar tí tær sita ikki
nógv var hatta ruth van ger so væl takk fyri viðmerkingina ja tað er púra rætt og og kanska kundi tað um misskiljað sum eg segði tað var meira tað her einiliga forsyrgjari við lágum inntøkum har hevur mann góðar skipanir men kristianavildarpostan hevur fullstendiga rætt í at mann hevur ikki ein livandi kjans sum einiliga forsyrgjari at keypa sær eini eini eini bústað í føroyum í dag og tað sum er so syndarligt at ikki ein gongur ein miðal familja við miðal inntøkum klárar at ogna sær ein bústað og tað er virkuliga ein risa avbjóðing ein strukturell avbjóðing sum vit virkuliga eiga at gera hvat vit kunna fyri at rætta uppá og tað syndarliga er at tað nyttar oftani slett ikki bara at geva generellar skattalættar fyri at loysa tað tí eg takt við at øll fáa meira pengar ja men so eru bara ennnu fleiri um at keypa hús og tí mugu vit geva teimum onkursvegna sum skulu hava ogna sær ein bústað fyri fyrstu ferð onkursøkuna at tey
sleppa framum í køini onkursvegna takk fyri teimum ja takk so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í hesum máli fyrsta viðgin er enda og løgtingsmál hundrað og fimm sum snýr seg um økta barnafradrátt í landskapinum verður nú beint í fíggjarnevndina næstu tingfundir verður hósdagin eininki sjálvt um tingfundir við at enda so fari eg kortina at biðja um friðisælinum meðan eg boði frá einari framløgu hetta er hetta er fíggjarnevndin sum leggur fram álit í løgtingsmáli trýogtrýss uppskot og løgslóg um at menna nýggja kt-skipan til barnsarskipanina og tað málið kemur so til aðru vit gera ein seinni fundi men næsti fundur hann verður morgin hósdagin eingjunda mars og hann byrjar klokkan tíggju nunnul fyrsta skránni er triðja viðgerð av tingmáli tveyoghálvtrýss uppskot til rísing láðar tilmælir um at seta í gildi fyri føroyar forslag til lóg um endring av reyðsblaðilógum frá ferðøruni síðan fær út undir fyrstu viðgerðir tað fyrsta málið er løgtingsmál einogfýrs uppskot løgsløgum broytingum í løgsløgum ferðslu tað snýr seg um nútímans gerð og nágreining av orðskiljingum broytingum reglum um haldhildum á t
2. viðgerð (20)
frí forkvinnu fíggjarnevndin er fyrst at fáa orðið ger so væl bárður avstein nielsen beinir johannesen og jenni savrana løgtingsmenn hava vegna ávikavís sambandsflokkin fólkasflokkin og miðflokkin lagt hetta málið fram tann sjeynda mars í tvey túsund og fýraogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tann tjúgunda mars er tað beint fíggjarnevnd nevndin er viðgjársmálið á fundi tann annan átjanda og trýogtjunda apríl tvey túsund og fýraogtjúgu undir viðgerðini hevur nevndin av fund við landsbankan og landsstýriskvinnur fíggjarmálur og tvang saman við taks undir viðgerðini hevur nevndin býtt seg ein meiriluta og ein minniluta meirilutin eyðgum samansembjarni hammer aðrikur jákstov og hanna jensen viðurkennir at ein øktur barnafrádráttur kann gera mun í gerandisdegnum hjá barnafamiluni í føroyum ein avbjóðing við barnafrádrátti er tó at hann er líka stórur hjá teimum við avmarkaðum fíggjarligum rásarúmi sum hjá teimum við avmarkaðum fíggjarligum rásarúmi tað er í ansøkuni við politikkin hjá samgonguni sum hevur sum part av samgonguskjalinum at lætta um hjá teimum fíggjarligu sperdu tí metir meirilutin at tað vendir meira rætt at geva skattalættan sum samgongan hevur framt umframt tær betringar ið verða gjørdar í barnsetsskipanum meirilutin skal ikki avvísa at tað kunnu verða átøk í barnafrádráttinum sum kunnu geva meining tá hugsað verður um lækkandi burðartalið í føroyum serliga um talan var um barnafrádráttin hjá børnum sum eru undir sjey ár hetta uppskotið ið sambært viðmerkingum er mett at kosta trýogtjúgu milliónir krónur er tó heilt ófíggjað og tað verður ikki mett nøktandi at havandi fíggjarligu støðuna hjá landskassanum og langtíðar haldførisavbjóðingini í huga við hesum viðmerkingum tekur buddin er ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykkja
