LM-047/2023

framsøkufólkini verða fyri javnaðarflokkinum uni holm johannesen fyri sambandsflokkinum erhard joensen fyri fólkaflokkinum árni skóli fyri tjóðveldi annika olsen fyri framsøkarlavt herkarsson og fyri miðflokkinum stefan kleim poulsen og fyrstur at røða verður uni holm johannesen

ger so væl takk fyri reyðfólkina æh ætlanin er at broyta og tillaga ásetingar um brúksskildið sum kom í gildi fyrsta januar í ár kanska eitt sindur av ávart men sum í grundini fáa týdning fyri rætnudarhavar næsta ár brúksttreytin hon er fyri at avvenda egnar kvotur ella fikkidagar ella og tann generella brúksskildan vera galdandi fram eftir men við hesum uppskotinum so verða krøvini til brúksskildið linka nakað fyri í fyrsta umfari at tríva í brúksrætt og brúksskildið so komu reglurnar sum sagt og brúksskildið er gildið um orðskiftið og tað snýr seg stuttum um at brúksrætturin sum vinnan nøkur fáa til láns frá landinum at gagnnýta fiskatoft tilfeingin verður brúktur og tað haldi eg eisini at vera prinsippið útgangsstøði tí annars kundi onkur annar eins væl fingið tann brúksrættin tí tað eru ikki øll sum sleppa framat og vit eiga krevja av teimum sum sum umsita loyvini at at tey verða brúkt so eg haldi at tað er umráðandi at vit hava eina brúksskildu men tað er eisini samstundis umráðandi at brúksskildan ikki eggjar til eina óskinsama og óhepna atferð í vinnuni sum til dømis at tvinga rættindahavarar fiska bara fyri at halda brúksskildina uttan at tað kanska gevur vinnuliga meining so brúksskilda eigur sum tað eisini verður sagt í viðmerkingunum ikki at leggja óneyðugar forðingar fyri skynsamari gagnnýtslu av tilfeinginum í samgonguskjalinum har settu vit okkum eisini fyri at brúksskilda skal vera í allari fiskivinnuni í teimum muna tí burðardygt tað inniberur millum annað at strika undantakið í brúksskildu fyri biologiskan fisk sum fyrr er fráboðað men tað eru so ikki við í hesum tillagingunum tí sum landsstýrismaður fyrr hevur sagt so arbeiðir hann framvegis við hvussu takan gerast skilabest men eg hugsi í stuttum at tríva í broytingarnar sum eitt uppskoti leggur upp til ætlanin er at gera tillagingar í trýss prosents regluni hon inniber trýss prosents reglan at treytin fyri at avhenda egna fiskidagar ella egna orðkvotur er at tú hevur trýss prosent av tínum døgum ella kvotið fiskiorðið frammanundan men sum sagt at fiskur fiskasløgini norðavsild makrelur og svartkjaftur eru undantikin trýss prosents regluni fyri fyri avhending av kvotum hevur sum alt til at flyta skyldiskomuna eitt ár sum støðan er nú so er tað gagnnýtslan í tvey túsund og trýogtjúgu sum er avgerandi fyri um rættindi kunnu avhendast fyrsta januar næsta ár og hin broytingin er so í í mun til trýss prosents regluna at fáa eina heimild fyri at geva undantøk í serligum førum tað kann sum tað verður sagt vera í teimum førum har heildarkvotur í nøgd og eru so lítlar og smábýttar at tað ikki er grundarlag fyri rakstrið hjá øllum fiskiførinum í bøkkinum ella í teimum førum á veiðiban er lýst fyri fyri ávíst ella ávísan fiskiskap men meginreglan í teimum førum at at undantak verður givið ella kann gevast er at at talan er um umstøður sum sum loyvishavin ikki hevur ræði á ella kann eg leggja upp fyri við við skynsumum rakstrið og tað er sum tey sum verður nevnt í í hoyringarskrivum at at tað er neyðugt at undantaksreglurnar eru greiðar og at tað ikki er ivamál um nær tað ber til at fáa undantøk og nær tað ikki ber til at at fáa undantøk generella brúkskyldan hon verður verandi tann generella brúkskyldan inniber at um fiskifar als ikki hevur brúkt veiðiloyvið ella fiskiloyvið í tvey ára rað sum fella loyvin í landi tað vil siga at tann rættindi skulu skrivast út við orsbyrjan í tvey túsund og fimmogtjúgu so skal landið kanna um um loyvishavin hevur brúkt hesi somu rættindini í tvey túsund og trýogtjúgu og tvey túsund og fýraogtjúgu og har eru útróðrarbátar undir fimtan tons og tey rættindini sum eru keypt á uppi sølu í tvey túsund og átjan og nítjan og rættindini sum eru partur av teimum so nevndu kvotutransført eru so undantikin brúkskyldan og so er tað tretivu prosents reglan og tað er kanska høvuðsbroytingin við hesum uppskotinum at upp til at strika ásetingina um at tá egnu fiskitagar ella egin ors kvota ikki er brúkt við meira enn tretivu prosentum so fellur munurin ímillum tretivu prosent og tað sum er brúkt aftur til til landið og orsøkin til at strika tað ásetingina er at at hon verður mett og víðgongd í mun til til dagsins tørv og eg kann so siga at føroyareiðarafelag og føroyafiskmannafelag og føroyaráfiskakeyparafelag taka eisini undir við at strika so ásetingina sum tey siga verður ein ein bati fyri reiðaríini og at reglurnar samstundis verða einfaldari at virka undir og sum sum landsstýrismaðurin eisini nevnir í hesum uppskotinum so er tað hinvegin eisini eisini umráðandi at at leggja sær í geyma at um tað vísir seg at hesar broytingarnar hava ótilætlaðar avleiðingar ella at óbrúkt veiðirættindi verður ein ein størri trupulleiki frameftir so ber til at tillaga regliverkið aftur sum sagt fyri at tosa eina løtu um um undantakið fyri fyri pedagiskan fisk sum jú er nógv tann størsti parturin av tí sum sum vit veiða so verður tað ikki strikað í hesum umfarinum men tað verður kortini arbeitt við tí og tað inniber jú ikki at at loyvini verða tikin frá nøkrum men ein avleiðing av tí verður jú allarhelst at til dømis línurskip og garnarskip verða trýst til at avhenda makreloyvini endaliga um tey ikki leggja um og fara at fiska makrel í staðin og tað skal undir øllum umstøðum gerast undir einari ávísari tillagingartíð og greiðum kormum annars tá ið tað útspælið er klárt og annars er sum vit altíð tosa um tá vit tosa um heimaflotan so er rættindi á fjarleiðum tað er jú framvegis ein ein átrokandi arbeiðsuppgáva hjá teimum í fiskimálaráðnum fyri at lætta um veiðutrystið á áheimaleiðum og tað er jú tað sum flotin helst vil fyri jú at fáa tons at fiska heldur enn at flyta loyvið millum hendur ein spurningur haldi eg eisini sum sum ikki skal vera partur av hesari lóggávuni men sum kanska verður krøktur eitt sindur upp í tað er hvat landið ger við loyvini sum av onkrar orsøk fellur aftur til landið kanska orsakað av av brúkskylduni ella øðrum hvør kann fáa fatur í teimum loyvinum umbið hvørjum treytum og kanska somuleiðis í teimum førum har vit fáa eitt eitt nýtt tilfeingi verður nýtt tilfeingi definerað hvussu fáa vit tey út í vinnuna at virka hundur til dømis nevnt reyðadna á bankarenni tí tey sum ikki sjálvandi hava framdur at provokera tað tað tilfeingið eiga jú sjálvandi at rætt til til at gagnnýta tað men um um tað vísir seg at potensjalið er so stórt at er pláss fyri at onnur eisini sleppa framat so má mann hava onkra skipan fyri hvussu mann hvussu mann ger tað og tað er ein diskussión sum mann kann taka eisini men hon er so ikki púra óviðkomandi fyri fyri brúk skyldina í teimum førum á loyvini falla aftur til landið men sjálvandi um tað eru smál loyvir so gavur tú frá at tað bara fer í í stórapotti men tað vóru orðini harra formaður

ger takk næstur fransmaður tað er erhard joensen gert tú væl

takk fyri harra formaður ja hetta er uppskot frá landsstýrismanninum og broyting í sjónvarpslógini av ið umhandlar serliga umhandlar brúksskyldina og tað er soleiðis at at brúksskylda er er nevnd í í sjónvarpslógini og liggur inni í sjónvarpslógini hon hevur so verið ikki verið aktiverað men tað er aktiverað nú so tí er tað neyðugt at koma við nøkrum nágreiningum hjá landsstýrismanninum og ja trúgvi eg at við sum mann hyggur at hesin er uppskotin í mun til tað uppskotið sum áttin skólin millum hann arbeiddi við sum landsstýrismannur tá ið hann sat so líkjast hesi uppskotini rættiliga rættiliga nógv av eg forstaði næstan identisk soleiðis sum eg havi skilt tað eg trúgvi tað er breið semja um prinsippuni um brúkskyldi tað er jú tað at tú útlát útlutar veiðrettindur tað er við tí einum endamáli at tey verða brúkt av teimum aktørum sum fáa tey tilhutaði tað haldi eg púra logiskt okkurt so havt nakrar reglur inni og sum nú verða aktiveraðar millum annað trýss prosents reglan um hvørja treytur skuldur upphildar fyri at tú kann selja burtur av tínum loyvum eitt eitt ár og har hevur trýss prosent reglan so ikki verið galdandi fyrr enn nú tað at tú skalt at tú skalt hava brúkt trýss prosent av tínum rættindum fyri yvirhøvur at kunna avhenda partætanum fyri árið eftir og tað taki eg fult undirvið eg taki eisini fult undir við teimum undantøkum sum verða nevnd ella tað at undantøk kunnu gevast tí tað kunnu altívera viðurskiftir sum gera seg galdandi soleiðis at tað ikki rakstrarmessianin yvirhøvur gevur meining ella av heilt øðrum orsøkum at tað verða at tað verða áløgdar restriktiónir og annað sum ger tað at mann ikki ikki kemur upphoyðis her trýss prosentini so mugu tað sjálvandi vera greiðar reglur fyri undantøk nær mann kann fáa undantak frá hesi regluni og eg taki eisini undir við at tretivu prosent reglan sum eg haldi er ein nokk so løgin áseting veit ikki eiliga hví hon var fyrstum tíð eg komi inn men tað at visti tú ikki hevur brúkt meira enn tretivu prosent av tínum rættindum eitt ár so missir tú tann partin sum liggur ímillum hesa tretivu prosent regluna og tað sum tú veruliga hevur brúkt tá ið tú hevur brúkt tíggju prosent javntíð so missir tú árið eftir munin ímillum tey tíggju prosentini tú hevur brúkt og tey tretivu prosentini altso tjúgu prosent tað gevur eisini meining so alt í alt so haldi eg at at tað uppskotið sum er komið nú frá lánstýrinum samsvarar gott við tað uppskotið sum undanfarna samgonga eisini sat og arbeiddi við so eg trúgvi at at so ella so kann mann finna eina semju um hesi her tingini tí okur altíð spyrja okum sjálvi gevur tað meining hesi her tingini sum mann broytir ja í hesum førinum sum gevur tað meining og eg haldi at hoyrinskrivini vísa eisini at at partarnir eru rímiliga samdir um at tað tað er nakað sum mann mann eigur at at gera og bara so leingi tað verður greiðar reglur fyri hvussu mann kemur ella hvørji hvussu mann skipar síni síni rettingir og hvussu mann gagnnýtir síni rettingir framyðugt so eg trúgvi ikki at tað verður nakað nakað stórur trupulleiki at fáa teg ígjøgnum tað verður nevnt millum annað við viðvíkjandi fiskap við svalbard hvar ið okur hava fiskidagar eftir rækjum at har verður reglan um millum annað um skipastudd og framkomumegi ikki galdandi og tað haldi eg eisini er í fínasta ordan soleiðis at mann fer gagnnýtt tey tað tilfeingi sum er uppi við svalbard

ja takk so er næstan røða og tú skonur hvønn dagur so væl

takk fyri harra formaður dennishavn fiskimálaráðrið hetta hevði eg ikki kunnað gjørt betri sjálvur eg haldi at vit faktiskt hava fingið eitt uppskot í tingi sum er so gott sum tað kann vera tá ið vit skulu seta brúkskildina í gildu tað at mann hevur lurtað eftir vinnuni og tikið tretivu prosent reglum burtur ella tekur hann burtur tað dámar mær øgiliga væl tann reglan sum er har joensen eisini var inni á er ein merkiligur regla sum vit komu inn einaferð í tíðini og sum so hevur hingið við men sum mann nú fær burtur og tað er tað er gleðiligt so hevur mann hesi her trýss prosent regluna sum í grundini ikki er ein brúkskilda men meira ein avhendingsregla ein ein ein regla sum sigur nær tú kanst avhenda rættindi hon sigur at vitst tú ikki hevur brúkt ella hevur tú ikki árið undan brúkt minst trýss prosent av teimum rættindunum sum tú hevur so kanst tú einki avhenda árið eftir so tað er tað er ein regla sum sum ikki tvingar teg nær venduvíslan at brúka tað men tí tí árið eftir kanst tú gott brúka tað sjálvur men hon sigur at tú kanst ikki avhenda tað ella selja tað til onkran annan árið eftir visti tú ikki hevur brúkt trýss prosent orsøkurnar orsøkurnar til at vit ynskja hesar reglurnar inn í systemið eru tvær tann fyrra sum eisini er væl beskrivað í hesum eru tilfarinum sum eg fylgi við er at vit ynskja at øll tey rættindini sum vit eiga verða brúkt vit ynskja at alt tað tilfeingið sum vit hava atgongd til kemur til gagns tað er tað fyrra og tann seinna er at vit ynskja ikki at hava persónar í systeminum sum liva av at fáa kvotur og bara sleppa selju selju tað er tað sum vit ynskja eg undri eitt sindur tennis holm aftur fyri at hava sett undantakið um felagiskan fisk inn í hesa lógina so flott eg haldi at hetta hevði eg ikki kunnað gjørt mær tað sjálvur mær dámar eisini øgiliga væl tann partin av hesum har sum har sum undantaksreglan ella undantaksreglurnar eru spesifiseraðar og serliga í viðmerkingunum til eitt her har sum hann fer inn og sigur nær er tað loyvt ella nær kann fiskimálaráðarin brúka undantaksreglurnar tað hevur eg veit at mann hevur arbeitt við hesum uppskotinum leingi og tað hevur verið eitt sindur ógreitt og eg veit at mann ímillum starvsfólkið har á íráðnum og ímillum vørn og starvsfólkið í fiskimálaráðnum hevur eg diskuterað tað eitt sindur hetta her við nær og hvussu kunnu undantaksreglurnar brúkast so tað at mann hevur í viðmerkingunum gjørt sær ómak og hevur spesifiserað hvat tað er er eisini eitt gott trekk í hesum loyvaruppskotinum unihorni hannesen var her í áðni og nevndi reyðhati og tað er gleðiligt at hann eisini hugsar um tað uppfeingið sum vit absolutt eiga at gagnnýta og tað er vónandi soleiðis at at vit koma har til at at tað eisini kann vera ein inntøkukelda til okkara samfelag tí har er eitt potensjali eitt stórt potensjal eg fari ikki at siga so øgiliga nógv meir um hetta uppskotið tí sum sagt so haldi eg faktiskt at hetta er ordiliga gott eg haldi at hetta er hetta er eitt væl gjøgnararveidd uppskot her er ikki nakað sum eg haldi kann finnast at tá ið eg lesi tí gjøgnum men fiskimálaráðharrin hevur verið frammi í miðlunum og sagt at eitt annað mál sum vit hava stríðsta syndrom sum vit hava havt frammi fleiri ferð sum er gildistíðin at har er mann komin til eina niðurstøðu í samgonguni og eina niðurstøðu um at at mann ynskir at halda áfram við tí verandi skipan við tí skipanini sum er í dag at mann ber hetta í tingi eina ferð um árið og leingir hetta til tíggju ár og eg haldi at eg fari eftir sum eg havi orðið at heita á landsstýrismannin um kanska at gera eina avtalu ella at fáa okkum í tal sum situr í andstøðu so hesa vit kunnu gera eina avtalu um hetta at vinnan er beit at hetta verður tað sum verður galdandi tí tað betýðir um hetta verður so hesa um vit kunnu fáa eina avtalu at tað hendir einki meira í ár at at so rulla tað í eitt ár afturat og so um eitt ár mugu vit so samtykkja tað so eg fari at heita á landsstýrismann um at um at gera tað um at taka allar flokkar inn og fáa eina avtalu um hetta tí so veit vinnan at hetta verður systemið hetta verður tað sum vit koyra við framhaldarætta tí hetta hava øll í tinginum tikið undir við tað er tað at skapa stabilitet rundan um eina so so víktiga vinnu sum fiskivinnan er hjá okkum haldi eg hevur týdning og tað hevði tað verið við til at gjørt sjálvt um eg sjálvandi okkum hugsa mær at tað var tólv ár men kunnu vit fáa eina semju tvørtur um allar flokkar í tinginum við tíggju árum so haldi eg at tað er vert tað takk fyri harra formaður

