LM-095/2023

tað er uni hálmi hannesen tí so væl takk fyri hoyra formaður hetta uppskotið gongur í stuttum út upp á at landsstýrismaðurin skjýtur upp at teir pengarnir sum oljufeløg hava rindað fyri leitiloyvi og varðmarkaður til at gera kravdar umhvørvisáringsmetingar í sambandi við kolvetnisvirksemi kann brúkast til annað endamál har pengarnir verða mettur at gera størri gagn treytin er jú ella var at at oljufeløg sum hava leitiloyvi skulu rinda eitt árligt loyvisgjald sum verður roknað eftir víddini á loyvisøkinum eg haldi at tað er tvey hundrað og hálvtrýss krónur fyri hvønn fers kilometur av ella fers kilometur av tillutaðum loyvum og at tað standa nú átta komma tríggjar milliónir krónur á hesari kontuni og her verður sum skotið upp at at at pengarnir kunnu brúkast til til jarðfrøðiligar kanningar í undirgrundini í sambandi við grøna orkurskifti víðka endamálið at at brúka teir pengarnar og tað kann so til dømis vera kanningar á máta hitalagi í undirgrundini at kortleggja grundvansrenslu í einum øki ella at kanna hvørt eitt øki hóskar seg til at vera eitt nýtt ella nýggj co2-goymsla tað haldi eg fyri sovið til vera fínt men eg haldi at tað sum vit eiga eisini at viðgera tað er at herfyri kom fram í bæði sjónvarpinum og í útvarpinum at jarðfeingimæl til at fara undir fyrireikandi arbeiði sum skjótast at skilja umhvørvisligu árinini so farast kann undir at útvinna virðismikil mineral á havbotninum í føroyskum øki og skilt út á rætt sum hevur norska stórt tingið samtykt so seint sum í januar í ár at at farast kann undir at útvinna mineral á havbotninum har eftir at hava kannað viðurskiftini í nógv ár og eg haldi at at vit eiga at fara undir tað sama arbeiðið her í í føroyum og landsstýrismaðurin úttalaði seg eisini í útvarpinum at at jarðfeingið hevur ikki pengar til tað júst nú sum støðan var men at hann ætlaði sær at virka fyri at at jarðfeingið fekk pengar til tað tí kundi eg gott hugsað mær at vita hvat tað kostar at gera slíkar kanningar og um endamálsorðingin her at at gera jarðfrøðiligar kanningar í undirgrundini í sambandi við grøna orkuskifti eisini fevnir um tað sama arbeiðið gott hugsað mær at vita um hetta eisini var eitt høvi hendan hendan lógarbroytingin sum skulu vera upp at seta ferð á aðra námsvinnu á havbotninum tí tí tað haldi eg vera eitt eitt spennandi prosjekt so eg haldi at tað eigur vinnunevndin at fáa lýst og tað eigur landsstýrismaðurin kanska eisini at upplýsa tingið um tá hann fær orðið um um eina løtu hvørjar ætlanir hann hevur at at seta at seta ferð á tað tað arbeiðið annars sum sagt so snýr hetta seg um at at broyta endamálsoyringina til teir pengarnar sum eru á kontu átta komma tríggjar milliónir sum verða frá so farið verður frá at at gera kravdar umhvørvisáringsmetingar í sambandi við kolvetnisvirksemi til at tað nú eisini kann brúkast til jarðfrøðiligar kanningar í undirgrundini í sambandi við grøna orkuskifti

tað er í høvuðsheitum eftir broytinginum takk takk fyri so er tað næsta listan ráð tað er rard joensen

ja takk fyri tær fyri mær ja uppskotið sum sum uni hálvmi hann sær júst nú greiddi frá snýr seg um at broyta ásetingarnar um hvat í peningurin sum oljufeløgin sum var fingið leitið loyvi í føroyum og skulu gjalda eitt fermet eitt gjald sum eitur tvey túsund og hvørt per kilometur til umhvørvisáringskanningar í samband við tað at tú kanst hava eina oljuvinnu í føroyum at broyta broyta endamálið til hvat ið teir pengarnir kunnu brúkast til og eg eri fyri sovið samdur við við umhonvini hann er senn at at mann kann gott víðka tað orðina sum næstursmaðurin ella ella uppskot frá lastursmanninum at nú at gera kanningar í samband við grøna orkuskifti í føroyskum undirgrundini og so kann mann kanska leggja afturat at sipa soleiðis fyri at nakað av peningunum so eisini kann brúkast til at kanna mineralir í føroyskum undirgrundini tað haldi eg tað vildi bara kanska vera natúrligt og og eisini í í mann kann siga at tað er allíkast í í sama øki at mann at tað snýr seg um kanningar av av undirgrund føroya tað hava verið nokk so nógvar framløgur hesa seinastu tíðina og útsøgnir um júst tað at útvinna mineralir serliga her norðuri í arktis og lond hava gjørt blóðgávu á økinum og ætlað sær undir nærmast skipaða námsvinnu á havbotninum tað haldi eg eisini at føroyingar skulu skula gera vist tað er vist at vísa at okur at hava nøkur mineralir her sum eru virðismikil og sum sum kunnu útvinnast økonomiskt forfarligt og burðardygt ikki ikki burðardygt men soleiðis at tað loysir seg at gera tað og tað kann lasturt sum at vera so svarið upp tá ið eina ferð kemur upp um mann so kundi víðka hesi her heim ella til eisini advent um tað ið haldi at sera sera viðkomandi evni at taka upp tað at fara frá ella broyta ásetingina um hvat so pengarnir kunnu brúkast til haldi eg er fyri so við í í ordan eg síggi tað ikki sum eina bara at fáa fatur í sum pengunum tí eg dugi ikki ordiliga at síggja meiningina í at at har standa átta komma tríggjar milliónir sum skulu brúkast til áringskanningar sum umhvørvis áringskanningar av oljuvinni tá okur onga oljuvinnu hava og okur hava einki útbjóðingarumfarið í í í í stoypiskeiðini okur hava líka sum eina opin dórskipan hvar ið fólk hvar ið feløg kunnu bjóða inn so so leingi okur ikki hava nakra oljuvinnu so er jú ongari áringskanningar at gera avisari oljuvinnu og tí eg gevi tað ikki meining at hava átta komma tríggjar milliónir standandi við sum mann upp á aðrar mátar kann brúka teir pengarnir skilabetri og til nakað annað sum kanska kann skapa eitt virði fyri føroyska samfelagið so eg haldi at tað er fínt at landstýrismaðurin kemur við sum eg síggi tað ikki sum sagt sum bara eina roynd at fáa fatur í sum átta komma trimum milliónum men eg síggi tað heldur sum at hesar átta komma trýggjar milliónirnar kunnu brúkast til nakað skilagott sum

kann skapa virðið fyri føroyar takk fyri takk fyri so er tað viðmerking

har vóru vorðið

takk fyri so er har joensen gerst væl ja takk fyri aðrar formaður ja tað ger tað undirgrundin er eisini balandi so tað er upplagt at mann fer at kanna við seg við seg tað sum mann vil brúka pengar uppá so vil tað væl koma inn undir tað at vit skal snúgva ikki um tað grøna orkskiftið at so verður tað væl kemur inn undir tað paraplíðina sum eitur at at mann kann brúka pening til tað tað vil eg bara

