LM-058/2023

óheft brekumbu ella brektalsfólk fyri føroya sum kann hava eftirlit við

við gongdini í føroyum og um mann livir upp til tær ásetingar sum eru í breksláttmanum og tað er ein øgiliga góður máti at líka sum at fáa hasar frágreiðingarnar tá ið tey koma fresti gongur tað tann rætta vegin ella er mann halta mann aftur út ella hvussu sær tað út á og tí kunnu tú sum var at spurt røðaran um hann veit ta nýggjastu frágreiðingina hvussu hon sær út ella um mann kann fáa tað upplýst í nevndini soleiðis at tingið veit hvat støðan er tíðini og tað hoyrist ikki út um mann forsetir at tosa sum mann bara skal royna at halda seg innan fyri handan minuttin takk fyri og so er tað røðaran afturgerðsøgaður takk fyri til til vit mær sær um men eg havi ikki hatta sítt frágreiðingina men eg veit frá undanfrannum frágreiðingum at hava verið ov ting sum hava verið neyvan kunnu tilja og rætta til og sum kanska ikki hava verið nøktandi og sjálvandi fær okur nevndini at royna at fáa so nógv vitanda um tað sum fyrr liggur hvussu status er sum til ber og annars at tryggja at okur framvegur við hesum nýggja umboðnum koma at bøta um tey tingin sum kanska ikki eru nøktandi framvegis til tað vil eg sjálvandi at siga tað at føroyar nokk neyvan má vera tað ringasta landið at liva í viðbreki men okur nær sjálvandi altíð gera tað betri takk fyri ja takk fyri og hatta var viðmerkingin og tann næsti á røða er súsanna bertolsen gerst væl takk fyri søgan hjá teimum sum bera brek í føroyum er døpur og tað er hjartanemandi at lesa og hoyra um hvussu illa okur hava dugað at tikið okkum av teimum sum høvdu allarmest tørvað tí við virðing og umsorgan minnist tá eg las bókina um janu at hjartabarn sum tórin ellingsgaard hevur skrivað bókina søgan um hini hjá doris hansen og stuttsøguna um elin mariu hjá martin joensen hvussu stórt inntrykk tær báðar bøkurnar og stuttsøgan gjørdu á mj bókin søgan um hini er ein lýsing av einum parti av føroya fólki ið lítið hevur verið skrivað um tey sum bera brek greitt verður bæði frá teimum sum nøtist av landinum og teimum sum vóru verandi heima bókin fevnir um tíðarskeiði frá ár nítjan hundrað til nítjan hundrað og einogfýrs sum var ár teirra brekaði okur lesu mammuna sum regluliga ferðaðist ein heilan dag av bygd til havnar at vitja dóttrina sum var innløgd men brádliga ein dag íðin var gentan burtur send til danmarkar uttan at foreldrini høvdu møguleika at siga farvæl og javnað at hjartabarn lesur okur um javnið dóttrina hjá helenu og hanusi sum varð fødd við menningartarni foreldrini fingu tilboð um at senda dóttrina røpið gord tað vildu tey ikki tey tóku seg sjálvi av dóttrini umframt at tey høvdu yvirskot og orku til at sovna felagið javna saman við øðrum avvarandi sum fór í undir at skapa betri kor í føroyum fyri fyri tey sum bóru brek og geva teimum eitt virðiligt lív í stuttsøguni elmaria lesa okur um elmariu sum livdi ein stóran part av lívinum avbyrgd frá øðrum orsakað av sínum breki tí skomm happing og útihýsing vórðu tengd at brekinum hjá elmariu ellinta septembur í fjør varð eitt tiltak í norðlandahúsinum í sambandi við at danska stjórnunum bað um umbering fyri hvussu fólk sum vóru heimasett undir sær og andvaskarforsørgini frá nítjan hundrað og trýogtrý ogtretivu til nítjan hundrað og fýrs vórðu viðfari millum teirra vóru hundrað og tveyogfjøruti føroyingar sum vórðu sendir til danmarkar átjanda og tíggjunda í trýogtjúgu setti løgtingsmaðurin uni holm johannesen landsstýriskvinnu í almannum mentamálum sigur steinberg ein munnligan fyrispurning har yvirskriftum varð almenn umbering frá føroyskum myndugleikum á serfólkartorkarøkinum har løgtingsmaðurin gjørdi vart við at okur í føroyum eiga ikki at tváa okum í donsku umberingini og spurdi ítøkiliga um tað kann koma tal at føroyskir myndugleikar biðja um umbering fyri sín leiklut tá ið føroyingar vórðu sendir á stovn í danmark við vóni og vænti at seinastu orðið ikki er sagt enn hesum viðvíkjandi í tvey sunnu níggju samtykt løgtingi at taka undir við sáttmálanum hjá sameindutjóvum um rættindi hjá einstaklingum sum ber at brek endamálið við sáttmálanum er at fremja verja og tryggja fólkið ið ber at brek øll mannarættindi og grundleggjandi frælsið fullvegis og javnbjós og fremja virðingina fyri teirra viðføddu ting fyrstu hava vit fleiri umførin gjørt vart við at føroyar hava einki óheft eftirlit á mannarættindiøkinum har ímillum á brekøkinum harumframt hevur megt heitt á landsstýrið mann skipa eitt óheft eftirlit við at brek sáttmálan verður fylgdur og víst á at tørvur er á at seta eitt talsfólk á brekøkinum sum kann ráðgeva og koma við tilmælum sum styrkja korð teirra ið ber at brek í dag viðgera okur lógarmál null átta hálvtrýss tjóði sum er uppskot til løgtingslóg um brekumbu landsstýriskvinnan í almanna og ventamálum hevur sett seg fyri at føroyar skulu liva upp til brek sáttmálan og ætlar landsstýriskvinnan at betra um rættindi og korð hjá fólki sum bera brek í føroyum tí verður uppskot um at seta stovn brekumbu lagt fyri løgtingið hetta er at fegnast um og vóni og vænti eg at tað verður breið semja um málið sum kemur í gildi fyrsta januar tvey túsund og fimmogtjóði at tryggja at røttin hjá fólki ið bera brek gerst týðiligari í almanna rúminum og verður hoyrd í øllum lutum sum ávirka umstøðurnar hjá fólki sum bera brek brekumboði og løgtingsins umboðsmaður hava hvør sítt endamál virksemi og heimildargrundarlag meðan leikluturin hjá brekumboðnum í størri mun er yvirskipað at fremja áhugamál hjá fólki sum bera brek í lóggávuni og samfelagnum annars er uppgávan hjá umboðsmanninum at viðgera klagur og fremja eftirlit við allari fyrisiting heimasdýrindsins har ímillum eisini brekumboðnum brekumboði er ikki ein kæri ella klæðumyndugleiki hinvegin er uppgávan hjá brekumboðnum at vísa á hvørjur kæri og klæðumyndugleikar eru tiltaks í málum har ger viðkomandi at vísa á manglar ella brek í lóggávuni viðvíkjandi áhugamál hjá fólki sum bera brek hava løgtingsins umboðsmaður og brekumboði bæði heimild at úttala seg fyri at kunna røkja uppgávuna til fulnar er ásett at brekumboðið er óheft í virksemi sínum hetta merkir at brekumboðið er sett av landsstýrisfólkinum men burtur sæð frá hesum hevur landsstýrisfólkið ella annar almennu myndugleiki onga ávirkan á virksemi tað er eingin mannarættindi eind ella stovnur í føroyum sum hevur óheft eftirlit á brekvøkinum brekumboðið er ein nýggj fyriskipan og er eingin galdandi lóggáva á økinum okur hava tó ymiskar stovnar og felagsskapur sum lutvíst hava eftirlit við brekvøkinum við lóggávuni verður ein eftirlitseind ið hevur eftirlit við rættindunum hjá fólki bara breksetta stovn og so verður vónandi lættari hjá fólki ið bera brek at fáa greiði á hvar tey skulu venda sær fyri at fáa hjálp eins og hvørji rættindi tey hava í hvørjum einstøkum føri almanna hoyrið almennna hoyring á ummælistortalinum hjá føroya landsstýri tíggjunda mai tvey túsund og trýogtjúgu umframt at tað bleiv sent fýraogtjúgu ymiskum hoyringspørtum til ummælist sum úrslit av hoyringini eru nakrar broytingar gjørdar í lógaruppskotinum harumframt eru fleiri nágreiningar gjørdar har ummælist skrivini gjørdu vart við at okkurt í sjálvum lógaruppskotunum ikki var nóg greitt mett verður at um brekumboðið skal kunna lyfta uppgávuna nøktandi hótt er neyðugt við umsiting sum fevnir um ein stjóra sum verður nevndur brekumboðið og ein samskipara sum eisini kann virka sum skrivstovufólk brekumboðið skal hava sjálvstøða játtan á fíggjarlógini og eru fíggjarlagið avleiðingarnar mettar at vera tvey milliónir krónur um árið umframt brekumboðið verður sett ein nevnd við sjey limum og sjey varalimum forfólkið í megt er fastur limur í nevndini og næstforfólkið er varalimur hinir limunir verða tilnevndir ansýrisfólkinum eftir tilmæli nevndin skal settast saman á fólkum sum saman hava eina breiða samfelagsumboðan og hava eina vitan um tey økjur í samfelagnum har fólk ið bera brek virka og skulu rúmast tá ið lógin er samtykt verður farið undir fyrireikandi arbeiði at seta brekumboðið á stovn og at finna hóskandi staðseting