iðarhagt við tvøviðmessingarteg eru børnini í hannosa

fyrr enn eg havi blívað teg í hvønnum hvønnum fyrr enn eg havi blívað teg í hvønnum fyrr enn eg havi blívað teg í hvønnum

ja takk hjá tú sum hevur tú skolið takk fyri harra formaður ja nettu sum beinan hann er inni á at tann stóra óvissan í fiskivinnuni út yvir at tað er ein vinna sum hevur verið so nógvar óvissur hevur faktiskt verið tann politiska eg veit ikki hvat eg skal siga veðurlagið ella tann politiski ja tað politiska pendulið at tað svingar aftur og fram og tað er ikki gott fyri eina vinnu so kunnu vit koma har til at vit kunnu koma blá eini her í tinginum um hvussu vit ynskja at skipa hesa vinnuna og vinnan fara at vita hvørjar karmarnir eru so haldi eg at tað er øgiliga nógv vunnið og vit eru við tá til at at líka sum gera tað stabilari so stabil sum tað nú kann vera í eini ótrekkari vinnu so so ja absolutt so eg vóni at tað kemur at vit vit kunnu semjast um tað hesa tíggju ár

eg læt ikki so tað er tí greiðt til skuldina

ja tær gjørt sum øll høvdu skrálið

ja hvørjar treytir kann mann stilla til eina vinnu uttan iva kann mann stilla eina rúgvu av ymiskum treytum men at fara hugleiðir her í eini knappheit um akkurát hvørjar treytir vit eiga at stilla til fiskvinnuna havi eg ikki so øgiliga góðan hug til eg haldi at tað at vit skapa tryggleika um áramálið og er við til at tann stóri trupulleikin við ikki við hjá einari vinnu við ikki at hava eitt áramál har sum hon veit at hon sleppur at eksistera er at tað blívur heilt ófatiliga ringt at fáa fígging og tað er ein av orsøkunum til at vit ynskja hetta at tað kemur stabiliteti rundan um tað at hava eitt áramál sum vit eru samd um her inni í tinginum kemur stabilitetur um tað

ja takk fyri ára formaður ja takk so er næstur at røða annika olsen fyrr og væl

ja takk fyri harra formaður ja til viðgerðar er broyting í sjófeingislógini viðvíkjandi brúksskildini og yvirskipaða endamálið við einari brúksskildu ella brúksskilduni tað er at tey brúkst rættindi sum landið letur verða brúkt og at okur hava eina skynsama gagnnýtslu av tilfeinginum sum landið letur og at okur hava eina einfalda og greiða skipan við brúksskilduni á fiskirættindi tað má og skal vera endamálið við okkara atlitið av fiskivinnuni og tøkur kjakast um brúksskildu tað hava verið fleiri royndir um at fáa brúksskilduna lagda í eina trygga levi men av ymsum orsøkum hevur mann ikki hevur mann ikki fingið semja um tað ella hevur mann ikki fingið tað í lag og orsøkurnar hava verið ymiskar eg skal ikki vera afturlítandi og taka afturí aftur tað sum er framt og tað sum er gjørt og tað eru tað eru tilgongdir sum hava verið men leggja meg uppat tí verandi uppskotinum sum nú er til viðgerðar og verandi uppskot leggur upp til at brúkstreytum fyri at avhenda egna kvotur ella fiskidagar og generella brúksskildan verður galdandi frameftir men krøvini til brúksskildu verða linka nakað í samgonguskjalinum stendur at brúksskilda skal ásetast í allari fiskivinnuni í tann mun hendan er burðardygg og orsøkin til at mann ynskir at gagnnýta ella knýta brúksskildið at brúksrættinum sum landið letur til fiskatilfeingi kunnu vera fleiri tað fiskirættindi sum landið letur tað er jú ein framíhjárættur at troyta fólk síns ogn og tað mugu okur og skulu okur virða tað er rímiligt at leggja teimum sum fáa bæði rættindi at brúka tey og um ikki tey gera tað so eiga tey at fella aftur til landið til onnur at troyta brúksskildan skal eisini undirstrika at fiskirættindi ikki eru privat ogn hjá loyvishavara men ein rættur til láns fiskirættindi eru ætlað til vinnuligt virksemi og grundarlagið undir inntøkum til samfelagið verða rættindi ikki brúkt so er hetta jú óheppið tí vegirnir verða ikki troytt á ein skynsaman hátt við fiskivaðaravtalanum verða fiskimøguleikar av at staðin eisini givnar aftur fyri rættindi í føroyskum sjógvi og verða hesir fiskimøguleikar ikki brúktir ella ov lítið brúkt so hava okur í grundini goldið ov nógv ímóti tað sum okur fáa gagn av ásetingarnar um brúksskildið hava verið í lógini síðani í tvey túsund og átjan men tey hava ongantíð fingið fullan virkuna og sum sagt so eru fleiri royndir gjørdar men ongantíð eru borið á málum skipað kann mann siga við hesum uppskotinum tað er at trýss prosent reglan í samband við avhending av egnum fiskiloyvum og egnum kvotum har eru tvær broytingar sambært galdandi reglum er trýss prosent reglan galdandi soleiðis at gagnnýtslan í tvey túsund og trýogtjúgu er avgerandi fyri um rættin hevur kunnu avhendast fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu við hesum uppskotum verður gildiskomandi broytt soleiðis at hon er galdandi fyri avhendingar frá og við fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu altso flutt eitt ár viðvíkjandi trýss prosent regluni fyri avhending av egnum kvotum so er hetta er eitt fiskiorðið sem og heildar kvotur í nøgd eru so mikið lítlar og smábýttar at ikki grundarlær fyri rakstøk hjá øllum fiskiførum í báltinum soleiðis at mann kann savna hesi rættindi á færri fiskiførum hetta vil stuðla undir fiskirættuni at tey verða brúkt víkjast kann eisini frá um veipan er lýst fyri ávísan fiskiskap ella um stovnurin er so mikið illa fyri at ikki ráðiligt á fiskan so her eru nøkur undantøk løgd inn í lógina og tað er altíð skilagott at mann tekur hædd fyri ymiskum broyttum fortreytum til te generelli brúkskildina so kann mann siga at at at mann varðveitir verandi brúkskildi av veiðiløgu og fiskiløgu tí hesi hava eisini tvey ymisk endamál veiðiløgu gevur atgongd til at reka vinnuliga fiskap við føroyskum fiskifari og fiskiløgu verður latið fiskivari við veiðiløgu fyri eitt ár í senn hvørt fiskifar hevur so eitt veiðiløgu men kann hava fleiri fiskiløgu viðvíkjandi veiðiløgunum um fiskifar við veiðiløgu als ikki hevur verið í vinnuligum fiskiskap í tvey ára rað so fellur veiðiløgu aftur til landið og øll fiskiløgu fella tá eisini aftur til landið viðvíkjandi fiskiløgunum um eigur at fiskifar ikki hevur brúkt eitt ávís fiskiløgu við egnum fiskitúvum ella kvotum í tvey ára rað fellur hetta fiskiløgu aftur í landið viðkomandi missir rættin til at troyta hetta ávísa fiskiløgu men varðveitir annars hini um viðkomandi hevur fleiri fiskiløgu so tá tað hevur við undan tær sum brúkt skyldi á fiskiløgu so eru fiskiløgu veiðirættin hjá útróðrarbátum undir fimtan tons og rættindi sum eru keypt á uppboðssølu í tvey túsund og átjan og nítjan og undatøk er eisini gjørd fyri fiskiløguni til fiskiskap eftir norðhaldssild og makreli og svartkjalt blika ásetingina um tá ið egnu fiskidagar ella egin orðkvota ikki hevur verið brúkt við meira enn tretivu prosent fellur munurin ímillum tretivu prosent og tað sum hevur verið brúkt verður aftur til landið hetta hevur verið ment at vera víðkomd áseting samment við dagsins tørv og hvussu mann lesur tey flestu hoyringssvarini so er tað eisini nakað sum tey hava víst á og sum taka undir við at hetta nú verður broytt men samanumtikið harra formaður so er yvirskipaða endamálið við foruppskotinum at tað tilfeingið sum landið letur til rættindahavarar verður gagnnýtt at fiskiríkidømi kemur landinum til góðar við øktum inntøkum og at burðardygg gagnnýtsla er av okkara tilfeingi og eg haldi eisini at tað er øgiliga gleðiligt at framsøgufólkini hava verið øgiliga javlig um hetta uppskotið og mann kann fáa hesi viðurskiftini við brúktskyldini og lagda í eina trygga legvið við einari breiðar politiskari semju tað haldi eg er øgiliga gleðiligt og gott at mann megnar at fáa breiðar politiskar semju um okkara høvuðsvennu ella tættur okkara høvuðsvennu

takk fyri harra formaður ja takk so vit hava næstu røða tað vóru karlátt herkursson hjá frættum

hevur ein eina skyldu at brúka tað sum hann fær ja tað er kanska ein stórur spurningur vit hava nokk øll fingið onkra gávu í føðingardag á jólum ella í brúdleypi sum vit ikki kundu fáa funnið upp á at keypt sjálvi og sum tað mesta sum stendur sum húsarskor hava finnast fram tá ið ommusisturin kemur á vitjan men at fáa loyvir frá føroyar fólki at troyta fiskiríkidømi er ikki ein giggutur vási so jú eg meti tað tað er ein ófrávíkilig skylda at mann sjálvur fær tann fiskin til lands sum mann hevur fingið lutað til og tað er eisini niðurfeld í samgonguskjali at brúkskylda verður ásett í allari fiskivinnuni í tann mun hendan brúkskyldan er burðardygg men eg kann ikki siga at hetta uppskotið ásetir brúkskyldið í allari fiskivinnuni her eru nógv undantøk og at hava eina lag við nógvum undantøkum er í útgangsstøðinum ikki gott haldi eg áh jú summi undantøk eru kanska skilagóð aftur til men tá ið tann mesti fiskiskapurin undir føroyum er undantikin fiskiskapurin eftir uppursjóðarfiski so fiskar hetta eitt sindur komiskt sum fleiri hava nevnt so er trý sløg av brúksskyldi í laguni eg fari ikki at útdípa akkurát tað eru øgiliga nógv ella generella skyldan og tretivu prosent reglum og trýss prosent reglum sum fleiri hava greitt frá her lógin um sjófanini er broytt fleiri ferð tað hava verið fleiri kokkar um eg so kann siga sum hava broytt lógin á hendan veg og handan veg so er ringt at halda skilag og so at lógin mest kann tykjast sum ein peruvellingur og tí hava tí dagarnar lóg har brúksskyldan ikki virkar sum ein eiður og sum viðførir at vit fáa í summum førum trýst veiðir trýsti in longur upp eitt veiðir trýst sum eg haldi er alt ov høgt og sum ikki sum sum sum viðførir avskynsaman rakstur serliga er tað kanska tretivu prosent reglan sum ger at mann noyðir fólk út at fiska fyri ikki at missa fiskidagar ella kvotur næsta ár sjálvt um tað er ikki burðardyggur og skynskapur fiskapur hvørki so ella so men tað rættar hetta uppskotið so upp á og við simpl tenn at taka hesa tretivu prosent regluna burtur og tað er gott eisini er tað gott at tvey ára brúksskyldan generella brúksskyldan nú verður aktiverað brúksskyldan á veiðilóginum kom inn í lógarverkið í tvey túsund og átjan haldi eg meg skilja men hon ongantíð komin at virka tí gildiskoman er útsett men nú er gildiskoman ásett til at vera fyrsta januar í tvey túsund og fimmogtjúgu hetta merkir at takksan metrið longu er byrjað at telja og tað hevur talt líkandi síðani fyrsta januar men kann mann tað eg veit ikki at lóggja eitt sindur aftureftir eg veit hjá tær men kanska landsstýrismaðurin kemur at greiða frá hesum og tað rokni eg við at tey hava kannaval trýss prosent av reglanum hetta hava vit fyri at kunna selja ella avhenta sum tað eitur í lógini fiskidagar og kvotur so skal mann í minsta lagi hava brúkt trýss prosent árið fyri gildiskoman fyri hetta er so flutt eitt ár men eg dugi ikki at lesa meg til hví hon er flutt eitt ár til tvey túsund og fimmogtjúgu er tað at tað serliga tí at tað er framhaldandi skal vera undantak fyri allan pilagiskan fisk eftir hesi reglum eisini eftir tvey túsund og fimmogtjúgu eg veit um at seta brúkskilið á allan pilagiskan fisk so vil hetta viðføra nakrar avleiðingar fyri teir skipabólkar sum ikki hava møguleika av fiskenda fiskin og tí kanska noyðast at selja ella leggja allan fiskiskapinum men noyðast at selja so er okur skattur á hesi sovorðnar sølu og tað er sjálvandi eitt sindur óheldigt men lat okkum heldur broyta hesa hendan okur skatt henda ser skatt so vit fáa meira umsetiligheit á hesum økinum og strika tað undantakið í tey láu har meðurbarni er fevnd av undantøkum í einari láu sum í meðurbarni er fevnd av undantøkum so kemur eitt nýtt undantak inn í láguni hetta her tá ið kvotur eru lítlar ella hasa eingin so at skipararí kunnu gera sínámillum avtalur um hvør skal fiska fyri at fáa mest skimstaðar raksur sum til dømis í yrminghavinum loddin fiskap og myrkapp hetta virkar alt gott og fornuftigt at at vit áseta hettar tikið gevur landsstýrismanninum so tað stendur í láguni heimild til at seta nærri reglur um hetta hetta er kanska viktigasta lógið tað í føroyum og er kanska eitt sindur óheldigt at landsstýrismaður fær so nógvar heimildir at áseta nærri reglur tað ið kanska fleiri óheldig dømi um útvarp skal eg taki undir við sínum uppskotinum sjálvt um eg hevði ynskt at brúkskyldan var fyri øll hetta skal fáa eina góða viðgerð í vinnunevndini so taka vit tað harfrá men har formaður líka eitt afturat her stendur landsstýrismaðurin í láguni eg trúði kanska tað átti at sæð landsstýrisfólkið aftaná at vit hava broytt tingskipanina eg kanska ikki fyri stýrisskipanini broytt annars takk fyri

