LM-088/2023
Uppskot til løgtingslóg um fosturtøku (Fosturtøkulógin)
Lógaruppskot · Birt 30. aug. 2026 · logting.fo
Uppskotssetarar
Skjøl (25)
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Skjal · — · 7. mar. 2024
Nevndarskjal · Ljósmøðrum · 16. apr. 2024
Nevndarskjal · Sólja J. Ceni · 20. apr. 2024
Nevndarskjal · Læknar fyri fríum vali · 26. apr. 2024
Nevndarskjal · Hagstova Føroya · 29. apr. 2024
Nevndarskjal · — · 13. mai 2024
Atkvøðugreiðslur (2)
Broytingaruppskot frá einum minniluta (Hervør Pálsdóttir, Kristianna Winther Poulsen og Kim Durhuus) · 30-0-0
2. viðgerð
Upprunauppskotið soleiðis broytt · 15-0-15
2. viðgerð
Orðaskifti (771)
Vís orðaskifti
Tekstirnir eru gjørdir av einum sjálvvirkandi talugreinara og kunnu innihalda villur.
1. viðgerð (425)
ja takk fyri harra formaður við viðgera eitt lógaruppskot um abort sum bjarni koyra sum petersen landsstýrismaður hevur lagt fyri løgtingið atgongd til abort tað er eitt evni sum fyllir nógv í almenna rúminum og sum vekir sterkar kenslur í fólki men hóast abortorðaskiftið seinasta árini hevur verið lívligt er tað ikki ofta at lógaruppskot um abort koma í løgtingi í øllum førum ikki lógaruppskot frá landsstýrinum í gjár viðgjørdu vit eitt uppskot um sama evni frá miðflokkinum og í dag viðgera vit so hetta uppskotið sum skal koma í staðin fyri galdandi lógu um abort og hendan lógin er úti við hálvfjerðs ára gomul í dag ber í stóran mun til at ávirka talið av børnum sum viðsetir verðina men tað hendir at kvinnur og gentur blívur upp á vegin uttan at teir ynskja at gerast mammur tí sambænt medisinskari vitan so veitir eingin fyribyrging hundrað prosentstrygd eisini kann talan vera um neytøku um incest og um aðra kynsliga misnýtslu ella um sjúku har tað stendur um lív hjá mammuni til allar tíðir eru gentur og kvinnur komnar í støður har tær hava havt brúk fyri at taka bort eg nevndi í gjár at fyrsta skrivliga lýsingin av abort er dagførd um ár fimtan hundrað og hálvtrýss fyri okkara tíð tey síni okkara formøður hava eftir førimuni roynt at ávirka talið á barnaflokkinum søgnin um niðagrísin kundi bentað á at onkur onkuntíð hevur havt ringa samvitsku niðagrísurin var eitt lítil tjúkkur skadningur líkur einum reivabarni sum helt til á teimum støðum har leysingabørn sera ljótt orð vóru grivin uttan at vera doypt sambært rasmussen lækna varð fyri tíni dult sum mann smorð kvinnan lá í songini ein til tríggjar dagar og einki varð gjørt fyri at hjálpa henni bløðingarnar skuldu steðga av sær sjálvum fostrið varð lagt í eina eskju og grivið í kirkjugarðinum ella í bønum konjak brennivín og altarvín hava verið brúkt til at skunda undir barnsburð júst sum aðrastaðni hevur rúsdrekkað eisini verður brúkt til at steðga gravitetið so hetta er óivað farið fram hjá okkum lukkutíð fyri bæði kvinnur og menn fyri børn og vaksin hava vit í dag eitt væl útbygt heilsuverk við væl skikkaðum starvsfólki og tær brutalu umstøðurnar okkara formøður máttu eiga ella ikki eiga í eru langt síðani søga men at fyrigirgla sær at atgongd til at bort ikki er neyðug fyri føroyskar kvinnur og gentur er snøgt sagt og veruleika fjart atgongdin til trygga bort var neyðug tá og er tað sanniliga eisini í dag økið krevur eitt meira tíðarhóskandi lógarverk og tí eri eg fegin um at vit nú viðgera hetta uppskotið frá landsstýrismanninum sambært uppskotinum skulu føroyskar kvinnur kunna velja at taka bort upp til tólvtu viku av gravitetinum eg fari fyrst at siga nøkur orð um verandi lógarum galdandi lógin er frá nítjan hundrað og seksoghálvtrýss og loyvir at bortið í fýra førum um lív og heilsa hjá kvinnuni er vandað um kvinnan er neytikin ella hevur verið fyri innsett og mett verður at kvinnan ikki er før fyri at taka sær av barninum av likamligum og sálarligum brekum ella av aðrari læknaligari orsøk orsøk fýra her um fostur er í vanda fyri at fáa álvarslig likamlig ella sálarlig brek hetta er so tað sum galdandi lógarum ásetir og vandin fyri at barnið hevur epilepsi verður positivnevnt sum orsøk til at loyva bort hetta tekin um hvussu gomul lógin er tí í dag livir ein stórur partur av epilepsi sjúklingum uttan hjáarin ella við avmarkaðum hjáarinum um tey fáa røttu sjúkuviðgerðina í dag kann abort takast upp til sekstindu viku og eisini eftir sekstindu viku og barnið ber deyðilig brek og ikki kann liva uttan fyri móðurlív eingin freistur ásættir lógina um lív og heilsa hjá kvinnuni er í vanda tað hava verið nógvar atfinningar um verandi lóggávu hon verður tilvildarlig og umsitin tí tað er munandi lættari og fáa bort hjá summum læknum enn hjá øðrum og allar kvinnur eru ikki eins fyri lógini eisini støðan hjá læknunum og teirra tørvur á eini greiðari lóggávu hevur verið nevnd læknar hava ikki fakunnleika at meta um og tulka lógir og tað eigur ikki at vera ein læknalig uppgáva at taka eina so eyma og persónliga avgerð fyri kvinnuna sambært lógini kunnu læknar sum fremja bort verða dømdir fongsulsrevsing um lógar ásettu treytirnar fyri at fáa fólkutøku ikki eru láknar hendan ógreiðan er eisini óvirðilig fyri kvinnuna fær ov noktandi svar kann hon venda sær til ein ella fleiri aðrar læknar og har fáa játtandi svar at útseta føroysku kvinnurnar fyri at noyðast at fara á biddara ferð er lítið virðiligt og hetta er enn ein orsøk til at lógin eigur at verða broytt verandi lóg skapar eisini sosialan ójavna um kvinnur ikki lúka treytirnar í føroyum so kunnu teir fara á landinum helst til danmarkar at taka bort tá skuldar rinda alt sjálvar við flogferðaseðil uppihald og millum tíggju og trettan túsund krónur sum tað kostar at taka bort á privatsjúkrahúsi í danmark hesar upphæddir ganga hart og divdar fátækastu kvinnurnar og henda sovnevnda at bortferðavinnan kann ikki góðtakast av okkum sum av ábyrgd fyri at lógarverkið er sum tað skal vera og tær gentur og kvinnur sum hvørt hava ráð ella umstøður at fara uttanlands at taka bort tær innflyta sjálvar og ólógliga at bort heilivág sum kann keypast í internetinum at taka hendan heilivág uttan vegleiðing frá lækna kann hava við sær álvarsliga fylgjur og kann í ringasta føri vera lívs hættisligt blíva út yvir eginleikarnar til seinni í lívinum at fáa børn sum heild ein avolda lóggáva ið við sum samfelag ikki eiga at góðtaka og ikki longur eiga at lata eyguni afturfyri samanumtikið bendir nógv á at galdandi siðvenjan á økinum ikki samsvarar við ásetingarnar í lógina endamálið við hesum uppskotinum sum vit viðgera er at dagføra galdandi um abort soleiðis hon verður meira nútíðarhóskandi og avmyndar verandi siðvenju á økinum og at laga lógina til føroysk viðurskifti eisini tryggjar uppskotið at allar kvinnur eru eins fyri lógina galdandi lóðir ógreið og verður tulkað so mikið yniskt at hon skapar ótryggleika óvissu og ójavnað harumframt er endamálið at hava talið á abortum so lágt sum gjørligt tær sum umhugsa abort fáa við hesari lógini betri møguleikar at fáa viðkomandi ráðgeving frá fakfólki umframt at dentur verður lagdur á upplýsing og á fyribyrging eisini skal lógin tryggja at abort verður framd undir skipaðum og tryggum umstøðum í sjúkrahúsverkinum í gjár tá vit viðgjørdu lógaruppskotið um totalt bann fyri abortum hjá miðflokkinum og at fáa fram at hetta uppskotið bara er ein umseting av eini gamlari danskari lóg frá nítjan hundrað og trýoghálvfjerðs hetta er ikki rætt í lógararbeiðinum hevur løgmálaráðið havt fundir við áhugabólkar felagsskapir og onnur sum hava vitan um ella áhuga í økinum og lógaruppskotið er so eitt úrslit av hesum arbeiðinum umframt at tað í ávísan mun avmyndar verandi siðvenju á økinum tað er komin ummæliskriv inn átjan í tali og tað eru einastandandi væl úr hondum greitt øll somul og vísa heilt greitt hvussu sterkar áskoðanirnir eru um abort bæði fyri og ímóti hetta er eitt evni sum veruliga skilir vøtnini og sum er eyðkent av sterkum sannføringum um hvat er rætt og hvat er skeivt og tað er heilt greitt í hesum økinum valdar alt annað enn líkasæla og nú er tað upp til rættarnevndina har sjálv sita at viðgera hesi uppsøg hetta uppskotið so virðiliga sum vit yvirhøvur kunnu at kalla allar hoyringspartar inn við fullari respekt fyri øllum áskoðanum og viðgera lógaruppskotið áðrenn løgtingið kemur at taka støðu
fyrstur elspæl markitur skunnist tá tú gert væl ja takk fyri um eg hugsaði um hetta her sum og tað stendur eitt sniður um enntak tað sum stendur í uppskotinum at í dag tá mann ikki fær fosturtøku frá einum læknastøk kann mann fara til aðrar læknar og próva okkurt aðrar læknar inntil mann fær tað og so verður tað sagt at ella skriva í har at mann fer biddara ferð altso míni huga høvdu meg jóða tað ræðuliga grotesk at mann fer biddara ferð fyri at týna lív tað má eg øgiliga rømma og so er tað eitt afturat sum eg havi hugsað um tað er hatta um um mann hevur illgruna um ella vandi fyri at barnið ella fosturin hevur sálarligar sjúkur at hvussu veit mann um eitt eitt eitt fostur og undir sekstan vikur hevur sálarliga sjúkur vil tað siga at vissu mamman er sálarliga sjúkur har stendur eisini aftabrevi eg hugsaði mær at vita hvat liggur í tí vil tað siga øll sum hava havt ein sýk skal niðurtúr ella eitt ella annað eg veit ikki ordiliga eitt dugir úr øðrum at greina ella greiða løg
og tað groteska í at at gentur og kvinnur skulu ganga frá einum lækna til ein annan um tað eru konurnar støðu har tær skulu fáa abort tað er ein grotesk støða og tað eiga vit at at taka hond um vit sum sum eru lóggevandi vald í mun til hetta við við ætta breyðið hetta er so nakað sum vit fara at fáa meira kunnleika um í rættarnevndini har eldspørt mær setir skuldarstøttur eisini situr og har fara vit at lýsa allar teir partar allar teir hoyringar sum eru komnar inn og yvirhøvur geva hesum uppskotinum eina virðiliga og
ja teimum saman sentir so væl takk fyri harra formaður eg haldi at christianna vinta fólsen helt eina góða røðu sakliga røðu og eg festi meg serliga við at tað er at hon nevndi at tað kann ikki vera ein læknalig uppgáva at taka støðu fyri at taka avgerð fyri kvinnurnar sum tað eru verandi lóð og har eru vit púra samdar tí eg ivist onga løtu í at ein og hvør kvinna er í fult í stand til at taka avgerð í sínum egna lívi og trupulleikin er bara tað at vit mugu læra okkum at virða avgerðina bæði tá ið mann velur at taka bort og tá mann velur ikki at taka bort vit mugu klára at rúma at fólk kunnu taka støðu sjálvi tað haldi eg er eitt av týdningarmiklastar sum er í
tað er takk tú sum velkir hjá nærmint í bussin ja takk fyri ja eg bóði samd við økund sámalsen í hesum uppskotinum so hava kvinnur møguleika fyri at taka bort upp til tólvtu viku av gravitetinum og hetta er tær fult út førar fyri sjálvar har eru góðir møguleikar fyri rættari fakliga kvalifiseraðari og óheftari ráðgeving sum allar kvinnur sum koma í støðuna tær skulu upplýgja fólkast um at møguleikin er fyri so við teimum góðu kørmunum rundanum so eri eg fult út samfert um at føroyskar gentur og kvinnur tær megna hesa uppgávuna
hevur tú tú hevði teg hevði eg hevði sagt í gjár at at tað vóru ein avskrift av donsku lógini tað haldi eg ikki at tað bleiv tá sagt at at tikið út frá henni og og soleiðis er tað hon er nógv brúkt sum ein fyrimyndur í snerð og tað er ein lóg sum er í váls frís ára gomul sum er ikki heilt nýggj men men tað er eitt sum guds er ikki tikið við úr henni og tað er eitt at hann møtir samvitsku frælsið í donsku lógini stendur at ein eini lækni ella heilsustarsfólk sum ikki av átrúnaðarligum ella etiskum grundum vil vera við til at hjá fólktøku kann nokta tað er tikið úr her hvat heldur kristianna vintar páll
tjúst tú væl krónur lippansen takk fyri teg ja tað sum helgi abrahamsen nevnir um samvitskufrælsi tað er so heldur ikki við í tí lógini sum er galdandi í dag og tað stendur einki í hesum lógaruppskotinum um at ein lækni hevur skyldu til at fremja abort sjúkrahúsverkið skal tryggja at at abort verður framd um kvinnan ynskir tað og um treytirnar sambært lógini eru láknar men í lógini verða læknar ikki noyddir at eg gera port um teir
eg veit ikki hvat for lóg kristianna vintur poulsen tosar um tá hon tosar um eina forboðslóg sum setir fullkomið bann tí tað uppskotið vit viðgjørdu í gjár var ein lóg sum tryggjar tí ófødda barninum rættin til lív og ein lóg sum áleggir føroyska samfelagnum at seta alla hugsandi hjálp inn til mammuna og pápan so hetta barnið kann verða sett í verðina tað var uppskotið vit viðgjørdu í gjár røðarin vísti eisini á hetta við at her er nógv ymisk sjónarmið og tey skuldu øll rúmast undir viðgerðini í rættarnevndini og ein vinkul og eitt sjónarmið sum als ikki er dekk her sum uppskotinum tað er nær byrjar lív landsstýrismaðurin fer helst ikki til tað og eg gjarna vilja hoyrt hvussu røðarin fer helst seg til hetta við at nær okkara
ja takk tað er so takk saman við tey poulsen ja takk fyri ja altso stefan klein poulsen nevnir at samfelagi skal gera alt fyri at fólkstøku ella aborti ikki eru neyvar og tað tað er eisini ásett í hesari lógini tí her eru her eru nógvar tilvískar til alt tað sum skal vera í ordan í samfelagnum og og kvinnur fáa eisini ráðgeving um alti um allar tær skipanir sum eru sum kunnu stuðla tær í hesum at fáa fáa eitt barn at gerast mamma tað er til dømis góðar bústaðar møguleikar ein betri barnsildskipan ymiskar almennar skipanir so í so máta er tað í hesi lógini sum stefan klein poulsen eisini nevndi var í lógini sum vit umrøddu í gjár so tað haldi eg at tað tað er
ja prosent gjørt so væl formaður hetta málið snýr seg um rættindi gjøgnum tíðirnar hava mong vunnið sær ymisk rættindi og ofta hava onnur í sama viðfeingi mist nøkur rættindi og ofta ger tað einki um onkur missir rættindi um talan er um órímilig rættindi við fegnast til dømis um at vit einaferð í tíðini fingu demokrati væl rætt talufrælsi samráðingarætt og so framvegis hetta merkir tú at onkur sum hevði havt stórt vald mátti lata burturavtur í øðrum londum hevur tað onkuntíð gingið tann øvuta vegin fólkið misti valrættin og talufrælsið tí onkur einareyðis harðri fór avstað við valdinum hetta málið sum vit viðgera í dag snýr seg um rættindi um rættin hjá kvinnum at ráða yvir egnum kroppi sum tað verður sagt og um rættin hjá barninum hetta er sera kensluborðið evni so klívur tjóvuna og tað er ikki løgið tí hetta snýr seg um grundleggjandi virði og her finst einki kompromi velur tú annað so missir tú hitt hví hava fólk so ymisk sjónarmið um eitt so grundleggjandi evni tað botnar altíð spurninginum hvat er eitt fostur sum eg sigi at eitt fostur er tað sama sum eitt barn onnur siga at eitt fostur er bara nakrar kiknir fyri tey sum siga at eitt fostur er bara ein samling av kiknum hevur fostur tøkað ikki so stóran týdning hetta er jú bara nakrar kiknir men fyri tey sum siga at eitt fostur er eitt barn hevur fostur tøkað heilt ein annan týdning tí her doyr eitt barn og tað verður ringt á sameina sjónarmiðjuni sum byggja á so ymiskar forsetir eingin hevur verið nakað ímóti at nakrar kiknir verða tiknar burtur og øll eru ímóti at lívið verður tikið frá einum barni í hvussu eru ikki so er tað í øllum førum ein veruleiki at um fosturtøkað ikki verður vald so hevur fostur í øllum førum møguleika til einaferð at blíva eitt fullborðið barn men við fosturtøku verður tað ikki eitt fullborðið barn so ella so merkir fosturtøkað at onkur sum annars hevði verið føddur verður ikki føddur tað er eingin ivi um at nógvar kvinnur koma illa fyri orsakað av at tey gerast við barn talan kann vera um at kvinnan als ikki er fyrireikað ella blá mamma tað kunnu vera heiltutrupulleikar kanska er hon einsamøll har eingin pápi talan kann vera um neytøku blóðsjónd ella aðrar avbjóðingar hesi tingin verða ofta nýtt sum argument fyri fríari fosturtøku og tað undrar tí hvussu stóru partur av øllum fosturtøkum verða framdar orsakað av hesum um tað bara eru tær serligu truplu støðurnar sum skulu avgreiðast hví ger mann so ikki eina lóð um tað hví fría fosturtøku viðvíkjandi argumentinum um at kvinnan má sleppa róð yvir egnum kroppi er at siga at sjálvsavara avgera rættur eru rættur sum skal virðast men vit kunnu ikki síggja burtur frá at avgerðir grundleggar á sjálvsavgerðarrættin eiga ikki at fáa óavmarkar avleiðingar fyri onnur eg kann ikki bara verja mín sjálvsavgerðarrætt við at lata tað ganga og tivar onnur og ikki so nógv yvir onnur at tey ikki fáa rættin til lívið men so er tú eisini dømi sum vendar tann øvuta vegin ein ung genta blívur í barn og foreldrini leggja trýst á hana um at velja fosturtøku sjálvt um hon ikki vil tað sjálv í hesi lógini verður tað lættari hjá foreldrum at trýsta gentuna til fosturtøku hvør ræður tá yvir hennara kroppi tað er ein mótstríð millum rættini hjá kvinnum at taka avgerð fyri seg sjálva og rættin hjá barnum til lívið vit kunnu ikki tala fyri báðum anna má víkja fyri hinum rætturin at róða sín egna koppið er grundleggjandi men skal ein persónur hava loyvi til at verja sína egnu sína egna sjálvsókiðarætt við at taka av lívið frá einum øðrum persónum tað er rættiliga principielt hvat viðar meira sjálvsókiðarætturin ella rætturin til lívið í okkara grannalandum er til dømis talið av børnum sum verða fødd við dambssyndromi nógv lækka hví tað er tað tí at talið av kromosomum í kroppinum er komið upp á pláss ella er tað tí at tey verða sorteraðir frá í móðurlívið eru vit komin har til at vit skilja ímillum hvør er nóg góður til at blíva føddur og hvør ikki er nóg góður til lívið hevur eitt barn sum hevur skerdar førleikar minni virði enn eitt barn sum hevur fullar førleikar hvør skal hava rætt til at avgera tað skal eg kunna nokta øðrum atgongd til lívið tí tað passar mær best vit brúka fínar flosklar sum væl skapt brekus frá vegis men tað er einki vert um tey sum bera brek verða soldaðir frá har vit vísa til hoyringssvarið sum summi megtir givi í samband við hettari málið kann mann ávara ímóti tí at mann sorterar børn frá orsakað av breki tað eru tað kvinnur sum koma í truplar støður tá tað gerast við barn og víst er tað børn sum hava truplar trupulleikar í lívinum men hava vit sum samfelag einki betur at bjóða teimum enn hetta er hetta loysnin og hvat vísa tølini úr okkara grannalondum sum hava fría fosturtøku ella hava havtfría fosturtøku í nógv ár hvussu í hvussu stóran mun hevur frí fosturtøka loyst avbjóðingarnar fyri mammu og barni hvussu nógv eru til dømis títtleikarnir minkaðir á børnum sum ongan pápa hava hevur frí fosturtøka verið nøkur loysn har eitt orð sum hevur verið nógv fram í politiskum høpi tey seinnu árini er orðið haldføri vit kunnu ikki taka støður sum bara byggja á umstøðurnar her og nú vit mugu eisini hyggja fram í tíðina er tað til dømis nóg mikið at hava avlop á arlógini nú ella skulu hyggja longur fram í tíðina hvørjar avleiðingar fær fáa støðutakarnar nú fyri tað sum stendur fyri framman við hesum uppskotinum um nýggja fostøkulóg verður víst á avbjóðingar her og nú men hvørja verða avleiðingarnar fyri framtíðina fyri haldføri í samfelagnum løgmaður segði síni seinastu nýggjasøgu at ein stór avbjóðing í okkara landi er at børn verða fødd og sum løgmaður segði hetta má takast í størsta álvara hann vísti á at samgongan hevur fyri fyrstu ferð í søguni skipað eitt barnamálaráð so at einki barn skal detta niður millum hann vísti á at arbeitt verður við at tryggja barnafamiljuni betri fíggjarlig kor betri møguleikar til at tryggja til eitt trygt heim og støðug dagstovna tilboð
vit mugu fáa børn ung og familjur at trívast støðast og flyta heim aftur hetta er fremsta málið og púra avgerandi fyri framtíðina her á landi jú alt gott um barnamálaráðið men nú er eitt uppskot komin frá løgmálaráðnum sum eg illa fái at hanga saman við tað sum løgmaður segði á nýggjárinum hetta lógaruppskotið er stóran mun ein avskrift av donsku ið sunnudagin og í sunnudagslógin men har er eitt stórt undantøk og tað er at tað stendur í donsku lógini soleiðis lekur síðupleriskar jordmøtrið psykahjálpari og sosial og sunnudagsassistentar forvevndir striktar mótariðs etisku ella religiøsu uppfattilsi at forritakið ella metvirka til svangirskapsavbrýtilsi ella fosta reduktión skal eftir almodning viðtakast herfor tilsvarðandi gjøllir for persónir tær eru unnar uttanlands til eftir av tí nevntu ervervi mín spurning er hví er hetta tikið úr tá mann nú hevur brúkt í donsku lógum sum fyrimynd hví mann so tikið hetta burturúr tá ið verður sagt í sælinum jáni at tað ber til og alt tað er eg skilbað ikki vit mann meina tað at at læknar skulu kunna nokta fyri at luttakvísnir læknar til sjúkrastyrk til onnur vit mann meina tað at skulu kunna nokta tað hví hevur mann tú so ikki við í lógina eg eri syndur bangin fyri tí at vit hava so fáar læknar í føroyum og so má mann bara líka sum ja ikki geva teimum loyvi til at til at nokta luttakvísnir og so kann tú standa við ongum ja men so nokta tú faktiskt læknuna at søkja starv í føroyum sum ikki tað grundvísnir so mín spurning er at landsstýrismannin hann tekur nógv orðið seinni hví hevur mann valt ikki at tak hetta við umleggjandi regl at hava í slíkum lógum tað var tað sum eg hasi fatta málið takk fyri
hevur ikki samansýnd gjørt so væl takk fyri fólkum har harra formaður blandar í sum hugtøkunum tað er kanska ikki sløgið elgi abransen nevndi at tað er við tí størsta avbjóðingin sum vit hava við lækkaða barnatalinum og tað eri eg samd við honum í men eg dugi ikki ordiliga at síggja samanhangin at um mann hevur loyvi til fosturtøku undir ávísum avmarkingum at tað skal merkja so alt avgerandi fyri barnatalið tí at fosturtøkur hava altíð verið bæði tá mann hevur havt flók gávu og tá mann ikki havt flók gávu og tú tvørturímóti víst seg at í teimum londum har sum mann hevur skipaða og tryggaða fosturtøku har er talið nógv lægre enn har tað er óskipað so sjálvsagt skulu vit gera alt fyri at barnafamiljur støðast og trívast í føroyum og fjølkast men eg dugi ikki ordiliga at síggja at at tað skal vera so so samanknýtt við
tað krymsar fyri at tað ikki eitt persón úr ígjørsøga harra formaður eg segði ikki at tað var altavgerandi sjálvandi er tað nógv ting sum spælir inn men men at tað at tað hevur ávirkan er sløkk yvirum og at har sum bleiv sagt nú at at ja nú veit eg ikki hvar hvar viðmerkjararnir settu markið millum skipa og óskipa men men eg hugdi til um setta tølini í danmark altso talið á fólkstøkum í danmark per íbúgva er nógv hægri enn tær í føroyum har er mann frí á fólkstøku og tað gingi útfrøðri og aðrasta ein eisini eisini eisini tað er mann sægnast tí mann er frí á fólkstøku vit kunnu brúka lógin við sum vit eingin brúka hana so hon ikki kunnu hava lógin á so og hvør ferð fólkstøkur gavur fram so vóru eitt barn minni føtt so segði tað men
eg hevði takað sum eldst at betur mær setir skunnast at gjørt so væl ja takk fyri harra formaður í lógini stendur millum annað at ná nú bleiv eg men tað sum tað snýr seg um tað er at viss ein kvinna er sálarliga illa fyri og ikki skilur týdningin av tí sum hendir at um at taka á bort so so kann samráðið taka eina avgerð um at kvinnan skal taka á bort við sum til dømis er sálarliga illa fyri eg siti øgiliga nógv við at tað er kanska nógv sum verður rakt av sálarisjúku eg vænti ikki at hon er øgiliga væl fyri aftaná við sum hon so uppdagar tað at hon er tikin á ræði og mann er tínt lívið sum vaksin í henni tað vænti eg ikki bøtur uppá henni
hevur tú so væl hildið hjá prosentum nú veit eg ikki akkurát hvat ið landsstýrismaðurin hugsar um tá ið hann skrivar hatta og eg dugi at eg seti meg inn í allar støðurnar og tað heilt so nógv at vit kunnu taka upp í rættarnevndini at hvat merkir alt tað tað her í praksis og vit fær ikki um at kalla nógv fólk inn fyri at fáa greið á teimum tingum sum eru ógreið so tað verður spennandi at hvat liggur í tí men tað er klárt at har er sikkurt nógv ting
ja takk síðani sær tann sum er við mær syngdur so væl takk fyri harra forbóður og takk fyri helggja áframsóknin at tú so formansleivist og sterkur stendur á síðuni hjá hjá barninum nú royndir eyðkunn samansevðið seg við hasum skeivi hagtølunum sum tey blíva við at at endurtaka hvønn annan fyri var tað gott svar um talið frá danmark men at vit skulu taka grønlandiløgis har ið fólkstøku er har er tað út móti túsund árliga tað er tretivu í føroyum og pjóðist ikki fara longri út fyri at leita tølum men so er tað hitt omi at mann ikki gevur undantak fyri fólk sum ikki vilja luttaka læknar og onnur sum ikki vilja luttaka í fólkstøku tað er harmiligt tá ið tað um so verður at okkum forbjóðar tí at hetta uppskotið kemur ígjøgnum men eg vil nevna eitt og tí at tær læknarnir teir skulu nokk toru at siga og megna at siga nei men tað er sjúkrasystirar sjúkrahjálparar tað er eitt innorpt
ja takk gerst tú væl til tú hjá mær sínum ja fari eg mær nú hoyrdi eg nøkur hagtøkuna nevndur í viðgerðum í gjár av einum øðrumáli og og og tí fór eg hyggja í gjárskvøldið hagtøkuna í danmark til øvundis og og har er einki ikki jú jú talið á posttøkum í danmark er minkað tað søgna ár men tað er framvegis nógv hægri enn tað er í føroyum per íbúgva ella per túsund íbúgvar haldi eg stendur so so tað tað tað eg haldi ikki eg er nógv tú ikki sjálvum tað men at tað heilsustarsfólk altso tað má tað má ikki vera so hasin at fólk verða tvingað til at luttaka í nøkrum tingum sum tey av átrúnaðarligum ella etiskum málum slett aldoylist ikki verða við til so so tað altso tað einans mann kann fáa persúr tí at hava eitt sovorðiðanarlag og tí er tað at at at at nógv fólk ikki vilja søkja um starv og so stendur hon mangt
og meira læknar á veitsi tá ferðir ja takk næstu rúðar eru eldamørsøkundis at tú gert so væl
takk fyri teirra formaður í gjár tað var eitt mál fyri um at verja lív í dag er eitt mál fyri og tað tongi eg upp á hugsið um fólkir í dag er eitt mál fyri um at týna lív so tað eru mann sigur frá tey eina ytirliti til tann annaðnastan og so tað eru mann kann ikki annað enn enn at at meiningarnar hjá politikarum eru øgiliga ymiskar hetta uppskotið kundi eg sagt í stuttum handlar um at øll sum vilja tað kunnu fáa eina fosturtøku áðrenn tólvtu viku ella upp til tólvtu viku er tað soleiðis ein kvinnur vorðin barn so kann hon fara til kommunulæknan og so kann eg siga eg ynski fosturtøku og so tosar hann víðari í seminum og so er klárt at fáa eina fosturtøku tað er tað stutta at langa og so er tað viðhvørt at at mann fer heilt og tað er til tólvtu viku og so er tað onkuntíð at mann fer mann kann fáa eina fosturtøku upp til sekstindi viku og tá er tað sindur annað loysn tá kemur tú eitt sær samráð við í avgerðini sum har sum eina frágreiðing fyri síðani at tað samráðið ella samráðið fær hesa frágreiðingina og so er tað upp til tey sum sita har um hendan kvinnan skal fáa fosturtøku upp til sekstindi viku ella hon ikki skal fáa fosturtøku og eg havi hugt eitt sindur eftir hvat stendur í hesari lógini eitt her við at eg kundi kanska lisið tað paragraffuna er kvinnan orsakað av sinnissjúku viknaðum sinnisligum virkisvøri ella álvarsliga viknaðarheilsu ella líknandi ikki før fyri at skilja týdningin av inntrivinum kann samráðið sambært paragraff fjúrtan loyva fosturtøku eftir umsók frá einum serligum verja tá ið umstøðurnir tala fyri tí og hatta haldi eg er øgiliga alvorligt tí at nú er tað ikki kvinnan sum tekur avgerð fyri hana ella hennara talurør ella hvat mann kann kalla tað sum síðani legdar ella ferðir til læknan og síðani verður lagt fram fyri at samráðið og so verður tað tikin avgerð um tað tí at tað verður mett at hon ikki er í løtuni skilir ikki øll at týdningin av hesum er eg hugsi um hvussu ofta hvussu ofta vit menniskir hava avbjóðingar sálarliga avbjóðingar av øllum handa slagi summi hava rætt vilja ógvusligar avbjóðingar viðhvørt rættiliga ógvusligar avbjóðingar tá ið børn eru smá men tíbetur øgiliga nógv ella tað flestu koma fyri seg aftur og so er tað eg hugsi at vist nú tað er ein kvinna sum er komin soleiðis fyri at hon er við barn og er illa fyri og mann metir tað at hon er skilur ikki øll til týdningin av tí sum hendir ella um inntrivinum at so ferð tekur mann henni av ræði og so farin hesa fostutøkuna upp til sekstindi tí tá er tað eg tosi upp til sekstindi viku og so tá hendan kvinnan er komin hampiliga væl fyri seg aftur so er spurningurin hvat sigur hendan kvinnan ætlaði hon hetta her sjálvt um eg havi verið illa fyri tá men eg havi altí havt hesa meiningina eg eri fyri lívið eg vil ikki týna nakað fostur fyri tað um eg havi eina priotið har eg ikki væl fyri og er tað soleiðis ikki eg havi ikki komið fyri meg aftur ja men eg havi fólk sum kunnu hjálpa mær tá ið ástendur eg havi fólk sum eg kundi kontakta ella í ringasta ella ringasta ja tað er eisini sum tað stendur í her tað er møguleika fyri at mann kann adoptera so handan handan paragraffin haldi eg er øgiliga ógvuslig tá man eg siga okkurt sum er eg nú nú veit tað fyri í í gjár eisini og kanska mann kemur at endurtaka nakað av tí sum hann segði í gjár eg vildi ynskt at eingin kvinna nakrantíð kom hesa støðuna at hon skuldi taka avgerð um at velja at taka eina fostutøku vit vita tað tá ið eg gangi upp frá at tá mann kemur har til at mann umhugsar eina fostutøku so leikar tú øgiliga harta tí at at at gera hetta er inntrivið hann ikki samanlíknast við eina aðra opressión ella tú tekur eitt móðumerki ella hvat tað skal vera tí tað eru ikki tær somu hjáárini av tí og tað staðfestir eisini tað lógin tí hendan lógin sigur tað at at mann manni tey sum umhugsar fostutøku tey skulu ikki men tey hava møguleika at ráðføra seg við professionell fólk áðrenn tey taka hesa fostutøkuna og tað stendur desidera drekk tú í her ber grund av vist tey fáa sálarliga kvøl og talið sigur at at sjálvt lógarar tann sum leggur lógina fram hann staðfestir tað at hetta er hart sálarliga hjá einari mammu at at fremja eina fostutøku og her stendur eisini at aftaná tá mann eisini fáa fáa hjálp tá ið mann hevur tikið sær avgerðina tú kanst hava hjálp aftaná tú tikið hana sum fylgja av tí sær psykiska her er eina tíðin gongur so skjótt eg vil tonkt mær havt ikki hvussu nógva tíð men hetta við mann mann tosar ofta um hetta her ja men vistir onkur eydnislig støða so so haldi eg absolutt mann skal taka bort neyðtøka incest ella hvat tað skal vera og og ið skal annað máta er tað nokk tey flestu fáa fylt við tí men so havi eg hug at seta spurningin við hvat virði hevur eitt fostur hvat virði hevur eitt fostur vist vit nú taka neyðtøk vist vit nú taka neyðtøk at at pápin ætist fostrunum sum síðani eigur at blíva eitt barn við ella sum blívur til eitt barn við ið mann ikki tekur at bort skal tann gerningsmaðurin tann brotsmaðurin skal hann ganga fríir meðan hetta neyðars barnið sum sum ja sum er fostur fyrst skal bøta í lívinum altso eitt ella annað stað hvar er rættvískenslandið kemur til tað altso tað er tað er tað er har ið eg haldi vit eiga at at eisini hugsa hvat virði hevur eitt fostur er tað annað hvør hvør er pápin er tað har vit eru altso havi eg ikki altí snakk um rættvísi tá mann skal ikki gjørt mismu tí eg nú visti eg nú hugsi eg um barnið eg hugsi um barnið ja eg haldi bara hasin vinkilin er er verdur at at koma við og og so eisini er tað her við at tað er kvinnan sum eg skilji sum uppskotinum so er tað kvinnan suveren sum bestemmar um hon vil hava fostur tøk ja men hvat nú við sín pápin sum hevur mann siga sum komandi pápi við sannstólkir viltak so hevur hann so einki at siga er hann púrasta til eins gjørdur altso tað eru teir pápar ella sum ikki blivu pápar av tessuni fostrunum sum skuldu blíva barn teir eru stórar og stórari sorg teir skuldu blíva pápar men blivu tað ikki tí kvinnan bestemmar suverent er tað rættvíst tað er spurningurin og øh so eisini er tað her við eg blívi mítt um hesar sjúkurnar hann kanska serliga sálarliga sjúkur tí eg haldi so nógv eru rakt av sálarligum sjúkum við jøvnum millumbili og har sigur mann ið hesi eru her uppskotinum at vistir vandi fyri at barnið ella fostur er sálarliga illa fyri ella sjúkur hvussu skal mann vita at fostur er sálarliga illa fyri hvussu skal mann vita tað tað tað má eg eisini fáa svar uppá og hygg her tað stendur ikki vist barnið er sálarliga sjúkur tað stendur vist tað er vandi fyri tí vist tað er vandi fyri tí mann pjøðist ikki eingongd at siga tað er so vist tað er vandi fyri tí tað sigur mær so mikið vist er illgruni um tað mann ikki nógvar illgrunum alt millum himmal og jørð og so er tað ikki so altso eg ætla bara at enda við einum so tá at eg havi ikki mær tíð kann eg enda við einum og tað er úr uppskoti til løgtingslóg um at verja ófødda barnið og tað var frá í gjár frá uppskoti
framiðurflokkin ger so væl ja so skal eg vera liðug límóðurin sum er ætlað at vera tryggasta og friðsamasta stað heimsins verður fyri at endurgevið matikvinnuna Nobelprísmóttakarin móður teresi ein kruksvøllur við kemiskum evnum heilivági ið voldur deyða og um hetta ikki hjálpir so við instrumentum sum skera skræða skava og sigva verður friðurin brotin og tryggir heimstaður barnsins verða ein víðvøllur har úrslitið er givið frammanundan tann sterki við ella uttan lógini í sínari hond vinnur ósaka barnið verður týnt ja og so siga teir sjálvandi hetta má steðgast heldur enn at staðfestast eg hevði ymiskt annað men til døgurða
hjørði sýsuna bertilsen eini viðmerking gjørt tað væl takk fyri harra formaður gjøgnum formannin so ætlaði eg líka viðmerkja tað sum røðarin hevur nevnt um sálarhvøl og hjáárin av at taka eina bort tað er soleiðis at gransking í dag vísir at kvinnur sum taka eina bort eru ikki í størri vanda fyri at blíva sálar sjúkar enn okur onnur og at tað er øgiliga stórur munur á at vera keddur um eina trupla avgerð sum hann noyðist at taka og so at blíva sálar sjúkur
ja takk fyri harra formaður ja tað veit eg at vera keddur og væl sálarliga sjúkur ikki tí mann er øgiliga keddur tá ið mann er sálarliga sjúkur mangan eisini men eg sigi at hetta uppskotið staðfestir at mann fær sálarliga avbjóðingur tá ið mann tekur eina ella ger eina fosturtøku tí í hesum her uppskotinum hevur mann gjørt tað soleiðis at ella í hesum her er tað soleiðis at mann tá ið tann sum hevur fingið eina fosturtøku kann seta seg í samband við professionell fólk at hjálpa sær og tað er í samband við sálariliga avbjóðingar tú tú altso tað stendur í her tað tað er tað sum eg vísi til tað sum eg vísi til við sálariliga sjúkur tað var meira hitt at at tú vistir við ein kvinna ikki man metir at hon kennir stutningina av inntrivuna so kann hon verða tikin á raði og so eina onnur tað í samband við samráði og so verður tað gjørt
ja takk snøppar og latin gjørt so væl takk fyri jarðformaður og takk fyri elskaðat mær sædd til kunnugleitt eftir fyri eina greiða talu øh gott at hoyra hvar hvar ting kvinnan stendur í smálinum og eitt er eitt uppskot sum sum gevur sera víðar heimildir til posturtøku eisini eftir tólvtu viku ógvuliga ógvuliga frí posturtøku og eg hugsi um um elskaðar mentretur hevur tankar um eitt her eisini í samband við samvitsku frælsið hjá læknum og øðrum heilsu starvsfólkum sum skulu vera inniyvir hesar her avgerðirnar og gerðirnar um at tað sær út til ikki at vera samvitsku frælsið
ja tað gjørdist væl elspæt mær sítt kunnig stuttur ja altso hetta uppskot sum er lagt fram er næstan eitt til eitt avskrift av donsku lógini frá trýoghálvfjerðs og somu áseting í donsku sunnudslóginum eitt sum sum sum mann leggur øgiliga væl merkt til er sokallaða samvitska áseting í paragraf hundrað og tvey í sunnudslóginum lekur síðuplásiska jordmøtur síðuhjálpari og sosial og sunnudssætastenta forvemdu stritari mótverðis etisku ella religiøsu at forrættak ella at metvirka til svangarskap avbrýtilsi ella fólsurreduktión skal eftir anmótin friðtak sær for tilsáðandi gellifør persónur tær eru unnur útanilsi til eftir nevntu verv og tað er handan paragraffin sum mann ikki tikir við hetta við at vit hava øll ymiskar meiningar og tað er kanska tekur øgiliga fast upp á nøkur sum arbeiða í innan fyri hetta økið at tey skulu hava møguleika at siga veitst tú hvat tað eru ikki viðhús nær men tað er ikki við í hesari lógini tað er mann lættur til
ja tað er ikki so stefan kleinfólk sum gjørt væl ja har fór eg mát svaraði sum leysa ápastandinum sum súsanna bertelsen akkurát slongti út og eg vil faktiskt siga at tað er ræðiliga langt úti at slongja út og bara siga at gransking sigur hetta tí at
saman sigur súsanna bertolsen og vit húsum hon sigur for saka men altso tað er ikki rætt at gera viðmerking til viðmerking í tingsælinum viðs mann vil hava hasa viðmerking fram sum mann biður morðið tað fyri at hvá mær so kann eg gottaka tá seinni men tú ert sæl sjálvur at tað er ikki óvanligt at hava eina slíka viðmerking tað er ein stigmatisering av kvinnum sum hava tikið fosturtøku og siga tað at tær ikki kunnu fáa sálarlit áðrenn av hesum tað er felagsskapur í føroyum sum komnir her til og stovnaðir bara til tað er viðmerking til røðarhond er her á borðinum løbni tá takk fyri at hvá mær so eru ikki fleiri viðmerkingar
takk fyri harra formaður sum eg skilti so var tað spurningur um sálarliga kvøl og har kann eg heilt so siga at eg veit um nógv nógvar nógvar kvinnur tíverri eru so mikið gomul eftir hondini at eg kenni fleiri kvinnur sum hava rættiliga sálarlig kvøl aftaná tit tryggja um fólk tað angrar tað so nógv tey síggja børn sum jangum við tey tey blíva samalíkuna og hetta er ikki nakað ið tað ger leysari luft ger hetta ikki men eg skal ikki generalisera
tað skal eg ikki gera takk fyri teg ja takk so er næsta røðari hervið postaftur gjørt so væl
mín lækni segði at eg fór at fáa tað ringt deprimerað um eg fekk hana á bort antin beint eftir at eg gjørdi tað tá eg hevði skulað átt ella seinni men eg fekk tað ongantíð ringt á valinum eg hevði tikið men eg føldi stóra skomm í fleiri ár um at eg ikki hevði havt tað ringt soleiðis ljóðar eitt av søgunum sum á vári í tvey túsund og tjúgu var partur av átakinum hassjtagg mín á bort eitt átak sum skuldi fáa søgurnar hjá føroyskum kvinnum fram í ljósið og skommin um at ikki hava skammat seg ella at fáa tað ringt eftir eina fólkutøku gongur aftur í fleiri av søgunum frá hesum kvinnum hóast tað eru summar kvinnur sum fáa tað trupult aftaná so er tað verri enn so allar kanningar vísa eisini at tað er størri vandi fyri at fáa sálarkvøl um tú verður noktað eina bort sum tú ynskir tær í fleiri ár og endan dag í dag hevur kjakið um at bort verið tapoviserað og sigmatiserað so nógv at eingin hevur tikið tað uppá tungi hvørki miðlar ella politiska skipanina hetta broytti stóð fyri nøkrum árum síðani tað bleiv meira kjak um lógina ungmannafelag og felagarskapur tordu at taka kjakið upp og frítt val varð eisini sett á stovn hetta hevur ført við sær meira kjak í føroyum um tí føroysku av borðslógina og alsamt fleiri hava torað at staðið fram við síni meining um at kvinnan skal hava rættin at velja eisini kvinnur ið hava tikið av bort hava torað at staðið fram og fortalt sína søgu fyri at broyta bróta tøgnina stjórnmalarfrøðingurin haldbera vest hon hevur lýst hetta málið og kjakið sum eitt ikki mál í føroyskum politikki í mong ár hava politikarar valevni og onnur ikki sagt sína hugsan men nú viðgera vit eitt uppskot í løgtinginum og tað er eitt framstig við hesi lógini fáa kvinnur rættin at velja fram til viku tólv kvinnurnar skulu venda sær til sín kommunulækna og vera síðani vístar út á landsjúkrahúsið læknin skal boða kvinnuni frá hvørja møguleikar hon hevur til at fáa ráðgeving og vegleiðing men kvinnan eigur rættin at velja og tað hevur týdning rætturin at velja eingin kvinna í føroyum skal kenna seg noydda til valið hvørt tað er at ganga gravitetin út ella at avbróta gravitetin kvinnur tær hugsa seg væl um kvinnur eru ábyrgdarfullar tær eru førar fyri at taka hesa avgerðina gjøgnum okkara vælferðarsamfelag skulu vit altíð tryggja okkum at okkara sosialu skipanir eru góðar møguleikin fyri fyribyrging skal vera góður seksuálundirvísing skal vera góð óheft ráðgeving skal vera góð og tøk men valið má hóast tað liggja hjá kvinnuni tí eins nógvar og ymiskar kvinnur eru eins nógvar og ymiskar eru støðurnar sum teir standa í tí mugu vit taka hædd fyri at kvinnan dugir at taka eina avgerð í tí støðuni sum hon stendur í samfeløg ið hava hesar umstøðurnar upp á pláss og sum hava eina lóg sum tryggjar kvinnum rættina at velja eru eisini tey samfeløg har fæst abortir verða framdar í so máta er hetta lógaruppskotið eisini í tráð við tí sum nógv hava sagt um at vit skulu hava eitt so lágt fosturtøkt hal sum gjørligt um ein kvinna í dag við verandi lóg gerst upp á vegin og ynskir at fáa eina fosturtøku so skal hon fáa tíð hjá kommunulæknanum tað kann vera at hon ongan kommunulækna hevur tað kann vera at hennara kommunulækni er ímóti træbort tað kann vera at hon kennir læknan og vil seppa til ein annan hon skal grundgeva fyri sínum ørindum í summum førum má hon lúgva ella smyrja tjúkt uppá fyri at lækniska trúgva henni í summum førum verða kvinnurnar vístar til landssjúkrahúsið har tær antin fáa játta ella nokta eina bort tær sum fáa noktar summar á teimum fara til danmarkar tað kostar millum átta og tólv túsund krónur at fáa eina bort niðri tað er ikki íroknað ferðaseðil ella uppihald hetta er sjálvandi ikki møguligt hjá kvinnum sum ikki er væl fyri fíggiliga og allar kvinnur hava heldur ikki møguleikan at taka frí frá arbeiði ella øðrum fyri at fara niður til danmarkar at fáa eina fosturtøku tilgongdin fyri kvinnuna er knorðslut sum eisini hava við sær at í staðin fyri at brúka tíðina uppá at hugsa seg um um hon ynskir eina fosturtøku ella ikki so noysin at brúka tíðina uppá at sleppa ígjøgnum eitt rótut system kvinnur verða noyddar at navigera í einum truplum systemi og tað ávirkar eisini teirra møguleika til at hugsa seg um áðrenn tær taka eina avgerð fosturtøkulógin í føroyum er heldur ikki læknafrøðilig men læknar skulu hóast tað taka avgerð um nakað so persónligt fyri kvinnuna sum hvørt hon skal fáa eina fosturtøku ella ikki og sambært kanning sum er gjørd millum er millum limirnar í læknafelagnum so vilja læknarnir heldur ikki taka hesa avgerðina fyri kvinnuna níggjuogfýrs prosent av teimum ið svaraðu svaraðu at kvinnan skal seppa at velja sjálv tekur læknin eina avgerð ið møguliga er skeiv eftir verandi lóg so skal kann læknin risikera revsing tað kann kvinnan eisini og maðurin kann í summi førum eisini risikera revsing í tvey túsund og átjan yvirtóku har familjurættin og harvið fosturtøku lógina tí er tað eisini gott nú at vit viðgera hesa lógina á føra løgtingi at vit viðgera eina lóg sum er á føroyskum eina lóg sum hóskar seg betri til tað samfelagið sum vit liva í og sum tekur hædd fyri at kvinnur eru ymiskar og eina lóg har rættartrygdin hjá kvinnuni og læknunum verður styrkt har formaður eingin yvir um at hetta er eitt mál ið byrktur er undir nógv og heitt kjak millum okkum her men eisini úti í samfelagnum og hetta málið vekir eisini nógvar kenslur hetta er nemliga eitt mál sum vit allarflestu hava eina meining um og eina rættiliga greiða meining um mín vón er tí at vit fáa eitt gott og sigurligt orðaskifti her á tingi men eisini tá ið málið verður viðgjørt út ímillum fólk og ímiðlum og at vit viðvirðing fyri teimum ið hava valt okkum á hetta høga ting megna bera dialokin við virðing fyri hvørjum øðrum og okkara ymisku meiningum hetta uppskotið tað fer í rættarnevndina har fara vit at viðgera tað væl og virðiliga vit fara at gera tær neyðugu innkallingarnar sum vit halda at tørvur er á og har fara vit síðani eisini at viðgera tað millum limirnar í rættarnevndum
fyrstur elspemurin hjá tí hevur hon gjørt so væl ja takk fyri her millum annað stendur í uppskotinum endamálið í uppskotinum er at tryggja allar kvinnur eru eins fyri lógini so fær eg ætlaði at spyrja har hevur pálsdóttir gjøgnum formannin hvat við fólstrinum sum skulu bløða til børn kann vit teirra javnbjóðaðust rætt til at koma til lívið bløð at
vit vóru børn og bleiv børn takk fyri at tað varð børn og bleiv børn takk fyri at
ja takk ikki so væl her uppá tú takk fyri sum eg eisini nevndi røðuni so er tað soleiðis at samfeløg sum hava sosialar veitingar sosialar skipanar góða seksualundirvísing góða atgongdur fyribyrging men eisini eina lóg sum loyvir kvinnuni at velja sjálv tað er eisini tey londini sum hava lægst aborntøl í so máta livir tað eisini upp til at vit ynskja eitt so lágt
ja takk steffan klæd poulsen gjørt so væl ja formaðurin hevur nú helt har eitt langa røðu um við tí sjónarmiðju og hvussu ljós á kvinna eg haldi ikki eg veit ikki um barnið bleiv nevnt nakrantíð í røðuni tí vil eg spyrja har eitt poulsetur um hvussu hon fer helsti til barnið nær skal barnið hava rættin til til lív viss ikki frá gittnaði nær so eiga størri atlitið hjá tikið til barnið
ja takk gerst væl her uppá støddur takk fyri við hesum uppskotinum so hevur ein kvinna rætt at velja um hon ynskir eina býtt upp til viku tólv eftir tað er tað við undantøkum tá er nakað serligt sum gerst so galdandi tað haldi eg er eitt fínt útgangsstøði eisini sum eg gjørdi vart við í spurningum frá lsb mær settir skundleikstøddur at ynskja vit tað hava so lág at býrt tólv sum gjørligt so er tað viktig tá kvinnan hevur rættin at velja men at vit eisini hava allar aðrar sosialar skipanir sum eru góðar sum virka væl fyri
og tað er hvørt skot tú pálir við teg pálsanum tá tú hevur viðmerki gjørt so væl takk fyri tað ja takk tær tá her hevur pálsætur sum eisini er forkvinnur rættarnevndini har hetta uppskotið kemur fyri eina sera greiða og sigiliga røðu og tað er júst tað sum her hevur pálsætur eisini nevndi at endamál við hesum uppskotinum er at allar kvinnur eru eins fyri lógina og at talið á abortum er so lágt lágt sum gjørligt og so vil eg eisini viðmerkja at í dag er heimild er lógarheimild til at taka bort upp til sekstindu viku og væl longri enn tað um tað vísir seg at okkurt er galið við fostrunum og eg vil so eisini nevna at epilepsi er nevnt er positiv nevnt sum ein orsøk til at taka bort so mann kann ikki siga at henda lógin sum vit viðgera nú hetta lógaruppskotið tað er meira víltgongd enn tað sum longu er galdan er
takk tú ert væl her uppá støddur takk fyri eg eri púra samd í viðmerkingini frá kristian vintar poulsen fólkutøku hava altíð verið framdar og tær fara altíð at vera framdar eg dugi ikki at síggja hvør onnur skal taka avgerðina enn kvinnan sjálv og hevur hon ikki atgongd til eina trygga abort so finnur hon útav tí í ein annan máta tað hava kvinnur altíkt gjørt og tí eiga vit eisini her í føroyum at taka ábyrgd av hesum kvinnum so tær fáa møguleikan til tað her í føroyum
ja takk so tú til at eg veitist fyri at vit mær ikki gjørt so væl ja takk fyri harra formaður eg vil takka hervir pálsdóttir fyri at innleiða við at vit skulu hvørki skamma okkum ella hava sálarhvøl av at taka avgerðir sum viðvíkja okkum sjálvum túsund takk fyri tað og eisini fyri at leggja doyðina á at avgerðarrætturin fyri kroppin hjá kvinnuni liggur hjá kvinnuni
ja tað ger so væl her við postaðar tær takk fyri viðmerkingina lilian veiði eg eri púra samd eg haldi at at í alt ov mong ár hava kvinnur følt seg øgiliga skammaðar er væntið at teir gera teg ein ávísan mun enn av tí avgerðini tey hava tikið um mann eisini lesur summar av teimum søgunum sum liggja til átakið mína bort so hoyra vit eisini um kvinnur sum kanska bara fyri tjúgan síðani tók eina fólkstøku sum hildi at tað vóru tað fyrsta kvinnan í føroyum sum tók eina fólkstøku tí vit hava bara feigað tað undir teppi og ikki snakka um tað og tær hava skammað seg um tað tað skulu tær ikki gera tær skulu kenna sær tryggar at kunna snakka um tað uttan at vera fordømdar ella ella
takk fyri farformaður fostutøku spurningurin og problematikkurin runt um hann hevur nú í drúgva tíð verið kendur í politiska landslagnum frá tí til aðra er hann komin upp undan landskorpuni men so er hann trýstur niður aftur tí politiska skipanin hevur ikki havt dirvi tá liggja hann fram her á løgting til støðutakan endiliga er verið komin har til at løgtingið kann taka støðu og tað er stórt í sjálvum særum og tað er ordiliga stórt at vit hava ikki minni tvey uppskot at taka støðu til og løgtingsfólk kunnu sleppa atkvøða enntá fullstendiga leyst av floksavtalum hvat eg halda um hendan spurningin spurningin skal svarast og eg havi gjørt mær stóran ómak fyri at fyri meg finna tær rætta svar enntá tók eg av innbjóðingini frá miðflokkinum tá teir høvdu kunning um teirra uppskot tað uppskotið sum vit viðgjørdu her í gjár uppskotið um at verja tað ófødda barnið sum teir orða tað síðani í gjár havi eg enn einaferð hugsað og vent tingunum ordiliga grundliga hoppa runt í høvdinum á mær sjálvum tikið stakkin heilt niður banka alt saltið av og stakka upp av nýggjum men støðan hjá mær er ikki broytt frá í gjár til í dag og tí kom eg at endurtaka nógva tíð sum eg bar fram her í gjár tað sum fyri allarflestu kvinnur er tann lukkuligasta støðan er fyri onkra aðra kvinnur tann mest ólukkuliga støðan eingin kennir mein í annans bein uttan mun hvussu vit venda tíð henda veg ella hin veg upp eftir enda ella leggja tað liðina ja sjálvt um vit royna at seta tað upp eftir kanti so vilja tað altíð eg endurtaki altíð vera havaveru eru og køma støður har postutøkan loysir viðkomandi úr hesi ólukkuligu støðu altíð altíð altíð og tá ið hendan støðan er íkomin hvør skal so eiga avgerðina hvør kennir støðuna best tað støðu sum avgerðin skal byggja upp á kvinnan og bara kvinnan men hetta er ein stór avgerð at taka ja tann størsta og tí er tað gott í hesum uppskotinum at kvinnur kunnu leita sær ráðgeving til at fáa svar upp á hendan spurningin um neyðugt men ráðgeving er bara ráðgeving so hjá mær er eingin ivi at kvinnur í føroyum skulu hava tann suverena sjálvsavgerðarrættin at bera og føða og tann suverena sjálvsavgerðarrættin til postutøku hvørjar hesar støður eru eg eri ógvuliga ymiskari og tað sum ofta verður tikið fram er sjálvandi tær mest ógvusligi neytøku siga misbrot lív stendur í møllum lívi og álvars tilbrek men tað eru eisini aðrar støður av sosialum karakterum tað sum altíð hevur drivið meg sum persón er hugsanarhátturin um at vit eru frælsi menniskir sum mest møguligt skulu sleppa at ráða okkum sjálvum undir ábyrgdum millum annað hevur tað stovnaðarmið ført meg til her sum eg standi her í dag á tingsins ráðaraðpalli demokratii ella fólkaræði um mann vil er tann stýrisskipan sum vit í vesturraheiminum brúka men kanska ikki altíð perfekt ella sum vinstan kjørki segði tað demokratii er tann versta stýrisskipanin um vit síggja burtur frá øllum hinum sum royndar eru so tað er tað besta vit hava inntil nú og tí skulu vit tingfólk millum ár og dag taka nógvar avgerðir sum beinleiðis ella óbeinleiðis leggja bond og regleringar á fólki sum í landinum býr men eg haldi at tað er ikki neyðugt hjá politikarum at taka avgerðir ella neyðugt at leggja polit leggja avgerðir til stavnar embælsum ella nógv embælsveldi ella nógv onnur har avgerðin liggur nógv best hjá tí einstaka tað er fullkomið fólkaræði í mínum hugaheimum og tað er ordiliga stórt at vit kunnu gera fólkaræði í mínum hugaheimum størri og rættvísari við hesi lóg nú kunnu vit í løgtinginum bestemma at frammeftir er tað kvinna sum sjálv bestemmar tískil takið undir við hesum uppskotinum sum tað fyrr liggur uppskotið fer nú í rættarnevndina og har hevur framsókn ikki sæti eg rokni við at rættarnevndan limir skriva og notera sær væl niður her tað sum eg sagt í dag og um onkur smá ring skal til fyri at fáa ein meiruruta so er tað vert at umhugsa eg vil ynskja rættarnevndini hepna hond í hesum arbeiði men sum sagt eg taki undir við hesum uppskotinum sum tað fyrr liggur meir ikki
har formaður eg av eg og karljótt hargarðsson eru grundleggjandi ósamdur um hatta málið hann skal stóð oyða tær frá mær at hann er siðiligur í sínum orðum so nevnir hann tað her at at hann gongur inn fyri stær sum eg eisini taki undir við at vit skulu ráða okkum sjálvum undir ábyrgd undir ábyrgd varð meira so saktast vit úr ábyrgd yvir fyri tínum næsta yvir fyri øðrum og so er mín spurningur skal mann slíkja eisini um ábyrgd móti spadninum í hasum førinum kann mann bara siga at kvinnan skal róða við ábyrgd men ikki ábyrgd
ja takk gert tú so væl kalla trøggur sum takk fyri tær for mær ja undir ábyrgdum eg veit at vit eru grundleggjanir á eini er har hvussu langt hendan ábyrgdin strekkir men kvinnan hevur eisini ábyrgd fyri sínum lívi aftan á eina møguliga føðing tað er tað hon skal gera upp við sær sjálva tí tað familjan skal gera upp við sær sjálvum sagt hetta er ikki ein nevnist spurningur og at tað er eingin annars hvussu kann svar hann uttan kvinnan sjálv og hon fær møguleika til ráðgeving tað hann ger
eg hevði nakað so vælst betur mær ikki at tú skuldi stanna og gjørt so væl ja takk fyri eg hugsi um eftir við javnstøðu tókst eg kontra manni at ummi eftir eitt hjún at mann mann livir saman við einum manni ella mann er gift við einum manni og kvinnan er vorðin við barn so heldur lóggevarin tað at maðurin hann skal yvirhøvur ikki verða tikin við altso lógarmesset ella hann skal ikki verða hoyrdur tú skuldi hann hug at taka bort ja men so ger hon tað so eg veit ikki hvat ið røðarin heldur um tað altso sjálvt í einum hjúnarborði
eg takki ikki so væl til tað tríggjar frá tungi og sjálvan skal tú kunna ráðgeva seg við við mannin visti eg er visti eg tað við við pápan altso og serliga visti eg hjún tí hjún og maður og kona ella hvussu hjúnaliga so eru tey eitt men tað er avgerðis kann bara liggja á einum stað kann bara liggja og hugsa tær hitt dømi at maðurin noyðir konuna at fáa barnið og okkara samfelag er rætt innbannað mann tað er feindamátan tað er oftani kvinnan sum dregur tað tyngra lesið tá tað kemur til børnini og tað eru vit menn klæðir fyri hvussu sum er av
ja takk síðani sær ræna sum við mær ikki gjørt so væl takk fyri harra formaður eg hugsaði kanska næsta minuttin ella tveir at viðsavna okum um barnið okurbeiðir karlot herkarsson og jensa ræna og tey einogtretivu sum sita her landsstýrið suði okur eru politiskimindeygjum sum skal taka okkum av barnið okur umboða barnið barnið hevur ongan annan boða barnið á tí politiska hvat skal eg siga víðvøllinum ella hvat skal eg kalla tað hvat heldur karlot herkarsson hvør kenslur hevur hann yvir fyri tí stóru uppgávum altso kann mann bara sum maður sum kvinna knappliga nokta ein barnið at blíva føtt ber tað til við foreldrini hjá karlot ella hjá jens høvdu gjørt tað
takk ikki so væl klóttøkursson takk fyri harra formaður sum eg royndi at nevna so sigiliga sum møguligt tað var altíð støður har fosturtøka er svarið og tað má mann viðurkenna og sum eg viðurkenni tað so haldi eg ikki mann var ordiliga sannur fyri at stjálpa í gjár fekk eg nakað sama spurning frá jensarana og tá har er kanska í ófólkaligur taska jensarana orsaka fyri men vit viðgjørdu eitt mál um barnavernd mánadagin tá vóru børn sum eru fødd sum hava brúk fyri hjálp tá vóru eingin av miðflokkinum í tingsalinum og tóku orðið undir ta viðgerðina so nógv fyri at verja barnið