ómittilbart hildið takk fyri takk fyri lasta listanum er jørgen niclasen gert

harra formaður høgni hoydalur verður leitað og hann hevur funnið ein pengakassa og so brennir tú í hon hesi pengarnar mugu fótast av skulu vit ikki finna upp okkurt at brúka tær til við seg í ið tað var ábyrgd jamens so segði mann at liggja pengarnar ikki best í landskassum men nú er so uppskot komið um at brenn hesar pengarnar av fótá tær av og tá havi eg hug at siga altso skal tað vera gildið so lat tað vera gildið altso men men so er tað hvat ið í peningurin so skal brúkast til sum sagt sum eg byrjaði við haldi at hann hevði ligið best í landskassum men skulu vit til at brúka hann so dugir ikki at skilja hví mann vassar tað grøna upp í hettar her altso tað er so nógvur pengakassar til at eta grøna grøna ríðið altso strevkassin magn og effukassin og granskingargrunnurin og tað eru bara so nógvir sjálvta es-kassar og so víðari so so vit hava ríkiligt at pengakassum til grøna ríðið men tað sum úni ámi johannesen var inni á og sum eisini era joensen kom við at tað er her við mineralum at kunna útvinna mineralur úr undirgrundini tað meini eg absolutt er áhugavert altso har er nakað at fara eftir og og har hava vit ikki sum so brúkt pengar og tað er jú jarðfeingi sum er serfrøðingur á tí økinum so skal tað vera gildið altso so burdi tað verið tað gildið mann fór í gongd við har síggi eg veruliga meining í tað við hesum grøna hava vit so nógvar pengakassar til at tit hava ikki talað á teimum og eg havi helst talað milliardinum altso so tað er í hesum uppskotinum meira flaggarí so men at her við mineralum ikki verður nakað og so eitt afturat sum eg haldi tað verður sagt í uppskotinum at mann vil sleppa at futta pengarnar av tí tað er ikki oljuútvinning í føroyum men tað sum eg havi áhuga vendað teg við men burdu vit ikki roynt at fingið oljuútvinning í føroyum og tískil er ikki so upplagt at mann av hesum pengunum kundi brúkt pengar til at marknaðarføra føroyar sum oljuútvinningarland at mann fór heilt einfalt út at at marknaðarføra skapa eina áhuga altso oljuútvinning er og verður altíð altso olja verður brúkt til so ræðuliga nógv annað enn til eina oljufýra og ein bátamotor sannsýlumvísi mín timbrita ja tað blívur til olju enn tá men men altso so olja kemur altíð at vera og tí er er mín spurningur við hesum pengunum teir hava tað bestu landskassanum men skulu teir futtast av so meti eg at teir gera mest nyttu við at eitt marknaðarføra føroyar sum oljuútvinningarland og at granska í mineralum tí her eru heilt sikkur virðir í ímineralum eg haldi jarðfeingi hevur eisini mælt til at mann fór at gera meira virði við tað tí tí har eru eisini sanniliga eisini nakrir møguleikar

so tað skulu vera okkara viðmerkingar til hetta mann

vilja áhugavert at fáa at vita

eg vil siga at tað er nokk so ringt at svara uppá skal mann trúgva uppá altso tí altso tað æt jú ikki climate change tað æt global warming so funnar tær útav at verðin bleiv slett ikki heitari og áh so broytti mann navn til climate change og so gud hjálpir tú mær hava vit sæð ótalliliga dagur og vikur har granskarar hava staðið og sagt at goldstreymurin hann fór at steðga goldstreymurin fer at steðga ná men hvussu sær tað út nei har eingin munur altso goldstreymurin hevur somu ferð nú sum hann hevði fyri tíggju tjúgu tretivu fjøruti árum síðani men hann kann fara at steðga so eg vil siga vit trúgva uppá tøkni grøna orkaskifti kemur altso tøknin kemur at vinna á oljuni grøna orkan vísir seg nú eisini at vera bíligari her eru eg síggja vit síggja vældiga møguleikar í at fáa tøknina til at vinna á oljuni tað er nakað

trúgva bara

danku trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst trýst

hjørkan niclasen gjørt so væl ja eyh nú kanska mann angrar tað tá mann sær hvussu í henda samgongum umsitur bangarnar at burtur sær frá koronuárunum avlivera vit yvirskot hvørt eitt einasta ár seinasta valskeið tað vil siga vit fyltu upp í landsgassan til karlot hergarsson og ja ikki talan um við til ruth vang at geva lønarhækkan til tey vælbjargaðu og mann næstan angrar tað men men við ábyrgd so høvdu vit avlop á fíggjarlógini hvørt ár so burtur sær frá koronuári rættkórarætt men men men altso men hesin pengakassin hann má hann um funnið hann og hvussu hann tann átta milliónir og hvussu hann góði tær til fundar og finna okkurt at brúka tær til hvussu hann finna upp á okkurt grønt men altso eg vil roynja at siga at tað eru so nógvir pengakassar til at tað grønaríiðir men meðan tað eru eingir pengakassir til at til at útvinna mineralini og tað eru eingir til at marknaðarførar føroyar sum latingaland lat okkum so brúka tær til tað

vissu í tær skulu brúkast

takk fyri teg

durkan niclasen ger so væl mann brúkar ofta úttrykki hjálp til sjálvhjálp tað er tað er tað er einki ivast tí at tá vit hugsa um hesar pengarnar sum eru ráevnir í undirgrundini men so eiga vit at brúka tær til tað og og tað eru sum mineralini at so tað mann hevur ein kjans her til at skal mann brúka pengar at mann kann fáa eina inntøku burtur úr dam vit viðgera eisini eina rúgvu av avgjøldum tað er rætt skal vera rætt hasi beint áðrenn hetta málið tá varð eitt um at hækka avgjølda á til akstøðuna og seinni í dag verður tað meira avgjøld at høvdu tey heita og biðja um at fáa eitt gjald á ferðafólkabátar ið varð gjøld av hví men men tað eru øgilig gjøld sum eisini verða viðgjørd her løgtingini fyri tíðina og útreiðslur men her hava vit sum í ódnum skoli sigur so rætt sigur kjans til at skapa inntøkur