ja takk so tann hann er í dag til dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dagin og dag

ja takk hjá tær

eg klára ikki ordiliga gjøgnumskoða tað har við at tað er generela brúkskildan sum har takst á metur longu er byrjað at telja nú um tað hevur eina neiligu ávirkan og um hatta har er at avlókeypa aftureftir sum mann kanska kallar tað og sum sagt men har tað skal fáa eina góða og jaliga viðgerð í vinnunevndini men í útgangsstøðin vildi eg havt at brúkskildan var eitt sindur meir víðfevnd og men tað fáa so ikki gjørt í hesum sinni men men

ja takk fyri tú ja takk næstur at røða verður stefan klein poulsen tíðarsvál

har fór mær við viðgera sjófongislógina og har ið brúkt skyldu og fyri mær sær tað út sum at vit politiskt kundu finna eina semju her um eitt rættiliga grundleggjandi mál í innan fiskivinnumál eina lóð sum vit annars hava broytt aftur og aftur og aftur og aftur hendaveg og handaveg og har hava fleiri ferðir víst á og haldu tað enn at vinnan hevur uppiborið betri hon er uppiborið at vit ja arbeiða á skilabetri mátar her í løgtinginum enn at fara at broyta lóðirnar umaftur umaftur umaftur og tað sær út sum at tað gongur tann vegin brúðarvíst á í einum øðrum máli sum ikki veit heilt hvar hvar tað er komið til men tað stýr seg um gildistíðina á veiðloyvinum har mann sær skilt at landstýrismarin skotið út gortið at at tey kanska møguliga skulu vera galdandi í tíggju ár heldur enn tólv ár í tí rullandi skipanum fyri nevnandi nakrar broytingunum so strikar mann tretivu steinsregluna og ger onkrar tillagingar í trýss prosentsregluni eitt nú at útseta gildskomuna og at mann gevur landstýrismanninum eina nýggja heimild har mann í heilt stuttum kann víkja frá trýss prosentregluni í serligum føri og tað leggst upp til at tað verður ein vurderingssak langa er at mann mann mann bleitir upp og mann kanska flytur seg aftur til tað sum hevur verið galdandi ja í øllum seinastu árini aftur til statskváð og tað er jú hetta við at at finna balansina ímillum at ja at eingin útnyttar systemið á tann hátt at mann bara liggur heima á sofuni og selur kvotur tað er ikki endamálið at mann skal koma inn í systemið á tann hátt at bara selja kvotur víðari men at mann brúkar tær og fiskar tær sjálvur og hin vegin so skal mann helst ikki seta eitt forstramt burgratisystem upp og so strama brúkskyldið at mann førir til óynkstan atburður at mann faktiskt fer at fiska óskinsamt bara fyri at halda sínar kvotur haldi eg at hetta ljóðar skilagott og at hetta útgangstøðinum leggur upp til at øll kvota verður gagnnýtt og at fiskurin verður fiskaður á eini skynsaman hátt tí at tað gevur ikki meining at mann skal fiska fyri at plisa einum burgratiskum systemið ið monga til koma har til men samstundis mugu tryggja at at kvoturnar verða brúktar og at brúkskyldan verður hildin og tað sum er upplýst í hesum lóguuppskotinum og tað sum haldi eg annars sagt er at hetta er ikki ein stórur trupulleiki í dag og tað haldi eg ljóðar skilagott og nú hava vit ikki umboðið viðnevndini men vit seta mítt álit á at at viðnevndin tryggjar okkum at hetta vendir rætt og roynt politiskt eisini at mann kanska við hesum setir hol á eina politiska tilgongd at fáa fleiri semjur um og mál í sjónfeingislóginum tí at eg haldi vit hava havt eitt eitt táarí aftur og fram í alt for langa tíð og har hevur vinnan uppiborið betri frá okkum í politiskrivanum takk fyri

ja takk so tær tá tú skalt mær spyra orðið tað er so tær eina sonn

ja takk fyri teg har var ein maður ja sum kunnu so er tað er tað uppskot um broytingar í sjónfeingislóginum sum eg vil viðgera mær nevnt broytingin broyting í í brúkstroytuni fyri at avhenda egnar fiskitíðar og egnar kvotur broyting í brúksskildini á veiðiloyvi fiskiloyvi egnum fiskstøðunum egnum kvotum og broyting í ásetingum um gildiskomið og sum tað hevur verið nevnt so er hetta eitt mál sum sum undanfarin samgongu eisini arbeitt við og so vítti eg veit í útinførinum í tveimum umførum men har sum tað ikki eydnast at fáa broytingarnar gjøgnum gjøgnum fyri tær og fyri okkara viðkomandi fyri samgonguna so er tað jú eitt mál sum er nevnt í samgonguskjalinum har teir eru víst á at brúksskilda ber ásetti allari fiskivinnu í tann mun hendan brúksskildan er burðardyggd so hetta er sjálvandi eitt mál sum betýðir nakað báðir báðir hjá samgongu og hjá andstøðu og sjálvandi tá okur ha samgonguskjalinum sætta skrá í fiskivinnusamferðslimálaráðnum og hetta málið hevur verið í einari einari drúgvar viðgerð tíðliga í summar ígjøgnum summarið báðir í samgonguni og okur eisini búgt tíð upp á at umrøða málið saman við øllum andstøðuflokkum hvør sær og eg má sigast mær at eg haldi tað verið ein øgilaglig javlig viðgerð og eg haldi at eg hevði eisini at takka øllum partum báðir í samgongu og andstøðu fyri fyri ta javligu viðgerðina eg hildi taka sum fleiri hava sagt um um innihaldið í broytingaruppskotinum men eg ætlaði kanska stutt at koma inn á spurningin hví brúkskyldið og fara kanska eitt sindur aftur til at at ein grundleggjandi partur av skipanini av føroysku fiskini á sjógvi hevur síðani misgaðið sum í nítjan fýrs árunum og fimmt um at atgongdin til fiskireftirnandi eru avmarkaðir hetta við at øll ikki bara kunnu fara undir vinnuliga fiskap tí tað krevst loyvi frá landinum til tað og í verandi lóggávu er tað veiðiloyvið og fiskloyvið sum skulu til og á tann háttin er jú atgongdin avmarkað og umframt at tú at okur hava fiskireftirnudur í føroyskum sjógvi so hava vit eisini fiskireftirnudur í fremmandisjógvi og hesi her retnudur sum eru í fremmandisjógvi eru flestu førunum fingin til vega aftur fyri útlendska atgongd til fiskireftirnudur í føroyskum sjógvi og har hevur mann brúkt tíð og orku í samráðing í onnur lond upp á at fáa hesi retnudur til vega so fiskireftirnudur eru eru sambært teimum lóggaðum sum líka síðan einaferð eina misgeiðs í hálvfemsárunum eini framíhjárættur ein framíhjárættur til sum er til láns at troyta ong fyri at fólk sær sum teir verða staðfest í grein trý í sjónvarpslógini og við framíhjárættuna haldi eg eisini at tað eigur at fylgja ein skylda at brúka tað tilfeingið og tann lógin er tann partin av lógini hevur verið gildið síðan fyrsta januar í trýogtjúgu og hon gangur út upp á tað at um tilfeingið ikki verður brúkt so fer til ætt til landið so hasin endamálið við brúkskylduni er jú at fáa sum mest burturúr tí tilfeingið sum mugu hava og eru fiskireftirnirnir ætlaði til vinnulívið virksemi sum skulu skapa inntøkur til samfelagið til manningar til ræðarí til avleiðt virksemi á landi og til kommunur og land ein annar partur í brúkskylduni fevnir um at forða fyri at einstaklingar fáa tilluta størri kvotur um tey klára fiskað ella fáa tilluta kvotur sum tey ikki ætla at brúka afturlig hjá rættindur óbrúkt men annað sum heild er brúkskylda jú ein vanligur partur av tilfeingivinnunum báðir her í føroyum og uttanlands og okur kenna tey jú í øðrum pørtum av føroyskum ógávum har sum tað er okkurt slag av brúkskyldi í samband við fiskarling í samband við kollektinslógina sum var og í samband eisini við lóginum landsjørði og grundhugsanin er hin sama við framíhjárættinum til tilfeingið fylgir ein brúkskylda eitt krav um at brúka tann framíhjárættin sum hann var ein ferð ferð sum fleiri hava verið inni á so fevnir broytingin í hesum umfarinum ikki um at brúkskylda er álíkt fiskapið eftir norðaðarsild markeloy og svartkjavti og vit sum hann hyggur eftir fiskapinum í ár eftir hesum fiskasløgum so fevnir tað um eini fýrs til hálvfems prosent av sannari fiskapunum og eg havi sagt tað fyrr og eg kann endurtaka tað tað tað er mín heilt greiða fatan at brúkskyldan eigur eisini at vera galdandi fyri norðaarsild markeloy og svartkjavti men tað eru nakað serliga orsøk til at hendan í eisini hesum uppskotinum og tað er serligandi spurningur um at brúkskyldan rakar markeloyettindi sum er latin til heimaflotan og at tað er jú ein partur av tí sum mann hevur umrættað leiðini sum ein stuðul til heimaflotan og við einari brúkskyldu so týðir tað jú tað at heimaflotan antin skal leggja um til fiskamarkelin sjálvur ella skal avhenda tey markeloyettindi endaligt og har kemur so ein ein onnur lóggáva inn í myndina sum er lóg um skattingarvinning frá sølu av veiðreftindum sum ger tað at við eina endaliga avhending sum verður sum verður hendan her skattingin sum verður at handa avhendingin skattari serliga ein hátt og tað er jú eitt mál sum okur hava sett eisini á skrá í samgonguni og eg vóni at okur fara at finna eina felagsloysn og eg vóni eisini at tann loysnum eigur at fáa eitt breitt fundament í øllum samlaði løgtingunum tá ið hvussu verðina brúkar tíð uppá er tað ikki eitt mál sum liggur beinleiðis í fiskivinnu og samfarstamálaráðnum men í fígg eg loki um hvussu mann kann gera tær tilhagingarnar sum skulu til so eg haldi generelt er tað mín fatan og eg trúgvi eisini at tað er fatan hjá teimum flestu at tá mann hevur ein framíhjárætt til tilfeingi so eigur hann at vera fendur á brúkskildi og soleiðis at at mann hevur eitt krav um at brúka tann framíhjárættin eg skal ikki siga so nógv meir um tann partin men annars bara taka saman um at hatta er jú spurtbónd um at dagføra nøkur av teimum tingunum sum standa í verandi lógarvið tað framvegis verður ein brúkstreyt fyri at avhenda egna kvotur ella fiskitíðar tað verður ein generell brúkskylda framvegis galdandi men krøvundir brúkskyldan verður linkað í nakað samstund sum skipan verður gjørd einfaldari og greiðari og at tað er málur ferðir nú í vinnunevndina og og vænti eg og vóni eg at tað fer at fáa eina góða og jaliga viðgerð í vinnunevndini og at okur eisini fara at fáa eina breiða undirtøku tá málur kemur aftur í løgtingi

takk fyri tað ja takk sum næstur røðari tey vóru jakkurt veitsa hvørdi ger so væl

takk fyri harra formaður sum landsstýrismaðurin segði so hevur hetta málið verið á skrá fleiri ferðirnar og tá tíðini eg havi verið í fiskimálaráðnum tað er so ein løta tú ert at vera á skrá í heilum og at er onkra av teimum fiskimálaráðnum sum plagdu at siga at øll rættindi sum tá loysir seg at brúka verða brúkt og tað er akkurát soleiðis sum tað er og onkuntíð fara skip eisini eftir rættindum sum ja tað er ikki altíð loysir seg so hevðiliga gott at fara eftir men fyri at uppihalda kann mann siga eina vísan fiskap ið ja neða seg økið viðhvørt og og annars at vera ein partur av kann mann siga fiskapi hóast ikki altíð loysir seg at fara eg havi verið tingin við nú kom hann við einum uppskoti sama slag tá varð formannurin tjóðveldig øgiliga kritiskur heilt øgiliga kritiskur nú kom hann við einum uppskoti sum legði brúkskyldið á tey undir føroyum sum brúktu dagar men hvat við teimum sum fiskama krel svartkjapt og sild her stóru feløgini eingin brúkskylda løgdu teir og so var aftan tann sama svatan um at so knúskaði mann tey sum vóru í heimaleiðum tey høvdu nøðiliga fárrættindi meðan tey sum vóru í uppskjóðarvinnuni tey fingu allar sømdur og hvat hendir nú aftur hesi ferð okur hava upplivað tað fleiri ferðirnar farnu dagarnar hetta skuldi ikki so galið og hetta er nakað tí sama sum okur hava okur hava borið í tingi eg eri av tinginum onkuntíð vendur í hurðina tí mann vil okkurt annað og at her við brúkskyldini er oftani meiri høvdinum á politikarum og fólki enn veruliga úti í vinnuni tí stórt sett verða tær rættindini sum eru útlutað vc vinnan upp á nakrar mátar kann fáa fatur á teimum tey verða brúkt og serliga út tær rættindini sum tá loysir at fara eftir tað er møguligt at tað liggur liggur okkurt onkustaðni eftir sum ja tað slett yvirhøvur ikki loysir at fara eftir men mínari faring er at vinnan tær sum eru í vinnuni og hava hava orku fíggjarliga orku tey fara altíð eftir teimum kvotum sum verða útlutaðar fyri at endaka meg sjálvan hóast tey ikki altíð loysir at fara eftir skotinum tað at partolarar og tað sum kundi draga trol fingu makrelkvotur at byrja við tað var við tí fyri eyga at fáa fiskað so nógv av makreli tí tað var tá ið okur ásetti okur sjálvum kvotur soleiðis at okur kundi skjalfesta so nógv sum til bar av makreli fiskap í føroyskum sjógvi og tað eydnaðist okur fiskaði alt tað sum okur ásetti okur við ymiskum førum eisini partrolarum tá mann minnist til at fáa jett og øllum her sum tók ímóti makreli tá hon tí tað var og okur kundi skjalfesta makrelum í føroyskum sjógvi og fingið ja at enda eina pínamakrel avtalu og tí er hetta eitt sindur skeiðgloyndan herdiskussiónin um at partrolararnar byrja við fingta sum eitt stuðul tað var við tí fyri eyga fiskasnupp sum øvundir við øllum teimum skipum sum dragga trol og tað var mín fatan at mann man gjørdi øgiliga nógv brúk av tí tá tað virkar sum um at onkur gloymir tað við vilja men eg skal erliga viðganga tá ið tú broytti lógina í nítjan tá kom ymisku krøv um at onk at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at ímóti tí endamáli var at fáa broytt fiskimulógavuna soleiðis at vinnan aftur kundi trúgva upp á framdíðina og koma í gongd sum okur so sóu eg so gott eitt kodað grundarlag er eisini eitt grundarlag undir undir feløgunum og tað hevur verið leingi umbúðina at byggja nýggjar persónlarar hvussu tað gongur tí tað havi eg ikki fingurin á pulsinum beint nú eg haldi at mann er í ferð við at fara í gongd við tað og har eru makrelkvoturnar in partur av tí grundarlagnum at fara at kunna fáa nýggj skip og nýggj skip hjá persónlarum kunnu gott fisk og makrel tað yvir ikki ongalítið í til uppsjóðar fisk tí tað eru persónlar sum hava fisk og uppsjóðar fisk allasammu tíðina so mann skal vera eitt sindur varur undir tá ið mann fer inn at flyta uppi seg í tingini og sum landsstýrismaðurin sum segði skattalógávan sum hon er í gildi nú er ein forðing fyri avhending av