uppskotið takk fyri frá fólkum ja takk síðani er tað beinir johannesen sum fær orðið
ger so væl takk fyri frí fólkuna eg skal lesa allík hjá minnlutanum upp minnlutin berni hannesen max strassen og stefan kleim poulsen hevur hesar viðmerkingar seinasta tíðin hevur verið nógv merkt av príshækkingum gongdin hevur verið ógvuslig og enn hækkaðarprísirnir nógv umframt tað so hava atgjaldshækkingar eisini ræðgføroysku familjurnar og gjørt tær enn meir fíggjarvegar speirdar minnlutin heldur tí at neyðugt er at geva barnafamiljum eitt lit at hækka barnafrádráttin er eitt átak ið rakar væl tí tað fennir um allar barnafamiljur í skattarumskipanini ið var fram fyri jól duttu tey láglóndini ímillum orsakað av gjøldin og vísti landsstýrið eisini áhetta í viðmerkingunum til løgtsmann nummar trý fyri tvey túsund og trýogtjúgu um orkvíðskoytið hetta uppskotið tryggjar øllum barnafamiljum eisini í lágloyndum á fíggjarliðans styrkjum sum dømi kann nevnast at ein familja við trimum børnum undir skúlaaldur fær sekstundskróm meira at liva fyri um árið við hesum uppskotinum tá tað ræður umræður fígging av uppskotinum so vil minnlutin vísa at tað grønum snuldskipan verður útfalsari til leikar kostnaðin av hesum uppskoti og væl meira enn tað tí skulu fíggingini ikki vera ein trupulleiki so eins mann heldur er fastur við at útfasa hesar sum ætlanina burðartalið hevur verið fallandi síðst tíðina hvør orsøkin til tað er er torført at siga tó skal tann fíggjarligi parturin ikki vera ein forðing og er hetta uppskotið styrkt rætta vegin við hesum viðmerkingunum tekur minnlutin undir í málinum og mæl løgtinginum til at samtykja uppskot ja eg skal eg haldi at hetta er eitt uppskot ið sum tú hann lagt tær sjálvum fram so er lætt at siga men hetta er eitt gott mál hetta var nakað sum var eitt uppskot sum datt tíverri burtur tá ið væl bleiv útskrivað tá og hetta hevði hjálpt væl um hjá nógvum familjum og at barnaframaturin er ov sovorðið har amboð har mann vist mann vil hjálpa barnafamiljum so er tað amboðið at brúka sjálvum skal mann altíð diskutera er tað øll sum vóru líka nógv úr fyri tí tað kann altíð diskuterast men við barnafrádráttinum so raka mann altíð øll tey sum sum hava børn og at saman so so dettur eingin niður ímillum í so máta so tað er eitt mann kann siga eitt atrak sum er eitt effektivt í so máta og so vit vónaðu veruliga at hetta her fer at vera samtykt og hetta her fer veruliga at gera geva eitt lyft til barnafamiljurnar og ja
ger so væl ja takk fyri frí fólkuna sum eg haldi eg nevndi eisini til fyrstuviðgerð so er hetta tann síðsta restin av tí sum undanfarna samgongu arbeiddu við tá ið tey gjørdu ein skatt ella tey ætlaðu at gera ein skattalætta sum so ikki bleiv til nakað og í grundini so var hetta við barnafrádráttinum var tann besti parturin av tí ætlaða skattalættanum sum skuldi fíggjast í øktum tøkugjøldum tí at varturin varð gjørdi av ongan mun hjá teimum sum hava brúk fyri at tað ger mun at mann ger nakað sum ger mun hjá øllum barnafamiljum og tá er tað akkurát soleiðis sum beinini hann var inni á tað er munur á barnafamiljum og tað er tað sum vit mugu hugsa um tá ið vit skulu brúka pengar hetta er