LM-049/2023

sum sagt hann sjákkup thomsen gjørt sær væl takk fyri teg frí fólkuna okur uppgera at viðgera eitt uppskot um broyting við løgtingslóg um almannapensjónur og annað broyting við legging av pensjónum hetta er eitt uppskot frá sambandsflokkinum helst um ein mót svar til uppskot frá samgonguni um hekking av markinum sum eisini liggur í trøunarnevndini tað eru akkurát átta mánaðir síðan sambandsflokkurin kom við júst sama uppskot einans munurin er at hetta uppskotið skal koma í gildi fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu meðan hitt skuldi koma í gildi beinanvegin tað var kunngjørt og eg segði við viðgerðina av samum uppskoti seinasta við til viðgerðar og eg haldi at eg kann endtaka tað nú at hetta málið helst er eina ímynda av teimum avbjóðingunum og kunnu hava við at vita hvat er rætt niður ella hvat er rætt og niður tað er rætt tí fleiri av teimum ið nú koma júst uppskotinum eru tey somu sum fyri gott tveimum árum síðan m men frí fólkum sjálvandi ynskir okur øll okkara pensjonistum væl og vilja at teirra gerandisdagar skal vera fíggjarliga lættari men nú kunnu vit eisini at pensjonistarnir eru júst líka ymiskir sum restina av okkum tað eru pensjonistar ið eru fíggjarliga betri fyri enn aðrir líka sum tað eru pensjonistar ið eru kropsliga betri fyri enn aðrir av teimum umleið níggju túsund pensjonistunum í føroyum eru umleið tvey túsund í fátækraváða tá eru størstan mun talanum stakar pensjonistar ið bara hava almennu pensjónina at liva av men nú viðgjøgnum eitt uppskot um mótrokning av pensjónum hjá teimum pensjonistum sum hava inntøku við síðurnar av pensjónini um vit hyggja viðmerkingum til uppskotið so er ein talvi har ið vísir hvussu nógv ein stakur pensjonistur hevur eftir til sín sjálvan um hann vinnur tvey hundrað og hálvtrýss túsund krónur um árið og sambært talvuni sum er gangið útráði røtt so hevur ein stakur pensjonistur við tvey hundrað og hálvtrý í inntøkugrundarlagið trýogtjúgu túsund fýra hundrað og sjeyogfýrs krónur eftir um mánaðin uttan at eg havi roknað tað nóg greiniliga haldi eg meg vita at tað skal ein ikki pensjonistur hann skal vinna fimm hundrað túsund krónur um árið fyri at hava líka nógvar pengar eftir um mánaðin eftir hesum uppskotinum kemur ein pensjonistur við tvey hundrað og hálvtrýss túsund í inntøkugrundarlagið at hava seksogtjúgu túsund níggju hundrað og tríggjar krónur eftir sín sjálvs og hann skal til fyri at ein ikki pensjonistur hevur líka nógv eftir um tað tað veit eg ikki men tað er rættiliga nógv tað er eisini eitt týdningarmikið kjak tí tað er ein avbjóðing av nógvum økjum heilt at strika markið okur viðgera í løtuni fleiri uppskottingunum sum á ymiskan hátt skulu hjálpa føroyingum og tí betri er onkur uppskot sum kunnu hjálpa hesum verri stadddu pensjonistunum eisini men okur eiga at brúka enn meiri orku hjálpa hesum pensjonistum sum dømis ikki hava møguleika at arbeiða ella ikki vilja arbeiða tí tað er eisini teirra rættir sambært teirra sosialu avtalu hetta samfelagið er bygt omaná nú stendur einki um veruliga fígging av hesum uppskotinum har eru bara nógrar rættiliga nógrar rættiliga styggir og hypotetiskir fuglar á takinum men um uppskotistillar høvdu havt fíggingina við kundu tú heilt skjótt gjørt semju um at brúkt hesi pengarnar til at hekka viðbótina til pensjonistar og so samtykt uppskotið hjá samgongdini um at hekka markið ella hekka inntøkumarkið men hetta er tøkiliga uppskotið ikki nøkrum at siga so hava okur eisini eitt uppskot frá samgongdini liggjandi í trøunarnevndini har markið fyri nær mótrokningin byrjar verður hekkað úr fimmogfjøruti túsund upp í einogtrýss túsund og níggju hundrað gaman nýðist nøkur ógvuslig hekking og tað er væl møguligt at tað kundi verið nakað hekka nakað væl hægri allíkavæl er alt í alt ein hekking ið fer at muna fyri fleiri og fer helst at gera rættiliga stóran mun tá mótrokningin fer at verða uppgjørd mánaliga eisini okur hava eisini eina aðra skipan har komandi pensjonistar kunnu útseta pensjonina og eftir fyrri hekka pensjonin við seks prosentum um árið fyri teir pensjonistarnir fer hetta uppskotið helst ikki at gera stóran mun burtur sær frá at eingin fer at útseta pensjonina men heldur vil hava fullan ágóðan av hesum uppskotinum tí verður markið strikað verður eingin orsøk at útseta pensjonina tí mann fer báðir løn og pensjón frí forkvinna ein av grundgevingunum fyri hesum uppskotinum er at tað eggjar pensjonisturnar at arbeiða meir og tað er helst eitt gott hugskot í løtuni meðan arbeiðsloysið er søguliga lágt og kunnu at so seta okum sjálvum spurningum hvat fer at henda tá arbeiðsloysið fer at vaksa og hvørja ávirkan eitt slíkt uppskot kemur at hava við stýrliga arbeiðsloysið men tað verður uttan iva kemg til ta tí eitt annað ivamál eg havi er um okur veruliga kunnu at vænta at allir pensjonistarnir fara at arbeiða so nógv meira sum hetta uppskotið leggur upp til tað var verið nøkur hoyringssvar til hetta sama uppskotið og tað hjá samgonguni sum siga at arbeiðsútbogið fer at vaksa men hagtølini frá almannaráðnum um arbeiðsútbogið eftir at seinasta samgonga minkaði mótrokningina úr trýss prosentum haldi tað var til tjúgu prosent siga at arbeiðsútbogið faktiskt minkaði tølini vóru øgiliga lág so tað er væl møguligt at tey ikki eru umboðandi men faktisktu tølini siga hóast alt at arbeiðsútbogið minkaði tá mótrokningin varð varð broytt seinast hvørjar orsøkina vóru til tað veit eg ikki men tað kann vera trupult at spáa um atburðin hjá fólki nú stendur í hesum uppskotinum at henda broytingin fer at kosta landinum hesar fýrs milliónirnar og tað er rættiliga nógvur pengar lat tað so fara at útgávuni á sama uppskoti í marsmannaði stóð at útreiðslan fór at vera hundrað milliónir at uppstøkustillararnir ímynda sær at sjey hundrað og hálvtrýss pensjonistar fara at arbeiða so nógv meira at teir fara úr fimmogfjøruti túsundum ári heilt upp í tvey hundrað túsundum og skattinntøkan harvið verður fjøruti milliónir hægri tað haldi eg er nakað bjartskygt men til seinastu forkvinna eg segði eisini viðgerðina í hesum uppskotinum í marsmanna at um onkur heldur brúkti pengarnar til at hekka pensjonurnar so kundu allir pensjonistar fingið út við túsund krónur um mánaðin og upphaldi betri sum eg eisini nevndi í áðni um mann kundi brúkt pengarnar til at hekka viðbótina so høvdu tey ið høvdu mest brúk fyri tí fingið eina enn stýri høkking enn tær túsundkrónur áðni

takk fyri ja takk fyri og her eru nakað við

tíðin er farin

ja og so er tú røðari gjørt frá tær takk fyri tað vóru nokk so nógvir spurningar henni so eg veit ikki um eg klári at svara upp á alt men eg kann hvussu eg byrja við fíggingini har stendur ikki nøkur ítøkilig fígging har stendur at um so og so nógv fara at arbeiða haldavar sjey hundrað og hálvtrýss fólk fóru at arbeiða so at inntøkan fór frá fimmogtúsund upp á tvey hundrað túsund og so fekk mann so og so nógvar tíktans milliónir inn og tað haldi eg er reyðiliga bjartskykt og tað standi eg fast við enn og til mann kann so kanska vera ónøgdur við við hvussu tað verður fíggja men men tað verður staddur við fíggja so minnist eg ikki heilt hvat annað hevði trægt mann niclasur spurning um

men ja takk skulu vit siga hatta var tað so er tað næsti at røða nei orðið

einbarn tænasta takk fyri fólkømið ja takk fyri

og so er tað røðarin gjørt væl ja takk fyri eg haldi at tað er betur at landsstýriskvinnan svarar tá ið tí spurningin er tann ið skipanin kemur verður sett verk og hon er her so eg kann ikki útvonga svar uppá tað annars so er hon í skoli sjálvur í trúnaðarnevndini og okur hava fingið nógv hoyringssvar tí at tað er faktiskt triðja málið um um hekkan av markinum og har hava verið øgiliga øgiliga nógvar meiningar um um hvat hendi við um fólk fara til arbeiðis til ikki og og eitt tað seinasta var at tað er íliga ivasamt um fólk fara at arbeiða nakað meir nú tí at tá ið tey koma upp um markið upp á fimmogtjúgu túsund vissu tað er tað sum stúðgar fólki í dag so fara tey ikki arbeiða nógv meir enn tá líka væl tí at nøkur av teimum verða rakt av av brennistutningina vissu tey koma upp um at eg minnist ikki akkurát hvat talið er at tey koma upp har so so verða tey trýstistuna av te so missa tey meiri pengar tey tjena so so har eru fleiri avbjóðingar men tað fær tróðandi aftur at taka upp í nevndini undir viðgerðina

eg havi hesa málinum takk fyri teimum ja takk fyri og tann næsti at røða er jóhan dahl

