LM-104/2023
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt (Skattalógin) (§ 154 b frádráttur)
Lógaruppskot · Birt 30. aug. 2026 · logting.fo
Uppskotssetarar
Skjøl (9)
Skjal · — · 7. mar. 2024
Nevndarskjal · Føroyskir fiskimenn uttanlands · 26. mar. 2024
Nevndarskjal · Føroyskir fiskimenn uttanlands · 26. mar. 2024
Nevndarskjal · Áhugafelagnum Antares · 5. apr. 2024
Nevndarskjal · Føroyskir fiskimenn uttanlands · 19. apr. 2024
Nevndarskjal · Føroyskir fiskimenn uttanlands · 29. apr. 2024
Nevndarskjal · Føroyskir fiskimenn uttanlands · 29. apr. 2024
Nevndarskjal · Fíggjarmálaráðið · 10. mai 2024
Nevndarskjal · — · 15. mai 2024
Atkvøðugreiðsla (1)
Upprunauppskot · 12-0-16
2. viðgerð
Orðaskifti (90)
Vís orðaskifti
Tekstirnir eru gjørdir av einum sjálvvirkandi talugreinara og kunnu innihalda villur.
1. viðgerð (71)
er eyðkunn samheilsa gerst tú tað takk fyri frí fólkina ja hetta er eitt uppskot frá jørgu niclasen vegna fólkaflokkin sum snýr seg um paragraff fýraoghálvtrýss b frádrátt og tað er at mann sigur soleiðis nær í at teimum almennu viðmerkingunum at at áðrenn jól so var settinginum í grein fýraoghálvtrýss b strikaðu í skattalógini og her verður so sagt at hetta merkir at inngjaldið til norsku fólkatrygdin ella nav ikki longur verður roknað sum ein skattur samstundis so so sigur mann eisini longur niðri í hesum her uppskotinum at at tað var jú einmælt samtykt í tvey túsund og tólv av øllum flokkum í skattæti at at gera hetta til ein frádrátt men so verður sagt í viðmerkingum til tað lógaruppskot har verður tað konstatera at í dupult skattahøpi har er fólkatrygd ikki roknað sum ein skattur tað verður ikki roknað sum ein skattur men sum verður sagt víðari men eftir vanligum búskaparligum definitiónum er eingin ivi um at fólkatrygd er ein skattur ið gjaldið til fólkatrygd merkist tí í veruleikanum sum ein dupult skatting hatta er ein eg veit ikki at hatta er ein definitión sum gongur ímóti tí norðurlendsku kommunistiónini kann mann siga og vit mann hugsa um í tvey túsund og tólv hvør tá legði tað uppskotið fram so er tað tað sama sum uppskotsetari nú mann kann gita hví tað var eina samtykt av øllum flokkum í løgtingi í tvey túsund og tólv men ein orsøk kann vera at tá var mann kravdur at gjalda bæði heilsutrygd og ella hvar kundu gjalda verða útsett fyri at gjalda bæði til heilsutrygd og til fólkatrygd so tað kann kanska vera ein orsøk til at mann tá hevur hildið tað verið í lagi tað skal eg ikki siga men men men tað sum er hent síðani tað er at at vit hava gjørt hesa her broytingina við at strika at strika hundrað og fýra hálvtrýss beyð ella tann frádráttin tað er faktiskt tí at vit mann hyggur eftir norðurlendsku um um sosiala trygd so kann mann bara vera sosialtryggjaður ella eigur bara vera ella kann bara vera sosialtryggjaður í einum norðanlandi og tí eigur mann bara at vera álagdur av rindis her gjøldini í tí landinum sum hann er tryggjaður og hjá okkum hava vit so gjørt tað at at mann kann mann kann sleppa undan mann sleppur undan at gjalda inn til ámek til samansvasta og nú er eisini eitt lógaruppskot í tinginum har mann sleppur undan at at gjalda gjalda heilsutrygd og sjálvt um mann sleppur undan at gjalda heilsutrygd við sum at uppfylla treytirnar so kann mann eisini viðmerkja at føroyingar sum sigla úti og sleppa undan heilsutrygdar fara á framhaldandi at hava tey rættindini til veitingar eftir tí lógini um heilsutrygd so at at at grundin til at hundrað og fýra hálvtrýss beyð var avtikið og er faktiskt tí at tað verður mett at vera í ansøk við endamálið í reglunum undirvísing at mann frítekur at at mann gevur eina frítøku í skattinum fyri at gjald sum mann er frítikin fyri at gjalda í føroyum altso er mann frítikin fyri at gjalda til heilsutrygd so so so fer mann ikki at lata ein frádrátt eisini fyri tað tá mann ikki skal gjalda tað og so kann mann siga jú vit eru sloppin undan heilsutrygd men í staðin fyri so betalir mann til fólkutrygd og hvat er so fólkutrygd tað er ein ein obligatorisk trygging sum veitur í norra sum veitir stuðul til sjúku svangarskap føsil arbeiðsloysi og fyri aldur tá ið sær pensjón og tá mann er óarbeiðsførur og vist í deyðsfall og vist mann missir forsyrgjara og tað dekkar eisini útreiðslur til medisinska viðgerð og til rehabililitering og arbeiðs tað er tiltøk so at at her verður víst til at her við eftirløn ella ella her verður við eftirlønini og og sum tað stendur her at nógvir føroyingar tær betala fólkutrygg sum er átta komma tvey prosent av lønini og ein stórur partur av teimum átta komma tvey prosentum er eftirløn tað og felags fyri øll útgjøld eisini eftirløn er galdandi at tey eru skattskyldu við útgjald og mann kann siga trupulleikin hjá okkum er so at vit hava eina forkætting av eftirløn so at mann kemur at kann siga tað verður bæði forkætta og eftirskætta tað er líka sum tann grundgevingin sum liggur í her og tað er kanska eisini eitt tekn upp á at vit faktiskt kanska ikki skuldu verið farin inn á forkætting tað er so at kanska ein onnur diskussión men vist vit tosa um at tær eru at vera dup og skættaður so vil eg siga at føroyingar vit gjalda øll inn til samansfasta og tað gera hesir hesin bólkurin ikki er hvussu er ikki kravt og vit betala skatt bæði við inngjald og útgjald av samansfasta so vit mann skal viðgera tann spurningin um um skatt við inngjald og útgjald so haldi eg at hetta er bara ein partur av tí problematikkinum so so mann mann hyggja eftir í heila tikið vildi eg sagt men tað er bara ikki aftur til hetta málið so er tað ikki semjastu so verður hetta ikki definerað sum ein skattur í forhold til tili tili altso í forhold til í dup skattahøpi so verður tað ikki definerað sum ein skattur sjálvt um mann kann siga viðmerkingarnar í lógini har tað var meira nakrar aðrar definitiónir og tað kendist sum ein skattur so spurningurin er hvat mann skal halda um mann ikki skal halda seg til tí norðurlendsku konvensjonina tí tað er tað sum tað er líka sum hon sum haldi eg nokk so ráðandi í hesum førinum ja eg haldi at hatta var stórt sæð tað sum eg hevði at siga men tað er viktigt at siga at at vit eru í hvønn fall til sloppin undan altso at at hesi fólkini eru ikki kravd at betala inn til samansfasta og tað er heldur ikki kravd meðni eisini at sleppa undan eftirlønar gjaldi ikki sannheit ja tað stóð at mann stóð í eftirlønarlóginum við sum mann hevði ein líknandi eftirlønarskipan so í øðrum landi so slapp mann undan tí og men nú slepp mann so eisini undan heilsutrygd og tað er tað tað sum alt botnar í her er nokk hvussu mann definerar fólkøtrygd altso um tað er eitt um tað verður definerað sum ein skattur ella ikki og tað verður tað so ikki í tí norðurlendska høpinum her men tað stuttar tí langa tað haldi eg at so mann mann hyggja eftir skal mann bróta tað prinsippið so mann mann hyggja eftir øðrum inngjaldum eisini tí at vanligur føroyingurin hann hevur so inngjald til til ámek og tað verður júst skattað tá hann betalda inn og tað verður eisini skattað tá ið mann kann siga tann næsti fær tú út so tað haldi eg at tað mann mann so takast í eini størri høpi
tað snýr seg um skattalógina og eitt uppskot um at gera eina broyting og vit skulu nokk fara aftur til seinasta heyst ella framóti jólum tá ið vit fíggjarlógum vóru viðgerðar tá ið tað var við hetta við hesi skattumskipingini ella skattalættanum at tað vóru ymisk átøk gjørd fyri at fíggja skattalættan ella skattumskipanina har vóru ymiskir frádráttir tiknir burtur og nakað vóru niðurlagar og har ímillum var tað hendi her hundrað og fýraoghálvtrýss b og eg minnist væl at tað vóru nógvir ymiskir tættir og nógv ymisk uppskot og fyri meg persónliga var tað ikki so ræðuliga einfalt at koma líka sum niðri í dýptina á øllum sinni her og á hetta var eitt av teimum sum sum kanska var eitt sindur eitt sindur komplekskt vonkramáta og tað bleiv so nógv annað driðið uppí eitt her men tað stuttar langa nú hevur sojórgin niclasen vegna fólkaflokkin lagt eitt uppskot her fyri at fáa eitt inn aftur og tað stendur til tríggjar reglur tá tvískating verður avtikin verður avgjald og so er ein langur innskotinsetningur vissu vit glepa hann um fyrst talt við sum ein skattur men altso vit ikki lesa tá tvískating verður avtikin verður avgjald sum goldið til eitt annað land enn føroyar og sum fevnt av norðurlendsku konvensjónini um sosiala trygd talt við sum ein skattur goldin í norðanlondum hatta er øgiliga tung orðing men at tað stuttar langa til tað at tað stendur jú í viðmerkingum hvat hvat mann meinar við og tað verður farið aftur til tvey túsund og tólv og eg haldi at forkvinnan í fíggjarhendanum var nú eisini her at tað er eisini eitt snakka við onkrari definitiónu eisini her men aftur í tvey túsund og tólv so hevur eitt samt løgting samtykt har ið tað stóði sum viðmerking at í dupult skattuhøpi verður fólkutrygdin ikki roknað sum skattur men eftir vanligum búskaparligum definitiónum er eingin ivi um at fólkutrygdin er ein skattur og gjaldið til fólkutrygdin merkist tí í veruleikanum sum eitt dupult skatting altso at tað er ikki ein skattur men tað er eingin ivi um at tað er ein skattur og so stendur her at nógvur føroyingarmaður uttanlands at vita við teir eru noyddir av rindini tað er nokk ikki væl og tað er átta komma tvey prosent av lønini men so stendur nakað har til seinast hendan trygging dekkar eina røð av umstøðum men stórur partur er eftirløn og hvussu nógv er tað stórur partur ja so tað má vera meira enn hálvtrýss prosent so er tað fýra ella fimm prosent og tað er millum annað tað sum haldi eg at vit í fíggjarnevndini mugu fara siga fyri meg eg vil gjarna fara djúpt náðat er hetta við eftirlønini og tí tí tað stendur felagsfyri øll útgjøld eisini eftirløn er galdandi at tey eru skattskyldu við útgjald her er nokk so nógv forskelligt og og tey sum hava verið longri í hesum politikkinum enn eg tey draga ymiskt annaðu píðaðu tær eisini so tað sum nýtast niðurstøðan er í íðisnir uppskotinum frá jørgen iklasen vegna fólkaflokkin tað er at grein hundrað og fýraoghálvtrýss p frádrátt sum verður strikaður fyri jól tað merkir at alt verður dupult skattað tað vil siga skattað bæði við innihald og útsjald vist mann lesur álitið frá fíggjarlógini tá tað hevur verið jú nógv ymisk smámál men so so skrivar samgongumorðlutin næk umheit her hví mann strikar hann og eg hugdi at vit tóku ikki undir við sær broytingini og tað er mál sjeyogtretivu og eg vil ógvuliga fegin at vit fara eitt sindur í gibri nýhetta her tí tað virkar eitt sindur sum tað er hvussu mann definera tað og eitt sindur er at mann pásendir okkurt og tí vil eg ógvuliga fegin hava tað bara púra greitt hvussu at her hongur saman tí eg havi ikki sjálvur eg føli ikki sjálvur at eg havi ordiligt yvirblikk í hetta her men tað eigur so í hvussu her er í fíggjarnevndini at líka sum hyggja eftir sær eg haldi at at mann tosar onkuntíð um eitt springandi punkt tað er at her við eftirlønina at meginparturin avistir mann betalir inn í eftirløn