kodin millum feløg menniskja takk hjá hvørjum tí vit fara um tað er fyri tað er ein viðmerkingur tað er jøkuliglasen

takk tú sum er nógvur trúgur takk hvør er nei nei yvirhøvur ikki og tað var nógv nógv afturat og sum eg nevndi vist at var eg sum kom við snuppskotum og høvdu heitað sær niður í savninum síðani sagt ja aftur nú nú skal mann pína tað veikur undir føroyum fiskideyðanir teir skulu mann hava brúk skildi á men upp í sjóðar kvoturnar tað pjós mann ikki hava brúk skildi á soleiðis broytir mann meining frá einum degi til annan og tað okur sett øgiliga nógv dømir um í seinastuni nei hetta hetta uppskotið er slett ikki so galið og vist landsstýrismaðurin forsetir í hendan máta so er tað fínasta slag fólkaflokkurin hevur altíð rætt men tað er ikki altíð okkurt fáa rætt beinanvegin men sum tíðin gongur so plagdi tað akkurát sum hjálpa takk

hevði hann tað fyrsta viðgerðin er kann eg fáa meira friðu salurnar sum mann skal hava fundir so slá tað helst vera uttan fyri tingsalurin so er hendan fyrsta viðgerðin niðug og málið beint í vinnuna næsta málið á skrá er løtsmál nummar fýraogtretivu og tað er uppskot til løgsløg og broyting til løgsløg um loyvirstjóðd og ælivinnu tað er ásetning av lofti í tøkugjøldinum fyri part av laksaframleiðstuni sum fer til meirvíking og formerk skal byrja um framsøgufólk fyri hjalaflokkinum er tað erlatið úr fróðansen fyri tjóðaðarligtanargosin fyri framsókn er tað karla tekarsson fyri miðflokkin er tað elisarana so fer uni hommi hannesen orðið fjarsvæl

í summar tá sá og hoyrdi eg eina fína sjónvarpssamrøðu við barack obama fyrrverandi amerikanska forsetan har hann varð spurdur hvørji góð ráð hann hevði at geva teimum sum nú vóru á veg út á arbeiðsmarknaðinum svarið tað fór ikki reiðiliga frá maður ikki tí at tað var serliga filosofiskt ella innviklað men tí tað var so passaliga einfalt og beinrakið hann svaraði gjóst lørn hava tú góðt stovn donn læri tykkum at avgreiða tingini tað er tann arbeiðsforeleikin sum arbeiðsmarknaðurin virðismetir mest av øllum tí tað kann vera lætt og ómakaleyst at tosa upp í saman um avbjóðingar og loysnir og fyrimunir og vansar men tað eru tey sum megna at loysa smáar og stórar arbeiðsuppgávur sum fáa flutt tingini og sum fáa flutt stillstøðuna og tann sjónvarpssannrøðan hon rann mær til hugs kanska tíverri tá sambandsflokkurin kom við hesum uppskotinum og hon rann mær aftur til hugs í gjár tá hundrað og fjøruti fólk komu í ta ólukkuligu støðu at tey vóru søgd úr starvi eg ætli ikki við hesum her at standa og peika fingur men støðan er og sum tað ivaleyst fer at verða sagt fleiri ferðir undir hesum orðaskiftinum vit søgdu tann seytgunda mai í ár tá tøkugjaldsdegin varð samtyktur at vit fóru at umrøða hesi viðurskiftini í dag er átnudagin novembur og her er framvegis eingin niðurstøða og støðan er í nøkrum politiskum málum mugu vit bara ásanna at vit hava ikki avgreitt tingini og tað er simplan ikki nóg gott tí tað elvir til hann óvissi úti í samfelagnum sum vit kundu sloppið undan í øllum førum í ávísari mun um neyðugar avgerðir vóru tiknar rættstundis ella í rættari tíð eg veit at landsstýrismaðurin hevur arbeitt við hesum málunum hann hevur brúkt tíð og orku til tað og okkurt uppskot hevur eisini verið á borðinum í løgtinginum hava vit eisini ótolnast eftir einari niðurstøðu men tað er fyri sovit líkamiki tí eingin niðurstøða er í hesum málunum tað sama sum at halda arbeiðsfólk í einari óvirðiligari óvissu tí óðan sæð hvat tú heldur um hetta málið og um tú heldur at leiðslan í bakkafrosti hevur lagt eitt óhóskandi trýst á politisku skipanina ella um marknaðartreytirnar hava kravt hesa støðuna sum er íkomin so skilji eg ólukksáliga væl starvsfólkaumboð hjá bakkafrosti og starvsfólkini har eg kenna tað sum at eingin samgongupolitikari hevur lurtað tí tey hava ikki fingið nakað svar var svarið so at vit varðveita ta skipanina sum er tí hon skal standa sína rønd ella eitt til annað men tað hevur heldur einki sagt eingin hevur svarað lat ongan iva vera um at eg haldi at alifyritøkurnar í føroyum skulu rinda fyri brúksrættindini ella á teimum føroysku firðunum har sleppur eingin annar framat brúksrættindunum alir virksemi dálkar og somu brúksrættindi avmarka eisini annað virksemi á firðunum og tað skulu tey rinda fyri meira tá tað gongur væl og minni tá tað gongur minni væl og tað haldi eg er eitt ideologiskt stríð sum er tikið við arbeiðsgevararnar og sum er vunnið men tað merkir hinum ikki at vit skulu køva arbeiðspláss ella meirvirking ella gørking ella gørking tí sum stjórin á gørkingarvirkinum eisini segði í sjónvarpinum í gjárkvøldið so ber nokk til at finna ein leiðst har alifyritøkurnar rinda mest sum tað sama sum nú samstundis sum vágin at gera langtíðarsáttmálar minkar so eg haldi ikki at yvirskipaða tøkugjaldi og karmar um meirvirking er ella nýtist at vera ein og sama diskussión fyri tann partin av lægstra framleiðstuni sum fer til meirvirking verður eitt loft í tøkugjaldinum sum er sjey komma fimm prosent tað vil siga at alifyritøkurnar rinda ikki meira enn sjey komma fimm prosent í tøkugjaldi av framleiðstuni sum fer til víðari framleiðslu og sum útgangsstøði haldi eg ikki at ser skipanir skulu vera stýrandi fyri hvussu vinnan velur at virka og tað er avgerandi fyri meg at vit hava eina generella vinnulóga við føroyum tað vil eisini siga at vit kunnu ikki tillaga og broyta vinnulóga við alt eftir hvussu marknaðurin uppførir seg ella hvussu ávísar fyritøkur standa seg útgangsstøði má vera at vinnufyritøkur skulu kunna optimera og umráðafesta innan fyri nakrar yvirskipaðar karmar men sum eg eisini havi sagt fyrr so viðurkenni eg at tann samtykti tøkugjaldsstigin var við til at styrkja eina avbjóðing sum var frammanundan at vágin at gera langdegársháttmálar kanska bleiv størri og tann avbjóðingin hevði væl eisini verið við hinum uppskotinum til tøkugjaldsstiga sum hava verið í løgtinginum tað síðsta árið tí prísirnir á heimsmarknaðinum gera at tað loysir seg betur fíggjarliga at selja heilan fisk og tað hava alurfyritøkurnar liva við so at siga øll árini sum eisini hevur verið orsøkin til at alurfyritøkur fyrr hava umskipað víðari framleiðsluna so hendan støðan er ikki púra nýggj í so máti men tað var eisini tí at eg helt at vit skuldu fara inn at viðgera eg sigi her noyaktigu viðurskiftini beinanvegin eg fari ikki at skúgva eftir her uppskotið á borðinum sum sambandsflokkurin er komin við eg standi kortini við nøkrum spurningum sum eg fegin vil hava svaraðar millum annað í hvønn mun hendan hendan skipanin verður atferðarstýrandi fyri vinnuna hvat heldur havbúnaðarfelagið um eftir uppskotið tað eru jú tríggjar alufyritøkur í føroyum eg skeyt koma fimm prosent teir rætta loftið umsitingarliga hvat eigur vatnframleiðsla at fevna um í hesum føri og so víðari men eg fari undir øllum umstøðum at viðgera eitt uppskot í størsta álvara og eg fari ikki at hvarsta tað av borðinum bara tí at tað er eitt andstýðug uppskot tað er annars sagt uppi saman at verandi tøkugjaldstigin tekur grundarlagið undan vinnuni og at allar íløgur eru fluttar av landinum tað passar ikki og eg haldi tað vera tekin um eitt fátakt orðaskifti viðst vit bara eru før fyri at mála við svørtum ella hvítum tí støðan er at stórar íløgur verða framvegis framdar ætlanin er framvegis at økja munandi um framleikina hesi komandi árini bakkafrost og eitt fráíki ár at komandi fýra árini fer fyritøkan at gera íløgur fyri at koma tríggjar milliardir krónur í føroyum fram til tvey túsund og áttaogtjúgu millum eina smálstu í skálavík og hinar alufyritøkurnar hava eisini stórar íløg við ætlanir vit hevðu hoyrt um lokaðar aliringar og so víðari í ár hevur heldur ikki gingið eins væl at ala sum tað hevur men tøkugjaldið er ikki orsøkin til at samlaða tøkan av alufiskivir minni í í ár heilsuføroðiliga starvsstovan hevur eisini ávarað um í einum føri at at fellið hevur verið ov stórt sum ger at færri smálvt verða sett út og tað er ikki tøkugjaldið sum er orsøkin til tað framleikin til prísurin fyri hvørt kilo er farin upp tað tekur hesin her progressivu tøkugjaldstigin hæddfyri so alufyritøkurnar nú rinda minni í tøkugjaldi enn tey annars høvdu skulu tey tingini haldi eg hoyra við til hesar diskussiónirnar tá vit diskutera tøkugjald men tað verður jú so at siga ongantíð fortalt men harra formaður fyri at taka saman um eg haldi ikki at tað er í lagi tá mann hevur lovað at venda aftur at ein politisk avgerð ikki er tikin í ísmálinum kanska sama hvør niðurstøðan var tað haldi eg tá mann sigur at mann fer at venda aftur so má mann gera tað og støðan er nú at eg sum tingfólk at hetta er tað einasta uppskotið eg havi at fyri at halda meg til og eg fari at viðgera hetta í størsta álvara í vinnuni

takk fyri sovorðið ja takk sovorðið við mær sikar fyrstu tíðir

ja takk hjá so væl

takk fyri tú nevndi jensa rana um um hetta er ov seint eg veit ikki sum tað er ov seint tað er eisini ein spurningur sum vit mugu taka upp í vinnunevndini gera nakað mun í mun til ta ítøkiliga støðuna at at samtykkja hetta ella ella ikki nú høvdu vit eitt eina atgongurartil í áðni um at víkja frá tíðarfreistum sum samgongan atkvøddið ímóti tað er ikki tí at eg skal forða fyri at hetta uppskotið verður viðgjørt skjótt eg haldi bara at tað er neyðugt at vit seta neyðugu tíðina av at fáa neyðuga spurningar svaraðar eg haldi ikki at tað er rætt at vit skunda hetta málið ígjøgnum uttan at uttan eina neyðuga nevndarviðgerð tað var tíð atkvøddið ímóti tí uppskotinum men um vinnunevndin er eitt sinnað at viðgera hetta uppskotið í altso skjótt skulda verið í kvøld ella skulda verið í morgin ella so eri eg tøkur til tað

tú hevur tað sagt tú tann fyrr

ja takki hjá sær báðum

vælum johan jensen tað fer at ella meg siga og tað ivist ikki í at landsstýrismaður sjálvur eisini fer at siga at landsstýrismaðurin hevur arbeitt við hesum málunum og tað hava verið uppskot á borðinum so tað er ikki tí at mann hevur ignorerað tað men støðan er at at samgongan segði at vit fara viðgerðist tingini men mann hevur ikki vent aftur endaliga og tann prosessin haldi eg vera óvirðilig tá mann sigur at at mann tekur tað upp so skyldar mann eisini teimum eitt svar og tað hevur mann tíverri ikki megnað í í hesum málunum tíverri takk fyri

ja takk sær tær bóðina

og hon er holmað á hann

tú sært gjørt so væl ja takk fyri tað er ivist ikki í at at samgongan fer nú hava tjóðveldi og framsóknir sjálvandi síni egnu framsók fólk so so tey fara fyri at halda seg til tann spurningin men men sjálvandi fara vit at viðgera hetta í í tí álvara sum sum tað skal viðgerast í takk fyri

takk fyri áðrenn vit fara til næsta røðara so skal eg boða frá at punkt nummar sjeyognummar áðrenn vit fara til næsta røðara so skal eg boða frá at punkt nummar sjeyognummar og nummar átta á dagsins skrá tað einari løgtingsmál seksogfjøruti uppskot løgslóg um broyting av løgslóg um meirvíksgjald sum snýr seg um at leingja tíðarskeiðir fyri fulla endurindan av meirvíksgjaldi í sambandi íløgur hitapumpuskipanir eisini av fóðnum tjúguogfýra og tjúgu eitt uppskot frá fólkaflokkinum og løgtingsmál níggjuogfjøruti uppskot løgslóg um broyting av løgslóg um almannabaksjónur og annað sum snýr seg um broyting í mótrokning av pensjónum tað er eitt uppskot frá sambandsflokkinum tey bæði næstu viku vit fara víðari tað merkir so við øðrum orðum at hetta verður seinasta málið sum verður viðgjørt í dag so tá ið hetta málið er liðugt viðgjørt so enda tingfundurin vit fara nú til næsta røður sum er aðra joensen