púra ófíggja síðst nær sum tað liggur nú vissu vit skulu gera átøk sum hjálpa fólki so skulu vit gera átøk hjá teimum sum hava brúk fyri tí tað er eingin grund til at vit fara at økja nú um barnafrádráttin hjá bankastjórum og aðalsstjórum og landsstýrisfólkum og ja you name it tit vita hvørja bólkurin er tá ið tað snýr seg um tað er at mann kann at mann skal brúka eitt sindur av pengum til at gera mun hjá teimum sum hava brúk fyri tí og tað kanst tú til dømis gera við einum bílistulu har sum tú fert beinleiðis málrætta inn og til teirra sum ikki hava so nógvar pengar um hendi sum sum búgva til leið og onkrastans ella okkurt líknandi har sum tú veruliga fært tú eitt mun hjá teimum í staðin fyri tað at tú fór deil í kakuni út til øll tey bæði tey sum eru mett og tey sum
takk sær tá viðmerkingarbeini og handilin sær gjørt so væl altso eitt sindur í løgi mann skal taka ein at mann skal viðviðkjaka tá ið tað er hægst í felagsnænari hesi førinum er mann sigur mann kann ikki økja um barnafrádráttin tí so fær bankastjórin eisini hóast at tey komu væl við hjá rættiliga nógv familjum sum veruliga var brúk fyri tí tá hann tosar um sær almennu skipanirnar vit hava dømisbleiv eitt orkaískoyddur samtykt mann ið viðin kendi tað úr landsstýrinum at tann skattaruppskipan sum var hon kostaði faktiskt lánløntu ella lánløntu fingfaksundskotatíð orsakað av fólkandi avgjøldum men í tí so kanst tú ikki eiga meira enn vist og at sama so so leggur mann dempar at so kemur mann longu nokk so nógv fólk vekk við lágum inntøkum fólk hava ikki gongur meira líka at spara upp í so mann til eitt hús so akkurát her er tí at mann rakar øll so eingin er treyt fyri hvussu nógv tú tienar akkurát so onkur sum tjenar nokk so nógv sum ikki líka nógv brúk fyri tí fær
arga og jogst tú gert væl ja orkaískýti og orkaískoyti er eitt gott átak sum ger at sum hjálpir upp á tí avbjóðingina sum er við at geva eina skattalátta her sigi eg bara tað at tá ið vit sum land velja at brúka pengar upp á at gera tað betri hjá onkrum so skulu vit royna at gera tað har sum tað ger mest mun og eg haldi ikki at hetta átakið er tað sum ger mest mun tað eru onnur átøk til dømis verður eitt lækkandi barnadag eisini sum eitt orsøk sum sum eitt sum eitt sum eitt ein partur fyri at skula gera hettar og har haldi eg tað er nógv betri at gera átøku í barnadagsskipanini sum vit tíbetur eisini hava samtykt fyri í dag og sum vit eisini
síðan er tað bára steinilsen gjørd so væl at geva tað har tað ger mest mun best mun so hugsi eg ókey skattalættin ella skattumleikin hvar gjørdi hon mest mun altso einliga mammur skuldu betala eyka bensin og dieselavgjald pensjonistar skuldu betala eyka bensin og dieselavgjald hægri avgjald á sevprísin streymprísir fór upp tað skuldu familjurnar betala eisini tær fátæk familjurnar og so víðari hvar ger tað mest mun skerringin av ríkisveitingini hundrað milliónir krónur um árið hvar ger hon best mun fyri tey fátøku ella fyri tey ríku og hvussu er tað at fíggja tað varð allan sagt hetta er ikki fíggjað hetta kostar knappar fimmogtjúgu milliónir krónur tað er tað sama sum eirikur gjøgnum forkvinnuna á grákstovuni sigur at tað skal skerjast í yndøktgrundlagnum hvørt
er guðjóðakstovut gjørt væl ja vit taka um vit taka tað vanliga fólkið í føroyum fyrst so er tað soleiðis at hetta er ikki tað sum ger størst mun tað er tað ikki tað tað eru vit samd um her eg haldi bara nissan eisini samdur í tí og tá ið vit so fara at tosa um ríkisveiting og so framvegis tá kunnu vit blíva við at tosa øgiliga leingi um hvussu nógv tað kostar okkum at vit ikki hava raðið á okkara egna landi vit síggja avmarkingarnar alla tíðina hjá okkara vinnulívi og so framvegis um hvat mann ikki kann tí mann ikki er