ger so væl ja tað fyri frá fólkum ja hetta er so eitt uppskot frá sambandsflokkinum sum hevur verið frammi fyrr tí at okkum meinar tað at hetta er eitt gott mál okkum meinar hetta er eitt gott uppskot og okkum meinar tað at í tí stúrinum mann er í har mann hevur eina rúgvu av miðaldrandi fólki sum hóast tú hava nátt pensjónsaldur eiga at fáa ein møguleika til at kunna arbeiða uttan at hava forðingar fyri at kunna arbeiða og tá sum bæði okur í sítt samgongu og samgongu áðrenn okkum vóru við til at geva teimum við at hava eina mótlending inni sum tó blæðir vórðu reglerað og er allar reglerað aftur nú frá sitandi samgongu við einum hægri tali okur haldast tað ikki tað at tað hægri talið er nøktandi men meinar tað at mann eigur at gera eins og mann dømir seg gjørt til danmark at mann skal avtaka mótlendingina og lata pensjonistarnar fáa loyvi til at arbeiða og so kunnu teir pensjonistarnar sum hava hug til at velja sína pensjón gera tað men annars kunnu teir fáa sína pensjón við at teir vilja hava sína pensjón hvønn tá ið tær eru sjeyogtrýss tá ið mann so tosar mann teg við haldføri eg skilji ikki ordiliga hasa diskussión um haldføri tí at ið sær pensjonistur ikki arbeiðir ja so fer hann sína pensjón og hann fer kanska ikki nokk til sínum dagliga situr hann so tungt í tí fer hann at arbeiða so fer hann eina inntøku hann betalir skatt á sínum inntøku við øðrum orðum landið missir ongar pengar eg trýstir ikki hvar ið í fariðis fólkinum so tosar um at mann skal vera trupulleiki fyri samfelagi við haldføri ja kanska uppá stuttsøku kann tað blíva ein trupulleiki summar tíðir inntil mann hevur fingið uppbyggjandi pensjón sum okur er júri ferð við sum er sum er høg nokk til at fápna livavnið og hava livað gottavndar tá ið pensjoneraði men eg tiku tí at tey orka og hava viljan tey munnu at fáa lov til at steppa arbeiða men problemið eitur øvundsjúka tá ið tey allarflestu eru øvundsjúkan uppá tað at tað er nøkur sum pustar tey at gera nógv meira enn onnur tað er ring sjúkafólk hon er øgiliga ring og hon er øgiliga nógv myndað uppá jarðnámanna og til dømis og teir hava so øgiliga ilt av at fólk vilja tjena nógv altso tey munnu ikki gera nógv so tú gera nógv til tað srappast avgjóðin tann øðrum og tað síggja okur eisini í hesum eru uppskot sum er komin at bóðra fyri teimum í samband við spælingar og annað tað er jú ein ein ein ágangur av tí aðru verð á júst pensjonistarnir sum verða sagdar av tær sum tey fáa hjálp men fáa onga hjálp tey fáa heldur eina rokning okur vilja tað øvuta okur vilja hava tað at hesi fólkini sum eru til og hava verið stórkar sum samfelagi okur hava vilja at vera stórkar sum samfelagi so leingi sum tey hava orkan at vilja til at arbeiða at tey fáa loyvi til at arbei ferðiliga ikki tað at tað skal vera eina so stóra avbjóðing at mann letur hesi her fólkini sum hava hug til at koma til arbeiðspartarin mann kann vera ósamdur um mongdina av at talið á pensjonistum okur hava sostatt fingið nøkur tøl frá almannamálaráðnum ella almannamálaráðnum sum siga tað at seinasta góðingin í tøluni tað vóru seks hundrað og sjeyogtjørðir hjá fólkarpensjonistarnum at missa hann ikki tykkum við og tá mann ger tabellarnar upp at hann er í seks hundrað og orsaka tvey hundrað og tólv pensjonistar eg haldi at tað er meira nú millum persónar í aldrinum frá sjeyogtrýss til átta túsund ár sum hava fingið útsøgn á pensjón tað er so ein góð ting tá vil eg kanska sleppa at arbeiða longri og fáa meira pensjón tá lá so fara upp á pensjón og tað verður eisini sagt at fólkarpensjonistarnar við inntøku altso aðrar arbeiðsinntøku faktiskt eru heilt uppi á áttaogtjúgu hundrað og tveyogtjúgu persón eg vil ikki siga tykkum um tað talið er heilt reytt tað veit eg ikki men tað er tað sum í hvussu seg framgongur í teimum tølum sum okur hava fingið frá almanna verkinum ella almanna malaráðnum og hava eisini sagt tað at fólkarpensjonistar og teir skiftu upp á økið eisini tí millum sjeyogtretivu ár eru tað sjey hundrað og fýraogtjúgu sum hava eru í arbeiði deilvís ogtjúguogtrýss og tveyoghálvfjerðs eru tað túsund og áttaoghálvfjerðs og millum triðoghálvfjerðs og fimmoghálvfjerðs eru tað fýra níggjuogtjúgu og frá seksogfjerðs og upp eru tað fimm hundrað og einoghálvfems altso áttaogtjúgu og tveyogtjúgu persónar tað er nógv tá hesa undanfarna røðari heldur tað at tað er øgiliga nógv at meta um tað at tað eru sjey hundrað og hálvtrýss persónar sum fara at arbeiða so skilji eg ikki øgiliga tað t tað skilji eg ikki tá mann tosar um fíggjingina av tí so er tað sjónandi logikkur í tí at ein persónur sum arbeiðir tær av skatt og ein persónur sum tjenar meira enn eina pensjón hann brúkar sjónandi eisini meira til onnur ting so at tað at mann kann náa at fáa at fíggja tann partur sum eitur fýrs meðan í krónum sum tær vóru mett at hetta er sum at kosta kann mann lendur tað síðsta trøðan sum hevur verið fingir í sínari tíð tað var tað at mann metti ímillum fimmoghálvfjerðs hundrað milliónir nú nevndi eg hundrað og hálvtrýss hundrað milliónir eg kann ikki siga um tað er tað rætta ella kansso fimmoghálvfjerðs er tað rætta men hann siga at tað er fýrs milliónir so átti mann hvussu siga tað tryggja tað at at tað við skatti og avgjøldum øðrum koma sirkasta fýrs milliónir krónur inn átí kassan at tað siga at at tað kostar ik og at gjørt at um ein pensjonistur hevur eina árliga arbeiðsinngapar trýst hundrað og trýss krónur til felagin av nýggju skipanini úr goldi er trý túsund og fýra hundrað krónur gott til tann meira um mánaðin í mun til tað uppskifta sum annars er eftirverandi skipið galdandi skipanin og tað kemur sjálvandi tí at frátøkan fyri arbeiðsinngaparið gongur burtur her men alt í alt haldi eg sjálv út tað at okur hava eitt gott mál tí at hóast tað at serfrøðingar og aðrir tosa um haldvørri so haldi eg sjálv út tað at hetta er eitt gott mál absolutt eitt gott mál metrifassin tá at tú fyri inn og hekkar eina móttrøðing upp á og hekkar fatta upp á upp á hálvfems og skonur sum síttan samgongur ætlar eg vil ikki tú síggja tað at tað fer at geva pensjonistum so eina nógv styrri og áhuga í at fara út og arbeiða tí tað rakast at loft á hansara og tað at arbeiða fyri h øll tað er betri at mann loyvir teimum sum hava hug til tað alt at tey vilja arbeiða fyri niðursøla tíð at at tey vilja arbeiða fulla tíð tað er upp til teirra og teirra arbeiðstjóðar at vurdera og sjálvandi haldi eg tað tað er eitt sløkkur at fáa loyvi til tað hvussu tey hava hug til tað so eg vóni tað at tað er uppskotið fyri at hann hevur góða viðgerð í ítrúnaðarni har eg eisini sjálvur sitin og at millum annaðar fólkaflokkurin vaknar hann sum hann sum gámar væ eg eri í arbeiðspartinum leingi og og tykur

nú er mánaðurin saman við okkum tað fer fyri fólkini ja takk og so er tað við meira

ja takk

so er tað røðan aftur jóvndal gerst væl men hetta er júst eina ósundan á diskussiónum sum er í býlætum av til tínum sum heilsa okkurt támsøkin og fórkvinna nevnir her altso tey sum hava verið á arbeiðsmestanum at heila sítt lív hava sanniliga eisini betalt fyri pensjón sanniliga betalt og og og og eg haldi tað í ordan at tey fáa tað pensjón tey eiga og er brettjaði til sjálvandi hví skal mann straffa tey tá tey vilja klappa at arbeiða longur nú hava okkurt metri í heilsu og okur hava longur lív og so víð til at tekka pensjónshaldin tá mann tosar um ovtani eingin ger tað øll tosa fyri okkum at gera taka við haldfrí í basikt tað er fasta stóra problemið og tá mann tosar um um øvundsjúkupolitikkur jú hetta er eitt enn við øvundsjúkupolitikkur í handafólkini er tað besta til hann fyri hann hatar tá fólk tey hava nakað bangar hann hatar tá ið virkist tey hava nakað bangar tá skulu tey frætast og tú skalt fara til tað sama fasta alla tíðina tí tað tað góðar út upp skapa vøkstur og inntøkur víðari so at samfelagið fer tað betri øll fær tað betri so tað er ikki nakað negativtíð

eg haldi at eg slett ikki hatta er bara fakta tað er fakta fyri at

men hvussu verður vit tí hesaferð takk ja takk fyri

só er tað røðarin jóandal gjørt tað fyrr frá fólkum at nú eru lillia weihe so ungu politikkjóð sum hevur verið spinnari nógv már fyri politiskar flokkar men hon burdi vitað tað at at at uppskifta løgur fram aftur í tí og ótíð tað er jú ein øgiliga kend ting fyri millum annað tjóðveldi eg haldi at tær løgdu uppskifta fyrr enn fimm ferðir ígjøgnum síðstu ting sum tær málsku bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og bolli og hjálmt hjálpskúlinum er mann sær í tabellinum frá almannabørnum hvussu nógv fólk íarbeiða og her vóru nevnt áttaogtjúg hundrað og tveyogtjúgu fólk hetta er so hundrað og fyrr í ár so hví skuldi tað ikki verið møguligt at sjey hundrað og hálvtrýss fólk vilja arbeiða sum hesum uppskifta og at hesum betala skatt hvussu mann baserar tí manna inntøku sum er frá upp átta tvey hundrað og hálvtrýss krónurnar ja so er tað hvussu er at inntøkubeining tappar fjøruti millión

og tað síggi eg ikki tey hvønn trupulle við tað fyri okkum ja takk fyri og so

Fyrr enn eg hevði blívað eitt døgurð og eg hevði blívað eitt blýant

ja takk so er tað røðari jóan dahl gjørt sær hálv ja takk fyri tað nei eg má siga tað at tá mann hyggur at tað tað tað sum er hent í samgonguni og tað sum er fyri gongur í samgonguni er sjónforesøgnast tað liðist ikki eg biðja seta nakað orð á tað liðist at altíða fólk kann seta orð á fyri meg tí tað er stórt skomm tá ið tað er fyri gongur er røkkulív verkalla tá tað tað tað tað er og tað sum er fyri gongur í í samband við spari og átøku annað í í navnanum á grøn brøðul og fyri sær akkurát sum tað er tí at eingin av teimum persónunum sum har fáa brotningar hava ráð til hvussu at fáa sær eina hitaborð til nakað annað so tað er snakksnakk men eg haldi at uppskotið er her er tað gott uppskotið ja tað haldi eg virkt at tað er munandi betri enn nakað annað teimum sum hann hevur sæð á borðinum frá hesari samgongd fænst tær eru so illa fáa uppskotið komu men tað sliggur á borðini hvussu er ikki gott nokk so eg vóni tað at hetta uppskotið fer eina góða viðgerð t at fara tú at arbeiða uttan at

tað varð stræffari takk fyri bókina ja takk fyri og tann næsti á røðu jørgeniklasen