takk sær teir viðmerkingar av ógvum samvitsum gjørt so væl takk fyri frá fólkini tað er nett og betri her sum magnus rasmussen nevndi við at hvussu stóri partur av hesum er átta komma tvey prosentum eru eftirløn tað er tað eina og tað er í samdviðum í at vit skulu fara at grava niðurí í arbeiðinum og fíggjarnevndini men eg nevndi til dømis við sum hann hyggur eftir fólkøtrygd hvussu nógvum umfatar bæði barcel og sjúka og mann misforsyrgjarar og øll møgulig ting men tað er nokk so áhugavert at vita tað og tað haldi eg eisini at vit skulu fara at hyggja ordiliga eftir og so er tað hitt við at í dupult skattahøpi verður tað ikki roknað sum ein skattur skal mann og nú hava vit gjørt tað at vit uppfylla tí norðurlendsku komissiónina við tað at vit avtaka heilstryktargjald og ámegg skal mann so fara tví lóggev ella hvussu mann kann siga brúka fleiri ymiskar definitiónir
magnus rasmussen ger so væl eg haldi at forkvinnan og fíggjararnir eru rímiliga samd um at vit skulu kava giprið ella djúptur á tær tí sum eg nevndi at tá til jólar var so nógv ymiskt at tá líka sum eg hvussu her føldi eg millum annaðir snar at at mann kom ikki ordiliga í dýptina netturbeyt her við við tí sum eitur við við eftirlønini og hvussu stórur partur tað er og her er tað tað at mann betalir átta komma tvey og meginparturin fer til eftirløn og tað haldi eg vit eiga at koma eitt sindur giprið inná er tað veruliga so sum tað stendur í uppskotinum og sjálvandi tá eg lesi uppskotið so tað ikki er tað fyri góðar vørur men vit vit í í nevndini eiga at fara djúpt niður í at her so at vit kunnu avgreiða at her upp á rætta máta
er tað argur jókstov við viðmerkingismenn ja takk fyri frá fólkuna eg hugsaði kanska at nógv er eitt sindur aftur á hesi viðgerðina sum vit høvdu fyri jól í samband við skattumleggingina tá vóru nógvir tættir sum vit vóru í røgnum og eg hugsaði at hann spyrja magnus rasmussen hvussu hann hvussu hann minnist umrøðuna av hesum partinum og eisini frá teimum hoyringspartum sum vóru tá tí at um eg minnist rætt so snúði tað seg tá ið tað kom til hendan partin hundrað og fýraogtretivu spæðir so varð diskussiónin meira um hin partin um at onkursvegna man kettar eg veit ikki magnus rasmussen
magnus rasmussen ger so væl ja takk fyri fólkina jú eg eri ikki ósamdur við tí sum eirik raksøkur fór fram men men eg haldi meg minnast eisini at hetta hetta kom meira á á banan ella á vøllin akkurát hetta vit tosa um nú til allar seinast og kanska tá ið í álit varð kanska varð skrivað ella umhavara skrivað at tá kom hetta her meira massivt á vøllin akkurát hetta her við eftirlønini men tað er bara rætt sum viðmerktarin segði at at hitt var eisini spæl
takk síðan er tað ódnum skólið gjørt so væl fyri frá forkvinna hetta her uppskotið hangur jú eisini saman við hinum uppskotinum sum vit viðgjørdu um heilsutrygd og hetta hangur principielt saman við at fyri at okkara heilsutrygdarsystem skal fungera so máa so nógvar herðar sum eru høvuðar møguligt bera tað systemið og um tað verður soleiðis at fólk kunnu trekkja frá í skatti so sigur hin lógin er hitt uppskotið sum liggur at so skulu tey betala til heilsutrygd so hetta er eisini ein spurningur um eitt princip hvussu nógv fólk skulu vera við til at bera okkara primera heilsugoyra tí tú ert koma at gjalda tað onkustaðnar
ger so væl frúforkvinna ja hetta uppskot er neyvan so torført at skilja sum onkur rør upp undir men eg gleðist hvussu um at vit hava hoyrt tveir fíggjarnevndarlimir nú sum ætla sær at dukka meira niður í at her mann kanska ikki hevði heilt stundir undan jólum tí at tað er eingin yvir fyri mær at ger dupult skattan mann altso dupult skattaavtalan sum er millum føroyar og norra sigur at mann skal rinda skatt har sum mann arbeiðir og ikki har sum mann býr tó undantikið fiskimenn og flogfólk tey skulu rinda skattin har sum tey búgva og tá vit hyggja eftir eisini her við fólkutrygd er hetta serliga fiskimenn í norra og lat okkum nú samanbera nú taka vit ein fiskimann sum siglir við einum føroyskum skipi í barnsraðnum og ein sum siglir við einum norskum skipi í barnsraðnum báðir betala sín fulla skatt í føroyum men tann sum siglir við tí norska skipinum skal betala átta komma tvey prosent omaná til tann norska fólkutrygd væl skeyt kom átta tær hækka upp átta komma tvey og líka mikið og tað vil at tú siga at tann sum siglir við tí norska skipinum betalir altso átta komma tvey prosent meira í skatt enn tann føroyskum og tað at mann ikki vil draga tað frá tað svarar jú til at mann aftaná galdi ikki átta komma tvey prosentini so í veruleikanum eisini rinda skatt í føroyum av tí tá ið eg tosi um at draga fólkutrygd frá so er tað ikki soleiðis at mann fær øll ikki átta prosentini endurgoldið men tað verður bara trekt av inntøkuni so tú ikki skal rinda skatt av teimum tú tavist at siga so fært tú ja tað betýðir so tað at tú sleppur kanska eini trý millum trý og fýra prosent av teimum sum tú sum tú lívi sum fært avsláttur í í skattinum tað er ikki tað at mann fær alt borið aftur so tí er tað eftir mínum tykki heilt órímiligt og tá vit vísa tá mann setir spurnartikkin við um hetta er ein skattur ella ikki so er tað eingin ivi um fyri mær at tað er ein skattur tá ið eg tosi um eftirløn í snuppskotinum so skal eg tað at samanbera við við fólkapensjónum hjá okkum altso vit betala ikki skatt av tí vit rinda inn til fólkapensjón tað er partur av skattinum hjá okkum og hetta er fólkutrygd persónarnir rinda ikki er átta prosentini umleið átta prosentini og er nú ikki heilt vísur men eg meini at arbeiðsgevarin rindar okkurt sum líkist fjúrtan prosentum tað er tað sum verður goldið inn og norska systemið er so at sær mann hevur lagt eina rúgvu av normalt í okkara eyðum skattafíggjaðum danastum út til at tað er fólkutrygd eg haldi at eg okkum samansøgn ramsaði fleiri av teimum uppi men arbeiðsgevarin rindar so meira inn enn løntakarin og seinast eg hugdi í roknskapin hjá fólkutrygd so fór sirka helvtin út í eftirløn so tá ið er helvtin av tí samlaða hjá eisini kassanina so tá ið ið mann tosar um tá ið eg brúki so leygaligt orð sum størsti parturin ella stórur partur av eftirlønum so skal tað síggjast tí tað er ikki soleiðis at tað er ligvið at inngjald er ikki ligvið hvat mann fær í pensjón men tað er tó regulerað eftir inntøku tá ið hjá liggur inntøkan høgt ja so fær mann meira í pensjón so fyri mær er eingin ivi um at hetta eigur at vera roknað sum ein skattur tí at báðir hesir her upp í barnsavninum tann við tí føroyska skipinum og tí norska skipinum rinda báðir fullan skatt í føroyum meðan tann ið báðir á norska skipinum skal rinda tær fólkutrygdumanna sum er rættiliga nógv so viðgjørdu vit eitt uppskot meðan tað var í gjár har ið tann ið báðir á tí føroyska skipinum hann rindar heilsutrygd men tað skal hesin borð á norska skipinum sleppa undan eg haldi ikki tað er rømligt altso nú tað er bara hvat eg haldi altso tann sum siglir at norska skipinum hevur fullan rættiliga útgjald javnt við øll onnur men hann skal ikki rinda inn og tá eg fái uppskotini at hanga neyvt saman tí at í uppskotinum um at sleppa undan heilsutrygd so var so var treytin at fyri at sleppa undan rinda til til heilsutrygd so skulu persónar sum eru styrkja eitt men sum rinda heilsutrygdagjald í øðrum norðanlandi vísandi til nordisk konvensjón um sosial sikkring og sum ikki kunnu draga gjaldið frá teir kunnu sleppa undan tað er tað lógaruppskot frá landsstýri og vist jú ið vit samtykkja uppskot frá fólkaflokkinum har mann sleppur at draga tað frá ja men so sigur henta her lógarparagraffin tann lógin sum landsstýrið lagt fram at so skal mann altso rinda til heilsutrygd og tað er ikki annað rímiligt tí at viðkomandi hevur fullan rætta fyri útróðheilsutrygd tá ið viðkomandi praksist er viðkomandi í føroyum og fer til kommunulækna tannlækna og hvat mann annar fer til ja men so er hann á jøvnum føti við okkum onnur sum rinda inn til heilsutrygd so tað er einki annað rímiligt men at mann so í fólkutrygd hevur eina røð av tryggingum egnum saman sær nevndir fleiri av teimum og nógvar av teimum eru nokk so góðar men fær mann út úr teimum í tryggingum so er tað skattskyldað og tað vil siga at tú rindar skatt tá tú kemur út meðan tað sum nú er blivið galdandi tað er at tú skalt rinda skatt av inngjaldinum og rinda skatt av útgjaldunum tá ið tað tað er órímiligt so tað sum eg ynski er at vit javnseta hesar báðar føroyingarnar sum eg snakkaði um í áðni upp í klæðunum annar á tí føroyskum kjøli og hin á norskum kjøli og skulu vit nøkulunda javnseta tað so er tað í minsta lagi at mann sleppur at draga hetta her fólkutrygd frá inntøkuni tað merkir allíkavæl at viðkomandi á tí norska kemur at rinda eitt sindur meir men ikki so ræðuliga nógv meir sum nú so eg vóni at løgtingið kann viðgera tuppskotið og fólkutrygd tað er eitt sindur tungt at finna runt í tað skal eg so geva fólki rætt í so eg hevði ynskt at fíggjarnevndin líka sum próvaði at seta seg nýta ordiliga nýsøsæti fíggjarnevndin kundi upplýst løgtingið enn betur um hvussu skipanin er men fyri mær er eingin ivi at hetta her er absolutt rímiligt føroyingurin á norskum fiskiskipi rindarastu átta komma tvey prosent meira í skatt enn tann umvorða eitt føroyskum skip