til brekumboðið og geografiskt herð

skipa ein sovorðnan óheftan stovn í samsvari við hesar her paris meginrógvurnar nú er talan ikki um ein stovn men eitt umboð men hvørjar tankar ger ráðarin og kanska javnaðarflokkunir sær um ein veruliga mannarættindastovn í føroyum tá fyrr

ja takk hjá so væl frá stjórinum mær sín ja takk fyri harra formaður og takk fyri viðmerkingina og fyrispurningin frá liðini veiði eg haldi absolutt at ein mannareftirnudastovnur er upp á sítt pláss at okkurt skulu hava ein slíkan stovn í føroyum men tað er ikki akkurát nakað okur hava viðgjørt sær ítøkiliga men okur hava tosað um at tað er upp á sítt pláss takk fyri fyrst kunnu vit stóðu og gjørt so væl ja takk fyri og takk fyri eina góða og

upplýsandi røði eg haldi nevniliga eftir ein stóri dagur í dag at hetta málið er komið fyri um mann kann siga tað loksis

tí at hetta hevur mann ætlað at fingið á skrá í nógv harrans ár tí nógv landsstýrisfólk sum hava sitið har úti og ætlað sær og roynt og komið eitt sindur á veg og eg sjálvur ein av teimum men komið ikki á mál so tað hetta er ein ein gleði stavur og tað skulu teir hava rót fyri takk fyri takk fyri harra formaður og takk fyri viðmerkingina og hesa tí er púra samd hetta er ein gleði stavur og eg haldi at hetta er eitt væl av arbeiði sum er gjørt ja takk so er tað ikki kunnu saman sær til viðmerkingin gjørt so væl takk fyri harra formaður ja eg haldi at hetta var ein góð røða hjá súsann vertusen har hon vísti søguna men eisini at tað at tað eru hend stór framstig alla tíðina og hetta uppskotið her er eitt stórt nýbrot tað er eingin lógáva frammanundan og hetta er nakað heilt nýtt sum eg haldi heilt sikkurt eisini kemur at at at verja rættindini hjá teimum sum bera brek so tað haldu vit hava alla orsøkla fegnast um annars var tað áhugavert at hoyra um at súsanna súsanna bertusen hevði eitt boð upp á staðseting eisini so tað ger tað ikki minni spennandi takk fyri ja eg haldi eisini sum onkur onnur viðmerking gjørdi vart við at hetta er ein ørla stórur dagur hetta er ein vælaverk og hetta er virkuliga fegnast um at tú kanst koma so langt og eg helt eisini faktiskt at tað vóru tað stuttligt hetta er fyrstu ferð at eg eri við til at leggja fram eina nýggja lóg annars hava tað verið broytingar í ymiskum lógaruppskotum so hetta er ein stórur dagur og viðvíkandi staðseting ja so rokni eg við at tykkum longu hava gift hvar eg haldi at mann kann leggja hendan nýggja stovnin og tað er sjálvandi í stuðuroynni ja takk so er næsti rúðari úr ódnýss skoli fólkaløkin ger so væl takk fyri harra formaður ja vit viðgera hesa lógina um brekumbáð áttaoghálvtrýss í ár og eg má siga at eg líka sum hini sum hava verið her eisini fegnist um hetta at mann er loksins er komin her til tí eg veit at sb mær sær skuldnaðarstøddur var eini hetta í sínum viðmerking at mann hevur faktiskt arbeitt við hesum í fleiri umgangum í fleiri ár hevur roynt at koma fram til hetta men at mann nú er endiliga komin har til at hetta verður lagt fram so tað fegnist eg eisini um og tað er eingin ivi um at tá ið tað kemur har til so fara vit eisini at taka undir við hesi lógina men sjálvandi hon skal viðgerast fyrst og tað eru tað eru heilsugurdu fleiri ting sum vit eiga at hyggja eftir og sjálvt meg hevur roynt at seta mín í hetta so eru tað fleiri ting sum heilsugurdu í nevndini krevja upplýsing sum krevja at mann fær ting at vita og tað viðgerðina gleðir meg sjálvandi til tað sum ger at vit í dag kunnu gera hetta ella tað at vit gera hetta er at tað í tí lógini sum ella í tí samtyktini sum vit settu í gildi í tvey túsund og níggju í føroyum er ein paragraf trýogtretivu sum sigur at vit skulu hava eitt óheft umboð ein óheftan eftirlitistovn sum sum kann vera garantur fyri sum skal halda okkum tí blivsk skipanini upp ímóti at vit yvirhalda tað sum vit hava sett í verk og tað er faktiskt øgiliga áhugavert at vit faktiskt sjálvuliga ella nú gera tað at vit seta eitt umboð til at halda okkum í skakk halda okkum upp ímóti teimum forplikkelsunum sum vit hava sett okkum fyri at liva upp til tá eg hyggi tá eg havi lisið hetta ígjøgnum so so upp á ein máta fái eg eina sindur eina kenslu av at kanska meina vit tað men kanska meina vit ikki ordiliga ella soleiðis tí tað er eitt sindur veikt orða soleiðis sum eg lesi tað tær heimildurnar ella tey rættindini vit geva hesum brekumboðnum er øgiliga nógv at veita ráð veita kunning gera frágreiðingar og tað er ongastaðnar ordiligani soleiðis at borið fangar sum um at tað er eg veit ikki tann góði viljin hjá okkum til at lofta tí sum hetta umboðið kemur við sum skal vera vitlat at gera at tað fær effekt ella at tað veruliga fær effekt í tí lóggávuni ella í tí arbeiðinum sum vit gera framhaldráttan og millum annað skal hetta umboðið gera eina frágreiðing árliga eina ársfrágreiðing sum tað skal sum skal leggjast fram men tað stendur ikki at vit eru høvuðs til takarnar til eftirteknar tað stendur ikki ein gong at vit skulu seta okkum í nýhanna vit kunnu sjálvandi tað er eisini áhugavert haldi eg og at her at vit nú seta eitt brekumbog sum sum skal halda okkum upp ímóti hesum sáttmálanum sum siga okkum vilja halda tí gjørdi mær ómak at royna at lesa hendan sáttmálanum ígjøgnum nakrar ferðirnar og eg langt frá skilji alt men millum annað grein tíggju í sáttmálanum sigur nakað sum er haldur øgiliga áhugavert og grein tíggju í sáttmálanum sigur ið fara at setera limalondini bátta at eitt hvørt menniskja hevur natúrligan rætt til lív tað haldi eg vera øgiliga áhugavert tá mann veit at hendan samgongan samstundis ella sum hon leggur hetta uppskotið fram hevur eitt annað uppskotið út í hoyring har sum tað ikki er mín fatan her eru nøkur ting sum sum kanska eitt sindur stríða ímóti hvørjum øðrum vit hava sum sagt eina altjóða skyldu at seta hetta í verk og vit gera hetta við hesum meginreglum parís meginreglunum og tær meginreglurnar soleiðis sum eg skilti tað tá ið eg las tað siga nakað um hvussu broytan umboðanin skal vera fyri tað nevndina ella fyri tað baklandi sum eitt sovorðið umboð sum eitt sovorðið eftirlit skal hava og sum eg skilti tað so er tað eitt nokk so nógv breiðari grundarlag ella tað krevur nokk so nógv breiðari bólt aftan fyri eitt sovorðið umboð enn tað sum nú stendur í hesari lógini her er ein nevnd ásett við sjey persónum men vit ikki dugdu at lesa tað rætt so haldi eg at tær reglurnar søgdu at tað skuldi vera nokk so nógv fyri enn bara hesi sjey og at tey skuldu vera øgiliga broytt funderaði í samfelagnum og umboða øgiliga nógvar ymiskar samfelagsbólkar og umboða umboða broytt sjálvandi veit eg vit eru eitt lítið land og vit skulu ikki bara kopiera vit skulu gera ting sum passar til okkara so eg hopi at