frú forkvinna ja hetta uppskotið frá sambandsflokkinum viðgjørdu vit í vár og tað einfalda svarið er ja hetta er ordiliga gott altso nú er tað ikki bara flokkaflokkurin sum er farin at siga at tað skal loysa seg at arbeiða tað sjálvandi fegnist eg um og tað skal altíð loysast og tað er so illa viktig at tær avgerðirnar mann tekur er tí at tað loysir seg og at har ímillum er tann at arbeiða nú gjørdu vit tað so áðrenn var skipanin at tað bleiv mótroknað trýss prosent altso kentur mann hundrað krónur so mistur mann trýss krónur í pensjón og so stóð mann rinda skatt eisini og tá loysti tað syst lætt ikki men nú er mótrokningin so minkað niður í tjúgu prosent tjenar mann hundrað ja men so minkað pensjónin bara við tjúgu krónur og tað ger so tað at fólk ongantíð hava minni enn helvtina eftir tað siga at nú eru vit í hvussu so har hvussu so er har sum flestu føroyingar eru at vit hava sirka helvtina eftir so mann má siga fyri pensjonistar so loysir tað seg við hesum tjúgu prosentinum tá tað so kemur til nær mann skal siga at mótrokna tað hevur verið øgilig rumpul um tá vit lækkaðu tað úr tveyogtrýss trýss krónur niður í fimmogfjøruti túsund men at vit samstundis lækkaðu mótrokningina niður í tjúgu tað er líka sum lopið um um mann bara hevur fokuserað upp á tað her nú ætlar so landsstýrissamgongan at hækka tað upp á einogtrýss túsund og níggju hundrað meira aftur og har vil eg siga at tað sama sum fólkaflokkurin hevur sagt leingi at vit eiga at hava inntøkumarkið áðrenn mótrokning byrjar at vera tað sama sum hjá fyritiar pensjonistum ein fyritiar pensjonistur kann tjena hálvfems túsund og so byrjar mótrokning og tað halda vit eiga at vera tað sama fyri pensjonist vit hava eina skipan í dag sum skal eggja fólki til at arbeiða har millum at hava eina skipan har fólkum og søkjum má fáa útsett pensjónina og tá kunnu tey at staða á rætlanina men tey kunnu biðja mann at fáa eina útsettu tá tey so fáa pensjón so fáa tey ein lítið sindur hægri og har vil eg siga uppskotið hjá sambandsflokkinum tað uppskotið ger sjálvandi tað at eingin fer at biðja mann at fáa eina útsettu tí nú kann mann fáa fulla fólkapensjón og tá tosa vit beinanvegin um at at tað við útsettars pensjónast við seg í tað eru gott trý hundrað og trýss sum hava søkt um útsettars pensjón tey vóru tøl frá í vár og lat okkum siga at tey øll fingu pensjón í dag fulla pensjón so eru tað fimmogtretivu milliónir tey kosta og tað eru fimmogtretivu milliónir tey hava frásagt sær eg haldi tað er óasturliga flott og afturfyri so fáa tey eitt sindur meira í pensjón tá tey so fáa so uppskotið hjá sambandsflokkinum tekur líka sum tað burtur og og og tað haldi eg ikki er í tráð við tað sum sum vit ætla at byggja pensjón á altso at tað er ein appell afturat til at at arbeiða longri ja vist tú arbeiðir longur tú útsettar so fært tú so eg má siga at akkurát har er er tað ikki ordiliga rætt sum sambandsflokkin ger við at at geva tað púra frítt eitt annað sum er tað er at mann sigur at arbeiðsinntøkan skal ikki mótroknaðast tað skal løn sum mann fær í uppskotið av sambandsflokkinum men tað skal ættlønaruppsparing altso hevur mann spart upp til sína eftirløn alt sítt lív eina bankabók mann sjálvur eigur so sigur sambandsflokkin hon skal mótroknaðast í pensjón men tað skal ein arbeiðsinntøka ikki tað má eg siga tað haldi eg ikki er rímiligt altso vit hava eina skipan í dag har ið vit øll skulu spara upp til okkara egnu eftirløn og vónandi kemur hon at dekka so nógv sum møguligt um ikki alt ov leingi tá fáa vit okkara egnu pensjónuvíkáluna vit eru øll tungin at betala til sambandsfasta og øll fáa úr sambandsfasta so hava vit eitt afturat og tað er fólkapensjón og fólkapensjónin hon er til tey sum ikki hava høgar inntøkur annars um tað er at regna eftirlønaruppsparing ella hvat tað er og ikki í tann skipanin og tann skipanin sum vit hava brýtur hetta uppskotið við tí tí nú ger mann ikki muna men tá eg sigi at markið eigur at fara upp á hálvfems túsund krónur so er tað ikki tí at eg vænti at tað fer ein rúgva av fólki til arbeiðis eg havi fingið ofta at vita at hetta fimmogfjøruti túsund krónur markið ger tá fólk arbeiða upp ímóti fimmogfjøruti túsund og so fara tey heim og eg havi fingið tøl fyri tær sum eru føddir aftan á nítjan hundrað og tveyoghálvtrýss tað er eftir nýggju skipanini har mann kann fáa útseta pensjón og so hyggi eg eftir hvar liggja hesi í løn og tað vísir seg at tað eru eini trý hundrað og tjúgu av teimum sum onga inntøku av í dag og so er tað at vit hyggja eftir ja men hvussu nógv liggja so upp ímóti hesum fimmogfjøruti túsund millum fjøruti og fimmogfjøruti túsund í inntøku har tosa vit um max tíggju fólk millum fimtan túsund og fjøruti fimmogtretivu túsund og fjøruti túsund eru eisini tíggju so eg síggi ikki at tað er sum sum verður sagt men so er tað so millum tíggju og fimmogtretivu túsund har hava vit eina hálvfjerðs fólk men vit so hyggja eftir frá fimmogfjøruti túsund og uppeftir upp á hundrað og hálvtrýss túsund kloksovorðnaka so hava vit knapp har og vist við at markið verður flutt so rokni eg við at hesi fáa møguleikan til at arbeiða meir als tað sum eg ringi at siga er tað at markið upp á fimmogfjøruti tølini vísa ikki at tað er rúgvafólkið sum arbeiðir upp til har og so steðga vit men tá eg sigi hálvfems so er tað eisini tí at har eru nógv fólk sum kundu tikið at teyka tak og eisini hevði tað verið tað er rætt og rímiligt tí tað er sama tað sum fyritiarpersónistar hava eg vil siga at eg má taka lítið dømi at so nú sigur sambandsflokkurin eingin mótrokning skal vera yvirhøvur at um vit taka tveir sjúkrarøktarfrøðingar bara fyri at okkurt dømi annar er seksogtrýss og hin er áttaogtrýss tey hava samarbeiði og tey fáa somu løn tey rinda sama skatt men nú komi eg eftir fyrimunirnar sum tann áttaogtrýss ára gamli sjúkrarøktarfrøðingurin hevur fram um tann seksogtrýss ára gamli skal ikki rinda til sambandsflokkurin skal ikki rinda til barnsildskipan skal ikki rinda til als hevur lærri kringvarpsskjald og tað vil siga at her er er kanska eini prosent sum minni verður sagt av lønini viðkomandi skal ikki rinda ikki fimmta prosentini inn til sína egnu eftirløn tað fær viðkomandi útgold umframt tað kann um tey ynskja kunnu tey fáa útgoldið av sína egnu eftirlønaruppsparing øllu árini tey hava arbeitt umframt tað so eru tey tryggjaði samansfastda hann fáa tey útgoldið tað sum viðkomandi ger í sínum áttaogtrýss ára gamlum sjúkratarfrøðingi tit hoyra longu nú at viðkomandi fær munandi meira útgoldið enn kollegin ókey lat tað fara men tað sum sambandsflokkurin mælir til tað er at tey skulu eisini hava fulla fólkapensjón tá er tað tá er mann ókey eg haldi at tá ið eg hyggi eftir skipanini so tann sum er blivin áttaogtrýss verður sanniliga lønt at taka eitt eyka tak og tað er við tí sum eg vísi á nú mann sleppur undan gjøldum mann fær samansfasta útgoldina mann fær sína eftirlønaruppsparing útgoldina og tað mann rindar inn til eftirløn avfør í inntøkuni tá tað fær mann eisini so eg vil siga at vit virkiliga løna og so siga vit harafturat útsettu pensjonina so fært tú meira tá tú eina fært hann útgoldina og trý hundrað og trýss hava valt tað og tað eru tey sum eru fødd aftaná ja fleiri sum hava valt at útseta pensjónina enn tað eru fólk sum hava onga inntøku ella upp til tíggju túsund krónur so vit hava í dag eina skipan sum sær út til at her eru fleiri fólk sum halda at skipanin loysir seg og tey brúka hana og eg trúgvi at tey hava tað gott við tað so mín tanki er strika mótrokning nei hækk hana ja tað sama sum fyrihjapensjonisturin á fimmtúsund krónur tað er rímiligt og út frá tølunum síggi eg eisini at tað kundi fórt at fleiri fóru á

taka eitt eygatak takk ja takk fyri her nakað

Fyrr enn eg havi gjørt teg í fjør

ja takk fyri og so er tað røðarin jørgen niclasen gjørt sval frú forkvenna at vit royndu at gera eina skipan so tað skuldi loysast við at arbeiða tí lækka vit mótrokningina niðurogtjúgu prosent vit og sambandslokkurin og tá ið eg so hyggi eftir ókey hvat hvat er so úrslit jú altso tað úrslitið sum eg síggi her so er tað nógv tey flestu sum hava eitt arbeiði aftaná dagin sjeyogtrýss kanska tað hægsta í øllum norðanlondum tað sum eg sigi við hækadbólvfemsdøg sum kundu fingið enn fleiri og henda skipanin loysir seg og tað vísir týðilig tað er bara trý hundrað og hálvtrýss sum onga inntøku ella upp til tíggju túsund krónur hava í inntøku sum eru pensjonistar aftaná tveyoghálvtrýss tað fortelur jú at vit hava eina skipan har tað loysir seg tey velja at fara til arbeiðis men sjálvandi haldi eg at at mótrokningarmarkið arvar tað sama sum hjá fyrr tað sambandi leggur upp til tað oyðileggur tað skipanina sum er

og tað er tað sum eg ávari eitt sindur matur ja

takk

takk fyri søra jørgen niclasen gjørt svøv og forkvinnan ja altíð tað sum mann hoyrir tað er at tað er fimmogfjøruti túsund krónur marki sum fær alt orðaskiftið á á og tað varð kvinnan sum situr í formastovnum nú sum sum fekk gjøgnumført tað at mann lækkaði mótrokningina frá trýss niðara tjúgu til trýss prosent tað var púra gagd ordiliga lækkaði tað so tá men men vøran er ikki seldina ov væl hon seitskoðar nær befallaði samgonguni at koma á skeið hjá fólkafloysnum men har vil eg siga at vit manglaðu at klára at selja hasa so so akkurát tað skeiðið viðvíkjandi pensjónunum fara vit ikki at bjóða henni til so tað er tað sum eg haldi hevur verið keðiligist tað burdi verið meira erklamer í tí tú sum eg havi víst á vit sanniliga løna teimum sum vilja taka eitt tak nú nevndi eg bara tveir sjúkraríktarfrøðingar ið kundu fara runt umkring tað virkiliga loysir eg veit at mann gleðir seg sum fyllir sjeyogtrýss og og og viðsjúma tá tekur eitt eyka tak útsett pensjónina so fært tú meiri pensjón tá tú fært tað umframt tú fært nógv meira av tína løn umframt útgoldið tína eftirløn og tað tú skuldi spartað upp til eftirløn tað fært tú eisini útgoldið so vit sanniliga løna teimum

vilja tey taka tak afturat

og hosar seks og eina hálva og pengar eru ein knøpp vøra í hesum døgum so javn

takk fyri og so er tað røðan jørgen niclasen gjørt væl øgiliga einfalt vit her í løgtinginum kundu víst samfeløgssinnið og latið vera við at løgtingið bleiv seytjan milliónir dýraðir jú næsta ár enn tað er í fjør tað er tað fyrsta ið eg kundi hugsað mær at farið eftir at landsfyrisitingin tá ið hjá skrivstovuna hjá landsstýrisfólkum og landsstýrislønur komandi ár fær at kosta fimmogtjúgu milliónir meira enn í fjør at at at nú er nú nú nevnir bara dømir at mann kann taka av hillini at landsbankini fær at kosta tvær milliónir meira nú enn hann kostar fyrstu fimm ár síðan altso ja vit ikki onkur vil taka undir í mær at lakka hasar konturnar bara bara trettan milliónir og fingið hálvfems túsund krónur mótrokning so haldi eg at