ja takk viðmerkingar argur jákup stóð og gjørt so væl ja takk fyri frøðufólkuna jørgen niclasen og eg eru púra samdir um at tað rætta hevði verið at føroyingar betaldu til tí føroysku skipanina og bara til tí føroysku skipanina men tað er tað sum mann ikki klárar at finna út á tað er tað sum mann ikki klárar at semjast ímillum norra og føroyarum hvussu hvussu tað skal hanga saman og tí noyðist mann at gera tað upp á hendan mátan tá mann so fer at samanbera ímillum at sigla við einum føroyskum skipi og einum n tær tað sum søgnar at tann sum siglir við tí føroyska skipanina talar eini fimm prosent í sosialum gjøldum og harafturat kemur tað at tann sum siglir við tí norska skipinum hann fær nú og fer eisini tey komandi árini tó eitt lítið sindur minni at fáa ein samdøgurðsfrádrátt sum tann sum siglir við tí føroyska skipinum sum er beint við síðurnar av ikki fær so tí veit eg ikki ordiliga um handan samanberingin
frúforkvinna tá tú kemur til heilsutrygdargjaldið so nevndi eg at eg haldi rætt at øll skulu rinda inn og mann kann enntá gera tað soleiðisnar í hesari lógini at mann sigur at mann kann søkja um at fáa tað dryg frá og so kann lógin um heilsutrygd siga at hevur mann fingið tað dryg frá so sleppur mann ikki undan men altso tað vil so siga at mann skilir hvar eg henni altso tað vil siga at at mann kann søkja um at fáa tað dryg frá men tað bjóðist mann ikki søkja tær sum at um at draga tað frá ja men so skalt tú eisini rinda heilsutrygd og eg kanska veti eg eg haldi bara at at tað hevði verið nógv rímligar tí sum sagt tá ið tann føroyingurin sum er heima helvtina av árinum fer til lækna kommunulækna niðan á apotekið so er hann javnstillaður við okkum onnur
eyðgun samuelsen hjá tú vatn takk fyri frá fólkuna ja jørgen niclasen hevur rætt í at fólkutrygd er ein innviklaskipan ella undir hvussu er øgiliga umfatandi og tað er ringt at finna útav men tað er eitt her við tí norðurlendsku konvensjónini sum vit akkurát um skal mann halda seg til hana ella skal mann halda seg til nakað annað men tað var so ikki tað sum eg hugsaði við mær hjá jørgen niclasen samanber fólkutrygd við fólkapensjónina men fólkutrygd er ein trygging ein obligatorisk kravtrygging og tað er kann mann siga samansfastd í eisini so kanska kundi mann samanborið tey bæði og har er jú har verður tað jú skattað við bæði inngjald og útgjald eisini í samansfastd so at tað sum annað hvat mann samanber við ja og vit skulu onnur skulu jú lógarkraft betala tólv prosent í egin uppsparing tað hevur mann nokk ikki í norra har er tað so
tá tær prosentini sum dekka alt møguliga tíðina er hálvtar prosentini sum dekka alt møguliga tíðina er hálvtar prosentini sum dekka alt møguliga
júkur niclasen gjørt so væl e samans fasti er ein trupulleiki tað hava vit borið fram fleiri ferð ætlaðu at fáa fáa útgjaldið skattafrítt tí at tað varð nemliga dupult skatta bæði inn og útgjald vit komu tó í teirri samgonguni bara hálvan vegin soleiðis at vit fingu hækkaðan frádrátt til pensjonistar soleiðis at vit fingu tað hálvt skattafrítt út og vit eiga at taka næsta stigið tí at tað eigur ikki at vera vit eru skussir komin áleiðis men hetta her er tað norska fólkapensjónið hetta her er tað sum og fólkapensjón í føroyum har betala vit ikki skatt av inngjaldi men útgaldið er burturav skattinum hjá okkum so har fólkapensjón verður ikki dupult skatta og tá er tað sum eg mæli staðiliga til at vit ikki skatta tær somu krónurnar fleiri ferð tað er nokk at skatta
hvussu tær orðið gjørt so væl takk fyri frøðuforkuna men tað er uppskotið til kanska sovorðn lítil eftirskjálvti av tí skattalættanum og skattumleggingini sum varð gjørd fyri jól ið eg skal nevna tað aftur at tann skattalættin hann er byrjaður at síggjast aftur hjá fólki nú og tað sum mann sær hjá fólki sum mann kemur at síggja komandi ár so verður tað soleiðis at ein fulltíðar arbeiðararløn fer at hava ein lønarskattalætta ímillum fimm hundrað og fimmogfjøruti og seks hundrað og t ráktarfrøðingar og handverkarar koma at hava lønarskattalættar á umleið túsund krónur mánaðin tað er ikki komið heilt har upp enn men tað fer so at koma so var ein fígging sum var saman við hesum her og har var hetta ein lítil partur hesum her frádrátturin sum er nú er blivin strikaður men eg fari at geva magnus rasmussen rætt í og eg sínára upplivdi eg eisini sjálvur at í mun til summi av hesum her fíggingarátøkunum sum vóru í sambandi skattalættan so kundu vit gott havt brúkt meira tíð uppá tey og har varð kanska helvtar tað har sum har sum tann mesta diskussiónin bleiv aftaná at álit var skrivað og so framvegis so tí haldi eg tað er positivt at tað er uppskotið er komið í tingi so vit fáa fáa tey ivamálini á vegnum tí tí sum vit hava verið inni á so var hesin her frádrátturin hundrað og fýraoghálvtrýssu hvagar hann var ikki so nógv umrøddur í viðgerðini tað var serliga hetta við at mann ikki helt tað vera rímiligt at tað framveg soleiðis at at hesi fólkini bæði skuldu rinda heilsutrygdargjald og til nav ella fólkutrygd í norra tað lógaruppskotið er so í tinginum nú sum ger at at tað verður burtur og eg gingi út frá at tey endurgjaldini eisini koma at falla tí at eg skilji væl eisini at tá ið tað eru fólk sum hava mist kanska aðrar frádráttur í hesum og fólk vilja gjarna halda lógini í landinum harst tey eru so er tað so eru tað nógv fólk sum hava rinda bæði til heilsutrygd og til og til nav hesi eru seinastu árini og eg skilji væl at mann nú spyr eftir teimum pengunum tá ið tað vísir at at mann ikki átti at havt rinda teir pengarnar tað sum tað er ein spurningur sum eisini hevur verið frammi og tað er eitt sum eg haldi eg nokk so sentraltíðisnir tað er at vit fáa fram hvussu stóru partur av hesum eru gjaldunum heilsutrygd ella tað sum líkist tí og hvussu stórur partur er eftirløn eg veit ikki øllum tað broytist ráðnógv men eg haldi at tað hevur nógv at siga fyri umrøðuna av tí at vit vita hvat er mann fær afturfyri og so er tað tað her við at at tað er ein skattur í dupult skattahøpi og so hevur so er tað komið eitt uppskot frá landsstýrismanninum jørgen niclasen har sum tað stendur í at tað merkist sum ein skattur tað eru øgiliga nógv gjøld sum merkjast sum ein skattur uttan endiliga at vera ein skattur teknist sær so tað haldi eg eisini kunnu taka við so er tað við forkættingini har eri eg púra samdur við við uppskotsetaranum at tað gav nógv rumpul og tað vóru tað vóru nógv umrøða av tí tá ið hetta sum at forkætting kom inn í skipanina hjá okkum og framvegis er í skipanina hjá okkum men tað verður sagt akkurát sum um at men nú er tað tann sum ella tey sum sum sótu við at finna upp á hesa forkættingina sum siga at tað ikki er nakað gott tað tað virkar eitt lítið sindur sum er undarligt eg eri samdur við forkætting ikki er skilagóð men so er tað aftur hitt at tað er sikkurt rætt at tann parturi at tað kann følast órímiligt og sum ein skattur at mann bæði í tí partum sum er eftirløn her sum vit ikki vita hvussu nógv er at tað bæði verður skattað við inngjald og við útgjald men skulu vit inn á tað so mugu vit eisini hyggja eftir hinum borgarunum í føroyum øll tey sum betala arbeiðsmarknaragjald har sum vit har sum vit mugu fáa hugt uppá at vit skulu fara at gera fyri ein bólk soleiðis at at tey skulu steppa undan hesum er klípunum sum sum bæði verður skattað við inngjald og útgjald so so haldi eg eisini tað rætt at vit hyggja eftir hinum bólkum men sum sagt eg haldi framvegis at tú meining at vita hvussu stórur partur avistur nav hjá aldrinum er er tryggingar av ymiskum slag og hvussu nógv er eftirløn hatta her var nøkulunda tað eg haldi at tað er gott at eitt uppskotið er komið sum sagt tí at tí at tí at eg hevði einki havt ímóti at tingini vóru eitt sindur greiðari tá ið vit samtyktu akkurát í hesum partinum av av fíggingini tá vit samtyktu skattumleggingina fyri jól skattumleggingin er ordiliga góð tá ið gott hevur vit gjørdu tað og hon sæst aftur nú men tað sum eisini er tað er at tá ið tað er onkur ivamál sum vit kanska halda okkum at hava so
ja takk so við mær ikki eg ljóði eg gjørt tað væl harra formaður forskatting var eitt fínt uppskot so har hevur eitur nátt misskilt við skimismenn heldur at mær ikki dámar tað men dupult skatting tað er ikki gott altso áðrenn tvey túsund og tólv rindaði fólk inn til sína egnu eftirløn og sluppu at draga tað frá í skatti men skulu so rinda tá tey fáa tað út aftur nú verður inngjaldið driðið frá men tú betalir skatt av sjálvum inngjaldunum men so fær tú tað skattafrítt út tað sum mann ger við nav er at mann skal betala skatt av inngjaldunum og alt sum kemur útara frá skal mann so afturbetala skatt einaferð afturat av og tað er biðið til ikki
ja takk gjørt so væl tær í georgsvíð ja eg haldi tað er fínt at jørgen niclasen rættar upp á tað at hann heldur at tað er betri at forkasta ting tað er fínt at hann sigur tað og eg haldi eisini tað er gott at hann setir tað uppskotið fram og gevur sína meining til kennar men skulu vit fara at hyggja eftir hvat er bæði forkasta og eftirskatta so mugu vit eisini hyggja eftir tí partinum sum liggur við samansfasta og so mugu vit eisini hyggja eftir fíggjarlóginum hjá okkum hvat fyri ávirkan hevur tað á fíggjarlóginum tí bara at lova skattalátar upp á til møguligar mátar uttan
og fíggja tað takk fyri ja takk so er næsti røðari tað er hann ið er jensen hjá seg væl