stefan og klænni poulsætur frá úr ísfjørðsøku í gjár segði ruth vang at uppskotið hjá miðflokkinum tekur ikki atlit til kvinnuna jú uppskotið hjá miðflokkinum tekur atlit til kvinnuna og barnið tekur tú atlit til barnið tekur tú atlit til bæði hinvegin uppskotið hjá bjarni karrasin petersen framsøk landsstýrinum samgonguni ella hvør nú skal hava viðurkenning fyri hetta uppskotið vit viðgera í dag tekur als ikki atlit til allar partarmálinum lívið hjá barninum hongur í tunnum tráði mamman fær sokalla frítt væl og pápin stendur eftir antin magdarleysur ella ábyrgdarleysur so tað er tað tað er totalt misvísandi tá ruth vang sigur at uppskotið hjá miðflokkinum bara tekur atlit til part og at hetta uppskotið er eitt betri útgangsstøði og vit eru í miðflokkinum harmast almyki um at ikki eitt einasta orð frá okkum er tikið til eftirteknar hetta uppskotið er bókstavliga óhugnaligur lesnaður líka so gott tað var at lesa uppskotið hjá miðflokkinum líka so forferdiligt er tað at lesa hetta uppskotið vit viðgera í dag uppskotið heimilar kvinnum fría fosturtøku upp til tólvtu viku orðini frítt væl sita væl ljóða væl og eru fantastisk í summum samanhangum frítt væl av lærugreinum frítt væl at blanda sær bommini frítt væl av bili frítt væl av lívsleið ið kundi blivið við men í hesum samanhanginum blíva orðini frítt væl óbehagilig millum lív og deyða frítt væl til at velja sjúka barnið frá men var tað nú so sjúkt frítt væl til at velja barnið við brekifrá frítt væl til at velja børn við damsyndrom frá sum annars sum vit annars gleddust um í gjár frítt væl til at avlíva barnið við eitrandi evnum ella stórum tongum frítt væl til at velja ja hvussu frítt ljóðar hetta eg hómi ongar frælsar lagar borgarar í hesum sokallaða fría valinum tað steðgar tó ikki við tólvtu viku tí ein gjøgnum hola forboðslóg verður galdandi upp til tveyogtjúgundu viku loyvi til fólkutøku kann fáast av at heilsan hjá kvinnuni viknar av kynsligum brotsverki av at barnið er sjúkt av at kvinnan er sjúk ella hevur menningantarn og enn tá av sosialum orsøkum í okkara landi og harundir stendur at tað er ikki bara atlit á kvinnuni sum kann grunda eina fosturtøku men eisini atlit at øðrum børnum í familjuni og at tey fáa eina fullgóða uppaling hevði ikki verið fantastiskt hjá hesum systnaflokkinum at fingið ein beiggja ella eina diddu afturat í flokkin lógin loyvir hinvegin at tey verða brúkt sum orsøk til fosturtøku og so hugsar ein nú er sloppið barnið sleppur at liva men mín sann verður eisini heimilla at fremja eina fosturtøku eftir tveyogtjúgundi viku um barnið er sjúkt foreldur eiga at taka sær av sínum børnum og verja tey fyri alskyns slagið av ágangi inntil tey eru myndug í hesari lógini verður lagt upp til at læknin skal hjálpa gentum sum er undir átjan ár og ikki loyvi frá sínum foreldrunum til fosturtøku læknin skal senda umsøk til samráði og hvat kann hetta samráðið so gera jú vit lesa í greið níggju at tá ið umstøðurnar tala fyri tí kann samráðið loyva at samtykki frá foreldrunum ikki skal innheitast og tá ið umstøðurnar tala fyri tí kann samráðið geva loyvi til fosturtøku sjálvt um samtykki frá foreldrunum verður noktað hetta uppskotið loyvir tí ikki bara fríari fosturtøku til vaksnar kvinnur men eisini til gentur út um foreldra myndugleikan landsstýrismaðurin fær tað ljóðað sum at ein heilur herður av kvinnum fer av landinum við orðunum fosturtøku ferðavinnan hvat byggir hann hetta á hvussu nógvar eru hesar kvinnar hevur bjarni karlsson petersen kanska lurt í politisku vísindina hjá sjúra skoli ella hvussu er tað tað sama í pástandinum um at kvinnur innflyta fosturtøku heilivág til føroyar fyri tað fyrsta hvussu allari víðu verð kann mann kalla kann landsstýrismaðurin kalla hetta fyri heilivág heilivágur sambært sprotanum er grøvandi løgur hinvegin sigur sprotin at eitur er drepandi ella skaðiligt evni so hvussu ofta og hvussu stórar mongdir eru innfluttar av slíkum eitri sum landsstýrismaðurin passendir samstundis mótsigur landsstýrismaðurin sær sjálvum í uppskotinum hann sigur endamál í uppskotinum er at hava fosturtøkutalið so lág sum gjørligt samstundis vil hann lóggeva fría fosturtøku inni okkara landi at hvat skal ein siga til hetta landsstýrismaðurin er at bjarni karasin petersen sær burtur frá barninum og vísindini landsstýrismaðurin skrivar soleiðis í uppskotinum tað er eingin læknafaklig grund til at markið er sett til júst sekstundu viku og tað vísir hann til galdandi lógu um hann kundi sagt tað sama um tólvtu viku og so lekrar hann afturat eins og tað eingin endalig niðurstøðaður um nær lívið byrja hvat fyri vísind lesur landsstýrismaðurin hvussu kann hann koma til hesa niðurstøðu og vit loyvi frá forkvinnuni vilja sitera úr
óklinginum hjá rættin til liv umsætti føroyskt ja takk tað reglurnar siga stuttar at tá mann endurgevur at tað skal ikki vera for langt men tað veit eg ikki so væl tað er ein vísindaligur sannroynd at lívið hjá einum menniskja sæð frá einum lívfrøðiligum sjónarmiðjum byrjar við gittnaði í langt meðans metrikul enn bráðalogi sum verður nýtt av lætnalessandi stendur soleiðis við gittnaði byrjar menningin hjá einum menniskja ein tilgongd har ein spermatosi frá manninum og ein og sítt frá kvinnur renna saman og ein nýggj lívverða verða til sitering enda er landsstýrismaðurin ósamdur í tí sum stendur í bøkunum hjá teimum lækna lesandi og frá forkvinna eg vil sitera eina ferð enn úr sendingini politikk har eg og landsstýrismaðurin sjálvur luttøku sum millum annað um kritikkin av menningarlæruni sum kom fram tá hann segði soleiðis tað blívur eitt problem við sum hann byrjar at tveita vísindaliga háttalagið út ígjøgnum vindeygað og víðari segði hann tað er eitt problem tað er eitt demokratiskt problem tí at tá byrjar tú at koyra nøkur grundelementir til viks sum tú skalt hava fyri at danna borgararnar í landinum tað er at kunna hugsa kritiskt tað er at kunna hyggja eftir keldum tað er at brúka háttalagið testa og observera og so framvegis sitering enda at nýtt lív byrjar í móðurlívinum tá eg og sá koma saman er fult í tráð við læknavísindina og er hetta byrjanin upp á lívið hjá barninum sum fyrr ella seinni verður føtt men í føroyum hava vit eitt demokratiskt problem tí at landsstýrismaðurin byrjar at koyra nøkur grundelementir til viks sum tú skalt hava fyri at danna borgararnar í landinum fyri at brúka hansara egnu orð við sínum egnu vísindaligu háttaløgum tveitur landsstýrismaðurin læknavísindina í skrell og harvið eisini ófødda barnið so fer at koma aftur til tað sum ruth vang vísti á hvar eru atlitini fyri tí ófødda barninum í hesum uppskotinum eg finni tað ikki eg síggi tað ikki og tað sum eg síggi er hetta ið tað er eitt uppskot fyri deyða og eitt uppskot fyri lívið takk fyri frá fólkum
eg hugsi um hetta her við at vit snakka um hjúnarband at kvinnan ella konan verður við barn og kanska maðurin gleðir seg øgiliga nógv til at tær og kvinnan finna tað fyri gott at nú ætli eg mær at hava fólkurtøk eg tími hetta ikki allíkavæl maðurin hevur einki at siga lógarmessi altso tú kanst skjóta ein hvítapíl eftir hvat maðurin hevur at siga sjálvt um tey liva samlivar ella mann kallar tað liva saman ella tey liva í hjúnarbandi eg ætli at vita um hvat viðmerking steffan
tað fann klokkan bóð tá hann gjørt væl ja fyri fólk mína tað er tí at eg sigi at við hesari lógini hvussu henda lógurin verður samtykt so kemur maðurin at standa antin magdarleysur ella ábyrgdarleysur magdaleysur tí at vissu hann ynskir hetta barnið hvussu hann vil hava at hetta barnið verður sett í verðina sum hann hevur við til at gjørt so hevur hann einki at siga um kvinnan fær frítt væl so er hann fullt komið á magdarleysur men hin vegin so trúgvi eg eisini fleiri menn sum bara fara at hera sítt hjarta hann er tað púra ábyrgdarleysur og siga hatta er ikki mítt problem hatta eigur tú vistir tú er uttan fyri hjúnabandi ella hvar tað skuldi vera og kanska eisini í hjúnabandinum sigur tú eigur hatta problemið tú kannst taka hana á fosturtøku um tú vilt ella ikki tí at tú hevur frítt væl
takk tá er tað jenni so ræðan at gjørt so væl takk frú forkvinna og takk stefan klein poulsen fyri røðuna verið røðuna fyri ófødda barnið sum eingin vil tosa um men takk eisini fyri at gera upp við hetta her sum fólk siga og sum landsstýrismennin skrivar at mann veikir nær lívið byrjar jú tað vita øll øll vita tá okur vita tá sum situr her tey vita tá sum situr her øll vita nær lívið byrjar nakað fáar dagar aftaná at eggið og sákyktan hevur funnið saman so fær mamma vanl hon vil spýggja hon blívur móð og fýra vikur í hægsta lagi aftaná tá er eingin versatión hví tí eitt lív er byrjað eitt lív sum tekur yvir sum ger hormonur sum ávirkar mammuna líka til vónandi
stefan klarpól sum gjørt væl og for forkvinna her er nógv gott sum mann kann sitera úr at huga at sitera úr einum lesarbrævi sum aksel kan skriva á
hevur skrivað í dag hann skrivar í viðmerkingum til lógaruppskot stendur eingin endalig niðurstøða er um nær lívið byrjar tað er sum at skriva at eingin endalig niðurstøða er um at jørðin er rund meint soleiðis at um mann ikki vil hyggja eftir prógvunum og brúka logiska tankagongd so kann mann soða iva um alt ein vera verður definerað sum livandi um hon hevur eginleikan til at vaksa mennast og broytast tað er til langt at tá ið ein ógv og sákykurin renna saman so byrjar eitt nýtt lív eg haldi at hetta beskrivar tað so ótrúliga væl sum aksel kanska berg vísir á hann er sjálvur lækni hann veik at hann tosar um og og og tað er øgiliga viktigt at fáa hesa tingini sagt so er sædd barnið ófødda barnið fær eina rødd frá gittuna á
tað verður súsanna bertolsovnir ger so væl takk fyri frá forkvinna tá ið eg var blaðung tá sá eg ein film sum setti seg so fast at eg enn tann dag í dag kann blíva illa fyri tá eg lesi okkurt sum fer meg at hugsa um filmum filmurin snúði seg um eina unga gentu sum kom í tað fyri hana ólukkuligu støðu at hon bleiv gravit og hon sá sær ongan annan út við enn at royna at sleppa sær burtur úr ólukkuligu støðuni við at brúka ein stokk stokkurin gjørdi so stóran skaða undirlívið hjá ungu gentuni at hon mundi doyð tí hon tordi ikki at fortelja fyri nøkrum hvat hon hevði gjørt allastaðni í heiminum har abortið bannað verður tað kortini framt men undir óskipaðum til vildarligum umstøðum har lívið á kvinnuni er í vanda søgan hevur lært okkum at abortur fær altí at vera hóast okkum nú hava nógvar ymiskar mátar at brúkt okkurt slag av fyribyrging sum so ikki hevur riggað ein óætlaður gravitetur kann venda lívinum hjá kvinnuni upp og niður og í summum førum seta kvinnuna í eina sera ringa støðu ein kvinna í slíkari støðu kann gerast frá sær sjálvari í royndini at finna eina loysn og kann seta bæði lív og heilsu í váða fyri at sleppa úr støðuni føroyskar kvinnur sum koma í ta óhepni og óætlaðu støðu at vera gravitar men ikki ynskja at gjøgnumføra gravitetum eiga at fáa tilboð um góða heilsutænastu og ráðgeving tað skal vera javnt fyri allar føroyskar kvinnur uttan mun til hvussu tað er fyri fíggjarliga hesum eiga okur at taka ábyrgd av og viðurkenna at núærandi lóg er óhóskandi og hevur eina sosiala ójavna vá við sær málið snýr seg eisini um javnrættindi og virðing fyri kvinnuni avgerðin er neyvan løtt men kvinnan er tann einasta sum kann taka hana tí tað er hon sum er vorðin við barn eingjum annar okur mugu hava álit á at kvinnur sjálvar eru førar fyri at meta um hvat er tað besta fyri hana tað kann eingjum lækni vita ella avgera og so slett ikki okur politikarur okur nýtast ikki at vera samd við kvinnuni men okur mátt góðtaka at avgerðin um at bort eigur hon eina og eina okur hava ymisk sjónarmið um at bort og tað mugu okur politikar góðtaka okur politikarur kunnu og skulu gera okkara til at í okkara samfelag er tað sum fáa kvinnu sum gjørlust sum kenna seg noyddar at taka bort um tær í veruleikanum ynskja at gjøgnumføra gravitetum tað skal ikki vera av sosialum ella oyggjarligum orsøkum at ein kvinna noyðist at taka sær trupuliga avgerð tølini skulu vera so lág sum gjørligt sjálvsagt at bort er eingjum ynskistøða hvørki fyri kvinnuna ella fyri samfelagið hetta lógaruppskotið letur tað vera upp til kvinnuna sjálva at avgera um hon ynskir at taka hana bort ella ikki í dag eru tað læknar sum skulu taka avgerðina vegna kvinnuna og harvið stempla hana sum óegnaða at gerast mamma antin av sálarligum heilsuligum ella orðum øðrum orsøkum tað er bæði óvirðiligt og stigmatiserandi at taka sjálvsavgerðarættin frá einum vaksnum menniskja á henda hátt kvinnur skulu hava rætt at velja
viðmerkingar stefan kleim poulsen er fyrst tú gert so væl frí fólkum á rúðaranum ber frá at ólógliga fosturtøkur henda altíð tí skuldar lógliga gerast narkotika kemur inn í okkara land dag og dagliga tí skaldar lógliga gerast kundi mann eitt sagt pengaspælir í føroyum um næturnar tí skuldar tí skaldar lógliga gerast fólk drekka seg í full hvønn dag tí skaldar liberatiserast hundrað prosent altso her eru so nógv samfelagsviðurskifti sum vit regulera í dag og tað er ein orsøk til at mann ikki gevur frítt frítt væl av narkotika frítt væl av av øllum hugsandi viðurskiftum tí at vit mann lógliga eru tað so normalisera normalisera mann tað og títtleikin økist
súsanna bertelsen ger so væl takk fyri viðmerkingarnar stefan klein poulsen gransking vísir og kanningar í teimum londum sum okum vanliga samanber okum við sum hava eina linari føst forsturtøkulóg enn okur hava at talið av forsturtøkum fyrr er ikki upp tvørturímóti
eyðkun samuelsen gjørt so væl takk fyri frí forkvinna eg haldi at súsanna bertelsen rakar seymin á høvdið tí at tað er við at kvinnur snýr seg um álit at so hava kvinnur ikki umsorgan fyri síni børnum hava kvinnur ikki skil fyri at fáa børn og at taka sær væl av teimum tá mann ikki tolir at tað er kvinna sjálv sum kann taka avgerðina líka so væl sum hon er tann besta til at taka avgerðina um at fáa síni børn tann besta til ikki at gera tað men tað er ótrúligt sum vit rúma illa at mann kann hava eina aðra støðu enn ein sjálvur at vit kunnu vera ósamd
súsanna bertoltsen ger so væl takk fyri viðmerkingarnar eyðbund samuelsen ja eg eri púra samd eg haldi at okur noyðast at virða at okur eru at okur hava ymiskar áskoðanir á abort og at okur mugu til at innretta okra samfelag eftir tí og sum her hevur pólsdóttir til dømis eisini nevndi í síni røðu so heldur her við at kvinnur skulu vera útskammaðar tí at tær velja at taka eina bort tað er ikki rætt eitt er tað at mann ikki er samdur við kvinnuni ið sum tekur ta avgerðina men eisini at skula skamma hana út
vára lækini gjørt so væl ja takk fyri ímorkuna eg hugsi bara líka at spyrja súsandi bertelsen um hetta her við við orðum tað sær út til at vera eini ja fólk eru nokk so samd um at brúka orðið á bort og so brúkti súsandi bertelsen eisini orðið gravit er tað nøkur serlig grund fyri at mann ikki nýtir orðið fostur tøka og at vera við
súsanna bertolsen ger so væl takk fyri viðmerkingina nú er tað soleiðis at eg búgvi í suðuroynni og okur eri eg kanska kend fyri at okur brúka nokk so nógvu orð sum ikki eru so øgiliga føroysk eg eri von at siga gravit eg eri von at siga bort tí eg dugi ikki at síggja hví eg skal siga nakað annað tá ið eg standi her á tingsins rúðarapalli tí eg brúki mítt talumál eg sigi eisini eg og okur og tykur eg sigi ikki eg
eg havi forstøðina at tað er einki ivi um at sýsanna versandi rættir tí at tað eru nógvar truplar støður sum fólk koma í tað er einki ivi um tað men so sigur hann sum ynskir at talið á fosturtøku skal vera so lágt sum møguligt tað haldu vit øll samdum mín spurning er bara fer hetta uppskotið at gera at talið á fosturtøku fer niður ella tað fer upp um tað fer niður hvat er so endamálið altso vit vistu vit sum hann vil tað skal vera lættari at fáa
hvussu hann var bert til senn ger so væl takk fyri viðmerkingina helgi abrahamsen akkurát hvat hetta lógaruppskotið fara at gera tað veit eg ikki tí at tað er ikki viðtikið enn so tað kunnu kanska finna útav um eitt ár men tey londini sum okkum samanbera okkum við og sum hava linari frosturtøkulóg har vísir tað ikki at tølini lekka
savnavintar poulsen gjørt væl ja takk fyri ja sum susanna bertilsen so væl segði hetta lovaðaruppskuldið snýr seg um at geva kvinnum møguleika at taka bort upp til tólvtu viku av gravitetinum og tað hugsi eg at tað er so kvinnan sum er tann besta til at gera tað av og tað er eisini órímiligt at krevja av okkara læknum at tey skulu duga at tulka hesa her sera torskildu galdandi fólkstórtøkulógina sum er nú tað tað eru tey ikki útbúgving til og tað hava tey ikki førleikar til og tað vilja tey eisini frábiðja sær so susanna bertilsen var inni á tí sosiala ójavnaðinum sum hendan her verandi lóð hon skapar kunnu tú saman kanska hoyrt susanna bertilsen siga eitt sindur meira um tað
súsanna bertelsen gert so væl ja takk fyri viðmerkingina og spurningum kristianna vinterpoulsen sum kristianna vinterpoulsen sjálv greiddi frá tá ið hon gjøgnumgekk lógaruppskotið í framsøgurøðuni so er tað soleiðis nær í dag at okur at tað eru kvinnur tá vísa kanningar at tað eru kvinnur sum leita sær til danmarkar at fáa eina bort tí at tær duga ikki at síggja tær kunnu fáa tað framt her í føroyum og tað krevur pengar og tað eru ikki allar kvinnur í føroyum sum hava tann møguleikan at skaffa neyðugu pengarnar og tí verður tað ein sosialur ójavn
hvussu røða er jenni so ræðan at gjørt so væl takk fyri frá forkvinna kanska nøkur fá orð til karlott hergarsson ið spurdi hann ein spurning um barnið og eg fekk aftur eitt óforkammat svar um at miðflokkurin ikki var til eina viðgerð í tí
hetta hendir á allar flokkar eisini teir størstu flokkar brádliga so liggur tað ikki fyrr og okur eru so bara tveir men spelleygað ikki fekk svarið um um barnið og annars vil eg siga við við súsani súsani bertilsen rættanina eitt sindur ikki endurtaka tøl sum bara verður slongd út tí tað góðar eitt land sum írland fólk tøku talið tá ið mann broytti lógina hóttar beint uppeftir beint uppeftir trý fæntast siga summi og tað eg fekk ikki roknað teg út men men eitt stutt fyri at kanna tað so er tað harumkring har á leið og so tað passar ikki og heldur ikki hevur tú her at tær færri fólkutøkur har ið fólkutøkulógurin er er strong grønland er tað besta dømið um tað men danmarkssforrestina eisini eg ætlaði við formansins loyvi forkvinnulurnar loyvi at endurtaka úr
sálma hundrað og níggjuogtretivu sekstan har stendur meðan eg enn varð fostur sóu eygu tíni meg og í bók tíni stóðu tær allir uppskrivaðir dagarnir ið ásettir vóru áðrenn nakar av teimum enn eg var komin hetta er gud skaparin sum sigur um hvørt einstakt menniskja tú ert ikki einsamallur tú ikki einsamøllur eg havi ein ætlan fyri lívinum hjá tær hvør einasti dagur í lívinum er uppskrivaður í míni bók men okur hava ein annan sum hevur aðrar ætlanir tað var eisini á bíbliuni og tá kallist hann molokk tað var avgudurin sum børn blivu ofraði til og so sigur tú kanska at tú hildi uppat í tað nei slett ikki molokk hevur bara skift navn hann er blivin ein ein stór ídnaður ein milliarda ídnaður hesar kiknur sum summi siga at tað er bara ein klippur av kiknum og og tað er virðisleyst og so víðari verður selt og keypt fyri milliardur og tú sigur kanska hann er ikki í føroyum nei kanska ikki og kanska ikki enn men soleiðis byrjar tað við at mann kemur við sovorðnum áloypandi lógin tí at henda lógin er eitt frontalt álop á ófødda barni og tað tí okur ikki fáa og fáa ikki tingfólk og fáa ikki fólk í samfelagnum sum tosa fyri fólkutøku at tosa um barnið tað kemur for nær hetta er eitt álop á ófødda barni og eitt álop sum eitt so ríkt samfelag sum okur ikki burdu loyvt eitt álop á eg havi eina nakrar føtur her á jakkanum hjá mær bibburnar kalla tit tað níggju vikur gamalt fólk tálv vikur gamalt so er tað fult útviklað og mann fer í frontalt álop at fáa tað burtur hvussu kunnu okur tær við einum samfelagi sum er so ríkt sum er so vælsignað okur høvdu tey uppskot hjá miðflokkinum til viðgerðar í gjár og ein uppskot sum gekk út upp á at okur skulu fara inn og hjálpa alt hvat ið okur megna okur er rík nokk eitt brot sum eg eri púra samdur í uppskotinum tað er at læknar hava ikki sum uppgávu teir eru ikki lovarkønir teir hava ikki sum uppgávu at taka støðugt til fólkutøku men teir heldur ikki teirra uppgávu er heldur ikki at gera fólkutøku tað er ikki ein uppgáva hjá einum lækna eg skilji ikki at mann fer nærra læknan at gera eg minnist tað løtuna tá eg gav læknalifti hvussu heymúk var hvussu hvussu sinnisrørdur var hvussu glaður hevur var fyri knappløginum kunnu at fara út í heimin og hjálpa fólki og nú skal mann knappløgini gera tað mótsatta ein tosaður um í gjár hesa viðgerðina sum fólkutøku er tað er uppgávan hjá læknanum tað er ikki ein viðgerð tað er ein illgerð tað er ein illgerð sum verður gjørd og tað hevur eingjum lækni fingið lærdóm í tað er ikki okra uppgáva eingjum okra hevur rætt til at gera okkum tá harra yvir lívið og deyða tann rættin hevur bara hin eini og hjá honum er eingin ivi aftur og aftur sigur hann við okum við teg og meg tú má ikki drepa í bók hansara bókan og bók eru allir dagar lívsins einasta barnið uppskrivaður áðrenn ein teirra enn er komin hesa ætlan skapar hevur eingjum av okkum rætt at nærta við eingjum hvørki læknar løgtingsmenn ella teir sum runt í heiminum í dag ráðleggja um hvussu teir skjótast kunna avmarka fólkatalið hjá hana so teir og tær sum eru at setja ovastu tindar kunnu stýrast sum teimum lystir teirra krígsøgi bæði móti vaksnum og móti børnum óføddu børnum má steðgast tí tú má ikki drepa takk fyri
viðmerkingar elspælir mær sítt skunnastøttur ger so væl ja takk fyri frú forkvinna eg hevði tongið uppá tær sum røðarin inni á um tá mann blívur lækni mann umskrevar tað lækna lyftið um at mann skal bjarga lívið tá á stendur alt tað er tað og nú hevur vit tosað um fosturtøku og her stendur eisini í hesum uppskotinum at mann vil hava at tað verður gjørt so tíðliga mann fremur fostøku so tíðliga sum møguliga tí at gongur verri er og tað er so tungt hjá læknum og heilsustar so tað stendur í her tað er tað vit útseta okkara fólk fyri úti á landssjúkrahúsinum og ella øllum fimmum sjúkrahúsunum veit eg orðiliga hvar tað verður gjørt men landssjúkrahúsinum hvørt so væl vænti eg so altso tað skal leingi koma at fortelja fyri mær at hatta er ein bakatell yvirhøvur
eg vil so raðna gera so væl og siga at hetta er ein illgerð ikki bara móti barninum men eisini móti heilsustarfólki okur eru ikki útbúgvum til at eiga lív til at taka lív okur eru útbúgvum til tað mótsatta nógv av okkum hava tað sum eitt kall eg minnist at heita sum frá smátreingi av at fara út og kunna hjálpa við mínum leirdómi tað hevði ikki eg skilji ikki hvussu nakar kann gera tað mótsatta í staðin fer eina viðgerð at fara og lata seg í brúð okur fara til eina illgerð eg vil ynskt at tann dagur kom tá ið læknar og øðnir heilsustarfólk søgdu nú er nokk okur fara ikki í ein samfelag sum er so ríkt og so kann loysa allar trupulleikar tað kunnu okur okur loysa allar trupulleikar tað er ikki neyðugt tað er eini einastu fostutøku eg vil ynskt at tey sum hava møguleika kundu rækja upp sagt nú er nokk og eg hopi at tað verður tað sum okkum hava at siga um hvat eina fimm sekso vikur
at atkvøða um hetta vanlukkuliga uppskotið at nakar kann hava sett seg niður og gjørt hetta arbeiðið eg skilji tað ikki
hvønn hon er frá stefan glaipols ikki er rønn ja fyri forkvinna tað er syrgiligt at eingin vil taka barnið uppá tungi sum tosar fyri fríðum vali søguliga sæð er tað kanska eini fimtan hundrað føroyingar kanska nógv meir sum eru tiknir í fosturtøku tað er akkurát tey vit lógugeva um nú eitt inngrip sum ávirkar hesi óføddu børnini og so verður forsvar mann so við at eg mær við at legalisera og innføra frí á fosturtøku bakkatalið hygg til grønlands har verða fleiri fosturtøkur framdar enn enn børn verða fødd í danmark er talið nógv hægri enn í føroyum í írlandi vóru ólógligar fosturtøkur kanska framdar ella ella at mann fór til englands eini trýtúsund í tali men tað vísir seg at tað kanska er eini níggju túsund í tali innalands nú mann hevur legaliserað fosturtøku og mann kundi blíva at nevnt dømið at leysgevin mann so fer
sarana hjá svøvnum er tað er tað er ræðuligt at uppliva tað her at mann bara sleingir umgerðir gransking sigur og tøl vísa og tað passar ikki tað stendur mann mitt í løgtinginum gerðir ótrúligt men eg fari líka at endurgeva tvey brot frá móður teresi
tá eina við formanssýsloyvi for kvinnurnarloyvi ger so væl hon sigur fátaskoydd fátækastu tjóvur heimsins eru tær sum eru farnar í herna móti tí ófødda tær sum hava gjørt lívmórðina til eitt ein krígsvøll og tann næsta eg meti seg er hon av størsta orsøkjum til ófrið heimsins í dag er fólkutøka tí ger kríggj móti barninum beinleiðis drápa av ósekum barni tað er góðtakað tá mann mamma kann loyva drápið av enn tá sína egna barni hvussu kunnu vit tá áleggja menniskjum ikki at drepa hvønn annan takk fyri tær ja takk næsta røða verður eytishartman niclasen
ger so væl takk fyri fólk frá bjarnaka petersen um fólkutøkulógina og so seint sum í gjár so stóðu okkurt her og umrøddu eitt annað uppskot sum var rættin til lív og tað sum eg havi at siga um tað uppskotið sum fyriligur í dag er at eg føli at hetta er eitt uppskot eg kann relatera til hetta er eitt uppskot sum eg veit er øgiliga væl gjøgnum arbeiðið eg veit at har hava verið bólkarin er arbeittin yvir sum hoyringsrundur okur eru sum flokkar umboðir flokkuni býnum okkum inn at vitum okur hava nakað at viðmerkja okur er býnum framløgd uppskotið tað ber brá av at tað er noyða arbeitt ígjøgnum og hetta er eitt uppskot eg gott kann taka undir við so eg eri beginnt við at siga tað tá ið tað verður tosað um um ja men mann beskrivar at lýtstøður og ógvuslut hvussu fólkutøka hevur sæð út og sær út í einum vissan mun í dag so er tað jú soleiðis at í dag hevur mann møguleikan fyri einum angripolla og mann hevur møguleikan fyri upp til níggju vikur at taka medisinska abort og eg rokni við ella eg haldi minnast at tað var fýrs prosent av so kallaði abortum verða gjørdar við medisinskari abort í dag hvør mann so ferðina av minnistratióni eg hevði tað orðið í gjár hevði so mann ferðina av minnistratiónum mann skal líka inn at skannast at hann áfær vitum nú altíð fær rætt fram í fall at mann innskriksa fólkutøkuna tey flestu ella tey flestu kvinnurnar sum eg veit um sum eru blívnar við barn ella gravit her eru faktiskt rættiliga glaðar fyri tí kemur tað eitt óheppið týspongd í lívinum tí at altíð er lívið ikki akkurát sum mann ætlar og har kann vera ting sum gera sum gera at mann mann í tí støðuni ikki vil hava tað barnið mann nú blivin gravit við og tað sum eg fyri altíð verðini vil umganga og millum annað er ein av grundum til at eg taki heilt undir við hetta uppskotið tað er at tá ið gentan ella kvinnan er blivin upp á vegin og eg fyrst stendur og hugsa at hon er í iva eitt orðatak sigur ert tú í iva so lat vera tað sum eg ynski mær tað er at mann er í ein tryggum umhvørvi hvar tú ikki skal til at spegulera upp á hvønn lækna skal eg til hvønn lækni er í danmark hvat við flopulett vikurnar og dagarnar ganga skjótt fái eg ein lov til hetta og klári eg um eg vil og ynski ikki at behalda barnið at so náa at gera eina bortu hetta er at stressa forløpið eg ynski heldur nakað annað at her skulu tey trygga karmar heim í føroyum soleiðis at kvinnan í tryggum umstendiheitum kann sjálv avgera og hugsa seg um og vónandi enda við at bera glað og føla seg væl loftaðan í samfelagnum hjá okkum tí akkurát hetta vil at vera loftaður í okkara samfelag tað vildi eg sagt er tann ytsta og størsta uppgávan hjá okkum politikarum er at eingin má velja eina abort í grund av at okkara samfelag ikki er girað til at lofta at mann fer eitt barn beint hvørt stýrspunkt so hava okur øll dumpað men hetta her uppskotið her er væl gjøgnumarbeitt eg kenni greinarnar aftur frá tí lógini sum hevur verið í danmark í nógvar eisini vil eg so aftur nú taka undir við tær sum hava verið á røðarpallinum frammanundan meg at tað vísir seg at jú betri stundir og jú longri freistur at tú hevur at hugsa teg um jú betri verður tín avgerð og sannsýnligheitin fyri at tú fávelur at bort er størri og her má eg líka undirstrika aftur tað er hasa eitt fátal av kvinnum sum taka at bortnaða tey flestu av okkum kvinnum vilja forferdiliga gjarna hava eitt barn um sjálvt um mann kanska følir at hetta var ikki planlagt mann var eitt sindur kløkkur í byrjanini í flestu førum heldur vís enda tað við at mann vilja gjarna hava eitt barn og tí vil eg undirstrika at tað betri tryggari karmar okur hava her heima hjá okkum og tíðin er til at venja seg við tankan jú meira sannsýniligt er tað at forløpið gongur betri yvirhøvur
viðmerkingar her hevur pálstøttur fyrst hjá so væl takk fyri eg var glað fyri at eyti sætma niclasen kom inn á hetta her við at við verandi lóg so verður kvinnan eisini stressað til at taka eina avgerð tí at nógv hon skal gjøgnum tí er tað eisini størri kjansin fyri at hon tekur eina skeiva avgerð har ið móti vit sum veit at hon hevur rættina at velja so hevur hon betri tíð og stundir til at hugsa seg um til at taka ta avgerðina sum er rættast fyri hana hvørt tað er at ganga gravitetin út ella at avbrotan
hevði tú sært mann miklasen gjørt so væl? jú tað er akkurát ein av teimum tingunum sum hevur óráðgávumegin eitt sindur tað er at mann skal vera í feit og fleit móti beinanvegin mann finnur í dag at mann er búin upp á vegin tað kann ikki passa mann má vita at her heima í mínum landi skuldi nakað gjørt at mann følir hetta her ber ikki til so ert tú tryggur tað er ikki langt frá problem til loysn ella og tað er tað sum er ogin at okur í okkara landi syrgja fyri okkara reglur eru tryggar og góðar fyri eitt og hvørja kvinnu og gentu tað hava okur altso uppibori og tað eru okur sum standa við avgerðum eisini fylgirnar aftaná eina evntøla avgerð um á borðst og eisini viðavleiðingarnar aftaná at okur hava valdað
takk fyri jensa rana ger so væl takk fyri frú forkvinna tað tað er líka at spyrja eyti sær frá niclasen um hon kundi sagt nøkur orð um um hesi børnini sum ikki sleppa at liva tað kann ikki vera til at tað er so ringt at tosa um tey er tað rímiligt er tað rímiligt at okur gera okum til harrar og ja og yvir hvør sleppur at liva vitrin hjá okkum tey lótu okkum sleppa at liva tað er okur ómetaliga takk sum fyri hví ikki taka undir í uppskotum hjá miðflokkinum sum sæt sær alt upp á at okk skulu seta alt inn upp á at eingin skal hava fyri neyðini at fáa tikið av fostur hvat heldur eytist hartman niclasen um hesi
hetta er tí sært mann niclasen ger so væl ja tað er ikki serliga ringt hjá mær at umtala tað barnið ella tað fostrið sum verður frávælt tí at tað er býst eg veit hvat stendur í lógini eg veit hvat teg blivur praktiserað eg veit eisini hvat er sum ger at mann vil gjarna upp tað veit eg mann vil koyra tað upp á ein vegg at at nú taka okkurt eitt lív ja eg haldi ikki sjálv at eg kann standa her sum ein serfrøðingur og úttala meg um nær lívið byrjar og nær tað eru nakað tjiknur sum jensarana sjálvur havt tað orðið tað einasta eg kann koma fram til tað er at skulu okkum fara inn á tað er populert sagt her inni ein glíðibreyt eg kann eisini brúka orðið glíðibreyt í dag uppskotið frá miðflokkuni í gjár loyvdi slett ikki at borsta undir nøkrum umstendiheitum tað var faktiskt eitt totalt mann null hugsjón og at so tað næsta tongi eg tí vit seg mann sigur at lív er frá tí degnum at eggið er gitið og eggið er jú gitið tá ið mann er á pepilarum for eksempel so er tað júst ein synlátt at har eru onkurri gravitetar sum miðflokkurin sum hvussu heldur er gravitetar
bara forbí sum ministratión tí so víst sum eg havi latið mær fortalt og sum eg havi roynt at lesa um er eggið gitið men tað sleppur ikki at seta seg fast og verður tíð til ministratión orsaka fólkum ja tað er so stuttligt tað er bara ein minuttir at byrja og svara tað er øgiliga stutt men
kristianna vinterpoulsen ger sær takk fyri ja eg vil veruliga takka eitt sarpandiklasang fyri at lýsa ta støðuna sum kvinnur koma í tá tær gerast óynst upp á vegin tað er tá er tað at tað vísir seg hvussu viktigt tað er at her eru trygg og og og góð tilboð sum vit kunnu bjóða kvinnum tað hava føroyskar kvinnur uppibori eitt nú at fáa at taka valið um fosturtøku til tólvtu viku ella at fáa alla tað ráðgeving sum er rundan um tað og eitt sarpandiklasang kann bara vera samd við mær í tí at við tí nýggja lógaruppskotinum eru allar kvinnur líka fyri lógini og eg haldi ikki at vit sum samfelag kunnu vera annað
ger so væl eytir sært mann miklasen sær fyri fólkvinna og takk til kristianne vintur poulsen fyri hesa viðmerkingina tað er nevniliga øgiliga viktigt haldi eg at okur syrgja fyri at okra heimavølli eru líka tryggar sum kvinnur og gentur tá tað kemur til antan gravitet ella valið um hana bort okur hava uppiborið tað okur hava eitt samfelag sum er bygt upp við somu virðum sum grannalondini og eg haldi ikki at tann føroyska gentan ella tann føroyska kvinnan eigur at vera verri stillaður
í hesum førinum takk fyri ja takk næstur á røðan verður bárður á lækini
ger so væl takk fyri takk fyri frá fólkum henni ja má eg líka starta her eitt kvøld rætt eg bleiv alt svart teimum á mýkintíð við vilja ja at fyrstu minuttirin fór eg verði eg valdur inn at føroya løgting fari eg at stríðast fyri teg ófødda hugsanin hjá mær er at vit skulu frámæla ein hugsurnar hátt eina mentan sum sigur at fólksturtøka skal vera óhugsandi men tað krevur ein hugburð har vit sum einstaklingar í samfelag kenna tað sum okkara skyldu at hjálpa og stuðla allan hugsandi hátt har vit sína myskun og samkenslu og ábyrgd við bæði mammu og barni og pápa familjuni sum heild tá ið oyrakuna læt seg gera í føroyum hasi orðini skrivaði eg eitt sindur áðrenn valið í desembur tveyogtjúgu tá ið eg hevði valt at siga ja til at standa á fólkaflokslistanum hvat er lívið vert fyri allarfelestu okkara alt lívið eigur jú lívið í okkum men nær byrjaði at liva tað eru stórar fimmogfjøruti sólarbreytir síðani eg sá ljós fyri endan á tunlinum tveyogtrýt hundrað og hálvtrýss gramm og tveyoghálvtrýss sentimetrar av kjøti og blóði tá tað livdi áðrenn sjálvsagt vísindi vit og skil seg okkum púra greitt at tað kvinnan ber undir belti er eitt lív tað livir og mennist frá fyrstu stund men hvat er lívið í móðurlívi vert meiri ógreitt hjá summum einki hjá øðrum alt so er spurningurin um tað er ferðin teir fáu sentimetrararnar gjøgnum føðikanaluna ið ger teg til eitt mennisk er tað hesir fáu sentimetrar ið broyta teg frá at vera eitt einki til knappliga at vera ein genta ella ein drongur við fullgildugum mannarættindum vit hava so øll verið har hvussu ólík og ósamd vit enn kunnu vera ja so hava vit í øllum førum tað til felags sá og eygrunnu saman og eg var til tú vart til eg byrjaði at sutta tummil í móðurlívi og tað gjørdi tú allarhelst eisini eg havi ikki ordiliga sagt tað fyrr nøkrum fyrr men eg suttaði tumlin og helt í oyralippuni hjá mammu líka til eg fór í skúla ikki ella víðari og her standi eg so í dag og tit sita her havi eg altíð havt eina fatan av at føroyingar hava djúpa virðing fyri lívinum men hetta óunniliga rákið okkum við fríari og fríari fólkstøku aftar røkt og eisini aktivari deyðshjálp sum vit hoyra meira í morðum tað skapar hugað sambond til tíðarskeið í søguni sum mann ikki ordiliga hevur hugað at hugsa um kristina á lívsáskoðanin sum føroyingar í øldir hava bygt á sig greitt at tú ert ikki bara tí tú hevur evnini at hugsa sjálvstøðugt tú ert ikki bara tí tú hevur eitt spakuliga spýrandi tilvit ella spakuliga følnandi tilvit tú ert ikki bara tí tú ert ynskt tú ert ikki bara tí tú ikki bert brek ella sjúku tú ert ikki bara tí tú ikki hevur damnssyndrom tú ert ikki bara tí tú manglar ikki manglar ein arm tú ert ikki bara tí at tú ikki hevur teir førleikar tú eina freyðu tú ert ikki bara tí eitt etiskt ráð sigur tað tú ert ikki tí at tann landsstýrismaður arbeiðir ella leggur eina eina fólkstøkulóg tú ert tú hevur endaleyst virði tí tú ert allir sum tú ert øll sum tú ert og við einum slíkum útgangsstøði hevði eg ynskt at vit kláraðu at gera eina góða skipan sum loftaði øllum í samband við fólkstøk spurningini men úrslit landsstýrismansins og tess vegna eisini samgongurnar eru roynd og veru ein lóg ið eltir eina døkka og blóð dálkaða slóð stóra fyrimyndin sær út til at vera danska fólkstøkulógin frá trýoghálvfjerðs sum í skjótt einoghálvtrýss ár hevur verið grundin til at fleiri enn níggju hundrað túsund fólk eru týnd í móðurlívi níggju hundrað túsund skjótt fer at tátta í eina millión talið talar týðiliga tað er ikki til at skilja tó og nú verður tað á álvara tosa sum at flyta markið fyri frí at fólkstøku frá tólvtu til og við átjandu viku í danmark og so spurningurin takk tá nógv takk fyri
ja takk so er viðmerkingar í okkum miklasum at gjørt væl frá fólkum at vit hava eina fólkstøkulóg í føroyum har tað ikki er forboð men tað er heldur ikki frí fólkstøk og samanborðið við onnurlond so hava vit eitt ógvuliga lágt fólkstøkumark og eg eri ikki í iva um at tað hevur nakað við siknal í ílógini at gera men hvat er tað fyri siknal hetta lógaruppskotið sett sendir út í samfelagi og vit fosturtøka so er tað ikki líka sum vit síggja og síggja grønlandi har fosturtøkarareiv verður brúkt sum sum prevensjón altso eg eri ikki í vandi fyri at hesi siknalini mann sendir so fær okkara hagtøl í framtíð
hvat skal eg gera nú tær lætrini gera so væl takk fyri frá fólkum og takk fyri eina sera góða viðmerking georg niclasen jú vit hava sjálvsagt eina fólkstøðuglóg sum longu er galdandi og tað vita vit øll og hon er absolutt ikki nóg góð í støðum nú mann tosar um eplopsi so eri eg sjálvur ein sum tekur eplopsi heilivág eg veit ikki um nakar av tykkum hevur lið verið verið með fyri uttan tað kann gott vera men eg eri skulu sera glaður til at vera her men tað ger nakað við eitt kiknal sum sum jøkur niclasen eftir nevnir tað er sera umráðandi í snær hvat er tað við vilja signa at læra til okkara fólk og at fara at siga tað at tað skal vera frí fólkutøka tað verður ein vanlukka og tað er eitt ótrúliga stórt stig at taka og eg vóni veruliga at fólk í samgonguni sum eg toldi meg vita ella hvussu er vóni at deila mína støðu standa fast við tað
eg henni sá rana gjørt so væl takk fyri frú forkvinna eg leingi eftir at hoyra eitt sindur meir um hesi børn sum sum blíva aporteraði og um fáa ikki tey sum eru fyri fólk tøk at tosa um tað so eg fari at spyrja á rarlækini hvat hvat heldur hann um hetta at at at nøkur sum longu eru fødd haldar seg hava rætt til at nokta øðrum at bøfødd hvat sigur hett um mennisk
væl ert tín gjørt so væl? ja takk fyri viðmerkingina jensaranna ja tað verður ikki havt nóg nógv á tunguhugsi eg serliga í samband við hetta lógaruppskotið kanska í mun til tað sum var frammi í gjár tað ófødda barnið og aftur til tað sum jú er fullkomiliga fatalt fyri fyri tað ófødda barnið sum jú ikki sleppur í hesa verð og eg fari bara at heita á enn einaferð vit hava eina fólkstøklu ja riggarum nógv væl nei men at fara og taka hetta stigið yvir til fría fólkstøku tað er eitt heilt extremt stórt stig sum eg veruliga vóni at vit ikki taka her í okkara føroya landinum tað er absolut
ja takk fyri ja bára lakin var eisini inni á tí at verandi fólkstøkulóg sum jú er hálvfjerðs ára gomul ikki riggar nóg væl eg veit ikki um bára lakin er sær hvørjar broytingar mann eigur at gera og mann eigur at gera nakað broytingar tí at henda lógin sum er galdandi í dag boðloyvir fólkstøku til viku sekstan og enn og longri har er ikki nøkur nakað ovara mark fyri løg og eisini um fólki eru vandar fyri at fáa álvarslig likamlig ella sálarlig brek bára lakin hevur verið inni á tí umframt um kvinnan ikki er før fyri at taka sær av barninum av likamligum og sálarligum brekum ella av aðrari læknaligari orsøk so hetta eru orðingar sum eru sera óvirtøkiligar so ynskir bára av lakinum at tað skulu gerast broytingar og í so
takk fyri vóru lesingar so væl ja takk fyri ja eg havi lisið galdandi lóg og har eru nógvar ásetingar sum absolutt skuldu verið broyttar men at fara frá einari ára lóg sum hóast alt í sínum anda tekur nakað av atliti til ófødda barnið til at fara til eina aðra lóg sum har yvirskriftin er frí fólkstøka tað er ótrúliga stórur munur á hóast alt í tá mann tosar um signalvirði tað er ræðuliga stórur munur nei men ókey eg skal gera orsøk at tað er ikki yvirskriftur men tað er ein lóg um frí at fólkstøku tað kunnu saman í øllum streymastu fram til taltu viku og ótrúliga fríar heimildir víðari heilt fram í øllum førum til tveyogtjúgunda viku tað er
skivamál í tí so avgjørt vit lat okkum hyggja á eftir tí gomul lógini tað er púra púra við uppá næsta røða er eykum samvælti
gjørt so væl takk fyri frá forkvinna hendan heri hetta lógaruppskotið sum vit viðgera í dag tað snýr seg um at avmarka kann man siga í mun til vit skulu jú dag vit ætla at dagføra eina hálvfjerðs ára gamla lóg og um mann vildar ella ei so fer mann frá at loyva fosturtøku frá sekstindu viku og longur niður í tólvtu viku og mann fer eisini at dagføra í aðrar mátar sum undanfarnir røðar nevndu so hevði hann eplopsi tað er ein orsøk til at kunna fáa fosturtøku í verandi lóg og tað so at tað at fáa lógina broytta tað burdu øll verið samdum og tað er ein herðing í mun til koma til verandi lóg at fara niður á tólv vikur og tað haldi eg rætt hin munurin sum er rættiliga principlur tað er eftir her við at at í hesum lógaruppskotinum verður tað lagt upp til kvinnuna at velja innanfyri ella taka avgerð sjálv innan fyri tær fyrstu tólv vikurnar og tað verður so oftani sett líka stekn við at rætturin at velja at tað merkir at mann kann velja at tað verður sagt sæð sum um at mann bara velur at taka eina fosturtøku men vit vita øll at mann kann eisini velja ikki at gera tað og tað ger tann allar allar størsti parturin av kvinnum í dag og tað skulu vit fegnast um men tað sum mann ikki kann semjast um tað er eftir her við at kvinnan sjálv kann avgera og í mínum hugaheimi er tað ein spurningur um álit um kvinnur eru førar fyri at taka støðuna sjálvar eg dugi ikki at síggja at tað skal vera betur at at tveir læknar her í dag mugu stempla og stempla kvinna óegnaða at gerast mamma amtlað av sálarligum sosialum heilsuligum ella øðrum orsøkum tað haldi eg bæði óvirðiligt og stigmatiserandi at taka sjálvsavgerðarrættin frá vaksnum fólki tí eg haldi eisini at kvinnar í føroyum eru vaksin menniskju og at vit hava ymisk sjónarmið um áborðs og eg skilji ikki at mann ikki kann rúma einari vælgrundaðari avgerð hjá einum øðrum menniskja tí hann mann ikki er samdur við henni vit ynskja øll at tey hava so fáar abortir sum møguligt men skal mann hava tað so krevur tað at mann hevur góða seksualundirvísing at mann hevur góða ráðgeving og at mann hevur heilsutænastur fyri øll og mann hevur góðar skipanir so eingin følir seg noyddan at taka abort av teimum orsøkum tað er bara tá at talið av fólkstøkum er lágt og tað eisini tá ið kvinnan sjálv tekur avgerðina tá ið hesar skipanirnar eru í ordan alternativi til ikki at hava tær góðu skipanirnar tað er tann ótryggu umstøðurnar sum vit síggja í londunum rundan um okkum og her hevur verið diskuterað øgiliga nógv um tøl í dag men tað er hvønnfalli ein sannroynd at at í ídnaðarlondunum har eru títtleikin farin millum kvinnur frá fimtan til fimmogfjøruti ár har er mann farin frá frá fimmogtretivu fyri hvørjari tú ella tað var seksogfjøruti fyri hvørjari túsund kvinnur í tí aldrinum í ídnaðarlondunum tað talið er komið niður á sjeyogtjúgu og vit mann hugsar um danmark so er títtleikin frá nítjan hundrað og fimmoghálvfjerðs á vera sjeyogtjúgu túsund nú hálvveraður niður á fjúrtan og tað er eingin yvir mínari verð um at tryggari atgongdin er og betri skipanirnar eru tað er tað sum fær talið av fólkstøkum niður ikki tað at at skula stigmatisera kvinnurnar og og at nokta teimum at taka tær avgerðirnar sjálvar tað er har vit fáa tey lægstu tølini og tað er tað sum eg haldi at tað er viktigast í hesum og tað er tað sum eg haldi at vit skulu taka undir við
ja takk so er tað viðmerkingar helgi ábramsen gjørt so væl ja frá fólkum at tú nevnir eyðugt saman við nøkur ting við verandi lóg sum hevlt ikki nóg góð og taldi ikki nøkur ósemj um tað tað er nøkur ting sum sum ikki er nóg góð við verandi lóg og so nevnir hon nøkur tøl sum var niður aðrastaðni men framvegis er tað í tølini í teimum londunum nógv hægri enn tað er í føroyum tað haldi ikki at vit kunnu ósamdum og so nevnir hon tað sum at sum sigur at hetta er ikki ein herðing altso er uppskoti
egvundsammundur sær gjørt væl talið av vikum har tað er loyvt at taka fosturtøku verður lækkað tað er ikki ein liberalisering og og vist mann sigur at tað er ein liberalisering av lógini at lata kvinnuna sjálva taka avgerðir so liggur tú í tí at kvinnur eru óansvarligar ella vilja gjarna ella ikki taka tær røttu avgerðirnar tað er betri ein lækni tekur tær
eg spyrji um nú hava eg og eyðkun og kvinnurnar og løgtingin verið heldan her populerað túrin í new york og tosað á øgiliga nógvum javnstøðum og tað entrærar meg øgiliga nógv og vit lærdu nógva túrin eisini men tá kemur mær til at hugsa eftir eitt uppskoti sum enntá ein maður kemur við har sum vit snakka um fría postutøku at maðurin skal einki havt sagt at mann skjýtur ein vit hann píl eftir tí sum hann heldur og sigur tað stendur eitt lógarfest krav fyri at fáa postutøku at tessni maðurin skal hoyrast og úttala seg áðrenn ein møguligur postutøka verður framd tað pjós mann yvirhøvur stóð ikki lógarfest nakað sum helst skal maðurin sigur tað er fullkomin at tann eini partur bestemmar alt suðurevt hvat heldur røðan um
eg taki hvønn fall ikki undir við at vit politiskar skulu lóggeva inn í parforholdið hjá fólki eri onga løtu ivað í at øll tey sum eru hann í parforholdi at tey tosa saman áðrenn tey taka avgerðir tað eri eg hundrað prinsikkur uppá tað við álit á og tað er trots alt kroppurin hjá kvinnuni hon kann ikki rýma frá frá tí men tað kann maðurin gott so tað skilji eg væl at eg kvinna
tey fann klokkan poulsen gjørt so væl ja frá fólkum at nú vísti røðaran av nøkur hagtøl og hon nevndi per túsund kvinnur eg haldi tað er eitt skeivt hagtal at brúka tí at tú fært eina skeiva mynd viðst tú skiggur eftir hvussu nógvar fosturtøkur verða framdar í mun til hvussu nógv egg og børn verða gitin í móður lívi tí má tað vera per túsund fødd børn og tá fært tú eina heilt aðra mynd viðst tú riggar og hyggur kring heimin og vit pjóðast bara hyggja í okkara ríkisfelagsskapu føroyar hevur eina restruktiva lóg ið tey hava munandi lakrir fosturtøkur per túsund fødd danmark er væl hægri og grønland er farið til himmals við fosturtøkum
takk fyri frá forkvinna ja eg eri ikki altíð samd við mátanum í stefan glaupólsens tulkartøl tað kann eg tala eg veit væl at vit hava munandi lægri talað fosturtøkunum í føroyum men vit vita ikki hvussu nógv vit hava av skuggatølum hvussu nógvar føroyskar kvinnur fara niður at taka sær eina fosturtøku og vit hava nokk heldur ikki nøkur tøl fyri tí møguleikan at mann kann keypa sær tablettir á netinum og so taka eina medisinska fosturtøku so eg veit ikki hvussu saman ber hvat tað er men tað er eingin ivi um at jú betri ráðgeving tryggari umstøður mann kann taka fosturtøku og tey tingini sum eg nevndi í áðni tað sum vit eisini skulu arbeiða fyri at tað skal vera so gott sum yvirhøvur gjørligt at hava børn í føroyum tað er tað sum minkar um talið av fosturtøku ikki ung til kvinnan sum avgera ella ei takk fyri takk fyri ennasta røður liljan veiðir
takk fyri frú forkvinnan sum vit hoyra í tinginum í dag eru sterkar meiningar um abort argumentini kunna vera biologisk ideologisk í summum førum enn tá religiøs men hvat er útgangsstøðið fyri argumentatiónini er tað kvinnan sum ber fostri ella er tað fostri sum kvinnan ber her er óloysiligi knúturin mítt útgangsstøði er kvinnan fyri meg er spurningurin um abort ein spurningur um javnstøðu mín meining er hon at tað er til eina og hvørja tíð kvinnan sum hevur avgerðarrættin yvir egnum kroppi og egnum lívi tí fegnist tað eisini um at hetta lógaruppskotið ger júst tað staðfestir at vit kvinnur koma ráðir yvir egnum kroppi at vit sjálvar gera av hvørt sum vit vilja taka abort ella ikki og vónandi fæst meirilutið fyri hesum uppskotinum abort snýr seg um at tryggja kvinnum reproduktiv rættindi ein gravitetur kann vera gleðiligur men sanniliga eisini elva til stóra stúran og hava stórar avleiðingar fyri kvinnuna abort snýr seg um javnstøðu og ræðisrætt um at vit kvinnurnar ráða sjálvar yvir egnum kroppi lívi og familjuplanlegging tí í mínari verð er eingin annar enn kvinnan sjálv sum betur kennir avleiðingarnar av sínum egnu valum abortir hava altíð verið og tær fara altíð at vera munurin millum nú og fyrr er at talan er um tryggar ella ótryggar abortir og ikki minst um kvinnan sjálv tekur avgerðina ella fær eina abort upp á náði av onkrum uttanfyri standandi tað er altíð komið fyri og fer altíð at koma fyri at kvinnur verða upp á vegin uttan sálvar at ynskja tað kanska við skeiva manninum ella kanska skeiva týskpunktið hetta sjálvt um tær kanska hava roynt at fyribyrt einum graviteti tað tikir rættin til familjuplanlegging frá donskum myndugleikum pólland fekk fyri fáum árum síðani eina sera restriktiva abortlógávu tað bleiv nærum bannað at taka abort dømi er um at kvinnur eru deyðar av hesum til dømi stoyða ein tretivu ára gomul pálsk kvinna av septiskum sjokki tí læknarnir bíðaðu eftir at fólkstrið doyði tí tær ikki kundu fremja abort forboðið boðið í póllandi hevði við sær at abort bleiv eitt av høvuðsevnunum á valinum í póllandi í fjør valutøkan var methøg og serliga valutøkan hjá kvinnum var sera høg pálskar kvinnur vildu hava raðið á egnum kroppi og tað fáa tær aftur nú í føroyum mugu kvinnur í løtuni biðja um náðið hjá lækna um tær ynskja abort tað er órímiligt bæði fyri kvinnuna og fyri avgerðarrætturin skal liggja hjá kvinnuni og ongum øðrum og vit eru altso fullvæl førar fyri at taka hesa avgerð sjálvar eg virði tí sjálvsagt rættin hjá kvinnum ikki at velja abort men eg hvørki angri skammist av ella havi sálarhvøl yvir at eg sjálv havi tikið abort
høgst vóru viðmerkingar stefan kloppólsøgn gjørt væl ja frá fólkarnar eg vil bara vísa á at tað eru eingin prógv fyri at strang fólkutøkulóg setur lívið hjá barnakonum í vanda liljan weihe nevnir eitt dømi var eitt eindømi kanska tí vit stu hyggur hyggur til nektupólans sum hevur eina stranga fólkutøkulógávu so sær mann at at tey hava lægri títtleika av barnakonum deyða enntá minni enn í norðanlondum í póllandi sum hevur eina lóg sum verður
viljan veiggi hjá kirkjum tað ja takk fyri frá fólkum at hann er simplint henni ikki rætt sum ting meðan fór fram kvinnur hava hava latið lív orsakað av illigalum fosturtøkum og tað hava tær í hundraðt av vís av árum og tað fara tær framhaldandi at hava í teimum londum har fosturtøka er illigal og harvið eisini ótrygg eg kann nevna stokkar og vætur og hvat veit eg sum kvinnur blaka seg oman gjøgnum trappur og alt millum annað tí at tær ikki ynskja at hava tað barnið
eiti sárt mann niclasen gjørt væl takk fyri for forkvinna ja tað er nevnað tá ið okkurt vóru í breddanum her fyrri nevniliga um fólkutøkulógina at eisini kirstin avgenn hetta hon hevði granskað í hvussu kvinnur áðrenn tað varð bar til at fáa eina vanliga fólkutøku sum tað er í dag hvussu tey fingu sær onnur ráð fyri ikki at vera at at fullføra gravitetin og at at tað var eitt tað var so absolutt ein idellisti sum sum okur jú ikki vilja síggja nakrantíð aftur á skrá tí er tað aftur neyðugt og eisini sum liljan weiher sjálvi ger vart við okkurt skal hava trygga góðar umstøður til okkum kvinnur her í føroyum okur hava uppiborið tað tað sama sum allar aðrar kvinnur í teimum
takk fyri tú fólkvita og sjálvandi skulu vit hava hendan rættin í okkara egna landi við síggja eisini í londum har abortforboð hava verið og erið at mann simplut henn fær ein nýggjan vinnumøguleika eg veit ikki um tí tað mann leitar eftir her men simplum at bort turrismu har kvinnur ferðast úr landinum til onnur lond fyri at fáa framt abortur og tað vóni og tað havi mann kanska eisini sæð í føroyum
eriliga tað verður steðgalúkt takk næstur á røður stefan klempolsel
ger so væl ja fyri forskvinna fyri at líka taka fatur í hesi hagtølini við vitjan pólandi so var hetta hagtøl úr the world bank sum er ein alheims viðurkendur datagránur so tað er løgið at seta spurnartikin við við tey tølini og hetta við rættindum at byrja hugleiðis yndir um tað gevur tú rættindi til ein samfelags bólk gevur tú rættindi til ein persón so tekur tú rættindi frá einum øðrum ein annar persónur missir rættindi tað er altíð onkur sum missir rættindi tá tú gevur rættindi og haldi at helgi ábransen lýsti hendan partin øgiliga væl í sína framsøgurðøvi og tað fekk meg at hugsa um william willberfors ein heilt fantastiskur maður í sum livdi í englandi í átjan hundrað og talinum og hann sum politikari var við til at avtaka slavihandilin og so kann mann siga at ja valdshavarnir sum misbrúktu sítt vald og tóku slagur mistu nøkur rættindi tí at mann fór inn við lóg og steðgaði hesum slavihandilinum og slávurnar tá ið afrikansku slávurnar fingu rættindi fantastiskt tað er fantastiskt at politikarar hvørt skripa inn taka rættindi frá nøkrum sum rættindi ikki skulu hava og so geva rættindi til viðkomandi sum skulu hava rímlig rættindi so gevur mann faktiskt kvinnuni mammuni eitt óhugnaligt vald ein óhugnaliga heimild har hon skal avgera um barnið í móðurlívi skal sleppa at liva ella ikki og neiv sigur ikki at allar kvinnur fara at gera hetta men hetta er ein virkuliga óhugnalig lóg sum sum vit viðgera í dag og ein óhugnalig heimild sum kvinnurnar fáa og so eg hug at koma inn á hetta við hagtølum á heimspasis verður víst á at hálvtrýss til hálvfjerðs milliónir fosturtøkur verða framdar um árið og hvussu nógvar kvinnur doyggja um árið orsakað av fosturtøku eg veit tað ikki men eg trúgvi ikki at tað kemur nær námi tí teimum hálvtrýss hálvfjerðs millión fosturtøkunum sum verða framdar og har vit børnum sum missa lívið og eg vil enn einaferð vísa á at tað er einki prógv fyri at tá eitt land innsetir eina lóg sum verður lív strangari fosturtøkulóg vildi onkur sagt og at tað so ger at kvinnan verður sett í vanda tað er einki prógv fyri tí pólland er eitt sølskinsdømi um at mann hevur sett verju inn og og og vit tú hyggur í inn á tølini hjá tí world bank so sært tú at tað er nógv færri barnakonur sum doyggja har enn í norðarlondum har vit hava eina heilt aðra lóggávu og so vísir mann eg veit ikki hvussu eyðkunn savensen orðaði seg akkurát men hetta við at har sum tað er trygg fosturtøka har sum tað er tryggar umstøkur rundan um at fremja ein fosturtøku har verða færri fosturtøkur eg visti at vit skulu samanlíkna okkum við við menningarlondini í afrika og í miðeystri og hvar tað skal vera sum er í kríggj har neyð og í lendiheit er og og vit skulu hugsa at ein kvinna kanska blívur við barn í tí støðuni at sjálvandi so er tað sikkurt nógv við henni sum skríggjar eftir at fáa eina fosturtøku og og tí tí og og og so sigur mann eg veit ikki um eg seti nógv á orðaftur men so sigur mann men har sum umstøðurnar er tryggar ja altso føroyar er eitt heilt annað samfelag føroyar er eitt trygt samfelag samanborið við jemen ella samanborið við kongu ella hvar tað skuldi verið tí kanst tú ikki saman blíkt meg hesum londini og siga ja men har sum lógin og og og umstøðurnar er tryggar fyri fosturtøku har verða færri fosturtøkunir tiknar londini hava fullstendiga ymiskar fortreytir tí hyggja vit í ríkisfelagsskapin so síggja vit at føroyar hevur eitt nógv lækri tal av fosturtøkum samanborið við danmark í grønlandi pólland hevur so at siga ongar fosturtøkur tí tá er tað bara tá ið lív stendur ímóti lívi og írland er farin hin vegin írland hevði eitt hevði eina lóð sum vardi rættindi lív men legaliseraði frí á fosturtøku og talið er flogið uppeftir tað er flogið uppeftir og tá vit fara rættarnevndin at viðgera eftir hagtøkuni fyri fólkuna so haldi eg eftir alv hetta lýst við at mann skal hyggja eftir per túsund fødd børn og ikki per túsund kvinnur