tað er tað sum er tað sum liggur til grund fyri

mann hevur ásett ein kostnað eðð

har summar metir at lønarútreiðslurnar til hetta verða sirka hálvár millión og at mann hevur aðra rakstrarútreiðslu fyri umleið hálva millión eg sá í hoyringsvarðnum hjá megt at har vóru onkur onnur tøl inni men mann í teimum kommentárunum sum eru frá ráðnum sigur at har hevur megt misskilt okkurt so so tað er kanska eisini nakað sum vit skulu fáa eitt sindur meira at vita um

um hetta verða tey tølini tað er kanska eisini eitt stór

hundur at etablera nakað nýtt

so tekur tað sum regl tíð og eg skilji ikki at mann setir gildiskomma fyri hetta til fyrsta januar fimmogtjúgu hví mann ikki ger tað fyrr kanska

á hálvum ári ella okkurt fóðrit soleiðis at mann fær tíð til at fyrr

gongd av uppskotinum

hann var inni á hesum her við at at uppskotið leggur nógv upp til ella lýsir ræðiliga væl hvat ið brekumbogi skal veita ráð og kunning hjá frágreiðingar og so víðari og og eftirlýsti kanska hvussu vit kunnu ella skulu standa til svars yvir fyri tí sum brekumbogi framyvir fer at koma við hann gloymdi tó at nevna at brekumbogi verður eisini heilt natúrligur hoyringspartur í sambandi lógarsmíð men men annars skilji eg væl hvar ráðarin er og kundi tú hugsað mær at spurt ódnarskólið hvussu hann

at at mann hevði kunnað gjørt tað soleiðis at vit bæði kunnu og skulu standa til svars fyri tí sum nú einaferð kemur fram takk fyri

takk fyri ára formaður ja tað er ein góður spurningur og eg má siga at eg havi ikki hugsað nógv um tað til at tað torði at her at geva nakað serlig boð upp á tað men eitt sum eg hugsaði bara meðan eg las og hetta má standa at hetta er ordiliga skjóta frá hoftuni tað er at kanska átti tað upp á ein annan máta at komið inn í tingið at mann viðgjørdi ta frágreiðingina sum breyðgumbi kemur við soleiðis at at tað veruliga verður gjørt okkum kunnugt ella at vit eru á noydd at seta okkum inn í tað sum kemur fram í tí frágreiðingina sum breyðgumbi kemur við eg veit ikki eg veit ikki um hatta var gott ella ringt sum sagt eg havi ikki hugsað so øgiliga nógv um tað sum breyðgumbið sigur ella hvussu verður vorðið við tí og eg vænti at mann fer at at hava rættiliga høga respekt fyri breyðgumbonum upp á sama máta sum fyri umboðsmanninum og vit hava eisini staðfest í dag hvussu høga tign og hvussu nógv mann lurtar eftir hvat ið ein umboðsmaður sigur og eg vænti tað verður akkurát á sama hátt við breyðgumbonum og tá ið røðari nevnir teg hvar í breyðgumbogið skal verða so skal bara heilsa seg at tað er vælkomin norðureftir klaksvíkar takk fyri tú skulu gjørt so væl takk fyri harra formaður ja hvar taka vit at síggja tað so ivist eg einki í at tað eru fleiri sum hava boða upp á hvar staðsetring skal verða eg vóni at hon verður har sum hon ger best gagn har sum vit fáa mest burtur úr tí at tað verður so skynsamt sum tað yvirhøvur kann vera hitt hitti tað lokala tað haldi eg vit skulu lata liggja takk fyri takk fyri harra formaður eg má enn einaferð bara umbera røddirnar hjá mær við hesum uppskotinum sum nú er til viðgerðar koma vit eitt fet nærri at gerast ein veruligur fólkaræðisligur staður hetta er spildurnýggj lóggáva sum skal tryggja okkara medborgarum grundleggjandi mannarættindi lógin er sprottin úr sáttmálanum hjá st um rættindi hjá einstaklingum sum bera brek til at nevndur brek sáttmálin endamálið við brek sáttmálanum er at fremja verja og tryggja fólkið sum bera brek øll mannarættindi og grundleggjandi frælsið fullvegis og javnbjóðis og fremja virðingina fyri teirri viðføddu tign løgtingið samtykti brek sáttmálan í tvey túsund og níggju og sáttmálin áleggur okkum at tilnevna eina sjálvstøðu eind hon nevnir eitt brekumbóð ella talsfólk ella annað men tilnevna eina sjálvstøðu eind sum skal virka fyri verja og hava eftirlit við at ásetingarnar í sáttmálanum verða settar í gildi í innlendis lógávi hetta er ikki fyrstu ferð at løgtingið viðger eitt uppskot um brekumbóð tjóðveldiskvinnan nú løgtingsforkvinnan bjørt samuelsen legði í tvey túsund og einogtjúgu eitt uppskot til samtyktar fyri løgtingið um at seta eitt sfólk á brekøkinum fyri at tryggja at eftirlit er við at ásetingarnar í breksáttmálanum verða hilnar uppskotið fall við tí grundgeving at táverandi landsstýriskvinnan í almannamálum