takk fyri harra formaður hetta er ikki eitt so øgiligani orðaríkti ikki eitt so øgiliga orðaríkti lógaruppskot og tað er um at broyta løgtingslóg um landskatt og kommunuskatt og nú hava vit sjálvandi havt fleiri sera upplýsandi framsøgurøður og tað sum eg eitt sindur siti ið sum komi sum nummar seks í røðini her tað er tað at tað er áhugavert hvussu nógv viðurskifti í norra tað siga bæði tryggingar pensjónir og í ásosialarveitingar ymskum slag og skattaskipanir í norra hvussu nógv tað hevði ávirkar okkum og hvussu nógv vit umrøða tað og avleið viðurskiftið vegna vegna ta norsku skipanina í føroyarløgtingi og í føroyarlandi og eina orsøk tað er tí at sum meiri teg um tjóð so hava vit nógv fólk sum sigla og sum hava størv sum eru knýtt at havinum tað kann vera frá landi og út út á hav ella umborð á skipi og og sum granna tjóð ja men so fiska teir síðu við síðu mest teir síðu við síðu men men fyri út frá út frá hvør sínum landi men men eru allir hagan frá og borgarar í føroyum tað eyðkennir eisini hetta orðaskiftið í dag og orsøkin til at og tað er eisini orsøkin til at tað er lógaruppskotur fyri líkur og tað er sjálvandi eitt andstøðug uppskot sum reagerar ímóti eini lógarabroyting sum fór fram í desembur tí er heilt fyri heilt stuttum altso tað er tríggjar mánaðir síðani og tá sjálvandi atkvøddu uppskotsetarin hann atkvøddi og flokkurin ímóti broytingini og roynir nú at koma við uppskotum um hvussu mann kanska kann fáa tað innført aftur sum sum vit sum samgonga tóku út úr lógini tá tí sum tað stendur í í uppskotinum ella í viðmerkingunum so tosar mann jú um hetta at grein hundrað og fýraoghálvtrýss b var strikað í skattalógini tað er tað tað snýr seg um og nú skal hon so ella so inn aftur magnus rasmussen gjørdi eitt sindur burtur úr akkurát hvussu orðin hjá honum var at tað verður sagt at aftaná grein hundrað og fýraoghálvtrýss b at hundrað og fýraoghálvtrýss a so verður hendan her hundrað og fýraoghálvtrýss b sett inn so snart sum honum eina ferð orða tað er ikki nærri inná og tað sum eisini er ræðiliga áhugavert sum eg sjálvandi eri faktiskt glað fyri at vit sleppa viðgerðir hatta aftur tí tað var eitt sum brúkt nógv orku uppá men ikki nóg nógva tí tíðin var stutt vit høvdu eina fíggjarlóg at gera og so høvdu vit nógvar ymiskar tættir í skattaviðurskiftum sum við sum frádráttir og annað skuldu strikast og broytast ella minkast so tað var ein avmarka tí hvussu nógvir kundu arbeiða við akkurát hesari her greinini og samanbera millum skipanir eisini samanbera viðurskiftini hjá øðrum føroyingum sum arbeiða í føroyum tí nú tosa vit um føroyingar sum ikki arbeiða í føroyum men arbeiða uttanlands og so tað verður eitt høvi hjá nevndini nú tá ið hendan heri hetta lógaruppskotið kemur fyri tað sum eg hugsaði nógv um tá og hugsaði nógv um tað síðani í samskift við fleiri um tað tað er hvussu góð hendan heri navtryggingin sigst vera at hon inniheldur allir sattættirnar sum hava verið upp í dag eisini at tað er tað er barnsølu tað er sjúkuendurgjald og tað er pensjón og tá tú missir maka og og og annað sum er dekkað av sniður átta komma tvey prosent og tá ljóðar tá ljóðar átta komma tvey prosent ikki so nógv og hugsar um og tað og tá vit so skulu samanbera við okkara land so liggja tær skipanirnar púra í hvør sínum stað og í føroyum og eg haldi at tá vit viðgera tað her so skulu vit sjálvandi viðgera tað við tí sum er hent fyri stuttum altso tá siga ta broytingina sum er hend fyri henda bólkin men vit skulu eisini viðgera tað í einum høpi í tí føroyska samfelagnum og kanna ja men hvussu verða aðrir borgarar í føroyum viðfarnir skattliga tí hendan heri skipanin er frá tvey túsund og tólv og og tá vóru allir flokkar sum sum tað sigur her í viðmerkingunum við upp á tær skipanin á tann frádráttin hundrað og fýraoghálvtrýss b men og tað er eisini at her við hvat er ein skattur hvat er ikki ein skattur og tá tá tosa vit um juridiskar orðingar tá tosa tú um juridiskar orðingar og og og harvið so kemur tað undir konvensjón ella ikki og og so framvegis og eg haldi at tað var eyðkunn samansøkan sum nevndi at tað er óheppið viss vit hava ymisk sløg av definitiónum bara fyri at skógvin skal skal passa undir mugu vit vera handflak greið men til vit mann hyggur eftir norskum wikipedia og sjálvum skal mann vera seg fyri at bara bara ganga eftir tí men har eru jú eisini soleiðis nær at at fólkutrygt verður orðað sum sum ein skattur so hetta hetta er jú ikki lætta fyri tey sum kanska eru í norra og hyggja eftir tí í mun til okkum sum lóga og valda í føroyum hyggja eftir tí undir øllum støðum so er tað so at gjaldar heilsutrygd og tvungna eginpensjón og til samansfasta av skættaum peningi og vit vita í dag at at samansfasti er skættaður við útgjaldi og samansfasta sleppa tey undan sum søkja um tað viss tey gjalda til til dømisundan og vit vita tað at pensjón og aðrar veitingar úr nav verða skættaðar við útgald tað vita vit og eitt annað sum er óheppið fyri tey sum hava sítt sína starvsleið í norra nú í mun til fyrr er tað tá norska krónan er so lág vorðin og tað sjálvandi hjálpir ikki upp á okkara lóggaðu arbeiði og fatan av tí sum hendir her heima tó at tað einki hevur við okkara samfelag gera sum so tað er bara steinrøman á byrði tá ið vit broyta viðurskiftini hjá hjá teimum og kanska gera tey eitt sindur minni lukrativ men tað súgt at langa er eisini hvussu er haldfør í tí føroyska búskapinum fara kunnu vit tryggja okkum at føroyingar í framtíðini ikki fara at gjalda skatt av síni tvungnu egnu uppsparingum altso hetta eru ting sum ikki eru meira statisk enn eitt vist so tá ið vit viðgera um tað er rætt at tey sum gjalda inn í nav at at tey gjald at tey gjalda skatt bæði við inngjald og útgjald so skulu vit eisini spyrja sama spurning fyri allar føroyingar og tað haldi eg eisini at vit skulu brúka orku upp á í nevndini at breiðka kjakið um hesar skipanirnar tí eg eri fult við upp á tað at hetta er ein øgilag týdningarmikil arbeiðsmarknaður fyri føroyingar tí øgilag týdningarmikil at føroyingar eisini framhaldandi kunnu sigla við skipuni á okkara grannatjóðum tí vit hava eg var til eina sjóvinnuráðstevnu um sjóvinnuútbúgvingar og har var tað nokk so nógv tá var tað nokk so nógv sum sum vóru eitt sindur rædd um hesar kompetensurnar sum føroyingar hava sum sjófagandi tjóð at tað ikki er pláss fyri fleiri navikatørunum skjótt tí tær sum fáa skip og fiskivinnan so kvoturnar eru í minking og tað siga at her er ein grundkompetensur eftir føroyska samfelagnum vit kanska ikki vita hvar vit skulu hvussu vit skulu halda okkum til tað er gott at vit kunnu útbúgva fólk sum sum virka á sjónum og at tey kunnu arbeiða uttanlands men vit mugu seta teirra støðu í eitt perspektiv í ljósinum av hvussu føroyingar verða handfarnir skattliga og eg haldi at vit fáa eitt høvi við hesum lógaruppskotinum at kanna hvussu hvussu er tað við júst hesum her hundrað og fýraoghálvtrýss b at hon var strikað í hvussu stóran mun eru tað rímiligt ella órímiligt í hvussu stóran mun skulu vit halda okkum til tað norðurlendsku konvensjónina og hennara definitiónir og og vissu vit ikki skuldu tað hvørjar eru so orsøkirnar er tað so nakað í tí føroyska samfelagnum so hesa sum føroyingar annars verða skattaðir og frádráttir og veitingar og annað sum tey fáa sum kundu argument verða eitt argument fyri at akkurát hettar rakar tey sum gjaldini nav og hart tað tað tað er sjálvandi ein spurningur sum vit skulu vera opin fyri og vit skulu viðgera hasa arbeiðsfjøldina við tí virði sum hon hevur tað er eingin ivi um tað at tey skulu hava rímiligar treytir og spurningurin er hvørjar tær treytirnar skulu vera framviður og ja eg kann bara siga tað at eg gleði meg til at fara at viðgera hetta her nærri tí vit høvdu ikki so góða tíð at kanna tað norsku skipanini fyri tí føroysku og vit kunnu sjálvandi fáa íblástur eisini til hvussu vit kanska skipa okkum í framtíð í farjum og tá hugsi eg um til dømisnum
ja takk so viðmerki fyri at vit løgva gott aftur á ein fíggjarnevndalímur sum fer at í dýptum av viðursumálunum tað gleðir meg men men tá eg siti og hugsi um um rættvísi av tí altso hundrað prosent av lønini har fara átta prosent av til fólkutrygd tað hjá viðkomandi fær tveyoghálvfems prosent út tey tveyoghálvfems prosentini haldi eg skulu so skattast men tá av teimum betalir mann skatt av øllum hundrað prosentinum tað vil siga at í veruleikanum so rinda hesi persónar hesi átta prosentini inn í fólkutrygd og rinda so skatt av sínum átta prosentinum í føroyum eisini og tað er har eg tali at betal skatt av tí sum eftir er tá hesi átta prosentini eru farin av tað er tað eg sigi ikki betala skatt av teimum átta eisini
ja tær tjørsvøllur niðursen takk fyri har formaður ja eg skilji hvat jørgu niclasen vegna fólkaflokkin vil við hesum her uppskotinum og eg fari at viðgera tað við viðvirðing og og í álvara men eg má so minna jørgu niclasen á at hann er tann sum stóð fyri at vit í dag hava eina forkætting sum hetta so ella so eisini er farið í altso er enda í tímaskinaríunum at vit hava forkætting og harvið eisini eina eftirskætting í fleiri førum bæði av føroyingum og sum virka í føroyum og føroyingum sum virka
vælans takk fyri teg teirra fórða ja takk so er næstur røðan í rottulagn glansur kunnu gjørt væl
takk fyri aðra formaður ja vit viðgera eitt uppskot frá jøku niclasen vegna fólkaflokkin sum snýr seg um at hendan her greinin hundrað og fýraoghálvtrýss b í skattalógina sum bleiv strikað við árs skifti skal verða sett í verk aftur tað varð nevniliga soleiðis at hetta var eitt av teimum átøkunum vit gjørdu í samband við skattalættan har sum vit minkaðu um sjómanna frádrátt uttanlandsfrádrátt og samdøgurðsi frádrátt og eisini strikaðu hendan frádráttin tað sum er grundgevið við hjá uppskotstillarunum tað er tað at hetta er dupult skatting og luttust er tað rætt men tað sum er øgiliga viktigt at hava við tá mann tosar um dupult skatting tað er tað at treytirnar hjá føroyingum sum arbeiða í føroyum eru akkurát tey so føroyingar rinda á leið fimm prosent í sosialum gjøldum tilsamans og tað er av skattaðum peningum so føroyingar verða eisini dupult skattaðir sjálvandi tað er á vissu munir nú sigur uppskotstillarin tað er átta komma tvey altso seinast eg visti var tað altso sjey komma átta prosent fólkutrygd og eg havi kekkað á heimasíðuni fyri tveimum minuttum síðani og har stendur stadverkt sjey komma átta so tað er altso sjey komma átta øh so tað er sjálvandi ein munur ímillum tey fimm prosentini og sjey komma átta ella fimm prosentir sum føroyingar betala og sjey komma átta sum mann rindar í fólkutrygd tað skal so eisini siga at virðið av teimum trimum prosentunum afturat knapp trimum prosent afturat eru altso skift soleiðis at mann fær munandi meira frá fólkutrygd í sosialum tryggingum sammet við tað við tað í føroyum vissu tað er vissu tað er rætt sum eg havi skilt so fært tú sum arbeiðsloysur so tú tryggjaður eina ársintøku sum liggur upp ímóti sjey hundrað túsund krónur nú tú skalt sigast eg veit ikki um at tað eru norskar og danskar krónur men í báðum førum er tað jú sera langt frá tí sum mann er