takk fyri tey góðu saman sum gjørt so væl takk fyri frúforkvinna ja eg haldi at tað var undanfarni røðari sum segði í eini viðmerking at hækka barnafrádráttin tað fáa øll eisini tað er lágloynt men vit mann hevur skuldið sum til dømis landsbankin nevndu vit mann skal hjálpa har tað treingir mest á so má mann fara miðvíst inn og mann kundi til dømis tikið stakar uppihaldar við børnum og hugt at hvussu stór er inntøkan í mun til bústaðar og útreiðslur og so givið eitt ískoyti har so rakti mann akkurát har sum mann siga neyðin vóru størst og so brúkt mann pengarnar kanska upp á ein betri máta ella mann hugdi eftir børnum um skúlaaldur til dømis tað er eisini ein máti men at at líka sum at vit mann hevði óavmarkað av fíggjari fíggjari ella av pengum so kundi mann sagt at mann
eika jaksson gert væl ja nei eg eri pøra samdur við egnum samvælsem við vit mugu gera tey átøkini sum gerast størst mun hjá teimum sum hava brúk fyri tí tað er eingin grund til at leiga tey sum ganga sjálvi tað tað er tað er eingin grund til tað vit mugu gera gera átøk har sum tey gera mun og so er tað við stakum uppihaldarum tað er eisini nakað sum eg haldi mann kundi gott fara og hugt eftir eisini hvat hvussu tað er hjá tí bøkkinum tí at tí at tað er ofta ein bólkur sum verður nevndur at tað verða serliga trýstur og tað hevur hann nokk eisini verið fyrr og kanska er hann tað eisini í dag men vit heima tá vit síggja hvussu veitingarnar eru so framvegis so eru tær ikki so øgiliga so eru tær ikki so vánaligar har í dag men men aftur har at tað virkar sum at vit tosa út frá ymiskum tingum tí at mann ikki hevur hugt nóg væl eftir
hvussu støðan er í veruleikanum takk fyri ja takk síðani er tað stefan klemp olsen sum er støðan
og tað er orðið tað ger so væl ja takk fyri frí fólkina eg haldi at vit raka øgiliga væl við einum barnafrádrátti tí at vit raka beint inn í økonomiin hjá barnafamiljum og tað er ikki so tað er kanska eina ella tvær vikur síðani at tað tað bleiv alment at burðaraðlopið var komið undir tvey børn per kvinnu eg haldi at tað var eitt komma trýogfýrs visst minst rætt og sum sum eg havi tosað við meta at hendan gongdin kemur at forseta altso tað verður enn verri í í tvey túsund og fýraogtjúgu so tað gongur skeivan vegin har og so vit burdu hugsað um sum var so aftur her eg hyggi burtur frá burðarællopinum og bara hugsað um barnafamiljur sum heild so verður spurningur reistur um um eg raka rætt altso vistir ein ein familja skal taka eini lánið í dag so skal hon hava trý túsund krónur eyka í tøku peningi per barn og tað leggur øgiligt trýstað tað eru nógvar barnafamiljur sum sum ikki fáa lán av tí at tey kanska hava trý fýra fimm børn og onkra familjur eru heilt uppi á sjey átta og níggju tíggju børnum og tað kann gott vera at hesir foreldur hava eina góða inntøku men tað skal sanniliga eisini nógvir pengar til til til hendan privatikonomin tú munur at hava tvey børn og hava kanska sjey átta og níggju børn sum so fáa barnafamiljurnar eru øgiliga ymisk samansettar og tað at ein barnafamilja tjenar nógv er ikki ligvið at at tað hava so ræð nógvan tøkan pening eftir tá ið ella tá ið mann er liðugur so so verður kanska ein stórur partur av tøkapeningi at eta upp allíkavæl og tí haldi eg at ja tað er kanska ikki øll sum fáa brúk fyri hesum her men eg trúgvi at ein stórur partur av barnafamiljum fær øgiliga gott av at at