elsibeth mær setir skunnleysdóttir í fólkaflokkinum arbeiddi við at gera eina brekpolitiska virkisætlan her uppi ið eisini at skula seta eitt talsfólk á økinum í desembur í fjør altso fyri knøppum tveimum mánaðum síðani setti fólkafloksmaðurin bárður á lakini núverandi landsstýriskvinnuni í almannamálum siri steenberg einmunniligan fyrispurning um tað sama skiftandi landsstýri hava altso arbeitt við at seta á stovn eitt brekumbog og hava verið sera jalig mín vón er tí at hetta loksins verður veruleiki nú við breiðari undirtøku í løgtinginum sum nevnt í áðni so er tað við lógávi sum hesari at vit nærkast okkum at gerast ein veruligur demokratiskur statur tað er við lógávi sum hesari at vit tryggja øllum okkara medborgarum javnbjóðist rættindi tí er mín vón at fleiri fet verða tikin í næstum at vit koma til at vit í framtíðini fara at hava ein mannarættindastovn í føroyum og trýoghálvfems fyri tretivu árum síðani samtykti st-aðalfundurin so kallaðu paris meginreglurnar hesar lýsa hvussu ein landsfevnandi mannarættindastovnur skal setast á stovn sum skal vera fyrisitingarliga og fíggjarliga óheft av stjørnuni brekumbogið er skipað við íblástri í ásetingunum í paris meginreglunum tað merkir at umboðið hevur heimild í lóg er fyrisitingarliga og fíggjarliga óheft av stjørnuni hevur tryggjað málsræðið í lóggávu og virkar fyri at verja mannarættindi eins og at veita frálærið í mannarættindum í hesum føri avmarkað til brekøkið hóast talan í hesum førinum ikki er um ein nýggjan stovn so má eg fyri mítt viðkomandi siga at eg vóni at hetta er eitt fet á leiðini at vit fara at gera ein veruligan mannarættindastovn okkara grannalond hava hesar stovnar og vónandi verður hann so eisini veruleiki her javnstøða kemur ikki av sær sjálvum vit mugu stríðast hvønn dag fyri henni javnstøðuni og tað hugsi eg at meginfelagið megt er samt við mær í tey hava ótroytturliga stríðst fyri at harralimur skulu hava javnbjósrættindi í føroyum so seint sum í gjárkvøldið sóu vit forkvinnuna í megt sjónvarpsskíggjanum hon setti hesar sera viðkomandi spurningar sum eg við formansins loyvi gjarna vil sitera hvussu hevði tú havt tað um tú ikki hevði rættindi sambært lóð hvussu hevði tú havt tað um tíni børn foreldur ella vinir ikki høvdu rættindi sambært lóð forkvinnan er nógv vísir síðani á at hetta er í mongum førum støðan hjá teimum verða brek tí fegnast hon um at hetta uppskot nú loksins er lagt fyri løgtingið og vit fegnast við henni somu spurningar sum forkvinnan í megt setir kunnu tó eisini setast um aðrar bólkar í okkara samfelag tí vóni eg at hetta bert er næsta av mongum fetum í at skapa veruliga javnstøðu millum allar borgarar í føroyum sum er er ikki lov at gera mismun á kvinnum og monnum á arbeiðsmarknaðinum heldur ikki er lov til at gera mismun á fólki orsakað av breki tey tryggja við lóg og møguligir mismunir kunnu kærast til javnstøðunevndina mítt ynski er at vit tryggja javnstøðu fyri øll í føroyum tí vóni eg at virkisøkið hjá javnstøðunevndini í framtíðini verður víðkað til eisini at kunna viðgera kærir um mismun vegna rásið húðarligt religión ella trúgv politiska áskoðan kynsliga føroying og samleika aldur og nationalan sosialan ella etniskan uppruna umframt sjálvandi mismun vegna kyn og brek sum longu er galdandi takk fyri mi st er teimum forpliktum sum vit hava skrivað undir upp á

eg eri komin til fyri nú

og eg haldi at tað sum lógin leggur upp til er gott tí at vit skulu ansa eftir eftir okkara vit skulu ansa eftir hesum økinum hyggja av tí og tryggja at tað sum vit eiga at liva upp til og hava undirskrivað upp á vit skulu liva upp til at vit gera tað breyðgóðumboðið skal vera óheft av politiskum skipanini sum er neyðugt sjálvandi tað skal vera teyðandi og kunnandi og eg haldi at tað sum tað sum mann kann fáa burtur úr tí í størstan mun og sum vit kanska hava brúk fyri er at

tak til vit um viðurskiftini hjá sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær sær

og við seg í hetta kann vera við til økið um tilvitið eitur

eisini á tí støðinum í tróttakliga í øllum sum mann ger at mann hevur tað í huga at tað eru fólk við ið bera brek fólk við seljum tørvi ið eisini skulu hava atgongd til alt óansæða hvussu smátt ella stórt tað er so haldi eg at nógv er vunnið við hesum her brekumbunum sum vit eftir øllum máta at fáa sum eg vænti eisini øll fær tær bund við eisini gott at tað verður eitt stað at venda sær til at spyrja um ráð at spyrja um vegleiðing og forkunning so er at viðkomandi brekumbu ikki er

øh øh tað tað sum ein kann spyrja um ikki fellur undir arbeiðsøki á breyðgumbunum so hevur mann ikki annaða

víðari skuldi tað verið at kæra ella okkurt annað har hevur megt til dømis gjørt eitt stórt arbeiði á tí økinum men megt hevur eisini ymiskt annað at taka sær av tí haldi eg tað er gott at vit fáa eitt umboð har fólk ið bera brek hava eitt stað at venda sær til so er eg árni skoli var innihúsini her at hvussu hvussu nógv leggja vit í hetta hvat er í hesum hvussu hvussu tryggja vit okum at tað sum tað sum hetta brekumboðið ger verður tikil eftirtekla so hvussu tryggja vit okum at vit politiskaskipanin ella øll taka tað til eftirtekla sum er sagt sjálvandi tað hevur ógjørligt hjá einum sovorðnum brekumboði at verið tann stovnurin sum segði sum sum sum samstundis segði myndugleikar til at seta tey tingini í verk sum sum ikki fungera nógv væl tað er altíð ein politisk avgerð men eg haldi allíkavæl at ein stovnur sum hesin her fer at fáa so mikið stóra altso eigur at fáa so mikið stóra tign og so mikið stóra so mikið stóra slagkraft við tí sum teimum heimhildunum og tí teimum amboðum sum sum hesin stovnurin fær ella eftir her eg haldi ikki at mann vil kalla tær ein stovn men at breka umboðið fær at vit í politiskum skipanum verða noyddir at taka tær eftirtaktar bara tað at mann fær eina frágreiðing bara tað at mann fær at vita bara tað at at umboðið verður ein hoyringspartur og so ið at ger tað at vit í politiskum skipanum eiga at taka tær eftirtaktar so kann mann siga at spyrja seg sjálvan um tað átti at verið neyðugt við einum sovorðnum umboði fyri at vit í politiskum skipanum tóku hesi tingin til eftirtaktar men kanska tað er men eg havi so hóast alt onkrar spurningar um hetta tey hava samansett á sjey fólkum fyri mær virka tað sum at vera nokk so stór nevnd til eini forholdsvís lítlan stovn aðrir líknandi stovnar hava færri fólk í nevndunum men samstundis skilja lýsingur hví tað eru sjey fólk tá mann sær hvør er umboðaður har men kanska landsstýrinan kann svara uppá tað so er eisini spurningurin um mann kundi hugt at at samskipa nú hava vit fleiri líknandi smáar stovnar í føroyum hetta verður ein vit hava brúkarumboð vit hava ráðið fyri ferðslutrygd og vit hava onnur sum eru kunnu sammetast í stødd og hava eftirlit so ella so um mann kundi samskipa eitt øki eitt sindur betur við teimum játtanum sum hesir stovnarnir hava tilsamans kundi mann kanska fingið synergii um ikki annað haldi eg tað eftir og ymiskt annað tað haldi eg kundi verið kanska vinningur og laktari uttan at laktari saman at skipa fyri at teimum hjá annað sótu í sama húsi og høvdu kanska nakrar felags funktiónir tað tykkum við mann mann eigur øll fyri at hyggja at og og eisini fingið ein ein felagsskap ein størri felagsskap hjá teimum at vera í og at arbeiða sum hvør er at vera í tað haldi eg at verið eftir tað haldi eg at átti at vera nakað mann mann hevur skulu hugt at men samanumtikið so haldi eg at tað er gott at tað er neyðugt og tað hevur verið sagt at men nú er mann sum komin her til at tað hevur verið gjørt og haldi eg gott og sum eg skilji orðaskiftin í dag so ferð eftir gjøgnum uttan stórvegis trupulleikar og tað er eisini gott takk fyri okur hava barn umboð okur hava umboðsmann sum nú er ein kvinna sum veruliga vísa á nøkur ting sum okur kunnu gera betur sum samfeløg og tað er tað sum hetta amboðið sum okur nú fara at fáa skal gera tí at sjálvandi hava okur gjørt nógv góð ting men her eru nógv onnur ting sum sum liggja á láni og tað er ein áminning til okkum øll at fáa rætta upp á tey viðurskiftini sum mangla og tað er har og hetta her brekumbogið kann vera eitt øgiliga gott amboð til at minna okkara politikar á politisku skipanina á at her eru