tryggjaður í minstu inntøku í føroysku arbeiðsloysustryggingini so tað skal eisini havast í huga at føroyingar sum eru tryggjaðir í fólkutrygd eru væl tryggjaðir undir munandi betri treytum enn føroysku sosialu skipanirnar kunnu veita grundgevingin fyri at vit strikaðu hendan her frádráttin var at tað er eingin kravdur at rinda sosial gjøld tvey støð men men so sum eg skilji fólkaflokkin í dag so eru tey fortalar fyri at mann skal rinda dupult og so fáa skattafrádrátt fyri annað altso at tað skal vera betri tí vit okkum mangla pengarnar í teimum sosialu skipanum altso hesa við eg skilt argumentatiónina í dag og sjálvandi tað tað er gott fyri fyri kassarnir hjá okkum men hinvegin vit skulu bara geva meira í skattafrádrátti at fyri so so kanska tað gongur út upp á eitt eg haldi at eg eg má eisini siga sum sum framsøgufólkini hava sagt at eg haldi at tað ger einki um hetta uppskotið kemur fram tí tað gevur okkum eitt høvi isolerað at hyggja akkurát upp á hettar tí tað vóru øgiliga nógv ting til viðgerðar í sambandi við skattaumleggingina og akkurát hetta við uttanlandsinntøku mann skal virkuliga hava tunguna mitt í munnum tí tað er so ótrúliga tengt at so nógvum faktorum tað er í norra er tað soleiðis at tað er kemur annað upp á hvar í norskum sjógvi tú siglir hvussu skattatreytirnar eru og og ert tú uppi á landi so er tað aftur nakað heilt annað og tí kann tað vera øgiliga torført at meta um akkurát hvar og hvussu tað er galdandi fyri tann einstaka eitt sum er galdandi í sambandi við pensjónsinngjøld tað er tað at í fall pensjónsinngjaldið livir upp til tær treytir sum vit seta okkara egna persónliga pensjónsinngjaldið tað vil siga at tú samlar upp til tína egna uppsparing so sleppur tú frá tí tvungna uppsparingini í føroyum og tað er nakað sum taks metir um hvørt man hvørt tann skipanin sum tú nú einaferð hevur livir upp til tað og sum hann á jensavarinum á so er tað nógvir føroyingar sum arbeiða runt umkring í havn og í heiminum og tað er gott og orsøkin til at fólkutrygd serliga ofta er til viðgerðar her á tingi er tí at lutfalsliga nógvir føroyingar arbeiða í norra men endamálið við okkara skattaskipan er eitt av endamálinum er at viðgera fólk so eins sum gjørligt men tað er ómøguligt at okkara skattaskipan og okkara skattalóg tretivu fjøruti hálvtrýss ymiskum skattaskipanum kring heimin sum uppskotstillarjøk niclasen vísti á so er fólkutrygd altso tað sum hann rindar inn til fólkutrygd í norra í einari serstakari tryggingarskipan svarar lutvíst til tað sum okkara fólkapensjón er sum jú er part av okkara skattaskipan altso bara hetta er jú eitt gott dømi um at vit fáa ikki ordiliga innrætta okkara skattaskipan eftir einari norskari tryggingarskipan altso tað ber milt sagt ikki til at mekkja hundrað prosent hálvtrýss ymiskum skipanum í hálvtrýss ymiskum londum eg haldi ikki eg haldi ikki hetta er eitt gott uppskot vit halda fast í at vit vit strika hesa ásetingina og høvuðsargumentið fyri tí er at føroyingar sleppa ikki at draga frá í skatti tað sum hann rindar í sosialum gjøldum og tí dugi eg heldur ikki at síggja at at gjald til eina útlendska ella til útlendskar sosialar skipanir skulu útleisa ein skattafrádrátt tað hengur í mínari verð milt sagt ikki
takk tú fæla jensøkan við mær tí gjørt væl takk fyri harra formaður ja nú eru vit jú eisini komin har til at at heilsutrygdar gjaldi at nú fer hesin bóltin at sleppa frá at rinda heilsutrygdar gjald so tað peikar eisini sama veg sum rutt vang vísir at mann at mann líka sum javnsetir og og og fylgir konvertión og og og og strikar frádráttin men men tað er rætt sum hon sigur at vit kunnu viðgera teg her og so kunnu vit kanska fáa nøkur perspektiv inn á okkara skipan sum mann í langtíðarsperspektivi kann arbeiða við at betra í føroyum hugsi eg tí tú mann hoyrir altíð so nógv gott um hesi her návs skipanina og so hugsi eg at vit eisini tá vit nú hava gjørt tey inntrivnu sum vit gjørdu beintarjól at tað er rætt av okkum at halda eyga við hvat hendir hvørjar flytingar hendast í økinum tey næstu fáu árini
ja takk hjá skotum tá er takk fyri ja eg kann ikki vera annað enn samd við viðmerkjaranum hann á jensen at sjálvandi skulu vit alla tíðina eftirmeta okkara skipanir eisini í mun til føðingar sum arbeiða uttanlands og og tað verður nógv fokuserað sum hann á jensen eisini sigur upp á hvussu fantastiska góð hatta skipanin er fólkutrygd og og serliga at tær veitingar sum tú fært úr tí skipanini vit klára jú sløkkja kappast við tær í føroyum vit liggja munandi lakri er tað onnur ting í norra sum vit kanska ikki sammeta ella hava so góðan hug at sammeta okkum við tá vit samanbera okkum við norra eitt nú hava norðmenn øgiliga nógvi brúkaragjøld av ymsum slagi sum tá neyvan hevði fingist politiskt undirtøka fyri her so teirra samfelag er sum heildið skrúvað nokk so øðrvísi saman tá ið tað kemur til gjøld og skatt men tað kundi gott verið at tey eru eisini øðrum økin tú latið okkum inspireraðar
vælaksin er hjálpsstýttur við myrkynsvæl takk fyri harra formaður eg skuldi bara vita um eg hevði skilt útleggingina hjá landsstýriskvinnuni rætt avist niður við at vitst tú bæði hevur frádrátt og skalt betala í báðum støðum so tað er sum eg skilji dagin bara hon kann rætta meg við at sita skeivt ella bátta tað at tað sum tað onkursvegna verður lagt upp til tað er at mann skal betala bæði til heilstrygd og til nav og so skal landið faktisk í føroyum betala tín part í nav og so skalt tú fáa fulla tænastu frá báðum tað sigur tað at tú fært fulla tænastu frá nav fyri
og tú hevur verið upplutin utlarin valt at taka orðið aftaná og kann hann kanska útgreina tað men so eg skilti eta men á sosiala konvensjónum sigur jú týðiliga at mann kann ikki áleggja fólki at rinda dupult sosialgjøld so eg veit ikki kanska hevur uppskotutlarin eina
góða forháring uppá tað takk fyri ja takk so er tað jøk niclasen sum verður orðið aftur gjørt so væl
harra formaður uppskotið sum landsstýrið lagt fram um heilsutrygd sigur at mann kann sleppa undan vist mann betalir til eina útlendska skipan og sleppur at draga tað frá tá sleppur mann ikki at so tað vil so siga at við seg ið mann sigur so landsstýriskvinna nú at mann ikki sleppur at rokna nav sum ein skatt sjálvandi er so kann mann sleppa undan heilsutrygd men við seg í at mann fær loyvi til at draga tað frá sum hetta uppskotið sigur so skal mann eisini rinda til heilsutrygd og tað sum eg sigi her tað er mann hevur fullan rætt at fáa úr báðum men landsstýrið sigur mann skal bara rinda til annað eg hevði ikki ordiliga viðpátað eg haldi at tann sum fær endurgoldið av tannlæknarokningini úr heilsutrygd ella kommunulæknan ella á apotekinum viðkomandi skal eg rinda inn men mann skal ikki betala skatt av einum skatti norski skatturin er øgiliga lágur og tað er tí at vit norra rokna manna sum ein skatt tí tað er so ræðiliga nógv inni har sum í føroyum verður skattafíggjað sum stjórnin við hendut hevur lagt útum ger so tað at ein føroyingur og ein norrmaður sum sigla á sama skipi norrmaðurin rindar so óendaliga nógv minni í skatt bæði tí skatturin er so ótrúliga lágur og at tann navgjaldið er jú í norra rokna manna sum ein skatt men í føroyum er skatturin væl hægri og so sigur mann at mann skal rinda skatt av navgjaldinum altso tú rindar átta prosent inn um tú so sjey komma átta ella átta komma tvey eg havi so fingið at vita tær hækka men líka mikið men tað mann rindar tað inn ja ókey men betal so skatt av rest tað er tað sum eg sigi tað er tað sum uppskotið sigur hasi átta komma fimm prosentini tíverri ella ella ella átta komma átta tey fóru inn har ja lat tey so fara men betal so skatt av rest og vist mann so fær nakað úr her ja men so kann mann øh so skal mann rinda skatt av útgjaldinum tá øll útgjaldu úrhesini eru fólkutrygd eru skatteskildu meðan lógkaman sum vit fingu í desemburmánað sigur at mann skal rinda skatt av inngjaldinum eisini so eg hevði ynskt at mann kundi hugt eftir snuppskotinum misnøgdin var og er rættiliga stór og eg havi higartíð orðaskiftini ikki valt at gjørt tað men eg fari at gera tað nú uttanlandsinntøkur hava eg norðman týdning fyri føroyar hetta eru fimm prosent av teimum samla lønunum sum koma hiðani hetta eru pengar sum koma um sum at siga ókeypis inn í landið altso ein framleiðsla sum vit útslita tá liggja jú útreiðsluforbundnar við at fáa pengar inn í landið hesar her koma bara forerandi inn í landið og vera so bæði skattaðar og eisini avgjaldaðar so hetta hevur ein norðman týdning altso tað eg veit ikki um tað er nakað land hvussu er ikki nakað av grannalondunum har ið fólk sum arbeiða í uttanlandslandi hava so stóran týdning sum júst hesi og tað kann vera ótrúliga freistandi at flyta ikki at nógv gera tað men tað sum mann hoyrir runt umkring er at fleiri hava longu gjørt tað og tað vil eg so siga at at landsstýriskonan sum hevði dollarteknið í eygunum tá hon fór eftir útsøklarum er slett ikki sikkurt at hasi dollararnir koma í kassan so eg vóni og ynski at mann í fíggjarnevndini kemur teirra niðurstøðan mann samtykkir eftir uppskotið ikki betala skatt av einum skatti her fara sjey komma átta prosent í skatti yvir norra og so sigur ruth vang veitst tú hvat tú skalt betala skatt av hasum sjey komma átta prosentum eisini og tú skalt afturbetala skatt viðst tú fært nakað útgjald úr hesum fólk eftir tí og tað er tað sum eg staðiliga mæli frá lat okkum biðhalda hesi fólkini í føroyum og lat okkum fáa skatt frá teimum
vært tú tær viðmerki tá hann er jensakligur sum hann ja eg haldi at vit skulu behaldast við fólkini í føroyum eingin er ivi um tað um og sum eg nevndi tann norska tann lága lága norska krónan er er eitt sum tingir í hasum førinum men tað sum eg líka vil spyrja um tað er er tað so havi eg skilt tað rætt í dag at jøk niclasen særstekur undir við uppskotinum hjá margret stóð ráð um at fáa undantak fyri at gjalda til heilsutrygd við sum mann betalir til nav men sjálvandi fortreytin hjá honum er tað rætt skilt at so vil mann krevja at tey gjalda til heilsutrygd við sum mann fekk sítt ynski uppfylt við hesari