ger so væl takk fyri frá forkvinna ja so stendur mann her við einum uppskoti um um eina broyting í líknuslóg um alivinnuna aftur og tað er ein áseting um loft í tøkujaldinum og fyri at líka sum taka fatur í endanum hjá undanfarna røðara sum sum saknaðist eftir at tað tað hevur ikki verið tikið í álvara sindur fyrr so má eg siga at eg angri meg grønan at eg ikki komi við ella at samvitslokin ikki kom við sínum uppskotinum fyrr langari tíð síðan tí at tað hevur fast ligið klárt men tað hevur ligið og fólk skulu bíða eftir einari loysn sum skuldi koma og sum mann væntaði fór at koma men ikki er komið fyri forkvinna tað er soleiðis at tá ið mann tá ið mann ger lóður sum mann gjørdi í vár tá ið tøkuntalslógin bleiv broytt so visti mann at tað fór at hava onkrar avleiðingar og grundin til at mann visti at tað fór at fáa onkrar avleiðingar tað var at nú fór mann so harðliga til verka broyta ein stiga sum frá uppruna hevði trý stig mann kom sum við einum broytingaruppskoti til tá øllum undanfarna samgonga ætlaði at broyta stigan soleiðis at hann fekk fimm stig í staðin fyri men endaði uppi á tíggju prosentum um tann lóðin við sum bleiv góðtikin hevði havt eina ávirkan á millum annað tað er eisini møguligt men tá ið mann so fer og ger ein so langan stiga sum mann nú hevur gjørt og mann endar uppi á tjúgu prosentum tað vil siga at mann hevur ein stiga sum gongur frá null komma fimm upp til tjúgu so hendir sovorðnaka sum hettar at tað hevði tað avleiðing at tað fór eg ella ein vakt millum annað av fólkið bleiv søgd upp í gjár ein vakt av hundrað og fjøruti fólkum sum í sær sjálvum er ein forgarleik tað er tað altíð tað er soleiðis at tá ið mann velur at gera víðari framleiðslu ella víðari menning av framleiðslu í alivinnuni so er tað nakað sum hendir við langtíðarsáttmálin tað eru sáttmálar sum ganga frá trimum upp í tólv ár og tað sum mann er gentiliga gerð tað er tað at mann tryggjar ein part av framleiðsluni til ein bestemtan prís tað finnast fleiri mátar at tryggja uppá ein máti tað er at mann kann tryggja prísing generelt at mann hyggjar tað sum mann kallar fyri at hyggja ein prís ein máti at tryggja eina framleiðslu uppá tað er at gera víðari menning tað kann vera feskfløk tað kann vera pensjónur tað kann vera gublettur tað kann vera ferðivørur av ymiskum slagi tað kann vera so nógv men tað grundleggjandi er at mann tryggjar ein part grundum til at hendan at tað ikki ber til í dag gerandi tøkutjastiga tað er tað at nú blívur hendan tryggingin ótrygg hon blívur forótrygg mann tekur snøgt sagt kappingarføri úr vinnuni tí at tá ið mann skal til at gera langtíðarsáttmálar so veit mann ikki tá ið mann ger henda sáttmálan hvat fyri váðaískoyti mann skal seta á sína vøru mann kennir ikki váðaískoyti felur ímóti kanska allari formuft at leggja seg á eitt nivó sum kanska er forhøgt so kann mann enda í tí støðuni at mann so skal betala ein skatt av hesi framleiðsluni sum etur alla fortenastuna og væl og virðiliga tað upp og tað er mann ikki villigur til so einkult so einkult er hetta henda prístryggingin sum mann hevur hon fungerar ikki við einum so longum tøkuljastiga okur skula hava møguleika fyri víðari menning í føroyum av vørum tað má ikki vera soleiðis tað má aldrin vera soleiðis at mann leggur ein framleiðslig skatt á eina vinnu sum er so atferðarstýrandi at tú simplutend ger tað ómøguliga huglut at gera víðari foretling í føroyum tað vil altíð vera eitt sindur av víðari foretling í alivinnuni tí tú hevur við limandi tilfeingi at gera og tað eru partar av framleiðsluni sum ikki eru kanska í superiør tað sum mann kallar fyri fyrsta floks góðska tað kann vera ein partur av framleiðsluni ið hevur eina eitt sindur leðri goski tá ið mann slaktar hana og tí er tað gott at for eksempul tann parturin kann fara til víðari menning ella víðari foretling soleiðis at mann kann hekka virðið á tí og tað verður eisini brúkt tað er púra vanligt men tann parturin í framleiðsluni er relativt lítil og tí má mann brúka ein relativt stóran part av fyrsta floks vøri til at framleiða til portiónir ella til feskfløk ella til okkurt annað altso ferðirættur og so víðari hetta uppskotið er øgiliga øgiliga einkult og grundin til at tað er skrúvað soleiðis saman sum verður tað er tí at tann skipanin sum okur hava tað er ein tøkugjaldsskipan við einum stiga hon er ótrúliga simpl at umsita tað er eitt fólk sum kann sita og umsita alla hesi her lóggávuna og tá ið tú skalt so gera eina skipa ella í hesum førinum koma við eini rætting sum loftar tí møguleikanum at at kunna víðari foretla so tað er vitligt at tann skipan eisini er einkult og at hon passar inn í verandi skipan og tað ger hendan mann setir simpl tenn eitt loft á tað er lítil og eingin umsiting av tí tað kann státueykk eitt fólk umsita lógina og tað er týdningarmikið at tá mann hevur eina so einkla lóg at hon framhaldandi eisini er einkult vit sum hava at taka alt møguligt annað allar øll onnur møguligir scenarir inn í so blívur hon plustuliga ikki einkult longur og so blívur hon truplari at umsita og hon blívur møguligvís eisini truplari at at yvirhalda hjá hjá púrtinum sjey komma fimm prosent er tað forhugt tað haldi eg ikki eg haldi at valurvinnan kann liva við tí valurvinnan hevur livað við at mann hevur ein tøkugjaldsdaga sum er frá null komma fimm til fimm prosent nú leggur mann so tvey komma fimm prosent afturat men við prosentum er tað so løgið tí at tvey koma fimm prosent av tí er jú ein øking upp á hálvtrýss prosent í váðanum sum mann tekur men eg meini at mann má ikki fara longur upp eg haldi at hetta her sjeyogtálv prosent tað er eitt loft og grundin til at tað bleiv so høgt tað var at mann kanska frá okkara síðu í sambandsflokkinum helt at mann vildi hava helst hava eina breiða semjuumhøvdsmálið vist at yvirhøvur bar til tí annars hevði mann viljað havt kanska eitt loft sum var kanska fimm prosent sum tað hevur verið men at hekka tað upp til sjeyogtálv komma fimm so so líka sum rættir mann hondina út og sigur veitst tú hvat okkurt skulu vit prøva tær her tað er ikki tað er ikki til frama fyri æluvinnuna tað er ikki til frama fyri fyri møguleikanum at víðari fór ella men eg haldi at mann kann gera tað innan fyri hesar karmarnar so eg vóni at eitt samt løgting sær álvaran í hesi støðuni sum er íkomin og av respekt fyri allari vinnuni og ikki minst fyri teimum sum arbeiða í vinnuni av respekt fyri teimum sum arbeiða í øllum trimum ælufyritøkunum sítt rættir mann eina hond út sigur okur síggja tykkum og okur vilja taka ella okur taka hesa støðuna í álvara soleiðis at tykur framhaldandi kunnu hava eitt arbeiði og at alufyritøkurnar framhaldandi hava ein møguleika fyri at differensera sína framleiðslu og ikki bara selja

heilan ísaði hann laks av landinum tí tað hevur verið stolt honum ja takk fyri tær jóhan dalin við mær sín takk fyri

eg gjaldi teimum gjøldust mær í

eg meini at hetta er ein nú fer vinnan ein møguleika eg meini at ella eg meti at tað at tú kanst reducera títt váðaískoyti so nógv at tað kemur heilt har niðurá tað eigur at vera við til at loysa hendan trupulleikan hetta er ikki eitt perfekt uppskot tað viðtøkur í sambandi við at mann skal víðarumennna vørur í føroyum so burdu faktiskt eingir skattir ella lítil og eingir skattir verið á tí partinum tí okur kappast altso við lond sum liggja faktiskt tætt við okum og sum hava eitt vesentiliga leðri kostnaðarstøði enn okur tí skal mann vera forferdiliga varin við at seta framleiðslu skattir á vørur sum okkurt vísa víðari mennum í føroyum men sekund og fimm prosent eigur at vera til at liva við

hjá vinnuni takk fyri tær takk elska at mær sett skulu

takk tú tá takk fyri

eg haldi at ein av teimum allarbesti eginleikunum mann kann hava í politikki yvirhøvur tað er at tá ið mann hevur gjørt í hesum førinum eina lóggávu og mann ser at tann lóggávan hevur nakrar øgiliga neiligar avleiðingar fyri land og fólk tað at kunna fara inn og rætta upp á tað sum er gjørt skeivt ella tað sum mann vurderaði skeivt tí tað ber eisini til at vurdera ting skeivt tí mann kann jú ongantíð vita uppá forrond nei aftur hvat fer at henda tá mann ger hann lóg men nú síggja okur konsekvensirnar og mann visti uppá forrond at tað fór at hava avleiðingar so tann besti møguleikin sum mann yvirhøvur hevur í politikki tað er at kunna fara inn og rætta upp á ein skeivleika sum er gjørdur og eg meini at hetta er ein góður máti at rætta upp á tann skeivleika sum er gjørdur

takk fyri ja takk so er næstur á røða jørgen niclasen

eg haldi henni gold segði í áðni at hann hevði lært tað sjónvarpsskúlan at gjørdi mann nógv so gjørdi mann nógvar feilir men so hevði lærarin vist nógv lagt honum eina við at gjørdi mann einki so gjørdi mann tann størsta feilin og tað er tað eg haldi eg eri ferð við at henda her altso mann kemur við einum tøkugjaldi og andstøðan ávarar og ávarar og ávarar vinnan ávarar og ávarar og ávarar her er talan um arbeiðspláss tað blívur tú ikki sum skoyta yvir tað har mann bara sigur nei tað passar ikki tað passar ikki ná gjørdi eg ikki tað men mann segði so frá landsstýrissíum síðu at vit koma við tí í heyst á høgni hoydal er ikki komið nøkrum hann hevði eitt uppskot til særhasta framløgudag størsta økið landsstýrin hevur høvur eitt skussur nøgv økir eru inni í hesum vinnumálum hjá honum hann kemur við einum uppskoti til særhasta framløgudag tað var eitt ríkislógar tilmæli eftir umbøn frá donsku stjørnuni frammanundan er hann í heyst komin við einum uppskoti afturat sum eisini var eitt ríkislógar tilmæli eftir umbøn frá donsku stjørnuni so í heyst hevur hann sum sagt bara runnið fyri danskar ráðharrar og vit sum hildu tað var bara sjúrður skola sum gjørdi tað mugu ásanna at tað er opinbart eisini høvur hann hevði eina røða spurningum og eg haldi eg eri samdur við henni rættiliga nógvum altso tøkugjald hevur hann ávirkan men sum hann segði tøkugjald hevur ikki ávirkan á felli púrarætt tøkugjaldið hevur ikki ávirkan á áprísir og so víðari men so segði hann eitt afturat tøkugjaldið hevur ikki ávirkan á íløgur og har eri eg bara avmarkasamdur øh altso nú sigur mann at mann skal gera smálstøður skálavík tað skuldi eftir tí eg veit vera ein lívfiskastøður men men tað er ein annar kostnaður so so tað hevur ávirkan men tá tað kemur til framleiðslu nú hevur tjóðveldi tú tá okkum eg eri full um víðari framleiðslu foretling og vit hava fingið at vita at mann ætlar at hava bæði seminar og mann ætlar at hava ráðstevnur men tøkugjaldið ger í dag tað at tað er alt ov stór risiko við at víðari framleiða og lat meg nú forklára hví lat okkum siga at framleiðsluprísurin sum vit hava fingið staðfest frá landsstýrinum av er tveyoghálvtrýss krónur til og bakkafrá stendur fyri at kunna gera ein sáttmála upp á fimmogtrýss krónur hetta er bara dømi og hvat hendir aftaná mann hevur gjørt hendan her sáttmála her stendur standa tey jú til at vinna eina rúgvu á pengum nei nú vísir tað at prísurin tað sum er heilt óvanligt sum er hent í ár fyri ár og tað hendi eisini í fjør prísurin fer upp á hálvfems krónur teir hava gjørt eina sáttmála fyri at ára upp á fimmogtrýss við vónum stóra fortenast so vil verandi tøkugjald tað sum hetta landsstýrið er sett í gildi betýða at so skal bakkafrást ella fyritøkan rinda tjúgu prosent av hesum hevur heimsprísinum sum nú er ovt blivin hálvfems krónur tað eru átjan krónur tað vil siga so fara átjan krónur burturav sum fimmogtrýss og vit enda so niðri á sjeyoghálvtrýss krónum sum betýðir niðri á sjeyogfjøruti men altso tað sum tað sum hendir tað er frá at mann skuldi hava veldugt yvirskot so tekur hetta tøkugjaldið av tí prísurin hækkar ger tað at her blívur eitt undirskot og hóast tað undirskot bara nakrar krónur men tá ið mann framleiðir eitt stað millum tjúgu og fimmogtjúgu túsund tons so svarar tað til eitt undirskot upp á hundrað og tjúgu millión og tað er bara tøkugjaldið sum ger tað altso tað vil at siga mann ger at sáttmála við stórum vinningi men av tí at prísirnir til feldvís og tað kann vera nógv sum ger tað leypa upp í topp so blívur tað eitt undirskot upp yvir hundrað millión so spyr mann jammut hví ger bakka frá staði eg veit hví tær gera tað eg hevði eisini gjørt tað eg hevði ikki torat tær tí mann nú hevur gjørt ein avgjaldslóg sum sigur at prøva tú at virðisøkja so er risikogin fleiri fælt so stór sum hon var áðrenn mann broytti tøkugjaldið uppskotið av sambandsflokkinum er munandi betur og eg skal greiða frá hví eg haldi ikki at tað er gott nokk men tað er munandi betur tí har sigur mann tað er í mesta lagi sjey komma fimm prosent tað vil siga um hesin er sami sáttmálanin eg snakkaði um í áðni verður gjørdur so hevði tað verið líkamikið um prísirin fór upp á hundrað krónur tú sáði mann atvekk forvunnið fleiri krónur per kilo tá skal mann hevði tosað um eina vinning yvir hundrað milliónir sum mann varð sikkraður hóast tøkugjaldið ja men so vildi mann gjørt slíkar sáttmálar eg hevði hvussu eg vilja men viðverandi skipan er risikogin so stór fyri at fáa undirskot av sær fantastisku forrætningini mann kann undirskriva í dag tí tað eru onnur viðurskiftir sum avgera tað ja men so velur mann tað frá so tað vildi verið óansvarlig av einhvørjari fyritøku fyri ikki at tala um eina børnkrásetta fyritøku at síggja burtur frá hesum er normað vandanum fyri tæpið sum bara stendst av eini gjaldi úrsliti hundrað og fjøruti fólk søgdu upp og vit sótu spakuliga og roknaðu hvussu nógv eg eti tað altso eða vit higgja eftir privatarbeiðsmarknaðinum so er tað eitt stað seytjan átjan túsund fólk sum arbeiða á privatarbeiðsmarknaðinum og tá svarar altso eg sigi hundrað og fjøruti fólkini til null komma átta prosent ljóðar ikki sum eitt stórt tal men samlaða arbeiðsloysið í føroyum er null komma átta tað vil eg siga hendan eina handlingin sum bara kemur av einari lóg tvífaldar arbeiðsloysir tvífaldar tað kann mann ikki bara sita uppi yvir eg veit gott høgni heitalivur lova komið í heyst eg veit eisini at hann hevur verið sjónvarpnin og sagt at hjá honum var har heystið til fyrsta januar tað er óvanligt men um tað so ger tað so hevði tað verið gott altso eg fari at mala til at taka undir við hesum uppskotinum á tað er sum eldsløking tí hetta uppskotið er munandi betri enn tað sum er ígild og vit gera lóðir sum fara inn og stýra hvat ið verður framleitt ella hvørjari íløgur hvat ið mann ger í tí vinnuni visti ið vit her í løgtinginum skulu vera stýrandi ja men so skulu vit hava eina skipan við tøkugjaldi sum vit hava her tí tað er ein skattaskipan sum fær vinnuna at stýra tann vegin sum bæði gevur men eisini minkar um vanda tað vil siga at vit lóð óbeinleiðis stýra við vinnuni fer vinnan til dømis at gera íløgur meira íløgur í lokaðar ringar sum er ein stór risiko vónandi fyri tað at rigga meg tí dýrt og tað verður at framleiðis til kostnarnar er nógv størri ger mann tað við sum at fara eina sovorðna skattaskrúvu niðri yvir heysin fer mann út at ala á opnum havi sum eru enormar íløgur og kosta munandi meira framleiða við sum at riska at vera sovorðgjald nei tí tað vil gera eina sovorðna framleiðslu sum gevur pengar fer at geva undirskot av einum slíkum gjaldi tí er okkara staðiliga áheitan at vit seta ferð á eitt arbeiði at fara at skatta yvirskot soleiðis at vit siga við vinnuna yvir tit gera tað sum tit halda er best sum tit fáa mest burturúr sum er við upp móti risiko og so skatta vit yvirskotið við einum eyka partafelagsskatti tá er líka mikið hjá vinnuni at tá bestemma lógin ikki hvat betalir seg best og ikki tá er tað tey sum bestemma vit siga bara tað er av yvirskotinum vit skulu hava tað so eg haldi at tá vit hava skattaskipanir tá vit hava at svita fórt her er tingin at tað skal loysa seg at arbeiða altso tað skal tað væl eisini at vinna og ikki at skattaskipan at vinna ger tað at ikki loysir seg at gera íløgur og og vaksa og foretla men so ger ikki tað altso tað skal loysa seg at arbeiða í føroyum tað skal loysa seg at vera vinnufyritøka í føroyum og skal tað loysa seg so er einasti møguleikin at mann fer yvir í allar vinnur og skattar vinning ein eyka partafelagsskatt men sum sagt hetta lógaruppskotið er eldsløking vóni tað kann bjarga hesum arbeiðsplássinum í gudsoy so er kann mann tryggja at ein slíkur sáttmáligur nevndur ongantíð at geva undirskot altíð fer at geva eitt avlop meðan verandi skipan kann koyra eitt yvirskot til eitt dundra