viðverkingar bára vækini gjørt væl takk fyri frá fólkum takk fyri eina góða røðu stefan klampólsen nú varð fært fram í áðni at at galdandi lóggáva skal vera liberalar enn henda sum nú viðviðger tað eg veit ikki um stefan klampólsen kann gulaði eitt sindur um tað og hvat heldur stefan klampólsen um tað millum annað ið sær hesum lógarovskap skotin vil viðgera at tað ikki verður lagt upp fyri samvitsku frælsið hjá teimum sum skulu
ja eg veit ikki hvussu mann kann koma til tí niðurstøðu at at galdandi lóg er liberalari enn orsaka at at ja at galdandi lóg er liberalari enn tað sum vit viðgera í dag tí galdandi lóg hevur nøkur undantøk til fosturtøku ja og mann er farin mann faktiskt farin øgiliga vítt tá mann tulkar tað lógina og tekur sosialar orsøkir og annað inn men tú hyggur eftir lógar tekstinum galdandi lógartekstin í hesari lógini so er tað ein ógvuslig liberalisering og frítt val altso orðið frítt val sigur tað sjálvt tú kanst frítt velja hetta barnið til og hetta barnið frá akkurát sum tú vilt so tað er ein ógvuslig liberalisering og og hetta við samvitskufrælsi eg haldi slett ikki vit hava fingið eitt nøktandi svar uppá hví mann hevur strikað tað greinina út og so vit ikki fáa svar uppá tað í dag frá landsstýrismanninum so mugu vit fáa svar uppá tað í rættarinum tí tað er eitt minimum men tað besta og tað viktigasta er at henda lógina
jenni saurana ger so væl takk fyri frú forkvinna galdandi fostutøkulóg nú kunnu vit tað sama við hugsaðarum sum báðar lætini eg havi arbeitt undir teir lógini í tað nærkastu tríati árum og eg kenni ikki tað aftur sum tú hevur sagt um hannum altso í heila tikið eg hoyri hagtøl her sum er púra út í tað er tikið úr leysari lufta nástandur so eg hopi at rættanin fer at gera seg góða tíð til at kanna nógva tíð sum verður saktað galdandi lóg er jú ein ein ein elastikklóg sum kann strammast og bíðkast ella tað mótsatta og verður honi fylgd okur okur havi eg lagt upp til at hon skal broytast men verður hon fylgd so eru so kemuna at at jarga nógv fleiri lívin í tann sum nú er púra frælsa sum liggur á borðini
stefan kann poulsen gjørt so væl ja fyri forskurina og vit hava víst øgiliga ítøkiliga á hetta við at galdandi lóð er sum eitt elastikk sum er spent upp serliga við við orðingum sum verða tulkar sum sosialar orsøkir í galdandi lóð sum kunnu loyva fótturtøku og tað tá hald mann fer øgiliga vítt við at gera tað og og vissu galdandi lóð varð praktiserað rætt so ivist í at fótturtøktal var munandi lækri eg haldi at mann er mann er ja eg veit ikki eg veit ikki hvussu mann sleppur við tí við at ikki halda halda lóðina og at mann politiskt dømir sær hildið aftur við at seta møturinstitutiónina á stovn sum var politiskt ynskt frá miðflokkinum sum skuldi vera at líkna við einari hjálpareind so so mann hevur hildið aftur og nú kemur eina lóð her er ein fullkomin
eg eri erlig eitur skoyrdur ger so væl ja takk fyri ja nú snýr eg tað ikki um fosturtøku og lat okkum bara kalla tað fyri fosturtøku sjálvt um eg eisini komi har suður frá men fosturtøka hevur altíð verið og tað fer altíð at vera tað haldi eg øgiliga viktigt at leggja sær í geyma og tað er sjálvandi at taka lív tað vil eg geva teimum rætt í sum eru ímóti men tað hevur mann altíð gjørt og okur livaði jú við at tað er í lagi undir ávísum umstøðum at mann tekur lív mann ger tað fyri onkuntíð ger mann tað fyri landagrensur mann ger tað fyri allar møguligar orsøkjur og her er altíð talan um at taka eitt lív áðrenn tað verður tólv vikur gamalt og tað ber ikki til ið mínari verður at forbjóða tí tí at tað fer bara at henda allíkavæl tað vil siga at forbjóða tí so fer tað henda ókontrolerað sum missir tamarhaldið á tí so fer tað av landinum eventuelt ella í kjallaraleiðliheiti og ella hvørt á sínum og tað at velja fostutøku tað er eitt extremt trupult val hjá teimum allar allarflestu eg vil tori at pástanda at tað kemur ikki fyri eftir eitt lætt val tað er eingin kvinna sum fremur tøk til stuttleikar og har kunnu vera allar møguligar orsøkir sum eg ikki skal gera meg klókan uppá men øll hava sínar góðu grundur og okur eru von við at at sovni óbehagilig ting tey eksportera okur bara okur eksportera tey til danmarkar so hendir tað líka sum tvey túsund kilometrar burtur autofmeind ella autofseit autofmeind og so er tað so deiliga behagiligt so er tað feigað undir gólvteppi okur hava eksportera tey menningartarnaðu í sínari tíð í fýrsunum eksporteraðu okur tey homoseksuellu og vit søku ikki gera nakað við tey so blívur okur eisini við at eksportera ein stóran part av teimum sum vilja taka fosturtøku og tað haldi eg er eitt tað er ein ein ein ein kujónslig kujónsligur hugburður at mann ikki torir at taka tærvin við horninum og hetta lógaruppskotið tað uppskotið tað ger nakað nýtt og so óføroyskt sum takla eitt opið harðiligt problem okur taka fatur í problemið í staðin fyri at eksportera tað og okur seta tað í system og okur gera tað upp á okra máta og ikki upp á tað danska máta landsstýrismaðurin hevur gjørt eitt haldi eg eitt eitt væl frákingið uppskot har okur hava fáa so at siga fría fosturtøku til og við tólvtu viku sum kemur at loysa problemið her í føroyum soleiðis sum tað skal loysast so at tað ikki verður eksporterað til onnur at taka sær av og eg skal siga frá ótingstýropa til at eg taki fult út undir við hesum uppskotinum og tá tað er sagt so haldi eg sjálvandi at okur spyrja miðja móti at hava so fáar fosturtøkur sum gjørligt sjálvandi skulu vit tað okur stóð royna við skipanum rundanum at stuðla og hjálpa og lofta tað sum okur kunnu samstundis skulu okur lata tað vera loyvt at fremja fosturtøku tað vil siga at okur royna fyribyrgja men tá tað upp á ongan máta letur seg gera at sleppa undan so skulu okur síggja tað í eyguni og lata tað fara fram undir kontroleranum umstøðum inni á sjúkrahúsverkinum sjálvandi og so vil eg tala eitt lýsing til hendan er neyðstrakærleikan sum eg haldi eg er kanska forlitið av tá tað kemur til at eta eru fosturtøku eg veit at tað er øgiliga nógv eg kenni nógvar kvinnur sum hava fingið fram tað fosturtøku og hava livað eitt fínt lív við við tí upp á samvittueyðina sum mann skal kalla tað tá tú kunnu seta nær gásareyður men eg haldi ikki tað er serliga tað sýnir ikki neyðstrakærleika í mínari verð at mann soleiðis hálvgum verður steinaður fyri at hava gjørt nakað sum mann hevur tað fínt við at mann skal minnast á at tú átti at havt tað samvitsku fyri hetta barnið sum nú hevði verið so ov so gamalt og og alt at eg haldi tað er so langt úti at at fara soleiðis við menniskjum sum hava staðið í einari truplari støvi og hava valt eina at at taka eina at trupla avgerð at at týna eitt lív og hava líka sum avfunnið ikki við tað og so skulu tey nógv ár aftaná minnast á tað og minnast á tað tí at vist tú ikki hevur ringa samvittutaðar yvir tað galið við tær tað eru nógv nógvar kvinnur sum hava tað fínt við tað og latið tær fáa frið at vera við at dríva upp í dag og tað ger meiri skaða enn gang tað vil eg hennstilla til at tykur vísa so mikið av næstrakærla
eg haldi at ærling eitur skoyr tá hann yvirtulkar eitt sindur og hann heldur tað at mann vil at fólk kunnu ganga av ringarsamvitskum tað er væl ikki tað sum hann sigur men mann hevur eina meining um hvat hendir og tað verður víst á at tað eru kvinnur sum hava trupulleikar av tí uttan at mann sigur tað at tær skulu hava tað og men so hevur tað verið nokk so nógvur onkur meint her í dag at tað er ikki eina liberalisering hetta er ein herðingarlóg hann heldur hvussu hann sær uppá tað
ja takk fyri tað mann kann mann kann sikkurt siga bæði altso eg haldi tað viktigasta við hesari við hesum lógarbroytingini ella við hesum lógini er at okur tora at takkla eitt problem í føroyum soleiðis sum mann sum mugu greiða at gera við øll problemur í staðin fyri at eksportera tey tú kann kalla tað eina liberalisering tí at nú er tað kvinnan sum avgerðir tað og hon skal ikki ganga líka sum navigera ímillum skerini tá ið hon skal finna eina lækna sum kann siga ja so uppá tann máta er tað eina er tað eina liberalisering men okur fara frá sekstan niður í tólv vikur so tað er ein herðing eg skal ikki gera meg klokan uppá hvat
takk fyri frú og forkvinna ofta eru okur samdir at okur skulu ikki eksportera trupulleikar til danmarkar men so heldur semjan uppat tú hvat er alternativið hvat er alternativið sum er heilsugard sum landsstýrismaður sum samgongan miðflokkurin hevði eina loysnu í gjár at okur fara inn í problemið og loysa tað við øllum tann ríkidømi sum føroyar hava hetta er at eksportera problemið ikki til danmarkar men til deyðan
heilin geitsa góðgjørt so væl ja takk fyri eg haldi at viðmerkingin frá janus jarana er gentiliga uppsumerað tað nokk so væl hetta her hesum retorikkurum sum er rundan um fostutøku at eg vil eg sær henni stilla til at mann hugsar eitt sindur um tey sum sita úti í samfelagnum tað eru tretivu um árið ganga við nógv ár sum hava framt fostutøku og tey skulu hoyra tað at tað verður umrætt sum at fostur er koyrt í eina skrellisband altso talan er um eina kvinnu sum fer fram til eina fostutøku á einum sjúkrahúsi og at at niðra líka sum ta gerina við at siga tað at tað fer í eina skrellisband og og og altso retorikkurin er so hann er so eg haldi hann er so hadskur eg haldi so syrgiligt eg biði um at tað verður at tað verður hugsað meira um
stefan kleinpól sann gert so væl ja fyri forkuna fyrradagin so blivu vit álagt ikki at tosa um russlandsmálið tí at tað hoyrdi uttanlandsnevndin til í dag verða vit álagt ikki at tosa um barnið ikki tosa um inngreppu ikki tosa um tað sum lógin heimilar lógin heimilar fría fosturtøku og sum eisini tosa um hvat ein fosturtøka er tá fert tú jú inn í móðurlívið og og og skráði barnið út onkursvegna ella ella eitra tað við við við tablettum ella hvat tað skal vera og og eg vil siga at eg kennist tær ikki ærling eitur skoyra aftur eg kennist tær ikki hendan mannin aftur fyri forkuna sum plagar at hava so ráðan og retorikk og sterk dømi sjálvur og plagar at pensla tingini út fyri okkum tú skalt knappliga køvast vit skulu ikki nevna ó
eg helt ikki at gjøre tað men eg tað sum eg snakki um tað er at tað er altso sum nokk so nógv hava verið verið inni á at tað eru kvinnur sum hava sálarkvalur og tað eru kvinnur sum ikki hava sálarkvalur koncentrera tykkum um tað er tað er sum hava sálarkvalur og royna at hjálpa teimum og latið vera við at aftur at teimum sum ikki hava sálarkvalur óneyðugar sálarkvalur av at tær hava tikið eina avgerð upp á eitt land á týskum sum hevur verið neyðug
gjørt so væl takk fyri frá fólkuna eg ætli meg ikki at leingjast nógv um hetta kjakið nú havi eg bara fimm minuttir men eg helt at hetta kjakið var við at menna seg til eitt kjak millum menn sum vóru í móturslógini og kvinnur sum eru fyrrari men nú var erlending eiturslógin so uppi áðrenn eg og talaði fyri hvussu lógini eg eri okur er í gongd nú og fyri aðrir ferðir upp á tveir dagar at kjaka sum treytirnar fyri fólktøk í føroyum og tey hava greiðar meiningar hvønn vegin koma í øllum teimum grundgevingum tey klára at finna fyri júst teirra sjónarmiðju summar grundgevingar eru bæði góðar og grundaðar og aðrar eru møguliga meiri yvirhavsamar í øllum føroyum eru tey á hinum vonginum skjóta at gera vart við tað um tey eru ósamd um trúvirði í grundgevingum hjá teimum ið koma við teimum men tað kemur kanska ikki heilt so óvart á tí hetta verður eitt ósemjumál allarhelst í ár av túsund og eitt stór orsøk til at ósemjan er so stór er helst at tað ikki er semja um fortreytirnar fyri hesum kjakinum eg haldi at tað var helgi abrasen ið hugleiddi um ta avbjóðingina í gjár viðgjøgnum so eitt uppskot um fostutøku bann og í dag viðgjøgnum eitt uppskot um at loyva fríari fólktøku til tólvtu viku nógv fólk í føroyum eru ivaleyst onkrastaðni ímillum fólktøku bann og fríari fólktøku og har er tað so tað trupla valið liggur í einum veljararfundi til eitt løgtingsvæl fyri nøkrum árum síðani eg minnist ikki heilt hvat ár tá ár tað var tá segði hann í kollaføroyum at tað besta hevði verið um tað var eitt fostutøku át á hvørjum horni men eingin brúkti hana frí forkuna okur verða í øllum førum noyta fyri at halda okkum til tann realitet at fostutøkur verða gjørdar í hópatali eisini har tí bannað eg ætli meg ikki at vitmerkja ítøkiligar grundgevingar frá undanfarnum ráðarum men eg má líka at siga at nógvar av teimum um ikki tær allarflestu kunnu at vendast báða vegin ein rútt avgerð fyri meg kann eisini vera kann vera skeivur avgerð fyri teg og umvent og har er tað at støðutakanum skal støðutakan liggur um eg síggi burtur frá øllum grundgevingum bæði fyri og móti fostøku so eru kvinnur og ofta eisini menn saman við teimum sum koma í eina støðu har tey verða noydd at taka eina avgerð um fostøku tað avgerðina haldi eg tey sjálvi eru best før fyri at taka annars haldi eg og ivaleyst tey flestu við mær at okkara uppgáva er at gera alt okkurt megnina fyri at tryggja at tað verður so lætt gjørligt at fáa og uppala børn í føroyum tað er um nakað ein uppgáva ið veruliga kann minka um talið á fostu
viðmerkt er at hjálpa sær hjá tær hjá tær at gjørt tú væl har fær mær tú nú nevndi eg at hjálpa tær hjá tær at kjakið var blivið til eitt kjak millum menn sum vóru móti uppskotinum og kvinnur sum vóru fyri og eg haldi at tað blívur nokk so ofta eisini í gjár og eg haldi at tað er sindur keðiligt at mann fær inn á tað tí ofta tær kjakið kortar langa tíð so blívdar tær hvør er persónur og sigur at tað altso vit sum sita á løgtingi vit eru vald ikki at umboða okkum sjálvum men at umboða okkara ynligar og mannligar veljarar tað er ikki eitt spurningur hvør tað er sum sum sigur at tað er men tað er spurningur hvør er argumentini og
og eisini menn sum tala fyri men tað var bara fyri at tryggja at tað ikki skuldi blíva tættum málið fyri at siga tað sól
ja takk so er tað uni hommi johannesen hjá hannum takk fyri nú nevndi hann sjáku thomsen hetta her at fyri at halda seg til realitetin og realiteturin er í dag at tað eru kvinnur sum renna ímillum kommunulæknar í føroyum fyri at fáa loyvi at taka eina fosturtøku í føroyum og so skulu tær kanska sita og stemplast fáa sær okkurt slag av sálarmeini ella annað tað vil siga at tað eru summar kvinnur sum fáa loyvi aðrar fáa ikki loyvi meðan í øðrum føroyum tá er tað summar kvinnur sum fara niður til danmarkar at fáa sær eina fosturtøku meðan aðrar ikki fara tí tær ikki hava ráð tað vil siga at realiteturin í føroyum í dag er at allar kvinnur eru ikki líka fyri lógini og tað haldi eg at vit eiga at rætta rætta upp upp á hetta uppskotið snýr seg sum at flyta avgerðarmyndugleikan frá læknum frá politikarum og fakfólki yvir til kvinnuna sjálva og tað haldi eg vera eitt vera eitt eitt virði
eg eri púra samdur júna hálmi hannesen og okur hava lyndi til í føroyum at stinga høvdið í sandum og okur hava hoyrt kjakur ella viðmerkjarar siga at talið í føroyum er lágt og og tað fer at hekka nógv við hesum lógum og og har má eg siga at eg eri partisamtur talið av postøkuni í føroyum fer allarhelst at vaksa í hvussu eru fyrstu ætløg tí at kvinnur fara at hava tað valið at kunna og vónandi óskamma at fara til læknan hjá sýri her og kanska út á sjúkrahúsið eisini og fáa tað avgreitt so eg haldi at tað er tað fer at eisini betra um tað almenna kjakið í føroyum sum vit hava um postøku at tað verður meira avtabuserað og tá kann mann kanska eisini meira tosa frítt um tað er avbjóðing
næstan røðar tit borðarlækini ikki so væl ja takk fyri at vera formaður eg skal leggja so raða nógv afturat eg vil tí fólk vita hann ið klundakarist standa í smálinum øh eg hugsi bara um at her munurin át verandi lóð og hesum uppskotinum sum nú er og tað hevur verið fórt fram her fleiri ferðirnar at at tað uppskotið sum vit viðgera her í dag skal vera minni liberalt enn verandi lóð og tað hugsi eg ikki at eg eri rætt tá vit hugsa hyggja eftir andanum í lógini at verandi lóð hóast alt ikki loyvir fríari fólkutøku upp til tólvtu viku so og so er tað eisini tað sum tað signalerar til okkara fólk tað at vit siga at vit at vit hóast alt hava eina lóð sum gekur ætlið til fostrið í sínum anda í mun til at vit fara til eina fría fosturglóð og tað sum tað ber boð um og til okkara fólk ikki minst okkara unga fólk eg hugsaði bara í mun til tað sum bleiv nevnt í áðni haldi tað var erlend geitsgaard sum nevndi at at vit vóru vit eru meistar í at eksportera sovorðið sum er trupult og so nevndi hann nøkur dømir og so nevndi hann eisini hetta her við at eksportera tey menningar tarnaðu haldi eg hann nevndi akkurát tað orðið og eg hugsi um í gjár sum var altjóða dansindromudagur og tá hevði eg eisini orðið her og tað er einki ivast í tá vit hyggja tíverri at verandi lóg so leggur hon ella letur hon eisini upp fyri nøkrum keðiligum tingum men serliga hendan lógin sum vit viðgera í dag er ótrúliga opin tá tað kemur til undantøk til at kunna fáa eina fosturtøku og eg hugsi bara líka at taka aftur í aftur okkurt sum eg nevndi í gjár tað var altjóða dansindromudagur í gjár og tað vóru nógvar bláar neglar at síggja og fólk fegnaðust um dagin og í fyrradagin samtyktu vit eitt brekrættindi umboð eisini ein stórur dagur og so nevndi eg at eg nevndi eina norska kvinnu sum eitur marta vekselsen goksoyr sum hevur dansindrom hon greiðir frá hvussu norska samfeløgin ikki hevur rúm fyri henni og hennara líkum tey verða sorteraðir frá áðrenn tey fáa møguliga síða dagssinsljós og tað er púra opinlýst tøl frá okkara grannalondum at at tað er so herið sum bera brek av einsum slag ella tað sum vit kalla fyri at bera brek tey fækkast og fækkast tøl frá abort ankað nevndin í danmark vísa at í tvey túsund og tveyogtjúgu var talið á fosturtøkum sum varð framdar aftan á tólvtu viku átta hundrað og níggju níggjuoghálvfjerðs prosent av tími ella seks hundrað og fjøruti fostur vórðu játtað tikin tí barnið varð vandafrøður at vera føtt við álvarsligari sálarligari ella likamligari líðing sum í parantes har stóð tað at vera mistannilsi ella genfeil og eg veit at fosturtøkur verða framdar í føroyum men eg meti at vit ikki eru komin líka langt av leið á hesum økinum sum monga okkara grannalondum eru tað og har haldi eg at ein stórur grund til tað er tí at vit hava stoltast alt ikki fría fólkstøk tí og tí at ein stórur partur haldi eg av føroya fólki framvegis virðir heilarleikar lívsins og eg hugsaði í gjár nú tí ið vit hava vera farin í samband við dagin og eg hugsaði bara líka at sitera eina illa brot úr einari lítlari yrking sum
eina vakra góðari yrking altjóða dagurin hjá mær eg eri ein av teimum sum hava dammssyndrom og eg eri bara fødd soleiðis ein kær úr eingil sum ein fuglur er syngur tað ger lívið lættari mann skal bara njóta tað tað er ikki lág at fjarna okkum sum hava dammssyndrom vit mugu liva sjálvandi sum ein hundur drekkur vatn og ein mús sum eftir ost men ikki eftir post bara lættari kost mann má royna tunarundan um okkum bara sita undir liðini onkuntíð eri eg ill og onkuntíð eri eg glað stað heldur vera fittur við okkum hvat er lívið ikki herligt at liva elski at skriva mítt hjarta pumpar fyri tær og lítlar fittar snær elin løkin eg ætli at lesa tað í gjár men eg hugsi at eg listi tað
vistad hissinkomend goals glaeser sum gjørt tað væl takk fyri harra formaður í uppskotinum har stendur at endamálið við uppskotinum er at tryggja allar kvinnur eins ferðir lóguni sig mín spurningurin mín spurningur til røðarin um hann metir at øll fostur reins fyri lógina tað er so tað veit
ger so væl vórðu teir seg á hatta er ein øgiliga góður spurningur og sjálvandi svarið gevur seg sjálvt og tað sær eisini út sum at tá ið mann fer frá einari lóð sum hevur eina eini restriktivin anda og fer yvir til fría fólkstøku so fara tølini langt upp fyri fólkstøkur hetta er tølunum sum vóru í danmark frá tveyoghálvfjerðs til trýoghálvfjerðs tá tað bleiv frítt tá fór talið á tí sum varð rekstrerað úr umleið tíggju túsund og tað legði upp á fimmogtjúgu túsund pluss millum annað og ja har eru tað sjálvandi bæðir gentur og dreingir sum tíverri ikki sleppa at síggja dagsins ljós
eg vil bara siga við bára lækini at tað dambssyndromur var í gjár orsøk dagurin var í gjár eg hevði ikki eins betíðan við at tað skal takast inn í fólkstyrktøku kjakið eg veit at mann sigur at tey vóru at frásortera í summum førum men har eru jú fólk sum eisini gjarna vilja hava sítt barn líka mikið hvat tey síggja haldi tað er at nakað fólk skal til í at vist antal vikur eg kenni til hvussu eg eri mín á aldri til nøkur tilfeldur hvar tað er betýdningsleyst so eg ivist ikki í at har eru faktorar sum spela inn á nær mann so vil hava eina fólkstýku men tey eru nokk ikki altíð so málrættaði at mann skal fara eftir einum barni sum eventuelt hevur dambssyndromur hesi ikki okur elska børnini hjá okkum sjálvi hvørjum øðrum hvussu skal so gera tað
ja takk gerst tú til borðleysnir ja takk fyri harra formaður og takk fyri viðmerkingina eyðsvarpan niclasen nei nú tók eg støðið nú tók eg líka aftur í at tað sum eg nevndi í gjár og tað er eingin loyna tað er absolutt eingin loyna at tala av teimum sum sum berabrek og og so víðari tað hvussu er tað sum vit kalla fyri at berabrek í mun til tær kanningar sum mann kann fáa og sum øgiliga nógv velja sær at fáa í mun til fólk tú tekur tú stikk og so víðari langt aftan á tólvtu við hvøssuni sjálvandi tað resulterar í tí at talið á fólki við dansindrøðum millum annað tá ið honum valdi at nevna tað tað er ótrúliga nei í føroyum er tað nevniliga ikki minni at tað er fantastiskt tað er heilt fantastiskt so spurningur hví tað er
øh sum eg nevndi so er endamálið tað stendur í hesum uppskotinum endamálið við uppskotinum er at tryggja allar kvinnur einsferð lógini og mann kann ikki lata vera við at hugsa hvat við høvuðspersónur akkurát í hesum málinum hvat við fostrunum hevur tað er tað javnstøðug har ella er tað er tað líkarættur har hetta fostrið sum skal blíva er á veg at blíva eitt barn er tað líka fyri lógini vit vita tað at tað eru tey sum verða sorteraðir frá ella har sum á borðstað verður tiknir tá eg havi verið ymiskum kjaki tá tað hevur komið til fosturglógina og so sjálvfylgiliga setti mann seg inn í ymiskar støður og tað nøkur ting sum eg havi lagt vest til sum eg ætli mær kanska at endaka her eisini okkurt tað er tað at mann snakkar umheit her við at tað er so hart hjá hesum kvinnum fleiri av teimum eg skal skunda mær ikki at generalisera men rættiliga nógvar av teimum hava tað virkuliga ringt og hart aftaná tað at tikið eina fosturtøku men politiskt er tað ikki er tað ikki korrekt at tikið politisk korrekt at fortelja eg havi ikki havt tað so gott við at eg hevði við tað at tikið eina fosturtøku altso líkasum uppbakningin er ikki tann stóri tá ið fjøldini føla tær nú sigi eg hvat eg lisi og eisini er tað her við at mann snakkar um at tað er so farharmaðar fleiri av teimum og tað er serliga tá ið kvinnurnar koma í skiftis árini tá er tað líkasum at her kemur fram fyri tær hvat var tað eg gjørdi hví gjørdi eg tað eg kundi líka so gott gjøgnumført hendan gravitetin eg minnist serliga ein øgiliga kensangarinda og skrivaði um eitt her at hon hevði haldið hon átti fimm børn og bleiv farvegin aftur og nei eg vaska nú og nú og ovboði nú og nú kann eg væl og hvat hon angraði tað aftaná tá eg klári eg halda fimm børn fýra fimm so klári eg eisini tað næsta afturat og tað má mann so virða at tað eru tey sum eru rættiliga kedd um tað eg havi nevnt tað nakrar ferð at her við er talan í hjún ella samlivandi par tá vit tosa um fosturtøku er tað natúrligt at geva manninum høvi til at hoyrast úttala seg hendan sigur lógin mett verður tó ikki at tað skal vera eitt lógarfest krav fyri at fáa fosturtøku at hann skal hoyrast úttala seg hann skal slettja úttala seg alt sum at tað er tað altso tað er slett ikki við altso áðrenn ein møguligur fosturtøka verður fram tað vil siga at sjálvt um tú livir einum hjúnarbandi so metir mann at at maðurin hann vilst ikki hoyrast hvat hevði so finnið tað var innan hjá sær sjálvum tað tað er so tað men hann bjóðist ikki hoyrast um tað er hann sum er pápin og so er tað her við sum stendur at vit sæðu at markið verður sett so tíðliga sum gjørligt tað er tí at at nær mann fær eina fosturtøku og tað skal síggjast í ljósini av at tað er tikið hensyn til læknar og heilsustaðrisfólk sum eru við til at fremja eina fosturtøku fyri at læknar og heilsustaðrisfólk kann tað vera ein byrða at kunna fremja so nevnda sein fosturtøkur eg tonki tá eg sær í sekstundum viku tað er tað at eg hugsi um at samvitsku greinina hví er hon ikki við í hesum her so hesin er at tey sum ikki klára eftir her hví kunnu tey ikki sleppa frá og siga til veitska at eg ikki við í hesum her at taka fosturtøk og tað eru kanska fleiri ferðir komin fram at fosturtøkutalið vil seinastu árini vera tretivu um árið sambært uppskotin kann fosturtøka verða framd eftir viku tólv um vandið er fyri at barnið orsakað av aftabrevi sjúku ella skaða urlívið fær álvarsliga sálarliga ella likamligur sjúkur undir hesum álvarsligt atskap hvat í at aftabrevi kann vera tað dugir sjálvur tað tað er nakað sum eg ætli mær at fáa meira spyrja nærri inn til tá ið tað kemur í í nevndina tí vit mann sigur vit øll líða av onkrum so hvat akkurát hatta aftabrevið skal vera tað tað tað veit eg ikki kvinnur hava sum hava fingið tikið fosturtøku eitt er tað eg havi nevnt her at tey fleiri kvinnur sum hava fingið tikið fosturtøku tað angrar tað inn á bein enn einaferð eg skal ikki generalisera og enntá er tað fleiri sum eru móti fríari fosturtøku av hesum kvinnunum í dag og hjálpa øðrum fyri at gera alt hvat teir kunnu fyri at fyribyrgja og mann sigur eg haldi eisini eitt tað fremsta hjá okkum sjálvt um eg eri móti fríari fosturtøku at vit mást altíð minnast til vit hava ikki greiv at fordøma vit skulu heldur vera góðir við fólkini og eg vil royna at hjálpa teimum og tey sum hava tikið fosturtøku at vit skulu gera alt hvat vit kunnu fyri at hjálpa teimum tey betala eini
dómarin hevur altíð rættað fótbóltsvøllinum og formarin hevur altíð rættað í tingsalinum súsanna bertolsen hon vísti á hetta fyrr í dag at gransking ella gransking vísir at kvinnur onga áðrenn hava av fasturtøku og eg taki slett ikki undir við tí og tí haldi eg tað fantastiskt at eldsbert mær selur skunnilsettir sum kvinna kemur her og fortelur hesar søgurnar tað er natúrligt at hon sum kvinna hoyrir søgurnar og hon ber tær víðari at jú tað eru nógvar kvinnur sum taka skaðavísnir og sjálvandi skulu vit vísa teimum at henda hátt sum rúðarin júst hevur lýst tað taka vit fult
ja takk fyri og eg skal lesa úr uppskotini eg skal lesa hvat stendur í uppskotinum soleiðis nær at tað ikki verður til eins gjørt hetta við at kvinnur kunnu fáa sálarlig kvøl aftan á eina fátstøku omen her stendur ísjónum uppskot um ein kvinna fær fátstøkur er endamálið við tilboðum um at stuðla henni í at koma ígjøgnum møguliga sálarligan og annan ampa av at hava fingið fram fátstøku og altso sjálvt uppskotstillarin hava sæð hesa avbjóðingina at tær hava sálarliga kvøl altso aftan á at mann arbeiðir so leingi við einum slíkum uppskoti so kemur hann ikki niðan her í løgtingi við einum uppskoti um at tær kunnu fáa sálarliga hjálp vit skal ikki vita tað at tær kunnu fáa sálarlig kvøl so altso sjálvandi er tað tær sum fáa sálarliga kvøl ið tað ikki er so hjartaliga
hetta er akkurát so heilt hjá tí at teimum gjørt so væl takk fyri at vera formaður okur hava hoyrt tað elspyrt mercedes siga eg veit ikki bundið sagt í dag men hon nevndi hvussu í gjár at tað vóru kvinnur sum høvdu allar orsøkir til at fáa fremja posttøku men sum ikki gjørt tað og vóru glaðar fyri tað og í dag hava vit so hoyrt hann at siga døgut at tað finnast kvinnur sum hava fingið posttøku og angrað tað og tað ivist í onga løtu at tað eru nógvar eisini eg havi hinum men tað er eisini kaldað fyri døguta at tað eru kvinnur sum eru glaðar fyri at tey tóku posttø sum eru glaðar fyri at eg ikki gjørdi tað har eru allir fýra møguleikar galdandi og tað sum eg hopi at hendan her er lógin fyri at gera tað er at tú fær at kunna tosa meiri opið um tað eru avbjóðingar og tað eru avgerðir at hava ella kunnataka og hava tikið soleiðis at tú grúvlar klókari og vónandi sleppur undan ella fáa minkað um talið av
eg takk fyri harra formaður eg haldi ikki eg veit eg kenni hvørhvøll ikki nakrar kvinnur sum angra tað at hon sum er feitt eitt barn angra tað at hon ikki fekk fólkutøku tað mær illt um hana eg kenni ikki nakrar slíkar kvinnur tær kvinnur sum eg kenni sum hava valt ikki at taka fólkutøku sjálvt um avbjóðingin var rættiliga stór tær eru so glaðar fyri at hava feitt eitt barn og og tað at at vit hava kvinnur sum angra at hava tikið fólkutøk tað kann eg heilsa og siga at tað veit eg bara mann sigur bara hesa løtuna eg havi sitið her í løgtinginum tað eru fleiri mann sigur á ella kontaktir ella sum hava skrivað til hvussu tær angra hvussu tær pýntar gjøgnum lívið men tað er ikki akkurát tær eg tosi um tað eru eisini nógv aðrar men enn eina ferð
ja harra formaður tað sum hevur verið tosað tey sum eru fyri hesum málunum tað er kvinnan skal ráða yvir sær sjálv yvir sínum egna kroppi og so verður vertin á øll onnur og nú vísir elspeth mercedes kunnleista eftir okkum á at ikki á ein gongd pápin skal spyrjast hoyrast altso tað tað tykist løgið tí at taka við mannfólk um ein ein maður ikki er at fáa blíva steriliseraður so sleppur hann ikki við sínum konan ikki skrivar undir so menn og ikki yvir egnum kroppi men tað sum ikki er ljókseminstin er vandanum í fríari fosturtøku eg eri ikki fyri fríari fosturtøku men forboð ber nokk heldur ikki til men tað at mann fer út við sær her fríari fosturtøkuni kemur tig ikki at gera at hetta fer at fosturtøkurnar fara at økjast hetta signalið mann sendir út er tað ikki eitt greitt signal hoyr fosturtøka so skal tað blíva meira vanligt er ikki tí
takk fyri elspætt mær setir skundastøkirpa ja takk fyri har fór mær yvirst onga løtu í at hagtølini tey fær at broytast til tað verra tað yvirst onga løtu í og eg siti tað sama eg eri ikki fyri fríarfrostøku eg eri helgt fyri forboð tí til tú onkuntíð skuma koma har til at tað stendur um lív eg hevði hugsað mær til síðst at sitera úr løgtingslóg
og hon var hundrað og tólv trýogtjúgu skundan tað ger so væl ja og hon var fyri í gjár og tað er um at verja tað ófeta barnið og her fortelja tað í uppskotinum vit og upptøkur vísa greitt hvussu fosturin verðir seg og heldur undan tá reint verður at tvingtist flyta tað úr trygga bústaðy tess eg havi eina áheitan hugsið um virðið á fostrunum takk fyri takk fyri so er tað næstra listanum røða
eg vil sær annað kirkjusvápn takk fyri harra formaður tað vóru nógv ting eg hugsaði um at líka at nevna og kanska svara upp á okkurt men tað fyrsta sum eg kundi hugsað mær at sagt tað er at biðja limirnir í rættarnevndini um at geva sær tað tíð sum skal til tað krevur kemur at krevja nógvar fungur ikki fiskætta málið ígjøgnum og eitt eitt vil eg viðmæla tað er at at seta seg niður og hyggja eftir einum filmi ella einum videobroti frá einari fólkutøku eg nevndi í gjár og eg fari at nevna tað aftur ið eg trúgvi at tað er tað mest effektiva sum skal til fyri at fáa fólk at síggja hvussu alvorligt hatta málið er eg veit eg spurdi og í einum samanhanginum og fólk vóru saman um hvussu nógv høvdu sæð ein ávísan film sum vísir einum fólktøku og beinanvegin vóru tey ein trý fýra so søgdu hatta film torið er skitjat og eg sigldi tað væl tað er so grúsomt at síggja hetta lítla livandi barnið blíva pettasundur fyrst av einum sigvi og síðani av einari tong og at síggja hvussu tað roynir at verja ikki móti hesum eg fari at viðmæla fólki sum sita her og sum sita heima um at fara inn á inn á google ella eina youtube og leita slíkt fram tað er ræðandi og eg vil pástanda at tað hevði verið tað besta sum rættarnevndin kundi investera nærar minuttir í soleiðis spurningur frá etiskt hartmann niclasen og norðurski soleiðis hvat verður tann næsta tað kann eg góða sær uppá hetta er tað fyrsta ikki eingang tað fyrsta men tað næsta tað verða tey gomlu tað við tú okur tað er øðrum londum eisini at mann sleppur av við tey gomlu tað verður tað næsta og tað kemur til føroyar eisini vissu okur ikki tora at standa upp og siga at lívið er forheilagt til at ofra tað er bara soleiðis at tú kann bara steðga ørskapinum við at reisa teg upp og siga nei tað er bara deyður friskur sum flýtur streymt tú mást reisa teg upp og tora at siga nei fyri at steðga ørskapinum tað treðar tað snýr ikki eisini um eitt her og tað bleiv nevnt í gjár og bára lækini nevndu tað í dag tá tók dømi um hann las upp eina eina fitta yrking hjá elin løggja hugaligt í morgun klapti at kona vísti mær hana hon er ein sólstrála men okur hoyrdu mær aðrar sólstrálar í gjár okur hoyrdu um jason abtón jason upp tú og ein áttón og okur hoyrdu um giannu giannu jessin og um melissu odin melissa og hdegn eg fari at mala fólkið til at fara inn og hyggja eftir søgunum hjá hesum trimum tað eru fólk sum vóru blakað til síðus ein av teimum lá í eini skrellspann tá ið ein sjúkrasystir hoyrdi hana ein onnur lá á einum borði hon lá til síðus tá ið ein sjúkrasystir hugdi at hon er ikki tey hon gekk runt í heiminum í dag tí gianna jessin hon haltar tí hon hevur mein av tí ein sólstrála hon er so sjarmerandi hon stendur hon verður inni á eg veit ikki hvussu nógv tey mala mentum og fáa talt sína søgurð frá umburðurkomnir til føroyar eisini men hon er nevnman finnað inni á netinum eisini fara at mala løgtingsfólkum og fólkum yvirhøvur til at fara og brúka tíð til hyggja eftir hesum her og síggja hvussu alvorligt er tí er hon geiskur hetta her má tosast um fyri at støkka tær tað er bara fyri at endurtaka mín sjálvur deyður fiskur sum flýtur við streyminum tú má fyri at gera eitt landið betri fyri at støkka tær á so mást tú reisa tí upp hitt er prøvað tað vóru lond sum fylgdi nást í týsklandi er blind og tey vaknaðu tú má vakna tú kann ikki lata tað ónda fáa valdið tú má royna at gera tað tú kann eg má royna at gera hvat eg kann fyri at gera heimin til eitt betri stað og um okur er einsamøll so hevur tað allíkavæl ávirkan og í flokk
hevur tað alla ávirkað tað vóru eini ting men eg havi tríggjar musettar sum eg ætli mær at brúka takk fyri
eyðiligis harpa niclasen gerst væl takk fyri harra formaður eg veit ikki um eg eri glað fyri nú ella kedd av at eg faktiskt trýsti á knappum til at viðmerkja tað sum jenni sær ræðan svaraði meg fyrst uppá natúrligvís so var tað ikki spurningur um hvat tað næsta bleiv í mun til hetta uppskotið mín spurningur gekk upp á hvat tað næsta bleiv í mun til uppskotið hjá tykkum í miðflokkinum í gjár og har var tað eg gjarna kundi tonkt mær at hugsa ella hugsa spurt er tað soleiðis nú tá mann sigur at lívið byrja við at tá ið eg geri at mann frá miðflokkinum kann eisini koma við uppskotum um at fjarna møguleikarnar fáa sær p-bolla hava sniril pisar veit ikki hvønn gongur mann brúkar meir men onnur fyribyrgjandi er tað soleiðis at at eg eri tað har okur eri og hopi at tú tímir at svara alvorðið
tú gavt upp á hatta her tí eg meini spurningin takk fyri orsaka eigin sær anna tíma svar takk fyri takk fyri
sligin sær annað kirkjusøga takk fyri at eg tiki sært mann tykkala sendi eg skal við gleði svara spurninginum um tað er alvorð ella ikki eg meiði tað alvorð men tað so spurningum stóðar upp tikið upp men handan spurningin má løgtingskvinnan stilla til fíggjarmálaráðharran hon er ekspert á hasum økinum hon veit alt um um stillar altso eg havi næstan fingið fingið inntrykk av honum fingið ein háls tí hon snakkar ikki um um nakað annað og og hon blandar alt saman altso abortu og fyribyrging og so víðari so stilla tann spurninginum til hana hon er eksperta
fyri yvir hálvfems prosent av abortum sum varð framdar í føroyum varð framdar medisins og ikki kyrurkurs bara so at at løkkinsmaðurin eisini hevur tað í menti tá hann snakkar um hvussu at abortið varð framdar eg hugsaði at í mun til uppskotið sum vit viðgjørdu í gjár sum røðan var uppskotetari til sum var eitt fólk komið á borðtbann óðansa um røðan roynir at siga tað ikki var tað tað var tað so haldi eg at tá ið røðan kemur við ja tilmælum til hvat ið vit skulu fara at hyggja eftir av video sum kundi hann fara at lisi upp á hvussu ótryggar og ólógligar abortið varð framdar kanska næst finnur vitju og hann hyggja eftir tí so sær hann
takk fyri jensin rana ger so væl tað er júst hatta sum eg ikki heilt skilji sum um fólk tey tosa um hvat verður gjørt har og har og har og og hvat hevur ein ein lækna inni í einari nevnd tá hann greiddi frá hvussu tað bleiv gjørt fyrr í føroyum okur hetta er ikki spurningur at fara aftur til fíggjan var ráðurin snakkaði um hvá ið tað hevur hann hjá frakkarbáða ella stokkar tað er ikki tað tað snýr seg um okur hava heilt annað heilsu uppskotið hjá miðflokkinum eisini sára etisartman niclasen um hvat verður tann næsta kemur at gera tað at tað verður óneyðugt í nøkrum føri í hesum vælferðarsamfelagnum sum føroyar er at biðja um eina forstøk tað verður óneyðugt tí at tað verður øll hjálp sum fer at kunna vera latin og føroyar eru ríkar nokk
heldig eru okur at okkum at lata alla ta hjálpsøkuntiltøk okur av heilsuverki og okur av fíggjarliga orku og so víðari og so víðari
takk fyri so stefan klein poulsen ger so væl ja har formaður er haldur øgiliga viktig tá mann fær allar tættir lýstir í hesum málinum eisini tað óbehagiliga og øgiliga vígdar mann ikki vendir blinda eyga til tað og amerikanarnir framleiddu ein film sum eitur on plant sum lýsir fosturtøkubranskina í usa og har er tað nokk privatiserað og øð og tað vísir hvussu øgiliga nógv pengar eru í tí og tann filmin lýsir faktiskt fosturtøkman øgiliga væl í aðra máta eisini men tað sum nokk so áhugavert við hesum filminum var at hann kom næstan ikki til føroyar hann kom til ísland hann kom faktiskt til føroyar haldi føroyar var tað fyrsta landið í europa og so kom hann til ísland og haldi filmin steðgaði har filmin bleivur eitt sindur steðgaður tí mann vil ikki síggja
sjálvandi okkum noyðast at skulu okkum gera samfelagið skulu okkum gera heimin betri sum mýkur tosa um hvussu heimin er í dag fyri at kunna gera betri tað sigur seg sjálvt men ja ein plantur sum vísti á ein ræðuligan hátt hvussu stórur fossutøkuídnaðurin er eg kallaði tað í áðni fyri málokk tí tað er tað sama á bíblium var tí tá ofraði tey tað vóru heilig dalur í ísraeli sum blivu brúktir til at ofra børn til hendan er heidna gudin á málokk og tað er eingin skeivt í at at samanbera fossutøkuídnaðurin við tað tí har eru milliardir av pengum grammur peningamenn standa aftanfyri og og og stýra tíð so so tað hevur
og her eru sterkar kreftur sum vildu ynskt at hendan longu koma í gildi í føroyum eisini takk fyri
so er tað elspurt at mær setir skunnulagsdóttir hjá sovorðið ja takk fyri harra formaður eg hugsi meg at her tað vóru tikið tretivu fólkutøkur her í føroyum um um aðri helvtina av teimum eru kvinnur ella gentubørn eg hugsi um at mann mann snakkar øgiliga javntíð javntíð kvinnan skal orðna masión hon skal ikki spyrja manninum eftir hann er akkurát sum luft hon skal orðna alt sjálvt yvir hon sum gongur við spørnum helvtin av børnunum og summi kalla tann lítla kvinnan hon verður eisini
takk fyri jensin ræna ger so væl ja mann kundi eg spurt um hvar ið systrasolitariteturin er í hasum førinum tann var kalt og kínis bara og eg kalla kalt og kínis tí at eg vil pástanda út frá mínum lívsarbeiði lívsverki at fosturtøkur eru óneyvar eg havi sitið við hesum arbeiðinum hvønn dag og eg veit hvat eg tann henda tá ið tú fer inn í eitt mál og finnur trupulleikan vitst tú bara hoyra orðið eg ynski fosturtøku og so fer eg í gongd við at skipa pappírini tað er eitt men vitst tú fer inn og spyr hvat er orsøkin til fosturtøkuynskið orsøkin er ongantíð barnið jú tá sann tú eingin mamma vil sleppa av við barnið barnið er ongantíð tann veruliga orsøkin tað er altan ein onnur orsøkin
og finna og loysa og okur eru tú fantastisk støðugfør at okur hava møguleikar fyri tað tann fyrr
so er tað erling eitur skorið hjá svøvnum ja takk fyri eg eg eri púra samdur við jensi at ræna um at okum má loysa øll problemur her í føroyum at okum má klára at taka okum av øllum viðurskipunum her í landinum og at okusta eisini veita allan ta hjálp sum okum upp á nakran máta kunnu gera men støðan er tann at sjálvt um mann veitur alla hugsandi hjálp nú hevur jens verið rænað við henni á tí sum lækni at hann hevur fingið kvinnurin og sum hann hevur hjálpt upp á ymsar mátar burtur úr eisini her har mann hevur umgangið við fosturtøku men óansett hvat hvussu langt mann kann fara so verða tað kvinnur sum framvegis velja fosturtøku og vit so okur ikki gera tað her so fara tær av landinum ella fara tær at gera tað ólógliga hvat hvat er tað sum jens rænað fyrstilla sær at fyrstilla sær bara at tað er fínt vist at bara verða eksporterað so gongur tað bara fyri seg í danmark ella forboð ímóti at fara til danmarkar við sum hann er
takk fyri jens arana gerstøða ná okur er ikki samdur í útgangsstøðinum fyri handan spurningin altso er tað eitt skot heldur tað at tað fara altíð at vera kvinnur sum vilja sleppa av barni eg sigi nei eg góðtaki tað slett ikki tann dagin tá ið tað verður verður tá ið tann hugsanin verður broytt tá ið kvinnur finnur í dagin men tað er ikki barnið sum er problem tað er barninum aftur tá hon verður vakt í samfelagnum tann dagin tá verður tað ikki ein spurningur um at fáa tikið av fostur fostur er ongantíð eitt góði skot fostur er ongantíð problemið tað er altíð eitt annað problem tú mást fara og finna tað akkurát læknin sum situr við henni við einum persentum sum er ilt í út í fingrarnar hann finnur øgiliga skjóttur útav hvat problemið er loyst tað hann tær ikki skapara hondina av
hvat okur gera um fólk tú upp um álinum í hesum uppskotinum takk fyri
so er tað kristianna vinterpoulsen gerst væl takk fyri ja jensarana hann tosar um galdskap jensarana samanber hetta her uppskotið sum gevur kvinnum møguleika at taka abort til tólvtu viku hann samanber tað við næsi týskland hann tosar um at tað næsta verður at vit fær sleppa okkum av við okkara gomlu jensarana er lækni eg haldi virkiliga ikki at jensarana eigur at standa ting sín trøaraballi og tosa í sovorðnum galdskap
tabbi sum hann hevur gjørt nú takk fyri takk fyri royna vandákuni eitt sindur um orðini
ja sær hann ikki í svøvn takk fyri men spurningurin altso munurin millum okkum bæði er tað at eg síggi barnið og og og kristianar vinterpoulsen sær ikki barnið og vil ikki snakka um deildur altso tað er akkurát sum struturin høvdu niður í sandin hvørki síggja ella hoyra her hetta uppskotið leggur upp til at ofra børn frægari enn tað ringasta sum verður gjørt í heiminum í dag sum er gjørt um tíðirnar mann mann tekur lívið av børnum tað hava okur ikki loyvi til okur tvørturímóti rætta hondarnar út til foreldrini til mammuna og til barnið og siga vælkomi og okur skulu taka tær av tær við mammuna tú skalt bera barnið heim og okur taka okkum av tí barnum sum tú ber heim tí okur hava møguleikur fyri tí tað skal vera so
ferðsælja vælkomin sum borgar í føroyum takk fyri takk fyri so er tað landsstýrismaðurin
ja tú kanst sum petersen ger so takk fyri mær og takk til framtøkufólkini fyri eitt higartil øh sigiligt og hampiligt orðaskifti haldi eg haldi eg eftir røðiliga trupult mál og tað verður so nógvar kenslur so stóra takk fyri tað galdandi lóg um fólkstøku hon er frá nítjan hundrað og seksoghálvtrýss tað er áttaogtrýss ár síðani eg haldi at mann kann væl vilja siga at lógin er at úrslita sínari og er upp á øgiliga nógvar mátar ótíðarhóskandi tað hava fleiri framsøgufólk verið inni á og galdandi lóg hevur eisini nógvar neiligar avleiðingar sum dømi so fara kvinnur av landinum at fáa fólkstøkuframda tey kunnu fáa eina framda undir ótryggum óskipaðum viðurskiftum vit vita ikki hvussu nógvar men vit vita tað fyri fram eisini at vit sæðu dømir um at mann innflytur heilivág inn ólógliga sum uttan vegleiðing frá læknan kann vera rættiliga vandamikið og enntá lívs hættisligt at taka hann økið hevur verið felags mál men í tvey túsund og átjan so yvirtóku vit persónshúsfólka og arvarættin og tóku sostatt formliga ábyrgdina av lógkominum tá tað hevur sjálvandi verið nógv orðaskifti um hetta økið fyri tað bæði áðrenn og aftan á yvirtøkuna men kanska serliga seinastu árini og har haldi eg at mann skal fegnast um at at tað kjakið er sprottið úr vilsamfelagnum einstakir borgarar sum sláa seg saman til frama fyri eitt mál tað verður seg fyri fríum vali ella fyri lívið tað hevur lagt trýst á okkum politikarar at taka málið upp og tað haldi eg alt annað líka er eitt heilsutekin fyri fólkaræði á summari tvey túsund og trýogtjúgu tóku eg tað avgerð at vit fáa endurskoðan á fólktøkulógina tá ið siga vit so meini eg kanska meira eg tí at hetta er ikki eitt mál hjá samgonguni og samgongu umboðini eru eisini bert bundin av sínari egnu samføring í hesum máli eg skilji at læna um at tað samgaldandi jarnstøðuna ella vist tað hevur síðani verið eitt drúgt og langt arbeiða snøgga saman eitt lógaruppskot sum skal nýtímans gera lógina til tað samfelagið sum vit liva í og tann hugburðin sum vit hava vit hava havt undanhoyringar eg meini tað vóru fimtan undanhoyringar fólk sum hava verið inni og sagt sína hugsan og tá haldi eg tað var øgiliga greitt at ein stórur meiriluti sum høvdu somu sjónarmið tá ið tað kom til stóru linjurnar í einari líggjari lóð sum eg hevði uppskotið skal tískil ikki síggjast bert sum eitt politiskt avrik men kanska nokk í størri mun og so sanniliga eisini eitt fakligt avrik vit hava eisini hugt eftir hvussu mann ger í okkara grannalondum og nei tað skert ikki burtur og tað hevur eisini verið nevnt her í dag at uppskotið í stóran mun líkist loysnum ið mann hevur í danmark samstundis hava vit eisini kallað inn allar politisku flokkarnar og hava tosað um hvussu ein nýggj lóg kundi sæð út eg fari at nýta høvið at upplýsa uppskotið heilt stutt endamálið er sjálvandi at geva lógina eina hart tiltrongda dagføring nakað sum vit øll hava tikið undir við í øllum førum higartilum endamálið at geva rættarstøðuna greiða bæði fyri kvinnur og læknar at javnseta kvinnur og at staðfesta ein sjálvsavgerðarætt hjá kvinnum hetta er kanska tað sum ósemjan í stóran mun snýr seg um og endamálið er sjálvandi eisini at halda talið á fosturtøkum so lágt sum til ber so lágt sum gjørligt og ikki hægri enn neyðugt vit kunnu av góðum orsøkum ikki siga hvussu hetta fer at ávirka fosturtøkutalið um hetta uppskotið verður samtykt tað kann vera at tað hækkar í veturbyrjanini tí tær kvinnar sum í dag fara uttananda í til danmarkar dømis at gera tað gera tað í føroyum í staðin og koma tey tískil við okkara hagtøl ikki bara atgongdin sum ger av hvussu nógvar fosturtøkur verða framdar kringumstøðurnar eru somuleiðis púra avgerandi fyri hvør gongdin verður fosturtøkutalið toppaði í danmark í nítjan hundrað og fimmoghálvfjerðs tá vóru áleið haldið tá vóru sjeyogtjúgu túsund fosturtøkur framdar í dag er tað talið niðri á fjúrtan túsund og sjey hundrað og lógin er nøkulunda tann saman so tað sigur mær sum ikki sum at tað eru onnur viðurskiftir sum gera seg galdandi fyri hvussu talið er ella hv og eg havi higartil ikki tímað at fara inn í hasa diskussiónina tí at eg haldi at tað er ikki ein rættvísgerandi myndag hvat ið vit tosa um tað er rætt at tað er frítt til eitt vist tí eftir uppskotinum krevst ikki loyvi um kvinnan skal fáa fostøkuframda eftir tólvtu viku men eftir hetta eru treytir talan er sostatt ikki um eitt frítt val ella fría fosturtøku tí har eru avmarkingar á um hann samanber við galdandi lóg so er talan enntá um eina herðing tí markið í dag er sekstan vikur mann tosar um liberalisering og herðing fyri hvønn í mun til hvat tað blívur eitt sindur av omsons til at tosa um heldur enn at fyri seg halda seg til málið eisini verður orðingin frí fosturtøka haldi eg nýtt til at geva fólki eina mynd av at hetta verður eitt slag av fyribyrging ella hillavørðu og har havi eg bara hug at siga at antin hava hesi fólkini ikki skilt ella kunnu tey ikki skilja hvat tað er at fara ígjøgnum eina fosturtøku vit hava roynt at tikið hædd fyri kvinnuna við at hon hevur ein sjálvsavgerðarrætt innan eitt ávíst mark og tað eftir hetta markið skulu vera avgerandi orsøkir fyri undantøku og við hesum haldi eg taka vit eisini hædd fyri fostur nær lívið ella persónleiki byrjar tað er enn ein opin spurningur fyri flest onnur enn miðflokkin í øllum førinum at siga seg vita við so stórari vissu sum summi haldi eg vera nokk so næsadjart nær lív verður til menniskja og fær persónleika er mann ikki samdurum og tað veldst eisini um samanhang spurningurin er bæði vísindaligur átrúnaðarligur heimspekingarligur og løgfrøðiligur at siga seg vita hetta er týs skil í mínum hugaheimi fullkomið stórlati summi halda at tað eru uppskotið er kollveftandi tað er rætt nógvar broytingar bæði stórar og smáar ið eru í mínum nógvu mínum hugaheimi nógvar broytingar sum gera lógina til tað betra men tað er bert um tú setir tað upp ímóti galdandi lóg frá nítjan hundrað og seksoghálvtrýss samanber mann uppskotið við praktiska veruleikan í dag so er hetta eingin kollvelting talan er kanska meira hinvegin um at staðfesta verandi mannagongdir við lóg vit hava umframt spurningin um fosturtøku sjálvandi eisini viðgjørt spurningin um ráðgeving væl vitandi um at hon er púra avgerandi fyri og púra grundleggjandi fyri at kvinnur kunnu taka støðu út frá einum upplýsum grundarlagi vit hava týskt brúkt nógv orka uppá tað ráðgeving bæði áðrenn undir og aftaná men hóast læknin skal kunna og vegleiða um ráðgeving er hetta ikki eitt krav at kvinnan skal taka av talan er týskt um eitt tilboð eitt rættiliga týdningarmikið tilboð somuleiðis so hevur tað sum sagt verið fylt nógv av viðgerð kringumstøðurnar hoyringspartarnir hildu allir sum ein og tað vóru vit samd í at kringumstøðurnar eru avgerandi fyri hvussu høgt ella lágt fosturtøkutalið verður árliga tað kann vera almannarveitingar barturskipan seksuálundirvísing bústaðarmøguleikarsterilistatiónslóg ættleiðingarlóg bæði fyri at nevna nøkur dømi og vit eru púra samd í at hesin viðurskifti skulu vera góð og at mann skal sterna í móti at gera ábøtur leypandi so hesa hesi ikki gerast atgoldin til at ein kvinna ynskir sær fosturtøku landsstýrismaðurin í barnoyundirvísingamálum gjóni nolsø joensen hann arbeiðir við eina dagførda námsætlan har sum dentur verður lagdur á betri seksuálundirvísing somuleiðis hevur ingilin dittursen strømm landsstýrismaðurin í umhvørvismálum lagt fram uppskot um at besta um barturskipanina og eisini kemur ein meira umfatandi uppskot seinni har afturat so hevur hon eisini arbeitt við at stuðla upp undir eina meira fjølbroyttan bústaðarmarkna við størri útbogi eg havi sum landsstýrismaður eisini ætlanir um at endurskoða ættleiðingarlóg nevnd her nakrar ferðir tað er nógv annað eg kundi fara inná eg kundi í grundini staðið her í fleiri tímar og tað hugsað mong tykkara uttan at eg hevði eisini at tit kundu men eg haldi at veruleiðis er tann at fólk tøkur hava altíð og fara altíð at fara fram so ella so spurningurin er í størri mun hvussu vit sum hava ábyrgd av okkara samfelag og okkara borgarum fyri at halda okkum til tann veruleikan mann kann tosa um at verja lív um at lívið byrjar við gittuna og at lívið verður heilagt og sum framvegis tað við er fulla virðing men vit eru vald at stjórna og vit eru vald at lóggeva at tryggja og uppræt halda rættindi at hava greiða lóggávu og at verja um rættartrygdina og mann vil bara krøkja seg upp í at lívið er heilagt og byrjar við gittuna so skyldar mann at svara upp á hvat mann ger um talan er um neytøku um lív stendur móti lívið ella hvat mann ger við eftirgjørdu gittunaðin har fer ein giting fram skal tað eisini bannast skal mann steðga við at hjálpa fólki við at koma at fáa børn tí at lívið byrjar við gittunaðin og mann vil kritisera so haldi eg at mann skyldar fólki at koma við ein alternativ og hóast miðflokkurin er komin við einum boði so havi eg einki sæð enn sum mann kann brúka í veruliga lívinum har má eg bara vera bert sein tað lættasti hevði væl verið hjá mær at sagt hetta er eitt trupult mál og fólk eru ikki samd so eg fari at lata tað liggja tí tað er lættasta so kundi eg læna meg afturá og latið staðið til
vit fóru at spyrja formannin um eg kann fáa ein hálvan minutt afturat til tað havi eg valt at sagt nei vit hava eina ábyrgd at bera seg undan at taka hond um evnið er feikt at smíða góða tíðarhóskandi og væl úr hondum greidda lóggávu sum byggur á fakliga vitan rættartrygd og javnvág tað er okkara uppgáva fólkið hevur útpeikað okkum til at útinna hesa uppgávuna vit skylda okkara borgarum eisini at taka hond um trupul evnið eisini um tropið haðiligt eisini um hann stúrir fyri at missa atkvøður og eisini um fólk eru grundleggjandi ósamd fólkaræði snýr seg um at finna loysnir í felag og eg eri komin við einum uppskoti um eina loysn ið vóni at vit kunnu finna eina loysn í felag hetta uppskotið kann eg í øllum førum fult og heilt standa inn fyri men um broytingar kunnu økið um undirtøkuna so haldi eg somuleiðis at mann eigur at vera opin vit kunnu so illa loyvi okkum at halda fram við varandi lóg tað er í mínum huga heimi ábyrgdarloysi takk fyri og so eru fleiri við
merkingar stefan kleim poulsen ger so væl harra formaður landsstýrismaðurin hann parkerar framvegis spurningin og tekst ikki støðu til hann um nær lívið byrjar læknavísindin er øgiliga greið at lívið byrjar við gittuna og tað er tá menniskja byrjar at mennast landsstýrismaðurin sipar eg veit ikki tá tað ikki má hann blundar tá tú kemur til hendan spurningin og eg fari at endurtaka tað tað er tað sama sum at siga at tað er eingin endaliga niðurstøða um at jørðin er rund og so er bóltin farin á rull og so kunnu vit seta spurning við øll møgulig grundleggjandi ting í okkara samfelag og tí vil eg enn eina ferð spyrja landsstýrismannin tað kemur einki framýti um í uppskotinum hevur hann ongar gipri tankar um nær lívið byrjar takk fyri
bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koyr bjarni koy
bjarni korvarsson petersen ger sovn takk fyri teir ára formaður vit vita at jørðin er rund tí at vit hava eina ørgrynna av prógvum um at jørðin er rund nær lívið byrjar er ein definitiónspurningur og tað er ein spurningur sum botnar um júra og heimspeki átrúna og so framvegis og eg haldi tað er eitt sindur snavurskykt at halda seg vita sannleikan í tí spurningunum tað er nakað mann hevur diskuterað í fleiri hundrað um ikki fleiri túsund ár tað er ein spurningur sum nógvur aðrir og sum eg segði røðuni so haldi eg tað er øgiliga næsagjart at siga at mann veit nær lívið byrjar og tey sum siga seg vita skylda somuleiðis eisini at svara upp á teir logisku konsekvensurnar av at lívið byrjar við gittuna millum annað tað eftirgjørdan gittuna tekur miðflokkan undir við at banna ivf ísáing um teir eru konsistentir so siga teir ja men tað kundi eg kanska svara upp