og teg við at broyta hetta uppskotin síðan er tað annika olsen sum fær orðið

ger so væl takk fyri forkvinnan ja undanfarnir røðari var heldur speiskur mann má siga at leggur landstýrismannin undir at tøma allar kassar eg kann kanska leggja tað afturat at tú verður neyðugt at leita eftir hvussu vit pengunum ið tú gjørdu nigglas at nú tømtar allar tað er ikki rætt vit skulu hyggja eftir rakstrar útreiðslunum á fíggjarlógini tey síðstu fýra árini so hevur rakstur ligið á fimm komma níggju prosent og tú hevur mann reinsað koronauftreiðslurnar úr útreiðslunum so tað at henda samgongan hevur fingið útreiðslurnar niður á eitt meira sømiligt nivó niður um fimm prosent fýra komma níggju tá ið tað avtornaði í fíggjarlógini so so haldi eg at tað eisini hoyrir við til hesa søguna eg haldi at tað var í nítjan hundrað og tveyoghálvfems at fyri at finga ræðið á ráevninum í undirgrundini og eg haldi at tað var ein ein stórhending tað var faktiskt tað var faktiskt eitt av teimum stóru varðunum haldi eg sum so standa eftir í føroyskari politiskari søgu tað at føroyingar sjálvi kunna avgera hvussu ráevnið í undirgrundini skulu handfarast tá ið mann ferðast so virðismikið ráevnið sum ráevnið í undirgrundini so er tað sjálvandi umráðandi at mann handfer tað við størsta skynsemið í løtuni er eisini samráðingar á stjórnarstigi um at fáa yvirtøkuna av loftrúminum upp á pláss so at tú kanst eisini fáa ræði á tí sum er í luftini har nær sagt tí sum flýgur yvir okkara loftrúmi so her eru ríkir møguleikar fyri potentiellum inntøkum fyri hetta landið nakað sum okur hava brúk fyri so er tað nýggjum inntøkum og nýggjum møguleikum og nýggjari menning á ymsum økjum og at fáa fáa fleiri møguleikar at at at fólk við útbúgvum kunna fáa sítt størv í føroyum so so tað eru øgiliga spennandi tíðir fyri framman hendan lógarbroytingin sum sum er løg fyri tingið nú har er tað bara eru tríggjar paragraffur sum eru í spæl yvirskriftunum sum lógin er longri enn paragraffurnar men men hon kann hava týdning fyri tað tí at her er eingin leiting sum er farin fram í føroyskum øki síðan tvey túsund og sekstan og harvið eingin framleiðsla av kolvetni og tí verður so skotið upp at hesum peningur sum er sum skuldi av røttum fara til umhvørvismetingar í samband við kolvetnisvirksemi týs krónurnar av gjaldinum fyri hvønn ferðskilometur at tað skal vera í staðin fyri at brúka tað til umhvørvismetingar so verður skotið upp at hesum peningurin kann brúkast til at gera jarðfrøðiligar kanningar í samband við orkurskifti og sum eg skilji á lænum so eru tað átta komma tríggjar milliónir tøkar til hetta endamálið akkurát hvat ið hetta her skal brúkast inn onkur verður inni á tí teimum ráevnum sum eru í havbotni brúkast til tað tá kann kanska landsstýrismaðurin greiða nærri frá akkurát hvussu hetta skal skiljast og brúkast men lokur fara sjálvandi at viðgera hetta málið væl í vinnunøvndini og landsstýrismaðurin kemur sjálvandi eisini vinnunøvndina greiða nærri frá akkurát hvat í peningurum akkurát hvat tað skal skiljast við orkurskifti hvat tað skal brúkast til takk fyri

ja takk tað er ikki í lagi at tosa í telefon í tingsalinum

tíverri hevur mann lyndi at siga um hetta tað sær út til at leiting eftir koluvetni í føroyskum øki ikki hevur tann stóra áhugan fyri tíðina útlitini til at finna olju í rakstrarbyrgdum nøgdum liggur enn eitt stað kanska langt úti í framtíðini tað hava ikki verið givið nøkur leitiloyvi síðani tvey túsund og sekstan á føroyskum øki men hesin leitiloyvin er tá tey vórðu givin tá tá varð tað ásett at seg tvey hundrað og hálvtrýss krónur fyri hvønn ferðskilometur skulu nýtast til at gera umhvørvisárunnitsmetingar ná vit fóru at útvinna koluvetnið men tá einki koluvetnið er funnið enn í rakstrarbygdum nøgnum í gudsferð so liggja hesar pengarnir á einari kontu onkustaðis og gera onga nyttu átta komma tríggjar milliónir eru upplýst so nú er eitt uppskot komið úr vinnumálaráðnum at brúka hesar pengarnar til at kanna undirgrundina í samband við tað grøna orkuskiftið hetta fevnir um øll sløg av kanningum í undirgrundini ið kundu stuðla upp undir tað grøna orkuskiftið millum annað at kunna kortleggja økir sum hóskandi kunnu vera til koltvíildis goymslur og grundvandsrensli og nógv annað gott við broytingi hjá heim hilda vit landsstýrismanninum heim hildu til at játta pengar til jarðfrøðrakanningar í hesum sambandi hetta virkar alt skilagott men sum fleiri hava sagt og sum eg eisini noteraði mær niður til hesa framsøgurøðuna so komi eg at hugsa um nú tá hesir pengarnir komu inn tá vit hava leitað eftir einum ráevni í undirgrundini nemliga kolvetni hatta um vit kanska hugsa um at brúka hesar pengarnar til at kanna og leita eftir øðrum ráevnum í undirgrundini í føroyskum øki fleiri hava nevnt teg eitt beint eg serið hugsi eg um tær kanningar sum norðmenn gera í løtuni um um at útvinna kolbólt haldi eg tað kallast á norskum havbotni eitt innslag var í dag og viku herfyri um akkurát hettar og mett var at tað var sannlíkt at kolbólt og onnur ráevni finnast í føroyskum øki í havbotninum norðanfyri sum annars sagt hesir pengarnir fara eisini kanska væl til tað grøna orkaskiftið tí tað grøna orkaskiftið um tað verður gjørt rætt vil gera okkum sjálvbardnin fyri orkum og vit gjørdu ordiliga rætt so hevur hetta møguleika til at skapa okkum inntøkur í framtíðini tá vit fara at hava el í sum ikki nógvum nøgdum at vit kunnu brúka el til glømis at framleiða amniakk og annað sum vit kunnu flyta út og tað virkar sum at vera ein svak fleiri hava nevnt um at her hasin pengarnir kanska kundu eisini verður brúktur til at kanna fyri onnur áevnir og at skilta at landsstýrismaðurin er eisini onkuntíð sær men tað kann hann svara uppá men eg teg sagt hesir pengarnir beintar liggja bara har og gera onga nyttu lat okkum brúka tær til okkurt skilagott fram eftir føroyska búskapina fram

takk fyri ja takk næstra røða er erling eitur skoyrd

ger so væl ja takk fyri frú fólkvenna eg helt at eg mátti taka orðið tí eg fór stutt tíð ið tú mást bara gera viðmerking eg haldi at tað er eitt eitt gott uppskot at her at at mann kanska sælar eitt sindur um við viðvíkjandi teimum pengunum sum eru komnir inn sum oljufeløgini hava rindað í sambandi við leitingar tað skal eingin yvirvera um at eg hopi at tú skjótt fær at leita at tú skjótt fær at leita eftir olju aftur í føroyum og sjálvandi haldi eg eisini at tú skuldi gera ein innsats fyri at fáa oljufeløg til at leita eftir olju í føroyum tí at tað kann vera kærkomin beintjókuni standa á og verðurin fer at hava brúk fyri olju í nógv nógv ár afturat men hes pengarnir sum standa á hes kontuni hesa átta milliónirnar tað eru kanska ikki so nógvar pengar men tað er eitt sindur av pengum teir kunnu brúkast til til millum annað at kanna undirgrundina hjá okkum tað eru átta milliónir er kanska smá pengar í tí sambandinum tí at tað er øgiliga dýrt at kanna undirgrundina men eitt sum eg havi eftirspurt í nógv ár og sum eg haldi er er er gentiliga nokk so merktligt at tú ikki hava gjørt er at kanna hvussu er hvussu hvussu temperatururin sær út bara inni á landi í føroyum tí at tað er ikki nógv ár síðani at okkum byrjaði at bora holur eg haldi tað var um átta um tvey túsund og átta tá mann byrjaði at bora privat hol sum vóru í fyrstani hundrað metrar sum vórðu tvey hundrað metrar og nú er mann komin upp á trý hundrað metrar og her í havnini dømis her hittnar einar tvær gradir per hundrað metur tú fer niður og eg haldi tað er nokk so ótrúligt at eitt land sum føroyar sum liggur so tætt upp á ísland mann hevur altíð sagt at tað er kalt í undirgrundini at so borað mann nøkur holur í kollafirði og finnur útav og at har er tað hvar eg haldi tað var sjeyogtjúgu gradir sum komi upp úr tí holinum og nú vil eg vísa at har eru stabilt eini fýra fýraogtjúgu gradir og og tað eru massar av vatni og tað blívur við at floyma upp fýraogtjúgu gradir tað burdi gjørt okum nógv forvitum at okur fór at bora holur aðrastaðni í føroyum og eg havi eina misnakað um at tað er tað sum jarðfeingi ætlar at hevur planur um at gera við hesum pengunum eg hopi tað tað er kanska ikki sum sagt nógvar pengar tá mann skal til at gera sovorðnar kanningar tí tað hevði verið interessant at bora nøkur hol strategiskt í føroyum sum kanska fór niður á tí túsund metrar ella ella har í tí í tí í skálanum sum mann veruliga sá hvussu hvussu turr gradi eftir at hon sær út runt umkring í landinum so okur fingið eitt sindur av vitan um hvat liggur undirhjópin her so tað kann gott vera at tað er okur av at eg ikki um tað er heitt tað kann vera at okur koma niður á á damp undir havnini so so loysir okur allari allan ørkutørv við nøkrum fáum honum so tí haldi eg at tað er eitt nokk so gott perspektiv í at brúka so pengarnar upp á at gera nakrar kanningar og og so síggi eg at hon hevur í sínum hoyringssvari mælt til at mann eisini letur upp fyri at kanna tann ovastu partin av havbotninum haldi eg tað stóða og tað haldi eg eisini er sera interessant tí at okur hava nøkur mineralur í tí føroysku undirgrundini sum eru eftirspurd um allan heim sum okur sjálvandi eisini skula gera okum dalt av tí eg haldi at okur skulu okur hava skyldu til at útnytta alt tilfeingið sum okur hava rundanum og í føroyum okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur ok