sum skula broytast og gerast okur hava faktiskt verið rætt eina ófør at lurta sjálvt um tað kanska tykist at ganga seint so hava okur tað verið at lurta síðuna at mann hevur verið at mann lurtar tá ið tað verður tá ið tað verður sagt tá ið tað verður onkur finst at manglum sum er í økinum tað er rætt men eg haldi sjálvur at vist vit koma har til og vist vit hetta her umboðaði hetta fólkið ella hesin stovnurin kann vera við til at økið um tilvitið enn meiri søsa vit sleppa frá at at lurta og vera reaktiv at vit við staðin vera proaktiv og og og gera tað uttan at tað er neyðugt at vit lurta eftir teg aftaná so haldi eg tað vera ein øgiliga stórur vinningur og eg vóni at hetta verður at vera viðvirkandi til tað takk fyri teirra formaður takk fyri teirra formaður brekstøðan hjá okkum er lutfalsliga nýggj hóast tað at okkur altíð hava havt fólk sum hava havt brek og okur hava kanska okra høvuðs trupulleiki hevur verið kanska at tú ikki altíð hava tikið ta ábyrgdina og okkum sum okur hava og mann kann siga at søgan ikki altíð talar okkum til sovma og okur hava eisini nógv dømur

um at fólk hava kanska livað undir vána korum og kanska eisini verður sendað á landinum so tað liggur ein stór ábyrgd á okkum at skipa samfelagið soleiðis at øll menniskjur hava somu rættindur so tað sum okkum ger í dag hevur sjálvandi ávirkan á framtíðina og tíbetur er nógv hent kann mann siga til tað betra tey seinnu árini og tað er bara at fegnast um eg fari eisini at takka fyri góðar røður sum hava verið í dag um hetta uppskotið eg haldi at fólk eru sum heild sera positiv og seta relevantar spurningar og solvít nólsoy hann var eisini innihósin hervið eg haldi at tað var hann sandrian stjurhuus sum yrkti tá ið eg sær grøsini standa á ákrinum og ilskast inn á hendan eina sum sær úrvísi út dáin hann er í iva tí hann hevur ymiskan lit eg havi væl loyvi at liva her líka so væl eins og tit og tað er væl tað sum liggur okkum øllum á sinni tá tað er ein stórur dagur í dag og hetta er eitt stórt og týðandi mál sum hevur sum aðalmál at tryggja rættindi hjá fólki sum bera brek øll menniskjur hava virðing og ting og øll menniskjur eiga grundleggjandi rættindur í samfelagnum almennu føroyar hava staðfest hetta við at taka undir við eystursáttmálanum um rættindi hjá fólki sum bera brek longu í níggju og har og krav bundi okkum til at fremja verja og tryggja menniskjarættindi og frælsið hjá fólki sum bera brek hóast okur hava tikið undir við eystursáttmálanum so vit okur at tað er eitt áhaldandi arbeiði at tryggja at hesi rættindi eisini verða førd út í lívi og tað er ofta tá at tað kanska gongur alt for seint og tað kann vísa seg á arbeiðsmarknaðinum tað kann vísa seg í útbúgvingarhøpi tað kann vísa seg í samband við fysiska atkomi eg minnist fyri nøkur árum síðan tá ið tann nógvu útskeldaða sjálv í seytjan tað besta sum var við henni tað var faktiskt tað at tryggja atkomu møguleikar hjá fólki sum bera brek og sjálvt um tað bleiv lýst í seytjan so vit okur staðtvekk tað at vistu hevur til dømis eitt rørslu teir so spurningurin sleppur upp á hendan her røðaraballin so tað er allastaðni staðtvekk forðingar í samfelagnum tí mann kanska ikki hevur heldur havt tikið nóg stóra hond um tað at fáa tað út í lívið og tað er tað sum eisini at tað er eitt brek um ið skal hjálpa okkum við so eftir at tryggja fysiska atkomið tað kann eisini vera atkomað í breiðastu merking og tað sum mann sær rætla nógv í løtuni tað er eisini tað at verðin blívur meir meir talgilt og tað kann vera trupult hjá hjá nógvum eisini at blíva partur av tí so tað eru enn nógv dømur um forðingar sum gera tað trupult hjá fólki sum bera brek at at liva og virka í samfelagnum javnbjós við øllum onnur mann kann siga at æðamálið við hesum uppskotinum er at tryggja øllum menniskjum sum er rættindi í møguleiku í samfelagnum og at sjálvur eftir státtmálinum leggur upp til eisini at har sum tað so er eitt brek at samfelagið onkursvegna komenserar fyri tí við uppskotinum so liva okkur upp til tað er altjóða skyldur sum okkara hava sett okkum fyrri men eisini til tað lokala so tað er akkurát sum tvey ting í einum tað er gott okur hava sterk áhugafeløg og eisini meginfelagið megt sum áhaldandi gera vart við umstøður hjá fólki sum bera brek og tað hevur verið ótrúliga viktig fyri føroyska samfelagið og hevur virkuliga verið við til at flyta okkum langt fram á leið okur hava eisini kæristovn og umboðsmenn og javnstøðulóg og onnur ting sum eisini tryggja okkum okkurt rættindur við brekumboðnum so fáa okur eina rødda træ og eina rødd sum er staðfest í lóggávu og tað er nokk so viktigt og hon er staðfest eisini til at vera óheft og hon skal áhaldandi búgva okkum sum borgarur og sum samfelag og viðvirka til at tryggja fólki sum bera brek at tey eru vard og at hava nøkur rættindur og nakrar møguleikar í samfelagnum á jónum føti við onnur brekumboðið hevur millum annað uppgávu at hava eftirlit við allari innlendis lóggávu og øllum tænastum og at tað er í samsvar við um rættindi hjá fólki sum bera brek umboðið skal eisini veita ráð og vegleiðing til fólk sum bera brek og eisini til myndugleikar og stovnar fyritøkur og fakfeløg og ymisk onnur sum hava tørv á tí og tað skal eisini veita vegleiðing um rættindur og kærimøguleikar og annað tað skal økja um virðingina fyri fólki sum bera brek og tað skal alla tíðina hava sum aðalmál at skapa javn rættindur tað skal vera ein tílurødd í samfelagnum og tí er uppgávan eisini ein talsfólkauppgáva so skal tað eisini vera við til at hoyra fólk og tað skal eisini vera ein hoyringspartur og tað skal vitja stovnar og so víðari so tað liggja øgiliga nógvar og breiðar uppgávur hjá hesum her nýggja brekumboðnum sum eg eri nokk so spent uppá tað er landsstýrisfólkið sum setir brekumboðið og tað er sett fyri fimm ár í senn og tað stendur at mann kann leingja tað við trimum árum afturat so tað blívur átta ár og tað stendur eisini at tað skal vera ein nevnd sett sum skal ráðgeva brekumboðnum brekumboðið er óheft og í lógini er tað eisini sett inn kann mann siga ein trygd ímóti uppsøgn frá millum annað politikarunum at tað skal vera í hvør fall ein meiriluti í nevndini sum kann vísa heilt ítøkiliga á at mann hevur mistrygt sínar uppgávur ella annað tað skal vera ein serlig verja inni og tað er viktigt og tað skal eisini gerast ein ársfrágreiðing brekumboðið setir sjálvt síni fólk í harv nevndin fyri brekkumboðið hevur sjey limur og megt er sjálvandi fastur limur forfólkið er fastur limur og neystforfólkið er so altíð varalimur og restum verða so sett øll eftir tilmæli og tey skulu hava vitan og innlit um økið og mann kann ikki vera sitið á kommununi ella sitið tinginum ella arbeiðandi stjórnaráðið ella annað og tað er fyri at tryggja óheftini og tey sum so ellars sita í nevndini tær umboð fyri loyntakarar og arbeiðsgevarar fyri kommunur almannøki heilsuøki og skúlaøki og har kann mann so sita í fýra árið senn og nevndin veitir so ráð og kunning og íkast til brekkumboðið og skal tryggja at virksemið fevnir um viðkomandi málsøkjur og gilduskoman er so sett til fyrsta januar í fimmogtjúgu og eg havi góðar vónir um at uppskotið verður samtykt í vár so at tú kunnar brúka seinni hálvið sínárunum til at fyrireika báðir hvussu tað skal skipast og eisini hvar tað skal vera okur hava fingið gjørt vart við í fleiri eystunevndum at okur mangla eitt óheft eftirlit á menniskjarættindarøkinum írokna brekøkinum og megt hevur eisini í fleiri førum víst á tørvum á einum óheftum eftirliti við at eystursáttmálum um rætthendis hjá fólki sum bera brek at tað manglar eitt eftirlit við tí