tað er gott ja takk fyri og tann næsta av røða er liljan veihe

takk fyri frú forkvinna hetta er so triðju ferð síðan tveyogtjúgunda mars í ár at vit viðgera mótrokning av pensjónum trý uppskot eru løgd fram sambandsflokkurin legði fyrstu ferð uppskotið fram sjeynda mars í ár og tað fall og síðani hevur landsstýrið lagt eitt uppskot fram um er til viðgerðar í trivnaðarnevndini í løtuni og nú verður hetta málið eisini beint í trivnaðarnevndina munurin millum uppskotini er at sambandsflokkurin ynskir heilt at mótstøða at strika mótrokningina meðan samgongan ynskir at hækka markið fyri mótrokning frá fimmogfjøruti túsund krónum til einogtrýss túsund og níggju hundrað krónur sum tað upprunaliga var áðrenn undanfarna samgonga sum sambandsflokkurin jú er var ein partur av lækkaði markið niður á fimmogfjøruti túsund krónur skulu vit bara lurta eftir fakunnleikanum sum hevur verið í nevndini nakrar ferðir eftir hondini so eigur pensjónin at vera mótropnað frá fyrstu krónu orsøkin er at okkara búskapur er ikki haldførir men nú er tað so at vit eru ikki búskaparfrøðingar men politikarar og tí taka vit eisini onnur atlit enn tey bara reint búskaparligi fólkasamansetingin broytist soleiðis at lutfallið millum arbeiðsfjøld og pensjonistar gerst minni og minni harafturat gerast vit eldri so talið av fólkum yvir fýrs og hálvfems ár veksur eksplosivt komandi árini tað merkir sjálvandi øktar útreiðslur til pensjónir og eisini fleiri aldursrelateraðar útreiðslur til dømis til eldraøki og heilsuverk men vit verða færri sum skulu fíggja og hetta er ein veruleiki sum vit eiga at vera búgvin til at fyrihalda okkum til uppskotið hjá landsstýrinum hevur ein mettan kostina á seks komma fimm milliónir krónur í tjúgu fýraogtjúgu men útreiðslurnar fara at vaksa komandi árini uppskotið hjá sambandsflokkinum verður mett at kosta fýrs milliónir krónur árliga ein upphædd sum sjálvandi eisini veksur so hvørt vit verða fleiri pensjonistar tað verður ikki nevnt hvussu hetta her skal fíggjast men flokkurin hevur gjørt eina meting av hvussu nógv hevði komið inn aftur í skattið mvg og øðrum gjøldum men eg dugi simplis tann ikki at gjøgnumskoða tað roknistykkið og slett ikki at verifisera tað eg vil tí gjarna spyrja sambandsflokkin hvussu tey ætla at gjalda gildið í løtuni er tað soleiðis at ein løntakari sum tjenar tretivu túsund krónur um mánaðin hevur umleið trettan túsund krónur eftir aftan á aktir og arbeiðsmarknagjøldur er goldin ein pensjonistur sum tjenar tretivu túsund krónur um mánaðin hevur trýogtjúgu túsund krónur eftir og tað er altso eitt verandi skipan við einum marki av fimmogfjøruti túsund krónum tað er tíggju túsund krónur meira enn løntakarin sum rindar til pensjonistin og sum harumframt helst hevur børn at forsyrgja og hús at rinda sokningina og harvið gera ríkar pensjonistar enn ríkari so haldi eg heldur at vit skulu hugsa um teir pensjonistarnar sum ikki hava aðra inntøku enn pensjónina og samans fasta at liva av sum hann sær tímsen eisini var inni á í sínari røðu so er tað sjálvandi munur á pensjonistum og eg haldi at tað eru tey sum eru á niðastu rók sum hann eigur at hugsa um fyrst og fremst og harafturat eisini at tryggja fyri tær pensjonistum eftirløn tí at tað eru tey sum eru røkkast fyri fíggjarliga tá ið tey røkka pensjónsaldur líka nøkur punkt í uppskotinum hjá sambandsflokkinum sum eg ætli mær at koma inn á sambandsflokkurin sigur at strikingin á mótrokningini fer at fáa tey teir pensjonistar sum longu eru í arbeiði til at arbeiða meira tað passar ikki hagtølini sum vit hava fingið innlit í í nevndini vísa at at tey tjena longur meira enn fimmogfjøruti túsund krónur um árið sum er markið í dag sambandsflokkurin sigur eisini at uppskotið fer at fáa fleiri pensjonistar út á arbeiðsmarknaðin altso økja arbeiðsútbogið tað passar heldur ikki tí næstan helvtin av teimum sjeyogtrýss til fýraoghálvfjerðs ára gomlu pensjonistunum tey arbeiða longu sambandsflokkurin sigur at forbrúkið hjá pensjonistunum skal fíggja strikingini av mótrokningini hóast vit vita at tað eru yngri ættarliðini sum eiga størsta forbrúkið pengar á bók fíggja ikki hettar uppskotið vísir munin á at sita í samgongu og andstøðu tá sambandsflokkurin sat við valdið síðsta valskeið valdu tey at lækka markið fyri mótrokning frá einogtrýss túsund og níggju hundrað krónum til fimmogfjøruti túsund krónur nú tá ið sambandsflokkurin situr í andstøðu er hann knappliga vorðin sera gávumildur og ynskir heilt at strika mótrokningina hetta er sjálvandi einki annað enn ein roynd at tryggja sær størri undirtøku til næsta val tí nógvir veljarar hava rokkið pensjónshaldir men álvara tos vónandi lata pensjonistar seg ikki lumpa tí sannleikurin er jú at sambandsflokkurin lækkaði markið til fimmogfjøruti túsund krónur nakað sum vit nú rætta upp uppá við uppskotinum sum liggur í trivnaðarnevndini frá landsstýrinum eg haldi tað er ein ærlig sak at royna at tryggja sær atkvøður til næsta val men um at tað her verður samtykt sera dýrt trektar atkvøður og tað er ikki bara fyri veljaran í dag fyri løntakarar í dag men altso eisini fyri ættarliðini sum koma fyri okkara børn og eisini fyri okkara

barnabørn takk fyri takk fyri

akkurát markið aftur tann fyrr

takk fyri lilian veiggersøga takk fyri harra formaður eg haldi at har hava verið tvey uppskot til viðgerðar í trivnaðarnevndini og mótrokning á pensjónum eitt uppskot hjá sambandsflokkinum í vár og nú eitt uppskot hjá landsstýrinum sum er komið niðan í heyst í báðum málum liggja nógv nevndarsøgul við og eg vil mala faktiskt øllum til at fara inn at lesa tey tí at tað passar ikki at fólk gevast fyri at arbeiða tá tey hava kent fimmogfjøruti túsund krónur tað eru pensjonistar sum tjena væl meira

fyrr enn tað takk fyri takk fyri sær tann næstur av at røða sólur nólsoyarin er

takk fyri farmaður tað er tað mesta sagt við hesum her men og sum fleiri hava víst á eisini so er tað ikki uttan avbjóðingar at avklaka markið sum sambandsflokkurin hevur upptil fyri tað fyrsta ið haldi sambandsflokkurin hevur víst á at at danskar hava gjørt tað av tí ikki alla mótrokningarnar tað er rætt og stóri munurin millum stóri munurin millum tað og tað sum sambandsflokkurin ætlar er at allar útrokningar hjá danskarum úr danska fíggjarmandaranum vísa tað at fíggjarliga rásarúmið hjá teimum danskarunum at økja almennu útreiðslurnar fram til tretivu uttan at tað gongur og divur tey mørk sum teir sum eru ásett teimum at tað ber til har eru eitt rásarúm uppá nógvar milliardir sum danskarar kunnu brúka upp á átøk sum eg skal her uttan at tað gongur og divur tey mørk fyri undirskot og annað sum álíkja teimum so tað er tí at tað ber til at økja um útreiðslurnar og eisini bíða nøkur ár eftir kanska fáa bíða nøkur ár eftir at skipan hevur galdað ongantíð leingi til at mann kanska fær eyka inntøkur frá henni tí at fleiri pensjonistar arbeiða og trupulleikin vit hava í mun til tað er at haldføri hjá okkum er ikki nóg gott til at kunna fíggja eina útreiðslu upp á hundrað milliónir nú við at avtaka mótrokningina tí tær hundrað milliónar skulu finnast tað er ikki soleiðis at vit kunnu avtakana og so upp á forventað eftir fanskt og eg haldi at hetta uppskotið í sambandflokkinum eftir at eg eri bara at vóna at nógvir pensjonistar afturat fara at arbeiða og at inntøka landsins frá teimum øgiliga nógv meiri fleiri arbeiðandi pensjonistunum skal vera ein mótvekk til tær økur útreiðslurnar sum vit fáa av at avtaka mótrokningina og tá eg sigi forventað eftir fanskt so so ísin her so so sigur tað tí at her eru tað eru jú eingin greið niðurstøða avleiðingarnar av hesum uppskotinum verður tað samtykk tað verður sagt at so nógvir pensjonistar afturat kunnu fara at arbeiða møguliga nakrir arbeiðsinni meir og so víðari so víðari men uttan at vita tað tað sum mann veit er at eg eri longu ein øgiliga stórur partur av pensjonistunum í føroyum sum arbeiða nógv fleiri lutfalsliga í føroyum enn í øðrum londum eisini í grannalongdunum og tað eru eisini fleiri pensjonistar sum velja at útseta sína fólkapensjón og tað sigur mær so mikið sum at skipanin sjálv er ikki trupulleikin sum millum annað jøkan niclasen eisini vísti á so er tað ikki skipanin sum so ikki skipanin sum er forðingin fyri at pensjonistar kunnu arbeiða tey ið eru farin um pensjónsald tey sleppa undan arbeiðsmarknaðargjaldi og tey sleppa undan rindað til eftirlønargjald og so víðari og ein sum er yvir pensjónsaldur og ein sum er undir pensjónsaldur har er stórur munur á hvat ið tann sum er farin upp um pensjónsaldur hevur meir eftir ítøkar inntøku mánaðum í summum førum heilt upp til tíggju túsund krónur meir um mánaðan og tann sum er undir pensjónsaldur kanska hugfalsliga nógv á undir pensjónsaldur hevur ofta meira forsvarar bæði við húsalánini og børnum og hvat annað tað kann vera so har er tað er ikki skipanin sjálv sum er ein forðing fyri at sum er forðing fyri hjá pensjonistunum at arbeiða eg haldi sjálvur at ein stórur trupulleiki liggur í sum millum eytist harpa niclasen segði at skipanin fløkir at skipanin er torfør at skilja og og tað er kanska ikki nógv væl frá hvussu hon riggar og hvørja fyrimun hon gevur og at eitt størri arbeiði skuldi í grundum verið lagt í tað og eisini tað sum hann sær til heimsøkan var inni á at mann fær eina árliga rokning heldur enn eina mánaðarliga uppgerð í øllum førum tað ger eisini tað at fleiri setast aftur tí tað kennist sum ein straffur at vera til arbeiðis men eg haldi tað er tað mann sigast nokk so tíðiliga nokk so greitt og tíðiliga at tað er eingin sum verður straffaður av ikki beiga undirverandi skipan heldur hinvegin er tann arbeiðandi pensjonisturin ofta betur fyri og tøkar í inntøku enn ein sum er undirpensjónshaldur og sum ger sum ger sama arbeiði tí tí haldi eg ikki at at tey altso tað endamálið sum sambandsflokkan væntar at ella tað endamálið sum sum tað sum sambandsflokkan væntar at fáa burtur úr at avtaka sær skipanin vænta ikki at vera úr eg vænti ikki tað fer at henda heldur hinvegin eisini fyri haldførisargumenti og alt annað skuldi mann hugt nærri eftir pensjónsaldrinum eg veit væl hann liggur hann verður hækkaður nú og so verður hækkaður aftur eisini seinni við tilsamans einum ári men tað kundi eisini verið nakað haldi eg at mann skuldi mann hugt nærri eftir og heldur enn at avtikið hesa skipanina sum er komið meiri í eitt ringt orð

nakað annað takk fyri takk fyri

móttropnir hevur væl takkarøðan fyri at koma inn á tað takk fyri

síðuna stolt nólsoyggjasøga takk fyri at formaða ja tað er púra rætt orsøkings til at danska stjørnu fór undir hetta haldi eg var í einogtjúgunda halda einogtjúgunda byrjaðu tað var fyri økið um arbeiðsúlbeiðið men ja tað er rætt stórur munur er at fíggjarliga rásarið um næstu árini er uppi í tíggju tals milliardum sum danskar hava uttan at tað gongur út yvir teirra haldføri nakað sum helst uttan at tað rakar uttan at tað fer upp um tað til dømis loyvda undirskotið sum danskar hava og so ví um so í tann mun er tað munar meiri problematiskt hjá okkum at fara undir somu avtøku