eg havi eg eri øll latið hvønn dagin til fríð

eg hoyrdi veiðina

hellinga hevur tú skotið so væl ja takk fyri ja so eg hevði sagt tað so ofta um viðvíkjandi olju og gassleiting at tað haldi eg absolutt at tú skuldi gera í føroyum vist at ber til og skal royna at tiltrekja oljufeløg til føroya og viðvíkjandi mineralum so so hevur var ein grein nú tað er ikki so langt síðani frá einum jarðfrøðingi sum eg veit ikki mann arbeiðir ja jarðfrøðingi men tað var um nøkur konkret mineralur sum mann mann veit eru í í føroyska botninum og og tað er grannalondini eru farin í gongd við at at útvinna tey og eg haldi at okur má at fara saman veg er øgiliga viktig tað eru stórar pengarnøgdir og tað er eitt eitt stórt øki at fara inná sum sum land nýggjur vinnur

takk fyri ja takk næsta røða er høgni hoydal

ger so væl frá fólkini sum framsøgufólkini og onnur hava verið inni á so er tað í roynd og veru eitt nokk so einfalt mál at í samband við tær tey olju leitingarútbjóðingarumfør og játtan sum hava verið so reglan verður tann at oljufeløgin rinda eitt víddarhjald teir ræðar skuldu sambært tí sum liggur brúkast til at gera umhvørvis áðrenn skanningar í sambandi við oljuleitingum og á teimum teimum pengunum sum komu inn tá ið teir leitingar vóru eru ikki allir pengarnir nýttir og tað eru so áttað koma tríggjar milliónirnar og eg tímt at svara upp á ósørjastu viðmerkingar sum hava fát tað pengar av og annað sum sum eg haldi at teir ikki vóru heima í einum tingsali eg haldi at tað er ótrúliga ósørjast at viðgera eitt sormál á henda hátt men tað sum er hent er at jarðfeingið hevur fingið eitt bæði sín ein ting um tú eisini samstarvi við sev og kommunur og annað hava fingið lagt lundar undir eitt heilt nýtt ella eitt nógv størri virksemi sum snýr seg sum serligt snúr seg um at kanna undirgrundini í sambandi við at brúka jarðhita tingfólk kunnu so haldi eg at jarðfeingið var við til at gera eina størri kanning av runavørt kommunu altso eystararmið á skálafjørðinum har mann sá um hvar hvar er hitin í íjørðini við teimum amboðum vit hava og atvoldin er ikki er ikki bara av ongum tað er eisini tí at tað vita tingfólk kanska eisini av til dømis her í miðstaðarøkinum við tí sum er verið gott at fólk fáa sær fáa sær grøna orku jarðhita borðingar tær kunnu eisini hava øgiliga áriðin á á landi sum heilt hvussu borðar eitt hol fyri hvørt hús í bara í havnini tær kannu hava øgiliga áriðin á og sum vit ikki heilt kenna á hitan sum heild í ovara parti av av okkara okkara ógvuliga lítla mógvi og mold okkara vøkstri stað og siga hitið verður tikin úr undirgrundini tá ið tú gavt tær tí borðar jarðhita og haldi eg eitt eitt eitt skapur inni á tí kunnu mann bora longur niður til og tað hevur jarðfeingið hjálpt til við og mælt til at mann fær at skipa tær viðurskiftini nógv betur soleiðis at kommunur heldur kanskum at bora tvey hundrað hol finna tað besta staðið at gera tað og so bora eitt til tvey hol sum so siga tað at her her ávirkar tað ikki lívið og vøksturin annars so hetta er ein týdningarmikið partur av av tí grøna orkaskiftinum og tað er tað sum hevur ligið serliga til grund fyri hettar og so hevur verið nevnt eisini hoyririnsvarðinum frá umhvørastovuni at tað kundi verið verið gott at kanna eisini undirgrundina og annað eg skal ikki taka inn at døma hvat tað kann vera men vit hava tann stóra fyrimunin vit hava gloymt at vit bygdu altso jók sverra og tingið játtaði tað mest framkomna í útgerðina eitt so nevnt trýdimensjonelt ekulát sum kann kortleggja havbotn og síggja nakrar metrar niður í undirgrundina men tað ikki kostar sjálvan at gera stíklar túrar og at fáa skrásett og viðgjørt tey tá tær dáturnar tað er eitt annað so bleiv tað reist her eisini frá umhálmi hannesen frá byrjanum og fleiri framsøkupartikin í dag og kanningar í samband við tann økta áhugan sum er um allan heim fyri fyri sjáldsomum sjáldsomum mineralum í útróðarstøðini hevur tað ikki við lítil grund fyri at tær her uppskotið og eg haldi bara eg kann sláa fast at tann spurningurin er ein øgiliga stórur spurningur norra hevur handlað øgiliga skjótt har tey royndir verið hava gjørt eina lóggávu nú sum eg veit ikki um hon er farin gjøgnum stórt tingi men har tey hava næstan havt gjørt sum við oljuuppjóðing at sagt væl tit sleppa at leita og kanna og so ger mann ymiskar umhvørvisáringsmetingar og finna tey nakað so kunnu tey eisini útvinna tað er eitt stórt stig at taka tað hann ikki vit skulu gera tí hesin viðurskiftin er so umhvørvisliga lítil kannaði og tað er ein ørgrynna av granskarum at siga at tað kann hava ógvusliga áðrenn á fiskastovurnar og vistfrøðina um allan heim um so er at mann fer at gera ja vit veruleika námsvinnu á havbotninum í stórum stíli tað sigur seg sjálvt so eg haldi at tann spurningur vit skulu brúka pengar til tað tað haldi eg ikki at eg skal fara við hesum pengnum tað haldi eg at vit skulu viðgera sum eitt sjálvstøðugt mál og kanska útvega nakað pening til tað so løgtingið setir treytirnar eg haldi ikki at tað skal vera upp til ein landsstýrismann ella ein stovn at avgera tað eg haldi at tað er so mikið prinsipielt mál at eg kundi hugsa mær at koma niðan við tingi við tí sum eitt serligt mál og mann skal útvega fígging til tað og ikki minst at seta treytirnar fyri hvat ætla vit eg haldi í aðrir stjúpum altso tá partur av tí sum vit sum vit vunnu okkum við trúgvum innsendingum til st og fingu okkara krøv viðurkend til havbotnið norðanfyri tað fingu norra og íslands og eisini og tað bleiv gjørt eitt politiskt býti av tí økinum norðanfyri tí