og at tørvurin er á ein talsfólki sum eisini kann ráðgeva og koma á talsfólki sum eisini kann ráðgeva og koma á talsfólki

verða umleið tvær milliónir

og eg haldi at nú málið fer í nevnd so hevði eg nokk so góðar vonur um at tað verður væl lýst har tí tað eru eisini ting sum mann kanska kunna bøtast um tað er væl tí mann hevur eina nevndarviðgerð og eg haldi at tað er eitt felags ynski um at mann ynskir at skapa góð kor og eitt gott samfelag fyri øll vit ikki kannu fáa eina eitt minutt av eygað bara stutt svara upp á onkra av spurningum sum har verið settur eisini og tað er serliga tað er um um nevndina altso onkur hevur víst á at eg haldi hon er for breið og onkur heldur hon er for smøl í uppruna tá mann arbeiddi við uppskotinum tá var hon kanska eitt sindur minni men okur hava faktiskt valt at lurta eftir hoyringunum og hava víðkað eina sindur og tað haldi eg tænur uppskotinum at mann hevur nokk so breiða demokratisku umboðan til at bøtumættir øki at tú sær at

at tú fer kommunurnar og tann partin við tað haldi eg er øgiliga viktigt at at nevndurin er breiður so eg haldi at mann kann próva tað avferð fyrst og rigga tað ikki so kann mann altíð eftirmeta tað