sum tann skarið fær náddur tá ferðin har hann varð

vanliga tað skal vera takk fyri teg

takk fyri sovorðið málsøkjur svøv ja takk fyri harra formaður ja tað er púra rætt har eru nógvar nógvar skipanir og akkurát hasa akkurát hasa vit taks sum hann sagt teimum sum nevnir hon er so nýggj fyri mær hana henni hasa skipanina ikki eg má fara um men nemliga tað at nú nevndalurin dømis útsøla útsøla fólkapensjón og og aðrar skipanir sum hann hevur koyrt inní ella møguleikar sum pensjonistar hava í dag og brúka í hálbatali sigur okkum so mikið sum at at og tá ið talið er so stórt so eftir tað hugsi eg eisini at tað eru teir pensjonistar sum hava hug at arbeiða og eisini teir sum hava hug at arbeiða nokk so nógv teir gera longu brúk á teimum skipanum sum eru tøkar tí tað eru eisini hóast alt fleiri nú tosar mann um at mann vil gjarna hava pensjonistar út á arbeiðsmarknaðinum í hálbatali eftir øllum at døma tað eru hóast alt eisini nógv sum eru farin upp um pensjónsaldur sum ikki ynskja arbeiðið og og og tí yvirsæða eitt sindur í hvussu nógv á teimum hvussu stórt talið av pensjonistum ið fær út á arbeiðsmarknaða afturat skuldi mann avtikið

hetta er skipanina tey yvirkinesindur takk fyri teimum takk fyri tað er

sum vilja sleppa at arbeiða meira

takk fyri sovorðið nólsoyggjursvøll takk fyri tað harra formaður eg eri púra samdvirkari við honum og hannum síni í tí at tað skal loysa seg hjá at arbeiða eisini hjá teimum pensjonistum sum hóast arbeiða men sum fleiri undan mær eisini hava víst á so er tað ikki skipanin sjálv sum forðar tí tað loysir seg væl hjá fólki pensjónsaldið arbeiða og í summum førum har tey gera sama starv sum ein sum er undir pensjónsaldur er tøka inntøkan hjá einum pensjónsaldi munandi munandi hægri enn hjá einum sum er undir pensjónsaldur so at siga at ikki loysir seg at arbeiða tí hendan skipanin er gildið

eg eri ikki rætt takk fyri tær takk fyri so er tað næsta røða listanum helgi abrahamsen

ja formaður til viðgerð eitt uppskot hjá sambandsflokkinum og um at sum gongur út upp á at pensjonistar skulu kunna arbeiða uttan at tað verður mótroknað í pensjónini vit hava sjálvandi eina skipan inni í dag sum ger tað at vit hava eina skipan inni í dag sum ger tað møguligt at útseta pensjón listur sum ikki ætlar at gevast arbeiðið enn sjeyogtrýss men ætlar at halda fram kann útseta pensjónina so tað hini pensjonistarnir sum ikki útseta pensjónina men sum vilja vera pensjonistar men sum av og á taka eina vakt ella egnu eitt stamp ella eitt lána tað er meira teir pensjonistarnir eg haldi hetta uppskotið er viðkomandi fyri og og vit eru ínist í støðu við føroyum at tað manglar arbeiðsmegið vit innflyta arbeiðsmegið vit hava innført eina skipan og alt møguligt fyri at fáa fleiri útlendingar um hendan arbeiðið tí vit mangla arbeiðsmegið so hava pensjonistar sum kanska ikki seta seg førar fyri at arbeiða fulla tíð men sum gjarna viljast taka onkran vakt av og á og so framvegis og tað er teir pensjonistarnir sum eg haldi hetta uppskotið er allarmest viðkomandi fyri so at tú kanst vera pensjonistur men allíkavæl traðka til tá tað manglar arbeiðskraft onkrastaðni og arbeiða nakrar tímar tað hevur verið sagt fleiri ferðir í dag og víst á at í farna valskeið so lækkaði mann hetta markið inntøkumarkið fyri nær tú vart mótroknaður og tað er rætt men eg haldi at at fólk gloyma allatin at siga at vit eisini lækkaðu mótrokningar prosentið tað vildi siga at tú vart fyrr mótroknaður men ikki líka nógv vit hildu at vit tað at at mann lækkaði mótrokningar prosentið so fórt tað ikki at halda fólki frá at arbeiða men tað vísti at vit tóku feil tað er nakað ein psykologi í hesum her at tá tú kemur upp til hetta markið javur so tímir tú ikki meir og so og so gevst tú og tí at vit hava sagt ókey lata teimum siga at vit vit haldu pætri mótroknað av løn og har skal tað líka takast við at at tað blíva fleiri fleiri pensjonistar í dag sum hava sína egna uppsparing og vit so hevur tína persónliga uppsparing ikki kapitaluppsparing men hinar altso lívrentu og rætur so er tað talt við og nú hevur sigur steinberg eitt uppskot um at hækka markið úr fimmogtjúgu túsund upp í einogtrýss túsund og níggju hundrað men altso vitst tú hevur eina pensjónskipan hvar tú fært meira enn fimm túsund krónur um mánaðin so ert tú longu uppi á einogtrýss túsund og níggju hundrað talu seg at at tá ger tað ongan mun um tá hækkar tað markið tí tú tú tú tú er raktur av tegum líka ja tað var spurt sindur um kostnaðar av sniðari tí sjálvi er øgiliga ringt at seta tal á tí tað tað veldst eitt sindur um hvussu hvussu fólk vilja brúka sínar pengar tí at tað er tað klárt at at tað fólk fáa meir pengar av hendi við stødd brúka pengar so fær mann nakað inn aftur av mvg og sovorði so tað kann blíva meira meira eitt innviklað roknsstykki og kann eisini blíva nokk so nógv ein pássandi móti pássandi hann sjáku thomsen hann spurdi so hvat hvussu hvussu verður tað arbeiðsloysn fer at minka og tað er aftur har altso er tað onkrum útsett pensjón jav so kemur hetta nokk ikki at at ávirka so nógv og har talan um onkra sum bara tekur okkara lítla vakt jav men altso eg vænti at tey blíva minni biðin um at koma at taka eina eyka vakt við so einki arbeiðsloysi í føroyum ella við so arbeiðsloysi er í føroyum altso tað altso tað altso tað tað tað tað tað kemur at at tað kemur at fylgjast við báðum førum ja jøk niclasen nevndi at her at mótrokningin skuldi vera tann sama hjá fólkapensjonistum sum hjá fyritíðarpensjonistum tað kann eg væl fylgja men tað er líka her eisini at fyritíðarpensjonistur hava ongantíð sína egnu persónsuppsparing sum telur við og tí tí blívur tað ikki líka sjálvt um sjálvt um tað eitur tað sama um til at teir eru fyri tær persónistar tí at teir hava ikki møguleika at arbeiða tí teir eru fyri tær persónistar og hava kanska heldur tíðar av somum grundi ikki kunnað spart nakað upp heldur ja tað er tað er hvat anna var her vilja veiði hon nevndi øst í tær um markið fyri mótrokningina tað haldi eg hava svar uppá men so nevndi hon at at sama skjølina sum sum eru komin til trúnaðarnevndina uppskotið ikki neyðugt tí at persónistar tjena meira og eg trúgvi at tað er rættur tá ið teimum førum teimum tosar um útsætapensjón tað er nógv sum var útsætapensjón ella tann møguleikin er har og tá kann tær næstan ikki hava tað sama men men vistu vistu ikki er so at fólk arbeiða niðan fyri hatta markið altso hvat er so endamálið við uppskotið sigur stevenberg um mann hækkar markið vistu persónistar fortjena nógv meira enn tað tað skilji eg heldur ikki ordiliga hvat brúkast til men eg hoyri frá nógvum persónistum at at tað er eitt eitt nakað sum sum irritera tey at tey ikki kunnu arbeiða eitt sindur uttan at tað skal mótroknaðast og og tí haldi eg at at tað er rætt at gera nakað við hetta málið so snar at at tað altí loysir seg at taka eina

tí hasum tað ber til takk fyri takk fyri

og at tað er ikki bara tær

takk fyri helgi avramsýngin ger so væl harra formara eg kenni ikki hasu tølini men eg

og var á einum fundi í trúnaðarnevndini sum var á miðalur tá ið hetta uppskot hjá sambandóki var fyri seinast og tá var landstýriskvinnan inni og segði tað at hon ætlaði at hækka markið tí tað er ein trupulleiki í dag at fólk vilja ikki taka vaktir til dømis og eldrasamboðini frávegis tað var tað sum bleiv upplýstur frá landstýriskvinnu tá so so við so við so tølini í dag vísa eitt annað so hevur landstýriskvinnan vist nor ikki givið rættar upplýsingar til nevndina takk fyri hjøkku thomsen sum er næstur

takk fyri teirar formaður nú ætlaði eg ikki at leingja at tað kjakið er longri neyðugt men hetta líka nøkur ting afturat helge abrahamsen setti spurnartekin við hvíhugs og hvíhugs og hekka ella samgonga ætlar at hekka markið og tað ger ikki júst við virðing fyri pensjonistum sum siga tað at tað ræðast at markja fimmogfjøruti túsund og tí eg ikki arbeiði meir og eg veit eisini okur av pásstaði og tað postandi enn at taktølini siga at arbeiðsútbý ikki fer at vaksa av at hekka markið annars hevði onnur nevnt eisini at her eru fleiri møguleikar pensjonistar kunnu útseta pensjonina og tað gera fleiri av teimum tað knæðist at siga frá hvat teir vænta at tjena soleiðis at móttrokningin verður loypandi annars so so er at tann sosiala avtalan sum pensjón tað er at tú sleppur heim tá ið tú verður sjeyogtrýss tú kanst fara heim við løn og tey sum eru eftir arbeiðsmarknanum tey betala tí so løn meðan tú fer heim okur vita nokk helst hvat fer at henda við hesum uppskotinum at tað er uppskot hjá sambandsflokkinum og tað samgongandi hevur sjálva eitt annað uppskot so sannlíkin fyri at tað hjá samgonguni kemur ígjøgnum og hetta ikki kemur tað er nógv rættiliga stór so eg ætlaði líka at venda nøkur spurning til at tað kjakið orsaka at tað kjakið er faktiskt rættiliga áhugavert at tey triðju fólk viðgera at fara viðgera til trimnaðarnevndini og tí at vit hugsa eftir um tað tað er kanska ikki so relevant akkurát men eg kundi hugsað mær at vita sum pensjonistur tá tað er ein sosiala avtala sum eg nevndi at tú tú tú stríðst alt stríðst alt í lív nú er tað ein avtala tú sleppur heim og tú fevur løn meðan tú fer heim og hinir sum eru eftir arbeiðsmarknarnar betala lønina fyri tær og men so hevur tú møguleika at velja at arbeiða er tað so hvussu kennir mann seg vissu mann hevur ein avtala um at eg fari heim við løn men nú sigur eg nei nú fari eg heim eg vil hava løn og hinalønina tað eru eitt sindur eitt sindur løgin spurningur men tað er faktiskt tann spurningur vit gera men hevur tað ikki verið meira sømuligt ella rímiligt at mann sigur tað er í lagi tú sleppur at forseta at arbeiða so grútsetar bara pensjonina og tað hevur mann tíbetara eisini møguleika til í dag tað haldi eg er ein er ein rættiliga virðilig virðiloys fyri allar partar og annars so so eisini um at arbeiðsútbogið nevndar eisini akkurát jóhannes at tað úrslitið av hesum verður allarhelst at fleiri fara nokk ikki at arbeiða men eingin fer at útseta pensjonina tað haldi eg er øgiliga keðiligt tí at tað sum eg akkurát nevndi tað haldi eg er ein øgiliga góð loysnur virðilig og sømiligur loysnur men annars aftur til tað jóhann dali hevur verið sagt fleiri ferðir at hetta byggir á øvundsjúku og serliga javnaðarfólk og tað er jú ein afturvendandi lýsing av javnaðarfólki men avbjóðingin við sosialu skipanum er tann at teir breiðu herðarnir skulu skulu bera teir smølu herðarnir og hetta er vendið faktiskt akkurát øvut her sigur mann her skal mann stuðla teimum pensjonistunum sum eru væl fyri og hava møguleika at arbeiða og tjena rímiliga nógvar pengar og tað kostar samfelagnum í hesum førinum fýrs milliónir og tað kemur altan líka at kosta fyri tey sum hava tað eitt sindur meira avbjóðandi og tað er eisini eitt kjak sum eg týdningarmikið í hesum kjakinum er okur fara sum sagt at hekka markið fyri fyrri inntøkumarkið og eg hevði sjálv verið ynskt at tað var nakað hægri enn at tvey hundrað ella ein hundrað og túsund og níggju hundrað tað skal ikki vera nøkur loyna men hetta er spurningar hetta er spurningar sum eg haldi eru týdningarmiklir at taka og tað kann vera okur at tosa meira um tað er trúnaðarnevndin og tað hopi eg