trýhyrningunum sum ella vit fingu ein trýhyrning so hvørt landið fekk nógvurnar saman men tað er tað er har millum annað at norðmenn haldi eg fari eina øla langt stigi við longu at siga at vit kunnu næstan geva loyvir til bæði at leita og útvinna tað haldi eg so langt at hann ikki skuldi fara men nú hvussu er at fáa alla vitan til vega um hvat er okkara havbotnið og hugsa vit longur um vit vinna krøvum tað tekur langa tíð okkara sera sera vælgrundaðu krøv um føroyaháslættan sum fyrr hevur verið róptur fyri rokkálháslættan so eru jú økir sum eru størri enn frakland hann iva áhug fer at vera fyri frá heiminum og frá stórfyritøkum og frá stórveldum tí at hesi sjáldsomu jarðarevnini eru eisini partur av tí framleiðslu sum fer til tað útgerð ið skal fremja grøna ørkurskiftið so samanum tí eg haldi eg ikki at vit endast knýta hetta saman við tí okkurt verri kann eg gera hesa kanningarnar á havbotninum sum eg haldi at vit skulu gera undir øllum støðum tí tað kortleggur okkara havbotn í allar mátar men men djúptøknar kanningar av hommum jarðarevnum krevur eisini nakað serliga útgerð við við robotum og tollmenninum annað tí sum kunnu taka beinleiðis royndir av havbotninum tá tú skulu viðgera sum eitt mál fyri seg og har undir eisini hvussu føroyar sum tjóð og løgtingi vilja viðgera eitt tílíkt mál um einur hvørur skal fara bæði at kanna og møguliga útvinna og hvat hvørjar eru tær umhvørvisligu og vistfrøðiligu avleiðingarnar av tí fyri okkara fyri okkara havumhvørvi og fyri havumhvørvi heiminum sum heild so tað er tað stuttligt at langa so kann eg nevna afturat at tað hevur verið eitt sindur av samskifti tað varð eitt nevnt við hoyringssvarum frá umhvørtmálaráðnum og umhvørvisstovuni at hvussu skulu vit gera metingarnar tá mann skal brúka hesar pengarnar hasum sær átta komma tímar tíggju ár milliónirnar og har hava vit so skrivað viðmerkingarnar sjálvandi verður tað gjørt verður tað tað verður vinnumálaráðið sum umsita men tað verður gjørt tað verður viðgjørt saman við umhvørvismálaráð at vit fáa kortlagt og gjørt tær neyðugu royndirnar til hvussu vit vinna jarðhita úr okkara undirgrund á landi og so kanska eisini aðrar kanningar á firðum eg eri leikmaður og økinumennin men sjóhiti eru so øðrvísi tá leggur tú káplar út men tað kundi eisini verið gott at kortlagt alt so væl sum møguligt um hvar er best at finna sjóhiti um tað skal vera so slíkar kanningar eru tað sum vit hugsa at at brúka peningin til so er onkur spurt ná merkir hetta nú at vit hava við framvegis opendorðskipanina hon hevur fyrimunarar vansar tí at áður var tað so at tá ið mann skuldi gera leitingar umfar eftir olju so skuldi løgting samtykkja tað so sigur mann væl so gera ein broyting mann kann hava ein opendorðskipan nú er løgtingin rættiliga hegt av kemur ein umsóknur um opendorð so skal hon viðgerast og líkrum sakliga treytir frá ballónum sum framvegis so er hálvfems dagar har mann skal bjóða øðrum framat og so kann mann geva eitt loyvi í veruleikanum uttan løgtingið er veruliga veruliga komið inn á tað og og tí spyr so onkur ja men tá ið nú vit brúka at brúka hesar pengarnar her sum vóru uppspardir frá teimum seinastu vídragjøldunum í goldimóru skuldi mann hugsa sær nú at móðfóði nú fór mann at geva loyvi at at borið eftir olju uttan at gera umføriskanningar so at sær onkur lisið tað men tað er sjálvandi ikki so skuldi tað komið ein opendorð og hon fór ígjøgnum so verða vídragjøldu eisini goldin tá og tað verður eisini pening til at gera tær neyðug umhvørt tað tað er ein fortreyt fyri at hvørja at gera nakað bara fyri at sláa tað fast hetta frátekur ikki møguleikan fyri at hava fígging til at gera tær neyðugu umhvørt áðrenn smetingarnar sum ein og hvør útvinning krevur sambælógini so eg haldi eg skuldi eg haldi at eg havi svarað upp á spurningar um eg havi gloymt okkurt so er tað so er tinghvørt hjá mannum fegin um at at spyrja upp aftur øh ja hatta var hatta var hatta var í stórum tað so hetta er at rætta ein broyting í teimum treytunum sum eru fyri at brúka peningin so tað kann brúkast til serligt at grøna orkuskiftið serliga jarðfrøðisligar kanningar á landi tað kunnu gerast aðrastaðni men hugsaðum um tað heilt stóra við einum nýggjari vinnu og at útvinna sjálvsum jarðevnir av havbotni so haldi tað krevur eina heilt serstaka viðgerð har løgtingin viðger tann spurningin

úti á sær takk fyri fólkum harra formaðurársøkan ja enn havi eg so ikki klædnagar kynsskifti

tað er okkurt annað at brúka

ja eg minnist eisini væl tað borðingina eg haldi at eg arbeiddi í fjølmiðlunum í kringvarpinum tá ella sjónvarpinum tá tá ið at tú vóru suðuri tað var tann stongur væntingur um mann var for at síggja olju og spríggja burtur úr hesum her torvnum í lopra og tað var sum eg haldi at eg góði seg í fíggja av oljufeløgum men eg dugi ikki heilt at svara upp á hvar viðgerðina av teimum av teimum upplýsingum mann fekk og teirra borðingini eru men teir eru hvussu av jarðfeingi tað er sum á onkur annan sum okkurt annað at framsøgulig fólk er inni á at tað ljóðar hvussu er í leikmanseyðum sum skilagott at mann ger djúpriborðingar eg hevði eitt eilskor nevndi tað fyri at vita hvussu hita lagið er í sínum ymsu løðunum og hvat er longu niðri í brúðsøkastafristferð sum hita men hvat er longu niðri og tað kann eg tað kann eg tað tað kann eg tað kunnu hesi pengarnar eitt brúkast til eg rokki við tøktirnir blivin síni frægar síðan tá til hendri gold tá var eitt nokk so st at bora at bora smaldrið kanst tú siga og fáa har við somu vitan uttan at gera so øgiliga stórt seta upp