eg brúkti eitt sindur av mínum talutíð til at seta fyrispurningar til landsstýrismannin men hann svaraði ikki men eg kann bara biðja orðið aftur og spyrja einaferð træt so kann hann eitt stakka orðið aftur og kanska svara tá men nú sigur hann eitt galdandi lóg trongil dagførum gomul trongil dagføringar og so brúkar mann tí donsku lógina sum er yvir hálvtrýss ára gomul eg fari at spyrja hann hvat í hesum uppskotinum er ikki tikið úr gomlu lógini sum er galdandi danmark og so nevnir hann at fólk vælja alternativar loysnir millum annað innflyta heilivág eg vil ikki soleiðis nærna bara at apotekst
takk fyri bjarni koyra sum petersen ger sovæl takk fyri til tann seinasta spurningin so segði eg at fólk ólógliga innflyta heilivág til tær verður smuglaðina tað hevur apoteksverkið flýtið við at gera til tann fyrra spurningin hvørt hetta her er hvat býtir frá í mun til tær donska ásetingarnar so er tað eingin loyna at tað í stóran mun byggur á lóggávuna sum hann hevur í danmark tað kundi væl verið øðrvísi mann kundi gjørt í størri mun sum hann ger í í íslandi ella norra ella hvørt hann sínum men vit hava valt østin tí at tað sum hoyringspartarnir hava víst á og tað er eisini tað sum eg haldi tað hevur ljóðað hevur verið so snøggulunda politisk undirtøka fyri eitt dømi sum býtir frá er millum annað tað at samráðið í føroyum hava vit eitt samráð tí vit eru eitt lítið samfelag í danmark hevur mann fleiri samráðar regiunalt sum var av regiónunum
takk fyri hervør pálsdóttir gjørt so væl takk fyri eg haldi at at landsstýrismaðurin rakti øgiliga væl í røðum hjá sær hvat tað snýr seg um og móti endanum tá hann segði at at hetta er tað ábyrgdarfull at gera tað lættast hevði verið at einki er gjørt og tað er púra samdýgd tí haldi eg at landsstýrismaðurin eigur rót fyri at hann hevur havt tað dirvið at fara í gongd við hetta arbeiðið sum einki landsstýri okk annars hevur gjørt tí tað er uppá absolutt uppá tíðina at vit fáa eina n lógina her í tinginum og at politikarar vit sum eru vald her at gera lógina í føroyum faktiskt geva til kennar hvat vit halda
takk fyri landsstýrismaðurin ger so væl takk fyri at forma mær og takk klørvir pálsøtur fyri fyri fólkri og orðini tað er við eitt sindur blandaðum kenslum at eg komi við hasum uppskotinum tí eg veit at tað elvir til reaktiónir og fólk eru ósamd og mann verður kanska eitt sindur útsettur av tí sama men eg kundi illa sita sum landsstýrismaður avvarandi av øsnum og siga at vit lata tað liggja tí aftur eitt eymt mál og eg haldi at vit hava eina ábyrgd bæði landsstýri og løgtingi at dagføra allar løggávur eisini ta so tað haldi eg er neyðugt harafturat haldi eg eisini at at tað hevur verið stór undirtøka meiningakanning aftaná meiningakanning vísir at føroyingurin tekur undir við at lóggávan skal dagførast hvat um so skal dagførast til er kanska ein øðrvísi spurningur men eg haldi at tær feskastu meiningakanningarnar vísa at fólk taka undir við tí loysnum sum sum eg sum landsstýrismaður haldi
takk fyri tann gamla lógin hevur verið galdandi alt ov leingi og sum vil somulei taka landsstýrismanninum fyri at tað er sjálvsavgerðarrætturin hjá kvinnuni sum er útgangsstøðið fyri lógini avgerðarrætturin til lív heilsu og familjubøt plannlegging sum er snúningsásin í hesum uppskotinum hetta er sjálvandi eitt trupult mál og tað eru sterkar meiningar um hetta málið sum vit hava hoyrt her í dag men sjáldan er tann lætta avgerðin
takk fyri lastursmaðurin gerst væl takk fyri ára formaður og somuleiðis takk til liljun í veiði fyri orðini eg haldi at vit hava rakt eitt eitt punkt sum fólk so ella so áttu at kunna tikið undir við vistu ikki vóru heilt grundleggjandi orsøkir fyri at mann var ímóti uppskotinum í grundini haldi eg at hetta er eitt nokk so moderat uppskot hetta er ein tillaging sum svarar til tann veruleikan vit liva í í dag kommunulæknanir siga tað at tað í stóran mun er atgongd til fólkstøku og upp á nógvar aðrar mátar so haldi eg eisini at hendan lógin endurspeglar galdandi praksis so upp á tann mátan er tað ikki so kollveltandi og eg haldi at eg upprikti at haldi at fólk burdu tikið hetta uppskotið fyri hvat tey eru sann hetta er í ordan tí at hvørji eru alternativini mann má kunna svara upp á hvussu man annars hevði gjørt tað skal mann hava ein positivan list av kriterium fyri nær mann kann fáa fólkstøku men negativan list av kriterium fyri nær mann ikki kann hava fólkstøku skal tað verða bannað heilt einki av hasum fungera vit í veruliga lívinum og tí má tað vera
takk fyri karlot hergarð sundursvág takk fyri harra formaður nú bleiv tað tað bera hyggjaklapp eg ætlaði eisini at brúka orðið dyrrurvøð men heldur brúka orðið áræði og trestið takka landsstýrismannin fyri at koma eina uppskotið so at føroya løgting kann taka eina avgerð í hesum málum sum sagt hevur ligið leingi og úlmað og næstan siga spilt tað politiska landslagið alt for leingi
takk fyri landsstýrismaðurin gerst væl takk fyri tær formaður til til líka við at landsstýrismaðurin fór at eta hjálkar men hatta vísir haldi eg at fyri summi er hetta øgiliga týdningarmikið eitt principielt mál bæði hendanvegin og handanvegin á tí einu síni fái eg viðmerkingar um at eg skal fáa eitt harða klapp fyri at vera komin við hesum her ímeðan aðrar røddir vilja vera við at hetta er royndirkaður ónskapur hetta er at týna børn og so framvegis tað vísir eitt sindur at okkara heimsmyndir eru so grundleggjandi ymiskar at tað blívur trupult at hava hetta orðaskiftið men tá ið tað er sagt so haldi eg orðaskiftið hevur í grundini verið rættiliga siðiligt og hampiligt og tað er eg øgiliga glaður fyri eg eri sjálvandi ikki so glaður fyri nakað av teimum ákærinum sum eg fái við at koma við hesum uppskotinum um at eg at eg bæði geri hettar og hattar tí at eg kenni meg ikki aftur í
takk fyri sovorðið jørgen niclasen ger so væl harra formaður landsstýrismaðurin hevur fleiri ferðir pástæði at tað eru nógv sum fara til danmarkar at taka fosturtøku hvar hevur hann tey tølini frá eg kenni eingi sovorðni tøl sjúr skoli royndi at producera sovorðni tøl og tað vísti seg at tað var tað reina lygd av tey tølini hvar hevur hann tað frá er tú yvirhøvur nakað og so sigur mann at henda lógin er so gomul áttaogtrýss níggju sjeyogtrýss ár og tí nógv for gamal men so tykk tær eina einoghálvtrýss ára gamla lóðstaðin fyri ikki um har er so øgiliga í munur á men hendan einoghálvtrýss ára gamla danska lógin hana kopiera mann og ger frí á fosturtøku í føroyum hetta er ikki nakað millum ting hvussu ber tað til at landsstýrismaðurin læt vera við at kopiera ta paragraffuna sum gav fólki í heilsustartfólki sum at siga samvitskufrælsi til at siga nei til at gjøgnumføra fosturtøku hví er tann
takk fyri harra formaður til tað fyrsta so viðgekk eg haldi eg sjálv rættiliga erliga at tað eru bara ábendingar um at fólk fara vit hava ikki neyv tøl upp á tað og eg veit at javnaðarflokkurin á fólkatingi gjørdi eina roynd at koma við nøkrum tølum men tey vóru kanska ikki so eftirfarandi so tað er nakað vit vita tí at fólk siga frá at tey vita um tað og tað eru fólk summi sum sjálvi viðganga tað um at tað er eitt millumting eg haldi eftir eitt millumting vit hava valt at lækka vikutal frá sekstan niðri í tólv og givið ein sjálvsavgerðarætt til kvinnurnar upp til tólvtu viku og so treytir aftaná tólvtu viku tað er væl eitt millumting tað er eitt millumting millum at tað er annað fullkomiliga sum miðflokkurin skeyt upp í gjár og at tað er fullkomiliga opið sum eingin hugsandi persónur hevði komið við til tað síðsta við samvitsku ásetingina so er tað nakað sum vit viðgjørdu í ráðnum og vit hildu at tað hevði
fraktiskar avbjóðingar hava tað í lógini men reelt í heilsuvekkinum verður eingin tvingaður til at gera til at fremja eina postøku sum tað er sum tað hevði verið og tað er eingin áseting um tað í galdandi lógu heldur
takk tá fyri hvussu annaðar við teg fólk sum ger so væl takk fyri eg fari eisini at takka landsstýrismaðurinum fyri at hava borið hetta her lógaruppskotið í tingi ein hálvfjerðs ára gomul lóg fyri at brúka orðingina hjá haldburði og vest granskara eitt ikki mál hevur tað verið øll ikki áðrenn eg og nú hevur landsstýrismaðurin í staðin fyri at velja tað lættasta sum er einki at gera hann hevur valt at bera tí tingið hevur vit tað umrøtt í dag og har vit rættarnevndini fara at viðgera tað hetta er ein henda raðsetingin at tað er kvinnur sum kunnu velja fólkstýrtøku til tólvtu vikur tá ið gravitetið hesum taki eg fult undir við og eg fari bara at takka landsstýrismaðurinum
takk fyri landsstýrismærðurin gerst væl takk fyri mær og takk til kristian og vinda poulsen fyri viðmerkingina eg síggi fram til at verða kallaður inn til rættarnevndina at svara upp á spurningar tí at tað eru uttan iva nógv ivamál og nógvir spurningar sum sum limir rættarnevndini nokk hava eisini enn aftan á hesa fyrstu viðgerðina og eg vóni eisini at tey fara at kalla nógvar partar inn so eisini at tey finna út av at hetta er faktiskt tað sum bróðurparturin tekur undir við altso fakmyndugleikar fakfeløg sjúkrahúsverk kommunulæknar tað er bara at velja úr listanum tað er at kalla øll sum taka undir við teir stóru linjurnar í hesum uppskotinum við undantaki av tveimum felag
skapum sum aktivt arbeiða fyri at verja tað ófata barnina so er tað lastralistan tað er løgmaður
ger tú tá takk fyri harra formaður til viðgerðir er eitt uppskot frá landsstýrismanninum í lógarmálum bjarnar kárasom petersen um at broyta fólkutøkulógina og lat meg fyrst siga at sum tær flestu nokk vita so stendur tí samgonguskjalinum ella hetta er ikki ein samgongumál tí tosi eg sjálvandi ikki vegna samgonguna her uppi á tingkursrøðarpalli men bara vegna meg sjálvan og og tað er soleiðis at at talan er um at at mangan hevur verið soleiðis at vit hava viðgjørt mál her á løgtingi sum mann hevur sagt onkuntíð at tað er etismál har eg kanska sjálvur havi hildið tað er ikki eitt etismál og rættiliga oftani hava viðgjørt mál her uppi sum mann heldur sekkjur etismál sum eg haldi at tað er absolutt eitt etismál tað kann bæði vera sosialmál og tað kann vera fiskivinnumál og tað kann vera uttanurgismál og so framvegis hetta málið haldi eg at tey flestu eru samd um at tað er eitt etismál tí at tað er eitt mál sum er ikki bara trupult men tað eru eisini nógv ymisk atlit og atlit sum ikki kunnu sameinast um mann kann siga tað um tann mátan og tí er eingin ivri um at tað er eitt trupult etismál tað kann mann ikki fara uttanum so mær ikki trupult at eingin hevur torað at viðgjørt tað á løgtingi áður ella ongantíð fyrr kunnu tað tikið støðugt til í føroyum hvussu orsaka at jennissara markera eg miðflokkan havt eitt uppskot áður at tað er hvussu verður sjáldan at mann viðgjørt tað her být at kunna tikið støðu til á løgtinginum hvussu skal at borðsluóðgávandi føroyum verða tí skal eg takka bæði landsstýrismanninum í lógarmálum bjanda karlsson petersen at koma við hesum uppskotinum og eisini miðflokkinum at koma við einum øðrum uppskoti sjálvt um tær peika í pørtum átt so gera tað hvussu er løgtinginum møguleika til at viðgera hendan spurningin tá hetta er ein álvarsamur spurningur ella nokk meira kvinnur enn menn og hóast vit eru ósamd og tað kann skapa split í samfelagnum tá vit tosa um hetta málið so er tað okkurt sum eg haldi vit í samdum øll inni her í samdum dag at tað eigur at vera eitt aðalmál at talið av borðstrøðum er so lágd sum møguligt og tað kunnu vit ikki alt vit kunnu ávirka í politikki sum politikarar men vit kunnu gera nógv ting soleiðis at bæði at at øll kunnu ikki vera orsøk til at eina ung kvinna ella genta gjørt við barn tí hon ikki hevur haldsøksu á alundirvísing ella ikki hevur kennrið til privatisjón ella ikki hevur fingið atgongd til privatisjón tað er so eitt og so er tað eisini tað sosiala og fíggjarliga at mann ikki setir fólk í eina støðu at tey ikki hava takað úr høvdi ella ikki rætt til at fáa mat í munnuni sum framvegis soleiðis at tey ikki síggja annan útveð enn at velja at bort hóast tey kanska høvdu ynskt okkurt annað tað kunnu vit politiskt gera nakað við og tað eiga vit um vit hyggja eftir galdandi lóggávu í føroyum í dag so haldi vit at vit mugu siga um vit samanlíkna við okkara grannalond so hava vit eina restruktiva lóg í føroyum samanlíkna við okkara grannalond men so er spurningurin hvussu virkar hendan lógin í praksis soleiðis sum eg skilji útá tað er bæði út frá tí sum eg havi lisið og eisini tað sum eg hoyri tá ið eg tosi við bæði kvinnur og tosi við læknar er tað rættiliga ymiskt hvussu tað verður praktiserað í praksis vit hava læknar sum um mann kann kalla tað fyri konservativt ella umsita lógina konservativt og als vit siga nei so hava vit aðrar læknar sum eru rímiliga konservativir og siga sum oftans nei vit hava læknar sum eru meira liberalir sum siga oftani ja og so heilt liberalar sum siga so siga altíða og tað eigur í rættarsamfelagi at vera ein avbjóðing í sjónum sær tí á rættarsamfelagi so eiga øll at vera líka fyri lógini og ikki vera gjørt ymiskt alt annað upp á hvønn lækna viðkomandi kemur til so tað er ein avbjóðing fyri rættartrygdina galdandi praksis so ið so lógin verður útdynt í dag og so síggja vit eisini nakrar avbjóðingar við galdandi lógávu sum mann kann avnokta men men verður altíð altso eg haldi at tað er nógv prógv fyri at tað er soleiðis og tað hoyrir mann bæði beinleiðis frá kvinnum og mann kann lesa tað í tølum og aðrastaðnis eitt er at vit hava tað sum mann kallar fyri lækna og shopping tá mann sigur at tú fert til ein lækna og fært til ein leið og tú øgiliga hann er fegin vilt hava eitt ja so fert tú til ein annan lækna sum tú hoyrt um oftani siga ja tað er kanska ikki eitt óheppin máti at ókeypa uppá soleiðis at fólk ganga runt og leita inntil tey fáa ja frá einum læknan og tað hava vit í føroyum tað hoyrir mann frá kvinnum og so er tað eitt sum var uppkomt uppbeint í áðni tá undan færna røðar var við tingsrøðarpalli og sum onkur kalla fyri abort útlegd tað er at føroyskar kvinnur sum ikki huga á portrið í føroyum velja at fara av landinum uppá portrið og mann kann gott royna og siga at tað ikki er so men tá kvinnur sjálvar fortelja at tað er so skangið útflatar passar og tann hittar ikki nokta veruleikan so mann spyrja hvussu útbreitt er tað og har var ein kanning sum javnaðarflokkan fólkatingi gjørdi í tvey túsund og tveyogtjúgu so vísti tað at tvífalt so nógvar føroyskar kvinnur fingu abort í danmark sum í føroyum so koma tær tá mær til at spyrna tekin við tølini men tí í tími tølini sær mann ikki hvussu kvinnurnar búgva í føroyum ella búgva í danmark tað er rætt men so vit hyggja eftir hvussu nógvar kvinnur føroyskar kvinnur eru í burðarføroyum aldri í føroyum og hvussu nógvar føroyskar kvinnur búgva í danmark í burðarføroyum aldri so er tað sirka fimm ferðast nógvar kvinnur í føroyum sum í danmark føroyskar kvinnur tí er tað rætt til at sannløgd uttan man tær størri partin av hesum tølunum eru kvinnur sum búgva í føroyum tað vil siga at vit fremja fleiri abortir í danmark enn í føroyum føroyskar kvinnur er sannlíkt uttan at eg kann siga at tølini eru hundrað prosent tí tað ber ikki til vit hava ikki tey tølunum og so er tað tað síðsta sum eg kann seta mest óheppna tað er at vit síggja eisini og vita tú altíð verður soleiðis í øllum samfeløgum eisini í føroyum at tað eru nakrar ólógligar abortir fyrr var tað gasta gjørt upp á ein øgiligani óbehagiliga máta sum mann hevur hoyrt um søgur og lisið um hvussu framvegis meðan tað kannst tú hava gjørt tað um ein annan máta í dag og landsstýrismaðurin er av tí at tað ber til at keypa abort heilivág á netinum tað er ólógligt men tað verður gjørt og tá mann ger tað so er tað ein ótrekabort sum kann hava álvarsliga fylgjur fyri tað kvinnuna sum ger tað uttanum heilsumerki og ynskja vit tað sum samfeløg vit kunnu gott halda at tað er skeivt vit kunnu lóggeva móti eg eri lógigur í dag men tað fer fram allíkavæl tá ið vit mugu eisini síggja í eyguni og so hava vit nakrar aktørar í hesum málinum segði at mann kalla aktørar tá tað ljóðar so illa kalt men vit hava sjálvandi læknar og vit hava kvinnur og so hava vit fostur tá ið vit taka læknarnir so er ein kanning gjørd eg minnist at tað var heilt nýggj tveyogtrýss trýogtrýss ella harðar leið tveyogtjúgu kanska og ímillum læknar í føroyum har eg haldi at tað var níggjuogfýrs prosent av læknum í føroyum sum siga vit vilja ikki hava avgerðina vit vilja hava kvinnan skal taka avgerðina skulu vit sum løgting so tvinga læknar ímóti sínum vilja til at taka hesa avgerðina tað var siga vit siga at læknar ímóti sínum vilja skulu taka eina avgerð um eina kvinnu ímóti viljan hjá kvinnuni er tað ein heppin rættarstøða at hava tað er hvussu nakar vit eiga at spyrja okkurt sjálvi um ein onnur avbjóðing tú lætst seg eina grein fyri stuttum har tað var ein kvinna í føroyum sum heilt ung gjørdist við barn og gjarna vildi hava bort hon fer so læknan hjá sær sum ikki ordiliga vildi játta hesa borðsuna men við tey hann segði helgi nei ella honin var ikki um hvønn kynlæknuverð bað hon koma aftur vikuna aftur og hon koma aftur fekk helgi endaði svar frá læknanum og so dró tað eitt sindur út og so endaði tað við at hon mátti fara niðri til danmarkar at taka bort men tað var hon komin so langt á tetunum at mann ikki kundi fáa eina mediska abort men fáa eina skurðviðgerð og so er spurningurin at so vist mann líka mær ikki mann er fyri ella ímóti ikki mann er bort so róptu vit øll ikki at tað tykist so tíðliga frá tetunum sum møguligt og tað forðar kanska eisini galdandi lóggáva fyri tá mann hevur læknaskjapping og mann endar kanska við at fara av landinum at gera hana at hagtølini í føroyum fara at siga ið hvussu er fyri sum er samtykt í ár og hvussu er fyri næsta ár ella komandi árið at tølini fara upp vit fáa at fáa fleiri at borttølum í hagtølunum men spurningurin er um vit veruligan fara at fáa fleiri at borttølum tí vit hava í dag við vissu uttan at eg kann siga við vissu ella nakrar annar hvussu nógvar vit hava kvinnur sum fremja tær uttanlands tær koma so inn í føroysku tølunum vit hava kanska eisini onkrar sum eru ólógligar og ikki verða skrásettar tey sum eisini inn í føroysku tølun ikki uppsandførdir um at tølini veruligan fara at vaksa tí alt sjóða gransking vísir tað vísir alt sjóða gransking at har ið abort er bannað eru líka nógvar abortir framdar sum har sum tað er fríabort og orsøk og eg veit tá hvat mann kann siga nei hagtølum siga nakað annað sjóðan sigur hagtølum nakað annað vit siga at abort er bannað í landi so siga hagtølum null men spurningurin er hvat er fyri veruliga fram ólógligt og í heimligheit í myrkrimi á eingi sær tað er tað sum mann skal finna fram til og tað vísir gransking hvussu er at tey eru líka nógvar at borta í teimum londunum mín fatan er hvussu er at eg taki undir við uppskotum hjá landsformanninum vóni at tað verður samtykt vóni at rættarnevndurin gera tað eina góða viðgerð og so vóni eg eisini at vit kunnu hugsavna okkum um og savnast um at vit royna at gera tað sosialt og fíggjarliga so gott í føroyum at eingin á tí orsøk velur
stefan klein poulsen ger so væl har formaður eftir er eini spurningur til løgmann vegna tey sum hava dagensyndrom nú er tað so at landsstýrismaðurin í lógarmálum meira ella minni kopierar eina danska lóg og hyggja vit til danmarkar so verða áttaoghálvfems prosent av teimum sum hava dagensyndrom at solta frá við fosturtøku í danmark við einum slíkar lóg sum vit viðgera í dag og um tretivu ár so væntar mann at eingin verður við dagensyndrom er hetta nakað sum føroya løgmaður sum er løgmaður fyri allar føroyingar stendur inn fyri
takk fyri mær vitandi verður tað ikki gjørt í føroyum í dag haldi mann fara at helgja tær kanningarnar sum útgapspunktir í føroyum í dag fyri at kunna staðfesta um mann hevur damnssyndromu ella ikki og eg vóni heldur ikki tað verður framvegur sjálvan skulu tey sum hava damnssyndromu hava sama rættin til lívið sum øll onnur eg haldi ikki mann skal solta tey frá avgjørt ikki
helgi abransen gerst væl ja formaður ja og hvussu so við øllum hini sum ikki hava damasindrom skuldu tey eisini hava rætt til lívið altso har tað har vit eru nú nevndi eg løgmaður nei ikki løgmaður tann var aksovið johannesdagin hann var ikki løgmaður hesum forðin sum eg skilti at talið vit øll ikki eita so lágt tal so møguligt av postøkum fer talið at lækka av hesum kann løgmaður grundgeva fyri
eg segði ikki at talið fer at lækka at eg sigi bara altjóða gransking vísir tað at har tað er postløg tey komu út á lesesøkrivað lóggávu ella tey bannaðu í mun til hana er liberala ella heilt fría har eru tú ikki munur á tølunum sjálvandi í almennu tølunum tí at alt verður ikki skrásett tí tryggur ikki at tølunur fara at vaksa við eisini hesari lóggávuni eg trúgvi heldur at hendan lóggávuni sjálvum sær fer at gera tað talið lækkar men vit gera sosialátøk betri partikjurskipan tryggja at ótvá okkurt at búgva í betri fíggjarligir viðurskiftir og sosialar skipanir og eisini aftanundirvísing og upp
eg sigi so víðari so tykkum vit kunnu fáa talið niður talið er títt at eiga at gera
takk fyri bára lætstin ger so væl takk fyri bára formaður ja og nú nevndi eg tað allars síðsta sum løgmaður nevndi eg akkurát her at hetta haldi eg er serumráðandi og eg hevði ynskt at tað var tann vegin mann fór og ikki tók hetta her stóra stigið sum tað er at fara til tað sum mann kallar fyri fríðafólkstøku at mann heldur fólkstjórapartin sosialapartin og roynir at gera tað so gott mann kann okkurt annaðars spælir vit spyrja løgman um hví føroyar føroya løgmaður ikki brúka føroysku orðið posturtaka og heldur
ja takk fyri harra formaður til síðsta fyrst so haldi eg at at nú havi eg eisini brúkt eitt eitt sindur flang onkuntíð havi eg eisini brúkt fólkstøku og eisini eitt bórk at eg skilji tað fagliga hugtakið sum er at borðkasta meira korrekta tí at tað umfatar kanska eisini alt ikki altíð heilt tað sama men líka vit ikki lat tað liggja tað er ikki avgerandi men tá ið bárður á lakinum sigur at mann vilja fari tann vegin at mann ger altíkt fáa tølini niður við við sosialátøk og onnur átøk og hvussu kann mann gera tað og tá eiga vit at gera eisini hevur hendan lógkavan verið samtykt til ikki so eg havi gerað tað men eg haldi at eg havi hvussu tað fatanina um hendan lógkavan ella eina onnu lógkava so kemur hetta at vera í samfelagnum tað hevur altíð verið og kemur eisini at vera spurningurin er bara hvørt skal taka avgerðina kann tað vera virðiligt er tað ein lækni sum kanska ikki vil taka avgerðina ella er tað kvinnan sum skal taka avgerðina har haldi eg at tað rættast hvussu er upp til tólv vikur
takk fyri lilian veiði eg gjørt so væl takk fyri harra formaður eg fegnist um at vera partur av samgongu har løgmaður tekur undir við fríari fólkstýri tøku inntil viku tólv løgmaður var inni á nøkrum orsøkum til at vit skulu gera hetta her at tað er illigalurar abortur tað er læknarshopping at rættartrygdin er ikki tann sama fyri allar kvinnur tað kunnu vera fíggjarligar og sosialar orsøkir til at fáa eitt uppskot ígjøgnum hóast vit vita jú at fleiri abortur verða framdar kvinnum sum eru í føstum parløgum og alt mítt annað tí ikki altíð tað er ein orsøk til abort eisini at læknar ikki vilja eiga avgerðina og heldur ikki ábyrgdina men eg haldi tað allarviktigasta tað er tað sum eitur empowerment of women at leggja myndugleikan til kvinnuna at kvinnan eigur sjálvsavgerðarrættin uttan mun til hvussu kringumstøðurnar eru
eg eri samdur við liljuni veiði tá hon sigur at eg havi ikki tað tøl uppá tað onkur annar kanska eg veit ikki hvønn finnastøl uppá tað ella hagtøl uppá tað men tað er uttan iva ikki altíð fíggjarliga orsøki orsøki ella sosialar orsøkir tað eru eisini kvinnur sum eru giftar og væl fyri og góða inntøku sum velja á bort eingin er yvir um tað men so eru tað nakrar sum gera tað á fíggjarliga áðum ella sosialum áðum og tað kunnu vit gera nakað við og tað haldi vit eiga at gera nakað við
hvussu annað meg tú poulsen gert so takk fyri tað er júst tú sum løgmaður sigur at abortur fara altíð at vera tær hava altíð verið tað er soleiðis at gentur og kvinnur hava og fara altíð at finna ein máta at steðga gravitetinum um tær koma í eina óhappna støðu ynskja at gera tað og hetta at geva kvinnuni møguleika at velja til tólvtu viku av gravitetinum eg dugi ikki at síggja á nøkur hon er loysn kann vera í tjúgu fýraogtjúgu so eg eri í rættarnevndini og eg veit at vit fara at gera alt tað við kunnu fyri at gevast her eina sera góða og virðiliga viðgerð og eg vóni eisini
nú havi eg ikki nakað dóttir men vit stóðu onkur stóð mær nær sum ikki hevði tikið eina avgerð ein endaliga avgerð at viðkomandi vildi taka hana bort og so var spurningur skuldi frá úti heilsuverki fingið hjálp ella skuldi hon bílæt heilivág netinum og ætlaði at bíleggja heilivág netinum so hevði eg viljað viðkomandi tá viðkomandi hevði tikið avgerðina heldur frá úti heilsuverki gjørda tað tað haldi eg her har verður tað besta fyri allar partar
takk fyri tær for mær takk fyri so er tað bára leysini sum fær orðið
eg havi ikki nógva tíð og skal bara reingja skjótt av bara heita á ja kanska serliga samgongufólk tí at hóast tú heitast ikki at vera samgongumál so er tað í øllum førunum øgiliga tankavirkin hjá mær at eingin í jarnarflokkinum eingin í tjóðveldi og eingin í framsókn hevur tikið orðið her í dag sum er kritiskur yvir fyri hesum uppskotinum tað er úr øllum førum tað kemur óróligan í øllum førum vónandi eru fólk í flokkunum sum hóast alt eru kritisk yvir fyri uppskotinum um at fáa fría fólkstøku í føroyum eg vóni at tað heldur kann blíva soleiðis sum mar var inni á her eisini tí hann nevndi í mun til tann sosiala partin at vit saman kundu arbeitt við tí og ikki farið víðari á hesari gøtuni sum eitur frí fólkstøka tað er ikki ein gongd leið avgjørt ikki og farið heita á um hetta hóast ting ikki at fara hesa leiðina tað ger ikki okkara fólki nakað gott føroyingar hava generelt eina virðing fyri lívinum og við at taka hetta stigið og siga fría fólkstøku tað er bara upp til kvinnuna einki einki má roksa einki fjas so fer mann ordiliga inn at pilka við nøkur heilt heilt grundleggjan ting eg fari heldur at siga við við tykkum menn og okkum menn um at vera sterkir og vera rættir menn taka ábyrgd
tað var so at eg setti í landsstýrismaður nakað spurningar sum hann ikki brúkti tíðina upp á svarað tí tí eg tók í orðið aftur fyri líkasum hann endurtaka men líka fisk nú sigur hann at landsstýrismaðurin at tað er bara miðflokkurin sum er óstandur í nær lívið byrjar altso eg eri ikki part av miðflokkinum og eg kann heilt so siga at tað er nógv í mær sum ikki er samdur tí at lívið byrjar aftaná tólvtu viku men tað var eitt hevði samvitsku frælsi samvitsku frælsið altso í donsku lógini sum hendan lógin er ikki hevur hon umsett men hon er byggjur líka sum tá danska lógin er brúkt sum grundarlag undir hesari lógini har eru reglur um tað at læknar og sjúkrarøktarfrøðingar og onnur heilsustaðarfólk kunnu nokta at luttaka í fosturtøku tað hevur mann ikki tikið við her og tað undrar meg nú segði landsstýrismaðurin í einum viðmerking ella svar upp á einum viðmerking at at mann er ráðnóð at blíva samdur um hvussu hann segði tað at at tað vóru praktiskar avbjóðingar ið hava tað við í lógina eg føstum tí at spyrja hann mann kann koma greiður frá hví ger mann eitt her og hvørjar eru tað praktisku avbjóðingarnar og hvussu kunnu vit líta á at tað á einlendan máta verður møguligt hjá heilsustaðarsfólkum at nokta at luttaka í fosturtøku tí tað er øgiliga grundleggjandi haldi eg at fólk ikki verða tvinga ella gera nakað sum tey av átrúnaðarligum ella etiskum orsøkum ikki vilja vera partur av tí má tað ikki henda at fólk verða tvinga og tað sum úrslitið av tí vil vera at fólk sum hava eina ávísa áskoðan fær sløkkja søkjum starv innan fyri at her og tá er tað heilt ein annan trupulleika og kunnu síðst henda standa um manglafólk ið yvirskiftir nógv fólk í føroyum sum ikki vilja luttaka í hesum men tað stóra spurningurin er fer hetta at hava við sær fleiri ella færri fólkstøkur og nú er nevndur landsstyrkmaðurin at hetta er ein herðing vísti á at mann fer frá sekstan vikuni í tólv vikur móti verandi lóg ja men er tað samanlagt ein herðing altso mann kann gott kanska vísa okkurt øki hvar tað er ein herðing men men er hetta samanlagt ein herðing um ja hví fer talið so at at lækka vit má meina at talið fer at lækka av hesum hon kann ikki vera so er tað altso er hetta samanlagt ein herðing ella er tað ikki ein herðing og og so haldi eg eisini ið mann nevna tað her at mann tað hevur sagt tað her í dag at kvinnan má sleppa at velja nú er nú kann mann siga nakað generelt men men men tað er eisini dømir um ungar genturs blíva barn og foreldrini pressa tær til at velja fólkstøku móti teirra egna vilja hvør er tað tá sum velur er tað tá tann kvinnan sum ræður yvir egnum kroppi tí eg tykur henda lógin fyri at gera tað lættari hjá foreldrum at leggja trýst á dóttrina um at velja fólkutøku er tað tá er tað tá kvinnan sjálv sum velur ella er tað ikki so hatta var men tað er serligt hesi spurningurin um um samvitskufrættis sum eg gjarna vil hava at lastursmaðurin sær
og tað viðmerkar steffan tann poulsen gjørt so væl har formaður ældi eru rættiliga nógv dømi um at tey sum eru fyri fríðum vali argumentera ósamanhangandi herðing og ikki herðing tað er høgiliga grundleggjandi hesum uppskotinum eg haldi absolutt at hetta er ein liberalisering súsanna bertholdessen vísti á fyri í dag at nei gransking vísir at kvinnur taka ikki sálarligt mein av fosturtøku er tað eitt skot sum eisini er fyri fríðum vali vísti at jú tað gera tær og tí skulu vit tiga um um um fosturtøku og tað yngri hatta mann ger og og tað er altso her er øgiliga lítil samanhangur í við sum mann fer at royna at samla allar prikkarnir sum eru slongdir út frá teimum sum eru fyri fríðum vali
ja takk tú ert svarað hjá persóni ja sjálvandi nú er orðaskift vart flór tímar og tá koma nógvu argument bæði hendan við handan við og og og tað er sikkurt mann kann sikkurt finna nógv ting sum sum ikki hanga saman og tað vil so vera men eg haldi at at at vissu mann vil hava talið at lækka við at liberalisera altso tað er eitt til annað sum sigur mær at at endamálið við at geva fría fosturtøku hevur mann sagt at tað skal lættari koma framat eina fosturtøku og er ein fasttøku av vald ja men so er so er ein vald altso tað má mann ikki rokna við at alt bara hendir øvuta tí sum tí sum mann sigur at tað hann fer at gera
tað ert tær so tær hvat at herkursson gjørt so væl takk fyri harra formaður tað sum fekk meg at gera eina viðmerking av ráðarum helgi arbeiðssøgnini snakka um at hann vísti okkurt dømi har foreldur hava pressað sínar dóttir til fosturtøku hann haldi at hann so seinni brúkti hini dømi er eisini kend hvussu er fyri mær á foreldur avpressað dóttir til ikki at taka fosturtøku tí meini eg at avgerðin skal altíð liggja hjá hasari dóttrina so er rent bæði henda ein og handan ein
miðjarðarforma við sum tekur hasi bæði dømi at so vit foreldur pressa dóttrina til ikki at velja fólktøku tað broytist ikki á hesari lógina men øvugt broytist tað tí tað verður lættari hjá foreldrum at trýsta dóttrina til at velja fólktøku aftan á eina sovorða broyting tí nú er tað frítt í dag kann kanska lógin gera tað at tað ikki verður so so so og so sigur mann allan eina kvinna skal regna um kroppið ja hatta er næmi at dømi um hvar hann ikki sleppur tað meira tí lógin um fría fólktøku fer at gera tað at hon er tvinga til at velja nakað sum sjálv ikki
næsta røður er stefan kleppholtzur hjá tvælum harra formaður bara lækini nevndi menn rættar menn at vit hava brúk fyri røttum monnum og hugsið bæði her í løgtinginum men ikki minst úti um alt samfelagið og tað fekk meg at hugsa um hesa søguna sum vit deildu í gjár um hetta unga føroyska parið sum umhugsaði fosturtøku men maðurin traðkær karakter og og tey saman sum par valdu lív ein fantastisk søga og nú var landsstýrismaðurin ikki her í gjár og her vóru nógvar aðrar søgur deildar eisini úr útlandinum sjálvandi úti at tað er kanska ikki so nógv sum er traðktur fram í føroyum og alment fortelja sína søgu men geysan opton var ein hann var ættleitur tað bleiv hansara redningur av lívinum fjúrtan ára gamla kristol sum vit fortaldu um í gjár hon var í allari ílendiheit neytikin av einum skúlakamarræti og hon valdi eisini lívið og har var ættleiðing eisini loysn fyri hana og tí hava eg bara hug at brúka hendan síðsta minuttin uppá og vísa á at heldur enn fosturtøku so skuldu vit brúkt ættleiðing meira tí at her eru so nógvar fantastiskar søgur eisini hesar kvinnar sum yvirlívdu eina fosturtøku sum vit eisini fortaldu um í gjár er blivin ættleiddar tí at tær verða jú rakar ígjøgnum fosturtøkuna men tær yvirlívdu og ættleiðing bleiv teirra redningur og tí haldi eg at vit eiga at troyta hetta nógv meira í føroyum bæði lukka ættleiðing og bæði opnað ættleiðing men ein opin ættleiðing er faktiskt heilt ótrúliga vøkur tað er einki at skammast við at ein kvinna ber eitt barn í heimin og ikki klárar at forsyrgja tí men kann sjálv enda finna eina góða familju til sítt barn lokska barnið og blíva foreldur so hetta er tá tíðin er uppjarðarformaður tá tú síðst tey kundu vísa á meg haldi eg absolutt
soleiðis viðmerki og harra formaður nú hevur rúðarin gjøgnum formanninum ætlaði at biðja um loyvið at kunna rúðarin um sum ferð eftir ferð hevur fórt fram í dag á rúðarpallinum at eg eri komin við pásandum úr leysari luft
kann eg loyva mær at lesa eina grundgeving í tvey túsund og átta setti apa amerikansan psykologiska samanhangin ein serfrøðingabótt at viðgera sálarheilsu og abort task fórs on mental health and abortion arbeiðsbólkurin hugdi ígjøgnum eina ørgri nevngransking og hevði fýra høvuðspurningar at svara ein av spurningum var um sjálvvald abort gevur sálarligar trupulleikar niðurstøðan var at sum heild ger hann ikki tað og hetta er bara eitt dømi eg kann koma við fleiri takk fyri
og eg veit ikki hvussu virkin tann felagsskapurin er enn vit hava havt ein felagsskap í føroyum regils vinhjørd sum bara tekur sær av júst hesum kvinnum sum hava fingið stórt sálarligt mein av fossurtøku og tað vildi verið løgið tann felagsskapur kemur til føroyar og settar stovn her við bara hesum endamálinum og samstundis tað passaði at eingin fær sálarligt meina tíð ella sum heild og tá tað kemur til skarpskeðingar tá vit taka barnið inn í myndina so er tað faktiskt líkamikið um mann fær sálarligt mein ella ikki tað er framvegis skeivt at mann ger eitt sovorðið inngrepp yvir fyri barninum og tekur lívið á tí
síðani er tað poulsen gjørt frá hann takk fyri stefan klein poulsen segði at tað var ringt at samla tær brykkar sum sum fólk í samgonguni hava hava sent úti her í dag í hesum orðaskiftinum e fyri løtu síðani so stóð jens arana floksfelagið hjá stefan klein poulsen á løgtingsinstrøðarapalli og saman bar hetta lógaruppskotið við tað sum fór fram í næsi týsklandi hann vísti á avleið gangarnar av hesum lógaruppskotinum er at tað næsta verður at vit fara at skilja okkum av við okkara gomlu okum tú hugsar mær at hoyrt um stefan klein poulsen tekur undir við hesum sum hansara floksfelagið fór fram og hvussu stefan klein poulsen kann samla tær brykkarnar
ja takk gerstina støtulógin støtulógin ja harra formaður eg eg taki undir við hesum sjónarmiðinum tí at eg haldi at hetta er hendan lógin er eitt stórt fet skeivan vegin tá tað kemur til menniskjavirði menniskjavirði minkar markant í hesum uppskotinum og so er tað bara ein spurningur um tí tá kann vera fimmar tá kann vera tíggjar tá kann vera tretivu tá kann vera líka mikið tá ið mann tikið hetta fetið so verður tað lættari at taka eitt annað mann minkandi fet tað kann vera hetta við við eldrabyrðini at mann loysir eldrabyrðina við við aktivari deyðshjálp og tað kann vera onnur sjúklig ting so jú vit fara í skeivan rætning eisini serliga at vit taka eitt stórt fet í tann skeiva rætningin at innføra fría fosturtøku í føroyum tað sum hetta uppskotið
eg hugsaði at taka orðið aftur fyri at svara upp á nøkrar av teimum spurningunum sum eru komnir síðani tá ið eg tók orðið og eisini sum eru av teimum sum eg ikki hevði við í mína røðu helgi abrasen spyr eitt sindur um um hetta er við damssyndrom ella ella kanska mann kann viðgera tað sum brek í sínari heild tað var ikki eg helt at helgi abrasen spurdi jenn akselvið johannesen um tað gott eg skal greiða frá teg óansa tað hevur verið ein spurningur um um hetta uppskotið loyvir at mann kann fremmena fólkstøku vegna brek tað stutta svarið er nei tað at barnið ber brek er í sær sjálvum ikki nóg mikið til at at mann kann fáa loyvi frá samrøðunum til at fara yvir um hesar tólvtu vikurnar men sjálvandi tað er ein sjálvsavgerðarættur staðfestur áðrenn viku tólv tá skal eingin inn at taka avgerðir vegna kvinnuna so tá kann tú í prinsipinum vera at ein motivatión er at barnið ber brek tað fáa vit ikki vart okkum fyri tá tað kemur til undantøkini aftan á viku tólv tá vit valta orð okkum rættiliga leysliga tá tað kemur til treytirnar og tað er ein viðurkenning av at tað má allatíð vera ein ítøkilig og læknafaklig ella bara faklig meting umráðnum sum er manna av ymiskum fakfólkum og tí ber ikki til at hava ein positivan lista í uppskotinum av hesum sjúkum og øðrum men brekur sær sjálvum er ikki nóg mikið tá vit tikið úr lógaruppskotinum bara fyri at soða allan iva til viks tí vit vilja gjarna hava at uppskotið ikki gongur í stríðumóti og altjóða breyðsoppmálan so tað er tað eitt annað sum eg haldi er kanska viðkomandi í hesum sambandi tað er tað at mann tosar nógv um tað donsku lóguna og so kann mann spyrja hví hon fosturtøkulógin í nítjan hundrað og seksoghálvtrýss í danmark tað gjørdi hon tí at tað var óskil tað var óskipaðir viðurskiftir mann framdi ótryggar á borðtur hjá hvakk salvarum og mann vildi gjarna fáa tað undir skipaðum viðurskiftum so gjørdi mann eina lógu um tað tað var ikki fyrr enn í nítjan hundrað og trýoghálvfjerðs at fosturtøkulógvaman bleiv frí og jøkur niclasen spyr hví at hví at tað uppskotið líkist so nógv tað uppskotið sum mann gjørdi niðri í nítjan h til nú eru øgiliga fáar broytingar gjørdar tað vil siga tað at tann danska lógin frá nítjan hundrað og trýoghálvfjerðs og tvey túsund og fýraogtjúgu líkist eisini og tí líkist hettar tað er ikki tað at mann er farin aftur til hálvfjerðs at lóggeva eftir tí tað er bara tað at tann lógin hevur staðið at kalla óbroytt tá tað kemur til mannin so skilji eg øgiliga væl tær stúranarnar sum mann hevur tí sjálvandi so maður mann vil kanska gjarna hava nakað at skula sagt nær tað skilji eg væl tað hevði eg eisini viljað men aftur her tosa vit um tvey atlit sum ikki kunnu sameinast vissu maðurin skal hava nakað at kunna siga og hann sigur nei og kvinnan vil fáa eina fólkstøkuframtá skal hon so fáa nokta tað er ein viðkomandi spurningur mann eisini má seta í tí sambandi mann kemur ikki uttanum at vissu mann vil hava ein sjálvsavgerð á staðfestan hjá kvinnuni so fær mann ikki sagt at maðurin skal hava nakað at skula sagt í tí sambandi og tá tað kemur til samvitskuásetingina sum velgerarprinsent spurdi eitt sindur inni á so er tað bara tað at vit hava sagt at vit koyra tað ikki beinleiðis í lógaruppskotið at heilsustartfólk skulu kunna bera seg undan men praksis í heilsuverkinum er og fer at vera og hevur verið at vissu mann vil bera seg undan av slíkum orsøkum so kann mann tað mann finna upp á eina praktiska loysn tí hava vit ikki sagt at tað skal vera ílógini tað er vissu nú øh allir gunn og gulokar í føroyum av samvitskuávum ikki vilja vera við at fremja inntrivið enn so hava vit aftur bara bannað fosturtøku tí eru einki heilsustartfólk løggilt heilsustartfólk sum kann fremja uppgávuna og vit sum mann lóggevur eitt eitt rættarkrav hjá kvinnuni at fremja fosturtøkuna so eru tað aftur tvey atlit sum sum sum kollidera og tí hevur mann sagt vit hava ikki sjálvt ílógini sjálvt um eg veit at stendur grein hundrað og tvey sunnudagslógina í danmark men reint praktiskt hevði mann funnið eina loysn antin hevði mann skipað tað so hesa onkur annar tók sær av tí eitt seinni týsboð ella við seg øll mótstøddu sær at at fremja inntrivið so hevði mann kanska fingið fólk av at stendur frá til at gera tað sjálvandi vit tí treyta tær eru løggil heilsustartfólk at djaðbronsin spyr eisini um tað verða fleiri ella færri fosturtøkur tað varjarar nokk so nógv frá ár til ár hvussu nógvar eru og sjálvandi er samdur við løgmanni um at tað nokk fer at kvinka eitt sindur uppaftur tí vit fá men sum eg eisini nevndi røðuna hjá mær so haldi eg at tað er nógv størri mun og tað haldi eg eisini sum hann hevði sæð í danmark at kringum støðurnar eru avgerandi fyri
og er tað viðmerking til at eg hildi at tú hevur ikki gjørt tað væl har fór eg meg á nú skilti eg púra einki á døl altso tað skal ikki inn í lógina men í praksis verður tað so allíkavæl og hví skal ikki inn í lógina tí at tað mann riskerar at eingin verður at gera ikki fremja tað her ja men hvør munur á tað var heldur eingin at gera tað viðst tað ikki er í lógina og tað vil siga at beinlanda máta vil mann sleppa trýst á fólk til at gera nakað um tað ikki er saman viðst til at gera tað máta tað var sagt at vera altso hvør er annars munur á
eg má umbera um tað er bara blivið torgrædari aftaná at roynt okkurt frá tí men tað er sum eg sum eg nevndi í áðni vit hava fungið at vita frá frá heilsuverkinum at mann finnur praktiskar loysnir upp á handan spurningin í dag og tann galdandi lógin frá nítjan hálvtrýss hevur onga samvitskuáseting men tá ið tað er sagt so kann mann í prinsipinum gott innføra samvitskuásetingina vistir tað mann mann ynskir tað broytir tað er einki sum so innihaldsliga sjálvandi staðfestir tú ein rætt í lógini sum kann kollidera við rættin hjá kvinnuni og tað er eisini sinnaður ella tað haldi eg at rættarnevndin eisini eigur at hyggja eftir altso skal tað vera inni tað hevur bara verið ein vurdering hjá mær sum landsstýrismaður at latið tað vera uttanfyri av praktiskum orsøkum men eg skal ikki mót siga at at tað verður innført og í dag verður eingin tvingin til at fremja inntriv tey ikki ynskja av samvitskuávum og tað haldi eg heldur ikki tað skal vera tín
eg ætli at byrja við einari rættleiðing til løgmann hann var kanska hann kom í miðskálin at tosa um hvat hevur hálvfems prosent av læknunum úr føroyum hildið um hvat ið læknan úr føroyum men at tað vóru bara áttaogfjøruti prosent av læknunum í føroyum sum svaraði upp á teir spurningarnar fingið og so ætlaði eg líkast at endurgeva ein kendan javnaðarmann sum hevði sæti á fólkatingi jóhan nielsen prestur hann sigur
við formansisloyvi gjørt seg væl tað er einki argument eftir fyri fríari fostutøku uttan tað sum møguliga liggur í einari heidnari menniskja fatan at menniskja er eitt dýr júst sum onnur dýr og á lóggávavaldi tí kann gera seg til harðrið yvir lívinum sum vit kunnu avgera hvørt skal sleppa liva og hvørt skal doyggja tað er ikki nógv ár síðan og hatta er í ánna maðurin johan nielsen sum sigur tað tað er ikki nógv ár síðan vit upplivdu nakað løknandi næst í týsklandi og tey sporini ræða meg ómetaliga og tí sigi eg latið okkum líða gud meira enn menniskju ein fantastisk sitat annars vil eg siga at frí fostutøka hon er jú ikki frí harra landsstýrismaður hvørki við ella uttan ð fyri barnið og gloyv ikki barnið tit gloyva við formansisloyvi at gloyma barnið barnið er høvuðsaktørurin í hesum her tað er tað sum verður og vit so ongri ivast í nær lívið byrjar so vit siga spyr konuna hon veit tað dirvi á ræði tresti segði ein framsóknarmaður og landsstýrismannurin vil siga nei hetta er neyðarslutt ábyrgdaleyst og eitt svik náti tí ófødda barnið tað er stuttligt ræðuligt
vísingar stefan glappólsson ger so væl ja formaður tað er eg veit ikki hvat er hent í føroyskum politikki her var ein fantastiskur javnaðarmaður sum jens á rana júst hevur siterað sum hevði eina greiða støðu í hesum spurningunum spurninginum og vit kemur eftir teimum reyðu flokkunum í dag tjóðveldið í javnaðarflokkinum so er nógv broytt og tú broytt markant tann tann skeiva vegin og og eg haldi ja eg veit ikki ordiliga hvat mann skal siga um tað hvør forkláringin er uppá at fyri tað mann er vinstrahallur at mann so eisini er fyri fríari fólkutøku tað er tað er tað er markafturligt at at at ikki síggja fleiri í í hesum flokkum tá tosa ímóti tí og vónandi fara onkur at gera tað
eg sá ræðuna gjørt væl eg gleði meg til at uppliva hvat ið rættarnevndin kemur niðurstøður hon kemur til og tað er sannar tað er nógv broytt við javnaðarflokkinum tá ið tey øsa seg upp í dag um at eg tosi um hvussu ræðuligt tað er og so hetta sitatið hjá tí ein av tí fremsta javnaðarmonnum sum okur vita um ein fantastiskur maður úr sandvík johan nielsen prestur har hann samanber hetta hann sigur tað er ikki nógv ár síðani vit upplivaðu nakað løknandi í einum grannalandi týsklandi og tey sporini ræða meg ómetaliga tann maðurin visti hvønn hann snakkaði um og men tað er gott okkum at bara gleðast yvir tær annars vil eg siga at at tað er her við at eitt sindur luskutalda var av av landsstýrismanninum at koyra orð í brek burturúr men og billa so nógv inn at tað var fínasta ordan tað er ikki tá ið álvarslig sáloyli ella likamligt sjúka stendur eftir tað er ein roynd haldi at lumpa nógv
bára lætstini gjørt so væl frá forkuna ja tað er nógv hevur sagt í dag og hugsið um eitt her sum hevur verið fram fleiri ferðirnar at at mann skal geva frítt so ið so fær talið at lækka tá ið ljóðar løgið í mínum oyrum og so tað eisini verður nógv frammi um ella fleiri ferðirnar verður nevnt um hes er ólóglig og ella hvør skal mann kalla tað óó kontrolleraðu fólkstýrtøkurnar sum skulu fara fram í føroyum og heilivágur sum ja so kallar heilivágur sum verður fluttur inn og so víðari so at nú er jens á rann á kommunulækni og kennir hann nakað til sær nógvu
hevur sær ræðini gjørt væl har fær út púra greitt nei altso hatta har eg kenni einki til men altso tað sum eg kenni eg kjaki í dag hesi eru ókontrolaraðir pásandurnar um gransking og hagtøl og so víðari tað er jú ein roynd at stinga høvdið í sandinum so ein ein danskur ministari bleiv kendur fyri at siga visti tað er fakta so benektir ja er fakta hann segði tað jústkundi er tað er fakta so benektir á fakta hann vildi ikki hann vildi ikki standa við nei tað var ikki hann vildi ikki standa við tað sum sum sum hann visti var fakta og eg haldi tað tað sama sum hendir her í dag at fara upp á standa tá hendan lógin sum sum leggur upp til so kalla fría fólkutøku at hon fer at geva færri fólkutøkur tá er okkurt galið tá er mann noy ikki noy
røð verður jakob vesturgard ger so væl tær hvørjum fróða fólkuna eftir eitt umskotum frí á posti tí eg skal beinarvegin siga tað tær ikki sløkkja undir við okur hava berið í føroyum væl signaði við høgum burðartali og tað hevur verið fantastiska gott okur hava hoyrt ymisk skjónarmið reyttum hjá kvinnuni at ráða yvir egnum kroppi barninum og posturum at liva maðurin hann hevur verið líki og einki verið tikin uppá tunguna á teg væl tríggir partar sum onkursvegnum eiga at vera til viðgerðar tá mann tosar um hesi viðurskiftini eg eri har at lívið er heilagt og at okur sum ting eiga at verja lív eg fái so øgiliga illa fyri at hildi meg til nýggjundru viku ella ein onkrari aðrari viku tí mann eftir mínum tykki drepur ella tínir eitt lív eg fái øgiliga illa fyri at hildi meg til akkurát tey sjónarmiðjuni hetta her við nær eitt barn er eitt barn og nær lívið byrjar tað er nakað sum biologiðum hvørki júraðin ella filosofiðum men biologið iðin hevur funnið útav nógvum nógvum ja altíð verður so so hetta her við hetta her við at at mann ger eina lóg linarism mann ger nú tað er tí øllum øllum lýsingsviðurskiftum tá verða meira meira framt av hosturtøkum eg skal ikki avnokta tað at í ávísum førum kann vera neyðugt stendur tú um lív ella ella er staðfestasta barnið ikki er lívført ella ja jú men hetta her við at tingið lóggað av valdi legaliserar á ja eg fái skelkar av at hoyra at við so lítil virðing um lívið so lítil virðing um tað komandi lívið at tað barnið at mann ja tosar um rættin hjá øðrum enn hesi barnu altso hetta barnið er fantastiskt tá ið mann fer hetta barnið í favnum og at tosa um at ikki er eitt barn fyrr enn teg er føtt ella fyrr enn teg er fyrr enn teg er ein ávísa viku gamalt tað fái eg slett ikki slett ikki fyri hildu meg til og eg haldi faktiskt eitt sindur sindur ræðandi okur kenna væl gongdin í londunum og okur tað ber tosað um børn við danssyndromi ella fólk við danssyndromi at mann sær tað næstan ikki har sum mann kann velja frá og okur menniskir eru nú eina soleiðis og at tað vóru øgiliga skjótt mann fer at velja frá brekaumboð bleiv sett í verk ella bara stovnað fyri fyri nøkrum døgum síðan tað er møguligt at tað verður bara eitt fyribils starv tí við tíðini við fríðu posttøkuni hjá bjarnar kárasum sum verður ikki neyðugt við nøkrum brekumboði so verður eingin brek á eingin sum ber brek tí tey verða soldaðir frá og tað síggja okur talið av børnum við danssyndromi í londunum har frí fólkstøkur tað er dávla munandi er tað takvíliga hvat viðist nær tað somu sum tosað hvat viðist nær fjølbroytninum í menniskjum okur eru ymisk hví skulu okur eg nevni at hervegis avleiðingum av tí at mann virðir við síni tosaðum sum eg hoyri í dag virðir øgiliga lítið lívið manna lívið eg havi veliga pinkað lítið postur tá okur øll verði og okur eru øll her í dag spillivandi tá ið okur fingið loyvi til at liva og at at tosa um teg at at eg ikki at eg einaferð ikki havi verið á lívið eg havi verið eina viku ella tíggju vikur gamal ella í dag er trýogtrýss altso eg skilji ikki ordiliga tær at mann skal hava eitt sovorðið menniskja sín tað má eg eina viðganga og tað er møguligt at eg eri serligur í so máta men lívið er serstakt okur mugu verja lívið her í løgtinginum so longur er tann søgan ikki í mínum í mínum høvdi og so kunnu vit tosa um rættindini hjá øllum í verðini er tað viktigasta okur mugu verja lívið og so má rættin hjá pápanum og mammuni øllum øðrum víkja fyri rættum
ja takk fyri frú forkvenna eg tonki uppá tær at mann velur at taka posturtøku men vit sum eru slopnað at liva tað er ikki tað ting mann ikki ger fyri at vit skulu liva eg veit ikki hvussu leingi tað helst ikki er fóldum frá sum tað virkar vit skulu trena vit skulu eta sunt eg vit skulu ikki roykja og ikki drekka for nógv og eg veit ikki alt møguligt tí vit vilja ikki fóldum frá hetta hjálparsleysa postrið tað tað mann sær mann nú frítt væl og fyrst at fjerna at vit skulu at tað er tað sum mann vil tað er bara at fara inn og siga veitst hvat eg vil fjarna tað postrið so sleppur mann tað einki problem av nøkrumsmøldslað nú nevnir jakob hatt her við brekið eitt brekvarvekk um eitt heilt søkur tað fer at vera nógv botn botn ólukkulig fólk til tá mann hevur fjernað øllir sær postrini líka mikið um tað er brek ella ikki so mikið skal eg fortelja tú takk fyri
takk fyri forkvinna rættindini hjá mær á ymiskan máta mý ongantíð koma fram um lívið hjá einum øðrum rættindini hjá ávísum um tað so er onkur annan mý aldurin koma fram um lívið hjá einum øðrum tað ber tað ikki til og tað er har okur er í dag at okur okur seta okur sjálvi fram um okur seta okur sjálvi fram um tað at onkur skal kunna liva haldi eg tað er ótrúliga langt útur frá at siga tað akkurát sum tað er í mínum optikki og tað er tí eg helt at eg skuldi pakka orðið her í dag tá ið eg hoyri tá eg hoyri fleiri av sínum røðunum sum seta seg sjálvan fram um tað at skapa lív
ja takk so er tað helgja ábramsen gjørt væl frá fólkum at eg spurdi løgmann tá ið hann var uppi um at eg eri við við børn við dambssyndromi og landstýrismaðurin svarar at mann líka so vil ikki bróta breksfáttmálan og tí verður tað ikki loyvt at eg fær tumt hálvtu viku fyri at bjarna børn við dambssyndromi men áðrenn er tað púra frítt og vit síggja hvat er hevnt í okkara grannalondum við børn við dambssyndromi talið er lækkað í stórum tí at tey eru ikki nóg góð til at blíva fødd og tað verður úrslitið í føroyum e
ja hvussu góði tú gjørt so væl takk fyri forkvinnan tað er eisini sovnið ting akkurát tað sum helga abransen var inni á annars las seg ein áhugavert uppslag frá helga abransen hann fer til mammu hansara sáli sum hevði biðið fyri hann meðan hann var í móðurlívið altso eg haldi at okur gera okur ótrúliga inn áhugi her tingini og so eta óhugnaliga sum er í eta óhugnaliga rákið sum er at okkurt vil velja at tað perfekta menniskja tað síggja okur altso tað er ikki tað er ikki nakað sum okur standa bara her og siga okur menniskjur eru púra avsporðaðir tá ið tað kemur til sovorðið okur kenna altá tær at mann skal velja tað perfekta og so koymar mann í gásareyðum hit vekk danssyndrom onkur sum ber ber okkurt brek tað er óvirðiligt tað er óvirðiligt at okur sum lógtjóðandi tingi at standa og viðgera
hvar lætst tú nýggjur svøvn takk fyri so fólkina og eg fari bara at takka jøkup vestergaard fyri hansara orð takk fyri at hann sigur greiður glaður fyri at vit sita saman beinki her og eg hug at siga takk fyri ja lívið dýra undir eva lutur av tá fór eg at hugsa meðan jøkup vestergaard røddi og tá vit hugsa um annars hvussu nógv mann tosar um lívfrí og at verja vátlendi og veðurlag og svíðari so kemur hann við hesum her
ja hvat vesturgaður ger so væl takk fyri frá fólkum tá takk fyri bara lesini hendan her hendan egoisman sum okur øll hava hon er eisini komin til sjónvarð her í dag eg skal seta meg til harðrið yvir lívinum tað er eg sum bestemmi tað haldi eg tað haldi slett ikki skula eg haldi at okur skulu verja lívið til einhvønn prís og tá eg sigi tað so ja tað er møguligt at hon verður onkur onkur onkrari umstøðu sum gera tað at at eitt eitt fostur ikki kann vera til vist at stendur um lív hjá mammuni ella ella einum ting tað skal eg ikki avvísa men frí frí fostutøka tí tað er eg ella onkur annar sum skal velja meg fram um lívið eina ótrúliga egoisma og tað er tann egoisman sum hann sær í dagsins samfelag tíverri og tað mugu ikki standa
jenni saurana ger so væl takk fyri at forkveta ja ein ómetalig egoisman sum hann hugsar niður í detaljur um hetta eitt barn ja tólv fjúrtan sekstan átjan vikur eingin trupulleiki at fara inn og sigva tað burtur knúsa høvdið á tí í svíðari tað hevur allar egiðleikarnar sum ger at mann nakrar fáar mánaðar seinni stendur húgvur niður á tað og sigur altso tað er tað er fitt og øll eru upptikin bara upptikin í sínum undrinum ha eg skilji hatta ikki kann nakar forklára meg hvussu mann kann gera tað eg trúgvi ikki at tað fer at henda á føroyum av løgtingi