ja takk fyri eg eri faktiskt samdur við helga ábróðsen í tí at eg dugi ikki ordiliga at síggja tað rímiliga í at pengar sum mann sjálvur hevur spart upp og arbeið fyri upp tá skattað av skulja vera skulja vera móttroknaður tí so ja mann mistar faktiskt tvær ferðir so har har eru faktiskt samdur men annars sat tær sum hann nevndi við breiði herðunum nei pensjonistar eru ikki teir breiðir herðarnir teir hava veriðir teir breiðir herðarnir og nú eru teir sloppnir heim nú skal hinir teir nýggju breiðir herðarnir bera teir men teir eru pjóðast nevndu vit ikki at vera teir veikir herðarnir fyri teimum teir færna pensjón og tí kann tað vera trupult at mann stuðlar teimum og kanska missir møguleikan at hjálpa teimum sum veruliga hava brúk fyri tí tað var tað sum eg meinti og eg veit at tær

væl verða skiftast soleiðis eisini takk fyri teg

hasin jakob thomsen ger so væl tann fyrr enn eg eri holmur johannesen enntek fæst eina eina eina misskiljing sum er øgiliga útbreidd tey sum hava arbeitt hava ikki betalt sína egnu pensjón ella fólkapensjón tey sum arbeiða betala fólkapensjónina hjá teimum sum eru eru pensjoneraði tað er ikki tað sama sum at betala sína egnu pensjón eg okur arbeiði her og betala pensjonina hjá teimum sum pensjoneraði í dag tá ið okkurt var pensjoneraði tá eru tað tey sum arbeiða tá sum betala okkara pensjón eitt hitt hitt sum er ein pensjónsuppsparing sum hann sjálvurbetalur sum tú nevnir sjálvmennin gera tað er nakað heilt annað tað er ikki fólkapensjón tað er ein pensjónsuppsparing sum hann sjálvurbetalur og tað er rætt annars siga tær ja tað skal loysast hjá arbeiða ja tað skal tað og tað eru fleiri átøk gjørd fyri at tað skal loysast hjá arbeiða pensjonistar kunnu útsøkta pensjónina teir kunnu teir kunnu at siga frá hvussu nógv teir vænta at tena soleiðis at mótrokningin ikki kemur sum ein bumba í janvarmá ein høgu skaffi tí tey sleppa undan nógvum øðrum gjaldum so ja okur eina gott kjaka sum um tað er órímiligt ella ikki men tað loysir seg hjá einum pensjonistari arbeiði tað ger tað tað ger tað eisini í dag og tað fer tað eisini at gera tá ið tað

broytt takk fyri tær ja takk næstra røður er har joensen ger so væl

hetta uppskotið hevur líka sum tveir høvuðsættir nummar eitt tað er at økja um arbeiðsútboðið nummar tvey tað er at geva pensjonistum møguleika til at arbeiða uttan at vera mótroknaðin eeyh nú veit eg ikki um okur í føroyum er í eina serstøðu tá tað snýr seg um fólkapensjón men okur liva undir som vanlig vælferðarsamfeløg sum okur ofta men sama lík nøkur við fyrsta juni í ár fyrsta juni trýogtjúgu tá avtóku danir millum annað mótrokningina av arbeiðsinntøku í fólkapensjónum tá verður tú hvørki mótroknaður í grundarupphevdini ella í tí sum eitur pensjónstillegginum ella viðbótini hví ger mann tað ja har gjørdi mann tað so við einum uppágrund av at mann vildi økja um arbeiðsútboðið í í síðstu viku tá løgdu leygir danskarstjørnunum eitt eitt stórt gætt útskot fram so eina skattaníðskipan og eini eini plan fyri almetta almennu nýtsluna fram til tjúguogtretivu og tað var nokk so áhugavert at sita og fylgja við tað bleiv spurt hvat er tann størsta avbjóðingin yvirhøvur í í sínum vælferðarsamfeløgum við at okur hyggja inn í framtíðina svarið var púra greitt tann størsta avbjóðingin hjá okum tað er at okkum mangla arbeiðskraft á vælferðarøkinum og tað bleiv sagt púra greitt tað er tann størsta avbjóðingin yvirhøvur okkum mangla arbeiðskraft á umsorganarøkinum hetta er ein roynd at bøta upp á tað í góðari tíð okur hava í tinginum og kanska serliga partaratinginum tosaðum øgiliga nógv um haldføri í í einum búskapi hald tað allarbiktigasta í einum haldføri tað er tað at tú hevur nokk av arbeiðskraft út í arbeiðsmarknaðinum viss ikki tú hevur tað so hevur tú einki haldføri tí tað eru tey sum skulu betala í hesum førinum tá mann so gevur pensjonistum møguleika til at arbeiða so mann kann velja at hyggja upp á tað upp á tveir mátar mann kann siga tað upp á tann mátan at ja at her situr ein pensjonistur at her gongur ein pensjonistur og hann gongur við síðurnar av einum sum er er seksogtrýss ella fimmogtrýss og tey bæði fáa løn útbetalta pensjonistur kemur at fáa meir tí at hann fær sína pensjón plus sína inntøku sum hann betalir skatt av so mann vilja síggja upp á tað upp á eina máta mann kann síggja upp á tað upp á tann máta at mann økir arbeiðsútboðið samstundis sum hesin pensjonistur sum velur at arbeiða betalir ein part av sínari pensjónum ein pensjonistur sum arbeiðir fyri eini tvey hundrað túsund um árið hann betalir ein stóran part av sínari pensjón tá ið siga grundarupphædd ið skatti av tí sum hann tjenar men okur hava fingið ein eitt økt arbeiðsútboð tí vil eg siga hetta uppskotið er sera haldført tað eru ongar neyvar útrokningar gjørdar sum vísa akkurát hvat tað fer at kosta vit sjúku taka øll tey samfelagsligu atlitini og vita tað at ein pensjonistur sum tjenar sum betalir sín skatt hann brúkar hvørja einasti krónu pensjonistar spara ikki upp tað vil siga tú fer eina meir inntøku bara í nýtsluni hjá viðkomandi so við sum mann skal til at rokna alt út og gera eitt nágreinil roknistykki yvir hvat fer tað at kosta landskassanum ið sum mann bara fokuserar upp á hvat er vera nýtt útreiðsla so tryggur mann kemur til eitt heilt heilt annað úrslit enn hesar her fimmoghálvfjerðs milliónir krónurnar sum blivu upplýstar í svarum sum sum eg fekk frá almannabarnaranum pluss sjálvandi tað sum kemur henda tað er tað at útsætta persónin tað verður strikað og tað kostar tilsamans eini tretivu milliónir í morgin har á leið fimmogtjúgu til tretivu men vit sum at gera tað nágreiniliga roknistykki sum vísir hvat kostar tað samfelagsliga samfelagsliga so trúgvi eg at tú kom at enda á einum positivum tali og ikki einum negativum tali so tað veldst um hvussu mann velur at síggja tað mann kann síggja tað sum eina útreiðslu okur velja at síggja tað sum eina inntøku og sum eina tryggjan av haldførinum framyvir og tað haldi eg at tíðin er víst bara tað at okur gjørdi ein feil tá ið okur broytti mótrokningina frá einogtrýss túsund og níggju hundrað niður á fimmogfjøruti men broytti men broytti mótrokningar prosentið okur kundu ikki selja tað okur fingustyptað ikki selta pensjonistarnar søgdu í hvussu er har sum eg komi frá og hvar pensjonistar hava savnistørv sum til dømis at fara út og egna hjá útvarpinum og so víðari fimmogfjøruti túsund slutt okur hava arbeiðspláss í føroyum hvar ið miðalaldurin er tveyoghálvfjerðs ár innan fyri at skera fløk og annað tað er sjálvandi atferðastýrandi sjálvandi er tað atferðastýrandi at tú hevur eina mótrokningin tað er einki vísari enn tað og eg vil siga sum sum ein avslutning vissur mann er so bangin fyri at tað fer at kosta vissur mann er tað og bara serist útreiðstuna ja men lat okkum royna lat okkum royna tær av lat okkum prøva at seta eina skipan í gildi í eini tvey trý ár við ongari mótrokning vita vita hvat hendir fyrst tá kunnu okkum standa her og og og pástanda at tað betýddi entil hetta ella hatta men eg eri púra sikkur í at tetta uppskotið er haldført tað er langtíðar haldført og tað er

tað besti ella tað er eitt tað besta amboðið okur hava okkum at langtíð tryggja haldførið í føroyska búskapinum

hetta yvirhøvur ikki

takk fyri her har joensen ger so væl takk fyri her fyri fólkuna og takk fyri viðmerkingina av kai liðugt hann johannesen nei hasi eg eri bara púra vísur í at vit skalt gera rokstikkið so skalt tú ikki bara hyggja eftir á mótrokning síni hvat kostar tað beint á á á sjálvari mótrokning tá mást tú taka alt tað við sum hoyrir til tað for brúk sum viðkomandi hevur tað at viðkomandi kanska hevur heilt aðrar tørvur fyri fyri heilsu heilsuútreiðslu og og annað heilt aðrar altso tað rokstikkið eg vil siga at tað er næstan ómøguligt at gera men at standa upp banga hvørjum annað hvønn høvd við at tað at tað at tað uppskotið her kemur at kosta hundrað milliónir tað passar ikki tað vit okur okur vita tað passar ikki og tað er einki sikkrari enn tað at hetta kemur hetta er eitt tað besta amboðið okur kunnu hava til at tryggja langtíðarhaldførið í føroyska búskapinum serliga við atlitið til at trað arbeiðsmeg sum verður tann størsti knappur úr sýrsunum serliga á umsorganhøvdinum

takk fyri ja takk so vóru tað ikki fleiri sum hava biðið um orðið í hesum løgtingsmálunum nummar níggjuogfjøruti og tað verður nú beint í trivnaðarnevndinum eg skal boða frá framløgu tað eru ein skrivligur fyrispurningur frá jóhan dahl løgtingsmanni til høgna heita landsstýrismanni í uttareingi og vinnumálum og hann snýr seg um sjøt til setast á vinnuliga menning av sjófeingi føroya ein annar skrivligur fyrispurningur sum skal fráboðast er til rudvang landsstýriskvinnu í fíggjarmálum spurningurin er frá jensi av ræna løgtingsmanni og snýr seg um feilurin í lønarlitinum og atkvøðugreiðsla um hvørt hesir báðir fyrispurningar skulu svarast vera á einum seinni fundi síðani skal eg boða frá at vinnunavndurin hevur lagt fram álit í tingmáli nummar trettan tjúgu trýogtjúgu uppskotir ríslóðir tilmælir um at sita í gildi fyri føroyar anordning um í kraftstríðini fyri ferðina at forskelja í lógi um endring av lóg um luftfarskt rættarnevndin leggur fram álit í tingmáli nummar sekstan tjúgu trýogtjúgu uppskotir løgslóg um broyting í lopið kentgøvilsi um stræffilógin til revsilógin og síðani er tað fíggjarnevndin sum leggur fram álit