tað hugsi eg

nú glundar hvat skal tað kostar takk

ja takk gerst væl hendur í teimum eg havi ikki nakað neyðugt tal men eg haldi tað er upplagt at fáa jarðsfongið inn í vinnuenduna tað rokta at tað er gangið út frá at har djóðansin og unihálmi hannesen fara at tryggja áðrenn hann er góðilsin og karlton herkursson og hvørjum av hvørjum av og jørgu niclasen og ódnýss góðli og tey tey hava eg víst eina áðrenn eina áhuga fyri sær og mín meting er bara tann at ein slíka slíkar kanningar taka bara aðis aðistípin í norðanfyri so krevur tað jú sjálvandi og tað kostar at leiga skip bara til at gera vit vita løguliga hvat tað kostar bara at jú okur sverri skal gera við sínar ekologu kanningar vit vita eitt sindur hvat tað kostar at skjóta sær smikk og annað men her krevst uttan iva tólv mennur eisini at sita hvønn tað kostar ið hvussu gerðin vildi eg mett í upphæddum so at mann ikki kann ímynda sær at at hesir pengarnir høvdu verið høvdu gjørt so ræra stóran mun til tað vit skulu við sínum koyrt leggja nógv hvussu men men men men sum sagt mann kann brúka pengarnar fyri allar neyðugar kanningar men skal mann t tað er at viðgerast fólkaræðslig og at føra løgtingið áðrenn mann brúkar ónaðar pengar við seg ikki meiriluti fyri at gera nakað

tí tað hevur altso nakrar øgiliga sterkar umhvørvislagar áðrenn sum vit hoyra um allan heim tí er farið javn so er henda fyrsta viðgerðin nú og okur fer at bíða til tað hetta málið verður beint í vinnunetina næsta málið á skrá verður eitt løgsmál sum eitur sjeyoghálvfems í tjúguogtrýogtjúgu eftir uppskot til løgslóg broyting til løgslóg um trygd á sjónum og tú ásýningar í samband við kanning talgilt samskifti sjóuppmerking gjald fyri sín og annað og formark skal biðja um framsøkufólk fyri javnarflokkin er tað hendrið gold fyri sambandflokkin er tað erhard joensen fyri fólkapflokkin er jøkur niclasen fyri tjóðveldið er annika olsen og fyri framsøkarlut hergarðsson gerst tú væl hendrið gold

so fyrstur fær orð ger so væl takk fyri tey frá fólkum tað er álit í løgsmálum á fimmoghálvfems uppskotið løgslum broyting og løgslum triðja útbjóðingarumfar og fjórða útbjóðingarumfar tað er landsstýrismaðurin í uttanríki vinnumálum høgni hoydal sum hevur lagt málið fram tann sjeyanda mars og aftan á fyrstu viðgerð tann einogtjúgunda mars er tað beint í vinnunevndina og okur hava viðgjørt málið á fund tann triðja apríl í tjúguogfýraogtjúgu og okur hava havt fund við fyrrja orkuídnaða bólk landsstýriskvinna í umhvørvismálum ingilindistrøm og landsstýrismann í uttanríki vinnumálum høgni hoydal og undir viðgerðini so hevur nevndin bíkki í ein meiriluta og ein minniluta og eg skal lesa meiriluta álitið upp og í meirilutanum eru erhard joensen eytis hartman niclasen uni holm johannesen annika olsen og karlok herkarsson og okur hava hesar viðmerkingar í samband við triðja og fjórða útbjóðingarumfar og eftir kollvetni á føroyska landgrunninum var ein treyt at tey feløgu fingu leiturloyvi skuldu gjalda eitt so kallað víddargjald av hesum gjaldinum skuldu tvey hundrað og hálvtrýss krónur fyri hvønn ferðskilimetur av øki oyramerktast til at gera kravdar umhvørvisáringsmetingar av møguligum oljuvirksemi á landgrunninum frá triðja og fjórða útbjóðingarumfari standa í dag góðar átta komma tríggjar milliónir krónur á kontu til endamálið endamálið við uppskotinum er at nýta endamálið fyri hvat peningurin kann nýtast til eftir sum einki kollvetnisvirksemi er á føroyska landgrunninum í staðin fyri at peningur verður nýttur til at gera kravdar umhvørvisáringsmetingar viðvíkjandi kollvetnisvirksemi eigur peningur heldur at verða nýttur til at gera jarðfrøðiligar kanningar í samband við grøna orkuskifti upplýst er fyri nevndini at tað serliga her verður hugsað um at gera kanningar av undirgrundini á landi fyri at kortleggja heita vatnið í undirgrundini fyri betur at kunna gagnnýta hetta tilfeingið í framtíðini mett verður at tað er nóg mikið av orku í føroysku undirgrundini til at kunna nøkta allan tørvin hjá føroysku húsarhaldinum og her hugsar mann um um uppliving tí heldur meirilutin at tað er skilagott at brúka pengarnar til júst hetta endamálið tí tað mest sannlíkt hevur eitt ómetaliga stórt virði fyri landið sum partur av framtíðar orkuskiftinum jarðfeingi umsitur peningin og ger í samráð við aðrar viðkomandi myndugleikar og vinnuna av hvussu peningurin verður nýttur og við hesum viðmerkingunum tekur meirilutin undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotið og afturat tí er at tað kann eg líka skoyta uppí hetta er eitt mál sum millum annað undanfarna samgonga eisini arbeiddi við magnus rasmussen tá ið hann sat í vinnumálaráðnum tá setti hann pengar av til júst hetta endamálið at fáa til at kunna stuðla upp undir verkætlanar sum kundu gagnnýta tað vatnið í undirgrundini tað heita vatnið so tá ið okur fingu upplýst í nevndini at faktiskt tað er so nógv orka í hesum heita vatnið sum er í undirgrundini at tað kann brúkast til at upphita øll føroysk arhald so eta okkara skylda sum ásvarligt líkting at fáa skrásett hesar her fláirnar við heitum vatni sum part av tí grøna orkskiftinum og okur halda at tað er eitt gott uppskot og at tað skal