ja takk fyri fólkuna nei tað vóni eg ikki tá ið mann hevur staðið við sínum egna barni í føroyinginum sínum egna abbabarni í føroyinginum tá tað tú hevur tað so fjaðrir tankir ella hugsanarháttir frá mær at mann skuldi havt tikið lívið av síni barninum áðrenn tað kom so langt og tí vóni eg ikki hjá at mann tekur undir við einum lógum fríari fólktøkur okur mugu ongantíð her at fyri at løgtingið seta okkurt harra yvir yvir yvir lívið og deyða tey tingjum mugu ganga sína gongd eitt barn í móðurlívi hevur líka góða rætta at liva sum okur øll onnur okur spílurgrút at verja øll tey sum eru livandi á og komu til verðina tað skuldu eg eisini gera við tey sum eru av veg
koma í verðina takk fyri frá formum takk fyri næsta røða verður annika olsen
tað ger so væl takk fyri frá forkvinnan tað sum mann ikki sær hevur mann ikki ilt av tað er onkur fegn av tað sum rann mær til hugst tá ið eg havi siti og lurta eftir orðaskriftinum og í trýssunum tá fluttu okur børn við avbjóðingum av landini tí okur hildu at okur gjørdu tað besta fyri børnini í trýssunum fluttu okur eisini fólk við sálarsjúku av landinum tí okur hildu at tað var tað besta okur kundu gera fyri tey men var hetta tað besta okur kundu gera fyri hesi børnini og fyri hesi menniskjuni nei sannleikin er at tað gjørdi ikki tað besta fyri hesi menniskjuni og fyri okkum sum samfelag tí veruleikin er at okur eksporteraði hesi menniskjuni tí okur ikki megnaði at gera tað rætta at hjálpa teimum í egnum landi hetta var skammiligt ein svartur kapittul í føroya søgu okur sleppur ikki burtur úr tí hann er har og okur verða noydd at frihalda okur til tað at hatta her er hent men okur pjóðast ikki at blíva við við tí nakað líknandi hevur tað verið við abort kvinnur hava verið noyddar at fara av landinum at fáa abort skuldu tær ikki geva seg út fyri at vera depressivar ella sálarsjúkar ella kanska finna eftir ein lækna sum vildi hjálpa teimum í teirri svári støðu sum tey vóru komnar í og hví ber tað ikki til at vit í føroyum megna at taka okkum av hesum viðurskiftum sjálvi hví skulu kvinnurnar kriminaliserast kallast barnamordarar ella onnur ókvæmisorð sum eisini hava verið brúkt um hesar kvinnurnar ja eg virði at hetta her er ein viðkvæmis spurningur eisini av etiskum slag men eg havi veruliga eini álit á føroysku kvinnuni at hon tekur øll hesi atlit í síni avgerð øll í tjúgu ár í føroyskum politikki er tað fyrstu ferð at tú kanst sleppa at viðgera hendan spurningin í hvønn fall sum lógaruppskot møguligvís hevur eitt lógaruppskot verið lagt fram áður av miðfleiskunum men tað hevur ongantíð verið ein verulig debatt her í løgtinginum um hesi viðurskiftini og hevur hon verið so hevur hon verið einsæris og tí helt eg at tað var rætt at eg sum kvinna tók orðið í hesum málum okur viðgera allar spurningar av øllum handa slag tá tað kemur til heilsu bara ikki heilsuna hjá kvinnuni hon verður skammað hon verður tabluserað og hon verður eksporterað av landinum og kvinnan vil og fer til alla tíð at taka hesa avgerðina um abort so ella so og tað er tað óteljandi dømi um ikki nevna tey onkur hevur valt at nevna tað her í dag tað er ikki neyðugt okur vita hvat er hent og hvussu tað fer fram men hví vil okur ikki geva henni møguleikan at gera hetta á ein tryggan og lógligan hátt eg skilji tað ikki trýogtjúgu túsund kvinnur doyggja árliga av at fremja abort trýogtjúgu túsund menniskju er tað ikki eisini lív og tess orsøkir ímillum tey fimtan og níggjan ára gomlu eru komplikatiónir av graviteti í samband við at vera er tað ikki eisini lív ella er tað minni vert í so máta tað er onkursvegna forloysandi at tú kunnu umrøða hetta eymamál í dag og eg vóni at tú kunnu skriva hendan svarta kapittunum úr føroysku søguni at lata kvinnuna nú steppa at taka rættum at avgera sjálv um hon vil fremja abort ella ikki og eisini ein tøkt til teir fýra hundrað menn sum hava verið djarvur at stuðla teimum mongu kvinnunum sum hava ynskt hetta í hesum máli og lat meg undirstrika tað at enda frá forkvinna at talan er ikki um fría fosturtøku men um eina loyvda fosturtøku inntil
ja takk stefan klein poulsen ein viðmerking ger so at frá fólk hevur hundrað trýogtjúgu túsund kvinnur sum lata lív er trýogtjúgu túsund for nógv og tað er jú tað er sanniliga eisini lív men vit hava eisini tøl sum vísa at hálvtrýss til hálvfjerðs milliónir fosturtøkur verða framdar árliga er tað ikki lív er tað ikki lív og og mín spurningur til røðarin er nú tá hon leggur upp til at at vit í dag eksportera kvinnur til danmark eg haldi ikki vit gera tað nakran hátt og tann pássandurin er staðtøk ikki altso grundaður í nøkrum skilagæðum uttan at sjúr skóli hevur slonkt nøkur tøl í luftina hvar at hvussu fyri heldur røðarin seg til børnini hvar skulu tey eksporterast
hann góði altíð gjørt væl ja takk fyri frá forkvinna eg virði at her er ein ómetaligan viðkvæmis spurningur og sum eg eisini nevni eisini av etisku slag og eg hugsi at øll hesi her viðurskiftini hugsar tann føroyska kvinnan um eg havi so stórt álit á føroysku kvinnuni at hon hugsar gjølla og væl og virðiliga um øll hesi viðurskiftini og tá hon kemur til ta niðurstøðuna sum er tann síðsta útveður sum ein abort er tá hevur hon verið ígjøgnum alt hatta registari nøtt avgerð hon tekur í teirri stund tað ivist eg onga løtu í at hon tekur øll tey neyðu atlitini og tekur hon eina abort so skal hon ikki skammast og kriminaliserast tað er so mín hugsan og har eru okur bæði stefan klein poulsen og eg so ikki samd
helgi abrahamsen gjørt so væl frískortina eg havi trýogtjúgu túsund kvinnur doyggjað tí tær royna at taka bort sigur annika olsen og so sigur hon er tað ikki eisini lív jú tað er eisini lív er tað minnivert nei tað er ikki minnivert lív er lív og lív skal verjast annað rættvísgerð ikki er tí
annika olsen gjørt so væl ja takk fyri frá forkvinnanum tað sum tað sum er eitt sindur undaligt íðilsi debattini tað er at mann vilst ikki viðurkenna tað at kvinnur koma í hesa støðuna hví er tað kvinnur sum koma í hesa støðuna at tey vilja fremja abort tað er ein orsøk til tað og tað er akkurát sum at mann vil eliminera ta orsøkirnar sum eru til tað og tí tí tí tað sum skilir partarnar mann ikki verður samdur um um tað úkanstøðið og kvinnan hon vil í síðsta enda taka tað røttu atlitini og taka tað røttu avgerðina og tað havi eg álit á at hon ger so mikið væl kenni eg eftir føroysku kvinnuna at hon er før fyri at at taka tað
neyðug atlit takk fyri frá fólkvøldi ja takk næstu røða verður landsstýrismaðurin bjarni kára sum pætur
ger so væl takk fyri frá fólkum eg ætli mær ikki at leingja nógv meira um orðaskiftið her í dag eg havi stóra virðing fyri at hetta er eitt eymt mál og at mann er ósamdur heilt grundleggjandi ósamdur tað havi eg virðing fyri at eg vil tó siga at eg haldi at tað er tykkurin frá teimum sum kritiserar hetta uppskotið er kanska íðan so harður serliga um mann tekur í betrakning av nógvu av hvussu løgtingsfólkini ella løgtingsmenninar í stóran mun hetta eru menn sum hava sitið her í langa tíð jakob vesturgord byrjaði í landspolitikki í tvey túsund og trý jensur rana byrjaði í nítjan hundrað og fýraoghálvfems jøku niclasen nítjan hundrað og fýraoghálvfems og helgi abransen tvey túsund og átta teir hava sitið her í ára tíggju nógvar av teimum og standa nú og hegla eitt uppskot niður sum ein roynd at dagføra eina lóggávu hesir somu menninir hava sitið og stjørnað hetta landið fleiri ferðir altso fleiri ferðir teir hava havt valdið til at broyta lóggávuna teir siga at talan er um dráp og tað er ikki hissuni ákærað okur kemur við eina lóggávu sum drepur er ein øgiliga groða vágkæra men vissu tað er rætt hví hava jens av rana jakob vestergaard helgi abransen jøku niclasen sum hann sitið er síðan mitt í hálvfemsunum nógvar av teimum einki er gjørt við hasa lóggávuna vit stóðu virkiliga halda at talan er um dráp hví hevur mann einki gjørt mann hevur havt meirilutan fleiri ferðir mann hevur sitið í landsstýrinum fleiri ferðir mann hevur einki gjørt við tað og mann meinar tað men heldur at talan er um dráp so hevði eg verið rættiliga skjótur til at fylt upp upp á ta hugssjónina og gjørt hann lóg sum barnheitur nú hevur miðflokkurin so eitt uppskot sum ger júst tað og tað verður spennandi at síggja hvussu hesir mennini fara at akváða
ja takk viðmerkingar hevur postað tú gjørt so væl takk fyri eg haldi at tað var eitt áhugavert innspark frá landsstýrismanninum viðviðgjørdu í gjár eitt uppskot frá miðflokkinum um eitt fullkomið av borðtbann fyri allar føroyskar kvinnur og allar kvinnur sum uppihalda sær í føroyum og har var heldur eingin revsilóð eftir revsing í lógini um hvat ið skal henda við sær ein kvinna eftir fremjørna fólkstøku ella við sær ein lækni fremjørna fólkstøku á einari kvinnu tær meina tær tær siga hví skal mann síða seg døma sær eftir revslóðum
hevur hann góði sum pælstrøðin ger so væl takk fyri tað frá forkvinna og tað er eisini rætt uppskotið hjá undirrita hevur nakrar eftir ásetingar og tað mær vitandi hevði uppskotið hjá miðflokkinum ikki og har eru sjálvandi nógv onnur ting í tí uppskotinum sum seta spurnartekin við tað er ikki altíð at ein færri paragraffur er tað sama sum ein besti lóð tá kann eg vissa tykkum fyri men eg helt bara tá tí týdningarmikið at hava við á orðaskiftinum á hesi her sum sum siga at talan er veruligt drápp teir hava havt vald ella gjørt nakað við teir í fleiri ár og tíggju summir í tretivu ár og hava ikki gjørt nakað við tað so tí rýnir tey ikki ordiliga við tá ið teir fara upp á ting sítt røða uppá til við sínri
er ikki ábramsan gjørt so væl forfólkini hatta var ein løgin endur sum landsstýrismaðurin hevði á sínum orðaskipinum tað má eg ikki siga at tað virkar sum hann hann virðir meiningina men men vit skuldu heilt ikki luttaka í sínum orðaskipunum sum vit gildu á lænum nú hevði eg ikki nevnt dráp tað haldi eg ikki hava nevnt hann er vælkomin at endurgeva við sannu fari av norskum sakta men eg havi konstaterað at fostur doyr og vit landsstýrismaður er ósamdur tí at fostur doyr heilda at tað livir víðari aftaná so skal hann vælkomin at grundgeva fyri tí eg haldi tað burtur eg haldi báðir partar hava vit samdir um hann lógin treinslending til dagføring men mann var altíð bangin fyri at broytta tí mann ikki vita hvar tað endaði báðir partar hava vit bangnir fyri tað endaði í har sum hann absolutt ikki vildi havt enda og tí hevur lógin verið
jarni kára sum petersen ger so væl takk fyri tað nú skal eg viðganga beinanvegin at helgi arnstein haldi eg hevur verið øgiliga sakligur í sonorðaskiftinum men tað eru eisini ávíst framsøgufólk sum leggja undirritað undir at týna lív týna verður ikki brúktið dagligari talu í føroyum uttan tá mann nevnir orð týningar leður so ið altíð tað eru øgiliga ógvusligt orðavæl og eg vilja at mann hevði kanska eitt sindur meira moderátan litur rik men sjálvandi er tað ein reflektión av tær hugsjónar mann hevur men heldur at talan kanska hevur mann so kann mann rættvísgerandi brúka slíka talu men eg vildi bara vísa á tað at vit vistu mann veruliga veruliga heldur at hetta er dráp so eg hevði ímyndað mær at tað kanska hevði ógvusligari avleiðingar enn tað sama og at mann kanska gjørdi okkurt fyri at broyta tað tað longu tíðina mann hevur sitið við valdinum men tað kann jú vera at at hesi somu fólkini fara at at kuga fyri uppskotini hjá miðflokkinum sum setir eitt fullkomið band fyri tá fyrst tíðina sum at vísa men eg helt at tað var kanska
spædd mær settið skunnleysløttir ger so væl ja takk fyri frú fórkoyra nú er eg ein av teimum sum hava sagt at at fostur er týnt og tað leggi eg í at fostur er livandi fostur er livandi og slapp tað at forseta at vera livandi móðurlívið so kom tað til verðina sum eitt barn tú skalt bíða nakrar vikur av tætt afturat so kom tað til verðina sum eitt barn og tað er tað sum mann sum hetta fostur sleppur tað vil siga at tá ið mann tekur fostutøku so er hetta fostur ikki livandi meir so einkilt er tað haldi eg og og og mann sigur mann snakkar um at at kjakið skal vera so og so og so at sum betýðir tað at mann skal bara siga tað sum samgongan heldur rætta so er tað eitt øgiliga virðilig kjak at so er tað ikki her mann skal siga sína meining
jú eg haldi at orðið skal vera frítt og eg havi stóra virðing fyri teimum sum eru ósam við mær sjálvum og øðrum eg vil bara pápaika tær eftir rykkruni kanska íðan so ógvusligur mann kann hava aðrar meiningar men tað er eitt øgiliga ógvuslig stig at siga at ein annar drepur tit hoyra tað kanska eitt sindur á at siga at ein annar persónur drepur átti at havt størri avleiðingar enn tað fær tí at tað verður sagt har á tingsins røðapalli hesum mann stendur við tí so átti mann fyri langari tíð síðani gjørt broytingar at spæla mercedes kunnleysar tí at tú hevur sjálv brúkt orðið at týna og at týna er í mínari verð verri enn at drepa tá tú týnir okkurt so útrútar tú okkurt tú eksterminerar okkurt tað hevur eina løðing sum er uppaftur verri enn at drepa á tí hevði eg hopað mann at ansa sær eitt sindur
stefan klein poulsen gjørdist væl ja fyri forkvinna fyri at fremja eina fosturtøku so er tað neyðugt við eitrandi evnum sum kvinnan inntekur ella vissu fosturin koma so mikið langt so vel mann sum oftasta brúka kyrurkisku loysnina og tá fer mann inn í kvinnuna og og og faktiskt pettar hetta barnið sundur fyri at fáa tað út og so kann landsstýrismaðurin kalla tað hvat tað kalla tað vil og eg haldi at tað er øgiliga lætt at standa her inni og tosa um frítt val og og geva so heimildina tað eru starvsfólk tí eru føroyingar sum skulu út á sjúkrahúsið og og og fara til arbeiðis har og fremja hetta arbeiðið og tað verður við blóða hendunum
bjarni hvørvar sum petersen ger so væl takk fyri tað frá fólkum eg haldi at nógv av teimum fólkum sum skulu útinna hasa uppgávuna kenna uppgávuna tá tey velja tað lívsleiðina og nógv av teimum hava ikki hvalið við tí og summi hava og ið taldi at mann skal hava virðing fyri eg haldi sjálvur at sum eg havi sagt nú til tær seinastu viðmerkingarnar at tað eru øgiliga óðingar mann velur at brúka og tað gevur sjálvandi meining um heimsmyndin er tann tekur eitt lív tað skilji eg væl og tað botnaði í tann grundleggjandi spurningin sum vit eru ósamd um og tað er nær lívið byrjar summi halda tað byrjar við gistnaði summi halda tað er trupult at áseta eitt ávíst mark eini eitt eitt punkt fyri nær tað byrjar so tað verður og tað er eitt tíð eg sigi at tað er undarligt at mann sigur seg vita tí eg haldi nemliga at tað er øgiliga trupult at siga nakað fornuftugt um tað tað er nakað sum heimspekingar løgfrøðingar biologar heilsustarfólk hava diskuterað í fleiri hundrað ár fleiri túsund ár nú flenna tær aftasta beinki men tað er veruleikin og vit má ikki veit tað
jenni sær annað gerst væl takk fyri at forkvinna álvara tosa so tá landsstýrismaðurin at eg vil siga at eg eri sera glaður fyri at landsstýrismaðurin hevur skilt boðskapin hetta er at týna eitt lív eitt livandi vera verður týnt og verður dripin jú vil eg siga at tað er fantastiskt hvussu landsstýrismaðurin hevur skilt tað hvussu langt út hetta málið er her er eingin virðing fyri fosturin so tey hitt hvussu leingi okur at vera tingið tey vóru so sett seg í nýlandsstýrismaðurin og tað er gott men so kundi hann eisini kanna eitt sindur nærri og sæð hvussu nógv uppskotið hava lagt fram lógaruppskot eisini hvussu nógvar fyrispurningar hava havt tað tingið øll hesi árini um netta og fólkutøku tí at eg veit at tað er skeivt at tað er at drepa undirstøða fyri teg tað er ikki mín skyld
bjarni kárasen petersen ger so væl takk fyri frí fólkum eg haldi eg havi í langa tíð skilt útgangsstøðið hjá miðfloksinum og eg havi eina ávísa simpati fyri tí og um eg hevði sama sjónarmið sum jensa rana ella stefan klein poulsen so so kann eg ikki garantera at eg ikki hevði brúkt sama retorikk men eg haldi at retorikkurin er til tí er rættiliga harður og ja eg haldi at nú sigi eg henni sær rana hann hevur stillað hann hevur lagt fram eina rúkku av lógaruppskotum eg veit ikki hvussu nógv av teimum hann hevur lagt fram meðan hann hevur sitið í samgongu tað hevur verið nakrar ferðir hann hevur sitið í samgongu og havt valdið men eg veit ikki um tað hevur verið tá ella kanska tá hann hevur sitið í handstøðum
takk fyri for frí forkvinnan ja takk næstur á røða verður jakob bestu góðrd
ger so væl takk fyri fólk mína tað var áhugavert at hoyra hoyra landsstýrismannin sum onkursvegna slekkivild standa við tað sum mann er í ferðileikanum er við til at gera og ikki tola ikki onkursvegna tolur at mann kallar tingin við røttu orðum tí tað sum mann ger við fríari fólktøku gera tína lív tað er at drepa børn hvørjum eru ófødd longur er tann søgan ikki vet mann ikki tolur at seta orð á tað jamen at so hvat kemur at vit standa á lóggávu til okur hava havt eina restruktiva lóggávu sum hevur gjørt tað at okur hava havt færri feskt posturtøkur í føroyum í nærastaðni tað hevur pýnt tú hevur eingin grund til at fara og broyta tað tað skal eingin fortelja fyri mær at tá ið mann kemur í eina lógum fríari posturtøku so verða tað nógv fleiri børnum verða dripin tí okur eru egoistisk okur seta okur fram um í hesum førinum lívið tí okur koma fram um at ein menniskja skal fáa lívið lagað eg haldi at tað er ótrúliga langt út og hesin mann ikki tolur at hoyra tað so skal landsstýrismaðurin koma upp her og biðja um at taka lógaruppskuldið aftur tí tað er veruliga tað mann ger okur fara at týna fleiri lív aftanum hendan ogurin er samtykt enn okur at gjørt frammanundan altso tað er í mínari verð slett eingin eg eri við um tað og tað kann eg siga tí havi tær faringar eisini av løgtingi og landsstýri sum eg havi nemmari tað verður nemmari og lættari tað verður gjørt í lógkávu fleiri ting henda og tað fer tað eisini at henda við hesum og hesum mannum so í hesari lógkávuni fara tær bara fleiri sum ikki hava lív lagað enn ára og tað er hesum mann ikki tolir tað so skal mann taka lógaruppskuldið aftur tí tað er veruleikin hetta er her við at nøkur skulu seta høvd á meg og onnur hvat okur skulu siga tað er dagligdegurða mann mugu ikki siga tingið verður røtt í orðunum tí so er mann ikki ja so eg veit ikki hvat mann so er altso tú ert so mann ikki politiskur rektur upp á einlendan máti tað eru nøkur í hesum førinum tá ið tað snýr seg um um málur fríast ogur tøkur landsstýrismaður sum situr inni við teimum røttu orðunum sum hann brúkar lógarum nukur onnur mugu ikki ditt okur at kalla tað tað sum okur halda fyri at venda aftur eg havi ongantíð havt áneyðir til at broyta hesa lógina tá ið eg havi hildið at hon hevur restruktiv hon hevur gjørt tað at færri posttøkur eru framdar í føroyum enn aðrastaður og tað er gott hvørt evi einasta mannalív sum okur kunna bjarga sum kann koma til verðina og ikki vera týnt er ein sigur fyri miðøllum førum á eg haldi at okum eg ansa øgiliga væl eftir ikki at seta okur teirrar yvir lívið í deyða og at her við at fara í eina diskussión um nær lívið byrjar meiringsleyst fullkomiliga meiringsleyst eftir eftir mínum hugsanarhátti sum bjarni kárasund og annan hjá honum rótt vang er farin í holt við tað tað havi ongantíð havi ongantíð skiltið skiltið hví mann ger tað og at mann drepur eitt postur í tólvtu viku ella í túvundu viku ella seinni meðan tað er móðurlívið er persónliga síggjan kommunatíð tað má eg erliga viðganga hetta er ein menniskja sum er á veg at koma í heimum og tað skulu vit gera alt fyri at lata hetta menniskja koma í heimum og ikki seta okur sjálvi ella kvinnuna ella onkran annan fram um tað lívið sum er á veg
ja takk fyri frá forkvinna eg hugsaði um eitt her við síðu eg sjálv havi brúkt eitt her orðið at týna týnalív eg ætlaði at spyrja røðarin um hann hevur nakað betri orð fyri tí við síðu mann sigur hvat hvat hevur hann nakað orð sum er stætta tað so ætlaði eg spyrja røðarin eisini um eitt her við samvitskufrælsi hvat heldur røðarin um tað at tann ella tað er einki um samvitskufrælsið tann paragraffin hon hevur mann sigur at rokja tey lætt og elegant úr ella ikki komin við soleiðis nær at tað er einki sum verjir tey sum arbeiða innan fyri
vóru lækini gjørt so væl takk fyri forkuna ja enn einaferð takk fyri góð orð eg hugsi eisini at tað er nú verður tað sett spurningur við hví mann ikki hevur gjørt nakað mann hevur sitið í so nógv ár og so víðari síðari men tað er sjálvandi tí at hetta er eitt mál sum splittar fólk splittar flokkar og so víðari og tí hevur tann skipan sum hevur verið gildið í nógvar tí er hon framvegis gild og sum mjólk vaskar verðini á tað er hóast alt ein restriktiv lóg og tá um mann skal eta hvørt hvørt barn sum kann sleppa at liva
ja takk fyri frá fólkum at eg eri nú soleiðis innrættaður at vit ikki ætla meg at gera nakað so geri eg tað ikki og um eg so arbeiddi í heilsuberkinum í onkra aðrastaðni so hevði eg ikki gjørt tað men tað er ikki øll sum eg kanska akkurát soleiðis innrættaði og tí burtur tað burtur tað kanska verið ein sovorðin grein inn í soleiðis at mann ikki verður tringa til at gera nakað sum mann av etiskum persónligum átrúnaðarligum orsøkum ikki verður vildur vera men nógv av hasum eru sum mugu ganga inni ganga inn fyri hesum her lóggávuni eisini hesa sum mugu vit gera í dag tað tey halda sjálvandi skulu útvara við til at gera tað tí tað er teirra hugsan tað er tann tað er tann oreganstan sum eisini kom til sjóndar tá landsstýrismaðurin hevði orðið fyri at løta síðan og sum er eitt sindur
hvønn vestur góði at gera so væl dagføri frá forkvinna tað er onkrumúr nevntur í dag at at allarflestu halda verandi lóg góða treingja til dagføringar ja hví ger mann síggja tað hví dagførir mann síggja verandi restruktivu lóg gávu fyri at halda tað restruktivu so mann kann fáa mest flest møgulig børn til verðina á lívi sjálvandi okur eiga at vera her í løgtingi til at verja lív og tað má vera hjá okum øllum eg veit gott og eg havi nevnt tað so ofta nú okur eru egoistisk av lyndir og seta okur sjálvið framum men okur mugu ongantíð seta okur sjálvið framum lív at lív má koma til verðina og so kunnu okur halda um okur sjálvið tað sum okur vilja tað er tað sum er grundleggjandi í hesi diskussiónini at nøkur seta síni egnu áðrenn mált sítt egna eg fram um mannalív
stefan klan poulsen gert tú bað ja frá forskurina tá tú kemur til hesa politisku korrektheitina so vil eg bara siga at hon er við til at undirminera okkara fólkaræði tí mann eigur at kunna møta øllum argumentum og við einum mótargumenti men eg ætli at hug at koma inn á tær við ótryggum fosturtøkum og við leiðum frá forskurini sitera
hesum er víkjandi á heimasíðuni hjá próvita og har stendur at tað hevur stóran týdning at hyggja neyvt av tílíkum hagtølum áðrenn mann letur so ríva alt ov nógv við kensluliga tað er rætt at ótrúgva fosturtøkur frá fram í heiminum men av teimum fimmogfjøruti prosentunum í heiminum sum verða mettaður ótrúgvar fara sjeyoghálvfems prosent av hesum fram í menningarlondum og so vísir mann til at eini tretivu túsund varð framdar árliga harav trýogtretivu nógvum av teimum trýogtretivu nógvum ótrú her er eitt slíkt menningarland tá tað kemur til og tað verður tosað um ótrúgvar fosturtøkur
eitt hvøstur góðgerðsvæl ja takk fyri fólkum á nei okur eru eitt vælfræs samfelag av oftan sagt tað besta samfelagið í heiminum pá allar mátar men øgiliga nógvar mátar okur kunnu lívbjarga øllum børnum sum koma til verðina og okur eru rættiliga væl upplýst so eingin pjøðist at fara til nakað hvøgssalvara fyri at brúka tað orðið fyri at fáa framdenda postutøku tað ger eingin heldur so hatta er ein av teimum páhaldunum sum eg ikki ordiliga fái her fyri fyri hildu meg til á tá mann hoyrir seg orðini um hvussu nógvar postutøkur verða framdar so kann eg ikki lata vera við at síggja tað myndina av børnunum framman fyri mær sum annars høvdu komið og verið til í heiminum men sum onkur hevur sagt er týnt og koyrdi eina skrellisbandina
og hon haldi og hugsaði seg tá ið hon er tann dagin hon er tann dagin hon er tann dagin hon er tann dagin hon er
eg hevði sær annað at gjørt væl takk fyri frú og forkvinna tað var bara ein einkultur spurningur til javnfesturgaard nú hevur landsstýrismaðurin innlæringartrupulleikar hann megnar ikki at skilja nær í eitt eitt lív byrjar kundi javnfesturgaard kanska greitt honum frá javnreint men tað tað sivjar ikki inn men kundi javnfesturgaard kanska
rættanin frá tí eg haldi ikki at tað er í lagi at leggja tingfólk ella landsstýrisfólk undir at hava innlæringar trupulleikar tað fara at biðja fólk um at
roynar tosa virðiliga ja hvussu góðger so væl takk fyri frá forkvinnum at nær eitt lív ber til og nær eitt postur byrjar sína tilveru átti jenusa ræna sum lækni kanska at duga betur á greitt dansstýrismannurfrá men eg havi onkuntíð hugsað um tá ið ella gitna eggið setir seg fast við lívmóðurnar so byrjar lívið og tá byrjar tað og tað kann so vera ymiskar um tað men eitt egg sum bara er eitt egg áðrenn tú komi áðrenn tú setti seg fast tað vil eg ikki vurdera sum sum verandi er lívið men eitt gitið egg sum so setir seg fast við lívmóðurnar og tá ferð ber víðari er mín definitión uppá niður lívið byrjar og tá ið mann diskuterar tað javna so kann mann jú fara í holtin so er hin diskussiónin um at fólk sum vilja hava gitna og annað tað er tað pjósmaskin
ja takk síðani ert eldspørt til teirra takk fyri býføllurin ja takk síðani ert eldspørt býføllurin er eldspørt
nú settist gunnleys støttur ger so væl ja takk fyri frá forkvinna eg ætla at byrja við at nú tveir máttir teg eisini frá forkvinna nei ja eg havi hugsið um at nú hevði landsstýrismarin hug at yvirtaka rollina hjá løgtingsforkvinnu og geva mær eina átalu um hvønn mátan eg tosi uppá altso vit tað er soleiðis her í løgtinginum at tað er forkvinnan sum gevur mær átalu vist ið eg fari for langt og eg havi onga átalu fingið tað fyrr mátan eg tosi uppá bara til behagiliga orintering ígjøgnum forkvinna til landsstýrismarnar men eg skal eg vil heita nú hetta er síðsta runda hjá mær eg vil heita sum úr hetta høga ting um at gera alt alt alt hvat vit kunnu fyri at henda lógin ikki fyri gjøgnum vit skulu gera alt alt hvat vit kunnu heldur til at seta lóðir inn bæði her og her fyri at bjarga lívin ella hetta fólk sum annars hevði blivið til eitt fólk eitt barn fyrst sjálvandi og vit hava tað besta vælferðasamfelag í heiminum og vit eiga at klára tað og eisini er tað her sum eg hugsi ofta um eg sigi sum arbeiði við hesum her sum skulu fremja hesar fólkutøkurnar úti í versinum væl signa eg hugsi eisini um tey fái eg sær samvitsku samvitskufrælsið inn í hesa lógina soleiðis at tey kunnu siga nei eg geri hetta ikki eg kann vísa eina paragraf eg havi ikki skyldi til at gera ella fremja eina fólkutøku og og hetta her við at at eg hevði nú nú er eftirskund eftir av onga tíð men eg skal bara til síðst siga tað at tað er ikki ein gongd hálvtrýss prosent av okkara fólkutøku eg legði inn fyri fríari fólkutøku tað seinasta kanningin eg veit um var tað fimmogfjøruti prosent so best hevði eg kanska verið okkurt hetta til eina fólkaavkvøðu frá forkvenna eg havi onga tíð eftir at teimum var snakkað nógv long
tað er viðmerkingar eytist harman niclasen gjørt svar takk fyri fólkmenna eg haldi at eg hevði lurtað eftir orðaskiftum sjálvt um eg havi verið út í eina lítla løtu og at tað er við at taka sum ein skeivan vinkon hetta her uppskotið gongur út upp á at mann skal verja rættin hjá kvinnuni til at bestemma yvir sína egna kropp sjálvt um tær fær fullkomiliga av sporunum so eta tað tað tað sum tað gongur út upp á og at mann hevur tryggar og greiðar karmar heim í okkara landi fyri kvinnurnar sum ætta sær fosturtøku eg hevði mikið kvæt til at greiða sær
elsa ber mær seta skunnlistar tí at gera so væl ja eg og spyrjarin ella viðmerkjarin vit eru øgiliga samdar í rættiliga nógvum men í hesum málunum eru vit slett og aldeiligt yvirhøvur ikki samdar og eg havi hava hug at siga hvat bibblar mann sær inn at siga við meg at hetta er ein skeivur vinkil altso fyrst fær mann átæra fyri landsstýrismanninum um at mann tosar for hart ella eitt ella annað sum hann hevur høvur ikki mandat til at gera mær fyrr enn síðani at nú kemur sambandskvinnan og sigur at eg tekki skeivan vinkil altso vit hava eitt frælsland eg sleppi at siga hvat eg vil her í sínum høga tingi eg eri ímóti fríari fólkutøku og eg haldi at vit skulu gera alt hvat vit kunnu at fyribyrgja at tað verður gjørdar fleiri fólkutøkur og vit skulu stuðla okkara kvinnum bæði tær sum ætla at gera hetta og ikki minst tær sum hava gjøgnumført hetta tí at tær betala ein so høgan prís eisini sálarliga at vit mugu ikki undirførdera heldur tann vinkilin og hann er ikki skeivur
eina støðu og at hava lýstað so væl tað er mann kann hava tosað um vinklar og svíðari og hetta skal bara snúgva seg um at tað er at geva kvinnuni ein rætt og svíðari men hetta málið er so øgiliga nógv dyrgir enn tað og tað vita vit øll her eru barnin í myndini tá máttakast atlit til tað so enn eina ferð takk fyri eina sera góða viðgerð
eg elspi at mær setti skundaðistøtturðið gjørt so væl ja takk fyri
hetta verður so tað síðsta eg sigi í kvøld og tað sum eg fari at endurtaka einaferð afturat tað er hvat er virðið á hesum fostrunum hava ikki øll fostur líka nógv virði skulu vit bestemma hvat fostur hevur ikki virði til at blíva til eitt barn tað haldi eg ikki sjálvandi viðhvørt sum stendur um lív so hava vit eina aðra støðu tað er ikki tað eg snakki um men eg vil heita einaferð eitt høga ting vælsignaði eg vóni tit at lurta eftir okkum sum varð roynt at fórt fram her í hesum høga tingi í dag hvussu nógv eitt lív hevur at siga eisini lívið hjá fostrunum sum síðani blív barn og mann sigur blív vaksið og tilkomin takk fyri tilliga hart orðaskifti og tað eru hava verið søgd og brúkt orð sum kanska undir vanligum vanligum viðgerðum í øðrum førum høvdu verið átalað í hesum førinum snýr tað seg um eitt mál sum er trupult og eymt og sárbært og formansskapurin hevur so vælt at lagt tað linja at tað skal vera í lagi útryggja og seta orð á hetta málið og tað men eg vil so siga at løgtingsfólk úttala seg eisini undir ábyrgd ikki minst yvir fyri sær sjálvum og mugu eisini hugsa um avleiðingar av teimum orðunum sum verða brúkt hetta málið verður nú beint í rættarnevndina og vit fara víðari á dagsins í dagsins skrá eg vilja heita í samband við almannna kunngering av ógerðum hjá dátueftirlitinum og eg skal biðja um framsøgufólk
2. viðgerð (346)
ger so væl takk fyri frá fólkunum ja eg skal lesa álitið til uppskotið um fasturtøkulógina tað er landsstýrismaðurin í lógarmálum bjarni kárasum petersen sum hevur lagt málið fram tann sjeynda mars tvey hundrað og fýraogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tann tveyogtjúgunda mars varð tað beint rættarnevndini nevndin hon hevur viðgjørt málið á fundi tann triðja fýraogtjúgunda níggjuogtjúgunda og tretivunda apríl og annan mai undir viðgerðini hevur nevndin havt fund við mammuhjálpina við føroya próvita frítt væl megt læknafelag føroya felagið føroyskir sjúkrarfrøðingar felagið føroyskir sálarfrøðingar etiska ráðið ljósmørafelag føroya javnstøðunevndina summannaverkið gigni hægsstovuna sjúkrahúsverk føroya landsstýrismannin í barna og útbúgvumálum djóna nólsoy joensen landsstýriskvinna í fíggjarmálum ruth vang landsstýriskvinna í heilsumálum margit stórá landsstýriskvinna í almanna og mentamálum siri steenberg og landsstýrismannin í lógarmálum bjarna kára sum petersen
viðgerðini eg haldi at her er nógv for ófriðarligt mann tosar kanska men heldur mann tosar spakuligt við hvønn annan men tað forstýrar og eg haldi at vit skulu sita still og lurta og ikki larma og er tað soleiðis men hevur øgiliga nógv av hjarta so er tað um mann fór út og tosar við hvønn annan takk fyri gerst væl hervorðið takk fyri fyri fólkuna í rættarnevndini hevur nevndin býtt seg í tríggjar minnilutar eg skal lesa álitið frá tí eina minnilutanum sum er eg sjálv kristianavindey poulsen og kim duris og vit hava hesar viðmerkingar í føroyum hava vit havt eina fosturtøkulóg sum hevur verið óbroytt síðan nítjan hundrað og seksoghálvtrýss vit allarflestu eru uttan iva samd um at fosturtøkulógin má dagførast funnist at henni fyri at vera óótíðarhóskandi og at tín í mongum førum verður tulkað ymiskt frá lækna til lækna flest øll hava vit eina støðu til fosturtøku og flest øll kunnu taka undir við at ein lóg sum ikki sum hevur verið óbroytt síðan í hálvtrýssunum krevur broytingar tíðin er tí búgvin til at dagføra á fosturtøkulógina hóast hetta er eitt eymt mál so er tað neyðugt vit vita at tað eru kvinnur ið kenna seg noyddar at fara av landinum at fáa fosturtøku tí tær ikki fáa tað í føroyum hetta er ein støða vit sum samfelag ikki kunnu liva við við uppskotinum hjá landsstýrismanninum verður fosturtøka loyvd upp til viku tólv eftir viku tólv verður tað eitt fakligt samráð ið skal taka avgerð um fosturtøku og bert í heilt serligum førum verða fosturtøkur framdar eftir viku tólv í dag verða fimmoghálvfems prosent av øllum fosturtøkum í føroyum framdar áðrenn viku tólv er tað í heilt serligum førum sum oftast tá ið lívið hjá kvinnuni er í váða at seta markið á viku tólv metir hesin minnilutin verða hóskandi hetta gevur kvinnuni tíð at hugsa um hvørja avgerð hon metir vera tað bestu fyri seg og sínar umstøður eins og tá hóast alt eisini er so tíðliga í gravitetinum sum gjørligt at standa í støðuni at skula velja fosturtøku er ikki ein ynskistøva hjá nakrari kvinnu ynski er at gerast óynskt upp á vegin tó so so er tað støður sum uppstanda í dag tí skulu vit altíð tryggja okkum at vit kunnu veita kvinnum góða og óheilta ráðgeving um tær ynskja tað tað skal ikki vera fíggjarstøðan ella kringumstøðurnar sum gera at ein kvinna kennir seg noydda til fosturtøku vit skulu sum politisk í myndugleiki altíð arbeiða fyri betri okkara sosialu skipanir og trygdarnevn so at vit kunnu lofta teimum í detta niður ímillum men tað altíð millum alt so halda vit at kvinnan eigur at hava avgerðina men hetta er eitt trupult mál og fyri nógv er hetta eitt øgiliga eymt mál og tað gongur ímóti teirra sannføring og vit mugu hava virðing fyri at vit hava ymiskar hugsanir og mugu hava virðing fyri hvørjum øðrum tískil halda vit eisini at tað er neyðugt at starvsfólk í sjúkrahúsverkinum ikki verða tvingin til at fremja nakað ið gongur ímóti teirra trúgv ella sannføring og tí halda vit í hesum minnilutanum at tað er neyðugt at vit hava eina undantøkuáseting í fosturtøkulógini fyri løggild heilsustarvsfólk í sjúkrahúsverkinum so tey kunnu bera seg undan at fremja ella viðvirka til fosturtøku um tað gongur ímóti teirra sannføring ella trúgv og tí hava vit framsett eitt broytingaruppskot sum liggur við álitinum sum tingfólk kunnu lesa sum innførir eina undantøkuáseting fyri heilsustarvsfólk í sjúkrahúsverkinum soleiðis halda vit at mann eisini vísir virðing fyri teimum sum arbeiða í sjúkrahúsverkinum og sum er ímóti hesum uppskotinum at tryggja teimum at tey ikki kenna seg tvingi til nakað sum tey ikki vilja fremja men tað verður í íbroytingaruppskotum har eru eisini serliga viðmerkingar til sum eru nokk so langar sum hyggja at tingfólk kunnu lesa men tað sum tað sum er íbroytingaruppskotið sjálvi lógarteksturin skal eg lesa upp fyri tykkum og tað er at í paragraff seks verða sum stykki tveyogtrý sett inn stykki tvey stríðir tað ímóti etisku ella átrúnaðarligu fatanini hjá einum løggildum heilsustarvsfólki ið starvast frá sjúkrahúsunum at fremja ella viðvirka til fosturtøku skal viðkomandi eftir áheitan sleppa undan hesum og sjúklingurin skal verða vístur til annað løggild heilsustarvsfólk hetta er eisini galdandi fyri tey sum eru undir útbúgving til størv stykki trý ásetingin í stykki tvey er ikki galdandi um talan er um átrokandi neyðuga læknahjálp sambært paragraff tveyogfjøruti í annaðorðning for ferðini um í krafttretivu krafttretivu at lóg um autorisatión av sunnudagspersónur um sunnudagsfaklig viðsommet takk fyri frá fólkum
viðmerkingar helgi ábramsen gjørt væl frí fólkum av mín spurningur tað er fyrsturast um at tað er broytingaruppskotið sum er avmarkað til heilsustarsfólk innan fyri sjúkrahúsverkið hví er tað avmarkað til starvsfólk innan fyri sjúkrahúsverkið og ikki tey sum arbeiða uttanfyri
og so er tað røðarin hervør pálsdóttir gjørt so væl takk fyri vit hava gjørt eina undantøkuáseting fyri heilsustarvfólk sum viðvirka ella fremja abortið til at siga antin fremja tær ella hjálpa til tá ið abortin verður framd í dag er tað so at vissu ein kommunulækni skuldi verið undantikin so høvdu vit havt læknaskjoppar í sum tað er longu í dag vit hava eitt trot á kommunulæknum og kommunulæknum hevði bara skulu víst til ein annan kommunulækna sum hevði skulu víst kvinnuni víðari sjúkrahúsi so eg dugi ikki at síggja kommunulæknin í tann máta viðvirkar til sjálva portuna so tí halda vit at tað eru heilsustarvfólk á sjúkrahúsinum sum fremja og viðvirka til at
og bara lakini gjørdist væl takk fyri tú forsvinna eg hugsaði bara í samband við tað sum har hevur pálsur nevndi í mun til fosturtøkur sum verða framdar aftaná viku tólv nú fara vit at fáa tað donsku lógina ið gildi í føroyum so tað er nærliggjandi at samanbera í tveyogtjúgu sigur abortanknevndis orsbyrretning at í grundhilsuni fyri teg fyri loyvum til fosturtøku aftaná viku tólv har vóru átta hundrað og níggju og seks hundrað og fjøruti av teimum vórðu grundað á mistanelser ella egenfeil og tað er
ja takk fyri her hevur pálsdóttir gjørt væl takk fyri mann kann eisini samanbera við tí lógina sum vit hava í dag sum er munandi linari enn hetta uppskotið er í mun til at abortur aftan á viku tólv faktiskt ikki ordiliga nakað mark fyri nær men vit hava eina praksis sum sigur at kvinnur kunnu fáa abort áðrenn viku tólv og í føroyum er praksisin eisini øgiliga strang eftir viku tólv og tað dugi eg ikki at síggja áddur helgi upplýst í nevndini av heilsustaðarfólki á tað
takk fyri stefan klein poulsen gjørt so væl ja fyri forkvinna vit hava plárstu tíðliga fingið staðfest í rættarnevndini at ein liberalisering av nær fólkutøkulóg førir til fleiri fólkutøkur og nú er øgiliga nógv fokus at hasa tólv vikurnar har tað er frí fólkutøka men tað er eisini ikki upp fyri okkum fyri hvussu leys hugtøkini eftir tólvtu viku eru men har verður sjúkað brek aftarbreyði og avskap nevnt sum ein kriterium fyri at kunna fáa eina fólkutøku eftir tólvtu viku og tey eru øgiliga illa defineraðu tey eru øgiliga leys upptil hetta samráðið sum landsstýrismaðurin eisini setir á stovn og og við so vit skulu fylgja dønum við hesari danskari lógini so verður tað akkurát sum bara lækini vísir hann so verður tað eisini nógv fleiri fólkutøkur eftir tólvtu viku men samanumtikið kemur fast fólkutøkutalið at hækka munandi við so vit
ja takk fyri her verður fólk støttur í gjársfólk takk fyri eg haldi ikki rætt at siga at tað er øgiliga leyst nær mann kann fáa abort aftaná viku tólv tá ið mann lesur serligu viðmerkingarnar so er tað rímiliga nógv stramað inn so tað haldi eg at at løgtingsfólk eiga at halda seg til eisini at lesa serligu viðmerkingarnar sum forklára paragraffurnar tað er í rættarnevndini er tað upplivst fyri okkum at tað verður ikki væntað og tað er eisini at heilsustaðarfólki ikki væntað at vit fáa at hava fleiri tí tá ið seinabortur varð framdar í føroyum sær tað undir extremt ringum støðum tá ið kvinnur tá ið lívið hjá kvinnuni er vandað ella hjá vissu fólki ikki er kann livað aftaná føðing tað er øgiliga strangt lógini eru ikki so ræðuliga strang hetta uppskotið er strangari enn lógin sum vit hava í dag so tí duga ikki at síggja hví tað skal broytast men vit vita at tað eru kvinnur sum fara av landinum fyri at fáa abort so tað sigur seg sjálvt at okkara tøl kom at broytast eitt sindur vit hava eina rúgvu av myrkatøl sum vit ikki vita um vit vita eisini at tá mann hevur eina lós sum er eitt forboð við undirtøkum so merkir tað sjálvandi eisini at tølunum kom at broytast við kvinnur fyri at fáa rættin til at taka
brannargerðsvæl takk fyri frú forkvinna nú nevndi forkvinnan í rættarnevndini hetta at mann hevur gjørt eina broyting fyri at vísa virðing fyri starvsfólkum alt gott um tað tað kann eg bara takka fyri men hví kann mann ikki lata hesa virðingina eisini umføvna tað ófødda barnið og geva tí rætt til at liva
ja tað er tað tað er tað tað er tað tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er tað er
takk fyri hervørt poststøtti í kirkjavæl takk fyri eg veit ikki um landsstaðið um løgtingsmaðurin vísir til kanska uppskotið sum miðflokkurin hevur lagt fram um at verja ófødda barnið har ið mann frá miðfloksa síðu metir at tað fer at merkja onga fóttøk var framdar vit vita at fóttøkur hava altíð verið framdar fara altíð at vera framdar eg haldi at kvinnan skal eiga avgerðina á eina trygga at bort ikki at fara av landinum ikki at taka ólógligar tablettir ella okkurt sum er heilt verri eg haldi at tað er tað vil hava virðing fyri at kvinnur eisini hava rætt til heilsutænasturlandssjúkrahúsinum ja takk fyri
ja frá fólkum eg skal lesa minnlutálitið frá minnlutan sum er eg sjálvur elspeth morseti skunnastóttur og stefan klein poulsen og vit hava hesar viðmerkingarnar spurningurin um fría fólkutøku snýr seg um tvey ymisk rættindi annað er rætturin hjá kvinnuni at velja um hon vil bera og eiga eitt barn og hitt er rætturin hjá barninum til lívið hetta eru tvey grundleggjandi rættindi har ikki ber til at velja bæði og bara annar parturin sleppur at velja tað er eingin ivi um at lívið byrjar við gitnaði hóast fólk eru ósamd um nær at fostur skal roknast sum eitt sjálvstøðug persónmennskap tað er ymiskt frá landi til land nær fostur fáa lógartryggjaðan rætt til verju og hetta markið verður flutt frá tí til aðra ikki út frá vísindaligum grundgevingum men einans eftir politiskum ynski men líkamikið hvussu vit rokna og grundgeva so er avleiðingin hjá fosturtøku astí at eitt barn ein persónmennska sum annars hevði verið feitt nakrar mánaðir seinni missir øll síni rættindi og verður ikki feitt undir viðgerðina av málinum hevur rættarnevndin fingið upplýst at í samband við sein fosturtøku kemur tað fyri eisini í føroyum at barnið er á lívi eftir fosturtøkuna men barnið hevur ikki nakra rættaverju og tí verður einki gjørt fyri at bjarga tí tað hevur lagt til síðu at bíða til tað doyr millum annað hetta er ein av orsøkum til at nógv heilturstórfólk ikki vilja vera við til at fremja fosturtøku men hetta lógaruppskotið gevur ikki heilturstórfólkum rætt til at bera seg undan at luttaka í fosturtøkum landsstýrismaðurin segði undir fyrstu viðgerð hann hevur valt hetta frá tí at tí við at hava hendan møguleikan við í lógini kann tað henda at tað ikki ber til at fremja eina fosturtøku í føroyum orsøk av at starvsfólk mangla tað kann ikki vera rætt at ein avbjóðing við manglandi starvsfólkum verður loyst við at tvinga heilsustarvsfólk til nakað sum býður teirra samvitsku ímóti tað eru nógvir starvsbólkar aftur av tilgonguni og inntrivinum í samband við eina fosturtøku og tey eiga øll at hava rætt til at bera seg undan at vera partur av slíkum gerðum eingin er ivigur um at nógvar kvinnur koma illa fyri orsakað av at tær gerast við barn ymiskar umstøður kunnu hava vist har at tær seta seg ikki førar fyri at eiga barnið og almennu føroyar eiga við slíkum førum á stuðuleysum kvinnum so væl sum gjørligt bæði áðrenn og eftir føðingina men hetta uppskotið snýr seg um fría fosturtøku her nýtist einki at tala fyri at kvinnan hevur stórar avbjóðingar ó at eiga barnið hon kann uttan nakra ávísa orsøk og uttan at spyrja pápan hjá barninum velja fosturtøku nógv kann tala fyri at øll skulu hava sjálvsavgerðarætt men grundleggjandi spurningurin er um ein persónur skal hava loyvi til at taka lívið frá einum øðrum persóni fyri at verja sín egna sjálvsavgerðarætt tað kann ikki vera rætt at loysa trupulleikarnar hjá einum menniskja við at taka lívið frá einum øðrum í samband við hetta málið hevur ofta verið grundgevið við sokallaðum tryggum fosturtøkum spurningurin er hvønn tað skal vera trygt fyri tað at ein einsamallur persónur skal hava loyvi til at avgera at eitt barn verður tikið úr móðurlívi og tað at livandi fostur verða løgd til síðu at bíða eftir at tey skulu doyggja kann á ongan hætt sigast at vera trygt fyri barnið sambært uppskotinum skal tað vera loyvt at fáa fosturtøku til og við tólvtu viku av viðgongutíðini tó kann fosturtøka eisini fremjast aftan á tólvtu viku um serligar umstøður tala fyri tí einaferð sum um serligu umstøðunum er aftarbreyðir um eitt barn kann fáa álvarsliga sálarliga ella likamliga sjúku orsakað av aftarbreyði so kann tað vera orsøk til at fosturtøka verður loyvd eftir tólvtu viku tað vil siga at barninum nýtist ikki at feila annað enn at tað hevur arvaeyðugleikar til eini sjúku barnið kann annars vera púra frískt henda reglan er tikin beinleiðis úr donsku lógini men her mugu vit minnast til at stórir munirnir eru á arvaeyðugleikunum hjá dønum og føroyingum so seint sum um ár átjan hundrað var fólkatalið í føroyum heilt niðri á fimm túsund fólkum og hesi stívliga tvey túsund pørini eru aftarfetrar hjá næstan øllum núlivandi føroyingum rættiliga stóru partur av børnum sum vóru fødd í føroyum frá nítjan hundrað til nítjan hundrað og tíggju vórðu systkinabørn ella trímenningar í tvey túsund og seytjan segði stjórin í íløgishavnum at tey høvdu skrásett til samans hundrað og áttaoghálvtrýss túsund føroyingar og at teimum var ein føroyingur aftarfegi til hundrað og níggjuogfjøruti túsund tað var ikki eitt hevur livd í seytjan hundrað øld seytjan hundrað øld varð aftarfegi til meira enn fýraoghálvfems prosent av øllum skrásettum føroyingum í aftabarnskránni um aftabræðið skal vera nóg nóg stór orsøk til at gera undantøk fyri at sleppa tum tólvtu viku so er ringt at finna nakran føroying sum ikki líkur krøvini um undantøk vit eru mest um øll í familju og hava arvaeinleikar til nógvar arvaligar sjúkur men lutin undrast á hvussu illa hugtøk sum sjúkar brek aftabræði og avskap verða definerað í uppskotinum hesi kunnu mann brúkast sum grundleggjandi fortreyt við at fáa fólkutøku eftir taltum viku við so illa defineraðum hugtøkum verður tað upp til samráðið at avgera hvar markið skal vera fyri at fáa fólkutøku fyri tá tí síðani boðaðu nógvir læknar frá at teir tóku undir við fríari fólkutøku millum annað tí at verandi lóg leggur eina stóra ábyrgd á læknar men við hesum uppskotinum verður ein stór ábyrgd leikt á samráðið sum skal avgera hvar markið gongur fyri nær fólkutøka eftir taltum viku kann verða loyvdur nógvar seinfólkutøkur í ørondum verða framdar orsakað av at fostrið ber brek skanningar á fostrum seta ofta foreldur í truplar støður tí tey skulu velja ímillum eitt barn við breki ella fólkutøku talan nýtist ikki at vera um álvarslig brek tí ið orsøkreiðingin hjá danska sæst at lømis børn við klumpfóti verða vald frá í seinfólkutøkum hóast tað ber væl til at liva eitt gott lív við klumpfóti tað kann ikki vera rætt at eitt framkomið menta og nýmóta samfelag velur ímillum hvør er nóg fullkomið til at blíva føddur og hvør skal veljast frá vit síggja at á nógvum økjum fer at lógarbroytingar gjørdar í okkara grannalondum sum fyrst umfarið virkar ræðandi men við tíðini avvirka hesar broytingar eisini rákið í føroyum frí fólkutøka er eitt av nógvum dømunum um hetta onnur dømi eru aktivitett hjálp frítt hasch og annað í løtuni er rákið í okkara grannalondum at markið fyri nær fólkutøkan fremjast verður longt postandurin um at liberalisering av fólkutøkulógini fær talið av fólkutøkum at lækka heldur ikki hagtølur okkara grannalondum vísa at talið á fólkutøkum føroyir túsund og fjøruti børn eru munandi hægri har frí fólkutøka er galdandi samanborið við støð har strang fólkutøka er galdandi neyvanin lógaran einasta orsøk til hendan munin men staðfestast má at øvundi postandurin er tikin úr leysum lofti eisini postandur um at kvinnur í føroyum orsøk av verandi lógaru keypa ólóglig evni fyri at taka fostur er ongastaðni skjalfest minnlutin tekur undir við at galdandi lóð um fólkutøku treingir til ábøtur men vit halda ikki at hetta uppskotið er eitt gott alternativ til verandi lóð hetta uppskotið byggir á eina danska lóð sum er hálvtrýss ára gomul tá siga bara átjan ár yngri ein galdandi lóð á økinum í føroyum í viðmerkingum til lógaruppskotið verður sagt at eitt av endamálunum í uppskotinum er at hava fosturtøku í tali so lágt sum gjørligt minnlutin kennist sannførdan um at hetta uppskotið um tað verður samtykt fyri at økja um talið á fólkutøkum í føroyum eins og líknandi lóðir hava gjørt í okkara grannalondum viðmerkingunum tekur minnlutin ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykkja
ja takk fyri og her eru nakrar viðmerkingar hervør pálsdóttir javnaðar skotið takk fyri og her eru nakrar viðmerkingar hervør pálsdóttir javnaðar skotið
eg havi tvær viðmerkingar til helga abrahamsen í álitinum hjá miðlutansum sum røðan er partur av so verður tað sagt at tað vil siga at barninum nýtist ikki at feila annað enn at arva ennleikarnar til eina sjúku at tað kann at borta eftir tólvtu viku so tað er beinleiðis skeivt við sum at lesa serligu viðmerkingarnar í lógini so veit eisini helga abrahamsen av at hatta er ikki rætt sum miðlutin sigur í álitinum til tað sum verður sagt um at tað ikki er skjalfest nakrastaðni at kvinnur í føroyum keypa ólóglig evni fyri at fáa fosturtøku tí teir ikki fáa teg í heilsuverkinum tað verður øgiliga ofta ringt at skjalfesta tá ið so desperatar handlingar fara fram tí at mann hevur lógu sum forbjóða kvinnuna at fáa abort men eg eri veit at kvinnur í føroyum hava fingið medisin til føroyar eg veit at medisin er sent til føroyar
maðurin gjørt so væl helgi opransen ja frá fólkini tað sum eg sigi í álitinum er at tað er ongantíð skjalfest og tað er ongantíð skjalfest um hervørt hálstøddur kennir onkran sum kennir onkran tað tað skal eg ikki kunna siga men tað er ikki skjalfest við nøkrum nakrastaðni og hon er rættur tí at tað ikki er undir ringt at skjalfesta sovorðið og hitt jú tað stendur í uppskotinum eg veit ikki hvussu hvussu hon lesur men men tað stendur við sum ein orsøk til at fáa seinabortur tað er nettupp ella seinfáttutøku
ja takk fyri barna lakin gerst væl takk fyri frí forkvinna og fyri at takka helga abranstein fyri sera gott álit og eg hugsaði bara at nevnett her nú var hann eisini á tí í mun til at endamálið við uppskotinum er at fáa at hava posturtøkutalið so lágsum gjørligt og nú eru vit eg veit ikki mann kann siga tí í tí hepnu støðu men hetta verður jú tann danska posturtøkulógin sum vit fáa gildið í føroyum og vit bara við tey tølini kann man siga finga at vita fyrr í dag frá landsstýriskvinnu og heilsumálum at at í føroyum er posturtøktalið níggjuogtretivu per túsund í danmark er tað tvey hundrað og einoghálvtrýss
ja takk fyri so er tað røðrið ikki úr skjóli ja frá fólkum eg haldi at hatta er talandi tøl altso sjálvandi er ikki nóg gott at alt at siga tað kann vera ein onnur ting sum eisini spælir inn men at billa sær inn at mann við fríari fóttøku fær fóttøkutalið á lækka altso tøl allars einum vísa tað at sostatt er tað ikki og í har skal mann sjálvandi taka tøl í mun til hvørt børn eru fødd so verður ofta sagt at eg havi fóttøkutalið í danmark og minkaði um at hava eitt farri børn fødd og og tað sigur seg sjálvt at at vist eingin hevur givið móðurlívið so heldur eingin fóttøku so so so at tað er tað er bara so slagar vit eru nokk øll halda at nøkur ting burtur verið broytt í okkara verandi lóg men mann kann ikki síggja burtur frá at fóttøkutalið í føroyum er ræðuliga lágt í mun til
agnus rasmussen ger so væl tá er fyri forkvinnan ja eitt greitt álit frá hesum minnilutanum takk fyri tað helgi abrahamsen hevur verið í viðgerðini og har hava verið nógvar hoyringar og so víðari men sum eg skilti so segði eg helgi abrahamsen lívið byrjar við gitnaði og so var tað tað at mann kundi kanska kjakast í sindurum nær tað var á postur men eg hugsi hetta her við at lívið byrjar við gitnaði sum eg eri púra sannførdur um sjálvur altso verða spurningarsettir við tað altso nú hugsi eg verður spurningarsettur
takk fyri helgi apronsen gerst væl frá fólkum hevði at altso mann hoyrir nógvastaðni at kjakið er nær skal mann rokna sum ein menniskja og og tað sum lívfrøðingar er rættiliga samdur um til lívið byrjar við gitna so kann mann altíð diskutera nær mann blívur ein persónligheit og og og tað er kanska meira ein ein annars spurning filosofiskur spurningur av onkrum slag men men men biologiskt er eingin ivi um at lívið byrjar við gitna og tað og líkamikið hvar verður seta hvat vit rokna við tá tú velur eina fosturtøku so merkir tað at eitt barn sum annars skuldur føtt um nakrar mánaðir verður ikki føtt á tað tú tekur lívið frá einum menniskja um tú sovorðið roknað tað fyri eitt til annað tann dagin tá hann ikki verður fram eitt menniskja sum annars hevði komið heilskapað til verðina tað verður ikki føtt við fostur
takk fyri stefan klein poulsen ger so væl tí er tað faktuelt skeivt tá landsstýrismaðurin skrivar í lógaruppskotinum at mann ikki kann staðfesta nær lívið byrjar tað er faktuelt skeivt og tað sum landsstýrismaðurin hevur gjørt hesa forlopinum tað var tað at hann fer út í hest og segði at nú skal eg hava almennu hoyringar eg vil gjarna hoyra hvat tit føroyingar halda um fosturtøk og rættin hjá barninum at liva og samstundis sum hann hevur fingið eina rúgvu av hoyringspartum inn so hann situr og vent hin vegin og kopierar eina danska lóg hann hevur hoyrt føroyingar og kopierað eina danska lóg hann hevur hoyrt fleiri føroyingar og forset at kopierað hasa danska lógina og so kemur hann buldrandi út í januar við einum endamálini at vit skulu hava fría síttøk og tað sum vit so uppliva í rættarnevndini er at týðandi spurningar týðandi definitiónir og týðandi prát er slekkið tikin fyri fleiri hoyringspartar sum eru øgiliga ørkymlaðir at mann slekkið hevur diskuterað grundleggjandi ting hesa lógina men bara kopierað eina danska
takk fyri helgi abransen ger so væl fyri forskoyna ja altso eina lógin ella lógaruppskotin sum liggur á borðinum líkist rættiliga nógv til donskulógin tað kom hon ikki uttanum og tað skal eitast fyri eina modernisering men hetta er altso ein hálvtrýss ára gomul donskulóg og galdan lóg er áttaogtrýss ár tað siga at at hetta ikki er serliga nógv nýtømasgerðing vistir tað mann vil at her er altso tikið rættiliga nógv úr donskulógini og eg haldi slett ikki at hetta uppskotið
øh kristianna vinta poulsen ger so væl tá ið kvinnan ikki fer at yvirliva at gjøgnumganga ein gravitet og føða um hann tá metir at hon skal hava rætt til at
og søgur tað røðarin helgi apronsen gjørt sær til at vera tikið til tá er støðan heilt an onnur tað er sløkkist at hava tosað um her og á akkurát hvar markið gongur tað seti eg meg ikki í føra fyri at seta mark á eg veit ikki hvar tað markið gongur men sjálvt er tað støður hvar ið lív eru vand og alt á tær og tað er heilt ein onnur støður hetta uppskotið sýnt sum fríar fólkutøku tað bils onga sum helst grundsking hava fyri tær ætla tað bara og so gert tú tað og tað er tað sum eg
takk fyri og so er tað jens arana gjørt frá takk fyri frúforkvinna og takk helt jabrahamsen av hjarta takk fyri tað arbeiðið tú hevur gjørt og ger fyri tað ófødda barnið takk eisini fyri at taka hetta upp sum okur av óróttum fingi presentera undir fyrstu viðgerð at tí ivastíðin niður í lívið byrjar har er eingin ivi og eg haldi meg vita frá frá etiska ráðnum teimum serhugni føroyum har er eingin ivi um nær lívið byrjar tað er viðgift nei og eg haldi meg eisini vita at tey hava gjørt nógv burturúrhilsini her at har eru forleysar orðingar aftarbreyði og so víðari viðføddar sjúkur arvaligar sjúkur so víðari tað er so tað er so leyst orða at mann kemur út í tað fría í gáseyðunum áðrenn mann vet av