jørgen niclasen formaður í trúnaðarnýndini fara orðið

ger so væl frú forkvinna at tað her er álit í løgsmál nummar níggjuogfjøruti uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almannapensjónur og annað broyting í mótrokning av pensjónum tað er bára stein nielsen erhard joensen helgi abransen magnus rasmussen og eytis hartmann niclasen og kyrlea holm johannesen løgtingsfólk sum vegna sambandsflokkin hava lagt málið fram triðja novembur tvey túsund og trýogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tann sekstanda novembur er tað beint í trinnarnevndini nevndin hevur viðgjørt málið á fundi sekstanda novembur tvey túsund og trýogtjúgu og undir viðgerðini á málunum hevur nevndin býtt seg í tríggjar minnilutar og tann eini minnilutin sum er eg sjálvur og oynni skolið vit hava hesar viðmerkingar hesi minnilutini sannførdur um at tað altíð skal loysa seg at arbeiða eisini tá ein gerst eldri undanfarna samgonga lækkaði mótrokningin í fólkapensjón frá trýss prosent niðri tjúgu tað merkir at einans tjúgu krónur verða mótroknaðar fyri hvørju hundrað krónur í inntøku men inntøkumarkið varð samstundis lækkað úr einogtrýss túsund og níggju hundrað niðri fimmogfjøruti túsund og júst hetta síðsta hevur eg fingið mest uppmerkseð hetta markið er alt ov lágt tí talan er ikki bara um arbeiðsinntøku men eisini útgjald frá egnari eftirlønaruppsparing sum jú fleiri og fleiri hava tað merkir fyri rættiliga nógv at mótrokningin byrjar frá fyrstu lønarkrónum fyri tí at pensjonistar kunnu forvinna hálvfems túsund krónur áðrenn mótrokning byrjar at rættast er at líkastilla fyri tí at pensjonistar við pensjonistar tá talan er um mótrokning tá ein ferð um pensjónsaldur sleppur ein undan at rinda sosialgjøld sum til dømis til samansfasta barnsettisgjald og als hinvegin fær ein útgald úr samansfasta og sáttmálarætturin til eftirlønaruppsparing verður útgoldin sum eyka løn tá ein kemur til pensjónsaldur ein kann eisini útseta pensjónina og so fáa eitt hægri útgald seinni rættiliga nógv hava valt henda møguleika og um eingin mótrokning verður so er lítið sannlíkt at fólk yvirhøvur fara at útseta sína pensjón og vit vísa so eisini til viðmerkingarnar sum minnlutin hevði til løgsmál nummar einogtjúgu sum er avgrýt sum hevði bleiv væt læruviðgerð fyrr í dag og við hesum viðmerkingunum so tekur minnlutin ikki undir við uppskotinum og mælir honum frá at samtykkja tað tí sum sagt vit halda at markið skal vera hálvfems túsund krónur løgtingið samtykti tíverri fyrr í dag at tað skuldi bara vera einogtrýss túsund og níggju hundrað og her er so eitt uppskot um at tað skal eingin mótrokning verða í arbeiðsinntøku og at so eingin mótrokning í arbeiðsinntøku men bara mótrokning í eftirlønaruppsparing skurrarum lítið sindur altso tað sum mann hevur klárað sparsar upp skal mótroknast meðan arbeiðsinntøka skal ikki men vit hava eina skipan í dag sum millum annað hevur tað við sær at fólk kunnu søkja um at útseta pensjonina og sum eg nevnist so vísa tøl sum vit hava fingið í trinnarnevndini at tað eru rættiliga nógv sum gera tað og við skivið mann sum hetta uppskot leggur upp til at strikar alla mótrokning so rokni eg við at tað vera fá ella í hvussu so er væl færri sum velja at útseta pensjónina so tað eru so tær viðmerkingarnar vit hava til eitt uppskot og so eru tveir ærir millum

ja takk ein viðmerk

Hvá tað er tað?

jóka niclasen gjørt so væl ja altso visti eg í mann bara strika mótrokningina og einki meiri hendi so hava tøl upp um hundrað milliónir verið í løgda borðið men lesur mann viðmerkingarnar til uppskotið hjá sambandsflokkinum so vísa tær á at ger mann tað so væntar mann at tað fara at vera meiri mvg inntøkur tí fólk fara at brúka pengar og eisini vænta sambandsflokkurin at fólk fara at arbeiða meir við tað er og at tað tíkil kemur nógv inn at eg haldi eg haldi í viðmerkingunum hjá sambandsflokkinum har væntar mann at fáa alt inn aftur so tað skil tað fara at kosta einki tað loyvirnar nokk at ivast tí men men einsamalt so er tað ein øgiliga stór upphædd men hvussu ið fólk hevði broytt atferð um tað bleiv gjørt

ja tagnastur røður lilian veiði

gjør so væl ja takk fyri tað er soleiðis at trivnaðarnevndin hevur býtt seg í tríggjar minnilutar og eg skal so lesa viðmerkingarnar hjá súson og bertolsen hans jakt thomsen og liljini weihe og vit hava hesar viðmerkingar tað var ordiliga stuttligt eitt mál frá samgonguni um at hækka markið fyri mótrokning løgtingsmál nummar einogtjúgu trýogtjúgu er í løtuni til viðgerðar í løgtinginum og við hesum viðmerkingum tekur hesin minnilutin ikki undir við málinum og mælir frá at samtykkja uppskotið takk fyri

ja takk stuttligt næstur at røða verður helgi abrahamsen ger

ja frá fólkum hetta er so álitið sum minnilutin jóhan dahl og kærlea holmur hannesen hevur skrivað og teirra fessar viðmerkingar eins og í áður framleidd uppskoti okkara um avtøku av mótrokningini hjá pensjonistum so sambandslokkurin av teirri áskoðan at tað altíð skal loysa seg at arbeiða tað er eisini galdandi fyri pensjonistar sum hava vilja orku heilsu og hug til tessur fyrimunir av at gera tað áhugavert hjá pensjonistum at arbeiða eitt er betri betrar lívsgóðskuna at tað skal liva betur og longur lakrir kostnaðir til heilsu og umsorgan og so økir tað um arbeiðsútboðið viðverandi skipan er tað ikki áhugavert hjá einum fólkapensjonisti at arbeiða tá inntøkan fer upp um trýss túsund krónur tí tá missir viðkomandi brenniollistuðulin og marginalskatturin av lønini verður umleið sjeyogfýrs prosent hetta tykkur allan hugin at arbeiða frá pensjonistunum til samanberingar kann nevnast at danir hava tikið seinasta partin av mótrokningini av pensjónum burtur hetta er gjørt sum ein liður í at økja um arbeiðsútboðið sum tað sanniliga er brúk fyri í føroyum her stórur tørvur er á arbeiðsmegi í flest øllum goyrum serliga røktarumsorganar økja sambæt okkurt vil við hesum uppskotinum avtaka mótrokningina tí vit halda at hon er ein stór forðing fyri at fleiri hendur í arbeiðsførum aldri vilja arbeiða tað er ikki í lagi lasturskvinnan hevur upplýst fyri trivnaðarnevndini at til dømis innan røktarheim er trupult at fáa fólk ið eru sjeyogtrýss ár ella eldri at taka vaktir eftir at tey eru komin upp um markið sum verður mótrokning fíggjarligu avleiðingarnir sum standast av at avtaka mótrokningina eru av almannaverkinum mettar at vera umleið fimmoghálvtrýss milliónir krónur pluss fimmogtjúgu milliónir krónur tá siga fýrs milliónir krónur tilsamans bruttu árliga talan er um hægri útreiðslur fyri landskassan til pensjónir upphæddir sum áður vóru reguleraðar niðureftir vegna arbeiðsinntøku hin vegin kann væntast at um arbeiðsinntøkan hjá nýtumis sjeyogtrýss fólkum hækkar frá fimmogfjøruti túsund krónum upp til tvey hundrað túsund krónur sum verður skattinntøkan umleið fjøruti milliónir krónur hægri árliga harumframt kann roknast við at ein hægri inntøkuupphædd hjá pensjonistum fer at fer í umferð og gevur fleiri nýtsluinntøkur um pensjonistarnir fáa eina hægri inntøku á hundrað og sekstan milliónir krónur og hægri pensjónir á fimmoghálvtrýss milliónir krónur verður útgolnar verða útgolnar tá mótrokningin verður avtikin og vit siga at tretivu prosent kemur inn í meirvíksgjaldið og øðrum umsetingarumsetningsavgjaldum gevur tað aðrar fjøruti milliónir krónur meira í almannu kassarnar samanlagt gevur hetta fýrs milliónir krónur meira í almannu kassarnar fjøruti milliónir krónur meira í skatti og fjøruti milliónir krónur meira í nýtsluinntøku hann hevur virkað í nøkur ár og tá ber til at eftirmeta hana alt eftir hvat úrslitið vísir kann lógin tillagast ella ein onnur loysn verður funnin landsbankin og búskaparráðið sum hava verið í trivnaðarnevndini í samband við málið hava lýst fíggjarligu avbjóðingarnar við at avtaka mótrokningina tí mett verður at haldføri hjá landinum verður sett í váða vit halda hin vegin at um samráðingar millum partarnar og arbeiðsmarknaðar nær honum ikki hava megnað at lyfta sínar bólkar á eitt støði sum ger tað liðugligt hjá teimum so eigur tað ikki at vera pensjonisturin sum eigur at bøta fyri tað um hvørki pensjonistar ella ella lægst løntu lønabólkar klára seg fíggjarliga so er støðan ikki nøktandi í einum ríkum vælferðarsamfelag siðvenja er at lønarsamráðingar verða avgjørdar millum partarnar og arbeiðsmarknaðar og so er tað okkara politiska uppgáva at finna eina skilagóða loysn á hvussu pensjonistar skulu kunna arbeiða eftir at teir hava nátt pensjónsaldur um hugurin framvegis er at arbeiða allir teir stóru flokkarnir lovaðu áðrenn valið at gera tað møguligt hjá pensjonistum at arbeiða og eisini at avtaka mótdrakningina og vilja vit tí mala til at halda givin lyftir og samtykkja uppskotið við hesum viðmerkingum tekur hesin minnlutin válinum og mælir løgtingina til at samtykkja uppskotið

takk fyri takk fyri so er tað okkurt viðmerki til at

væl títt takk takk fyri heldur títt takk fyri heldur títt takk fyri

ja fari mær við at vit skulu bíða við at hugsa um pensjonistarnar til tili føroyskir búskapirnir haldførir og enntá uttan ríkisveiting so vænti eg tað vera ein løtan pensjonistarnar skulu vænta nakað hvussu frá tjóðveldinum men men eg kann ikki minnast at tað stóð beinast í uppskotinum sum var vár at tað skuldi fíggjast við tøkugjaldið altso tað er gott vera at mann mann kann hava víst á nakrar inntøkukomnar men men at tað skuldi fíggjast við tøkugjaldið var nakað ikki partur av tí uppskotinum