samtøkjast tá tú ert tagnast at røða verður ódnestur

góði góði gjørt so væl takk fyri forfólkina ja tað er ein minniluti í smálinum sum er eg sjálvur og jørgin niclasen og eg fari at lesa minnilutað álitið minnilutin tekur undir við morðilutanum og metir at ætlaða brúkið av peningini er skilagott tó heldur hesin minnilutin at ein broyting eigur at verða gjørd í endamálsoorðingini soleiðis at heimildin verður vístur jarðfeingið fekk í sambandi við umsóknum nýtslu av tí so kallaða førleikapeninginum sum er reguleraður við rundskrivi nummar níggju túsund og tvey dagfest fimta desembur tvey túsund og átjan loyvi frá áttaogtjúgu vinnumálaráðnum at nýta henda peningin til marknaðarføring av kollvetningsframleiðslu nýtslan er í høvuðsheitum at starvsfólk hjá jarðfeingi halda persónligu kontaktirnar til feløginum við líka við at luttaka á mestsum líknandi fyrstu árini varð loyvda brúkið av hesum peningi níggju hundrað túsund krónur per ár seinnu árini er loyvda peninganøgdin til hetta endamálið fýra hundrað og hálvtrýss túsund krónur per ár ið nevnda rundskrivið stendur at ultimum tvey túsund og seytjan vóru innstandandi fýra milliónir níggju hundrað og hálvfems túsund tvey hundrað og fýraogfýrs og vit hava í samrøðu við jarðfeingi fingið at vita ella fingið upplýst at ein primo í ár tvey túsund og fýraogtjúgu stendur á seks hundrað og áttaogfýrs túsund krónum ella seks hundrað og níggjuogfýrs túsund krónum tað vil siga at jarðfeingi hevur pening til hetta virksemið so tað vil seg at luttaka á mestsum at halda kontakt við við oljufeløgini til tvey túsund og fýraogtjúgu og helvtina hálvt ár í tvey túsund og fimmogtjúgu við tí aktivitetinum sum nú nærkast føroyska markinum við risafetum halda vit at tað halda vit tað vera óheppið um jarðfeingið ikki kann halda áfram við hesum her arbeiðinum at halda kontaktina til tey sum tað oljuvinna sum nærkast so skjótt og tí broyta vit tí tí skjóta vit upp at hetta broytingaruppskotið og broytingaruppskotið er at tað í hesum tveimum stykkinum kemur ein ein ein setni ella eitt aftrasetningurin kemur og marknaðarføring av kollvetningsframleiðslu tað er tí sami tekstir sum meirilutin mælir til men vit mæla til at tekstin verður broyttur so er tað stendur at jarðfeingið umframt tað endamálið eisini kann brúka tað og til marknaðarføring av kollvetningsframleiðslu tað er soleiðis at teir pengarnir sum hava verið brúktir til hetta her arbeiðið at marknaðarføra og leiting eftir olju eru pengar sum upp á sama máta sum henda kontu sum eitur átta komma vart tað seks milliónir átta komma tríggjar milliónir eru økisgjøld ella víddargjøld hetta er tá pengarnir sum teir hava brúkt av eru eisini inngoldnir av oljufeløgunum og sum víddargjøld men tey vóru bara markaðir til í einum píli sum avt forleikamenning og marknaðarføring og tann viljan er nú við at vera umaður upprúkt og tað at tey øll hesi árini hava kunnað hildið kontakt við hesi feløgini hevur eitt øgiliga stórt virði í sovorðnari vinnuni er øgiliga nógv ein spurningur um at hava relatiónir um at vita hvør er hvør aktørur er hvat aktørar vilja hvørjir hava intenstjónir um at koma hendan vegin og so víðari og vit halda at tey verða øgiliga óheppið tað steðgaði upp jarðfeingið hevur ikki havt játtan frá løgtinginum nakrantíð á fíggjarlógini til at gera eitt arbeiði hetta eru pengar sum oljufeløgini hava betalt inn sum so jarðfeingið hevur kunnað tært upp á hesi árini síðan tvey túsund og seytjan tá tær fingu so játtan so tí mála vit til hesa broytingina og at tað við hesi broytingini verður samtykt

takk fyri tú

í tí føroyska landgrunnum

øh tað er kanska soleiðis at vit uppfangaðu tað sum umboðið hjá jarðfeingi í nevndini segði og fylgja upp upp á tað og kanska hava vit ikki dugað nóg væl at argumentera í nevndini fyri at hetta kanska koma tað for seint eg veit ikki men í øllum førum gjørdu vit tað minnilutin tað at vit fylgja upp upp á hesa hesa informatiónar sum vit fingu frá jarðfeingi í samband við tað tað hoyringina tey vóru inni til og og tað er heilt týðiligt at hetta at kunna halda áfram við hesum aktivitetinum er eitt ynski frá jarðfeingi eisini pengarnir sum annars hetta uppskotið leggur upp til skulu brúkast teir verða eisini játtaðir til at tað er jarðfeingi sum kann brúka teir so hetta er stádverk samur stovnur sum hevur farið ræði á hesum pengunum vit ynskja bara at teimum heimildurnar eisini tú bíða

teir hava møguleika at disponera í sinduræðarsum pengunum onkran annan veg enn tær sum eftir uppskotum eftir uppskotum eftir uppskotum

skotið sum minnilutningin við tað fer at

opnið skolið gjørt so væl ja takk fyri frá fólkum eina eitt av teimum tingunum sum bleiv fært fram og undir diskussiónunum er at hetta kann gott blíva til eina játtan vist mann ynskir at jarðfeingi skal halda áfram við hesum aktivitetinum so kann hetta blíva til eina játtan á fíggjarlógini men tað er bara so at tað hevur tað ikki verið so vit hava ikki siga søgu fyri at vit gera tað at vit seta hetta av á fíggjarlógini vit hava teimum loyvi at disponera av teimum pengunum sum oljuvinnan hevur betalt inn tá ið oljuvinnan var her og tí halda vit at tað er logiskt at teir eisini fáa loyvi at disponera yvir hesum pengunum til hetta brúkið um um jarðfeingið heldur at tað er rætt at teir gera tað hitt brúkið er eisini fornuftigt tað er fornuftigt at brúka pengar upp á at staðfesta og kortleggja hvar heitt vatnið er í føroysku undirgrundini absolutt tað er fornuftigt at skilja gott hetta er bara eisini fornuftigt at skilja gott

endamál takk fyri tær ja takk næsta røða verður eldspætmerksevið skunnleysdegi

ja takk fyri frí forkvenna eg veit ikki mann bara skal koma við eina lítlara áminning um hetta her við oljuleiting at tað er so áhugavert í tjúgu fýraogtjúgu sum ongantíð fyrr vit hava her í føroyum leitað eftir olju og tað gav ikki nóg nógv men í løtuni er tað soleiðisnar at tað er fult av olju kilometrar frá føroyska markinum vit í føroyum fara at nýta gott at í yvirst í onga løtu í at aðrar náttjónir fara at finna olju beint við okkara mark við tað at vit fara at kunna bitriða við flúgving og sigling og provianti og hotelli og síðari síðari men eg haldi ikki at vit skulu steðga við tí og siga veitska allir tit tær sum vit sleppa at tæna tykkum nakað eg haldi yvirhøvur ikki at vit skulu steðga har tað er fínt at vit gera tað men vit eiga sum tjóð standa saman um at gera dalt av okkara ríkidømi og vit vita eg havi so ofta snakkað um eitt her við at í fíggjarlóginum til dømis í dag hava vit eitt uppskot um at fáa rákisamband inn í viðareiðstunnilin nei nei tað hevur mann ikki ráð til at raðfesta fyribils og heldur ikki hinir tunlarnar og samstundis sum tað er eitt so stórt ríkidømi beint mást vit vita føroyska markið er sjálvandi eisini innan fyri tí føroyska markinum at vit tann dag vit fara at leita eftir olju og taka avgerð um at leita eftir olju sama dag ikki tá vit hava funnið olju men sama dag vit byrja at leita eftir olju so fer tað at koma nógvar pengar inn í landskassan inn í samfelagið og og tað fer eisini at gera tað vit vistu av so mangan snakkum eftir at vit suðuroyatunnilin mást snakka um hvussu dýri fyrrarnir nakrar milliardir og tá fer mann faktiskt ja mann fer kanska at fáa at vita hvat tann kostar men tað verður ikki at spurnar tekin við yvirhøvur at gera suðuroyatunnilin tí at vit fara at vera so rík sum tað ikki ber til at fortelja tykkum her í dag og hetta er við grønari orku lat olju vinnu upp til at lata grøna orku ikki lat olju vinnu upp til at lata vit vita tað at vit verða avhangaðar av olju í fleiri fleiri tíggju ár fram tað vita vit tað er mann sum næstan alt sum vit nærsta við er gjørt av oljuproduktum so so tað ber illa til at vera íðils og fanatiskur hetta var bara tí at nú nevnir mann í hesum uppskotum frá minnilutanum at í samrøð við jarðfeingi hava vit fingið upplýst at kontan prímut tjúguogfýri tjúguogseks hundrað og áttaogfýrs túsund átta hundrað og fimmogfýrs tað vil siga at jarðfeingi er pening til hetta trimmi fýraogtjúgu og hálvt ár fimmogtjúgu við tí aktivitetum sum nú nærkast føroyska markinum risafetum halda vit tað er óheppið at jarðfeingi ikki kann halda á fram við hesum arbeiðinum og eg vil eg vil líka sum bara minna á minna løgtingið á og landsstýrið fyri so víkt á at at verða brennandi at gera okkara samfelag munandi ríkari enn tað er í dag ið staðin fyri alla tíðina standa og hyggja eftir hvar vit kunnu at gera ymiskar staðnar ikki tí mann skal tað skal ikki vita og skil í økonomiinum tað er einki við tað at gera men hví skulu vit lata ríkidømi bara liggja tá ið tað er ífapan sum vit vita eiga tað ríkidømi hatta er okkara tað er bara um at koma í gongd so hetta er ein eitt lítið viðmerking til til