ja takk uni hálmi hannesen hava tað hjá teimum hvønn tíðundirskot tá takk uni hálmi hannesen hava

skulu vit tala fyri takk fyri sovorðið

hvat sær teir gjørt so væl ja lem meg siga tað uppá tann mátan at ja tær gera íløgur men við teirri skipan sum vit hava í dag verða íløgurnar sjálvandi minni tí mann tekur meira frá teimum men eisini vilja íløgurnar verða gjørdar í tað sum er trygt altso mann nú kemur á eina smoltstøðu tí hana veit mann hvussu hon hongur saman og hvat kemur út á tí hinn hendan og hvussu tað sum víðari er men verandi skipan fær ikki ælivinnuna at taka risikoíløgur sum at ala á opnum at fáa meira gjørt tí lokaðum ringum altso framleiðslu sum kostar meira at framleiða og tað kunnu tjena meir uppá tað kunnu tjena upp á hvørt kilo men skipanin við tøkugjaldi ger tað at tað ikki betalir seg altso vit kunnu fáa eina veldiga yvirskotsvinnu á opnum havi men á grund av eitt navgjaldi so gevur tú undirskot tí ger mann ikki tíløgur tí er tað mín inniliga áheitan er samtykkir tað sum hjá sambandsflokkinum ella okkurt sum líkist tí nú lat okkum so seta okkum saman og fara í gongd við gera nógvar partapartaskatt bara tað tit tjena

gætta vit síðarbeiðivinnafrýtt

hvussu er nú

niklasen gjørt svøvn ja tað kann hava verið frá forkvinna at altso høgni hoydal segði tær jú á røðarapallinum tá ið hetta tøkugjaldið var til viðgerðar at hetta tøkugjaldið hevði onga ávirkan og at tær ljóðaðist mann var yvirvístir og hóast vit roynda at rokna og rokna og rokna og vísa og vísa so helt mann ikki tað hevði nakað ávirkan og tá ið so vinnan kemur út og sigur hetta hevur ávirkan og kann fáa avleiðingar so heldur mann at tað er at bluffa tað kann mann gott halda men í hesum førinum var tað ikki dómadags profetir at tær lá so púra greitt á borðina at ein og hvør sum vildu hyggja eftir tølunum sá hetta verður úrslitið tað vóru íløgur sum fara at vera gjørdar men tað er til tær minst foretlaðu vørurnar sum hann framleiðir tí tað sigur tøkugjaldslógin so ja eg vildi ynskt at at heystið okkum løgtinginum og so onnur

eysturoyna hoydal ikki vardi til til nýggjár at tað var sum tað var fyrr takk fyri næsta røða verður annika olsen

ja takk fyri frá forkvinna ja til viðgerðar er uppskot um broyting í tøkugjaldinum at tú skalt fáa sambandsflokkin til viðgerðar og lat meg siga beinanvegin at eg haldi at tað er ein serstakliga keðilig støða at hundrað og fjøruti fólk hava missistarv hetta er ikki nøkur hugalig støða serliga nú tá mann hugsar at tað er beint undan jólum og at fólk verða sett í eina ótrúkað støðu við fíggjarligu ótrúkuviðurskiftum sum eru í dag við hækkaða rentu og inflation og dýrkandi prísum so er hetta ikki ein hugalig støða hetta eru fólk ið arbeiða á framleiðstu fyritøkuni við liðugt viðgjørdu vørum á bakkafrost men hetta er ekuliga ikki ein nýggj støða við avbjóðing við liðugt viðgjørdu vørum tú verður soleiðis um mong ár og tað góður áðrenn í tvey túsund og sekstan og tvey túsund og seytjan so varð undirskotið av liðugt framleiðtum vørum knappar trý hundrað milliónir yvirskot varð í tvey túsund og einogtjúgu og tveyogtjúgu men hetta skal serliga síggjast í ljósunum av koronu har marknari vóru heilt øðrvísir hóttarar men aftur í fjør varð galið tá varð undirskotið hálvtrýss komma átta milliónir í tvey túsund og seytjan vóru hundrað og sjeyogfjøruti fólk søkt úr starvi í fjør vóru hálvtrýss fólk søkt úr starvi tað stimir so mikið at her er okkurt galið við skipanini einki uppskot um tøkugjald sum hevur verið viðgjørt her í tinginum hevur tikið hædd fyri liðugt framleiðtum vørum hvørki av andstøðuni sum hava lagt uppskot fram enda nakrar ferðir eftir hondini ella uppskotið hjá núsitandi samgongu avbjóðingarnar yvir framleiðtum vørum varð eisini viðgjørt í vár tá nýggju tøkugjøldini vóru samtykt og hóast tingfólk kanska vóru ósamd á málið um tøkugjaldið ella tøkugjaldsdagan so haldi eg at flest allir flokkar sum vóru frammi ikki gingu inn fyri at gera serskipanir á liðugt viðgjørdar vørur tað haldi eg at tað var ein breið semja um í løgtinginum tí ræðumyndina vóru tað nú var nýggjur á fiskagrunnurum sum mann er nú ætlað at seta á stovn og kanska eisini tað at hinar fyritøkurnar heldur ikki yngstu dagum og nú hugsi eg kanska serliga um hirnufjørð og móður tøkugjøldini hava verið útskyldaði síðan tey vórðu samtykt í vár tey hava fingið skyldina fyri allar ólukkur sum hava næstan verið síðani á økinum men ein sannroynd er at tað er ikki komið nóg mikið inn í tøkugjøldina inntøkurnar frá tøkugjøldinum hava ikki verið tað sum mann hevur væntað hetta merkti at skattalættinum ið skuldi vera fíggjaður á tøkugjøldinum mátti broytast kollveltan nætt og tí at samgongan ynskti at taka hædd fyri at tá tað gongur illa í vinnuni avstaður tí at minni tøka ella onnur bakkøst sum eru so skal mann taka hædd fyri hesum hetta merkir sostatt at alivinnan hevur rindað munandi minni í tøkugjøldi tí umstøðurnar og prísir hava ikki verið sum ætlað minnur so hevur alivinnan ongan mánað rindað meira enn fimm prosent í tøkugjøldi í ár í miðalúta liði ímillum lægsta gjaldið ella inntøkan hevur verið trettan milliónir og tað hægsta hevur verið níggjuogtjúgu milliónir og hetta er sjálvandi tikið støðið í dagsins forvarpsprísi og metikarnar sum liggja nú siga tað at gjaldið verður bara null komma fimm prosent í oktobur og novembmánað og so fer tað aftur uppaftur í desembur man upp á fimm prosent tað vil siga oktobur mann og vembur manna tað verða ekatiliga bara leiðirgjaldið sum alivinnan kemur at gjalda og orsøkin er sum eg havi sagt framleiðisnir kostnarum sum okur tóku hædd fyri at tá ið tað gongur verri í alivinnuni so verður minni tikið inn frá vinnuni men hetta verðist tað ikki tikið uppá tungum eingin tekur tað uppá tungum eingin tekur uppá tungum at tað í grundini eisini hevur verið gott fyri alivinnuna at tú kanst hava tikið atlit av framleiðisnum sum hevur verið rættiligan í høvur hesum síðstu mánaðirnir og tað sum okur síggja nú at framleiðisnir kostnar verður fram til einogtretivunda mars so liggur hann á hálvtrýss komma fimmogfjøruti avbjóðingarnar við tøkugjaldinum eru ikki nýggjar landsstýrismaðurin hevur arbeitt við fleiri uppskotum um betringar við tøkugjaldinum millum annað broyta stigan hann er ovastur stigin nú burtur gerast dag meiri flatari men eingi av uppskotunum hava vunnið frama tað haldi eg eisini at eigur at koma fram í ljósmála okur hava tríggjar aliv fyritøkur í føroyum og vit søkura hyggja eftir teimum trimum aliv fyritøkum viðvíkjandi vapp so er tað soleiðis at bakkafrost brúkar ella nýtir tretivu prosent til vapp hittinogfjørð nýtir hálvtrýss prosent meðan moðið hevur ikki liðugt framleiddar vørur tí hevði tað eisini verið áhugavert at vita um tað er ella hví tað ikki eru líka stórar avbjóðingar ella um tað eru avbjóðingar men sum bara ikki koma fram í ljósmálanum viðvíkjandi vappunum hjá eitt nú hiddinfjørðum tað hevði verið áhugavert at vita hvussu avbjóðingarnir eru hjá hjá fyritøkuni hiddinfjørðum sambandslokurin hevur nú lagt eitt uppskot fyri ting sum er ein roynd at bøta um viðurskiftini við meirvirkanum vørum og eg haldi at tað er bæði gott og gleðiligt at sambandslokurin kemur við einum uppskoti um hvussu mann kann loysa tað men um tit hann rætta loysinum tað veit eg ikki men okur fara sjálvandi at viðgera viðgera uppskotið við jaligum brillum í vinnunevndini og kalla tær viðkomandi partar inn til hoyringar soleiðis at okur fáa at vita hvat er at gera ella hvat mann ikki skal gera men samanumtikið so má mann siga at okur skulu hava at broytingar á altjóðum marknaðinum eru tað sum er grundleggjandi fyri hvussu fyritøkurnar velja at taka avgerð og at fyrireika seg til árið og tí er ein serskipan eingin trygd fyri at fólk ikki verða søgd úr starvi men sum sagt so fara eg okur at viðgera hetta málið jaligt í vinnunevndini taka neyðugu áhuga partar inn fyri at vita akkurát hvat skal gerast fyri at loysa avbjóðingarnar sum eru ja serliga við liðugt viðgjørdum vørum takk fyri

ja takk fyri og tað eru nakrar viðmerkingar út í savn ádni s

ja takk fyri og so er tað ríkt

fólkaflokkurin sat í samgongu tá ið fólkaflokkurin hevði møguleika til at gera tað at koma sum kett upp úr høvdatráð tá ið mann hevur viðgerað tøkugjøldini á triðja sinni og hevur funnið hana á skipan tá er tað heilt ótrúligt at mann skal hava øll svar upp á hvussu mann skal gera tað tað er bara veruleikin til átla skólið gjøgnum forkvinna at mann kom í tøkum tíman tá alt varð liðugur út við einari heilt øðrvísi skipan tað er bara tað er bara sannleikin í tey uppskotini sum hava verið fyri løgtingið tað hava verið trý uppskot um tøkugjøld sum eg hevði tætt at byggja upp á sama prinsippi bara við eini øðrvísi stiga sambandsflokkurin hevði ein ein annan stiga sum var eitt sindur hevði færri stig enn tann stigin sum samgongan legði fyri men tað sum eg segði tað er at eingi av teimum uppskotum hava tikið hædd fyri liðugt framleiddunum vørum eingi

ja takk og tann næsta viðbið

ja tíðin er frá tíðini tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá tíðini er frá

farin annika olsen ger so væl ja takk fyri frá forkvinna tað er rætt sum era joensen sigur at kanska serliga er hann joensen sum hevur arbeitt við hesari vinnuni og sum hevur eitt gott innlit í alivinnuna hann gjørdi vart við at at tað eru avbjóðingar við við tøkugjaldunum viðbíggjandi liðhúsframleiddunum vóru um eg haldi eisini at era joensen var nokk so greiður í tinginum um at mann ikki skal gera eina ser samskipan fyri fyri framleiddarvørði tað haldi eg at era joensen minnist meg rætt aftur á viðgerðina var nokk so greiður um at tað ikki tann verður mann skal fara men altso um hetta her er tann rætta skipandi ella ikki tað dugi eg ikki at svara uppá tama tingviðgerðum í nevndini so ella so vísa hvat er rætt at gera og ikki og so tak okur tað harfrá eg haldi gott at mann kann viðgera eitt uppskot nú og vita um um tað er gongda leiðina at fara