og so haldi eg tað nokk so positivt at øll vilja eiga hetta umboðið altso hvar tað skal vera eg havi ikki nakrar avgjørdar meiningar um tað tað skal liggja har sum tað liggur best akkurát hvar tað er tað er slett ikki nøkur avgjørd tikin um tað men eg haldi at at tað hevði tænti málunum at tað lá saman við onkrum so tað ikki sita púra leiðnaði onkur sum kanska mann kann spara eitt sindur við og og fáa eitt eina eitt eina slag av einum fakligum umhvørvi so tað verður eisini ein uppgáva at fara at hyggja eftir tí og hetta er við at samskipa teir ymisku smáu stovnarnar og kanska fáa lagt nøkur ting saman til fyrimunus fyri alt tað haldi eg altíð at okkurt skulu hyggja eftir tí at eg haldi at royndirnar við at seta eitt einstakt umboð á stovn sum situr einsamalt onkrastaðni hava ikki verið for góðar so okkurt noyðast eisini hugsa um tað takk fyri ja takk fyri frú forkvinna fyrst og fremst fari eg at takka landsstýriskvinnuni at hon er kom niðan við smálinum tað er gott og tað er stórt og tað kostar eisini her skulu pengar setast av til hett her og tá mann situr heruturáðni so veit mann tað ikki bara bara so tað er gott at hon hevur fingið játtan til hetta økið tí at tá mann skal hava málið ígjøgnum so mann má eisini hava pengar og tað er hon klárað so tað skal hann takka fyri og sum lilja veiði eisini nevndi at tað er við at tað hevur verið gjøgnum fleiri landsstýrisfólk har út í ráðnum og nú er tað loksis blívið til veruleika so tað er tað skal hann hevði hera klapp fyri og tað og eg vænti eisini at tað verður stór respekt rundan um breyðgumboðið og tá ið nú landsstýriskvinnan sjálv leggur upp til hvar tað skal standa so ella breyðgumboðið skal verðast kann eg heilsa siga at vit norðuøkini standa við opnum ørmunum vit hava alt at bjóða takk fyri takk fyri frá forkvinna ja eg haldi tað er positivt at at fólk kenna onnurðarskap koma at siga og ynskja at hetta verður fram tað er tað er bara gott eg eri heldur ikki stúrin um tað at tað bleiv nevnt eisini at tað kanska var veikt orða at mann kanska ynskti sterkari heimildur eri eg ikki ordiliga stúrin um tað eg haldi at tey umboð sum mugu hava og sum eisini eru ásett í lóggávu tað er respekt um tað men eg haldi at eisini tað er rætt sum tað bleiv sagt at tað kundi styrkt um arbeiðið at mann til dømis hevði tað frágreiðingina sum eina árliga viðgerð her inni tað haldi eg vera illa gott tað ger okur frágreiðingina hjá ombudsmanninum millum annað hjá landsgrannskoðan í øðrum tað haldi eg fínt tað kundi okur saktans gjørt so at ja eg havi nokk skál vónir um hetta fer at vera gott og til fíggjarovna komandi so máta sjálvandi hava tað játtan sum krevst takk fyri síðani er tað liljan weihe gjørt so væl ja takk fyri frú forkvinna eg fegnist um hetta her uppskotið sum landsstýriskvinnan hevur lagt fram eins og øll onnur haldi eg í salinum eg eri eisini glað fyri at landsstýriskvinnan sigur at hetta er kanska bara eitt fet á leiðini til at stovnseta eina veruliga manna rættindan eind í føroyum mín spurningur til landsstýriskvinna er hvørt hon hevur ætlanir um at víðka um javnstøðulógina og eisini um virkisøkið hjá javnstøðunevndini og tað eisini fevnir um aðrar minnilutar sum mismunur ikki kann gerast vegna húðarlig drásið trygg religión kynsdeyðan samleika og sannføring og so framvegis takk fyri takk fyri frú forkvinna og takk til liljan weihe ja ein menniskjarættindarend tað hevur verið faktiskt eitt lítið sindur ikki at diskutera eitt sindur í tingini eisini nei í landsstýrinum eisini í sambandi við hetta uppskotið kom og tað er so eitt arbeiði sum nokk liggur hjá bjarnar kárasum men tað bakki eg fult upp vissu tað kemur javnstøðulógina eg eri ikki farin at hyggja eftir at eftirmeta og eg haldi at túkur eru enn í tí støðu at túkur hava brúk fyri hennara eg veit ikki mann kann siga at eg gavt sær ein gaml dags javnstøðulóg eisini millum kynini men tað plýgur ikki at mann ikki eisini hevur brúk fyri nøkrum sum tekur høvd fyri javnreftindum og og ikki minst tí tí lógini sum øll onnur lógina hava um at tryggja eg veit ikki hvussu akkurát hon hevur hvørjum so at hon tryggjar eisini nógv av tí við javnreftindum so tað er kanska eitt boð til til landsstýriskonuna ið heita arbeiðsmarknarmál at arbeiða við tað haldi eg at tað er eitt gott mál takk tá tá tú sigur nær tað annika olsen gjørt svøvn takk fyri so fórt skulu vit nei eg skal eisini takka landsstýriskonuni fyri at hava borið hetta væl og uppskot á mál hetta er eitt fantastiskt uppskot landsstýriskonuna var eisini inni á eitt her við atkomuviðurskifti sum sannstíluligt verða eitt mál sum breyðgumboy kemur at taka sær av og hava eitt neyvt eftirlit við kunngerð er lýst og tá tað kemur til atkomuviðurskiftini so tað soleiðis at tað er bara í mun til nýggjar bygningar og til størri umvælingar tað eru framvegis øll okkum gamlir bygningar runt um kring í føroyum og eisini almennu stovnar har ið fólk sum sita í rundstovuni trupulleikar við við við gongd og annað ikki hava tað somu atgongdina so tí kundi eg hugsað mær at vita um tað verður arbeitt við einari breyðkolitiskari virkisætlan so at mann kanska stigvíst kann náa á mál við øllum teimum tingunum um tað er atkomað ella tað er onnur onnur viðurskifti sum mangla at verða arbeitt við eitt skoti í tingi so tað er ikki verið arbeitt við ein breyðkolitiskari virkisætlan beint nú tað er verið meira tað at tað er ikki so vælmannaði sum mann roynt at at fáa hetta atkoma í breiðastu merking er ótrúliga týdningarmikjól og tann kunngerður sum er lýst sum skal tryggja tað hon sjálvandi tað eru nógvir gamlir bygningar har mann ikki altíð livir upp til tað men eg haldi státvekk eisini at mann sær nýggjar bygningar sum ikki liva upp til tað at sára har hugsaði eg eisini tað fysisku atkomuna eg tongi eisini upp á nógv av tí talgilda at hví hví kann mann ikki til dømisløgja og próva tikist upp í landsstýrin í hopi tað kemur men til dømis tað at øll ráðini hava heimasíður har har tað kann blíva lisið upp við so ikki sær so gott til dømis at so øll tey tingini mugu eisini koma og hjá øllum kommunum at so allir almennu stovnar øll onnur eiga at hava atkomið tá ið tað kemur til til at at at at at at allir borgar hava atgongd til upplýsing vælsum til til fysiska atkomu so har haldi eg faktiskt er eitt eitt ein risa uppgáva faktiskt at loysa tí at tað verða staddur bygdir bygningar í dag sum eru truplir at at koma runt í tíverri súsanna bertoltin ger so væl takk fyri frá forkvinna onkur av frásøgufólkunum framsøgufólkunum nevndu at tær her við at tey hildu at kanska orðingarnir vóru í so bleytar at tað ikki fór at vera tann tygd og og virðing fyri teimum avgerðum sum ella ummælum sum breyðgum býum fer at koma men tú tú hevur longu verið inn ella landsstýriskvinnan hevur longu verið inni á tí at tú væntar at tað verður ikki nakar trupulleiki kanst tú líka endurtaka tað einaferð landsstýriskvinnan eitur ongantíð tú at løgtingið sigur eg steinbergersøga takk fyri frá forkvinna og takk til súsanna bertoltin ja eg haldi at tað kann gott vera at orð tað kann eisini gott vera at onkur av orðingarnir skulu strammast upp er ikki meira avgjørd enn so men eg haldi tað at virðingjum fyrr og mann sum hevur verið fyri teimum umboð sum okur hava hevur víst at mann hevur virkliga virðing fyri tí og mann tekur tað til eftektar sum verður sagt og tann ábyrgdin liggur á okkum øllum so tað er ikki soleiðis at tað verður tað kann mann siga fólkið sum verður sett sum brekumbud sum einsamalt skal røkja ta uppgávuna tey fara at koma við nøkrum tilmælum og tað kemur á líki okkum øllum báðir sum einstaklingar sum land og kommunur og stovnar og annað at rætta inn eftir tí og at vísa tí hægstu virðing so eg vil siga tað at tað er faktiskt okra ábyrgd eisini at tað fær eydnast og tað ivist ikki hví okur fara at liva upp til tí okur gera tað her tí okur ynskja tað at okur vera eitt betri samfelag fyri øll at liva í takk fyri í desemburmánað og og tá var lovað tað at tað vóru á gáttini tað er eisini eitt øki sum eg havi spurt um nakrar ferðirnar hetta árið hava sitið á tingi innan fyri brekøkið og ella serøkið og tað fegnast hon at at hetta nú kemur eitt umboð og tey sá at megt hevði gjørt eitt lítið video har tey tosa um at tað rætta heiti eg kanska eitt brek rættin tað umboð og og annars eg haldi at tað er eitt eitt stórt og gott signal eisini at senda sum sum samfelag at vit vísa at vit taka hesi hesi menniskju í álvara so takk fyri hetta uppskotin sigur stevberg gjørt so væl takk fyri fólkina og takk til báðarlækini ja eg haldi tað er so tað er so gott at uppliva tað at tað er stórur áhugi millum tingfólk at bøta um korini hjá fólki sum hava brekt og mann hevur góða viðgerðir av tí og tíbetur hevur mann eisini øgiliga ofta fulla semjur í trivnaðarnevndini og tað er gott og hetta er ein nýggj lóg og vist tað er soleiðis at nevndin heldur tað at tað tænur uppskotinum betri at heitið var brekur rættindarumboð heldur enn brekumboð havi eg einki problematíð at so okkurt at gera tað sum vit siga sum er best og vist tað er tað sum er best so er tað tað sum er best takk fyri ja takk so eru tað ikki fleiri sum hava biðið um orðið til hesa viðgerðina og tingmál áttaoghálvtrýss uppskotuløkslóg um brekumboð verður nú beint í trivnaðarnevndina vit fara víðari á dags í dagsins skrá og eru komin til triðja punkt av skránni sum er fjórða punkt av skránni sum er fyrsta viðgerð av tingmáli nummar níggjuoghálvtrýss tjúguogtrýogtjúgu

og hetta snýr seg um heimildastovna almannagagn í bústaðarfeløg

fyri alt ov nógv fólk

bústaðarmarknaðurin er langt frá annaðu fjølbroyttur og fyri nógv er tað givið høvdið sum eisini er til at betala tíverri framvegis ein fjaður dreymur eitt fast og trygt heim er ein beinleiðis fortreyt fyri at menniskju støðast at fleiri koma til og at alt samfelagið kann mennast enn meira tað er framhaldandi stórur tørvur á at útviga fleiri bústaðar í føroyum og tað at fólk einki hava búgvað í er einans størstu avbjóðingunum í samfelagnum í dag sjálvt um talið av leiðibúðum hjá bústøðum er vaksandi og sjálvt um fleiri leiðu og eigaraíbúðu verða bygdar av øðrum so er eftirspurningurin framvegis væl hægri enn útboðið

tað er sostatt framvegis ein bústaðarpolitisk av

jún

fleiri síggja eina meining í at leiga heldur enn at eiga og fleiri hava ongan livandi møguleika at keypa sær ein bústað tá tey fáa ikki fígging hvørki til at byggja ella til at keypa egnan bústað tað vísir seg at tað serliga er útjiðaranum at ein trupulleiki er at fáa fígging til egnan bústað tað eisini vert at nevna at bústaðarbyrðan sum er parturin av tøkuinntøkuni sum eitt húsarhald brúkar at rinda húsalán sambært landsbankan í tjúgu tveyogtjúgu varð mett at vera trýogfjøruti prosent í havn og sjeyogtjúgu prosent í miðal fyri alt landið so eisini høvuðsstaðnir brúk fyri fjølbroyttari bústaðarmarknaði og nýggjastu tølini um minkandi fólkavøkstur eru sjónfyri søgn tíverri vísa hesi at føroyingar serliga ung fólk velja føroyar frá endamálið við lógaruppskotinum er yvirskipað

at betri um møguleikarnar hjá húsalandsgrunnum framhaldan tey at útvega fleiri leiðibústaðir kring landið