og tað er uppskot takk fyri ja takk

hvar er pumpan upp tað tekur tú at hvørjum hvørjum hvørjum hvørjum hvørjum hvørjum hvørjum hvørjum hvørjum

ja takk fyri harra formaður eg haldi at røðan er nokk so ironiskur fyri fjøruti og hálvtrýss árum síðani hendan røðan kom at verða brúkt ja frá forkvinna so hevði nemliga røðan hendrik áldi gjøgnum forkvinna verið besta aldur kunnu lurta eftir sær røðuni men hon kann væl brúkast í dag tí vit hava olju í okkara øki altso álvara turt hvør skal keypa olju altso eitt størsa als vit nærsta við er av oljuproduktum og hvussu nógv ølju innflyta vit ikki árliga tað er ikki smávegis og vit skulu ikki bara hugsa um okkum sjálvum fyri forkvinna vit skulu hugsa internationalt tað ber ikki til at vit skulu halda tað at onnur skulu umma til soleiðis at dálka fingrarnar og so skulu vit fornevnt trýsta enter og so kemur oljan hendan við nei eg haldi fyri forkvinna til røðan tak ábyrgjuliga

takk fyri

teir gangast upp í øðrum høpi tá ið teir gangast upp í øðrum høpi tá ið teir gangast upp í øðrum høpi tá

elsa betur mær at seta skunnleysar eftir tí at vit føroyingar eiga at forða at leita eftir olju grøna orkaskift sjálvandi skulu vit gera alt hvat vit kunnu fyri at at vit skulu stuðla tí grøna og vatnorka ella hvat tað skal vera sjálvandi skulu vit tað men eg helt bara at nú hevði eg møguleikan at fara upp her enn einaferð og minna hetta høga løgting og onnur um at ríkidømi er beint við grensuna ella markið hjá tí er beint við at vit vit har mann sigur kilometrar tíggju kilometrar frá føroyska marknum har er so nógv olja og tey fara bæði framløg og leiga og og protestera og so víðari so víðari so víðari so vit vit kunnu ikki bara standa og hyggja at altso eg plagi at siga tað at ein tann mest fornevma uppgávan hjá ein politikara tað er ikki at hyggja fjórða tólv trýss har aftur

tikiða frammeftir og fáa so nógv brúktúr sum tað ber til og fyri tí ikki á lygn at gera samfelagið enn

komandi føroyskari jólivini takk sovorðið for títt komandi føroyskari jólivin

elisabeth mær setti skunnastøkkið svæl ja takk fyri frá forkvinna eg nú sati eg í nevnd saman við fyrrverandi formanninum hjá erhard joensen edmund joensen og hann var nemliga ein av teimum sum brendi fyri hesum her grønari orku tá ið tað kom til keldur og so víðari síðari tí sjálvandi havi eg forstáilsvirði tí hjá fylgstili tað við tað men eg haldi bara at vit skulu gera eg haldi ikki vit gera nokk fyri at fáa fólk hendan verðin leita tað má eg siga akkurát sum er frá forkvinna tí vit skulu hugsa um at tíggju kilometrar frá føroyskum markinum ýðir tú í olju sjálvandi er tað fult á olju mann sær innan fyri eisini í okkara øki hjá fylgsluta er tað tað og eg má siga akkurát sum er eg haldi ikki tað verður nokk gjørt tí annars at tey langt síðan fara í gongd við at leita eftir olju og eg haldi sjálv at mann kann gott hyggja eitt sindur eftir hvussu nógv tey skulu betala í skatt tey sum vilja koma hendan vegin at leita og serliga tey tey hava funnið oljuna frá forkvinna so meini eg at tað skuldi tala átta hálvtrýss

fýrs prosent í skatti hvør tímir tað takk fyri tað næstu røða verður

eg fann kleimpaul sær gerið so væl ja frá fólkum svarið frá unnoholmi hansen sum er partur av vinnevndini tað er tað í móttiki og eg skilji væl fólk faktiskt tað er eitt so lítið argument at siga tað at her eru ómarkarar pengar og mann ynskir at seta tað av til sum lógin upprunaliga hevur ætlað og og tað fer sovið fínt og so kunnu vit í fíggjarum fær nevndini eittum taka upp ella mann í samgongdini viðger um um mann kemur í eina eyka játtan ella mann koyrir tú uppá til fíggjarum á næstar so at tey fáa gjørt eitt arbeiði sum hjartaliga ynskir at gera ja eg veit ikki at eg skal nevna tað her fyri fólkum eg undrist bara á at mann kann ígjøgnum eina viðmerking viðmerk hava eina viðmerking til eina aðra viðmerking tá ið eg sjálvur fingið átalu fyri men tað er ov part summi sum sleppa vit í og ið aðrir sleppa ikki við tí men tað er kanska ikki eitt greiðiligt

ja løgdu tey takk fyri eg fari at minna talarin á at tað sum tann sum situr í formanskapinum viðmerkir ella sigur tað skal mann geva seg undir og ikki viðmerkja tað tað er nú so at tá ið onkur sigur viðmerking og sigur at hetta er fyri sovit eisini til so kann tað fevnum boðar men sjálvandi hevur talarin annars rætta í at viðmerkja skal til røðaran og tað er ikki nøkra ókra linja í tí tá mann ger viðmerking so viðmerkir mann til tann sum hevur orðið men sjálvandi viðs mann eisini viðmerkir til tann sum hevur orðið so ja so er tað út tað mann ger tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í hesum málunum og tað merkir at vit fara at atkvøða í løgtingsmál nummar fimmoghálvfems og í hesum her uppskotinum er tað broytingaruppskot frá minnlutanum og minnlutin er í hesum førinum jørgen niclasen og árni skóli vit koma atkvøða um tað broytingaruppskotið fyrst vit eru liðug at atkvøða tað eru einogtjúgu atkvøðir móti broytingaruppskotinum tað eru sjey atkvøðir fyri eingjum blongum tá merkir at hetta broytingaruppskotið er fallið og vit fara at atkvøða í løgtingsmáli fimmoghálvfems nýggju tjúgu atkvøðum fyri ongari ímóti ongari blankari og løgtingsmál nummar fimmoghálvfems fer nú víðari til eina triðjuviðgerð vit koma so víðari til aðruviðgerðar tingmáli hundrað og seks sum er uppskot til broyting í tingskipanini og hetta snýr seg um leingjanna freistum at lata løgtinginum mál

eg og akvøðartyrk sett við akvøði fyri tað er eingin akvøðimótur og eingin akvøðipláss tað merkir at løgtingsmál fimmoghálvfems er endaliga samtykt og avgreidd frá løgtinginum síðani koma vit til triðju viðgera uppskot til broyting í tingskipanini sum snýr seg um leingjan av freistum at lata løgtinginum mál er tað nakar sum byr um orðið tað er eingin sum byr um orðið hetta málið var til aðruviðgerð samtykt við níggjuogtjúgu akvøði fyri tað er ongari blankari og vit fara at akvøða nú