ja takk fyri og tann síðsta ella síðsti av viðmerki hesum umfari er stevnudagur

ja takk fyri tað

annika olsen ger so væl ja takk fyri eg haldi ikki at mann kann siga siga tað í handan mátan sum stefan klein poulsen er inni á tá mann hevur lagt eitt uppskot fyri tingið høvur mann tí hevur mann ynski um at fáa tað samtykt so tað er lítil munur á í mínari verð tað er tað sum mann hevur havt ynski um at at fremja miðflokkurin sat í samgongu nú í fýra ár nei kanska ikki fýra ár tí tað vóru onnur mál sum hevði størri týdningin at bjarga vinnuni men men teir sótu í undanfarni framgongu høvdu allar verðsins møguleikar fyri at bøta um hesa viðurskiftina eisini tá tað kemur til liðugt framleiddar vørur mann hevur vitað um at avbjóðingarnar hava verið okkara hava havt hava hava greið tøl sum vísa tað at liðugt framleiddar vørur gera undirskot hví hevur mann so ikki frá miðfloksinum síðu ella frá fólkafloksinum síðu valt at bøta um hasum viðurskiftini og bundið um endanum og fingið eina eina skipan sum sum tekur hædd fyri hesum viðurskiftinum

erhvatnagerði ja takk og tann næsti at røða er karlot hergarðsson tú ert væl

takk fyri til fólk hana fuff ja nú eru vit komin í tað harmiligu støðu at bakkafrost hevur sæð seg noydd at siga fólk upp tá vit eru í vár viðgjørdu tvey uppskot umtøkugjald eitt frá samgonguni og eitt frá sambandsflokkinum tá royndi eg at stremba eftir at fáa semju men tað bar ikki um mál hví tað kann mann bara gita um kanska var tað ov langt ov langt millum portarnar og langt millum uppskotini annar parturin vildi kanska ikki finna hin tað skulu jú tvey til ein tangu men ein partur av grundini var eg sjálvur tað dugi eg væl at síggja bakspeglinum nú eg var kanska ikki nóg búgvin ella drivin ella kaldur politikari eg dugdi ikki nóg væl spælireglarnar eg gav for skjótt upp eg skuldi havt pressað og strembað eitt sindur meir á mínar samgongufelagar enn eg lat meg tøla og skjótt tað hevur eitt annað mál seinni sum eisini fekk nógva umtalu víst at mann skal ikki geva upp ov skjótt mann kann berjast fyri góðum málum einari góðari søk harmiligt at raðfylgjan ikki var øvugt í hesum báðum málum so høvdu vit kanska ikki stað staðið í hesari støðu ná men hvat skal mann siga við hetta uppskotið frá sambandsflokkinum vil hetta gera tað meira rentabelt at meir virka laksavørur í føroyum vil hetta gera at fyritøkurnar framhaldandi fara at virka laksavørur vil hetta framhaldandi vil tað framhaldandi vera arbeiðspláss í hesari vinnuni eg vil ikki skjóta hetta uppskotið niður fyrstu viðgerðum kanska er hetta loysnin tað eru fleiri sløg av vatnframleiðsunum tað er væl munur á at framleiða kostnaðin av einari heilt lidna pensjónsvørði og einum feskum flaki og tað er eisini væl munur á hvønn virkini kostprísurin hjá virkinum er til hesar ymisku vørurnar so um sjey komma fimm prosent yvir allar vatnframleiðstir er tað rætta skulu vit hava ymisk vaptøkugjøld tað er millum annað eitt sum eg kundi hugsað mær at fingið nágreina í vinnunevndini nú er orðaskiftið mest snýr seg um bakkafrost og tað er trúligt nú støðan er sum hon er men hvat siga hina fyritøkurnar eg vil í opnum sinni viðgera hetta uppskotið í vinnunevndini vit mæla ið fáa allar relevantar partar inn hvør eg sær til hoyringar og tí sum hann sær í sjálvum uppskotunum so hevur hetta uppskotið ikki verið til ummælist hetta er trots alt høvuðsvinnan ella hvussu ein av teimum allar størstu útlutningsvørðunum vit hava í føroyum so tað var einagrunda tíð kanska at eg niðurstemmaði at hetta skuldi skundviðgerast í kvøld at bara hava hana tveir tríggjar tímar til nevndarviðgerð helt eg ikki vera nokk eg vil hava møguleika at hoyra fólk og eg eri klárur beinanvegin at fara undir nevndarviðgerð í morgin árini so eg vil heita á formannin í vinnunevndini um at kalla inn beinanvegin í morgin árini so taka vit allan morgin dagin og gevast ikki fyrr enn eg havi skrivað eitt álit

takk fyri ja takk fyri og her eru nakrar viðmerkingar út í salinum hanna jensen er tann

ja takk so er tað røðurin aftur

ja mann skal læra av sínum feilum og ger mann ikki feilir frá at gera mann for lítið tað segði ein skipari til meg einaferð men farið er farið vit skulu tykkja frammeftir so tað nyttar ikki at gráta um tað sum er farið at fáa ikki gjørt nakað við allíkavæl nú skulu vit vera positiv inneftir og frammeftir og sagt eg eri opin at fara í gongd morgin árini

takk fyri ja takk og tann næsti æt

ja takk og so er tað røða nætt

ger so væl sagt tað er frá orkuna ja ja eg veit ikki ordiliga hvat siga til at eg havi tað har sagt tað er kanska at tað mann var so grønur í politikki at mann ikki dugdi ordiliga spælreglurnar og og og sovorðnaka sjálvt um hetta uppskotið er kanska ikki meinlíkt teimum av uppskotunum sum var tá tað menn eg men bara tað at vilja semjur eitt sindur meir hanskt at tað var

takk fær ja so er tað árni skolið

takk fyri tað tað er takk og so tú ert túur tín eitt dag eitt dag og so tú ert tín eitt dag og so tú ert tín eitt dag eitt dag og so tú ert tín eitt dag

møgulagurin takk fyri fólkina ja sjálvandi skal mann lurta eftir vinnuni og og og tí tú setir tað er teir sum skapa vøkst í sínum samfelagum men mann hevur eisini sum vit eru fýra seks flokkar her vit hava nøkur ideologisk útgangsstøðir sum sum vit halda er er er tað rættur máturnar stýrir uppá og og sum mann skal passa uppá ikki at heldur ikki lata vinnuna stýra for nógv ella hvussu er ikki stýra alt altso tað er at finna tann balansa nærbeint sum er kanska ikki eg sum nevm altíð men men vit skulu hoyra allar partarismálirnir allar teir ymisku fyritøkurnar sum arbeiða á hasum økinum nærbeintum sakt tað verður øgiliga nógv fokuseraður uppá bakkarfólki løtuni og tað skilji eg øgiliga væl men tað eru altso tvær aðrar fyritøkur eisini eg dugi ikki at taka dagar ímillum tær eg vil sleppa at hoyra fartarnar ella fortelja mær hvat tær halda um hetta uppskotið

súttaka tær frá takk fyri fólk ja takk fyri og so er tað

hann er dum hevur stikan av hann at hæra mær nevndan sløgvaða um hann er dum hann er dum hann er dum hann er dum hann er dum hann er dum hann er

bergarson gerst væl tá ið høvdu vit verið samdir í samgonguni við sambandsflokkinum um eitt uppskot so er tað ikki heilt sikkurt at vit ikki høvdu staðið hesa støðuna her líka væl tað er tað at tey fáa detta kunnu vit bara gita um men men eg hevði sagt mann skal læra sínum feilum so at tað vil eg gera um hetta var ein feilur vit gjørdu á feilum blíva vit klókari men tann sum ikki ger feilur ger for lítið

eisini takk fyri tær okkum ja takk fyri tann næsti á røðu jens'sa raðmað

vilkert frá takk frúforkluna eg haldi at tað gerst meira meira týðiligt at valið tann átnanda desembur tveyogtjúgu var eitt leidni val fyri føroyar vit sjúka okur hugsa um sjúkursverkið liggur lamið fjórða vikan í listanum eru teir økjast og økjast og økjast tann sum skuldi blíva opereraður fyrsta desembur hann verður kanska ikki fyrr enn fyrsta apríl og tað tykist ikki sum nakar ger nakað við tað frá politiskt tað eru jú tey sum sita í fremsta banki nú situr bara ein tað eru tey sum hava valt at stýra landinum og so hevði her sum hendi í gjár at knappliga hevur hesum trupulleikin viðví tøkugjaldinum menniskjaliga gjørdur í og við at hundrað og fjøruti fólk brádliga hava fyri boð um at jólagávan í ár verður at tey vóru koyrd út í arbeiðsloysi og mann kann ikki siga at teir eru ósekir ella tær eru ósekir tey eru ósek sum ikki hava loyst trupulleikan tí tey fingu hetta at vita í góðari tíð tað er blivið longu í vár ávarað um hetta fór at henda og hetta er ræðuligt tí tí alivinnan er jú ein sólskinssøga sum vil nakað altso áttaogfjøruti komma fimm prosent av føroyska útflutninginum í fjør var frá alivinnuni áttaogfjøruti koma fimm prosent ein dreymur fyri aðrar tjóvur hvussu tey vóru í hesari støðuni men tað er tað ikki hon er vorðin eitt lokomotiv fyri føroyar hetta vinnan sum byrjaði út í smáa og eg má nevna tey sum tey mongu mongu mongu sum betaltu dýrt fyri at alivinnan er komin til tað í minsta frá barnárunum einar á eygunum á monnum teir tosaðu um at fara æla í tjaldavík og teir gjørdu tað og betaltu prísin men hon bleiv ein sólskinssøga sum heldur føroyum uppi í dag og sum ger okkum kenda um allan heim eg minnist í tólv við at eg var í new york trettan varð tað vist á st eðaftongunum danir hvussu teir tosaðu um aktiðirnar sum teir áttu í føroyskum at steinast hjá fólkatímslimur meir enn ein um aktiðirnar teir áttu í føroyskum alurfyritøkum og herfyri hvat ein tvey ár síðani tá hevði eg vitjað hann av einari sendikvinnu úr kolumbia gifti eg ein dana og hann fór telju fyri mær við stjørnunum í eygunum hann sigur tá ið eg súkkli til arbeiðis gjøgnum í keypmannahavn so royni eg altíð at fáa eyga á hjá fiskamanninum um hann hevur hann laks í dag og hevur hann tað sigur hann so er tað fyrsti prioritetur hjá mær tann dagin at fáa fatur á føroyskum laksi tí hann kann ikki samanberast við aðrar í dygd og fyri ikki at siga tað sum hendir í ísraeli hetta er her at tá ið ísraelar knappliga ein dag fáa fatur á einum føroyskum laksi og storma tær eftir føroyskum laksi útflutningurin sum var tvey hundrað og hálvfjerðs túsund krónur í tvey túsund og tjúgu í tvey túsund og tveyogtjúgu er hann farin upp um hundrað milliónir og varði óhappið ikki hent ella varði tað óhugnaliga sum er hent og gás ikki hent og høvdu okur fingið farmaflogfarið so kann eingin meta um hvussu høgt tað hevði verið í ár og komandi ár ella eg kann taka eitt dømi tað var í fyri trimum nei fyri fýra fimm vikum síðani í washington eg var har sum umboð fyri útnorðuráðið høvdu eitt eitt átak at kunna um tey trý smáu útnorðurlondini og so brádliga so so stendur ein toppolitikari har hann sigur ha hava tit eitt eitt arbeiðspláss sum hevur gjørt seg hetta var ein toppolitikari amerikanskur politikari hann sigur eg má koma at vitja kann eg koma at vitja tað heilt ótrúligt men hatta er søgan um sólstrins søgan um føroyska æl í hesa støðuna sum er komin í dag eg havi prøvað at hugsað um tað og eg minnist skonvæl siga men hvussu okur okur fór tvivlaðir okur øvst okkum upp tá ið debattin var í í tinginum í í í vár øvst okkum upp skiftivíst og bóði bønleið skiftivíst um válsignaði lurtið eftir teimum serkølini sólstýra og stjørnu føroyum í dag teir vóru betri vitandi og teir eru betri vitandi ja ja ja tað siga teir vóru svarini okur fingið ja okkurt skulu teir siga í gjárkvøldið tá var tá var tað tað ja ja og vit vistu altíð at ábyrgdin fór at vera løgd okkum altso tað siga mann visti hetta her at hetta fór at henda mann visti tað men mann blakaði tað frá sær allíkavæl so sólstýrin søgan hon er í dag blivin eini ja hon er ikki tað sama og hví ja tað er ikki uppá grunda av teimum sum stýra alurfyritøku tað er ikki uppá grunda av teimum sum arbeiða á alurfyritøku tað er uppá grunda av einiløg øðrum betri vitandi politisering um hetta uppskotið fer at loysa trupulleikan tað veit eg ikki men eg veit hvat ið kann loysa trupulleikan og tað vit okur øll tað er at landsstýrið kanska einamest vinnumálaráðharrin ella løgmaður altso okur sita nøkuligt í somu støðu sum fer sekst støðu síðani tá royndir okur samføra teg um hetta hetta kann loysast tað málið sum tá var til viðgerðir á tingi streykan og tað er tað sama í dag tað er dialokurin sum kann loysa tær okur hoyrdi umboðið fyri bakkafrost í sjónvarpinum í gjárkvøldið hann var púra opin hann sigur kom bara kom og tosa við okum lat okum seta okum niður fyri hvørjum øðrum so kunnu okur loysa tær vit spurdu á hannum um ikki landsstýrismaðurin hevði sitið allan dag og roynt at funnið eina loysn eg spenti meira hvat eg sigi nú annars fari eg at siga við viðhøgma hoydal við formansøksloyvi akkurát tað sama takk fyri eg fari at siga tað sama sum eg segði við við løgmann fyri ein viku síðani fyri sekst støðu síðani far í dialok við mótpartum far í dialok við alifeløgin løgmaður vildi ikki lurta og úrslitið er tað at okur hava somu kreppu innan fyri sjúkursverkið sum okur høvdu tá vistu ikki hon er verri fólk liggja óhjálpum heima av húsfólk sum kundu blivið skurðviðgjørd til dømis sum kundu fingið serviðgerð bara tað mest mest neyðuga tað mest átrokandi bara tí at tað hevur lokurin og júst ástað tí at dialokurin ikki verður brúktur men hvat tað er tað sum okur síggja um allan heim í dag heimurin um mann fær upploysning tí at mann ikki vil tosa saman men eg fari at siga við fiskmanna ráðharran tað nyttaði ikki við vár men nú trúgvi eg at hann var komin nær meiri tí at at vilja lurta far í dialok tað var ein útreytt hond í gjárkvøldið far í dialok við tann sum bjóðaði tær til at koma og práta við seg og við teir í gjárkvøldið eg ivist onga løtu í at feløgini øll standa við opnum hondum tí at tey liva í trupulleikanum og tað endar við tí einki tíð eftir at sum eg byrjaði við at trupulleikin við tøkugjaldunum er konkretiseraður hann er menniskjaliga gjørdur nú hann er menniskjaliga gjørdur við at hundrað og fjøruti fólk standa ímynda tær hvussu nógv eru knýtt at hvørjum av teimum fólkunum standa við neyðini í hurðunum og vit ikki hvussu stórt tað talið fer at vera og tað er óneyðugt tað er bara dialokurin sum manglar og hann er nevnd nokk tað er bara at eyðmíkja seg eitt sindur og koma niður av tí hvønn støði mann hevur stillað ikki