takk fyri

takk fyri takk fyri

harra farmaður ja tá mann ger inntøku og metingar á einum særum uppskoti so er tað altso ein meting og sjálvandi eru metingar kunnað hava eina vissan óvissa tað haldi eg samgongulokkan burtur vita sum gjørdi tøkugjaldið í summar hvussu hvussu tað gekk at mann skuldi fáa eina heila skattalætta við við tí ella hálvan skattalættu bussur og so gavur tað ikki meira at avtánaði so men tað er so ein meting og og og sum tað stendur eisini í sínum álitinum at tað veit mann ikki fyri hann er roynd um um um metingin heldur ella ikki men men hatta er so ein meting og hvussu hvussu tað ávirkar tað tað er ringt at siga vit gjørdu broytingar sum fleiri hava víst á fyri í dag í í netturbilsnir í farna vælskoygi hvat vit hildu at tað ikki fór at hava fáa so stóra ávirkan um um mann lækkaði tað markið tí at mann møddrákti við færri prosentum tað vísti at tann metingin helt ikki tað ávirkar nógv meira um hann helt nú fer mann so øv uttan vegin so kanska at metingin hjá hann sjáku thomsen heldur

eg haldi hesum takk fyri tær takk fyri so er tað jørgen ygd

takk fyri tað

helgi avransen kirkjóði ja har fór mær nú at tað tá mann settir at lesa eitt álit sum onkur annar skrivar so so so lesur mann tá tú stendur har og eg kann ikki ordiliga svara fyri hvat hvat ið skribenturin hevur hugsað um akkurát har men her tað stóðist at fólkafólkurnir hildu væliftið so eg skal ikki eftir lukku við tí men men tað er hvussu gott takk

takk fyri so so er tað næstu røðu av listanum bára steinilsen ger spæl

takkar formaður tað er trýst at sambandflokkurin hevur lagt eitt uppskot fyri tingið vit eru vón um at vit kunna koma har til at vit loyva okkara pensjonistum at arbeiða og tjena sínar pengar og betala sína ærliga skatt og fara tey so út og brúka pengarnar so betala tey eisini umsetningsavgjald miðg og annað nú er nógv komið fram her um at ja men nú fíggjar mann hetta upp á ein undanliga mát og so víðari tá sindur hann vók spasari upp á pensjón ein pensjón er í útgongustøði nakað tú uppspær tað rætt til upp ígjøgnum títt arbeiðslív tað vil siga ein og hvør skattskjaldari í samfelagnum rindar sín skatt upp ígjøgnum alt arbeiðslívið fyri at fíggja ta vælferðina sum tá er og vinnur sær so rætt til pensjón tá hann onkursvegna sum tað er nú sjeyogtrýss ár og verður sjeyogtretivu hálvt ár í tvey túsund og fimmogtjúgu so eigur hann henda rættin og er tað so so er star at onkur sum tað tíbetur er rættiliga nógv sum blíva sjeyogtrýss áttaogtrýss níggjuogtrýss kanska hálvfjerðs tá ið tú ginnur til at dala hava hugin orkuna og viljan til at fara út og bidraga til samfelagið tað ljóðar næstan sum um tað at ein pensjonistur dytta sær at arbeiða er ja eg skal ikki gera strævbart men onkursvegna mann í øllum førum ikki fáa alt allan tann ágóðan sum mann annars eigur við at arbeiða út og tað er har sum sambandsflokkurin er grundleggjandi ósamdur opinbart við allar flokkar á tingi er tað so er star at ein sum arbeiðir fulla tíð og forvinnur eina fulla løn eina ársintøku so rindar hann fyri sína egnu pensjón tað sum pensjonisturin fær útgoldið í grundarupphædd og viðbót ert túsund krónur ella gott dag viðsjón viðsjón ella tá skatturin er farin av á viðbótinum síðari so er hesin pensjonisturin kann mann siga sjálvfíggjandi so kann onkur siga ja men teir gera longu í tað í dag at tey eru úti á arbeiðsmarknaðinum fleiri og tey verða mótroknaði og fer mann fór langt upp so kostar tað for nógv í landskassum og tí vil mann ikki at mann skal frítaka tey fyri at mótrokna arbeiðsinntøku har vil eg bara siga frá sama slags síðu at vit fara at stríðast fyri at fáa hendan rættin hjá pensjonistunum til at arbeiða so nógv sum tey hava hug til og forvinna so nógv sum tey hava hug til uttan at blíva mótroknaði í tí rættinum sum tey hava uppboðina sær ígjøgnum arbeiðslívið á arbeiðsmarknaðinum eingin missir av at ein pensjonistur fer til arbeiðis og arbeiðir so nógv sum hann hevur hug til og orku til eingin missir av tí vit vinna øll av tí samfelagið vinnur av tí pensjonisturin sjálvur vinnur av tí og okkara tænastur okkara hartkroyski arbeiðsmarknaður vit fáa meira pengar inn í skattið til at fáa okkara vælferð og so víðari øll vinna av at pensjonistar sum orka hava hugin og viljan til at arbeiða eru á arbeiðsmarknaðinum og serliga nú er hetta átakið serliga gott tí at vit hava ein øgiliga hart sperrdan arbeiðsmarknað har ið vit hava brúk fyri øllum hondum og øllum høllum úti í arbeiðsmarknaðinum bæði tá tú kemur til almenna tænastur til okkara vælfertænastur heilsutænastur og so víðari eisini í tí privatu vinnuni og tíbetur er tað fleiri sum ynskja at arbeiða hjá hóast aldrin sigur at nú er mann sigur tín tíð á arbeiðsmarknaðinum kanst tú fara frá við góðari samvitsku og fáa tína pensjón so tá mann so sigur tey men tit gjørdu tað tá at tit lækkaðu tað frá einogtrýss níggju hundrað niður á fimmogfjøruti túsund og so víðari og vit hava sæð effektin av tí effektin bleiv absolutt ikki tann sum vit væntaðu við tað at tað stóra málið í tí var at vit lækkaðu trýss prosent mótrokning tað vil siga at trýss krónur av hvørjum hundraðkrónuseðum mann forvann sær eyka við at arbeiða bleiv mótroknað og eftir gomlum skipanini tað lækkaði mann niður at bara tjúgu krónur bara tjúgu prosent av hvørjum hundra er tað blivið til tað at nú arbeiða pensjonistar upp til fimmogfjøruti túsund og so steðga tey áðurvarðda einogtrýss níggju hundrað so vit vit broytastur skipanina so fáa vit fleiri hendur og høvd út á arbeiðsmarknaðin vit fáa kanska pensjonistar sum kanska hava tað betur longri vit tey fáa meiri innihaldsríkt lív og vit fáa meiri fleiri skattakrónur inn tí at arbeiðið er til allar hendur og høvd sum ynskir at arbeiða so tí vil eg bara heita á hann leiktingi um at tað gundi í uppskotum samansveitslunum sum tryggja pensjonistunum at kunna arbeiða uttan

hann at blíva mótroknaður av arbeiðssyndømi tá tann ferð eg var

takk síðani takk takk fyri bára støð

takkar formaður tað er ikki so er starv at mann segði at tað var at pensjónin ella mótroknaðarspensjónin var fíggjað av tøkugjøldinum tøkugjøldinum blívur broytt og tað var til at fíggja skattalættan hjá undanfarna samgongu við og tá mann so sigur tað at vit ikki ikki kunnu brúka modellið um at fólk fara at brúka meira tá tey hava fleiri pengar so vita vit øll tað og tað verður brúkt eisini í øllum vanligum haldi eg hendan tað stendur eisini í sum nýggju skatta umleggingini hjá hjá samgonguni har stendur nakað um at mann roynir at fíggja alt men har eru nakað av pengum sum ikki verður fíggjað men mann roknaðar við tá kemur nakað inn aftur av tí at mann fólk fara at brúka meira av tí tøkapeningini tey hava í umsetningsavgjøldum so tað er púra vanligt at rokna tann háttin og er tað soleiðis tað er ein fortreyt at verður sett upp í tí rokstikkinum at sjey hundrað og hálvtrýss penginistar fara at øki inn tøkuna frá fimmogfjøruti túsund upp á tvey hundrað túsund

hon fíggja takk fyri

takk fyri

borðasta nielsen hjá svøvnum ja takk fyri formaður øllastu dømuni sum blivu nevnd her vóru tað at tú mótroknaði at tú misti inntøku við at fara til arbeiðis tað at útsøtu pensjónina ger tað at tú fært onga pensjón og verður so mótroknaður og tað at tú verður mótroknaður frá oyndrisdúsundi tá tí sum tú verður mótroknaður so sigur mann jú um tjúgu prosent eru ikki so nógv altso tjúgu prosent pluss ein margaranalskatt sum táttar í trýss prosentum tá ið tú ert heilt har uppi í inntøku tað eru nokk fáir pensjonistar sum eru har uppi men tað eru nakrir men lat okkum siga at skattin blívur rímiliga skjótt blívur hann kanska trýss prosent tá ið tú hevur minni ein helvtin eftir við at fara til arbeiðis og tað haldi eg vera óheppið og tað er tí at vit royna at leggja eitt uppskrift ringja vit siga at arbeiðsinntøkan hjá pensjonistum skal ikki

verða mótroknað

takk fyri har fólk takk fyri

ja takkar borðmaður ja eg havi altíð hildið teg at ein av fyrimununum í tí føroyska búskapinum er júst tað at vit hava ein øgiliga høgan arbeiðstíttleika tað eru nógv sum arbeiða á føroyska arbeiðsmarknaðinum og tað er gleðiligt at vit hava ein høgan títtleika eisini tá tú kemur upp í pensjónsárini men tað at tú hevur ein arbeiðstíttleika upp í einogtíttum betýðir ikki tað at pensjonistarnir eru fulla tíð á arbeiðsmarknaðinum teir eru við í arbeiðsmarknaðinum men ikki fulla tíð og kanska høvdu teir arbeitt meira vistu tað væl soðist at teir ikki vóru mótroknaðar ella tað er mín sannføring á okkara sannføring í samboðsloysnum at tað vildi verið so eg haldi eisini at tað uppskotið ella tann broytingið bleiv gjørd við at mann lækkaði inntøkumarkið hóast mann lækkaði fyrstu ferðs mótroknaðar frá trýss prosentum er tjúgu prosent tað var jú fantastiskt helvt mann tá men psykologiskt ávirkaði teir pensjonistarnir meira tann vegin at teir søgdu ókey nú arbeiði eg heldur teir høvdu eina negativa effekt á útbýði og arbeiðsmiðju tað vilja vit rætta uppá takk fyri

ja takk fyri so eru tað ikki fleiri sum hava biðið um orðið í løgtingsmáli níggjuogfjøruti so hendan viðgerðin er at enda komin og vit fara at atkvøða í løgtingsmáli níggjuogfjøruti og trýogtjúgu sum er uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtslóg um almannan pensjónur og annað og snýr seg um broyting í mótropning av pensjón og tað er tingmanningin hjá sambandsflokkinum sum eigur uppskotið og vit fara at atkvøða nú tað er tað er tað er tað er tað er atkvøða hevur tingmaðurin sum fer úr salinum nú atkvøtt nei gott ja gott skilta tann hátt at mann sjálvandi ikki skal vera til staðar vismann ikki atkvøður skal mann ikki vera til staðar tingsalinum ja hesi ferð eru vit komin her á einogtjúgu sum greiðir atkvøðu og tað eru átjan sum er móti uppskotinum tað eru bara tríggjar atkvøður fyri uppskotinum eingin er blong og tað merkir at hetta uppskotið er fallið og endaliga avgreitt frá løgtinginum so skal eg boða frá at punkt tíggju á skránni í dag sum er á onnur viðgera tingmanning einogtjúgu trýogtjúgu uppskot samtyktar um setan á bygdarnarnevnd tað verður tikið av skrá nna til tingfundin í morgin og framløga sum er seinasta punkt á skránni til henda tingfundin hon verður ikki fyrr enn seinni og tá verður skráin fyri morgindagin eisini lisin upp men tingfólk kunnu kunna seg um hana úti á heimasíðu løgtingsins og framløgan tingfundurin verður uppaftur tikin klokkan trýogtjúgu í kvøld klokkan trýogtjúgu í kvøld er vantandi og vónandi eitt álit frá fíggjarnevndini at leggja fram umframt umframt aðrar framløgur umframt