øh helgi aftur hann ger sovn frá fólkum ja eingin ivi um lívið byrjar við gittum eiði og verður fátstrøðgar framd so endar tað og kemur ongantíð aftur so er tað liðugt og og eitt barn sum annars hevur feitt verður ikki feitt sost eg tað so mann pakkar tað inn sum hann vil sost eg tað og og ja eg haldi at at tað er øgiliga viktigt at nógv hasum tingunum verða at definera at tá tær tú skal hava grundgevingar fyri at bortur aftan á taltu viku so skal tað vera væl definerað hvat er sum sum sum kann gera tað og sum eg sum sum eg síggi lógin í dag so er tað so leyst at at at næstan ein og hvør kann kann sleppa
gjøgnum teimum teir møskurnar takk fyri tað ja og so er tað ein viðmerking aftur
aftur til røðaranum og tær ádnu skólið gjørt so væl takk fyri frá forkvinna tingdagurin í dag byrjaði við spurningum og ein av spurningunum var til landsstýriskvinnuna í heilsumálum har sum hon bleiv spurd um hon kundi greiða frá um tær ólógligu og ótryggu posturtøkurnar sum verða framdar í føroyum og hetta bleiv spurt tí at eitt av argumentunum sum landsstýrismaðurin í lógarmálum hevur í sínum uppskoti er at hetta er tí ella vit skulu hava nýggja lóg tí at tær verða ólógligar og ótryggar posturtøkur framdar men landsstýriskvinnan segði á tingsins røðarpalli at hon visti einki dømi hvørki um ótryggar ella ólógligar posturtøkur passar hetta er helst eitt av argumentum samdur við at at hetta var tað sum tingkvinnan segði
á ráðarbátinum takk fyri forkunnum ja tá er tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað
takk fyri søgurði helgi arnstein gerst av fyri fólkuni ja eg haldi at tað var gott at hasin spurning bleiv reistur í dag og eg haldi at hann er rættiliga viðkomandi og eg haldi svar frá landsstýriskvinnuni var rættiliga greitt og og vísir nætturbát her at at tað er her eru nakrir pásandir sum ikki eru prógvaðir so eg haldi at tað er gott at at hasin spurning bleiv settur og og takk landsstýriskvinna
fyrr hon svaraði so greitt uppá tey at takk fyri ja takk fyri og tann næsti røður hendrik áld
gjørt sval takk fyri fólkara tað var nokk ikki neyðugt hjá mær at biðja um longd av talutíð í hesum álitinum tí at tann triði minnilutin hendrik gold tekur ikki undir við málunum so tað er stutt og greitt nú hevði eg at vera liðugur av rættarnevndum í hesum førunum so hevur mann lurtað eftir ófatiliga nógvum fólkum sum vita øgiliga nógv meira enn hvat eg veit og tað eru so nøkur ting sum ger tað mann hugsar og er ein neyðugt um um um viðurskiftini eg hopi ikki at nakar hevur nakra viðmerking um mínum veit ikki eg eri førur fyri at svara upp á nakrar so at tað er gott at sloppið undanum við sínum við sínum fólka hevði ikki hevði nakra viðmerking men eg ætli meg ikki at brúka álitið eitt langt álit at kritisera hvørt sum annað partin sum er fyri ella tann sum er móti tað havi eg onga fortreytin fyri eg eri ikki førur fyri at gera nakra metin hvat ið er tann rætti og hvør er tann skeivi men eg taki ikki undirvið við málinum tað at liva og vera upp í hesum landinum er ein fantastiskur fyrimunur tí her er ófatiliga gott at liva hjá børnum at vaksa upp tá ið mann ferðir og vindur víðu um tá ið mann fiskar víðu um í verðini so upplivur mann mangt og hvat og eg var eitt ár tá ið kreppan var í føroyum so var eg noyddist okkurt at fara allar aðrar vegir at leita eftir eftir møguleikum niðandur og níggjuogfýrsoghálvfems so var eg niður í afrika í senegal á vestursíðuni afrika og fiskaði og har sá mann munin ímillum at vaksa upp her í føroyum og so vaksa upp har niðri tað var eg enormi munur á tey børnini fortreytini hjá teimum børnum sum komu til verðini har og so vetur hjá okkum sum til dømis vesturi bøði vági sum komu til verðini tað var ein kolossalur munur á har var ein maður við sum fekk eitt barn meðan eg var síðan fari heimi eg ferði beint aftaná sá eg niður aftur í kjøpum havn so keypti eg píð ein posa av barnaklegum ið bað hesa damuna koyra tað var útsaldur ígjav gøtuni so tað bara var bíløtt tí eg bað hesa damuna koyra í klegur fyri null millum null og eitt ár og so fekk eg fullan posa niður við og gav eg tá hann fór til húsið sum mannin tá hann komaftur morgunin eftir og so segði hann við meg at konan sum bað takka fyri teg hetta var meira í hesum beriposanum enn tey áttu tilsaman at klæðin til børnini inni í húsum tað sigur eitt sindur um mununa at vaksa upp í í einum sovnum landi sum er her og so og so har niður og og tí haldi eg at tað er mann mann gera hvat mann kann fyri at gangast at at børnini ikki verða føddir føroyum í so nógv sum bað nakra máta møguligt at tað kann ganga illa í hond tað veit mær av og og tað er í dag eru fortreytir fyri tí tað var eitt sindur annaðleiðis tá ið ið mann fer nógv langt aftur hvussu fortreytirnar hjá kvinnum vóru at blíva kannaðar um tað bar til at føða og yvirliva og á altíð her í dag er tað annaðleiðis tí tí tú kanst brímiliga góðari tíð konstatera um um mann er í einum ávísum vanda ella ikki at verða vanda og tí er tað víður av nógv lættari at taka støðu til tær har ið tað sær út sum at tað kann ganga galið fyri at eg eri tí støðug at tá ið eg eri føddur so doyðir mamma mín og og so vóru tað onnur fólk sum tókið sær av einum og tí tað er tað sum eg haldi eg so fantastisk í hesum landinum at gráa fólk at taka sær av einum tá ið mann ikki er førur fyri at lyfta høvdið og frá sjálvum og tað haldi eg mann eigur at seta øgiliga stóran prís uppá og tað havi eg dúft heila mítt lív sær stóran prís uppá at fólk hava kunnu at tikið sær av einum tá ið mann er í tí støðu at mann ikki er førur fyri at at gera tað sjálvur og tí havi eg havt tað støður sum eg havi í smáli
eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr enn eitt fyrr en
viðmerking jenni sær rana gjørt svabbi takk fyri frú forkvinna ein góðkannur púra róligur hevur verið eingin spurningur bara ein stór tøkk og eg hevði næstan sagt at okkurt faktiskt øll tikið okkum av ráðar listanum nú og og farið til atkvøðugars
takk fyri ja takk fyri nú fór røðan av aftur í pallinum so eg gangi út frá hann ætla ikki at svara so er tað karl ed herkarson næstur røðan
ger so væl takk fyri tær tá tú tøkur spurningurin og problematikkurin rundan um hann hevur í drúgva tíð verið kendur í føroyum og soleiðis eisini í tí politiska landslagnum og frá tí til aðra er hann komin upp undan vatnskorpuni men sum oftast er hann trýstur niður aftur tí politiska skipanin ikki hevur havt dirvi til at lagt hann fram her á løgtingi til støðutakað mann hevur stungið høvdið í sandin og hevur latið eina lóð sum vit øll vita og øll eru samd um er ótíðarhóskandi staðið og livað sítt egna lív men hetta dirvið vísti miðflokkurin og landsstýrismaðurin í lógarmálum sjeyndan mars í ár báðir partar skulu fáa stórt ræðus frá mær fyri tað nú eru vit so komin til aðru viðgerð nú er tann stundin komin til handan nú er tann stundin nú eftir hetta orðaskiftið er endað at vit løgtingsfólk skulu taka støðu trýsta á ein av teimum trimum knøppunum grønt reytt ella gull uttan mun til útfallið so er hetta ein týðandi løta í føroyskari søgu ein sum helst kemur at standa í báðkum frí fólkini tað sum altíð hevur drivið meg sum persón er hugsanarhátturin at vit eru fræls menniskju sum mest møguligt skulu sleppa at ráða okkum sjálvum undir ábyrgd sjálvandi tað hevur verið mítt stavnhald og síðani tað byrjar at snurra uppi í knokkinum á mær so hevur tað ført meg og stórt mær ígjøgnum lívið áh ja tað er eisini ført meg til at eg standi her á tingsins røðar pálli í dag rætturin til at velja sjálvur sjálvsavgerðarrætturin er so grundleggjandi fyri meg mín grundlóg kann eg siga rætturin at tala og skriva tað tú vilt rætturin at velja tann tú vil rætturin at elska og liva saman við tí tú vil rætturin at trúgva upp á tann gud ella gudar tú vil ella ongan um tað er tað og eg kundi blivið at remsa upp av hesum grundleggjandi sjálvsøgdu og hevduvunnu ættindum sum vit øll øll taka fyri givið fyri forkoyna eingin kennir mein í annans bein er kent orðatak tað sum fyri allarflestu kvinnu eru tann mest lukkuligasta støða er fyri onkra aðra kvinnu tann mest ólukkuligasta støða uttan mun hvussu vit venda tí hendaveg ella hinveg upp eftir enda ella leggja tá liðina ja sjálvt tá vit royna at seta tað upp eftir kanti so vilja tað altíð og eg endurtaki altíð vera støður har fosturtøkan er loysnin úr hesi ólukkuligu støðu tað hevur altíð verið er og vil altíð vera og vil mann ikki viðurkenna tað ja so meti eg at mann koyrir sær sjálv um tormold í eyguni og tá tað altíð eru sovorðnar støður hvør eigur so avgerðina hvør kennir støðuna best tað støðu sum avgerðin skal byggja uppá kvinnan og bara kvinnan hetta er ein stór avgerð ja ja tann størsta og tá er tað gott við hesum uppskoti mann kann leita sær góða og holla ráðgeving men ráðgeving er nú bara einaferð ráðgeving frí forkuna vit her í tinginum kunnu vera ymisk á máli um hvat er eitt etiskt mál og ikki men eg haldi ikki at eg taki munninum fullan um eg sigi at um fosturtøkuspurningin eru vit samd um at tað er eitt etiskt mál í samgonguskjalum er niðurfelt at í etiskum málum eru samgongutingfólk frítt stillað formenninir í sambandsflokkinum og fólkaflokkinum hava eisini frítt stillað síni tingfólk enn tá hevur rættarnevndin broytt uppskotið so hon fríð stillar heilsustaðrisfólk og tú tingfólk sum eru frítt stillað at atkvøða eingin flokksfólk flokksfólk hava at diktera og siga hvat vit skulu gera í hesum máli tað er víst okkum álit og nú skal spurningurin svarast tora vit at vísa sama álit til ta føroysku kvinnuna tora vit at frítt stilla hana hjá mær er eingin ivi eg havi fult álit á kvinnuni tann føroyska kvinnan er klók tær vita best hvørt støða skal takast tær skulu hava sjálvs tann suverena sjálvsavgerðarrættin til at bera og føða ná sjálvsavgerðarrættin til fosturtøk nú kunnu vit í løgtinginum bestemma at framveftir kann kvinnan sjálv bestemma meira er ikki at siga meira kann ikki sigast
takk fyri stefan klempa hálsan gjørt so væl ja frá forkvinna í alt ja karlot hergarsson lýsti heilt ótrúliga væl hvussu fjølbroytt hvussu farvuríkt okkara samfelag er hvussu vit sum føroyingar kunnu taka alskyns avgerðir á í hesum fantastiska landi sum vit liva í mín spurning er til karlot hergarsson er bara um hann ikki dugir at síggja at barnið í móðurlívi hevur brúkfrøðina heilt serligari vernd til tað sum kann standa á egnum beinum og byrja at taka sínar avgerðir í barnagarðinum í skúlanum og so framvegis dugir røðarin at síggja hetta
og so er tað røðarin ikki tær so væl sum eg segði røðuni um eg ikki vil viðurkenna at tað eru støður har fostutøka er svarið upp á ein spurning vist mann ikki vil viðurkenna tað so er ikki nógv at snakka um men viðurkennir mann tað hvør skal so eiga at snakka um tað er so
ja takk fyri helgi abrasen hjá søgu fyri forkunnina ja men karlot hergastan hann helt aftur hesi við vil eg siga eina eina sakliga og ærliga røðu og og taldagin ger vanliga og eg kann væl fylgja um í tí at her er støður hvar kvinnur koma illa fyri trupulleikki er bara tann at við so loysnin er fostatøka so merkir tað at hatta barnið missir rættin til lívið skal mann ikki
takk fyri og søgur tær røðan hjá hvønn takk fyri fólkini ja missið rættin til lívið jú mann kann venda tað bara tann mátan men sum helgi arbeiðsin sigur hann viðurkennir hvussu skilja hann eg veit ikki um eg sorteri hann skeivt at tað eru støður tað eru støður har postutøka er svar tá má bara avgera hon kann bara liggja einum stað
takk fyri og sær tað egnum samheilsum gjørt so væl takk fyri frá fólkum eg haldi at røðarin hevði eina øgiliga góða røðu og hann heldur at her við at eingin kennir meini annans bein og tað haldi eg so satt sum tað er sagt oftani verður hetta uppskotið vent til at tað snýr seg um fyri ella ímóti og á bort men tað sum hetta uppskotið í veruleikanum snýr seg um tað er hvør eigur avgerðina og um mann kann vil vísa tað álit á føroysku kvinnuna at hon sjálv kann taka avgerð í tí støðuni sum hon nú einaferð er í og tann avgerðin kann jú bæði vera at velja fosturtøku frá
ella til takk fyri tær ja takk fyri tær ja takk fyri tær ja takk fyri
og so er tað røðurin afturkert frá tær takk fyri frá fólkina sum eg segði eisini at so við tingfólk eru fíttstilla til at taka støðu at tað er eitt ringur spurningur av svar og mann kann ikki skera tað yvir ein kamb støðurnar eru altíð ymiskar kvinnuna tað sama sum vit eru politisku skipanir nú endaliga eru fíttstilla til at svara spurningur
takk fyri súsanna bertoltsen gert tú væl takk fyri frí forkvinna eg vil eisini tú høvi at takka røðaranum gjøgnum forkvinnuna fyri eina virðiliga røðu og at líka sum skera tú út í pappu hvat eta hetta lógaruppskotið snýr seg um lógaruppskotið snýr seg um at hava álit á at føroyskar kvinnur eru førar fyri sjálvar at taka avgerð um teirra egna lív og tað ber væl til at vera ímóti av port men at vera fyri at geva kvinnunum
at velja sjálva takk fyri teg ja takk fyri teg sítt at velja sjálva takk fyri teg
takk fyri og so er tað røðarin gjørt sær ja takk fyri fyri fólkini ja hatta er nemlig esensurin í tí eg vil ikki bestemma at kvinnan ikki sjálv sleppur at bestemma tað havi eg altso eg komi ongantíð vera upp á vegin eg komi ongantíð seta meg nú í ta støðuna eg kann ikki standa her og bestemma nei nei tú sleppur ikki at bestemma kvinnan tann føroyska kvinnan er klók hon dugir at taka eina støðu
eg havi álit á honum takk fyri ja takk fyri og tann næsti at røða er stefan kleim poulsen
takk fyri frí fólkuna tá ið vit viðgera hendan grundleggjandi spurningin so síggi eg serligt ella í høvuðsveitinum tríggir partar og tað er tær barnið tær mammuna av barninum og tær pápan av hesum barninum og ið er sær fyrstu røðuni og ikki snøggur at koma í hald í dag ætla vit øll førunum at seta fokus á barnið og tað sum vit hava fingið væl og virðiliga undirstrikað í rættarnevndini tað er at lívið byrjar við gittuna lívið byrjar við gittuna og at vit diskutera tað rætla nógv til fyrstuviðgerð har av tí at landsstýrismaðurin vísir frá at tað eru ikki nøkur endaligur niðurstøðu um nær lívið byrjar men tað hava vit veruliga fingið staðfest at tað er við gittuna og eg veit ikki sum tað bleiv nevnt til fyrstuviðgerð men onkuntíð nær er at barnið verður kallað fyri einum klumpur av seldum men tað er ikki bara einum klumpur av seldum tað er ein lív vera sum mennir seg frá gittuna og tí eigur diskussiónin beinanvegin at flyta seg yvir til nær vit so fáa eina persónsmensku sum onkur vilja kalla tað og nær velja vit at virða hesa persónsmenskuna nær geva vit menniskjanum eitt virðir tí tað er eingin ivi um at vit eru eitt menniskja fara byrjan av men tað sær út til at vera ymiskt nær vit geva tær eitt virðir og so kann mann spyrja sjálvan hvat alllýsir eitt menniskja allir munir sum eru á fostrum og føllumenniskjum hoyra til eina av flokkingunum sum vit fara at nevna nú tað er stødd tað er menningarstig tað er tilhald og tørvur á øðrum vist vit taka menningarstigi so eru vit øgiliga ymiskt á hesum menningarstiginum onkur er øgiliga ungur á aldri onkur hevur livað eitt langt lív tilhald ja vit halda øll til í føroyum vit hava okkara tað flestu av okkum uttan iva eitt gott hús og heim her í føroyum vit hava øll tørv á hvørjum øðrum tað tryggir ikki nakar okkum kann siga at ja men eg eg klára meg sjálva eg klára meg púra sjálvana í føroyum jú kanska summi høvdu yvirlivað onkursvegna men tað stuttar langa at vit hava tørv á hvørjum øðrum til at nøgd á okkara grundleggjandi tørvir at fáa mat og klæðir og okkara samfelag ið skúva sær saman at vit hava tørv á hvørjum øðrum og hetta er eisini galdandi fyri okkum áðrenn vit blivu fødd vit høvdu eina stødd og vit vóru og vit vóru vit fluttu okkum á sum menningarstiginum okkara tilhald var móðurlívið og vit høvdu sjálvandi øll tá ein stóran tørv á hjálp frá okkara mammu og og teir persónar sum okkara mamma hevði rundan um seg okkara pápa og og og so framvegis hjá eftir hvørt støðan er í áttindi viku hjá okkum menniskjum tá vit eru í í móðurlívi so stendur at móti endanum av áttindi viku hevur lítla fostri orsaka at hvat skal biðja fólkum eitt fyrst loyvi um at sitera eftir at heimasíðuna
móti endanum av átnandi viku hevur lítla fostur fingið fingrar og tær albáðar og knø øll lívsgøgn eru blivin til hjartapumpar og fostur líkist hóast teir stuttu armarnar og tað stóra høvdið einum lítlum barni og eg dugi ikki at so í mínum høvdi í mínum hugaheimi sleppi eg ikki uttanum at definera hetta sum eitt menniskja í átnundu viku í fyrstu viku í fýraogtjúgundu viku og ja og so aftaná føðing er halda ikki eg eri nógv gróðsemi um at vita øll her inni eru menniskja men eg haldi at tað sama er galdandi fyri fyri hesum menniskjum og so ætla at taka eitt annað fram fyri forskurina og eg ætla at lesa eitt broti úr bókini brøð frá lív ja gjørt tú væl og á kontekstini er tann at hon skrivar til sín pápa beiggja og vísir til nakrar greinar í hesum brøðunum sum hon skrivar til hann aftaná at hava víst til ein lækna sum hevur túsund lív av samvitskuni og hvussu tungt hann hevði tað við tað so vísir hon á hetta eitt annað úrklipp frá eini samrøðu við ein annan lækna sigur hetta fyri tað allarmesta er barnaavmarking ein sosial og moralsk fallitterklæðing stór tøl vísa at tey seinnu hálvtrýss prosentini av einum barnaflokki eru tey evna ríkast mong av teimum flogvitum sum hava livað høvdu ikki havt nakra møguleika at koma í verðina í dag vit ána ikki hvussu býtt vit eru tað ættarliðið sum kundi havt bjargað okkum er als ikki sloppið inn á lívsins bývøll og sitering enda eg vísi ráð at tey seinnu hálvtrýss prosentini av einum systknaflokki eru tey klókastu eg havi eina systir hon er yngri enn eg eg veit ikki um hon er meira evnaðuríka enn eg tað verður kanska orðið móti orðið so eg veit ikki um heilt samdur lív í tí men lív í hesari bókini hevur eitt fantastiskt poang tí tað sum eg lesi brúkt rúkini er at vit kunnu velja at vera optimistar ella vit kunnu velja at vera pessimistar vit kunnu velja at vera optimistar og siga vorðskap vit seta øll lív í verðina vit seta øll børn í verðina vísir taka dømi í árinum fjør tí túsund og trýogtjúgu so vóru tveyogfjøruti postutøkur framdar í føroyum vit ána ikki hvussu hesi tveyogfjøruti børnini høvdu fóta sær í lívinum tað kann vera at onkra av teimum fór totalt at tað skeiva sporið bleiv kriminellur og og sum at gera samfeløgsnyttina upp so var tað gott nokk minus tað kann vera at tað var ein vanligar arbeiðari sum bidróg til samfelagið tað kann vera viðkomandi eitt handikapp ella mátti hava sosialar veitingar frá landinum og hvør veit um viðkomandi var eitt kyni ein annar albert einstein ein tummas ederson ella ein gestin biber sum sigst at hava verið undir ringum sosialum umhvørvi tá ið hann bleiv føddur tað sama mykst um kristianu ronaldu mítt poeng er at tað loysir seg altíð at seta øll lív í verðina samfeløgsliga og búskaparliga tí vit ánir ikki hvat vit missa vit ánir ikki hvat fyri barnið at velja frá sum kundi flutt føroyar túsund kilometrar fram í tí grønum orkurskiftinum sum vit tosa øgiliga nógv um og tað kundu vit aðrir trupulleikar sítt at brúkt frá loysa sum eitt nú albert einstein loysti í tí tí hann livdi og so framvegis hin vegin so kunnu vit eisini velja at vera pessimistar og siga at lívið er ikki vert at liva hjá summum og og í hesum hugsanáttinum so so sleppi eg ikki uttanum hendan mannin sum eitur tummas robert malthus sum livdi síðst í sekjanhundraðtalu og nakað í átjanhundraðtalu hann setti seg akkurát í mítt minni barnaminnu frá skúlanum av tá hann stóð í søgum bókunum tí tummas malthus hann segði tað at hann er ein afturri og hann segði at vit hava ikki meira resursur vit hava ikki meira mat á jørðini enn eitt vist vit eru ein milliard fólk á jørðini beint nú og vit koma aldrin upp um tað tí her er ikki nokk av mati til at breyðføða meira tað vóru altso ein milliard sum livdi síðst í átjanhundraðtalu og hvussu nógv fólk liva so í dag átta komma ein milliard vit fóru frá einari milliard upp á átta komma eina milliard hví tí ein rúgva av optimistum slapp at liva fekk rættin til lívið slapp at taka lut í lívinum og har ímillum har vóru nøkur geni sum ikki høvdu eitt størri menniskja virði enn hini ella annað men har vóru nøkur geni sum vóru so slóðbrótandi og broyttu tilveruna hjá menniskjum fult stendiga og tí kunnu vit í dag vera átta komma ein milliard ið koma nokk at vera ellivu tólv trettan fjúrtan milliardir um nøkur ár
tað má tíðin vísa men hetta er optimisman sum vit eiga at fáa inn í tí føroyska samfelagið við tavan í so stóran mun í tí føroyska samfelagnum í dag ið haldi at vit eiga troytanina fult út takk fyri harra formaður
jinusarama kirsøe takk fyri harra formaður og takk fyri góð stefan fyri eina avbera góða røðu positivu og tá eg vaknaði í morgun so tvey tey fyrstu tingini eg las á facebook var tað vist tann fyrsta tá var ein heilsan sum minti meg á at í dag er altjóða familjudagur og tann næsta tað var ein ein vinmaður úr hvalba sum skrivaði eisini inn á har ein øgiliga góðan setning hann segði eg haldi at besta argument móti fostutøku er at mann veit ikki hvat mann missir júst í tráð við tað sum stefan kleinfósin bar fram akkurát nú og vit ikki hvat okur missa og vit ikki hvat okur gera móti føroyum
stefan klein poulsen gjørt søga ja formaður tað tað uppsumerar mítt poang øgiliga væl vit ána ikki hvat er so vit missa vit vita ikki um vit hava fjerna okkara albert einstein í móðurlívi ella tummas edderson gestin biber kristianir og nældu altso tann føroyska kristianir nældu tað ána vit ikki og og óðan sæð óðan sæð hvussu lívið hevði tikið skap hjá viðkomandi so er tað altíð vert at seta tað í liðuna í verðina tí tað er ikki upp til okkum vit mugu ikki detta hesa pessimismuna og siga at á hatta lívið verður nokk ikki vert at liva og hatta er hatta er møguliga vert at liva so hasum hann sleppur at liva tí vit ána tað ikki vit ána tað ikki og og í grundini eru øll lív verd at liva og at seta í verðina og haldi at hennrik áld lýsti heilt ótrúliga væl hvussu góðar fortreytir
ja takk fyri harra formaður ein takkja eisini fyrr enn eina sera góða røðu eg hugsaði um hetta her við sum verður sagt hvussu gott vit hava tað í føroyum av ymiskum løgtingsfólkum eisini vit hava frælsið til at ganga í skúla vit hava nú heilsustaðarfrælsið til ikki at luttaka tá ið fólkutøka verður framd ið mann sigur sein fólkutøkur og vit hava kvinnan hevur frælsið til at velja og hon skal beretta barnið ella ikki og so víðari og so víðari og tá kann eg ikki lata vera við at hugsa hví hvar er so frælsið hjá barninum til at liva hvar er rætturin hjá fólkum sum fer at blíva til eitt barn hvar hvar hann hví rópar mann ikki upp um tann rættin gott hjá kvinnuni hon er klók
so er tað stefan klein poulsen gjørt væl ja har formaður viðmerkjarin elspættur mær sær tú skulu sett til lívseta øgiliga væl um vit vit hava eitt so frælst samfelag í føroyum ið tryggur eitt tað frælsasta í heiminum har bæði menn og kvinnur kunnu velja stórt sæð sum tað tað sum tey ynskja sær men mann kemur altíð at mørkum og her koma vit sanniliga at mørkum hjá tí ófødda barninum sum má fáa eina serliga verki vit ynskja at vit øll skulu kunna velja so frítt sum møguligt men tað fría valið hjá mammuni ella pápanum ella hvør mann ynskja skal takast avgerðina má ikki fara upp kosting av at nøkur ikki skulu sleppa at liva og tí tí eiga vit sum land og sum lóggevarar at
sá tað bárður á lækini gjørt so væl takk fyri harra formaður og takk fyri nógva røðu stefan klein poulsen eg hugsi sum at tað er sum verður tosað um hesin her sjálv avgerðarrætturin sum sum hevur so ótrúliga nógv at siga í akkurát hesum førinum er tað ikki ótrúliga gott at mann skal tosa við onkran fyrst tað er so í mínari verð absolutt og so hugsaði eg bara í samband við at her mann tosar ið helgi arbeiðsan var inni á tí hetta við ættarbreyði og hvørjar grundgevingar kunnu vera fyri at mann fær eina postur hvussu so so havi eg fingið at vita at eitt nú móti altso brca eitt og tvey móti sjónur altso risiko fyri risiko fyri breyðskapa at bara um tú ert berari av tí tað er ein grundgeving fyri at fáa postur í
takk fyri stefan kleim poulsen gjørt svar ja árformaður har tók bara lakinum fatið í tvey ting hetta við við ráðgeving og so við hasum leysi og hugtøkini eg haldi at týskland stendur fram sum eitt øgiliga sterkt og gott dømi tí at fosturtøka er loyvd í týsklandi við tí fortreyt at tú ert farin gjøgnum eina ráðgeving og fingið eitt dokument upp á at tú ert gjøgnum hasa ráðgevingina og so bíðar tríggjar dagar ella hvat er til tú tykist avgerðina og fosturtøktalið í týsklandi er munandi lakri enn í danmark men vit hava so eitt uppaftur minni fosturtøktal í føroyum samanborið við týskland tí gera vit nógv ting rætt og vit skulu halda fast við tað og arbeiða okkum tann vegin og so var tað hitt við hesum leysi og hugtøkunum og ja tað taka vit ikki upp úr leysum lofti tað eru fleiri hoyringspartar sum vísa á at hetta fór illa at grunda mann sparkar bara ein bólk út bólt út til samráðið sum faktiskt sleppur at definera hesi tingini tí landsstýrismaðurin hevur ikki sjálvur tikið støðu til
takk fyri ja stefan kleimt poulsen hann nevndi hetta við at í einum samfelagi hava menniskju tørvarhvørjum øðrum tað kann eg bara geva honum rætt í men vit vita eisini at til allar tíðir hava gentur og kvinnur havt tørv á abort og at tað fyrsta skrivliga teksturin um hvussu mann ella tað fyrsta skrivliga keldanum hvussu mann kann taka bort hon er frá fimtan hundrað og hálvtrýss fyri okkara tí tá hon er fleiri túsund ára gomul tað vitnar um ein tørv sum er sum altíð hevur verið eisini nevndi stefan kleimt poulsen hetta við at tað samfelagsliga og búskaparliga ikki loysir seg at loyva kvinnum at taka fosturtøku men hvussu við kvinnuni sjálvari hvussu við gentuni sjálvari og so nevndi hann hetta við at tað er ikki upp til okkara nei eru tað samd tað er
ikki upp til okkara ikki upp til ta føroysku finnuna at gera av um boð skal vera torf út til fólk og vikur tá er tað
har formaður hava vóru nógv ting at taka fatta í eg vanski klára at svara øllum men tað sum vit gera við hesari lógini er at vit líka sum vit geva landsstýrisfólkunum heimild til at taka støðu til í øllum øllum hasi ymiskum málum serliga á landsstýrismaðurnum í fiskivinnumálum hevur ein rúgvi á heimildum sum hann so sjálvur kann taka avgerð um hvussu vit skulu fiska og so framvegis so geva vit tí føroysku kvinnur eina heimild at velja og vraka lív og tað er ein rættiliga ræðandi heimild og tað er rættiliga óbehagiligt trýst sum vit leggja á hasar kvinnurnar hvat við teimum kvinnum sum reelt vilja hava hetta barnið men blíva kroyst av sínum umstøðum til at velja fosturtøku tá er tað hon sum hevur heimildina tí at at gera avgerð sjálv tú mást tú mást raka hetta barnið ella ella stendur tú einsamøll í hesum her at tú kanst venda og draga tað allar vegir men eg haldi tað er ein rættiliga ræðandi heimild sum hann ynskir at geva
kvinnum í hesum uppskotinum og tað er ikki ein gongul oyð takk fyri so er hon næstur á ráðlistanum tær eytir sarpman og niclasen ikki so
okur viðgera nýggju fólkutøkulógina sum landsstýrismaðurin í lógarmálum bjarni k petersen hevur lagt fram tann sjeynda mars og eftir fyrstu viðger tann tveyogtjúgunda mars er tað beint í rættarnevndina og her er so komið eitt álit út á føroyingar hava havt eina lóg um at bort ella rættari enn innlóg um forastatningar í andleting av svangarskap metir vitari í skjótt áttaogtrýss ár lógini frá trýogtrýunda juni í seksoghálvtrýss núverandi lóg er gamaldags og tørvur er at fáa eina dagførda soleiðis at hon hóskar til okkara tíð fyrileggjandi lógaruppskot er ein fólkutøkulóg sum er tíðarhóskandi og hon skuldi langtjarni verið komin soleiðis at hon passar til kvinnuna sum við hesum lógaruppskotinum kann fáa rættin til at hava ræðið á egna kropp uppskotið loyvir kvinnuni at taka avgerð um abort í upp til tólvti viku í fall at hon ikki ynskir at gjøgnumføra ein gravitet við hesum lógaruppskotinum kunnu føroyskar kvinnurunum loksins kenna seg tryggar í sínum egna landi og tað kunnu vera javnsettar við kvinnur sum liva í london í okkara parti av heiminum teir hava uppiborið tað føroyskar kvinnur kunnu við hesum uppskotinum føla seg loftaðar av einari skipan sum finst í nærumhvørvinum sum er lætt at koma í samband við og sum til ein og hvørja tíð kann ráðgeva vegleiða og hjálpa skuldu teir havt tørvað tíð orsøkini til hví summar kvinnur ynskja at fáa borðs kunnu vera ymiskar onkrari orsøkar og orsøkir eru komnar fram í ljósið tí at summar á okkara djørvu kvinnum hava valt at greiða okkum frá og siga okkum sína søgu øðrum eisini djørvum kvinnum fara vit longu andri at frætta frá og tað er jú eisini ókey tað er jú eisini rættur sum mann sum menniskja kann ynskja sær rættin til einki at siga rættin til at vera anonymur og ikki at standa fram men tað er viktigt at men er tað viktigt at hesar kvinnurnar sum okur hava hoyrt frá og sæð í ymisku samanhangi miðlunum at tær hava greitt okkum frá tað haldi eg tað er jú øgiliga umráðandi tað er umráðandi tí at soleiðis síggja okur í føroyum at eisini føroyskar kvinnur hava brúk fyri tryggum kørmum skuldi tað verið soleiðis at tær ikki ynskja at gjøgnumføra ein gravitet ynskir nakar at ein kvinna skal velja eina abort nei og best hevði verið um eingin kvinna nakrantíð skuldi standa í ta støðu at mann skal til at treffa eitt sovorð væl men soleiðis er verðin ikki einaferð soleiðis ynski eg at ein kvinna skal velja at taka eina abort nú eg fari at taka undir við hesum uppskotinum men tað gera eg sjálvandi ikki men um so er at hon ger tað og tað vita vit eisini at føroyskar kvinnur kunnu gera so haldi eg at tað er øgiliga viktigt at okur inni er hava syst fyri at gera okra besta fyri at hon kann vera hundrað prosent trygg ordiliga trygg og hvar hevur galdandi lógu ikki rúm fyri at kvinnan tekur avgerð um seg sjálvan tí har skal nógv meir til og hvat er tá at gera eg var inni undir á inni á hesum her eisini undir fyrsta viðgerð at heldur enn at hon kann vera rólig tá hon finnur útav at ein gravitetur er og at hon hevur umhugsurnar tíð uttan at vera undir einum ómenniskjansligum pressi so skal hon nú í gongd við at finna eina evintu ella loysn uttan landa heldur enn hon kundi sita og vant seg við ein tanka og ikki fara í hetta sum eg kallaði fyri feit og flyt móti skuldi hon koma til ta niðurstøðu at hon ikki vil gjøgnumføra gravitetum má hon til at finna eina heilt aðra neyðloysn og tað er ikki rætt okur hava fakfólkið og ráðgevingina og eitt heilsuverk sum eru fullfør at taka sær av okra kvinnum eisini um hendan føroyska lógin verður samtykt so kunnu at føroyska kvinnur kenna á sama hátt sum aðrar kvinnur kunnu at kenna tað í øðrum londum sum okur samanbera okkum við dagliga tey finnast rundan um okkum tey londini og har eru jú í dag nakrar møguleikar fyri hvussu mann ger ella fremur eina abort tað var eg eisini inni av undir fyrstu viðgerð mann hevur eina angripolla og mann hevur eina medisinska abort sum leigur til eina minstrasjón soleiðis at mann hevur eina
bløðing og tá fer mann inn aftaná fyri at kanna um alt er ókey eg haldi at her eru øgiliga nógvar forkláringar um hví mann ikki skal loyva kvinnunum at hava ræðið yvir egnum kroppi men eg vil altíð mæla okum til at okur tak okkum av allar kvinnur í føroyum og syrgja kvinnan ígjøgnum okkara væl skipaða heilsuverk skuldu tær ynskt at finna eina portu takk fyri
so er tað onkur viðmerking jensara náki svøvn takk fyri harra formaður eyðsarpin á niclasennu tosar nógv med her at kvinnan skal kenna seg trygga tað verður nevnt fleiri ferðirøknum røðumavn skal kunna kenna seg róliga so fari eg at spyrja hvussu við barninum hví er mann ikki upptikin í at barnið skal kunna kenna seg róligt skal kunna kenna seg trygt hvussu burdi verið tað allartryggasta staðið í universunum lívmórini hjá mammu sínari hvussu fyri heldur mann ikki til tað hví kann tað ikki sleppa at kenna seg róligt
tey eru eingin ivi um at hatta er eitt dreymasænari at hatta er tað okur øll ynskja fleiri av okkum hava roynt tað sjálvi men eg má minna jensarana um at tað er ikki altíð soleiðis verðin sær út og at barnið er trygt í móðurlívi tað er eingin ivi um tað at kvinnan er trygg tað kann tað vera iva um í dag vissu hon eftir at hon hevur og biðja at hon er gravit og ikki ynskir at gjøgnumføra og eg sigi aftur tað er ikki altíð okur vita hví so haldi eg at okur okur siðven okur passa ikki okkara pliktur við ikki at syrgja fyri at kvinnan her heima í føroyum hevur líka tryggar karmar at fara undir ynskir hon ikki at ganga víðari við barninum av einari orsøk sum okur kanska fáa at vita og kanska aldrin verða kunnaði um okur hava fakliga kunnleikan til tað
eingin grund til at tær skulu noyðast at fara í tað sum eg kalla eitt feitur flytmót og brúka og spilla eina rúgvu av tíð upp á at stúra í staðin fyri at kanska koma til eina niðurstøða hvat mann gleðist ársdagarfróðmaður
egnum samansøgnum hjá svøvnum takk fyri at formaður nú bleiv tað ført fram í áðni at við sum mann loyvir føroyskum kvinnum at taka avgerðir í sínum egna lívi og yvir sínum egna kroppi so varð kroystur mann kvinnurnar og fektar í eina keðiliga støðu men eg haldi at tað sum eyti sært mann niclasen nevndi nú at her við at allar kvinnur skulu føla seg tryggar í sínum egna landi tað haldi eg rættiliga viðkomandi tí sum røðarin so væl tað merkir ikki tað mann ynskir ella gongur út frá at øll skulu taka fossurtøku tvørturímóti tað er slett ikki tað tað snýr seg um men at mann ikki skal kenna seg noyddan at fara úr egnum landi tí at mann er komin í eina trupla støðu sum vit onnur kanska slett ikki kunnu
takk fyri eti særma niclasen gerst væl takk fyri og takk fyri viðmerkingina eg kom saman við senn tað er akkurát har eg gjarna vil royna at at at kasta ljós á at orsøkirnar eru ymiskar men skal tað fylgjast við einari skomm ella eina eina paniksstøðu tað tað er bara við til at gera tingini verri tonk nú vit sum hava fekk frið í eina løtu og mann veit at her í mínum niðrumhvørvi er forstáilsi fyri eisini at eg kundi koma til eina niðurstøðu sum kann vera ótonkilig fyri summi men er neyðug fyri onnur at mann fekk tíðina til at fáa at at beslutta seg fyri hvussu verður tað framvegur og at mann heim í føroyum her heima á klettanum kann fara at fáa gjørt tað sum mann einaferð ynskir uttan at mann fyrst skal grava eini fjúrtan túsund krónur fram og mann skal fara at finna læknan spyrja ein annan sum hevur próvað tað hvar fórst tú vilst tú ynskt at fáa bort tað er slett ikki ókey
hon hevur uppiborið fullstendigan tey somu rættindi sum tey sum búgva í nápúgvalondunum hjá okkum sum hava tey rættindini í dag hví skal mann vera fyri vatnbýti takk fyri minna talarum at vit hava avmarkað tíð
ja hatta var ein sera góð og greið røða sum eytist harman niclasen júst helvt tú hevur ført fram í dag at hetta við at geva kvinnuni møguleika altso valmøguleika til tólvtu viku tað er ein ræðandi heimild til ta føroysku kvinna hvat heldur eytist harman niclasen um ta áskoðanina á átta føroysku kvinnuna er er tað nakað sum hon kemur at
takk fyri ytisarpin miklasen gjørt væl takk fyri takk fyri viðmerkja hjá kristianum hann vildi myndar poulsen nei tað er undarligt at hoyra at tað skal vera nakað ræðandi at ein kvinna kann taka eina avgerðir upp til tólvti viku øll vitaku jú at tað gitna eggið er eitt fostur upp til umleið ellindi tólvti viku sigur mann tað at mann hevur tíðina tíðin er altíð virðismikjøld tá ið ein øgiliga stór umvelting skal fara fram í lívinum og tá mann hevur góða tí hevur mann tað eisini við at taka góðar avgerðir so nei tað er absolutt ikki ræðandi tað er ynskilig støða og so aftur har tað er ynskiligt at okur í okkara landi hava allar tær fyrimunnar sum tað er við at vera eitt vælferðarsamfelag við øgiliga góðum faklukunnleika
og tað er tryggað fólkstøkur í føroyum og har fekk hann vita at tað kendini ikki til at nakrir fólkstøkar ótrúgva føroyum bara og tað við tí at tað ljóðar næstan sum vit eru eitt ulland sum sum mann tosar í dag men so var mínir spurningur tað er mann snakkar eisini um at tað er eisini røðarin um grannalondini eitt vælferðarsamfelag at vit mugu vera sum grannalondini hjá okkum og danmark tey eru so farin upp á átjanda viku og ísland eg meini tær uppi á tvey ella fýraogtjunda viku er tað har vit skulu fyri at líkjast grannalondunum ennumoyr kanska um ikki til at nakrir fólkstøkar
eitis harpa niclasen ger so væl takk fyri harra formaður til fyrstu viðmerking og takk fyri viðmerkingina elisabeth mær setir skunnleikstøddur til fyrstu viðmerking at vera tryggur tá mann stendur yvir fyri eitt eitt øgiliga stórt val í lívinum sum vónandi er at gleðast um tað kann mótsatta vera kann vera galdandi tryggleikin er at mann ikki skal út at leika í at fara í ein paniksstov skulu uppstøða eina rúgvu upplýsningum tí at ynskir tú eina bort so verður tað ikki her í føroyum tú kannst fara upp á hann tað var tað me og hon er her og hon er klár visti skuldi verið nakað sum helst altso viðvíkjandi at fara út á glíðubreytina so sum eg rokni við tær ið spet mær setir skunnleikstøddur rokna við í átjandu viku har kann eg bara siga at fyri míta egna viðkomandi har veit eg jú at í hesari lóggávuni har er møguleiki fyri at mann kann fara og fáa sær eina fosturtøku eftir tólvtu viku tá ið serliga umstøður ger ikki galdandi og har skal mann kanska eisini hava við í tankunum og altso í mentu at hevur mann ikki verið áhugaður í at fáa at gjørt fosturt
áðrenn tólvti viku so er sannsýiliga tað ov fyrri at í mínum tykki at eitlarnir eru uppstaðið aftaná og tá mann revurdera so nei eg eri ikki bekymrað um at tað er ein støður í føroyum takk takk fyri so er tað næstur á ráða listanum tað er bára lakini
ja takk fyri harra formaður ja mann hevur løg sum hugsað hvat mann skuldi bera fram her í dag eg havi bæði skrivað og úttalað meg mangan um hetta evnið so eg hugsi ikki nakar ivast við hvar eg standi eg helt tað var ein rørandi røða sum hennryk ót helt mann siga at tað er kanska tann besta røðuna eg havi hoyrt her í hesum hava tingi hansara eg vil siga hansara heiður til lívið ella so eisini heiðir hann til lívið og mann fekk bara hug at syngja lívið dýra undir eg var lutur av og tað er ja hetta er ein ein stórur dagur hetta er ein sera álvarsligur dagur og tað er ein álvarslig løta fyri okkum sum situr her ja fyrr í dag hevði eg nakrar spurningar sum eg setti landsstýriskvinnu í heilsumálum og so setti eg eisini landsstýrismanninum í lógarmálum onkran spurning og eg hugsaði bara at taka lýsingar aftur í tað eitt endamál við uppskotinum um ella hesa nýggju fólkstøkutalið skal lækka tað stendur í uppskotinum nú uppskotið sum vit sum vit hava fingið frá landsstýrismanninum tað er meira ella minni ein týðing av tí donskum tað haldi eg ikki nakað ivamál um og tí helt eg at tað var áhugavert at fáa at vita hvat mann væntar viðvíkjandi teimum føroysku tølunum mótvegis teimum donsku og nú taki eg tað sum landsstýriskvinnan segði her morgun eg spurdi hvussu nógvar fólkstøkur var framdar í føroyum seinastu tíggju árini og eru fólkstøkutølini lægri enn tey donsku tá tey verða samanborin og landsstýriskvinnan segði at tey føroysku tølini eita níggjuogtretivu fyri hvørjum túsund og tey donsku tølini eita tvey hundrað og einoghálvtrýss fyri hvørjum tað er øgilig tøl og so spurdi eg eisini um um mann so væntar at vit sum vónandi ikki fara at fáa hesa lóna sum er uppskotin men tað er ein vandi fyri tí um mann so væntar at okkara tøl verða lægri av tí av tí sama tað er júst sama lóg sum er galdandi í danmark og tað kundi landsstýriskvinnan ikki svara uppá men vit eru so í tí hepnu í gástríðum støðu at vit kunnu so samanbera okkara tøl við tey donsku og hetta verður júst sama lóg meira ella minni so tað kann so ikki hugsast at okkara tøl verða lægri so spurdi eg landsstýrismannin eisini um eg spurdi hann henda spurningin verður uppskotið um fría fólkstøku samtykt landsstýrismaðurin sum ætlanin um at hækka markið fyri fría fólkstøku til átjan vikur sum tað verður í danmark í næsta ár og sum tað er í londunum tá um okkum eisini og so spurdi eg eisini um hendan her vandan fyri fólkstøku ferðavinnu sum verður nevnd sum ein týðandi orsøk til lógaruppskotið um fría fólkstøku ikki eisini verður til staðar um vit bara hava fría fólkstøku í tólv vikur men átjan í danmark og landsstýrismaðurin segði so at hann hevði so ikki hyggja at hækka hetta markið upp í átjan tað er bara spurningurin nær tað so verður tí vit fylgja tí sum verður í danmark og so tosar mann um siðvenju og har haldi eg tað sera umráðandi eg nevndi tað eisini fyrr í dag í dag hevur mann eitt hugtak sum mann kallar fyri at vera ein influensari ein ávirkari og vit sum eru á hesum høga tingi vit eru teir alternativu ávirkararnir kann mann siga vit samtykkja lógir sum fólk skulu liva eftir og siðvenja hvat er føroysk siðvenja hvussu er føroyingurin soleiðis mín fatan er at føroyingurin tá tað kemur til hesum málini so er føroyingurin meiri afturhaldandi tá tað kemur til fólkstøku og tað vísa tølini hjá hundi eisini og hvat ynskja vit her at leggja í okkara fólk okkara uppvaksandi
tá tað kemur til kanska tað allarmesta stýdningarmikla av øllum lívið sjálvum takk tú tíni far
ein klein poulsen viðmerking mær ikki so væl ja har fór mær tað er eingin ivi um at fólkutøku talið hækkar við einari liberalisering av fólkutøkulógini og samdur í at tað er mest beint fram at samanbera okkum við danmark hyggja vit til póllands at gera sítt víðari samanbering so hava tað eina øgiliga stranga fólkutøkulóg og ongar fólkutøkur í føroyum hava vit ikki frí á fólkutøku og vit liggja um hava liðið um tretivu til fimmoghálvfjerðs so seinastu árini týskland hevur treyt um ráðgeving og býtíð og vit síggja at tey liggja millum hundrað og tjúgu hundrað og tjúgu og tretivu danmark er fría til tólvtu viku tvey hundrað og tjúgu og tvey hundrað og hálvtrýss svøríki uppafturfríari upp til átjóðindoviku tvey hundrað og fimmoghálvfems til trý hundrað og fimtan og takaður til dømisgrønland sum hevur eisini kempu sosialar avbjóðingar viðfríari fólkutøku sum verða fleiri fólkutøkur framdar enn børnir á fødd so
takk fyri bára leysin gjørt svøvn takk fyri ára formaður og takk fyri hasar sera áhugaverdu upplýsingarnar stafan klein poulsen tað er einki ivamál í at fara vit frá tí lógini vit hava sum hóast alt í sínum anda er restriktiv og tekur barnið í betrakning og at kvinnan skal práta við onkran fyrst sum kann vera mann kann siga lívbjargandi og og tað kann eisini absolutt vera øgiliga gott at mann skal tosa við onkran fyrst tað situr sjálvt við sínum fara til tá donsku so er einki sum sum ikki tíðir upp á at tølini hjá okkum fara at hækka sjálvumt fara tey tað
takk fyri elspæl tú mær setir skundað støkkið til sovorðið ja takk fyri harra formaður spurningurin er hvat virði hevur hetta fostur sum skal blíva til barn er tað nøkur fostur sum hava minni virði ella meira virði ella hvussu vóru vit tí í greini trý í triðju grein í heimsyvirðlýsingini stendur greitt ein og hvør hevur rættulív frælsi og persónliga trygd hvat leggur røðan iða tær tá ið nú standa vit her í løgtinginum og hann sítt landsstýrismaðurin gjarna vil hava at tað skal hava møguleiki fyri at týna
takk fyri ára lesningismál takk fyri takk fyri tann áhugaverda viðmerking ella sum hann varð sett skuluviðføttur ja eg hugsi tá ið tað kemur til hetta lógaruppskotin sum landsstýrismaðurin hevur valt at leggja fram so er tað í øllum førinum ein kritikkur frá etiska ráðnum hvussu er ein partur av tí at landsstýrismaðurin hevur als ikki tikið tikið tað í betrakning sum sum tann síðan sum sum ikki kanska ikki ynskir fríðarfólkstøku hevur havt beihjartað og tað er eitt sindur mín fatan eisini í mun til tað sum eg segði tá eg var saman við okkara formanni til hoyring ella hjá landsstýrismanninum í mun til eitt uppskot annars so vísa tøl tað nú tá tú sær um um eitt her hvør hvør kann hava rætta liva og síðari at tøl frá abortanknevnist um seinabortur í danmark vísa at nærum fýrs prosent av teimum eru fostur ella børn sum hava mistannelser ella genfeil sum tað sigur so kunnu vit hugsa bara víðari sjálvum
tað er tað sum vit eru í hálvtíð takk fyri so er tað næstur á listanum at røða tað er bjarni
grossum petersen landsstýrismaður kirkjusvápn takk fyri tað ára formaður vit eru nú komin til aðruviðgerð av uppskotinum um nýggja fólkutøkulóg ein tilgongd sum eg sjálvur haldi hevur verið rættiliga drúgv har sum fólk hava givið sínar meining til kennar meðan onnur kanska ivast og kanska ivast enn men galdandi lóð er frá nítjan hundrað og seksoghálvtrýss og er upp á øgiliga nógvar mátar ótíðarhóskandi lóðin er ein forboðslóg og ein av teimum mest avmarkandi lóðgávunum á hesum økinum í øllum europa og við lógini so er rættarstøðan hjá øllum pørslum sera ógreið eftir hondini er so stórur munur á hvussu lógin sær út og hvør faktiski veruleikin er í dag bæði so og so galdandi lóð hevur harafturat nógvar óynstar og neiligar avleiðingar við sær dømi er um at kvinnur leita sær uttanlanda at fáa fólkutøkuframdag vit vita sjálvsagt ikki hvussu nógvar og hvar tær fara skuggatølum er at tølini ikki eru kend og tí kunnu vit sjálvandi ikki skjalfesta tað ei heldur í mun til innflutning av møguliga vandamiklum postutøkuheilivági vit vita bert at hetta fer fram vit kenna ikki vavið men vit mugu vera samd um at hetta er ein óynskilig støðan uppskotið er ein nútímansgerð av lóðgávuni á økinum bulurin í uppskotinum er at kvinnur fáa staðfest ein sjálvsavgerðarrætt til og við tólvtu viku eftir hetta eru treytir og eitt samráð sum er manna av fakfólki frá ymisk fakøki sita í hesum samráði við hesum haldi eg at vit virða og staðfesta at tað er og verður kvinnan sum í síðsta enda kennir best til sína egnu støðu sína egnu fortreytir til sjálv at taka avgerð um sína egnu lívsrumstøður sína egnu lagnu uttan at spyrja nakran eftir harafturat haldi eg at vikutalið tólv vikur er eitt hóskandi mark við hesum taka vit atlit til bæði kvinnuna og fostrið við at kvinnan fær stundir til at hugsa seg um og at taka avgerð samstundis sum tað er avmarkað hvussu langt fostur er komið í viðgongutíðini tað at loyvið er treytað eftir tólvtu viku er eisini eitt dømi um vit royna at taka atlit til fostrið við at tað skulu vera avgerðandi grundir fyri at loyva fosturtøku eftir tólvtu viku haldi eg ikki mann kann siga sum andstøðingarnir vilja vera við at mann einki atlit tekur til fostrið síðani eru sovandi fleiri aðrir tættir men endamálið er at fáa eina lóggávu sum fær skipa viðurskiftini rundan um tilgongdina at fáa eina fosturtøkuframtá í føroyum og persónliga haldi eg at hetta er á einari góðarlagi í sera stóran mun ein formalisering av verandi mannagongdum og harafturat eisini eitt úrslit av hvat fakfólk og serkøn hava upplýst fyri løgmálaráðið sostatt er uppskotið øgiliga væl grundað roynt fakliga men uttan mun til hvat fakfólk siga so er hetta sjálvandi eisini ein moralskur og etiskur spurningur fyri okkum øll hetta er trupult eg veit tað í hesum sambandi hava vit í samgonguskjalinum tíbetur frískt ella samgongulimurnar í hesum málinum eins og formenninir í fólkaflokkinum og sambandsflokkinum hava frískt ella sínar limur í hesum málinum og eg havi roynt at lurta og miða ímóti onkrum sum eg haldi at tað er undirtøka fyri og eg haldi at hetta er besti loysturin at lata fólk gera sínar egnu niðurstøður eftir egnu etisku samføring og atkvøða har eftir er nokk einasta greið til at vit kunnu koma nakran veg í hesum máli vit eru ósamd tá ið vit fulla virðing fyri og hava eisini roynt at tosa út frá hesi sannroynd men vit eru eisini samd um nøkur ting vit eru samd um at tað kunnu vera truplar støður vit eru samd um at eingin tekur eina fosturtøku fyri stuttleikar men tí at mann metir hetta vera neyðugt so ella so vit eru samd um at gera umstøðurnar soleiðis at so fá sum gjørligt hava tað fyri neyðini at fara eina so svára og trupla tilgongd sum tað er at fáa eina fosturtøku framdað og vit eru samd um at vit skulu mið ímóti at halda fosturtøkutalið so lágt sum gjørligt tí hava vit sjálvandi eisini brúkt øgiliga nógva tíð upp á at lýsa kringumstøðurnar ið eg haldi eru avgerandi fyri hvussu fosturtøkutalið fer at broytast við hesum uppskotinum sosialar veitingar bústaðarviðurskiftið seksualundirvísing bartilsskipan ætlaðingarlóg sterilisatiónslóg við meira eru økir sum eftir mína samferðing hava nógv stórur týdning fyri hvussu nógv ynskja at fáa eina fosturtøkuframdað og har kann eg siga at tað verður arbeitt á øllum mótum okkurt er framt millum annað hevur løgtingið júst samtykt uppskotið hjá ingilin dyrgisens drømm um at hækka hámarkið fyri bartilssútgjaldið og landsstýrismaðurin í barnaundirvísingarmálum gjóni nólsoy joensen arbeiðir við eina nýggja námsætlaninnan seksualundirvísing harafturat havi eg sjálvur løgmálaráðnýtsa sjøtul und ætlaningarlógina og sterilisatiónslógina hetta uppskotið hóast tað spjaðir okkum er eftir mínari samferðing eitt gott fakliga undirbygt og avbalanserað uppskot hetta er eitt uppskot sum eg haldi tað er meirilutið fyri í føroyska samfelagnum og eg vóni sjálvandi eisini at tað er undirtøka fyri tí í tinginum her í dag og til tykkum sum ivast vil eg seta hendan spurningin hvussu skuldi tað annars sæð út hvat er alternativið um ikki hetta hvat so er tað eitt fullkomin barn soleiðis sum miðflokkurin og partar av fólkaflokkinum og sambandsflokkinum mæla til skal tað vera púra frítt í tilgongdini hava tað verið fleiri sum hava eftirspurt okkurt sum liggur mitt ímillum til tað vil eg siga hetta liggur mitt ímillum og eg haldi eisini at vit mugu koma víðari nú vit mugu vísa dirvilla vísa ábyrgd taka ábyrgd av okkara lóggávu og taka ábyrgd av okkara borgarum vit skylda heilt einfalt føroyingum
um hetta takk fyri takk fyri sovorðnar viðmerkingar stefan kleim poulsen ger so væl
har formaður tú skalt leita leingi fyri at finna eina so stóra mótsøgn sum landsstýrismaðurin bórðaði við um vit skulu hava fría fosturtøku í føroyum upp til tólvti viku og vit skulu halda fosturtøkutalið so lágst sum møguligt tað hongur slett ikki saman men so ramsar mann ymiskt upp millum annað seksuálundirvísing landsstýrismaðurin er sjálvur víst á at tað eru kvinnur sum eru í miðaldrandi sum hava so fremjað flest fosturtøku og tað sigur bara nátt til kvinnur sum eru fimmogtjúgu til níggjuogtjúgu ár og eg spyrji meg sjálvan fara hesar kvinnurnar at blíva nógv meira upplýsdagin enn hvat tær longu eru í aldrinum fimmogtjúgu til níggjuogtjúgu hava tað ikki langt síðani er fara lívið og so framvegis fyri fosturtøkutalið at minka stórvís av seksuálundirvísing fyri at taka fætt í eitt ting jú vit halda ættleiðing er gott vit halda at eiga at gera nógv meira burtur úr burtur úr sosialskipan og øðrum ting sum landsstýrismaðurin e
landsins møguliga søga takk fyri tað og takk til stefan poulsen fyri viðmerkingina eg haldi ikki tað er ein annan søgn eg haldi tað at tú kannst eisini samtykkja eina lógu sum bannar fosturtøkufullkomuliga og so kann mann erpa sær av at fosturtøkutalið alment liggur á null men tað fer at bara økja um skuggatølini og tá eg sigi at vit skulu hava fosturtøkutalið sum lágt sum gjørligt tað merkir at eingin sum ynskir eina fostøku skal vera noktað og eingin sum noktar at fara gjøgnum á fostøku skal fáa hana altso tað er eitt natúrligt nivóð sum vit fara at liggja á út frá hesari lógina men har sum tað er kringum støðurnar haldi eg sum er avgerandi fyri um talið verður høgt ella lágt tað var jú einki skilág áðrenn mann í danmark innførdi lógina aftur í mitt í nítjanhundraðtalinum og talið er lækkað støðugt síðani tá har sum lógin sum nógvava pápa
er á kalla óbroytt tað merkir at tað er uttanfyri liggjandi umstøður sum talar fyri hvussu tað liggur tá
síðan magnus rasmussen ger sovn takk fyri harra formaður hava fyrstøklan viðmerking til hesa útsøgnina hjá landsstýrismanninum at hann heitir á okkum um at vísa dirvið við at samtykkja eitt uppskot tá siga tey at vit sum ikki tak undir við hesum uppskotinum at so hava vit ikki dirvið eg vil bara at atkvøða ímóti tí og tí haldi eg teg ein ein nokk so sjáldsamur pástandur men eg havi ein heilt ítøkiliga spurning til landsstýrismanninum gjøgnum formaður hann er nær byrja
takk fyri tað harra formaður orsøkin til at eg sigi at vit mugu hava dirvilla at gera okkurt viðhettar her er tí at eingin samgonga eingin landsstýri eingin eingin tingsama seting hevur megnað at tikið hetta málið upp og eg haldi at vit mugu finna eitt millumting og eg haldi at hetta er eitt millumting og eg mæli fólki til at samtykkja tað so at vit kundu koma víðari harvið er ikki saktað ikki hava fult forstáilsi fyri at tað eru nógv sum eru grundleggjandi ósamd og tað við er fulla virðing fyri nær lívið byrjar tað er sjálvandi ein stórur spurningur onkur vil gera tað øgiliga einfalt lívfrøðiliga kanst tú argumentera fyri at lívið byrjar við gitnaði men tað er ikki tað sama sum at tilskriva persónleika at lívið byrjar við gitnaði tað er ikki altíð mær samd um at lívið byrjar við gitnaði tað eru eisini tey sum halda at tað byrjar í seinnum týskum men tað at tilskriva ein persón persónleika tað er nakað sum ikki automatiskt
hon hongur saman við nær lívið byrjar reint lívfrøðiliga takk fyri takk fyri
helgi abrahamsen ger so harra formaður landsstýrismaðurin hann spyr um vit skulu hava fullkomið bann sum millum annað okkurt sambandsfloksmál til eg føldi meg sindur raktan men eg haldi at eg segði nógv so greitt mína røðu at eg viðurkenni at tað eru støður hvar eg ikki tori at seta markið eg haldi ikki eg segði fullkomið bann men fríðafólkstøkur ímóti bara fyri at fáa tey upp á pláss og so hann var ein annan spurning tað er at til fyrstu viðgerð tá argumenteraði landsstýrismaðurin øgiliga væl fyri hví mann ikki vildi hava tað sokalla samvitsku strælsið í lógum tá ið sær heilsa starvsfólk kundu frítakast nú hevur meirilutin altso samgongufólk mælt til at broyta uppskotið og tí hava vit spyrjaðar landsstýrismaður hvat hann heldur um tað tá ið hann argumenteraði
takk fyri landsformaðurin gerst væl takk fyri tað harra formaður til tað seinna so grundgav eg ikki harðliga ímóti teg mann innførdi tað eg segði at mann kundi fyri sovið gjarna tað fór bara at hava nakað implikatiónir við sær tí at í smærri samfeløgum har er tað eitt avmarkað tal av heilsustarsfólkum sum kunnu útinna uppgávuna og um øll frábiðja sær tað og mann samstundis í lógini hevur ásett eitt rættakrav hjá einari kvinnu at fáa eina fólkutøkuframda so tvey ymisk rættakrøv sum ganga ímóti í føroyum skal mann lurta eftir tá vit hava fungið upplivist frá heilsuverkinum at tey hava fyrisitingarligar mannagongdir til at taka sær av slíkum støðum og tað helt eg at vera nóg mikið men rættarnevndin er komin fram til at framseta eitt broytingaruppskot sum gevur teimum ein lógartryggjan rætt