uppskotið hjá margret stóra sigur jú at rinda tú til eina útlendska skipan og tú ikki fært frádrátt fyri tað so sleppur tú undan so kanst tú søkja um at sleppa undan altso tað vil so siga at mann skuldi næstan trúð hava vist vavhvørnurin tí at uppskotini hanga kunnu gott hanga saman tí at tað sum eg mæli til tað er at mann fær frádrátt fyri at rinda til fólkutrygd men so sleppur mann ikki undan heilstrygd uppskotið kundi verið broytt til at mann skal søkja um at fáa hendan frádrátt men afturfyri so rinda mann til heilstrygd eg haldi bara tað at at tá persónar hava rætt til at fáa úr báðum skipanunum so tú ikki at síggja at tað er nakað galið við at mann rindar inn til báðar men at mann sleppur undan heilstrygd hevur fullan rætt til at fáa út afturfyri skal mann krevja skatt av einum skatti sum er goldin úr norra at tað beginnur á bløðan sovorðn vágreið
ja takk til tær tær tøkur sum tær svøvn takk fyri at vera formaður ja eg eri partvíst samd við jørgen niclasen tá hann stendur og hálóðar tí norska skattasystemið er at tá láða skattaprocentið á á á lønum men so er tað hví er tað tað tað er tí millum annað norra hevur nokk so nógv brúkaragjøld millum annað á vegunum tað hevði dámt mær eisini nógv betur av tað havt í føroyum men her skulu vit hava láðan skatt og vera frítt at koyra til vesturvágan
ja takk gerst tú væl eg eri lillussen ja eg eri roknið við at eg havi goldið meira fyri at koyra á vegnum enn karlot hargarðsson við síðan vágatunnilin opnaði so hava vit rindað og at byrja við rindaðu vit væl meir enn til dømis eftir til sandoyaratunnilastu vit hava rindað sanniliga nógv nei eg havi ikki sagt at vit skulu hava norskar tilstandir í føroyum men eg hevði einki á tí móti at vit gjørdu meira við at fara at bora eftir olju sum norðmenninir gera so eg vil ikki hava norskar tilstandir men tað er ein konstatering at norra hevur ein øgiliga lágandi skatt millum annað tí at tær hava lagt nógvar útreiðslur út um statskassan í nettu fólkutrygd og tað er tí eg sigi at men tað er í veruleikanum ein skattur og tað sum eg biði um tað er at í føroyum at mann sær tað sum ein skatt heldur enn at forlanga at tá er ikki átta brentini fyrst eru goldin jú men so skal mann betala skatt av teimum eisini
ja takk sovorðið tað koma við at viðja pengum til føroyska samfelagið tað hevur rættiliga rættiliga stóran týdning og tað sum mann hoyrir landsstýriskonuna og onnur so vístast oftani hevur mann at vera nógv tað er kanska ein trupulleiki at hesi fólkini og hesi fólkini eru til hvat hvat eru so átøkini sum samgongan kom við fyri kortum og legði byrðar og hesi fólkini hvat hvat metir júrgunum sum nú roynir at rætta eitt sindur upp uppá tað hvat metir hann at tegur á týdningi fyri tann partin av inntøkunum
hvørja takk fyri tá ið tú hevur høvdið hvørja takk fyri tá ið tú hevur høvdið hvørja takk fyri
hevur tú sum erur krittusinn harra formaður eg havi skilt at fleiri eru flutt og skattur er nokk tað sum vit finga vitafrøðingum og budskaparfrøðingi er tað sum kann ávirka atferðina hjá fólki allarmest og tað at mann kemur við einari so grovar skattahagging sum hann kom við her og tað vil so siga at tær pengarnar sum hann væntar at fáa inn tað er slett ikki sikkurt at mann fær teir mann missir bara nakrar borgarar staðin fyri
ja takk tú ert ikki í ósøkis væl ja takk fyri at formaður um í mun til hetta við at tað er ikki sikkurt at mann sær allar sær pengarnar sum mann hevði ímyndað sær tí at mann væntar at fólk fara at flyta á landinum eg hopi at tú gjørdi tað við opnum eygum tá ið vit tøvi samtyktu tað sum var tá ið eg haldi eg tað kann eg sjálva koma óvart á nakran um at tey sum eru virkaísin skipanum føla at hetta er ikki líka gott sum tað var men tað sum eg meira vænti fyri at henda enn at fólk flyta á landinum tað er sum fæst til dømis har sum tær sum tú ikki verður viðgjørdur upp á sama mátast mær mann so taka tað positiva altso eg síðist nær sum jørgen niclasen gjarna vil hava at verðin skal vera har eru vit faktiskt nokk samdur haldi eg at tað skal vera so at tú betalir skatt í føroyum tú betalir heilsutrygd í føroyum óansæð hvar í verðini tú ert so langt fylgjast vit tað er bara tað at tað er ikki viðbara sum at bestemma tað verðin er meira samansett enn tað hevði tað bara verið hvussu tað er galdandi í føroyum sum fáa har haldi eg virkuliga at jørgen niclasen er
hann var formaður tá ið hetta her varð innført í tvey túsund og tólv tá høvdu vit eisini tann trupulleikan at tað var fráflyting og tað sum vit eisini sóu tá var at vit høvdu rættiliga nógv sum sigldu undir diss tí har rinda mann slett honga skatt men hevði bara nett og løn staðin fyri tá vit so innførdu hesa skipanina tá vísta seg at talið sum sigldi undir diss minkaði og fólk fluttu yvir hesa skipanina har tey rindaðu skatt í føroyum so har hevði tey stóð upp púra rætt tí tá hann sigur ja missa fólk á landinum ja men tað kunnu eisini leita sær eitt annað starv altso fæss sovorðið allir skattir endurgoldin ella diss har rinda tú hongan skatt so so og og tað sum eg sigi at skattur ávirkar atferðina hjá okkum so tað skal vera løgið við seg í ein slík skattahyrking sum hendar hjá rudvang ikki eisini
maður skal eg aftura at fara at við tað skal eg at fara at við tað skal eg at fara at við
ja takk so tað elst betimarset skulu vit síggja so væl ja takk fyri harra formaður hetta er við at vit skulu við haldisum fólkini í føroyum tað haldi vit skulu gera alt hvat vit kunnu fyri at tað bleiv verandi í føroyum tað er eitt føroyingar sum fær avstað og koma heim við nógvum pengum mann sigur mann kann siga ráðan kapital sum kemur aðrastaðni frá sum vit nýta gott av og tað hava familju ið føroyum og so víðari og vit mann fær for nógv eftir hesum fólkunum so tíma tað ikki tað tíma simplan ikki við sum mann knokk roytur tey í skatt tað eru ikki meir enn menniskir so vænti eg síggi at vit fara at síggja at fólki bara fara av landinum tað verður hvørt fall ikki nøkur vinstøða so eg vóni at landsstýriskvinna eisini tekur eitt til sín
ja takk tú ert verið okur í til senn ja hara formaður altso tað er jú fimm prosent av øllum inntøkum í føroyum altso tað er tað er tað er hetta her er altso enormar upphæddir sum hetta samfelagið nýtir gott av og sum eg nevndi so kann ein vandi vera at tey flyta ein persónur enntá mann kann jú flyta adressu og allíkavæl vera nógv í føroyum men har fyllir so hitt inn at er familjan enn her ja men so er mann eisini skattkildur her men er ein persónur ungrur og leysur so er tað nokk við at flyta adressu annars veit eg um fleiri sum ætla sær at flyta til danmarkar tí danmark góðtekur hetta sum ein skatt og gevur frádrátt fyri tað umframt tær geva ein nógv størri frádrátt tali seg at teir teir sum sigla við norra høvdu fingið so ótrúliga nógv meira út við starv høvdu ein bústað í danmark so men eisini so kunnu hesi velja at fara yvir í disk ella fast so fáa almennu kassarnir slett einki og tað væl ikki
avgreiðd loypsnímáli nummar hundrað og fýra umfyri fíggjanøvnir næsta málið á skrá tað er loypsnímáli nummar hundrað og tólv tjúgu trýogtjúgu uppskotið loypslóg um at verja ófødda barnið um formaður skal biðja um framsókn fólk fyri javnan flokkin hevur tað kristianna vildi poulsen fyri sambandflokkin hevur tað helgi abrasen fyri tjóðveldið hevur pálsdóttir fyri framtíð fyri fólkaflokkin er tað elspælmiðsætur skúlistóttir fyri framsøkundi er tað karla trækursson og fyri miðflokkin er tað jensa ræna
2. viðgerð (19)
ja takk fyri forkvinna eg sigi sum røðan ið legði undanfarna mál fram at hetta málið er ikki minni fløkt og hetta álitið er ikki styttri enn tað so eg vóni at tingfólk hava eitt lítið sindur av toli at hetta her er eitt uppskot um hundrað og fýraoghálvtrýss b-frádráttin sum jørgen niclasen hevur lagt fram vegna fólkaflokkið tann sjeynda mars í tvey túsund og fýraogtjúgu og tað hevur so verið fyrsta viðgerð tann einogtjúgunda mars og so er tað nevnt beint fíggjarnevndini nevndin hevur viðgerðsmálið á fundi annan átjunda og trýogtjúgunda apríl og fyrsta mai og nevndin hevur á fund við áhugafelagi antaris føroyskar fiskimenn uttanlands landsstýriskvinni heilsumál og margus stóra saman við heilsu
tað er alt ov og friðalt í tingsalinum eg fari staðiliga heita á øll tey sum føra fund í tingsalinum í løtuni um at fara útum og fundast meðan eyðgunn samuelsen lesur álitið upp hjá fíggjarnevndum gerst væl takk og í tveimum umførum landsstýriskvinnum fíggjarmálum rutt vág saman við taks undir viðgerðini hevur nevndin býtt seg ein meiriluta og ein minniluta meirilutin eyðgunn samuelsen bjarni hammer argur jákstov og hann jensen hevur hesar viðmerkingar greiða útgangsstøði og tað okkara heilsutrygdarskipan byggir á er at øll sum búgva í føroyum rinda inn til heilsutrygd hetta hevur verið støðan heilt aftur til sjúkakassatíðina nú hevur tað vísið at rættarstøðan í føroyum er øðrvísi enn flestu aðrastaðni við tað akkurát fimmoghálvtrýss í stýrisskipan føroya at føroyarættið er mett at hava við sær at borgarar kunnu krevja frítøku fyri heilsutrygdargjald hjá skal sáttmálan um sosiala trygd sjálvt um hetta gongur ímóti tí løgtingslóg sum er samtykt í føroyum sambært føroyarættið verður hetta millum annað bygt á at føroyar kæristovnur hevur tulkað rættarstøðuna soleiðis orsakað av hesum dómi er eitt uppskot í løtuni í løgtinginum sum er samtykt so vítt eg havi fingið við har tey ið rinda til líknandi sosiala skipan aðrastaðni kunnu søkja um frítøku fyri heilsutrygdargjald meðan atgongdin til sær frá heilsutrygd ikki verður skerd hetta uppskotin snýr seg hinvegin um at endurskapa skattafrádráttin í í paragraf hundrað og fýraoghálvtrýss b í skattalógini sum varð strikaður í samband við skattaumskipanina á heystið tvey túsund og trýogtjúgu við ásannan av at eitt uppskot um frítøku fyri heilsutrygd fór at koma á ting í tingi í vár sum nú er samtykt avleiðingin av um bæði uppskotini verða samtykt er at við í rinda til skipanir líknandi heilsutrygd í øðrum londum og sum fáa fulla tænastu úr hesum kundu fingið skattafrádrátt fyri hetta gjald og sostatt einans høvdu skulað rinda fyri heilsutrygd í føroyum sum tey eisini høvdu fingið fulla tænastu úr skipanin í fólkutrygdin tað sum eitur nav sum fólk á norska arbeiðsmarknaðinum rindu inn til ljósið fór men tað hoyra