at tráttin verður hækkaður og so hava tað verða altíð gjørt nógv burtur úr hesum her við við við fígging og tað sum vit í minnlutan vísa er at eitt nú tá grønir stuðurskiparnir verða fásaðar út og vit tosaðu um hvat var tað nú tær kostað í ár áðrenn hetta viðgerðina sum mann byrjaði og vit í miðflokkinum hava gjørt øgiliga nógv burtur úr at vit eiga at fása hesar skiparnar út og eftir okkara tikið skuldu tær kanska fáa sær út skjótari røð men bara tað at vit fáa tað gjørt tað er tað einasta rætta og tað gekk upp fyri mær nú tá ið eg fari at hyggja í hendan fyrispurningin sum eg ikki sjálvur setti fyri ikki langa tísðunum um hvat tað hava kostað okkum so blivur tú upplýst um at tað hava kostað okkum trý hundrað og hálvtrýss milliónir frá seytjan til trýogtjúgu og so havi eg allar tíðirnar sagt at í tá ið tú sindur fýraogtjúgu kosta tær okkum hálvtrýss milliónir men tær lesu svarið aftur so síggi eg at at ruth vang hevur svarað uppá at fyri miðgerð afturbering so skal skrásetingargjaldið leggjast afturat og so vit siga at fimm hundrað elbilar verða seldir so svarar tað til fýrs nei orsakað fjøruti milliónir í mistum inntøkum og og vegskatturin hann er kanska eitt sindur verja meta um ikki líka stórt tal men ein fimmogtíggju milliónir so vit eru næstan uppi á hundrað milliónir bara innverandi árið og tað at vit fása hesar skipanir út tað tað kunnu munandi meira at gera gott við og so kann mann ríkisveitingin verða tikin fram og har hava vit í miðflokkinum ferð eftir ferð víst á at áðrenn vit minka ríkisveitingina so eiga tað at fáa eina uppgerð og har er tað har hevur ætlan mann samgongu at minka niður fimmogtjúgu milliónum á hvørjum ári sum merkir at eftir fýra ár er tað hundrað milliónir minni at gera gott við á fíggjarlógini og mann kundi víst alt møguligt annað men tað sum tað sum eg haldi morglutin ger hesum mann vil mann vil altíð knýta eitt til eitt altso her her kemur eitt uppskot sum fær eyka útrótt við sær og av tí eitt annað uppskot ikki fylgir við sum hevur fíggingina so kritiserar mann tað men men eg haldi at sum vit vísa so er tað fleiri tings har útróttirnar koma at minka og jú sum yvirskipa so er tað kanska nøkur ting sum skulu stillast í kanska mann siga landsbúskapinum tí at uppskotið er ov stórt og undirskotið sær útlát at forseta men men eg haldi ikki at tað er altso einkult at mann kann knýta tað á eitt so hes eitt til eitt og eg føli onkuntíð at tað diskussiónin blívur kanska eitt sindur smøl og smáli av tí saman eg haldi at hetta uppskotið er kærkomið og og hetta burdið verður ein partur av at tí skattumumskipan sum samgonga verður holt við og tað er øll fyri tað sum undaførna samgonga eitt við og tí hava vit lagt eitt uppskot fram aftur við ynskjum at
tað verður samtykt takk fyri frá fólkum ja takk so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið og tað merkir at viðfarið gjøgnum klár til at avkvøða í uppskoti til løgslóm broyting løgslóm áseting av skatti sum snúði seg um øktan barnafrádrátt í landskattinum tað er tað eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vit eru liðug at avkvøða tað eru ella við atkvøður fyri uppskotinum tað er fimtan atkvøður í móti uppskotinum og eingin atkvøður blonk og tað merkir at ting mál hundrað og fimm er fallið og endaliga avgreitt frá løgtinginum vit eru komin ígjøgnum allar atkvøðugreikirnar í dag og vit koma nú til fyrstuviðgerð av tingmáli nummar hundrað og átjan uppskotið løgslóm má veita landskassastuðul til oyggjaleikirnar sum verða í tjúgu sjeyogtjúgu og eg skal biðja um framsøgufólk