og tá mann lesur tað donsku á borðsøguna so vísir tað seg sum at tað er kanska einki sum viðar so nógv sum lívsinstillingurin hjá tí einstaka um mann velur eina fosturtøku ella ikki og har hugsi eg at hetta er ein ótrúliga stór broyting sum vit eru í holt við at gera nú hvussu vit síggja upp á lívið hevur landsstýrismannin nakað hugsan um tað altso um tann størri tankan við hesum er at ein fosturtøka er tað ikki lættari at hon fór til tann næsta ella soleiðis í suðuroy
takk fyri landsmaðurin gerst væl takk fyri ára formaður eg haldi ikki at tá mann fyrst hevur tikið eina fósutøku so verður tað lættari at taka títt næstu í tí triðju og tvørturímóti kann tað hava við sær nógvar komplikatiónir í mun til føroyska siðvenju eg haldi at mann søguliga hevur verið móti á borðt í føroyum men eg haldi at tað er broytt nógv tey seinastu kanska serliga tíggju árini eg haldi at vit sum hann hyggur eftir teimum meiningakanningum sum hava verið tey nógvu mongu árini so hevur tað víst at hugburðurin er broyttur men eg rokni eisini við at føroyskar kvinnur í minni mun velja at fáa eina fósutøku framdað enn til dømis í danmark tað er eitt sindur ein pástandur sum eg má sjálvur sum er beignað rokning men vit hava broytt hugburður í føroyum og sjálvandi er hetta lógaruppskotið eisini eitt úrslit av tí
takk fyri hvørjum samanmyndum fólk sum gjørt tað takk fyri ja eg fari at takka landsstýrismannin fyri eina sera góða og greiða røðu og og eisini fyri at vera komin við hesum lógaruppskotinum í tingi eitt sum hetta lógaruppskotið og henda lógin sum vónandi verður samtykt fer at broyta tað er rættarstøðan hjá tey einstøku kvinnuni sum hevur brúk fyri abort tí í dag er henda rættarstøðan rættiliga eg hevði tent at hvønn kommunulæknin hevur hvønn læknin hevur hvussu hon kemur inn í heilsuverkið og hetta haldi eg ikki at vit kunnu vera bekent nú vit eru í tvey túsund og fýraogtjúgu og tað er nakað sum hendan her lógin fer at
takk fyri so er tað landsstýrismaðurin gerst væl takk fyri tað ára formaður eg haldi eins og kristianna vindarpólsen nevnir at hetta her ger rættarstøðuna greiðari ikki bara fyri kvinnurnar men eisini fyri læknarnar og læknarnir hava eisini spurt sínar egnu limir og tey í øgiliga stóran mun í øllum førum út frá teimum spurdu taka undir við tí loysnum sum landsstýrismaðurin leggur upp til tí at tey vilja nemliga ikki hava tað sitandi á sær at skula taka støðu nakað sum tey ongantíð fáa serliga gott innlit í av tí at støðan kann vera so ymisk frá kvinnu til kvinnu og tí má mann ganga út frá at hon í síðsta enda veit best hvat er besta loysnin fyri seg sjálva og at hon kann taka avgerð um tað men vit seta sjálvandi eisini avmarkingar í aftaná tólvtu viku skulda vera avgerðir grundir fyri at fáa eina fósdøkuframda og tað er tí at vit royna
takk fyri harra formaður ella eisini takk á landsstýrismannin fyri at vera komin niðan við einum øgiliga góðum uppskoti og fyri eina øgiliga góða røðu um uppskotið júst nú og so vildi eg viðmerkja yvir at onkur fór at nevna søguna um á bort sum jú tíverri er long og blóðu og cf-titken stovnaði reiðaríið eg plagdi at arbeiða í átjan hundrað og seksogtrýss árið fyri tað verður kvinnan deyðadømd hvussu hon valdi at taka eina abort og síðan tá hevur kvinnan so sjálvandi fingið linari treytur fyri at vera fyri straff við sum tók eina abort men kampurin hjá kvinnuni og áliti og á henni hevur altíð verið nokk so lítið um tað hevur verið kampurin fyri at sleppa at ganga í langu buksum at hava rættin til síni børn ella arvin hava eitt kontunummar ella eitt arbeiði ella til dømis at taka avgerð í tólvtu viku um hon skal taka eina abort ella ikki
ætlanasta vildi eg sagt at nú er tíð hon komin til at kvinnan hon skal nokk klára at taka eina øð
takk fyri tær formaður eg haldi sjálvandi at hetta hevur nokk so nógv við sjálvsavgerðarrættinum hjá kvinnum at gera og eg havi eisini sagt frá byrjan at tað er eitt tungt viðandi atlit sum liggur til grund fyri hvussu vit hava valt at snikka tað uppskotið saman men eg vil eisini siga tað at vit royna at leggja okkum okkurt stað mitt ímillum sum øll kunnu liva við við hesum so hava vit givið kvinnum ein sjálvsavgerðarrætt ein avmarkaðan sjálvsavgerðarrætt til og við tólvtu viku og at tað er treytur aftaná altso avgerandi orsøki fyri at fáa loyvi aftaná tað og við tí royna vit at taka atlit til bæði kvinnuna og til fostrið so tað haldi eg í øllum førum er eitt millum ting eg veit at nógvini her eru ósamd men tað ikki at siga til at tað hevur verið eitt tungt viðandi atlit í hesum sambandi og eisini nakað sum allir hoyringspartar fyri uttan nakrir heilt heilt heilt fáir
takk fyri sovorðið beinið og hannesen gjørt so væl takk fyri at eg vil hugsa at spyrja líka um landsstøðan ein spurning tað er hvat er tað við her tað stendur endamál við uppskotinum her sigur mann afturat nøkrum orsøkuna at tað er endamáliga at hava posttøkutat sum er lagt sum gjørligt nú er tað so sær at vit vita kanska at ella tað er ikki nøkur heimløg tá tað er kanska ein týðing av donsku lógini sum liggur her beint og fyrr í dag so svarði landsstøðan í heilsumálunum millum annað tað at og samanbara føroyar í danmark at fyri hvørt túsund fyri hvørjir túsund børn sum vóru fødd í føroyum so verða níggjuogtretivu posturkramdar meðan tað í danmark er tvey hundrað og einoghálvtrýss posturkramdar fyri hvørjir túsund børn sum vóru fødd heldur landsstøðan kann vera eitt sindur mótsigandi akkurát hesi setningurin her sum stendur í uppskotinum í mun til hesi tønini her beint at tað kann kanska vera eitt sindur mótsigandi og tí vissu løgurnar verða teir somu kann tað hava við sær
gongdur verður tann saman tá ið vit gongdu verður tann saman tá ið vit
takk fyri harra formaður orsøkin til at hetta lógaruppskotið líkist í danska tað er tí at tað vit hava sjálvandi hugt eftir hvussu mann ger okkara grannalondum og vit hava havt eina rúgvaðu hoyringum og tær hoyringarnar eru tað sum ger at uppskotið sær út sum tað ger tað er ikki tí at vit hava kopierað eina danska lóg tað er tí at hetta her er eitt úrslit av hvat ið hoyringspartarnar hava mælt til í stóran mun og hvat ið eg havi mett tað er politisk undirtøka fyri tinginum í mun til talið so haldi eg at tað veldst um tað eru nøkur ting sum kunnu fáa tað kvinka uppeftir og nøkur ting kunnu fáa tað kvinka niðureftir nú nevnd bara lækini at her við hugborðinum hjá føroyingum og hjá føroyskum kvinnum tað kann gott vera at tað ger at tað eru færri sum vilja fara ígjøgnum eina slíka tilgongd og harvið verður talið lægri harafturat vita vit ikki serliga nógv um skuggatølini til dømis hvussu nógvar kvinnur leita sær avstaðni fáa fólkstøkur fram tað v hvussu talið er lágt so verður tað ikki líka so nógv men talið á fólkstøkum verður nú
takk fyri teir formaður sum eg nevndi í røðuni hjá mær so eg vil takka landsstýrismanninum fyri dirvið at vera djarvur hava vist orðaði og trestið ja enda mót bara koma her til tað er ikki bara bara at bara koma her til takk fyri so vit í tinginum hava møguleika hvør er sær at vera um vit hava álit
jú takk fyri tað karla tøkarsson tað er sjálvandi fløgandi at fáa rós tað hevur eisini verið ein øgiliga drúgv tilgongd og eg haldi eisini at orðaskiftið hevur verið øgiliga hart tað havi eg eg skulu hoyrt uppá nógv men eg haldi ikki minst at tær kvinnurnar sum hava framt eina fólkutøku ella í framtíðini fara at fáa framt eina fólkutøku ella kenna onkran sum fer at fáa framt eina fólkutøku at tær hava nokk ikki tað serliga gott av og sita og lurta eftir tí sum varð sagt um tí fyrstu viðgerð men tá ið tað er sagt so haldi eg at orðaskiftið í dag higartil hevur verið øgiliga siðiligt og viðiligt og virðiligt og tað var eisini mín vón
so takk fyri tað takk fyri so er tað tann næsta røða tað er ruttvang
eg havi í mínum politiska lívi gjørt tað sum eg havi kunnað hvørja ferð at sparka hetta málið til horna hvørja ferð tað kom fram grundgevingin hjá mær hevur verið men vit hava ongar trupulleikar í føroyum vit hava eina praksis sum svarar til danska praksis sum egentliga at læna seg upp at danskari lóg tú fært á bort um tú vilt í føroyum og tí hava vit lóggevarar kunnað vent blinda eyga til serliga tí føroyskar kvinnur taka ikki nógvar abortir tað skal nógv til áðrenn ein føroysk kvinna velur fosturtøku ein føroysk kvinna leggur seg virkuliga í selan fyri at gjøgnumføra ein gravitet tá ið hon gerst við barn onkursvegna hevur mann í føroyum føroysku kvinnurnar og heilsuverkið kvinnulæknar onkuntíð við hjálp úr danmark hevur mann onksvegna funnið stevið og kvinnur hava fingið fosturtøku í føroyum tað sum eg veit stórt sær eftir somu treytum sum í danmark og tað hava vit góðtikið hetta er fyrstu ferð síðan hetta lógin kom fyri áttaogtrýss árum síðani at vit lóggevarar vit sum hava ábyrgdina av at skipa hetta økið við lóg hetta er fyrstu ferð vit taka støðu til tað tú er altso yngsti landsstýrismaður nakrantíð í føroyum sum hevur lagt tað fram eg haldi at hann hevur megnað tað óalmindiliga væl og nú sær hann sjálvur at hann hevur hoyrt nógv fyri hetta her og tað er púra rætt men eg haldi faktiskt eftir umstøðunum so hevur viðgerðin verið rímiliga virðilig og eg haldi at landsstýrismaðurin fyrst og fremst sjálvur eigur ærina av tí tí at hann hevur dugað heilt óalmindiliga væl at at at lagt hetta her málið fram og eg veit hann hevur gjørt sær stóran ómak at lurta eftir øllum pørtum vissu hettar uppskotið er frí fosturtøka so hava vit fría fosturtøku í føroyum og her verður øgiliga nógv tosað um í danmark og nú fer mann til átjan vikur í danmark og tað er rætt men vit hugsa ikki sum í danmark føroyskar kvinnur hugsa ikki sum danskar kvinnur føroyskar kvinnur tað skal nógv meira til áðrenn ein føroysk kvinna velur at bort tað er ein veruleiki tað síggja vit frá tølunum og tí haldi eg at hetta er júst løtan at vit fáa eina føroyska lóg hetta er løtan at vit finna okkara egnu føroysku leið við einari føroyskari fosturtøkulóg at okkara vegir við danmark skiljast og at viðtaka ábyrgd av abortinum í føroyum og ikki blíva við at venda blinda eyga til tí vissu hettar uppskotið er frí abort so hava vit sum sita inni her og tey sum hava sita inni her góðtikið fría abort í ræðuliga nógv ár tað er altso veruleiki eg havi ikki so illa nógv at leggja afturat eg haldi at tað verður øgiliga tosið inni her er øgiliga nógv grundað á at vera fyri og ímóti mann tosar sum um at mann sleppur undan føsturtøkum við at forbjóða teimum og mann tosar sum um at samtykkjum mann hetta har so er mann bara við upp á tað heila tað verður
umhaldandi føroyska kvinnan sum fer at taka avgerðina og tað ger hon í øgiliga stóran mun í dag og tí orsaka tíðindifarin
viðmerkingar bára laskingersøga ja takk fyri eg hugsaði bara um eitt her sum ruttvang sigur um tann føroysku kvinnuna og tann innstillingin sum liggur í henni eg haldi at vit eru øgiliga samdur við rutt í tí ruttvang heldur ruttvang at tað sum mann nú er í ferð við at gera mann sigur frí fólk tú tøka tað er øgiliga tað er øgiliga djúpt og at mann líksum fer upp um ta gáttina tað er mann mann fer langt mann tað fær at ávirka tað føroysku kvinnuna ella tað føroysku fólkastøluna í danmark starir mann at áðrenn tað bleiv púra frí fólkstøka so var talið væl lakri og tað fleyg upp upp á nógvar nógvu tjúgu túsund so er tað lækkað so spakuliga men tað er ongantíð komið niður
takk fyri rudván gjørt væl takk fyri ja eg haldi eg skilji spurningin og tað er ein góður spurningur men eg vil siga tað at stigmatiseringin av fosturtøkum hevur hevur verið minkandi seinni árini í føroyum og samtíðis hava vit sæð at fosturtøkutalið lækkar undantikin tey síðstu tvey árini og eg trúgvi eisini at vit vit mugu fyri halda okkum til at sannlíkt verða nakrar føroyskar fosturtøkur framdar í danmark sum møguliga í og við at stigmatiseringin ikki er so ógvuslig at tað kanska heldur verða gjørdari í føroyum
hevur tann tikið eitt avrit av tí donsku lógini um og nú ljóðaði rutt vang rímja positiv eg veit ikki at eg las hana skeivt av men heldur hondur rætt at kopiera eina danska lóð tá ið føroyingar og ikki minst tann føroyska kvinnan hugsar nógv øðrvísini enn danir og at rutt vang tað eisini ljóðar sum at í føroyum vit hava eina lóð men viðvirðast tað ikki hesa lóðina vit hava bara ein heilt aðra praksis er tað veruliga so skuldu vit so bara steðga við øllum lógarsmíði tí at føroyingar halda ikki lóðirnar líkavæl ella hvussu skal tað skiljast
ja takk tað er so væl hevur tú vang ja nú er eg ein sjónandi landsstýriskvinna og tí skal eg vera øgiliga varin við hvat eg sigi men eg má siga tað sum eg kenni til hettar her øki so er praksis í øgiliga stóran mun tað at tú fært tað bort í føroyum men samtíð vil eg so eisini siga at tað at vit hava so fáar at bort úr í føroyum tað er jú eisini ein avspegling av at tað skal vera ein trupul støða áðrenn tú í føroyum velur at fáa eina fosturtøku so tey tingini hanga saman og eg haldi nevniliga tí at føroyskar kvinnur hava ein so virðiligan hugburð til fosturtøku so haldi eg eisini at føroyskar kvinnur hava uppiborið eina virðiliga føroyska fosturtøkulóg
har formaður landsstýriskvinnan í fíggjarmálum sigur at um hetta er frí fólkutøk ja hetta er frí fólkutøk altso tá tú kanst velja fólkutøku uttan nakað grundgeving annars bara tí tú ætlar tað ikki hava nógv hvar eg gera tað men tá tú kanst tað so er tað frí fólkutøk tað er definitiónin men eg kann samdur tí at verandi lógu hon kundi troppa til at til at blíva fínbusta tað er so einstrimur teimum men hetta er frí fólkutøku har er fólkutalið nógv hægri enn í føroyum og tað eru eisini øðrum londum sum hava líknandi lógu við fríari fólkutøku hvat fær landsstýriskvinnan at halda at tað fær at vera øðrvísi í føroyum mann gavst ikki hava hug burðirnir øðrvísi men so nógv øðrvísi
hevur tú samanlíknar støðuna í grønlandi og í danmark so hava tey í nógv ár havt somu lóg og har eru tølini sera ymisk so tað prógvar bara at tað er ikki lógin í sær sjálvum sum avger hvussu nógvar fosturtøkur verða tiknar tað er nakað við mentan og hugburð at gera og eg trúgvi ikki at føroyskar kvinnur fara at taka fosturtøkur í flang tí at tað løgtingið nú møguliga fer at samtykkja at tað sum verður praktiserað nú verður staðfest í lóg
ja takk so nógv saman sum gjørt væl takk fyri frú forkvinna ja tað hevur tosað so øgiliga nógv um at nú fara vit at innføra mann kann siga danska tilstandur í føroyum at landsstýrismaðurin kemur við einari danskarlóg men tað mest avgerandi tingini sum vit kanska ikki taka við tað er at í dag er posturtøka loyvd upp til sekstindu viku og vit koyra tað niður á tólv ella landsstýrismaðurin setir upp hatta fyri niður á tólv vikur og tann einasti munurin sum faktiskt er tað at kvinnan nú kann sleppa at avgera tað sjálv og føroyskar kvinnur har eru eg púra samdur og svang at tær hava ein annan hugburð og eg trúgvi ikki upp á at ein lógarparagraffur at broyta tann hugburðin og annars so haldi eg sum landsstýrismaður eisini sigur at føroyskar kvinnur hava brúk fyri og hava rætt til at fáa eina virðiliga lóg sum tær sjálvar kunnu
ja takk hjúr so mær til tvang takk fyri og eg haldi eisini at hann her støðan sum so nýliga er íkomin við at danir nú sannlíkt fara at broyta markið til átjan vikur er eisini eitt ordiliga gott høvi hjá okkum at siga har fara vit ikki at nú skiljast okkara vegir vit halda okkum til tólv vikur og eg eri rættiliga sikkur uppá at tað fara vit at halda okkum til eg eri rættiliga sikkur uppá at trýsti at tað er ein gott ferð at tað kemur eitt trýst uppá átjan vikur men eg eri rættiliga sikkur uppá at politiska undirtøkan fyri tí verður ikki tann sama sum hon er fyri at fáa hetta
dags tú til nógv meiri eg gjørt so væl harra formaður er púra samd við landsstýriskvinnuni í at vit skulu hava eina virðiliga føroyska fosturtøkulógávu tað er jú ikki tað vit hava at sæð siga at tað vit hava nú er frí fosturtøka og tað vit fáa við hesum uppskotum er frí fosturtøka tað er ikki heilt tað sama tí tann vesinti munurin er at mann tekur avgerðarrættin frá nøkrum læknum og letur avgerðarrættin til kvinnuna tað er extremt lítið virðiligt tað er faktiskt mannminkandi at vit sum kvinnur skulu shoppa runt millum læknar fyri at tryggja okkum at vit kunna fáa hendan rættin soleiðis sum støðan er í dag annars fegnist eg somuleiðis um at vit hava ein ungan progressivan liberalan framsóknarmann sum hevur dirvi til at leggja júst hetta uppskotina
ja takk fyri teg so tú langt gjørt væl eg haldi fyrst og fremst at vit her í løgtinginum kunnu ikki framhaldandi sleppa okkum undan at fyrihalda okkum til hetta málið eg haldi at tað er ábyrgdareyst og vit kunnu snakka um hvør ið eigur avgerðina vit hava hvussu er lagt ábyrgdina frá okkum og vit hava latið læknar og onnur um at regulera hetta økið og tað er ábyrgdarloyningin
takk fyrr ja takk so næsta røðari tað var ódn skolið tjú ert væl ódn skolið
takk fyri harra formaður eg vildi ynskt at tað var soleiðis at at tað var soleiðis fyri allar føroyingar at tá ið teir blivu gamlir so kundu teir siga nú eri eg mettur av døgum og nú er tíð hjá mær at fara her frá men eg veit at tað er ikki altíð so eg veit at eg viðhvørt at ólukkar rakar eg veit at tað eru støður har sum fólk verða skrift burtur í sum bestu árum og eg veit at tað rakar okkum øgiliga hart má eg siga at eg haldi at hetta her er er tungt at tosa um tí her velja vit at gera tað lættari at taka lívið frá føroyingum sum ikki fáa tann møguleikan at kunnu liva til teir blivu gamlir og kunnu siga at nú fari eg her frá mettur av døgum vit hava hoyrt nøkur tøl í dag tað er eg haldi nokk so ræðandi tøl sum vit hava hoyrt landsstýriskvinnan í heilsumálum var inni á tí í dag í samband við nakrar spurningar sum vit høvdu í dag er tann lógin sum vit hava hon er ikki perfekt kanska langt frá og krevur til ábøtur toya vit at diskutera men undir tí lógini so hava vit eitt deysttal ella abortur sum er níggjuogtretivu í mun til túsund føslar meðan tann lógin sum vit fara til um vit samtykja hetta hevur eitt aborttal sum er tvey hundrað og einoghálvtrýss fær túsund føslar og hetta her haldi eg sum eg skilti landsstýriskvinna er miðaltalið fyri tey seinastu tíggju árini tað vil siga at vit velja at fara frá einari lóg til eina aðra har sum seks og eina hálva ferð fleiri børn ikki verða fødd enn tað sum er galdandi í dag eg haldi tað er nokk so ógvusligt í hesum álitinum so er tað eisini argumentatión sum ikki ordiliga skilji vit vita verður sagt í álitinum vit vita at tað eru kvinnur ið kenna seg noyddar at fara av landinum vit vita ja vita vit hvar er tað at dokumentera eg havi ikki sæð tað landsstýrismaðurin hevur verið uppi og sagt at tað ber ikki til at dokumentera tað tí tað er skuggatøl men í her stendur vit vita eg haldi tað er nokk so ógvusligt at mann yvir fyri tinginum sigur seg vita men mann ikki kann dokumentera tað haldi eg er nokk so ógvusligt á síðu sjey í uppskotinum hjá landsstýrismanninum har vísir hann til og brúkar sum argument fyri hesum uppskotinum at tað fram ólógligar og ótryggar posturtøkur landsstýriskvinnan í heilsumálandi spurdi um tað eisini í morgun og landsstýriskvinnan í heilsumálandi sigur vit hava onga fráboðan vit hava ongan kunnleika um ótrygga ella ólógliga posturtøku í føroyum og tað er argumentatiónin sum mann brúkar í uppskotinum tað haldi eg eisini nokk so ógvusligt at mann brúkar ódugmenteraðar pástandir fyri at leggja eitt uppskot fyri tingið so mín støður er greiður í hesum eg taki ikki undir við hesum uppskotinum sum sagt so haldi eg ikki at tann lógin sum vit hava er perfekt men hon er tross alt frægarin hett uppskot
eg havi tað tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá tá
skotar viðmerksekar hevur jøk niclasen gjørt so væl ja tað sum móti skoli sigur at tað er ódámligt at mann brúkar grundgevingar sum mann einki hevur at hava í altso ólógligar og ótryggar fosturtøkur grundgevið landsstýrismaðurin við meðan landsstýrismaðurin í heilsumálum sigur at tað kennir mann einki til í heilsuverksnum og landsstýrismaðurin hevur enntá verið í mínum eygu rættiliga langt úti og kallað tað fosturtøku ferðavinnuna altso uttan at hava nakra dokumentatión fyri at fólk fara á landinum at gera tað so brúkar mann tað sum ein orsøk og mann enntá setir eitt spjaldur á mann skal síggja so ringt og vánaligt tú sum er øðrumøguligt altso eitt er at mann vil nakað men er tað ikki rímiligt at vit krevja okkara landsstýri at mann hevur belegg fyri teimum grundgevingum og teimum pásandum sum mann leggur til grund fyri at koma við í slóti
ja tær ger so væl hálvskolið jú tað er nettu upp so eg eg viðurkenni at mann gott kann hava ein hálning og mann gott kann hava eina meining men tá ið mann roynir at fjala tann hálningin sum hann hevur ella dekka seg inn aftan fyri nøkur argument sum hann absolutt einki belaggar fyri har sum hann onga dokumentatión hevur lagt fram sum bakkar tað upp so er mann farin ov tung tá markið sum eg haldi mann skal fara tað er púra legalt at hava eina meining eg virði tað eg virði at tað er onkur sum sigur at vit skulu hava fría fótstøðugt landinum eg sjandi við teimum men at fástanda ella koma við argumentatión sum ikki passar ella sum hann ikki kann dokumentera
tær mær ikki skunnast tá tú gert so væl ja takk fyri harra formaður nú sigur røðarin teg við at koma við einari argumentatión sum ikki passar ella ikki kann dokumentera eg hugsi mær til tá mann landsstýrisfólk hvussu høgt mann gekk uppí ella mann eigur at ganga uppí at koma við sannleikanum og bara sannleikanum og einki annað uttan sannleikanum og mann má ikki dylja tí við nakað sum helst sum eigur at koma fram so eg eri samd við røðarin í at hetta er alvorligt ja og brúka tað sum at argument fyri sær slíkum pásand men eg ætlaði at spyrja landneiðið ádna skolið gjøgnum formannin hvat sær hann ella hvat væntar hann nú tá ið vit síggja hvat hendir mann sigur rundan um okkum at fólkutøkuni eru so óhugliga høg tá ið tey hava frí at fólkutøku væntar hann at tað fer at líkjast føroyum og atnaða hetta samtykt
ja takk kemur so væl ódnuskólið takk fyri ára formaður eg veit ikki hvat ódnuskólið skal vænta hann vónar í øllum førum ikki at tað fer at líkjast tí sum vit síggja til dømis í danmark ella í øðrum londum har sum fólkutøkulógin er fríari enn okkara eg vóni ikki at vit fara at síggja tað bara lakin hevur verið inni á sum fleiri ferðirnar vit eru her frá við til at senda signal til samfelagið hvat hann sigur eg haldi soleiðis bara at lakin hevur orðað seg og eg vóni ikki at tað verður í sláti av hesum at vit senda eitt signal um at tað er í ordan tað er tað fínt koyra koyra men hvat eg skal vænta eg dugi ikki at seta orð á tað eg bangin fyri øllum førum at tað ikki verður vera færri enn tað er í dag um hetta verður sann
ja tú hevur báð tær tíð hjá sælum ja takk fyri harra formaður nú var ódniskálið akkurát tá ið eg át í viðmerkingini at mann tosar um hetta við at eg havi tosað um tað føroysku fólkasáluna men kann kann ódniskálið kanska tosa lýtisindur um eitt her sum eg havi sum eg havi nevnt eisini við lívsinnstillinginum við at vit hyggja eftir føroyingum kanska sum ein heild hetta er eitt øgiliga stórt stig sum vit eru nakað í mun til hvussu vit síggja lívið hvat heldur ódniskálið hevur mann belegd fyri at hugsa at hesin lívsinnstillingurin kann broytast og hangabroysast markant kanska serliga eftir tikið eftir tølunum í danmark í mun
ja takk tú ert so væl áturskolin takk fyri harra formaður ja vit síggja í øllum førum altso vit hava havt hetta hevur sagt at vera so øgiliga gomul lóg men henda lógin sum vit hava líkist vist eisini tí gomlu donsku lógini so vit hava sæð hvat danskarar fóru frá og hvat teir fóru til við tí lógini sum teir hava og vit síggja at skifta frá tí lógini sum teir vóru vóru við og til tað lógina sum teir fingu tá ið teir fingu og fosturtøku gjørdu at tað kom eitt skifti tað kom ein stógvuslig hækking í talið av fosturtøkum og hon er ja kanska tíbetur hon er lækka eitt sindur men hon ongantíð kom niður aftur á tað nývági sum hon var áðrenn so tað er í øllum førum belegg fyri at mistoyngja at tað kanska eisini verður tilfeldig í føroyum vit vita tað sjálvandi ikki tí tað er ikki hent enn so so vit vita tað ikki men tað er tað er belegg fyri at hava
og tað er hett er í onga máta eitt einfalt evni sum er bara svart ella bara hvítt so har gevur ódnuskólin rætt eisini nevndi hann at hetta uppskotið sum vit nú viðgera og sum vónandi verður samtykt tað er verri at verandi lóg er munandi betri enn hetta uppskotið men har har eri eg so ósand í dag so kann abort takast upp til sekstindu viku og um so er at vandi er fyri at barnið hevur epilepsi stendur positivt í verandi lóg so er tað ein fullgóð grund til at taka port so at hetta er bara summi dømi um hvat ið stendur í tí lógini sum er í dag so at siga at tann lógin er betur enn tann sum vit viðgera nú í
tað var frið hjá søgulátus skoli takk fyri hava formaðurin á har eru eg og kristian vinterpoulsen ikki samd ein av teimum stóru trupulleikunum við hesi lógini sum vit nú diskutera og sum vónandi fellur er at hugtøkines sum fær inn á hetta við hvat kann loyva fólkstýrið aftaná tólvtu viku eru øgiliga leys og har har verður tað millum stefan tann poulsen er við inni á tí fleiri ferðirnar at at har har er øgiliga nógv elastikk í ella tað er øgiliga leys definerað ella ikki definerað hvat tað er sum gevur rætt eisini aftaná tólvtu viku so tað er ikki smettin frægari enn tað sum vit síggja í hasum men eg viðurkenni at eisini tí gomlu lógini eru tað ting sum ikki er nógv
harra formaður eg eri ímóti fríari fólkutøku men eri eisini ímóti forboð eðh hetta lógaruppskotið sum vit hava til viðgerðar í dag er frí fólkutøka og tá vit so hava tað spennið fríari fólkutøku og forboð landsstýrismaðurin sær hansara uppskot til ámitt ímillum altso frí fólkutøka eg spyrji ímillum hvat altso er mann uttast á veinginum so er mann ikki millum nakað altso jú altso til at detta útav tað er kanska har ið mann er mitt ímillum tað hevur her í dag verið samanborið dagin í dag við gamlar tíðir tað kanst tað ikki samanberast altso gud náið eina kvinnu sum fær aftur gamlar tíð sum bleiv barn uttan fyri hjúnalag hjúligt hvørki fyri kvinnuna og ei heldur fyri barnið at vit kenna søguna um hann er gud dímun blá sokkin á havnarvág tí hann var blivin við barn søguna úr skúgvi og um rannvá ein syrgilig søga og at mann í danmark fær fólkutøkulóg er kanska eftir mínum tykki nakað sum kemur eftir aftan á kríggið tá ið í kvinnur nógvar vóru blivnar í barn við týskum soldatum og hvussu tað var viðfarið bæði børn og mammurnar men dagurin í dag er ein heilt annar eitt og hvørt barn verður ynskt hjartaliga vælkomið í dag uttan mun til ein og hvør mamma verður fagnað sum bera barn í heim soleiðis støðan í dag og vit seta inn við tí sum vit duga her í tinginum fíggjarliga sosialt vit gera hvat vit kunna eg haldi at ein lóg er ímóti fríðarfólkutøku eisini ímóti forboði tí tað kunnu vera støður har tað er neyðugt og tað skulu kunna vera støður har tað er neyðugt eg havi líka sum ikki verið tilhengari av at farið í hósla við eina endurskoðan av verandi lóg hóast tað hava verið har leingi tí eg havi altí verið vísur í at júst hetta er úrslitið at mann fer bara fullkomiliga út í borðið sigur fríðarfólkutøku men tá eg so hoyri argumentatiónirnar at mann sigur at fyri at avmarka talið av fólkutøkum gevur mann fríðarfólkutøku hetta signalið er jú púra galið altso tað svarar til at fyri at fáa øll at koyra fýrs so er tað frítt at koyra skjótt sum tú vilt ella fyri at avmarka hasch so verður frítt hasch í føroyum vit her í løgtinginum geva signalir vist vit her samtykkja fríðarfólkutøku jú men so er tað eitt greitt signal og vilja vit senda tað signalið eg haldi nei hyggja vit eftir tí lógini vit hava lógini vit hava er ikki fríðfólkutøka og tað er heldur ikki forboð so er tað eg hyggi hvat er úrslitið av tí lógini ein nevndur fyri mær at hjá beingjunum av tí trænum sum føroyska lógin er í mun til lógu onnur hava altso vit kenna jú tá vit síggja fruktirnar hvørjum træi tað kemur frá taka vit fruktirnar av tí føroyska trænum so liggur fólkutøkutalið niðri í botni eg haldi tað er fantastiskt og lívsjótandi hyggja vit eftir danska trænum sum hann nú kopiarar so er tað seks og eina hálva ferð so nógvar fólkutøkur fara vit so yvir til grønlands har verða fleiri fólkutøkur framdar enn tað verða børn fødd har verður tað brúkt sum rein prevensjón tað er eingin yvir mínari sál samtykir løgtingið hesa lógina so er tað eitt greitt signal til frí fólkutøka og tað er og talið fer uttan ivaðveksa kanska ikki beinanvegin men við tíðini uttan ivað hví ikki vit kopiera danska lóg hví skulu vit ikki fáa danska tilstandið jú men tað vil jú finga øllum øðrum økjum tað betýðir um vit bara kopiera til danmark at verður tað líka sum har í dag so verður tað seks og eina hálva ferð fleiri fólkutøkur framdar í føroyum í framtíðini enn tað er í dag tað vil eg ikki
ja takk so tær við mær sikkara borðarletingis væl takk fyri at vera formaður og takk fyri jørgen niclasen fyri eina til greiða og góða røðu og hann nevndi støðuna fyrr í mun til dag dagurin í dag er heilt ein annar tað er púra vist at til møguleikar sum vit hava kunnu taka okkum av hvørnum øðrum tá heilsuverkið vit hava og síða síðari og so nevndi jørgen niclasen eisini tær at vit her geva signalir sum sum hann segði vit sum eg eisini havi nevnt í dag vit eru ávirkarar ávirkarar influensarar sum tú eitur hetta uppskotið sum eg til viðgerðar í dag sum vónandi ikki verður samtykt men tað er ein vandi fyri tí hvat fyri tað signal ella ávirkan sendir tað út til okkara uppfaksandi ættarlið
ja nú royndi eg at samanbera tað við annað altso vist vit siga at tað er frítt at koyra so skjótt sum mann vil á vegnum fara so bilar at koyra fýrs nei vist vit siga tað er frítt heiss í føroyum fer nýtslan av heiss at minka nei hon fer at vaksa geva vit eitt signal her í tinginum virðandi hvat nú er tað frí fólkartøka galdandi í føroyum tit gera sum tú vilja bjóðist ikki til samrøður bjóðist ikki hava grundgevingar tú bjóðist ikki nakað sjálvandi fer talið at vaksa altso vit taka eina danska lóg og hví skulu vit ikki fáa donsk tøl afturfyri tað sigur seg sjálvt mann sigur at henda lógin er betri enn tann gamla tí at í tí gomlu var tað upp til sekstundu viku altso eg lesi hesa lógina tað er upp í tveyogtjúgundu viku so eg má siga at samtykkiløgtingið er tað greitt signal út í samfelagið nú er tað frítt akkurát sum í danmark og vit fáa tøl akkurát
ja takk fyri harra formaður eg haldi at jørg niclasen er inni á nøkrum sera áhugaverdum hetta við at vit alla tíðina skulu líkjast okkara grannalondum at nú kunnu vit hava fríðan á borðs tí at tað hevur mann grannalondunum hvat verður tað næsta í løtuni eita tólvtu viku verður tað so átjóundu viku líka sum danmark ella verður tað tveyogtjúgundu viku líka sum í íslandi hvat við øðrumál hvat við frítt heitt hví skulu vit ikki hava frítt heitt ikki í føroyum tá okkara grannalond hava tá eg kundi blivið við ymiskum og tað er nevniliga tað at vit í føroyum vit skulu vera ein fyriminn og siga higartil
eg kann ikki gera við tí men at hyggja eftir teimum føroysku tølunum tá tað kemur til fostu tøku tað frøðir mítt hjarta og tað hevur verið sagt at lógin vit hava er gomul og tí óbrúkilig altso tølini vísa nakað annað altso út frá tølunum hava vit mest fantastisku lóg í verðini og so verður sagt at hon er áttaogtrýss ár eg veit ikki altso hvussu mann hevur tað her fyri meg eru tey eldru fyrimyndin og hví skal so tað sum tey eldru hava gjørt ikki eisini vera gott eg haldi at lógin at tølini tala sítt greiða mál yvir tað føroysku lógina tað má vera mest fantastiska lóg í heiminum tað kann ikki lesast annað út frá tølunum fáa vit hesa samtykt í dag
øll mær seta skuldið so tað gjørt so væl ja takk takk fyri harra formaður eg vil siga at hetta í dag verður ein lagnudagur í dag skulu vit taka støðu til um vit her í føroyum føroyingar kunnu hava fría fosturtøku tað vil siga at tað er frítt væl á fyrstu hill at øll sum vilja kunnu fjarna seg føstur upp til tólvtu viku og tey sum ikki halda at tað er sera sera alvorligt haldi eg ikki at hava skilt alvorligheitina í hesum uppskotinum eg sjálv havi boðað frá at eg eri ímóti fríari fosturtøku og eg má siga at eg havi sitið eg siti sjálv í rættarnevndini at meiri og meiri sum mann hoyrir um og verður upplýstur eg vil ikki at at eg blivið meiri og meiri sterk í mínum mínari samføringum at frí fosturtøka er ikki tað rætta og eg haldi tað er løgið at ella eg eg skilji tað ikki ordiliga tá mann fer upp her og og fortelur hvussu heilt fantastiskar kvinnurnar eru nú verða tær eru tær førar fyri at taka avgerðir sjálvir um at fjerneta fostrið sum tær ganga við sum mann sigur helst skuldi blivið til eitt barn at hvussu óførar tær eru hvussu klókar tær eru at nú er frítt væl at fyrstuhill vistir vilja fjerneta fostrið so kunnu tit saktans tað nú kunnu tit sjálv taka avgerð um tað og so ofta hoyrir mann ikki tær við at kvinnur skulu ráða mann sigur mann sigur sína egna kroppu sjálva eigi eg fleiri børn trý børn av aldrin nakrantíð følt at míni børn er mín kroppur eg havi hug at siga og gud nái mín kroppur eg segði tað við tey eg segði ólavartos tú vart mín kroppur tað er altso ikki soleiðis at honga fyri hong saman yvirhøvur ikki mann er mann gongur við spostur mann gongur við sínum barninum mann eigur at hetta elskaða barnið ella børn tað er soleiðis at hon hongur saman tað er ikki soleiðis at mann held at at tað fostur ella tað barnið eg gangi við er mín kroppur yvirhøvur ikki eg haldi eg nevndi hetta her við at eitt fostur hvat virði hevur eitt fostur hvat virði hevur eitt fostur so skal blíva til eitt barn hvøravirði ella onnur er tað soleiðis at honga saman ikki mínari verð vist nú vit siga tað at tað kemur øgiliga dott við at mann verður við barn at tað passar yvirhøvur ikki inn akkurát í ta løtuna eg trúgvi teg nógvar kvinnur sum hava følsið har hevur tað fostur knappliga ikki virði til at blíva til eitt barn hetta er sjálvsendigt hetta hevur sítt egna dna og eg veit væl eg veit væl eg plagi ofta at snakka um mær tær við at hvussu hart tað tekur tá nógvar kvinnur eg skal ikki generalisera yvirhøvur ikki at tær hava tikið fosturtøku men tá ið tað sær sagt so er tað ikki tað tað snýr seg um tað snýr seg um at hetta barnið skal hava møguleika til at liva ella at tað fostur skal blíva til eitt barn eg tosaði við kvinnu fyri einum tíð síðan tosaði um hesa fosturlógina ella fría fosturtøku seg at at siga tað at geva okkum kvinnur eitt amboð hetta er ikki nakað amboð hetta er simpl tenn at koyra okkum í óføri og eg tosi um kvinnu sum hevur sjálvtikið fosturtøku tær eru veitið sera sera keddar niðarlaga mangan umhetta er og tá eg havi sett meg nú ið onkur biður meg koma til eitt kjak sjálvandi lisi eg ymiskt og og og har havi eg eisini lisið at kvinnur selja tey tá teir koma í skiftisárunum tá kemur hetta øgiliga nógv fram fyri tær altso hví hví gjørdi eg hetta her eg kundi akkurát tað sama borið hetta barnið tíð vænti eg eg skal ikki tað er tí at eg vænti tað er tí at løtan støðan hevur verið so ógvuslig fyri tær og so tá ein tíð er gingin var hendan løtan hevði eg ikki klára hetta líka væl og tí er tað øgiliga viktig at vit seta so nógv inn sum tú yvirhøvur ber til vit hava nógvar frívili sum hjálpa og tað skulu tey túsund takk fyri og vit her í hesum høgum løgtingi hava eisini samtykt nógvar lógir sum gera tað betri fyri barnafamiljur og fyri tey sum eru støk og takk fyri tað og og eg tongi eisini uppá hetta her við at at hjálpa teimum sálarliga øh og so so eisini tað her við øh ja men so kemur hann grannalondini hjá okkum hví skulu vit fara til danmarkar og taka bort skulu vit ikki sjálvi hava fríðan á bort í føroyum vit hava eitt øgiliga longt fólkutøkutal og tað skal loyvis ikki øll eru glað fyri tað øh ja men øh nú hevur mann samtykt í danmark so vítt sum eg veit at nú skal tað ikki vera tólvtu viku men upp í átjandu viku og so vítt sum eg veit so er tað tveyogtjúgunda ella fýraogtjúgunda viku í íslandi og tað sigur seg sjálvt eitt barn ella fostur sum er uppi á tveyogtjúgunda ella fýraogtjúgunda viku so er tað nakað sum kemur út tað vita vit og og so at at sum uppskot legði upp til at mann skal forlanga tað at tað ikki skal vera nakað undantak ella geva starvsfólkum undantøk til arbeiði við nær tit skulu ímynda tykkum ein jarðarmóður eg fari at læra til jarðarmóður tí eg vil móttaka lív hetta er lív sum eg skal móttaka tað er tað sum eg havi lærd til at móttaka lív tað sigur seg sjálvt at vit so hon skal vera fingið kravboð um at hon skal hjálpa til at fjerna lív tað sigur seg sjálvt tíbetur hevur rættarnevndin hevur hon og forkvinnan eisini komið við einum koma við undantøkum tíbetur fyri hesi starvsfólk men so er tað eitt afturat sum sum eg mangan hugsi um javnstøðu halda tit veruliga ikki eg gangi inn fyri javnstøðu harra formaður jú eg skal líka lova tykkum fyri eg gangi inn fyri javnstøðu eg havi frá tí eg havi verið barn í eipuni nakrir beiggjar tveir beiggjar og eg havi simpelt henn teir ikki sluppu at køfta meg upp á nakra sum helst máta eg havi keypað fyri at vera javnt við teir allan vinna uppeftir eg havi fingið mær eina útbúgving eg veit ikki mær dámar til navn nú sigi so og eina menna útbúgving eg eri løgreglukvinna og tá ið eg byrjaði tá verði eg ein av teimum fyrstu ið danska ríkin sæð ljósina av at teir fyrstu komu sjeyoghálvfjerðs og eg byrjaði í fimmogfýrs og var so tann næsta her í føroyum halda tit ikki at eg havi havt nakrar avbjóðingar fyri so rann eg upp í javnstøðu tað havi eg kanska slett ikki men eg havi roynt at slóða víst vegin tað havi eg roynt at gjørt og nú at fortelja fyri mær eg sum havi spurt kanska í eini trýss ár at at at fyri javnstøðu fortelja fyri mær at fjerna eitt fostur tað er javnstøða altso hvat billar man sær inn at fortelja fyri mær at tað er javnstøða tína lív yvirhøvur ikki eg haldi tey sum kalla teg javnskuld skulu tosa fyri seg sjálva og ikki fyri okkum allar kvinnur tí tað eru rættiliga nógvar kvinnur sum ikki síggja tað so uppá javnstøðumál og og tá ið mann snakkar javnstøður javnstøður er tikið fyri at vit øll menniskju skulu hava javnstøðu er tapt tíðir tað at tað at vit skulu hava mandat til at at fjerna nøkur fostur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nøkur nø
fødd kann eg tað ja takk tað eru áttaogfjøruti sekundir eftir sum við tí hon ger so væl ja eftir ræðuligu drapini seinna heimsbardaga samtykti ein stórur meirilítið st heims yvirlýsingin og mannarættindin sum setti orð á tørvin at øllum skriva undir meðureglu hvørt endamál var at verja menniskju heims yvirlýsingin byrja við hesum orðum tað verður at viðurkenna at menniskjuni eru við er viðurin og allir limir mannaættirnar eiga somu ómissligu rættindi og hetta er støðið undir frælsi rættvísi og friðu í heiminum tess vegna bjóðar ja og so kundi eg til síðst eisini nevnt at í sovorðnum bóð at barnið av tí at tað er kropsliga og sálarliga óbúgvað hevur tørv á serligari vernd og umsorg millum annað nøktandi løgfrøðiligari vernd bæði fyri og og eftir at tað er borið heim bæði fyri og eftir takk fyri ja takk so er tað
harra formaður elisabet mær setti skundastøttur nevndi at eg hervið at læra til eina jarðarmóður og tað var fyri at taka ímóti børnum við seg jarðarmóður er nokk tað danska orðið beinleiðis umsett jordmorð og ljóðar eitt sindur tungt jarðarmóður men í føroyum geva vit eisini harða signal í føroyum eita ljósmóður tað eitur ljósmóður at taka ímóti ljósið annars skal elisabet mær setti skundastøttur hava takk fyri at hon kom inn á eitt hervið javnstøðu altso tá ið eg hoyri orðaskiftið nú er tað kvinnan sum skal taka avgerð og tað er javnstøða eg trúði at javnstøða varur tá øll vóru líkasett men tað er kvinnan og og so er tað elisabet mær setti skundastøttur spyr og eg spyrji eisini altso hvar er er fostrið nær nær er tað vert nokk til lívið sambært hesum vóru uppskotinum tveyogtjúgu vikur vistir nakað serligt men tólv vikur tað er so gudsur max at tað kann
tú hevur so væl at spæla musikonistatur ja takk fyri harra formaður ja tað er kanska ennnu betri orð ljósmaður og eg helt eisini at tað var eg men mann kann mann kann siga at tað lagnar speisemi at mann fer og róðir sær hvussu heilt fantastisk kvinnan er at hon skal sleppa at ráða yvir sínum egna kroppi og hon skal sleppa at velja sjálvum fjarnareyta postrið og hon er klók og eg veit ikki alt møguligt sum hon er at hoyra tað frá einum manni álvara tos altso eg má siga sum er at tað eru nógv intelligent fólk men viðhvørt so sakni eg vísdóm
ja takk so tað sýnt at bertilsen gjørt væl takk fyri harra formaður eg ætlaði at spyrja røðarum gjøgnum formanninum um røðarum gongur inn fyri totalum abortsforboði og so ætlaði eg líka at leggja afturat í mun til hettar her at hava sálarhvøl eg havi gjørt vart við tað fyrr at tað at vera keddur um eina trupla avgerð tað er ikki tað sama sum at fáa sálarligar trupulleikar ella at fáa eina sálar sjúku og tað at velja at taka eina bort tað er hjá flestu kvinnum ein væl umhugsað avgerð men tað er ein avgerð sum kann hava kensluliga fylgjur har mann fer eina púra natúrliga kensluliga reaktión og tað er ikki ein
takk fyri tann fyrsta spurningin fyrst ert tú at eg og eg eru ímóti totalar fólkutøk nei tað er ikki altso tá ið viðhvørt so kann tað standa um lív íhvørt kann tað standa um lív og tað er so lækni sum tekur avgerð um hvussu ella tey professionell fólkini og so so verður tað handlað harfrá men hetta er her við at tað liggur ikki fyri hjá mær eiga tí eg skal í skúla tað liggur ikki fyri hjá mær eg skal akkurát fingið eitt lærningspláss tað liggur ikki fyri hjá mær tí at eg havi eg veit ikki eitt ella annað eg veit ikki hvat mann skal siga at eg havi verið kanska onkursdómi onkursdagin sum ikki burdi verið og so víðari so víðari eg haldi tað skal fólk tí ikki betala prísin fyri absolut ikki og so er tað eg haldi seg sálarliga løstur eg veit um fólk sum hava havt tað veruliga veruliga ringt sálarliga aftanára slíka
ja takk so er tað steffan klempul sum gjørt væl ja formaður tað var ótrúliga gott at hoyra røðarin seta orð á hetta við at hvussu kann mann kalla hetta javn rættindi onnur hava kallað tað kvinnurættindi og tað verður pakkað inn í alt møguligt og eg haldi øgiliga gott at eldsbertsmessetur skunnilsettur hevur punkterað hetta og víst hesum aftur og tak ikki feil her sita nógvir menn eisini í tingbólkinum hjá eldsbertsmessetur skunnilsettur men nógv ikki okkum høvdu ikki komið á ting uttan at nakrar kvinnur høvdu valt okkum vit høvdu ikki komið á føroya løgting uttan at kvinnur eisini valdu okkum so nei mann kann ikki siga at allar kvinnur halda hetta kvinnurættindi og so langt
ja takk fyri harra formaður ja vit eru sikkurt øgiliga nógv sum hava nógv at takka fyri at okkara mammur valdi at fullføra gravitetin at tær ikki valdu at at hetta fostur sum bleiv til eitt barn kvinni ella mann at hon gjøgnumførdi eftir og tað ella annað stað vænti eg at tað var onkur nei tað er ikki her inni men eg vænti nógvar mammur sum líka sum løtan tá ið tey uppdaga tey upp á vegin oy oy oy tá mann kann koma illa við viðhvørt eftir einki við tey at gera og sæð ljósina av tí og tí er tað løtan haldi eg ofta sum er so ógvusliga og tí haldi eg at vit skulu royna at stuðla kvinnurum og arbeiða eisini mann sær alla tíðina og fortelja at hetta ber til hetta ber til tey tað er altso eitt barn
Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn
ja takk just væl mær til hasum takk fyri harra formaður ja hugaligt at hoyra at spurt mær setir skunnleysarftur røðu um hetta tað hava næstan bara verið menn sum higartil hava hava tosað um hetta verið móti hesum lógaruppskotinum og nú stendur ein kvinnu her og haldi eg argumentera rættiliga væl og so segði hon ein nokk so sterkan setning nei frí fosturtøka er ikki tað rætta og har eru vit púra samd men tað sum eg haldi at vera sera áhugavert hava tað hon tosað um hetta tá ið hon sjálvur gingi í børnum um kroppin og tað var altso ikki kroppurin hjá mammuni men har var eisini ein annar kroppur hjá barninum tað haldi eg er øgiliga viðkomandi í hesum her og so kundi eg hugsað mær kanska ein spurning at nú hevur mann nevnt kvinnuna mann nevnt barnið og so er altso eisini ein pápi hon var eftir ferðir men setir skundi eg sagt nakað um um pápan er
ja takk fyri harra forbævi eg hugsaði nevniliga akkurát tað sama at tað er nógvur menn sum hava orðið eg veit ikki um eg skal ikki eta heilt sikkurt men eg haldi ikki eg havi eg havi verið uttanfyri løtuna at tey havt tað eftir við oyranum lurtað haldi eg veit ikki um tit blivu nevnt at maðurin altso góð hon tit hava ongan rætt tit hava ongan rætt men men hava ongan rætt harra forbævi allir mandatir ella heimildirnir hjá manninum vekk tað er kvinnan um tað er ein giftkvinna um hon býr saman við ein manni vissu hon verður við barn sær tað hon einsamøll sum bestemmar mennur hava ongan ongan rætt í samband fólkertøku og eg má siga akkurát sum er at var eg maður harra formaður eg hevði ikki funnið meg út takk fyri
hvussu væl eg hevði ikki trýr upp á sítt egna kyn at mann at kvinnur eru í stand til at taka fornuftigar avgerðir so veit eg ikki hvussu nógv mann gongur inn fyri javnstøðum men tað er sum so líka mikið og vit mann sigur at ja nú veit eg ikki eg kenni ikki kvinnur sum siga at tað liggur ikki fyri hjá mær at góða mær at hava eitt barn tí eg skal til mær í skúla ella eg haldi meg altso tað haldi eg sigur eisini eitt sindur at mann heldur at kvinnur ella kanska at kvinnur taka fosturtøku tí at nú er tað so ólegaligt akkurát beint nú tað haldi eg sigur nakað um hvat sýn mann hevur á kvinnur
tú hevur so væl eldspælmerki og skundastutur fær fyri harra fór
tá mann tekur fosturtøku so er tað tí tað passar ikki inn mann tekur fosttøku tí mann vil ikki hava hetta fostrið sum eina ferð fer at kløppa at blíva barn so einki til tað og hvat meir var tað hon segði eg ná men men mann gongur sum undanøvn og eg haldi at eyðkunn samilsen gjøgnum formann nevndi okkurt um at at eg haldi meg ganga sum undanundagongufólk ímóti aborti og ikki halda tað at kvinnan kann bestemma ella eitt nakað dendur ikki fór fyri tað galið ikki nú skal eg fortelja eyðkunn samilsen nakað ígjøgnum formannin ja tú kanst gott huga meg men hetta er alvorligt mál eg fari at berjast fyri at øll gentubørn blíva fødd eisini tey sum eru fostur ætli eg mær at berjast fyri sum tað er í dag líkamiki hvat tað er so at teir frítt væl teir kunnu taka fosturtøku viðsett at kemur ígjøgnum hjá landsstýrismanninum so kunnu tey taka fostøku akkurát sum teir vilja tað grundi bara fara til læknan og so fjørna hetta fostur viðs tey vilja tað soleiðis er hendan lógin jú takk fyri
ja takk sovorðið nettingið er so væl takk fyri takk fyri harra takk fyri harra formaður og á nú reist eg meg bara upp fyri at takka elspæt mær sett skunnoystøttur fyri hennara ótrúliga góðu røðu og og alt tað góða sum ber fram og nú er tað annars bara sosiala mannfólk í okkara flokki útrúliga glaður fyri at vit hava elspæt mær sett skunnoystøttur og tað er hundrað prosent sikkurt at tú umboðar ótrúliga nógvar kvinnurøddir í dag sum tíverri ikki er at hoyra her men tað eru so nógvar kvinnur sum hava júst handan hugburðin sum sum elspæt mær sett skunnoystøttur
ja takk fyri harra formaður ja tað ivist eg ongar løtu í tí eg síggi hvat bevekar seg í miðlunum og hetta við at siga tað at tað er meira enn hálvtrýss prosent sum vilja hava fólktøku fría fólktøku harra formaður tað loyvi eg mær veruliga at ivast í veruliga ivast í man burdi kanska fimsta til eina fólkaakvøðu tað er kanska verið tað allarrættasta men so skal eg skunda mær at siga snakka eitt sindur har og kanska viðhvørt kanska mann loypur eitt sindur frá mæl so eg hevði gingið høgt uppí mann skal ikki fordóma men eg taki ikki und við hesum uppskotinum eg taki ikki und við fríari fólkutøk takk fyri
og tað ráðar tú so væl takk fyri harra formaður lívið er heilagt eisini tað lívið sum er gitið í móður lívið og tað er tað lívið sum okur verja og vara um her og hesum høva tingið tað er rættiliga umráðandi uppskot sum okur viðgera í dag er uppskotin fría posttøk fría posturtøk ein og hvør kann týna eitt postur í móður lívið tað haldi eg er púra púra skeivt í okra vælferðasamfelagi tað er moralskt og etiskt skeivt og við tí trúarbakgrund sum eg havi følið tað vera andstyrkiligt fyri at siga akkurát sum er eg skal ikki siga at tað ikki undir ávísum umstøðum og viðurskiftum er neyðugt við posturtøkum og hevur verið so leingi tað er nakað tí sum júk niclas hevur verið á alternativi er hettar sum nú er borið á ting okur hava havt eina posttøkulóg sum hevur verið dempandi tí eru okra posturtøkutøl so lág sum tey eru og gud hava lov fyri tað okur sum hava havt hann framhjárætta eiga børn eg í øllum førum havi biðið fyri mínum børnum meðan tey verða í móðurlívi tað havi eg eisini gjørt við míni abbabørn og eg dugi slett ikki at ímynda meg tann tankan at tey børnini ikki skuldu verið komin til verðina tí tað akkurát tá ikki passaði tí tað akkurát tá ikki lá so væl fyri tí at okur sjálvi sum foreldur ella mamma ikki tímdi akkurát tá tá okur sum samfelag tá okur sum løgting senda tetta signalið út við fríari posttøk tá senda okur eitt greitt signal út at hetta her er dempandi sum hevur verið sum hevur verið væl signað fyri okur at tað verður slept tað er eitt púra skeivt signal at senda tí vóni eg at hetta høgar ting fellurhetta her lávaruppskotið hvørt evi einasta einasta barn sum kemur til verðina skal vera hjartaliga vælkomið í føroyska samfelagi okur liva í ein av heimsins bestu londum hvat skal feila okur at taka ímóti hvørt evi einasta einasta barni sum verður føttur okur hava hvør til tað eg nevndi undir fyrstu viðgerð um omma míni sumbo átti sekstan børn var hon eftir hugboðini í dag sum hevði neyvan á tað og mamma mín var nummar fimtan so hon hevði slett ikki verið til og so eg heldur ikki hetta her er tað fremsta her at at kunna føra lívið víðari at at kunna reproduktera seg at halda sínum egnu børnum í favnum tað er tað mest fantastiska sum er og tá ið tað snýr seg um børnini hjá einum sjálvum sum eisini hava verið fostur eins og okur hava verið so dugir eg slett ikki at ímynda mær upp á nakra máta skal hava bara hugsað um lívið av sínum her børnum meðan tað verður móðurlívið altso tann tankin er so fjarur tí eigur okur á allar møguligar mátar at forða fyri at nakað barn verður týnt í móðurlívið og okur hava okur hava ikki reytt til tað lívið er heilagt eisini tað lívið sum er í móðurlívið fullkomiliga óskildiga hjálpersleysa eiga okur sum lóggevar her á føroya løgtingi at verja alt tað sum okur kunna og so kunnu tú tosa rættindini hjá mær og rættindini hjá tær og rættindini hjá øllum øðrum tað er lívið hjá barninum tað snýr seg um og tað eigur okur til eina hvørja tíð at verja takk fyri
eg havi hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at høvda hann at
eitt kert væl elspælt myrkilskunnissutur ja takk fyri røðan byrja við at siga laka soleiðis at við mínari nú sigi eg ikki akkurát somu orðini men við mínari kristni bakgrund so skilti eg tað so hevur hann tey grundvegurini at mann skal fáa øll børnini til hesa verð og snakkar um at taka mótbrot við sítt børnum og eg hugsi at føroyar tað má vera eitt tað allarbesta vælferðarsamfelag sum er í heiminum so við mann sigur við góðum vilja ella við vilja so eiga vit at kunna tak móti øllum børnum og um tað skuldi verið so væntu tit nógv so standa klár til at hjálpa um tað skuldi verið
ja takk fyri fólkurnar ja í okra vælferðssamfelagi føroyar sum er ja eitt tað besta samfelagið í heiminum at búgva í átti tað ikki verið neyðugt at hjá nøkrum avvælt tað frá at fáa børn øll børn eiga at vera hjartaliga vælkomin og tí eigur at gera alt hvat um alt hvat kunna fíggjarliga sosialt á allar mátar at lofta øllum teimum børnum sum verða fødd og tað gera okur eisini við teimum í skipanum sum okur hava so tað er í øllum førum eingin orsøk til at velja
hvussu hann gjørt so væl frúforkuna ja tað er munur á í dag og í fyrr altso fara bara nóg langt aftur tíðina so vóru ikki øll børn vælkomin og gud náðir mammur sum fingu barn uttan fyri hjúnalagur hvat veit eg men hvussu er tað í dag altso at at ganga eftir gongini á á føðideildini altso er nakað meira lívsfjáttandi enn tað og fyri ikki at siga um at ganga forbí hesa talvuna við knappanálum altso hvat kunnu sær knappanálurnar ikki røra hjartastráðina er tað ikki soleiðis í dag at øll børn eru hjartaliga vælkomin í hendan heim uttan mun til hvat at allar mammur verða fagnaðar sum ríka hendan heimið við eini barni er tað ikki soleiðis
hvør er frá forkvinnum tað tað vóni eg og tað er tað tað sum er ynskisinnari hjá mær og fleiri av okkurt at tað er tað samfelagið sum okur hava sum fagnar øllum børnum øllum børnum sum eru borin í heim sum kunnu ríka hetta samfelagið og drív hetta samfelagið fyrrari víðari í hesum tíðum tá ið tú tosa um lágt burðartal hvar kvinnur hava ikki stundir at eiga børn so so skuldu vit gera lóggávu um fría fosturtøku har mann ja har mann við lóggávu leggur upp til at mann skal týna fleiri fostur í móðurlívi tí tað signalur sum hann sendir her frá tað er eitt púra greitt signal um tað og tað júkur ikki at gera
og løgtingið takk fyri fólkum ja takk næstrar røðaverur ið hann er so avrænað
ger so væl takk fyri frú forkvølda mann siga tað er tað er skeltandi at sita her í dag og lurta eftir ja á sjálvum altjóða familjudegnum at sita og lurta eftir hvussu fólk koma upp her eitt á eitt serliga tá unga ættarliðið besta hvat kann mann siga tað konkret stílið standa her og tosa í eyst og vest og gloyma tað týdningarmesta tað lítla barnið ha eg skildi ikki hetta lítla barnið sum í hvussu sørina fyri níggju mánaðir verður borið í heim og sum tá broytir alt hon broytir heim fer fólk glað og og øll eru góð við men mann gloymir tað mann stendur her uppi á røðarpallinum mann hevur tveir partar í øllum fólktøkuspurningunum tað er foreldrini mann mann og barnið mann koyrir aðra hondina aftur um mann tosar ikki um barnið og spyr mann um tað so fer mann uttan umtos ella eitt játta og fantaligt svar eg skilji tað ikki tað burtur tosa líka nógv um barnið í dag á røðar tingsins røðarpalli sum um mammuna men tað verður ikki av pørtum av av tingjum hann má tað hetta er ein spurningur sum eg ikki hendi seti út til øll ikki her sum hava svar upp á alt hvussu kann mann gloyma barnið hvussu kann mann tað mann tekur raðið á barninum fosturtøka loysir ongar trupulleikar trupulleikarnar sum evinfelt eru og sum onkur hevur nevnt at tað eru trupulleikar at at at at at mammur og foreldur hava trupulleikar føroyum tað er eitt skyld sum sita sum politikar her so er tað okra skyld er tað ikki gott at liva í føroyum er tað ikki gott at blíva fødd inn í føroyar so er tað okra skyld sum politikar at fara og blaka barnið burtur tað loysir ongar ongar trupulleikar ongar sum helst tað skapar nógvar trupulleikar og eg tosi ikki av teori eg havi verið kommunulæknur í fimmogtjóðar tá ið eg siti og lurta eftir hvussu fólk siga tað er ikki ávíst og so slett ikki at fosturtøkan skapar trupulleikar eg kundi brúkt tímar upp á staðið her og fortalt hvat eg havi upplivað í mínari konsultión havi eg sitið og drivið sálarøkt við fólk sum hevur verið gjøgnum fosturtøku og tað ber ikki eingang at nevnaða mann kann fara inn á hvønn hvønn hvørja heimasíður sum selur bøkur ella inn í bókahandlar og verja ímillum eitt hav av bókum sum er skrivað av og um kvinnur og foreldur sum hava rent seg í trupulleikar á grund av fosturtøku so tað er tað reinað og skerað nonsens tað stríður mann men sjálvandi hví vil mann ikki enn um tað og hví vil mann ikki tosa um fosturtøku