kanska líka er partvíst ein heilsutrygdarlíknandi skipan partvíst pensjón tað samlaða gjaldið til nav er átta komma tvey prosent av lønarinntøkuni men tað er ikki møguligt og tað er komið fram við fleiri rættarmálum at skilja ímillum hvussu stórur partur er pensjón og hvussu stórur partur fer til annað ein partur av umrøðuni av hesum málunum hevur verið at pensjónsparturin verður goldin inn á skattaðum pengum og aftur verður skattaður tá hetta verður rindað út hetta er ikki galdandi fyri kravdu pensjónsuppsparingini men er líknandi støðað sum við samansfasta sum bæði verður skattaður við inn og út gjaldið meirilutin staðfestir at tað grundleggjandi er torført at samanbera støðuna hjá fólkum sum arbeiða á ymiskum arbeiðsmarknaðum tí hesar skipanir eru sera ymiskar frá landi til land spurningurin er eisini í hvønn mun tað er rætt ella yvirhøvur gjørligt at seta skipanir í verk sum javnseta støðuna hjá øllum fólkum sum búgva í føroyum tá ið tey arbeiða á nógvum ymiskum arbeiðsmarknaðum undir viðgerðini av hesum málinum hava ymisku hoyringspartarnir í høvuðsheitum umrøtt fýra bólkar umframt sjófólk sum búgva í norra og sigla við norskum fiskiskipum tey sum eru búsitandi í føroyum sum arbeiða av landi í føroyum og tey sum eru búsitandi í føroyum við føroyskum fiskiskipum og tey sum eru búsitandi í føroyum við norskum skipum og tey fjórðu bólkurin eru so tey sum eru í frálandavinnuni í norra tað er greitt at tess trýsti bólkurin tey frálandavinnuni tey rinda munandi minniskatt enn hinir bólkarnir og tað er eisini greitt at tey verða fevnd av bæði nav og heilsutrygd sjálvt um tey nú eru frítikin fyri gjaldla heilsutrygd sjófólk búsitandi í norra og sum sigla við norskum fiskiskipum verða grundleggjandi minniskatta enn fólk búsitandi í føroyum hini tríggir bólkarnir eru í eini meira samanberiligari støðu hóast hon er torfør av samanbera vit hava so fingið útrokningar frá fíggjarnevndini sum tekur útgangsstøði í tvey túsund og seksogtjúgu tá skattaumskipanin hevur fingið fullan virkuna og tað er ein árlig inntøka á fimmoghálvfjerðs túsund krónur sum er lutfalsligt vanligt við fiskiskipum og so er tað kirkjuskatt við eini kirkjuskætt í eini miðal kommunuskættar prosent og har kann mann so siga hetta er so langt at lesa eg kann royna at greiða frá tí at tey sum arbeiða í føroyum tey betala hasa inntøkuna betala tvey hundrað og tvey hál ogtrýogfjøruti túsund í gjøldum tilsamans trý hundrað og fimmogtretivu túsund krónur ein eini føroyingur við einum føroyskum skipi hann hevði so betalt minni í skatt tí sjálvandi hann fær sjónvarnafrádrátt hann og hann hevði harav eisini betalt minni í sosialum gjøldum hann hevði so betalt trý hundrað og tólv túsund í mun til trý hundrað og fimmogtretivu takavís ein føroyingur við norskum fiskiskipi so hevði hann í føroyum hevði hann betalt tvey hundrað og tveyogtrýss túsund í nav er átta komma tvey prosentir altso áttaoghálvtrýss túsund krónur tað vil siga at hesin hevði betalt trý hundrað og tveyogtjúgu túsund í mun til ein sum var við einum føroyskum skipi hevði betalt trý hundrað og tólv og ein av landi hevði betalt trý hundrað og fimmogtretivu tað sum alt hetta her haldi eg kann mann kann siga alt hetta her ger munirnir og tað sum tað snýr seg um kann mann siga tað er hetta her við at at nav er ella tey sosialu gjøldini í londunum ella í norra eru átta komma fimm prosent og tey sosialu gjøldini í føroyum eru fimm komma tvey vit sum at skala eg veit ikki um tit skilja og tað er tað sum ger munin í meira skatt ella meira skatti og gjøld men greitt er tó at navskipanin sum heild er ein skipan sum tekur betur hond um tey sum rinda rinda enn tær skipanir sum vit eru í føroyum og sum eru í føroyum og sum kosta nakað minni og sjálvandi tey sum rinda í nav hava framvegis rættilig heilsutrygd føroyskir fiskimenn uttanlands eru fullt skattskildir í føroyum og eru tí eina aðrari støðu enn teir bólkar sum ikki fáast við fiskiveið hesi verður í høvuðsheitinum skattarar á sama hátt sum fólk við fiskiveið í inntøku í føroyum samstundis sum samdøgurðsfrádrátturin komandi árini verður minkaður munandi tó er støðan soleiðis sambært norðurlendsku konvensiónini at ein løntakari rindar sosialu gjøld í tí landinum har størsta lønarinntøkan verður forvunnin og føroyingar við norskum fiskiskipum ikki velja gjald til nav frá út frá eini hugsan um at tað gjaldið er hægri enn tað sum gold verður í føroyum vitandi at skattakrónur av uttanlands inntøku eru ein munandi íkast í føroyska landskassan eins og lønirnar eru tað í samlaða búskapinum so heitir meirilutin á fíggjarmálaráðið um at halda eyga við um fleiri av teimum sum arbeiða ella arbeiddu sum fiskimenn uttanlands við skattkildri í føroyum ella við skipan har fáa ella finga ein part av lønarskattinum flyta yvir í disnis og líknandi skipanir har landskassin so ikki fær lut í skattakrónuna so at finnast kann tann rímiliga javnvági viðvíkjandi skatti og avgjøldum har stóra føroyska arbeiðsfjøldina uttanlands serstakliga hon sum hevur fiskiveiðu sum arbeiðsmarknað og sum er fult skattkildur í føroyum framhaldandi verður ein munandi samlað íkast í føroyska búskapinum uttan tó at skeikla føroyska arbeiðsmarknaðin og tá ið tað er sagt so skal eg siga at tað er alt annað enn lætt men tað er so nakað sum vit heita á fíggjarmálaráðið at hyggja eftir við hesum viðmerkingum tekur marlutin ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykkja uppskotið takk fyri
tann fyri eg skal lesa millumlutaðarlig við upptikið frá mær sjálvum magnus rasmussen og stefan gleym poulsen fyri jól varð ásetingin í grein hundrað og fýra hálvtrýss veg í skattaløgini strikað hetta merkti at inngjald til norska fólkutrygdin navn ikki longur verður roknað sum ein skattur hendan skipa kom hann so upprunaliga í skattaløgini í tess tólv og var tá einmælt samtykt av øllum flokkum í løgninginum nógvir føroyingar sum arbeiða uttanlands eru noyddir at rinda til fólkutrygdin inngjaldi er átta koma tvey prosent av lønum hendan trygging dekkar eina røð av umstøðum men stórur partur er eftirløn felags fyri øll útgjøld eisini eftirlønir galdandi at tey eru skattiskyldu við útgjøldum síðan broytingirnar fyri jól eru upplýst fyri nevndini at fleiri hava valt at flyta bústað og onnur farin í aðrar skipanir serliga rakar broytingin hart fiskimenn uttanlands ið hava fingið ein munandi inntøkumiss fiskenn uttanlands eru skattiskyldu við føroyum broytingin fyri jól skulu vera við til at fíggja skattumissipanina hjá landsstýrinum men tekur verandi gongd ferðað á seg har borgarar flyta av landinum ella fara í aðrar skipanir har mann ikki er skattiskyldur við føroyum missir landskassin inntøku og umskipan verður oyðhaldur fíggjað broytingin ger eisini at vit fáa ein minni fleksipan á arbeiðsmarkna og er tað ikki gott fyri føroyska búskap við longnum við hesum viðmerkingum tekur minnlutin undirvímálunum og mæløgtinginum til at samtykja tær fyrr
frúforkvinnan allar mínir uppvøkstir havi eg uppfatað meg sjálvan og øll onnur til at hava eina stóra virðing fyri teimum mongu sum fara út í heim at vinna pening eg haldi at tann avgerð mann tók í desemburmánað gongur ímóti tí tvey túsund og tólv fingu hesa skipanina var at mann sá punkt eitt fráflyting og mann sá punkt tvey at fólk sum var í útlandinum royndu at søkja sær yvir í eitt starv har mann ikki rindaði skatt í føroyum og tað var ein nokk so týðilig gongd á tí vildu vit royna ja men skulu vit ikki royna at fáa pengarnar til føroyar og tað vil seg at fáa velja skipanir har skattur bleiv rindaður her vit settu eftir gildið einmælt her í løgtinginum og mann sá beinan vegin at har kom broyting í fráflytingin steðgaði vit fingu enntá í summum førum tilflyting og fólk fóru at søkja yvir í starv sum rindaðu skatt í føroyum tað at hava skipanir fyri fólk sum arbeiða í útlandinum tað er kent um allan heim altso tað er ikki føroyar sum einasta landið verðini sum hevur eina skipan fyri tað og tá tað kemur til hetta navgjaldið so er hetta ein skattur og grundin til at eg siti er ein skattur er tí at í norra hevur stórtingið valt at taka og skera vekk av almennum útreiðslum flyta tað yvir í eina skattafíggjaða navg tað hevur verið so at henda skattin upp á átta komma tvey prosent hevur mann kunnað trekk frá og tað kann mann nú ikki og nú er tað til viðgera skulu vit tað ella skulu vit ikki vit kunnu hyggja til eg haldi eg selji tjóðveldið plagar at hyggja hyggja til okkara grannalond eitt nú danmark heildi eg tey plagar at siga so er øh norskan nav frádráttar berættja í danska skattinum sjálvandi umframt tað er frádráttur í danmark fyri fólk sum arbeiða í útlandinum øgiliga stórur eisini so okkara grannalond har síggja tey at tað sum ein skatt eitt samt løgting í tvey túsund og tólv sá hetta sum ein skatt og eg havi ikki broytt meining eg síggi hetta framvegis sum ein skatt hetta er átta komma tvey prosent stóru partur av tær eftirløn og tá ið tær fáa eftirløn so verður hon fult skattað men við at mann ikki fær frádrátt fyri inngjaldið so skal mann forskattast tá mann betalir inn og mann skal eftirskattast tá mann fær út mann bæði forskattar og eftirskattar eftirløn tá tað so kemur til hittmálið sum vit hava viðgjørt her við heilsutrygd har mann sigur at persónar sum rinda til hetta norska nav skulu sleppa undan at betala heilsutrygd so er ein treyt har og tað er at rinda mann til nav og mann ikki fær frádrátt í skattinum í føroyum so sleppur mann undan heilsutrygd tað sum eg mæli til eg tók undir við tí uppskotinum tað sum eg mæli til er at mann heldur fram við at fáa frádrátt fyri henda norska skattin hvussu skal mann eisini rinda til heilsutrygd heilsutrygd er ordiliga rímiligt at mann ikki skal rinda til heilsutrygd men hevur fullan rætt at fáa úr heilsutrygd og tá vit høvdu hoyringar í trivnaðarnevndini á tímaðunum tá høvdu fólk inni sum rindaðu nav tey høvdu einki møti at rinda heilsutrygd eg fór líka at koma við eina lítlari rætting tí at eyðgunum saman viðst eg á at føroyarættur hevði sagt at mann hevði ikki rætt til at krevja skatt tað er rætt tað segði føroy men tað bleiv so kært til landsrættin og tá dømir landsrætturin ikki um tey hava skyldu