felag ið hevur til endamáls sæð út

við at eiga og umsita leiðaíbúðir í viðkomandi kommunum til fígging av bústaðarverkætlan sum eitt slíkt bústaðarfelag stendur fyri letur kommunan felagnum innskot svarandi til ikki minni enn tíggju prosent og ikki meira enn tjúgu prosent av útviðjanarkostnaðinum hetta innskot kann latast sum peningur ella sum realkapitalur til dømis byggilendi og byggibúning restin av fíggingini er fingið til vegar við innskoti frá húsalandsgrunninum sum ikki má vera minni enn innskoti frá kommununi og við láni sum hevur trygd í ognunum hjá felagnum so er tað viðtøkur almannagagnlig bústaðarfelag skulu hava viðtøkur við ásetingum sum skulu góðkennast av landsstýrisfólkinum hesar her ásetingarnar tær snúgva seg um grannskoðan um nevndustýrið og um áseting av húsaleiðu millum annað og so verður tað húsalandsgrunnur sum tekur avgerðir um møguliga luttøku í verkætlaninum við støði í eini fíggjarligari meting av haldføroyum

og einum eftirspurningi í teimum viðkomandi kommununum kommunufelagið fór í teirra heimskapinum og einum eftirspurningi í teimum viðkomandi kommununum

bústaðarfelagið og alt hetta skal kommunan hava aftur um fyrr

felagið verður avtikið kommunan skal so hava upprunaligu innskotupphædnað umframt tann partin at samlaði og realiseraði virðunum í felagnum aftur sum svarar til tann partin sum kommunan hevur latið í innskotið við hesum bústaðarpolitiska amboði er viðkomin eitt stórt stig rætta vegin og nú býði ótolin eftir at kommunurnar fáa heimild tað gjald fyri tænastur til húsaeigarar sum ikki búgva í kommununum umframt heimild til at áseta bústaðarskildu til nýggj byggjarí og hetta eru so heimildir sum eru á veg í tingi havi eg skilt eg fari eisini at vísa til tvey av teimum fýra tilmælunum sum búskaparráðið hevur hevur í seinastu temafrágreiðingini um fíggjapolitisk taldføri ein av hesum tilmælum er at vit skulu

um fráflyting og eg og eg um fráflyting og eg og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fráflyting og eg um fr

hetta tilmælið er óneyðugan forsymplað

og orð á ein óheppnan hátt tí at orð sum ætir at rationalisera og at effektivisera fáa meg at hugsa um alt annað enn um menniskju sum hava tørv á vælferðartænastum eftir eitt langt lív eisini er eitt sum undrar meg tí tað at umrøðan á okkara langa livialdri er so negativ hví verður tað umrøtt so negativt at vit eru so heppin at sleppa at liva fleiri ár longri enn okkara formøður og okkara forfedrar tað skilji eg als ikki men tá tað er sagt so mugu vit í nógv størri mun enn higartil byggja eldrabústaðir sum eru góðar og trygga loysnir fyri eldri og ikki hava tørv á at flyta á røktarheim men sum kortini ikki

ynskja ella kunnu búgva í teirra upprunaligu húsum sum ofta ofta eru stór húsini í føroyum eru hava generelt verið stór og við hesum møguleikanum hjá kommununum at skipa almannagagnlig bústaðarfeløg verður tað heilt vist ómakaleysari at byggja eldrabústaðar sum heildar hetta eitt sera gott uppskot sum nógv hava bíðað leingi eftir ein bústaður eitt heim skal ikki vera ein handilsvøra tí so detta alt ov nógv henni ikki av í svinginum uttan nakran livandi møguleika at fáa líkenda tak yvirhøvdið og hesum kunnu vit ikki liva við uppskotið fer at koma í rættarnevndina og tað verður áhugavert og spennandi at viðgera

Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn

eg skal lesa upp her álitið í løgtingsmál nummar áttaoghálvtrýss uppskot til løgtingslóg um brekumbuðið her er landsstýriskvinnan í almandi mentamálum sigur steðnbrek sum er lagt málið fram tann átjanda januar og eftir fyrstu viðgerð trýogtjúgunda januar er tað beint í túnarnevndini nevndin hevur viðgjørt málið á fundi fimtanda og tveyogtjúgunda februar undir viðgerðini hevur av málinum hevur nevndin á fund við megt kommunufelagi løgtingsins umboðsman føroya kæristovn og blindalærarafelagi og landsstýriskvinna í almanna og mentamálum sigur steðnbrek her er ein samd nevnd sum hevur hesar viðmerkingar brekumbuðið skal hava eftirlit við at innlendis tænastur og tilboð eru í samsvari við st-sáttmálanum um rættindi hjá einstaklingum ið bera brek umboðið skal veita ráð og vegleiðing til fólk ið bera brek um teirra rættindi kærumøguleikar og klæðumøguleikar eisini skal breka umboðið veita ráð og vegleiðing til almennar myndugleikar almennar og privatar stovnar og fyritøkur fakfeløg og áhugafeløg um spurningar viðvíkjandi rættindum og klæðumøguleikunum hjá fólki í berabrekum eisini skal veitast kunning og frálæra við tí endamáli at ala fram virðing fyri rættindunum hjá fólki í berabrekum brekumbuðið skal gera frágreiðingar og kanningar um viðurskiftið hjá fólki í berabrekum brekumbuðið verður eitt talsfólk fyri fólkum berabrek og skal gera rødd teirra týðiligari í almenna rúminum og birta kjak viðkomandi spurningar sum viðvíkja rættindunum hjá fólki í berabrekum brekumbuðið er óheft í virki sínum og kann frítt úttala seg um viðurskiftið innan tess virkisøki men kann bert úttala seg um yvirskiparviðurskiftir og tað vil so siga skal ikki úttala seg um viðurskiftið hjá einstaklingum brekumbuðið kann bert úttala seg og kann ikki taka avgerðir smáar stovnar í føroyum størri eindir vildu bæði fíggjarliga og fakliga verið ein fyrimun trivnaðarnevndin tekur undir við landsstýrinum at brekumbuðið ikki verður ein sjálvstøðug fyrisitingarlig eind men verður lagt saman við øðrum við hesum viðmerkingum tekur trivnaðarnevndin undir við málinum og mælir ein samdnevnd løgtinginum til at samtykkja tað

ja takk tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið og tað merkir so at løgtingsmál áttaoghálvtrýss á uppskotløgslu um brek umboð at vit fara at avkvøða í málinum fara líka at minna tingfløkk um at sløkkja teir á teldur og telplærir og telefonir okkum vit eru liðug at avkvøða tað eru átju atkvøðir fyri uppskotinum tað er eingin atkvøða ímóti og eingin atkvøður blonk og tað merkir at løgtingsmál áttaoghálvtrýss uppskotløgslóg um brekumbog er samtykk til hesa viðgerð og fer soleiðis víðari til eina triðju viðgerð vit fara so undir dagsins fyrstu viðgerðir og vit byrja við tingmál nummar fimmoghálvfjerðs sum er uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um viðbót til ávísar pensjonistar við fleiri og tað snýr so markið fyri inntøku ið verður skattað eftir kapitalvennings skattalógini verður hækkað og annað hvør biður um orðið

vit eru lið at atkvøða tað eru tjúgu sum hava greitt atkvøðu alla tjúgu atkvøðurnar eru fyri uppskotinum eingin er móti og eingin er blong og tað merkir at uppskotið til løgtingslógum brek umboð sum er løgtingsmál nummar áttaoghálvtrýss tað er endaliga samtykt og avgreitt frá løgtinginum vit fara nú til aðruviðgerð av løgtingsmáli nummar sjeyoghálvtrýss sum er uppskotið løgsløgum broytingi í løgsløgum kappingum hetta málið snýr seg um eftirlit við prísi við marknaðargreining og nágreining av prosessparti hvør ber um orðið er har joensen formaður í vinnunevndini fær orðið