tað er tí mann hevur ringa samvitsku men tað er mann góðar grund til at gera og eg fari at siga um læknar sum standa fram og tosa um fosturtøku og tosa um týdningin av at virka á økinum eingi lækni eingin fer at lesa til lækna drivin av henni trongd eftir at sleppa og fremja fosturtøku ikki ein mann fer til at lesa til lækna fyri at kunna hjálpa og ikki til at staka lív tað sum eg eri mest bangin fyri tað er hesum henda glíðibreyt mann torir næstan ikki at nevna tað og átjan vikur í danmark er tað blivið til so skulu vit hava tað næstu ferðir sum verður tað tveyogtjúgu vikur sum mann hevur í íslandi triðju ferðir verður tað fýraogtjúgu vikur sum mann hevur bretlandi og hollandi og fórðu ferðir so verður tað at gera tað saman sum tey gera í new york at tú kanst fara inn og fáa tað tikið líka til tú skalt fáa fólk siga at tað er tað er trupult at taka støðu hjá mær er tað ikki trupult tvørturímóti eg minnist at vera nøkur hund og ung fólk við einum armbandi har stóð w w j w g d á wattwood jesus tú og hann sigur púra greitt tú mást ikki taka lív fyrst og fyrsta men hann sigur eisini kom til mín við øllum tínum trupulleikum hjá mær er eingin trupulleiki at gera sum hann sigur hann sigur tað við barnið hann sigur tað við foreldrini hann sigur tað við mammuna sum er trupulleikum og hann sigur tað við tey sum hann skal stríðast av tí sum tey hava gjørt og sum kanska hava sálarkvøldur hann bjóðar teimum eisini at koma og fáa hjálp hann stendur ikki við nøkrum nøkrum nøkrum neva hann stendur við báðum ørmum og bjóðar hjálp og eg fari at siga lat ikki henda í dag at okur senda eitt signal út frá føroyum at okur sum eru kend fyri at taka ímóti børnum at okur ikki vilja hava tey meir takk fyri
sær tað viðmerkingar stefan klein poulsen gjørt væl úr fólkøuna nú hava eg og jensur rana verið partamenn og harvið eisini starvsfelagar nøkur ár eftir hondini og hann hevur fortalt mær um um fleiri av hesum søgunum tá hann sjálvur hevur verið úti á feltinum kann mann siga sum kommunulækni um hvussu tað at møta hesum fólkunum foreldrunum við umsorgan og ráðgeva teimum og og vísa teimum á at at tað letur seg gera at vísa teimum á onnur tað er enn fosturtøku at fara tey av at opna eyguni og at velja lívið og gleðast um hetta í dag eg haldi tað er bara eitt lítil søga sum fortelur um hvussu vit á samfelagsplan eiga at seta inn á øllum framtum og verja lív og vísa á vegin til lív fyri hesi
jensin rana gjørt so væl tað er júst tað okra uppgáva til at fara inn at hjálpa ikki bara sum lækni
men eisini so politikarar tað er ikki at standa her so braneggja og og og oyði seg av at mann veit hvussu alt skal vera tað eru menniskjur sum tørva hjálp sum koma og biðja um fólkutøku og tað er okur uppgáva sum politikarar at fara at gera eitt samfeløg har tað verður lætt at blíva gravit har tað verður lætt at bera barnið í heim og tað er mín mín eg má bara siga umaftur fólkutøkaleiðis av ongar trupulleikar eg plagi at taka dømi við tú hevur trupulleikar frá tínum hond trupulleikar við pínu og so viðari tað nyttar ikki at taka hondina av tú mást taka og finna av hvítu høgu pínuna og sum ofta seta sera lætt men tá ið tað kemur trupulleikar so heldur mann mann loysir trupulleikar við at ferðina fostur tað kemur mann ikki mann ger akkurát mótsatt
vára lækini gjørt væl takk fyri frá fólkum eg hugsi at bara líka at spyrja jens á rana og hann hevur eina lækna fakliga bakgrund sum hann sigur tá eg lesi hetta uppskotið so sovandi er tað púra frið fólk støkur fram til tølvtu til og við tólvtu viku men so er tað so eisini sum eg dugi at lesa tað øgiliga øll hevur frítt víðari fram til kanska tveyogtjúgunda viku eg kann jens á rana royn at greina hendan setningin sum stendur í lógina avlýst viðurskiftum hennara aðra máta og hvat liggur í orðunum aftarbreyði
eg vil so ræna at gera so væl hatta eru orðingar sum opna upp fyri at fosturtøkan ikki bara er til tólvti vik at hon ikki er so kallað frí til fostøk tað er ikki meitur frí fosturtøka tí tann týdningarmestu parturin av fosturtøkuni verður ikki eftirspurdur so fyri at barnið er tað ikki frítt men júst hasar har orðingarnar við sum mamman hevur forstórað trupulleikar á hennara hús ger tað at fosturtøkan er knappri ikki frí til tólvti vik hon fer longur upp og tað er vandum at tað endar upp í átjan vikur sum tað er í danmark fíki okur eftir at bóða í danmark við at hava hesa set hesi verk og so upp í tveyogtjúgu vikur sum ísland fýraogtjúgu vikur sum holland og kanska upp til tann dagin tá ið tað skal føðast so lat okum ikki fara inn á á á hesa glíðibreytina tað verður føroyum
elsa betur mær at seta skunnastøttur gerst tú væl ja takk fyri frá fólkum eg giti ella vænti at tað er eg øll vita ikki hvussu hvussu hvussu alvorligt tað er í øðrum londum akkurát tað er sum jensak rana nevnir at mann kann fáa fosturtøku upp til føðing álvara tos tað er ikki til eitt fostur tað er eitt barn og so spurningurin at hvat ger mann so kemur tað so kemur tað so livandi út ella doyr tað áðrenn tær kennir jensak rana nakað til tað hava tú í huga tað sum stendur í barnarættindasáttmálanum at at barnið hevur tørv á serligari vernd bæði fyri og eftir at eg bori í heim altso hvussu hvussu honga hanga hasa bæði tingini saman sum jensak
sað ræðuna gjørt so væl hatta hangur jú slett ikki saman á tað er men men men mann tosar ikki um tað mann er øgiliga óførur at vísa til til fn sáttmálarar so víðari men ikki hesum førum har tað er greiður barnið hevur rætt til vernd alla hugsandi vernd bæði áðrenn og eftir hvussu tað verður gjørt tað tað kann eg gott svara upp á tá barn verður stutt og greitt dripið í móðurlívi tað hevur onkra floppið er grundgeving fyri at taka lívið av tí undir sjeyogtretivu áttaogtretivu til níggjuogtretivu vikur so gevur mann tína tí eina innspurning meðan tað eru móðurlívið til lívið av tí og so blívur tað føtt so tað er so ræðuligt eg vil siga at hatta er her hetta prátið staðin fyri at standa her og og og og halda seg vera so burdu hesi orsakað ungu fólkini tey burdu runnist skríggjandi burtur bara við tankanum um at tey eru við til at oyðileggja sovorðið
smábørn og tit tætast snýr seg um jú tað er harra landsstýruna næsta røða verður súsanna
ger so væl takk fyri frú forkvinna allastaðni í heiminum har abortið bannað verða tær framdar kortini men undir óskipaðum tilvildarligum umstøðum har lívið á kvinnuni kann verða vandað søgan hevur lært okkum at abortur fær altíð at vera hóast okkum nú hava nógvar ymiskar mátar at fyribyrgja at gerast óætlað gravit so er eingin háttur hundrað prosent tey flestu sum vilja taka abort hava brúkt okkurt slag av fyribyrging sum so ikki hevur riggað ein óætlaður gravitetur kann venda lívinum hjá kvinnuni upp og niður og í summum førum seta kvinnuna í eina sera ringa støðu ein kvinna í slíkari støðu kann gerast frá sær sjálvari í royndini at finna eina loysn og kann seta bæði lív og heilsu í váða fyri at sleppa úr støðuni føroyskar kvinnur sum koma í ta óhepni og óætlaðu støðu at vera gravitar men ikki at gjøgnumføra gravitetum eiga at fáa tilboð um góða heilsutænastu og ráðgeving tað skal vera javnt fyri allar føroyskar kvinnur uttan mun til hvussu tað er fyri fíggjarliga hesum eigur okur at taka ábyrgd av og viðurkenna at núverandi lóg er óhóskandi og hevur eina sosiala ójavnvág við sær málið snýr seg eisini um javnrettindi og virðing fyri kvinnum avgerðin er neyvan løtt men kvinnan er tann einasta sum kann taka hana tað er hon sum er vorðin við barn eingjum annar okur mugu hava álit á at kvinnur sjálvar eru førar fyri at meta hvat er best fyri hana tað kann eingjum lækni vita ella avgera og so flett ikki okur politikarur okur nýta seg ikki at vera samd við kvinnuni men okur má góðtaka at avgerðina um abort eigur hon eina og alaina okur hava ymisk sjónarmið um abort og tað mugu okur politikarur góðtaka og mugu eisini klára at rúma okur politikarur kunnu og skulu gera okkara til at í okkara samfelag eru tað so fáar kvinnur sum gjørligt sum kenna seg noyddar at taka abort um tær í veruleikanum ynskja at gjøgnumføra gravitetum tað skal ikki vera av sosialum ella fíggjarligum orsøkum at ein kvinna noyðist at taka hesa trupuliga avgerð tølini skulu vera so lág sum gjørligt sjálvsagt abort er eingjum ynskistøða hvørki fyri kvinnuna ella fyri samfelagi best var um eingin abort bleiv framd tað ynskir okur øll men okur vita eisini øll at soleiðis er veruleikin ikki kvinnur koma í ta støðu at tær gerast gravitar abortur verða framdar og fara at verða framdar latið okum vísa føroyskum kvinnum tað virðing og tað álit sum tær hava uppiborið latið okum taka ábyrgd av veruleikanum í staðin fyri at lata eyguni aftur hetta lógaruppskotið upp til kvinnuna sjálva at avgera um hon ynskir at taka eina abort ella ikki í dag eru tað læknar sum skulu taka avgerðina vekna kvinnuna og tað er eisini ein ábyrgd sum læknarnir ikki ynskja at hava og har við stempla hana sum óegnaða at gerast mamma antin av sálarligum sosialum heilsuligum ella øðrum orsøkum tað er bæði óvirðiligt og stigmatiserandi at taka sjálvsavgerðarættin frá einum vaksnum menniskja á henda hátt kvinnur skulu hava rætt at velja sjálvar takk
viðmerkingar spurt mær sett skunnistøkið so væl ja takk fyri frá forkvinna sýsá bert olsen tosar øgiliga nógv um kvinnuna hana sum ber hetta fostrið sum skal blíva til eitt barn og hon sigur millum annað at vit skulu heldur lata eyguni vera opin enn at lata eyguni aftur og hvat vistu vit nú siga tað at sýsá bert olsen skal hava eyguni opin hvat heldur sýsá bert olsen um sjálvt fostrið sum skal blíva til barn hvat siga opnið eyguni hjá sýsá bert olsen
súsanna bert tólv senn ger so væl takk fyri frí fólk mína takk fyri spurningin elspeth mercedes skunnleygsdóttir tað er ikki tað okur taka støðu til í dag okur taka støðu til at geva føroyskum kvinnum rættum at velja sjálvar og tað er
heldur tú at ábramsan ger so væl í fólkini eru bera samdur tí at verandi lóð treingir til ábøtur tað kunnu gott vera samdum men so nevnir súsanna berstein at kvinnan er vorðin við barn og tað merkir væl sann at har eru barn eisini nú sigur hon at eiga at vit skuldu ikki hugsa um tað nú skuldu vit bara hugsa um kvinnan altso meinar súsanna berstein veruliga at talið á fosturtøkum fer at minka
súsanna bertolussen ger so væl takk fyri frí forkvinna og takk fyri spurningum helgi abrahamsen eg dugi ikki at svara um talið fer at minka men kanningar vísa tað at til dømis í danmark at tá ið fosturtøkan ella abortslókaðan bleiv frí tá hekkaði talið men so lekkaði tað aftur og tað rokni eg eisini við at tað fer at gera her í føroyum tað fer sikkurt at hekka ta fyrstu tíðina tí at øll skuggatølini sum nú eru sjónlig tí at so nógvar kvinnur noyðast at dylja tað sum mann smor at tær hava tikið eina bort tí so annars eru tær í vanda fyri at blíva útskammaðar av tí
kristianna vinterpoulsen ger so væl takk fyri stutt og greið røða frá sussan bertilsen takk fyri tað sussan bertilsen nevndi støðuna hjá læknum at áleggja læknum at taka hesa stóru avgerðina tað hevur verið nógv ført fram at rættartrygdin hjá læknum og eisini rættartrygdin hjá teimum kvinnum sum skulu í samband við heilsuverki tí teir hava brúk fyri at bort er ikki góð hvat heldur sussan bertilsen um tað og eisini hetta við at kvinnur fara til danmarkar nakað sum skapar sosialan ójavna tí tað er ikki allar ov langt frá tað sum hava ráð til
takk fyri súsanna bertolsen ger so væl takk fyri frúforkvinna og takk fyri spurningarnar kristianna vintarpólsen ja eg haldi at eg nevndi tað í mínari røðu at við hesi lógini so fara vit jú at skapa eina sosiala javnvág í føroyum soleiðis nær at allar kvinnur hava somu møguleikar óansæð hvussu tær eru fyrr fíggjarliga og eg veit hoyringssvarið frá frá læknafelag føroya har gera læknarnar vart við at tær ynskir ikki hesa ábyrgdina og tað er eisini gjørd ein spurnakanning millum læknar har eg haldi at eg minnist ikki prosentalið um tað var hálvfems sum ynskja at sleppa undan at hava hesa ábyrgdina og sjálvandi skal rættartrygdum hjá kvinnum virðast og tað er kvinnan
stefan klein poulsen gjørt tað væl ja frá fólkum eg vil bara spyrja røðaranum um hon er varug við at hálvtrýss prosent av teimum børnum sum eru tikin í móðurlívi eru gentu børn og harvið potentiellar kvinnur og um hon hevur gjørt sær nakrar tankar um at nú teimum innførir frí á fosturtøku so er tað einki sum forðar fyri at tú kanst velja eitt barn frá orsakað av kynum altso og í dag haldi eg at vit skildu rætt so kann mann finna tað í kynum fjúrtundi men tað er einki sum forðar tøknumenningini í tí at finna tað út í áðrenn hevur røðan gjørt sær nakrar tankar um hetta nú hon leggur so stóran
súsanna bertelsen ger so væl takk fyri forkvinna og takk fyri spurningjum stefan klein poulsen aftur tað snýr seg um at okkurt skulu at geva kvinnum í føroyum rættiheitina at velja sjálvar okkurt at taka tað ábyrgna frá læknanum og við hesi lógini skulu okur geva føroyskum kvinnum tað álit sum tær hava uppiborið at tað eru tær sjálvar sum skulu eiga hesa av
jens av ræðum at gjørt væl takk fyri frú fórkvinna sum fer at spyrja leið mann fær gera ráðar varan við at at uppskotið í grein eitt fyrstur linjurnar grein eitt ljóðið soleiðis kvinna sum býr í føroyum og er við barn kann fáa fosturtøku og sovegari sum er við barn kann fáa fosturtøku ber ikki til at sníkja seg uttanum tað er einki fostur gera hetta er bara eitt kvinna gera hetta snýr seg um at hon fær loyvi til at fjerna eitt barn eitt fostur eitt komandi menniskja tað mást tú sannur bert senn taka støðu
súsanna bertelsen ger so væl takk fyri frá forkvinna og takk fyri viðmerkingina jensarana fyrst og fremst hetta snýr seg um sjálvsavgerðarrættin og rættindini hjá føroyskum kvinnum at taka eina avgerð sjálvar
tað er eitt mál sum hevur verið viðgjørt í drúgva tíð nú hetta er eitt mál har ið partarnir eru sera ósamdir og hetta er eitt mál har ið eingin vísir seg at vera líkasælur eg fari stutt at taka aftur í endamálið við hesum lógaruppskotinum sum koyra sum petersen landsstýrismaður hevur lagt fyri tingið og sum hevur verið rættarnevndini og sum nú verður viðgjørt til aðruviðgerð endamálið er at dagføra galdandi lóg sum er frá nítjan hundrað og seksoghálvtrýss um at bort soleiðis at lógin verður meira nútíðarhóskandi og soleiðis at hon avmyndar verandi siðvenju á økinum og og eisini at laga lógina til føroysk viðurskifti og hon er at allar kvinnur eru eins fyri lógini galdandi lóg er ógreið og hon verður tulkað so mikið ymiskt at hon skapar ótryggleika og hon skapar ójavnað eisini er partur av endamáli sum tað eisini er skrivað í ílógaruppskotinum at hava talið á bortum so lágt sum gjørligt hetta við at tær sum umhugsa bort fáa við hesari lógini betri møguleikar at fáa viðkomandi ráðgeving viðkomandi fakliga ráðgeving frá fakfólki og at dentur skal leggjast á upplýsing og á fyribyrging harumframt so skal lógin tryggja at tað bort verður framd undir skipaðum og tryggum umstøðum í sjúkrahúsverkinum í dag ber í stóran mun til at ávirka tað talið á børnum sum vit seta í verðina men iðsinskari vitan so veitir eingin fyribyrging hundrað prosent trygd tað kann eisini vera talan um neyðtøku um incest um aðra kynsliga misnýtslu ella um sjúku har tað stendur um lív hjá mammuni tað er soleiðis at gentur og kvinnur altíð til allar tíðir eru komnari støður har tær hava tørv á at bort kvinnur koma illa fyri av onkrari orsøk av einiligari orsøk og abortir verða framdar tørvurin er har líkamikið um vit hava forboð ella ikki ja so fáa kvinnur abort faktum er at kvinnur blívur upp á vegin faktum er at kvinnur ynskja abort og hava tørv á abort og tað er neyðugt at vit sum løgting vit fyrihalda okkum til hetta faktum forboð er ikki ein loysn sum røkkur nøkrum endamáli tað abort medisin tað keypandi internetinum fáa tað sent til føroyar og so fara tær sjálvar ígjøgnum hetta og tað er undir sera ótrúgvum viðurskiftum og tað skulu vit ikki bjóða føroyskum gentum og kvinnum eisini vita vit at tær fara til danmarkar eisini til onnur lond kanska eisini til onnur lond at taka bort tað er blivið sædd spurnartekin við hetta faktum fólk hava spurt eftir eftir hagtølum fólk hava spurt eftir prógvum har hevur hon nevnað eina kanning sum javnaðarflokkurin á fólkatingi gjørd fyri nøkrum árum síðan og tað var ein stór kanning um abort í føroyum og har er eisini ein partur um føroyskar kvinnur sum fara til danmarkar at fáa bort og eisini stendur har serfrøðingar meta at tað kann væl vera at tær eisini fara til onnur lond hesar kvinnur hava eitt til felags tað var onga vón um at fáa bort í føroyum og tað er felags um skommina og um óttan at blíva útihýstar í familjuni ella í øðrum høpi hetta haldi eg ikki at vit skulu bjóða føroyskum kvinnum á og so er tað hatta við rættarstøðum hjá kvinnuni hon er treytað av hvør teir á lækni er tí tá kvinnur í føroyum møta heilsuverkinum so valda til deild og lógloysi og hetta er ikki virðiligt heldur og so havi eg eisini hug at taka trýaftur á hatta sum so snara bertilsen eisini var inni á at læknar hava víst á at tað er tørvur á eini greiðari lóggávu enn tann sum er galdandi í dag læknar hava ikki fakunnleika til at meta um og tulka lógir og tað skuldar helki hava og tað eigur ikki at vera ein læknalig uppgáva at taka eina so eyma og persónliga avgerð sum ein genta ella ein kvinna kemur í eisini er vert at vísa á at sambært verandi lógu tá ið fongsulsrevning til læknar sum fremja býrt hóast hetta ikki verður praktiserað men tað er so ein møguleiki vit skulu sum samfelag gera alt fyri at avmarka eg á borðstum og hetta gera vit við at hava góðar sosialar skipanir góða og fakliga holla seksualundirvísing í skúlum góða atkomst fyribyrging og annan hátt men eg eg vóni at hendan hetta lógaruppskotið verður samtykt í tinginum í dag tí at verandi lóggáva
vil sær teir viðmerkingar stefan klein poulsen gjørdist væl ja frá forskuna nú vístir kristianavindur poulsøkuna at faktum er at kvinnur ynskja fólkertøku at fremja fólkertøku handan rættin í føroyum so kann mann eisini vísa at faktum er at tað eru nógvir føroyingar sum ynskja at taka rúsevnið og taka rúsevnið bæði bleyt og hørð rúsevnið og eitt trygd er eisini at faktum er at at nakrir føroyingar ynskja sær frítt at velja at kunna hava skotvápn og annað men hesi tingini regulera vit sjálvum nøkur gera hetta her og sjálvt um tað er lógligt í øðrum londum so er faktum at hetta er ikki lógligt í føroyum so eg haldi at hatta argumentið heldur ikki fyri tað um nakrar ynskja tað so er tað ikki likværd at tað skal vera so so fara vit totalt av kós tá tað eitt nú kemur til rúsevnið sum vit veit at liggur kristianavindur poulsen nærra hjartat
vel til poulsen gjørt væl takk fyri takk fyri eg skilji ikki heilt hvussu stefan kann poulsen kann samanbera tað at ein genta ella ein kvinna er komin í tað støðu at hon hevur brúk fyri abort við tað at fólk eru avhangað av rúsevnum og at fólk ynskja at brúka skotvápn í tí føroyska samplanum eg dugi upp á ongan máta at síggja sambandið millum hesi trý tingina og og og tað hevur so absolutt einki við hvørt annað at gera talan er um vaksnakvinnur ella yngri gentur sum á ein ella annan hátt hava brúk fyri abort og tað skulu tær hava møguleikar fyri at fáa ja eftir ynski upp til tólvtu viku og annars sum henda hetta her
eg elspi at mær sett skunnleysdóttir gjørt so væl ja takk fyri frá forkvennum og enda røðarin við at hon vónar at vit fær tók undirvísing uppskotini eg kann heilsa og siga at eg vóni so sanniliga at vit ikki fær tók undirvísing uppskotinum at tað ikki kemur ígjøgnum til frama fyri kvinnuna og til frama fyri fostrini sum annars høvdu blivið til dreingjabørn og gentubørn og altso eg hugsi ofta um hetta her við at mann snakkar við forsellig fólk ja men mann helt at tað fór at blíva betri at mann tók hesa fostur men tað bleiv kvanan og verri hetta er ikki nøkur lang tíðarloysn at at fjarnes og fosturin tað er tað veruliga ikki men eg ætla at spyrja løgtingskvinna hvat hon væntar aftaná við viðsetta verður samtykt
kristianna vinterpoulsen gjørt so væl takk fyri elsa betmersdóttir og eg eru ósamdoygdismáli tað hava vit verið frá tí at vit byrjaðu at umrøða tað og eg eri so er væl vitandi um at elsa betmersdóttir ikki fer at taka undir við hesum uppskotinum um tað fær vera fleiri abortir ella ikki aftan á at hendan lógin vónandi kemur ígjøgnum tað dugi eg ikki vit ikki at siga tað er einki sum bendir á tað
jensar rana gjørt so væl takk frú forkvinna ráðan segði at tað er ikki læknalig uppgáva ella læktans uppgáva at tulka lógu og taka avgerðir púra rætt tað er ikki lækna uppgáva hjá einum lækna heldur ikki at fremja fosturtøkur heldur ikki at týna lív tað er tað mótsatta so eg vil siga at at skamm fái eg teir sum lata brúka til sól tað er ikki tað tú hevur lovað tá tú gav lækna lyfti og so ein lítil lítil rætting tá ráðan segði tað at at hon tosar um kvinnur sum hava tørv á abort eingin kvinnu hevur tørv á abort hon hevur hon tørv á hjálp og hana gevur okur her til dømis gera samfelagið soleiðis at tað skal vera ein fragd hjá henni at liva í og uppala síni børn í og har sýkir okur hon hevur tørv á at mann fer inn og finnur og hvat er tann veruliga trupulleikin
kristianan ventir poulsen gjørt væl takk fyri ja altso jensarana hann segði tað at læknar ikki altso vit eru samd um uppgávurnar hjá læknunum at teir ikki skulu tulka lógnar teir hava víst á leingi at hetta er ein lóg sum er øgiliga ring fyri læknarnar at hava við at gera og ynskja at hetta enda lógin sum er verið broytt at eitt fólkstýr ongantíð er ein trupulleiki altíð til allar tíðir eru kvinnur allastaðni í føroyum og allastaðni komnar í ta støðu at tær á onkran hátt skulu hava abort og so kann mann so siga at vit vita at tann fyrsta skrivliga keldan av abort er dagførd um ár fimtan hundrað og hálvtrýss fyri okkara tíðum er fleiri túsund ára gomul vit vita eisini at í føroyum fyri nógvum árum síðan fyri tíðini vóru eisini fólkstýrtøkur framdar og tá var tað bara tað at kvinnan tað bleiv dult sum mansmorð hon skuldi liggja í songini inntil bløðingin stoppaði og har var eingin hjálpspannin
hevur pálsa tú gjørt so væl takk fyri eg haldi tað sum kristianna hann akkurát segði í viðmerkis til jenselana er øgiliga væl rakt vit vita at kvinnur hava altíð fingið portur og teir fara altíð at fáa portur tryggar ella ótryggar lógligar ella ólógligar tað er okkara uppgáva at tryggja okkum at kvinnur kunnu fáa portur í heilsuverkinum at teir kunnu fara trygt til sínum lækna at fáa teir her í føroyum at teir ikki teir heildar brúka í túsundavís av pengum fyri at koma av landinum sum vit eisini vita tey fleiri sum gera ella teir innflyta medisin við at keypa tað á netinum vit skulu tryggja góðar karmar so kvinnar fara tað heilsurøknan og tørva sum
kristianna ventur poulsen gjørt so væl rætt er tað sum her mær poulsøkurt fór fram og vit vita eisini frá frá søguni í keldum her í føroyum at fólkstýrtøkan var dult sum mann smorð at kvinnan lá í songini og einki varð gjørt fyri at steðga bløðingini og bløðingarnar skuldu steðga sær sjálvum at fólkið varð lagt í eina eskju og grivið í kirkjugarðinum ella í bønum konjak brennivín og altarvín hava verið brúkt til at skunda undir mansburð hetta var ein veruleiki hjá okkara formørðum og tað skal ikki vera ein veruleiki hjá kvinnum
ger so væl fyri fríkortina vit hava hoyrt hetta fleiri ferðirnar gjøgnum dagin susanna bertolsen brúkti orðini øll skuggatølini og har hevur postdóttir brúktir beint nú hesi orðini at vit vita fleiri kvinnur sum fara og landsstýrismaðurin var inni og segði at vit høvdu ikki skuggatølini men eg vísti á ja og eisini í álitinum verður sagt álitis siteraður álitinum vit vita at tað eru kvinnur ið kenna seg noyddar fara av landinum at fáa fosturtøku tí tær ikki fáa tað í føroyum so hetta er sagt umaftur og umaftur og brúkt sum argument fyri at vit skulu broyta okkara fosturtøkulóg í tvey túsund og seytjan spurdi magniargi danska sunnudagsministaran ella trannin norbi um fosturtøkur og hann vísti til at tað tá vóru seksogtretivu fosturtøkur fyri hvørjar túsund føslar í føroyum í danmark tvey hundrað og níggjuoghálvtrýss syndrum tað kann hava nakað at gera við lógarnar og suss og spyr so hvussu nógvar føroyskar kvinnur fáa framdar fosturtøkur í danmark danski sunnudagsministaran svarar so at at all millum
kann eg sitera úr svarinum okkurt at hann svarar alli legali provocerandi av borðtari forðatakin í danmark á sjúkrahús ella klinikkur skal innberettast til registrettað tað vil siga at hetta eru álítandi tøl øll tey sum fremja fosturtøkur í danmark skulu innberetta síni tøl og tey tølini vísa at í periodini frá nítjan tveyoghálvfems til tvey túsund og sekstan eru tað registreraðar tveyogtjúgu føroyskar kvinnur tað vil siga í tjúgu ár eru tveyogtjúgu føroyskar kvinnur registreraðar at hava fingið fram tað fosturtøku í danmark so hetta her er argumentatiónin um tey stóru skuggatølini sum eru í hesari søkini eg haldi at tað er øgiliga eg veit ikki um mann ikki vita hetta eg haldi at tað er undarligt at tað ikki upplýst fyri tinginum at hetta er tølini men at mann brúkar eitt argument sum er ódugmenterað í eini søk tað haldi eg er óseriøst í samband við viðgerð av einum máli yvir fyri tinginum takk fyri frá fólkini
at tølini sum ódnir skulu vísa beint nú hann las rætt upp at tað eru registreraðar føroyskar kvinnur at tað er registrerað at tær eru føroyskar men tað er rúgvað av kvinnum sum hevði ikki verið registrerað at har hava bústað í føroyum ella at tær eru føroyskar kvinnur og er tað soleiðis at føroyskar eru tíverri danskir statsborgarar flyta tær adressið niður og fáa eitt dansið pr-nummarið sum verða tað skrásett sum danir tí tær fara tær niður og fara á eina privatlinikk so er tað eisini føroyskt har tær ikki siga hvat fær land tær koma frá og tí verður tað ikki skrivað at tær eru føroyingar so hasar tveyogtjúgu kvinnar tað er bara tí at har er tað registrerað at tær eru føroyskar men tað finnist ein rúgva afturat
góðnum skóli gjørt so væl og so hoyra vit tað enn einaferð ein ódokumenteraðan pásand í tinginum eg haldi ikki at tað er seriøst eg haldi ikki at tað er soleiðis at mann eigur at behandla eitt mál mann eigur at behandla eitt mál í tinginum við dokumenteraðari vitan og ikki við gitingum ella pásandum sum fremja søkuna hjá
helgi abrahamsen gjørt so væl for fólkum hatta er rættiliga áhugavert tøl sum okkum skál ikki við og tí vit hava hoyrt um fostur tøk og ferðavinnu og annað altso vistir ein um árið so er ikki tað nøkur serliga stórur ferðavinnu og vistir og vistir frágreiðingin er at ið føroyingar búgva í danmark so er tað helst nøkur ferðavinnu so er tað so er tað fólk sum búgva í danmark sum fara inn á sjúkrahús í danmark
áhugavert takk fyri tað ádna skolið gjørt væl takk fyri forkvinna ja eg haldi nevnir at hetta var øgiliga áhugavert at fáa at vita tí hetta er konkret hetta er skjalfest hetta er dokumenterað sum ein spurningur stillaður stillaður í fólkatinginum har sum danski sunnudagsministerin hevur í inni og svarað við teimum bestu tølunum sum tey kunnu framskaffa tað haldi eg vit eiga fyri
takk okkum til takk fyri hvør fórt teg at teg hjálpa teg at teg hjálpa teg hjálpa teg hjálpa teg hjálpa teg hjálpa teg hjálpa teg hjálpa
jørgen niclasen ger so væl frí fólkornar ja hetta var áhugavert vit hava hoyrt fleiri landsstýrismannin og eisini tingfólk úr samgonguni tosa um hesi veldigu myrkatølini allan dag skuggatøl og myrkatøl og hvat og her er alt ein regn eg fari at takka á honum skóli fyri at hann kemur her fram og dokumenterar tað skal registrarast sum hann sum sum ministarin seg gav í svarinum og talið er upp á tjúgu ár tað er ikki miðal eitt um árið hvat er reaktiónin frá samgongufólki ná hatta passar ikki hatta passar ikki ja men kom so við øðrum tølum eg haldi tað er rættiliga alvorligt at bæði tingfólk og landsstýrismaður royna at fremja eitt mál við at at koma við nøkrum ræðuupplýsingum sum ódnir skolið
honum skulu gera so væl takk fyri frúforkvinna ja eg haldi nevniliga at tann parturin av prosessuni sum er at geva løgtinginum rættar upplýsingar hevur týdning eg haldi tað er týdning í einum máli eg viðurkenni at mann kann hava eina aðra meining tað er púra legalt at hava eina meining og at vilja fremja eina søk men tað er ikki legalt ikki at leggja konkret tøl og røtt tøl á borðið tað haldi eg ikki
síðani er tað elspørt myrkis kunnig støtt gerðsvæl ja takk fyri frú forkvinna nú er átna skóli tað vita vit øll at hann kranskar og lesur tá ið tað er okkurt mál og tað er ein eisini gjørt hesumálunum og so er tað so komið fram at alt tað er við fjøruti fjøruti næstan við at øllist tølini og skuggatøl og vit veit ikki hvat tað ikki kalla tað so er tað passandi yvirhøvur ikki eftir einki dokumentera og so eisini tað sum er frammi í dag hevur tað her við at mann snakkar um ótrygglar á borðtur ella fosturtøkur ja men mann spurt landsstýriskvinna og hon skal koma við sannleikanum og hon sigur tað so nógv er null fosturtøk sum ikki tryggar sum hon veit um
og tað haldi eg er legalt tað er legalt at hava eina meining um ting tað er legalt at hava eitt standpunkt og vilja fremja tað men tað er ikki í ordan ikki at dokumentera tað sum hann fór í fram og tað er ikki í ordan vist sum hann dømis kendi til hesi tølini eg veit ikki hann gjørdi eg eri ikki partur av nevndis men vist sum hann kendi til hesi tølini at mann so ikki leggur tey fram og presentera tað fyri tinginum tað er ikki í ordan tí tá gongur mann við óróttum
takk fyri frá fólkum so er tað hans jakki thomsen sum er næstur at røða
gjørt væl takk takk fyri frúfólkina at nú eg veit ikki um eg havi snokt at bitraðar til at tað kjakið tí tað verður sagt nokk so nógv løpið á degnum men men men líka sum fyrstu viðgerðir so haldi eg at tað er eisini týdningarmikið at onkur onkur menn í samgonguni kom upp her at stuðla kvinnuna ikki bara kvinnuna í samgonguni ella í líktinginum men kvinnuna yvirhøvur so tað er kanska høvuðsarkin til at tað er so lítil mær men tað fyrst eg vil hava at siga tað var um hesi skuggatølini sum sum tey sum stóðu orðist um sjúrður skáli hevur kannað tølini í danmark eg haldi at hann spurdi sunnismunistur ella hvat tað var og har var svarið at sjeyogtrýss kvinnur føddar í føroyum tað er hvønn at gott búgva í danmark men sum sjeyogtrýss kvinnur føddar í føroyum fáa bort í danmark um árið so tagnar tykk so taka við ella ikki sum tú um tykk vilja annars so haldi eg at eg eri samdur við eg við jensarana og tað haldi eg eisini segði í fyrstu viðgerð tá ið hann sigur at tað tryggjar børnum og familjum so góð koyr sum gjørligt og okra uppgáva her er at tryggja at so fát sum gjørligt hava tørv á ella at velja á bort men eg kunnu ikki stinga høvdið í sandin og halda at tú mugu bara bannað á bort so er altso eviga gott tí tað er tað ikki summi velja bort og orsøkirnar til tað kunnu at vera nógvar og ymiskar í nógvum føri kann orsøki vera ein samfelagsligur trupulleiki sum mugu inni her hava ábyrgd av og sum mugu kunnu at broyta um talan til dømis eru fíggjarligar ella sosialar avbjóðingar sum ongsvegna føra til at summi velja bort so tað sjálvandi nakað at gera nakað við men tað eru viljað koma støður har kvinnur og ofta eisini menn saman við teimum koma í eina støðu og har tey verða noydd at taka eina avgerð um á bort og ta avgerðina haldi eg at tey sjálvi eru best før fyri at taka tað verður eisini nevnt at eingin hevur tørv á bort men tey hava tørv á hjálp eg havi ikki sjálv verið í einari støðu har at bort hevur verið ein valmøguleiki so eg eri ikki førur fyri at siga um nakar hevur tørv á bort men eg ivist ikki í at nógvar av teimum hava eisini tørv á hjálp men okur vitaðist at summi komu í hesa støðuna og sjálvandi skuldu eg hjálpa teimum okur hava skyldu til at hjálpa teimum so nógv sum gjørligt eisini teimum sum velja at taka bort og fyri tey ið velja at taka bort er tað uttan iva ein stór hjálp at geva teimum rættum til at taka tað avgerðina sjálvi
har eytist harst mann miklasen gjørt so væl takk fyri fólkvinna takk fyri tað góða røðu at sjáku thomsen at tú at tú eisini stuðlar undir tað prinsippið at kvinnan er fullfør fyri at taka ábyrgdina fyri seg sjálvan og fyri sítt egna fyri sítt egna kropp vit halda tað deiligt upp er fríandi at hoyra at tað var at tað var ein sum loksins kom fram til tað
ja takk og hann sækkar támsan eitur sjálvandi ongantíð tú á tingi men altíð sækkar támsan eitur sjálvandi ongantíð tú á tingi men altíð sækkar támsan
og siga at kvinnan skal hava avgerðina og tað er tað altíð í síðu stenda tí tað er hon sum er gravit men eg hopi í øllum førum at í teimum flestu førum tá ið maðurin er involveraður at tey
jensarana gjørt væl takk fyri tú forkvinna tað vóru tvey utalsir tað eina tað var hetta okur kunnu ikki tryggja øll tað dámar eg illa at tær tað má væl vera vera málið serliga hjá einum javnaðarmanna at tryggja samfelagið so tað vóru gott fyri øll er tað ikki málið jóa tað var eisini eitt málið fyri í hesum førum her tað kann ikki passa at at fosturtøka er er ein ein ein ein lívs sannleiki tað veit eg einki um eg havi næstan hug at siga at mann hava verið tann maður sum fann upp á at gera tað fyrstu ferðir tað hevur ovur við at vera maður okur mugu tryggja øll jú og tá ið brúðarin sigur at hann fer upp at stuðla kvinnuni so fær eg spyrja hann kann ikki fara upp og stuðla barninum sigur nøkur góð orð um barnið um um hetta málið sum má vera tað er at tað fremst at øll fáa lív til at blíva
hann sagt tá ið thomsen gjørt væl ja takk fyri eg haldi meg ikki hava sagt at tú ikki kunnig at tryggja øll og eg próvaði at hyggja nú í hesum stuttu røðunum sum eg hevði í tekstinum og har stendur einki um at eg havi sagt ella at eg skuldi siga at tú ikki kunnig at tryggja øll tí tað haldi eg absolutt at tú kunnig at og at okur skuldi eg royna so nógv sum okur kunniga til hin spurningin um um ballaga eg sum eg nevndi sjálvur eg havi ikki verið í einari støðu hvar ið tað hevur verið ein valmøguleiki og eg hopi at eg vitgeri men okkum er at meg kann og eg veit ikki hvørjari hvørjari støður tey kunnu okkum í hvar tey velja tað men eg vil bara stuðla teimum í tí avgerðini at geva teimum rættu til at taka hana og vilja hjálpa teimum so nógv sum gjørligt líkamiki ikki hvønn bakvin máta teimum
næstu røða verður stefan røða næstu røða verður stefan røða næstu røða verður stefan røða næstu røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verður stefan røða verð
eg kleppi hálvføðið ger so væl ja frá forskuna sum eg vísti til í fyrstu viðgerð so síggi eg í høvuðsinum tríggjar persónar sum høvuðspersónar í í hesari sakini barnið sum brúkti meg fyrstu røðubba og mammuna og pápan sjálvandi eisini og av hesum haldi eg havi sleppið ikki uttanum at barnið er altso høvuðspersónur men kvinnan ber ein heilt ótrúliga stóran leiklut í hesum tað koma ikki uttanum og so verður so kanska onkur hugsari men hvat hava vit menn at siga um tað og eg havi bara endurtakað tað at tað sum nokk er galdandi fyri fyri allar menn her á tingi er at tað hava verið kvinnur og menn sum hava valt okkum á ting og tað vil siga at vit sum umboða fólkið eisini menn sum standa her og umboða fólkið umboða eisini kvinnur so ið tað er sagt og í samband við hetta so bleiv forløt síðani tosað øgiliga nógv um kvinnurættindi og javnrættindi og eg fari at hyggja inn á fann so heilt skjótt eina heimasíðu hjá dansk statistikk sum vísti á nøkur søgulig kvinnurættindi sum er givin í danmark fara vit heilt aftur til átjan hundrað og fjúrtan so bleiv nógv givið í fólkaskúlum í danmark at sjálvandi skulu kvinnur gentur í fólkaskúla og fáa undirvísing á onsir dreingir nøkrar nokk so nógv ár seinni átjan hundrað og fimmoghálvfjerðs sleppa tær so út á universitetini á sama hátt í nítjan hundrað og trý haldi tey fáa sítt fyrsta slag av stemmirætti til onkur slag av ráði men í nítjan hundrað og fimtan sleppa tær so at velja til tað var so ikki fólkatingið tað var til rikestakin sum datt tá og tær fingu eisini valbarið altso tær kundu bæði velja og blíva valdar við tað danska tingið og og og so síggja vit eisini uttan at nevna nøkur árstøl at kvinnan trýnir ymsa inn á ymsar pallar arbeiðsmarknaðin og inn á inn í tað politiska umhvørvið og og hava havt postar altso kannst mann siga heilt frá niðastaðargólvið í politiskum skipanum og eisini topppostar altso bæði í føroyum og og í londunum um okkum og nú nevnist bara ein brøk part av av av teimum kvinnurættindum og javnrættindum sum eru givin og sum eg trúði vit øll taka undir við í dag og halda sjálvandi skal kvinnan hava hesi rættindi men ketan hoppar bara av hjá fleiri okkum tá ið mann roynir at so gera upp í hesa ketuna sum er nógv longri enn tað sum er at ræmsa upp nú snýta fría posturtøku uppí av hesi kvinnurættinduni tú ert tosað altso um eina lóg sum sigur at kvinnur skulu kunna frítt velja barnið frá uttan nakra grundgeving og vit fokusa upp á kvinna so ræðist tað eitt sindur henda dynamikkin sum hon kann koma í í samfelagnum altso hvat hendir millum hana og pápan tá ið hon hevur púra frítt val til at verja barnið frá ella til hvat so pápin slett vil hava hetta barnið so kann hann bara ganga avstað at siga tú eigur avgerðina tú stendur einsamøll í hesum og hin vegin so kann pápin hjá hundi eisini blíva øgiliga magdarleysur vissu hann ynskir barnið og kvinnan ikki ynskir tað so hevur hann heldur einki at siga og eg hugsi eisini tá kann saman gera seg galdandi í familju familjan kann gott leggja trýst á og síggja tað sum eina skomm at hon bleiv upp á vegin undir hesum umstøðum og so framvegis og hvat hendir yvir fyri arbeiðsgevarunum tá hann veit at allar kvinnur sum koma inn til hann hava rætt til fríða fólkutøku tann tangin er nokk so óbehagiligur og tí haldi eg at tá ið vit tosa um kvinnurættindi so skulu vit hava eitt heilt annað útgangsstøði vit skulu heldur rúma og verja bæði kvinnuna og barnið og tryggja kvinnuna javnrættindi og kvinnurættindi út frá hesum grundarstøðinum og tí haldi eg tað er púra skeivt at kalla hesa lógina fyri ein javnrætt og ein kvinnurætt og etis harman niclasen hon vísti til ella nevndi millum annað at rætturin til fólkutøku er ein tryggleiki fyri kvinnuna eg haldi at vit eiga at tryggja kvinnuni sannan tryggleika í aðrari lóggávu enn við hesari ruth vang nevndi at føroyskar kvinnur hugsa annað loys tað skal meira til at tær velja eina fólkutøku tí undrist eg at hví hví skulu vit so hava hesa lógina vit so vit føroyingar og tær føroysku kvinnar hugsa øðrvísni hví skulu vit so hava eina lóg sum er akkurát líka sum tann danska og eg haldi at elspeth mercedes skunnissettir segði tað so heilt ótrúliga væl at hetta er altso ikki talan um javnrættindi ella kvinnurættindi og eg veit at forkuna at hon er ein kvinna sum sum stríður fyri sonnum kvinnurættindum so eg haldi ikki at mann skal gera hetta til ein spurning um mann er móti kvinnuni við at mann ikki tekur undrist um uppskotinum við at íklaga hetta kvinnurættindi tí at tað haldi eg er tað er ov nógv sagt vit vilja kvinnuni tað allarbesta í miðflokkinum og eisini tey sum stemma ímóti hesari lógini tí mann ikki hevur at geva kvinnuni nógv betri kvinnurættindi enn enn fríða fólkutøku tað er tað er als ikki nøktandi at vit sum føroyaland velja eina slíka loysn
gjørt so væl frá forkvinnanum eg hugsi um ja fyrst of allan takkar fyri eina sera góða røðu sjálvandi og eg hevði serliga teg javnstøða eitt hað javnstøða at at tvinnan er ein hjúnarbandi sum er vorðin við barn bað hann fara og týna hetta fostrið upp til tólvtu viku við so hon sjálv ynskilda hon bjóðist yvirhøvur ikki spyrja mannin eftir hann hevur einki at skula sagt yvirhøvur sjálvt um hann er móti og skal gloymda tað hevur einki at siga og so eisini hetta her við at tveyogfjøruti fostøkur seinasta ár her í føroyum allarhelst einogtjúgu hava verið gentur ella fostur sum høvdu blivið gentur síðani kvinnur er tað tað sum hann kallar fyri javnstøðu drimun tað er einki við javnstøðu at týna fostur tað er ikki javnstøða at týna fostur takk fyri
Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn
steffan klápa hvussu hon gjørt so væl fyri forkvinnan við at vit skulu tosa um veruliga javnstøðu so skulu vit taka atlit til allar tríggjar partarnar vit mugu taka atlit til barnið og til mammuna og til pápan og finna loysnir og smíða lóggávu sum javnstillar hesar partarnar í so stóran mun sum møguligt og nei øll eru ikki líka øll eru slett ikki líka og og og tað vil so vera ella hetta at javnsetla partarnar tað er tað er faktiskt rættiliga grovt tað er faktiskt rættiliga grovt og og og misvísandi tí at tað tað er einki við við veruleikan at gera og so kann mann vísa til kommissionir og og onnur lond siga tað og hvat veit eg vit føroyingar skulu smíða okkara egnu lóg og á eg haldi at tað er ein rættiliga rættiliga stóra part av føroyingum sum ikki sær hetta sum javnrætti javnrættindi men vit síggja so væl nógv onnur ting sum góð javnrættindi sum vit longu
eg havi hava og skulu varðveita takk fyri tær for mær takk fyri so er tað næsta røð til borðarleikini
takk skal eg ikki blíva við men eg segði bara líka her til endan at nevnda tankan einaferð afturat í mun til ta ábyrgdina sum vit hava tað sum vit sóa niður í ta føroysku fólkursáluna við tí sum vit samtykja her tað hevur sjálvandi stórar fylgjur á ymiskar mátar og tá mann lesur tað donskuta á borðslu søguna so er tað sær tað út sum at akkurát hetta við lívsinstillinginum hevur vigað øgiliga nógv og vigað nógv tað kemur til til eitt her og og har ja har eru vit ávirkarar í den grad sum arbeiða her higgja vit eftir lógini og tað nú hevur eingin tikið lisið allar paragraffurnar upp og so víðari men hon er jú sera frí púra frí upp til tólv vikur og so sera frí fram til kanska tveyogtjúgu vikur og tað hevur ikki verið nevnt nakað serligt um tað her dag men tað er haldi eg ikki rætt ikki at nevna tað tað er vit tíggja eftir tølum í danmark í mun til fólkstøkur aftan á tólvtu viku so er tað upp móti fýrs prosentum av teimum fólkstøkum frá játtaðar tað eru børn sum hava misnannilsir ella genfeilsir og tað vita vit øll hvat tað eru fyri menniskjur menniskjur sum vit eru øgiliga glað at hava millum okkara og sum fáa okkum at elska og at liva upp á ein heilt serliga máta tað er vert at hava í huga so eg skal ikki leingja morgunmat her eg vóni virkuliga at hetta uppskotið ikki
eg havi hug at siga fyrst at hetta hevur verið øgiliga løgið viðgerð tí at alt hetta málið byrjaði við at vit finga at vita at hetta er ikki eitt samgongumál men tað er sjáldan at tað verður so nógv landsstýrisfólk sum hava sitið her og enntá hevur fíggjarmálaráðar havt orð í einum máli fosturtøku og tá ið tað var til viðgerð at tá tøkur løgmaður eisini í orði so tað er so ringt at koma uttanum ella mann kann spyrja hvat er samgongumál hvat er ikki men men tað sum fekk meg at taka orðið tað er tað at nú var tað tað at eg nevndi í sambandi tá ið eg hevði orðið í áðni at mann hevur mann sett eitt mark til tólv vikur men mann kann fortunda markið av ymiskum orsøkum og ein orsøk er aftarbreyði og tá fekk eina viðmerking til hvat tað bleiv sagt at at tað er misskilt eg fór so hyggja í lógina har stendur soleiðis í grein trý kvinna sum býr í føroyum kann fáa loyvi til at fáa fólkutøku eftir tólvtu viku um so standa trý punkt niður aftur punkt trý sigur soleiðis nær vandi er fyri at barnið orsakað av aftarbreyði sjúku ella skaða í móðurlívi fær av álvarsliga sálarliga ella likamliga sjúku har stendur bæði aftarbreyði og sjúka tá so eina tíð er fyri at orsøk av aftarbreyði so kann ein barn fáa ein álvarsliga sjúku so er loyvt at fara tum tæltu viku og tað er har vit vísa á við minnlutanum at tað hevur tikið beinleiðis úr donsku lógini og har er altso ikki sama støða viðvíkjandi familjuviðurskifti sum í føroyum og stjórin í ílívishavnum segði tá ið sum seytjan at mann hevði skrásett hundrað og áttaoghálvtrýss túsund føroyingar í ílívishavnum av teimum var persónur ættarfari til hundrað og níggjuogfjøruti túsund tá ið ein maður sum livdi í seytjan á øld er ættarfari hjá meira enn fýraoghálvfems prosentum av øllum føroyingum og tað er ein avbjóðing tá vist tað vist tað kann vera sostarnar vit seta eitt mark sum eitur tólv vikur men tú kanst fara tum vist tú ert berari av einum lærarum arviliga sjúku mann kann spyrja finna vit nakran føroying sum ikki er tað altso hvønn týdning hevur sá mark sum eitur tólv vikur visti so lætta fara tum tum tær tólv vikurnar at allir føroyingar av einum lærarum orsøk kunnu fara tum so er einki grund til at hava hatta markið og tað er tí vit nevna tað her og og eg mátti hyggja umaftur tá eg fekk onkra viðmerking um at tað ikki stóð har og men men altso eg má bara siga at tað stendur jú har at at tað skal vera aftabræði ella sjúka tað stendur ikki at mann skal hava bæði so tað er líka tað sum eg hevði hug at
er tað onkur viðmerking elska at mær setir skuldast á kirkjubølina ikki so alt? ja takk fyri harra formaður eg vil við at hugsa um eitt her við at vit alt skulu líkjast grannalondunum ella øðrum londunum og tað virkar sum tað er at vinnulátta rýna upp bara at vit líkjast heimin og her er tað so frí fólkstýrtøka vit snakka um í løtuni upp til tólvtu viku men skulu vit sum fara upp á átjanda ella tveyogtjunda fýraogtjunda ella hvat ber tað næsta men eg haldi at lat okkum vera eitt fyrimynd lat okkum føroyaland vera ein fyrimynd her verja vit um lívið her verja vit um fostrini sum fær at blíva børn og síðani kvinnur og menn lat okkum heldur vera ein fyrimynd so snar at fólk verða hyggja til okkum hví hava tey tað so gott tær heimið hví eru tey meira nøgd enn onnur
hara formaður ja altso vit hava ofta at vit skulu kopiera og skulu vera líka sum hini og eg dugi sjálv at síggja hvørjum fyrimunum er av tí at vit eru ein fyrimynd í dag til dømis innanfyri at vit hava nógv færri fosturtøkur enn tey hava okkara grannalondum og tað er jú tað sum eitur av endamáli viðist uppskotin til at mann skal hava fosturtøkutalið so lágt sum møguligt har eru vit longu fyrimynd og eg eri púra sikkur í at vera hetta samtykt so fer tað bara at ganga einveg og tað er uppaftur
hálstøkutøl takk fyri tá fyri so er tað stefan kleinpoulsen gjørt tað
og tað er fyri at lýsa leiklutin hjá hvussu stórur leiklutin hjá pápa hon er sum oftani verður gloymdur í hesum kjakinum og hetta eru sjálvandi lív sum aftur skrivar eitt bræv til pápa beiggja sín um barnið sum hon ber og um sjeikin hjá sær bent og har stendur menniskju eru so oyðindaleys halda at tey kunnu ráða yvir lívið og deyða hjá øðrum eg kann blíva so ill men tað havi ongan rætt til at vera uttan inn á meg sjálva eg hevði eisini kunnað klárað foreldrini hjá bent um hann bara hevði sligið nevan í borðið og sagt tað eru lív og eg sum avgera hetta lív skal sjálvtaka avgerðina og eg ætli mær at stuðla henni tær okkara lív tað snýr seg um eg hevði dansað av gleði og rópt frálík bent men tá ið bent gav eftir sløknaði ljósið hjá mær eg skilti at hetta kundi ikki vera tann rætti kærleikin og alt saman hjá mær eg hevði bara verið eitt leiktøki hjá honum nakað sum hann kundi gleðast um tá ið hann hevði hug og barnið tað var bara eitt ting nakað sum sum kundi skavast út og blakað spurtur upp á landsins rokning eg skilti hvussu veikur hann er eg skilti at hann einki skilti neyðars bent segði eg mann víst skuffa bæði teg og øll hini eg vil heldur doyggja enn síggja bæði meg sjálva og mítt barn so smokkaði eg saman og stór græt og føldi meg so veikað sum eitt sev í vindinum og hetta er ein kvinna sum hetta er ikki ein fiktigt bræv hetta er ein kvinna sum hevur livað eitt lív í hesari tilveruni sum vit øll eru undir og eg haldi at hetta lýsir bara heilt ótrúliga væl at vit menn skulu melda okkum í kampin vit menn skulu taka ábyrgd av kvinnum og børnum og tá tað kemur til lógarsmíð so haldi eg at vit eisini skulu byrja at taka ábyrgd her yvir fyri øllum trimum partum barnum mammuni og pápanum tað var tað sum eg vildi enda við harra formaður takk fyri
hvør er viðmerking henni góldgerðsøga nallerturi ja aðrarformaður summi menniskir hava tey evnir at tey kunnu at tala so leingi at vist tað var nakar ið tók undir við einur áðrenn mann begynti at tala so helt mann so nógvar tælir at eingin tók undir við tá ið mann var ferdigur tað hevur lukkað stefan klein poulsen at styggja tey yvirkasomið vekk so tað veðist ikki um tað er lukku vit
takk fyri stefan klein poulsen gjørt so vælp tað trúgvi eg nú ikki at hava gjørt har formaður men eg vil rósa henni í gold fyri at hava hildið eina tíð bestu røðuna eg havi hoyrt í langa tíð og eg veit ikki sum nakrantíð hava sitið rørdur og felgt har í tinginum men tað gjørdi eg altso til røðuna hjá henni í gold heilt einastandandi røða
eg havi eisini lisið hasa bókina og handa bókin er eins sum skrivar um hvussu hon hevur tað tí at foreldrini vilja hava hana at taka fosturtøku tí tað er líkasum tað passar ikki ordiliga inn í mynstrið hjá teimum og tá ið tú mann sigur tað sum tað fleiri ferð verður sagt her at mann fær ikki sálarliga løstur av at taka eina fosturtøku tað kann mann ikki generalisera akkurát henda hon orkaði ikki at liva við tí at hon tók eina fosturtøku og tí ja hon er so ikki millum okkum meira men tí meini eg at mann skal ikki generalisera men mann kann ikki siga tað at fólk ikki fáa sálarliga kvøld
takk fyri stefan klein poulsen nei har formaður tí er hetta eitt rættiliga álvarsamt mál við viðgerðir dag og eg vóni at viðføringar fara at taka eina góða loysn og og tryggja so nógvum børnum sum møguligt rættin tí
víva takk fyri takk fyri so er tað elska sum setir skuldastøttur sum at biðja um orðið
eg ætlaði bara at koma við einari síðstu áheitan tað sær ikki út sum teir vóru at taka orðið men vónandi fara teir fleiri at taka orðið kanska hendir til gold eingin veit at koma við áheitan til hetta høga løgting hvønn signaði fólk takið ikki undirvísinguppskotini ikki tak at undirvísinguppskotini hetta verður ikki gott fyri okkara land lata okkum heldur vera ein fyrimynd fyri onnur lond hetta við at mann skal hyggja yvir til onnur lond og siga ja í danmark skal mann tað hevur mann fría og so mugu vit eisini hava fría postutøku hvat verður tað næsta í íslandi kann mann taka postutøku eg minnist um tað tvey fýraogtjúgunda viku verður tað tann næsta ella átjúgunda viku sum tað er í danmark altso eg haldi lat okkum heldur vera ein fyrimynd sum onkur nevndi her tí vit hava so fáar postutøku eg vildi vóna at tað var eingin og eisini er tað her við at hesi her tveyogfjøruti postrini sum fernaði ella tínd ja hvør hvør vóru tey egentliga tey hava sítt egna ella høvdu sítt egna dnað tey vildu blivið til gentubørn dreingjabørn fyri síðani at blivið til gentur og dreingir kvinnur og menn og høvdu havt rollir herí og sínar uppgávur her í lívinum so hetta her er so alvorligt at eg havi ikki orðið fyri tí og so at kalla tað her við at ella eg vil siga uppá tann mann at hetta er ikki nøkur loysn at taka posturtøk hetta er ikki langt tíðarloysn tað er hetta ikki men kanska í løtuni tá mann uppdagar tað at mann er vorðin við barn at tað kann vera øgiliga ógvusligt í tí støðuni sum mann er í akkurát tá at mann umhugsar posturtøku og tí er tað øgiliga neyðugt at vit alla tíðina upplýsa og upplýsa og upplýsa um at tað ber til at gjøgnumføra hendan gravitetin tað ber til nokk eitt av okkara allarbestu samfeløgum í samfeløgum í heiminum tá ið tað kemur til vælferð so at alt og tað vil siga at tað ber til hetta við at mann sigur sum eg havi sagt fyrr eg eri rættiliga tilkomin og kenni nógv fólk og kenni eisini fólk ella kenni eg veit um fólk sum at úttala seg um at hetta við at at taka fremja posturtøku at siga tað at tað er eitt amboð til okkum kvinnur tað er at hjálpa kvinnum har sum tey sjálvar siga hetta er ikki ein hjálp fyri okkum hetta er ikki ein loysn hetta koyrir okkum í óføri ein onnur sigur tað var kanska loysnin akkurát tá helt eg men tað var tað ringt áðrenn hvussu eg hevði tað eg hevði tað kvanan og verri aftaná og skuldi liva við hesum her men men tá ið tað sigur sagt so er tað øgiliga viktigt fyri okkum at vit hjálpa teimum eisini sum hava tikið posturtøku tí nógv av teimum hava tað veruliga stórar avbjóðingar eg tongi uppá tær við at eg veit ikki ordiliga hvat endamálið er við fríari posturtøku mann hoyrir ofta her endamálið er at tað skulu mann skal taka fáar posturtøk sum yvirhøvur møguligt hetta hoyri eg eitt ferð aftaná ferð ja men hvat so við heiss skulu vit so siga veitst tú hvat altso so kann mann hava frítt heiss tí at so fyri at fyribyrgja at mann fer at roykja so lítið sum møguligt og so verður tað ikki kriminellt meir og hvat við onkrum øðrum altso lat okkum føroyingar verða føroyingar og biðhalda okkara grundvirðir og ikki alla tíðina hyggja har sum vit halda at tað er betri tí at tá ið tað kemur til posturtøku so er tað ikki betri fyri okkara fólk fyri kvinnurnar og hvat halda tit so um posturið sum hevur verið fjarna hvat fyri rætt hevur tað hvat fyri rætt hevur tað mann snakkar bara um kvinnur kvinnur skulu hava møguleika til hetta og so víðari so víðari at upp til føð ja og við hesum uppskotinum upp til tólvti vikus kanst tú taka posturtøku akkurát sum tú vilt biðast eingin argumentatión eg veit ikki tað at siga eg vil hava fjarna hetta posturið altso er tað nøkur lukkulig støða sum vit føroyingar fara at koma í nei tað vænti eg ikki so eg vil heita enn eina ferð á hetta høga ting lat okkum vera ein fyrimynd lat okkum gera alt hvat vit kunnu fyri at okkara fólk fyri hava tað so gott at tað tey sum eru borin við barn at vit gera alt hvat vit kunnu fyri at tey kunnu gjøgnumføra sín gravitet og ja
eg vóni veruliga ikki um at tað er grundvegis um uppstøðan takk fyri takk fyri sær ikki fleiri sum hava biðið um orðið og vit gera klárt til atgreiðslu og so gera vit klárt til atgreiðslu
ja vit fara gjøgnum klára at atkvøða í løgtingsmálið áttaogfýrs uppskot til løgslóg um fosturtøku og tað er soleiðis at tað er eitt broytingaruppskot og tað er minnilutin hervørt pálstøttir kristianne vintar poulsen og kim durhuus sum seta fram broytingaruppskotið og vit atkvøða fyrst broytingaruppskotið vit eru liðug at atkvøða tað eru tretivu sum má greitt at atkvøða allar tretivu atkvøðurnar eru fyri uppskotinum fyri broytingaruppskotinum eingin er móti og eingin blong og tað er her við samtykt og so fara vit at atkvøða í uppskotinum til í sjálvum uppskotinum soleiðis broytt ger so væl tí at atkvøða vit eru liðug atkvøða tað eru tretivu sum hava greitt atkvøðu tað eru fimtan atkvøður fyri uppskotinum og tað eru fimtan atkvøður í mótiuppskotinum og eingin atkvøður blong og tað merkir at uppskotið er fallið og tað merkir eisini at løgtingsmál áttaogfýrs er avgreitt frá løgtinginum vit fara so víðari í dagsins grá vit koma til aðru vit gera løgtingsmálið hundrað og tólv uppskot til løgtingslóg um at verja ófødda barnið og hvør ber um orðið