at rinda ella tey hava rætt at sleppa undan tá sigur landsrætturin at tað er skeivur persónur sum hevur sak søkt at stavast at siga tá var tað mál millum heilsutrygd og so persónur men tað var jú tað var jú kærunevndin sum hevði givið viðkomandi viðhald og tað vil siga tí var tað ikki eitt mál millum heilsutrygd og enda persónur tí tað mátti innvolvera kærin so so landsrætturin tókst ikki støðu til um tey skulu rinda ella ikki so royndi mann at fara í hægsta rætt og hægsta rættur avvísti tað við tí sama hetta er ikki rættur sak søkjari so rættarskipan hevur ikki tikið støðu til hatta men vit tóku undir við uppskotinum heilsutrygd tí at har stendur at vistu fært frádrátt fyri nav so sleppur tú ikki undan at rinda til heilsutrygd og tað er tað sum eg so inniliga ikki at viðgera her hvat kann fara at henda nú meirilutin í fíggjarnevndini hevur heitt á landsstýriskrinna um at fylgja væl við altso vist mann er útsiglarin og mann siglir undir disso so rindar mann ikki skattiføroyum vist mann er útsiglari við norskum skipum uttan fyri norskan sokkul tað hjá aðrastaðni í verðini enn inni á norskum sokklu so rindar mann skatt í føroyum men er mann inni á norskum sokklu so rindar mann bara til norra og ikki til føroyar siglir mann við einum norskum fiskiskipi so rindar mann skatt í føroyum so tað sum eg her royni eg at siga tað er sum eg eri í yvirboðistur um at tað fer at føra til at mann fer at søkja yvir at sigla har misnøgdin er øgiliga stór hon er øgiliga stór at mann fer at søkja yvir at sigl mann í einum norskum reiðaríi ja væl signaðar kunnu vit ikki sleppa inn á norskan sokkul sum býtað var um og so sleppa vit komandi undan og so kemur eingin króna í kassan hjá landsstýriskrinum ella vit fara at síggja tað sum vit sóu og undan tvey túsund og tólv at tær nógvu søktu yvir at slappa at sigla við diss og har við einki rinda eg haldi at eg mundi blivið dripin tá ið vit fóru at forskatta pensjónir heldur enn at eftirskatta tær men men tað sum samgongan samtykti í desembur var at forskatta pensjónir tað var at so forskatta pensjónir hes er somu sum mundi dripin meg tá ið eg segði við stils forskatta eftirlønir tað er ikki nokk forskattaðar eftirlønir verða gomnar út skattafrítt í dag men hesar pensjónir verða forskattaðar og tá tú fært tær út verða tey eftirskattaðar altso tú betalir skatt tvæ ferð av somu pengum nú stendur her átta komma tvey prosent er nav men har er eisini at gjalda afturat eg eri ikki ordiliga vísur um tað var eitt komma fimm ella eitt komma níggju prosent sum hesi rinda inn til eg veit ikki sum tað eitur ein fyritíðareftirløn ja og tað vil latið seg siga tað at tey kunnu fáa eftirløn tá tær eru í minst sum dámar trýss altso áðrenn pensjónsaldur tí mann gongur út frá at at fiskimenn eru útsettir fyri at verða slitnir niður áðrenn mann nær pensjónsaldur so tey eru ikki átta komma tvey prosent tey eru nærri tíggju prosentum sum tað verður rindað og tað er altso ein stór upphædd og tað sum mann sigur her er at sjálvt vindast tíggju prosentini skal tala fullan skatt í føroyum ella við øðrum orðum tú skalt betala skatt av hesum her tíggju prosentinum sum tú hevur goldið inn til navn og tað er tað sum er inniliga heitið á løgtingi ikki gera tað eftirskatta hasa tín aftur sum veit at samgongan nú hatar forkætting ja men so halda tykkum frá at forkætta hesar persónurnar bara eftirskatta tær á og tað vil siga gevið hesum persónum frádrátt tí við at tær fáa frádrátt í navn so trúgvi eg at nógvar av teimum søkja yvir í arbeiðið har mann rindar í føroyum heldur enn við tí sum nú er at tær aktivt fara at søkja har mann sleppur frá so atførarstýrandi er skattur er sambæl búskaparfrøðini tað mest atførarstýrandi yvirhøvur og tað sum mann ger her er atførarstýrandi so bara spurningurin um í hvussu stóran mun men eg vil sum sagt ynskt at vit samtyktu hetta uppskotið gera vit tað so hava vit samtykt heilsutrygd at so skuldar eisini rinda heilsutrygd tað haldi eg tann besta loysnin takk fyri
myrkyr jákupus tú gert so væl ja takk fyri frá fólkum ja jøkur niclasen var eg inni á nógvum tingum og øgiliga nógvum tí við passar sum hann sigur og so nevndanes er meiri tím pensjonskassi tað er eitt komma sjey prosent so eg kann siga tað er ein púra sjálvboðin trygging tú gert púra sjálvur av um tú ert partur av tí at ikki so tí er tað ikki rætt at kalla tað ein skatt og at kalla nav ein skatt er heldur ikki rætt altso vist tú fert at tosa um skattateknikk og hvat teknisæ er ein skattur so er tað ikki ein skattur so kann mann snakka um følisir jøkur niclasen er ein nógv følisir um hvat er ein skattur ella ikki ið áður sæð um hvørt søguleiðis nær sum tú sæð at tað følisir sum ein skattur tað kann gott vera men óðinsa hvussu tú gert tað upp so er tað ein gjald eitt gjald fyri einum tænastu sum hongur beinleiðis saman so er tað tað her við heiltstrygd og ikki heiltstrygd hjáum við stavarsøgnar sum jøkur niclasen vildi so var tað soleiðis at tú skuldi betala heiltstrygd sum er bíligari en nær báðum tú skuldi fáa ein avsláttur
jørgen niclasen gjørt so væl ja eg nevndi at tað er ein skattur tí tað helt alt løgtingið í tvey túsund og tólv tað heldur danska stjórnin og danska fólkatingið har varð tað kallað ein skattur men um áðrenn tú ikki vil kalla tað ein skattur ja men kalla tað so eina eftirløn tí tað er tað jú altso tað er soleiðis vinað av at arbeiðstakarin betalar átta komma tvey prosent minnist ikki ordiliga talið men arbeiðsgevarin betalar meira enn tað inn her og norska stjórnin betalar eisini inn her og tað vil eg so siga at tú kanst gottkalla alt inngjaldi fyri at eina eftirløn og tað sum hann gjørdi í desembur var at forskatta hesa eftirløna og eftirskatta og tí tað er so inniliga heitið á løgtingi um ikki at gera so taka undir við hesum uppskotinum og hetta uppskotið merkir so at hesir eisini stulu rinda til heilsutrygd
vígvum saman við senn tú ert væl takk fyri frá forkunnum at eg havi endurgivið nakað skeivt um eg meinti at eg endurgave tær við kærinnevndini í hasum er dóminum um heilstrykt so kann eg liðugt sær biðja um umbering og vit ikki fara heilt skeivt nú sigur jøkur niclasen legði nevndina dent á tá ið hon hevði orðið at eg meini at tað er ein skattur og vit ikki fara heilt skeivt sum meirndal stóð í í tí uppskotini sum hann hann sjálvur kom við tá at tað kendist sum ein skattur tað er ikki semjað um um tað er ein skattur ella ikki og tað er heldur ikki semjað um at nav er bara ein eftirløn tað eru fleiri dómar sum vísa at tað ikki ber til at skilja ímillum hvá hvussu nógv fer til eftirløn og hvussu nógv fer til hini sosialu gjøldini eg trúgvi sjálva hevði mann kunna sagt akkurát hvat var eftirløn so hevði mann kanska kunnað gjørt nakað við tað
ja tað er nógv klátt saman at í egnum samvælsem vísti á dómurin í føroyarætti og dómurin í føroyarætti er púra greiður men tí tá mann suffir víða rættarsysteminum tá er tað landsrætturin vísir tað frá sær tí tá er tað tann forkertur men men harvið er esu og dómurin í føroyarætti ikki deyður altso eg veit ikki hvørt mann lesur rættarsysteminum men tað er líka mikið nú hava vit samtykk hvussu tað skal vera frameftir og hygg mann eftir samlaðu útreiðslunum hjá nav so er umleið helvtin eftirløn men tað er rætt sum egnum samvælsem sigur tað er ikki markað av inngjaldinum at hatta er eftirløn og hatta ikki men vit taka samlaða kassan so er helvtin eftirløn hyggja vit so eftir hvat kemur inn so rindar arbeiðstakarin væl ta minnu helvtina so tú kanst saktans argumentera við at alt tað sum tú rindur inn er eftirløn tað er eingin trupulleiki slettis hjá mær og og og eg haldi ikki við til forkætta og eftirskætta so væl signaði eg tað hjá ungdýgdum
vit seta skunnastøkkið her so væl ja takk fyri tær frá forkvinna eg legði merk til tær sum jørgen niclasen sigur eg haldi endurtakið tað rætta sum hann sigur segði at eg mundi verið dripin tá ið hann kom við uppskotinum um at forkatta pensjónir og nú ger hendan samgongan akkurát tað sama altso eg hugsi bara um tá ið eg sum landsstýriskvinna hevði bústaðir undir hond og harra gud altso tað var eitt húsetur av núverandi samgongu nuttir aftur hvussu nú tá ið ið ið mann sigur tað er trupulleikaður bústaður hvussu forstandandi tey eru og tað tað er einki problem sjálvt um løgtingsgrannskoðar skulu kanna tað og so víðari so víðari tað er alt annað upp á hvørjum megin mann situr við borðið eg kann hugsa um onkran serliga sum altíð var klár nú er tað størsta forstáil sum hann hevði hoyrt av kvinnuni hava hug at siga takk fyri
jøk niclasen gjørt væl ja frúforkvinnan øh ja eg haldi eg taki ikki feil við at ikki siga at forskating á pensjónum er tað mest útspylta uppskot sum eg verði til altso og og tað vóru hesir her somu flokkarnir leikaðu púra øður í og eg bleiv ja eg tori ikki at at siga at eg ikki fikli not at sagt tað men tá so svøk sum tey eru tá so friðarliga eru tey í dag nú tey vilja forskata pensjónir hjá útsiklarum og og kunnu tit ikki royna at meina tað sama nú sum tú gjørdi tá tá tað varð einmælt samtykt her í løgtinginum at mann ikki skuldi forskata pensjónirnar hjá útsiklarum tað kunnu tit gera aftur í dag tað ber tí við at atkvøða fyri hesum
ja takk skuldi ikki verið neyðugt at mynda á at telefonir og telvlar og tílíkt skal vera á løgtingshavinum og annars skuldi eg siga at tingfólk eru sjálvandi ongantíð svøkk og skulu heldur ikki umrøðast soleiðis tyrstveir sum hava biðið um orðið orðaskift er endað vit fara at akføða upp í løgtingsmálið hundrað og fýra sum er skot løgslóm broyting er løgtingslóm landskatt og kommunuskatt hevði skattalóm og snýr seg um grein hundrað og fýraoghálvtrýss b frádrátt oghálvtrýss hundrað og fyrr vit vilja akføða tað eru tólv akføðir fyri uppskotinum til sekstan akføðir móti og eingin akføð blong og tað merkir at løgtingsmál hundrað og fýra er fallið og tað er harvið eisini endaliga avgreitt frá løgtinginum vit fara víðari í dagsins skrá nú koma vit til aðru viðgerð av løgtingsmálið hundrað og fimtan sum er uppskot til eykahjálpnar løgtingslóg fyri markið og fýraoghálvtrýss strika tvey og tað er vár umfarið og eyðgunn samleidssendfólkvinnur fíggjarnevndin hevur biðið um orði ger so væl