takk fyri ja takk fyri og tað er viðmerking stefan teimum

ja takk so er tað røðan aftur jensakin

og hann hevði gjørt svald okur hava verið og okur eru so stolt av tí sum koma fyri seg altso fólk koma til føroyar útlendsir politikarar vinnulívsfólk og so víðari tað fyrstu okur siga koma túr inn í hvikk hyggandis framleiðsvirkjum altíð væl móttikin og tú minnast til hesi áttaogfjøruti koma fimm prosentini av útflutninginum heilt óhoyrt tað skapt í føroyum tað er skapt av teimum hondum sum nú standa fyri at blíva arbeiðsleys hetta er ikki sum í olju seljandi londunum har ið oljan er ein so stórur partur av eksportinum har tey bora niður og kunnu taka tað upp sum liggur har hetta er skapt av teimum hondum sum nú standa fyri at blíva arbeiðsleys og av teimum heilum sum kanska nú standa undrandi og ivast hví í verðini tosa vit fyri tey um teir

ja takk fyri og so er tað etiskt harpa niclasen sum næstur røðari

tað gerst væl takk fyri frá fólkmiðna frá fólkmiðna í mai mánað viðtøkur at leiðslan á bakkafrost greiddi starvsfólkini frá hvat ið kundi henda í fall at henda støðan íkom sum okkum standa í í dag og við forkvinnar loyvi vil eg gjarna sitera á heimasíðuni hjá bakkafrost

tíðindaskriv frá í gjár ja gjørt so væl tíðindaskrivur sum liggur í teg heimasíðuni hjá bakkafrost undir teirra investor relations har teir sjálvandi hava nakrar nakrar pliktir um kunning har stendur at í morgin fara hundrað og fjøruti persónar í vatnframleiðsluni at vera søkturstarvið og hetta er eitt resultat av at tað føroyska parlamentið ynskir at taka previnju taks at so eitt tøkugjald bakkafrost hevur í teirra strategi longu gjørt sáttmálar fyri tey fyri teir vapparnar sum skulu vera gjørd fyri árið tjúgu fýraogtjúgu og tað var tað nokk gjørt upp á bakgrund av hesum í fýraogtjúgu hevur bakkafrost so gjørt umkring avtalu fyri eini níggju prosent av tað vanliga ella at tað væntaða tøkuna og tað sum føroyar og skotland kombinera so eru tveyogtjúgu prosent sum er tað sama sum tað var sum í síðsta ár tó so so hevur mann havt vónir um inni á mann ser tað gjøgnum gjøgnum tíðindaskrivstavarnar at mann hevði vónað at mann úr løgtinginum kom við einum uppskoti ella at landsstýrismaðurin kom við einum uppskoti sum gjørdi at mann kundi fara upp á sama støði sum seinasta ár altso upp á tey tveyogtjúgu prosentini men tey síðstu mánaðirnar so hevur mann mann hevur hopað mann skrivar risinopul hóp at mann hevur hopað upp á at at har kom ein politisk broyting so fór at gera tað at tøkugjøldini fór at vera meiriligarlig í nógvar hevur bakkafrost so havt tað strategið soleiðis at mann hevur umleið tey fjøruti prosentini av tøkugjøldinum ella av tøkuni sum fara til vappuna og hendan strategian vil so blíva yvirvað ella vil vil revurdera alt eftir øh hvussu tey fara við skaparment altso vit inni her landsstýri og løgtingi ganga við til at seta tøkugjaldir tey høvdu hopað upp á at tey fingu eina eina langu siktaða kontrakt so tey kundu behalda øll síni starvsfólk men umstøðurnar hava gjørt tá hetta broyttist og serliga tá ið tey nýggju tøkugjøldini blivu implementeraðir og mann lovaði at koma við einum nýggjum uppskoti sum kanska skuldi fyribyrgja hettar tað tað gjørdi mann so ikki og hetta er so heilsandi frá cio og bakkafrost sum er regin jakobsen og var tað leyst til yvirsett í mínum høvdi eg haldi allíkavæl tað góðum meining sambandsflokurin royndar for handlarbrævið nú at so tøkugjøldini niður á niður á eitt niveau sum lá á leitað í fimm prosentini einar tvá ferðirnar í vinnunevndarfundinum og mann var eisini uppi og nevndi tey skeyku á fimm prosentini sum okur í dag so viðgera her men tey sum skal kalla tað var tøkugjaldsøgi í samgonguni tey endaðu tey vildu adda meira til tøkustigan tøkugjaldstigan og mann endaði upp í tjúgu prosent onkur heldur tað at mann endaði upp í tjúgu prosent kanska ikki var ein trupulleiki tí at kjanslurfeyð mann skuldi enda upp í ein sovorðnum gjaldi var ovliga lítil men eg vil halda upp á at tað sendi ov tíðiligt tíðiligt tíðiligt tíðiligt tíðiligt tíðiligt tíðiligt tíðiligt tíðiligt tíðiligt tí tað er so ein avleiðing og okur hava rakt eina nerv og hetta fer nú avleiðingar men hevði hendan uppstøða ella støðan uppstaðað líka væl tað er eisini ilt at siga hevur mann sæð nakað sum minnir um fyrr samsýni vís men nú sær tað út sum at á hesum her tíðiligt skrivinum inni á investor relations síðan har hvar eisini børsin hendan vendir seg beinleiðis og fær kunning frá og heldur eyga við marknaðin og eisini virðið á forskinnum fyritøkum tað er tað jú her inni mann lesur um eina lítøkara hvar røðir seg í einum fyritøku men ja hann er so lagt í nær sum hann eigur og tað tíðar okkum at taka tað fram og lesa tað hvat tað er sum hann sigur liggur til grund fyri at hann nú tekur og sendir hundrað og fjøruti fólk heim og um tøkurin skal siga niður frá ógvustu ella ikki tað er ilt at siga sum sagt eingin her inni letur til at vita akkurát hvat tað rætta hevði verið men tá mann ger avtalur so so sum bakkafroskið skal gera fyri fjøruti prosent av tøkunum hjá sær teimum sum tær levera inn til vatn so skal mann jú helst vita hvat tað er fyri avtalur mann gongur inn til hvat fyri prísaseting mann hevur hvat fyri kostnaður fer mann og hvat tað vil siga inntøkurnar og kann mann ikki garantera hvat fær vinning sum mann fer av hesum ella mann ikki veit hvussu framtíðin sær út og so má mann so má mann jú handla tað er viktu hjá einari fyritøku eina stórur ein stórur samtaki sum ja hevði eitt øgilugt yvirskot frá seinastu ár men aftur har inni í einum so stórum samtaki eru ymisk feløg ella deildir ella sjálvkoyrandi eindir sum skulja levera resultat og er tað ein av teimum sum ikki klára at levera so nyttar ikki at fara út og hyggja eftir øllum samtakinum og teirra yvirskot so hyggur mann eftir er hetta rentabult fyri okkum fer at tað loysar seg at hava sær deildir opnar tað er prist tað sum teir hava gjørt beint nú men so hoyrdi eg eisini eitt lítil gláti her í kvøld hvønn mann sýnist at hava hava mist vónina tað var hendrik gold sum sum við øðrum orðum gott nokk segði eg bá tað hendlist at spælis men tað er jú sannheit vist eingin av okkum veruliga hevur kent hvat tað rætta tøkugjaldið var so hava okkum kanska heldur ikki havt tær allarbestu fortreytirnar eg skal royna at tú umskylda at mann er farin at senda gingina mótt við tøkugjaldum men kanska fortreytirnar sær sum vóru so góðar fyri okkum at seta tað rætta tøkugjaldið á men mann hevur so givið givið útrykk fyri at mann hevur roynt at at mann vil koma við eitt nýtt uppskot tað skuldi koma í heyst og tað er eisini jaligt sjálvfylgis skal mann handla við sum mann hevur gjørt ein feil so at tað einasta rætta mann ger við sum mann hevur eitt sindur sjálvverkennandi tey mann royna at rætta uppá tað tað kann mann millum annað gera við at nú hyggja at hesum upp ella uppskotinum frá sambandsflokkinum so okur royna aftur mann kann hyggja eftir um at tað her gevur meining fyri tey sum eru inni her at mann nú skal niður á sjey komma fimm prosent fyri tøkugjaldstigin á vatndeildini her hjá bakkafrost í hesum førinum men tað fer nakað eisini at gagnast aðrar alfyritøkur eg haldi tað er neyðugt at mann tekur í egnan barm nú og at mann kanska syrgir fyri at mann fer at mann fer at rætta upp á tær feil mann hevur gjørt mann hevur gjørt nakað vurderingar hava tær verið skeivur so hava okur nakað til luksu so okur klára at rætta tað aftur tíverri ikki við somu ferð sum kanska tær fóru gjøgnum við men okur kunnu at royna eg havi hoyrt at tað er har eru partar inni her sum eru villigir til at møta beinanvegin í morgin árini tað tað ger fult undir við at okkum gera tað sum tíl og royna vit um hvat mann kann rætta upp á hvat kann mann gera fyri at bjarga hundrað og fjøruti starvsplássum og aftur har at sum mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann man yvirskotið var so stórt ella um at mann skuldi gjørt okkurt fer at bøta upp á støðuna øh eg haldi at mann er staðfest at at mann má mann má royna at gera nakað við tað tað eri eg ordiliga glað fyri at eg haldi tað er gott at síggja fólk til reiðar men eða so vilst tað er soleiðis at okur nú fáa hetta ígjøgnum so gangi eg eisini út frá eitt bakkaforn sum er eitt stórt og sterkt privat samtak eisini har klára trækkur korter hart og kontant og eventuellt og finna eina loysn fyri hesi hundrað og fjøruti starvsfólkini sum nú per einogtretivu tólv trýogtjúgu ikki hava eitt arbeiði meir á hasum virkjunum so eg haldi at okur skuldi gera okra part og so haldi eg at okur skuldi sæt seg upp á at bakka frá beinavitsagar korter og eisini vísir okkum teir gera sín part upp á mest møguliga og besta mátar sum teir so enn kunnu nú tá hendan avgerðin er gjørd og at sáttmálan av onka er forhandlaður so lat okkum bara øll taka tak saman eg haldi tað ljóða sum at mann er fyrr takk fyri fyri ok

ja eg eri staddur hvønn maður mennað meg takk fyri so er tað út

úrskundur takk fyri takk fyri

takk fyri harra formaður og takk fyri viðmerkingina uni holm jannesen tað er faktiskt undir við tínum tað er viktigt at okkurt hava eina lóggávu sum er for sigilig og sum eisini er galdandi alla vinnu men nú hava okkurt eisini hoyrt í dag at mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann mann man vappframleiðslu er tað rættiliga er tað skeivt sjálvfersónligan haldi eg tað er drønandi erglut við seg okur standa tað hindurs fyri at mann kann halda eina produktión sum hasa opna og eisini hava hundrað og fjøruti starvsfólk í arbeiði

okur tað er okur

ráðvørði tað er tann tú snýr seg um

eiti særma niclasen gersov takk fyri har formaður og takk fyri eina góða viðmerking er har joensen tað er akkurát tað sum okur nemliga skulu taka atlit til okur liggja geografiskt mitt út í norðatlantshavi og fyri at eksportera eina vøru úr føroyum skal mann taka hædd fyri eitt gjald sum er rættiliga kostnarmikið alt eftir hvussu langt mann fer við vørunum hjá fylgjulát men av okra geografiska plasering eru hesar her eksportrútini ikki bíligar og longu har hevur mann jú longu eina avbjóðing við at mann skal raka sama prísnivóð sum kappingarneytarnar og tað er viktig tá mann veit hvat tað er fyri kapping mann er uppimóti tær og tað er viktig tá okur aftur her rudda slóð fyri vinnuna og syrgja fyri at tey hava tað somu fortreytirnar sum aðrar vinnur í sama vinnuna hava tað at tey hava sæða sum í onnur onnur lond

okur noyðast at standa við at okur eru villig til at hjálpa vinnulívið í føroyum um tað so er við at gera eina serskipan forgrundakið í grafiskum lygning ella møguleikar fyri ráðvørði tað gjóðar undir við øllum sum eru í einse

takk fyri

takk fyri harra formaður og takk fyri viðmerkingin hjá frá honum jensen mín viðmerking um tað at mann vónar at bakkafrost kann gera nakað kanska áðrenn eitt ár er farið tað har eg vil henni tað er ein privat fyritøka tað sum eg veit um privatar fyritøkur væl ryknar sterkar tey mangla nokk ikki tey mangla nokk ikki resursir tað kann jú vera at tað ikki er ein loysn tað at tey kunnu vera svift í vendingini finna loysnir upp á ein annan máta enn almenni geirin kann tað har eg leggi mín lítið og vón at mann fer at taka eitt eykatak og royna alt hvat mann

mann kann jú vóna tað er tað eg geri takk fyri takk fyri so var næsta røða er høgni hoydal ger so

harra formaður eg fari at byrja við at siga at tá ið teim mannalagnir og einstøð fólk eru í huganum hjá okkum so er tað sjálvandi eitt sera álvarsligt mál og hetta málið sum eg haldi eg havi sagt sá eg fyri nøkrum døgum síðani fór uttan iva blíva eitt mál sum fór at skapa sovorðnar trupulleikar fyri fyri eisini fólkinum fólkinum sum er rætt av tí men eisini í teir politisku skipanini og tí fari eg bara at loyva mær her í dag at siga um fólk tingfólk kunnu meta um tað sum eg sigi er rætt ella skeivt at royna at siga hvat í veruleikini er ísmálið síðani tølgjaldið bleiv samtykt og eisini at koma inn á nakað av teimum bæði sakligu og minnisakligu atferðingum sum eru fyri tað fyrsta tøkugjaldið sum tað samtykt varð sagt at elva til færri íløgur at tað fór at kosta fleiri hundrað arbeiðspláss og fór at brandskatta vinnuna tað nýggjur tøkjaldstigin sum bygdi eisini tað sum undanfarin saman gjørdi tá veitst tú at tað ger tøkugjaldið ikki í sjónum sær tøkugjaldið hevur jú hin partin í sær sum ger tað at tá ið framleittir kostnaðurin fyri at framleiða at tilvøða laksið hækkar orsakað av kostnaðurstøði ella øðrum so verður tøkugjaldið í fleiri førum minni enn tað sjálvt enn tað varð undir gomlu skipanum tað er teirra støðu vit eru nú og vit hava framroppið tað í minsta leita hálvtað ár fram tað vil siga at alifyritøkuna kom at gjalda minni í tøkugjaldi enn eitt teirra gomlu skipanum tað er veruleikin tað hevur so eisini verið sagt í tí samskiftinum sum hevur verið nógv við serliga bakkafrostýrismál her er trupulleikin so akuttur nú tí at tøkugjaldið fer neyvan eisini eitt hálvt ár fram at vera meira enn tað hevur verið undir gomlu skipanum meðan vit skilja tað at skipanin for longursett kann hava avleiðing so tað varð sagt at einki er gjørt og tað er komið frá nógvum síðum her av eisini frá fólki sum vita betur at longu beinanvegin bleiv gjørt eitt uppskot sum bygdi á nakað tað sama sum eg haldi eisini sært mann til at tilliga stigan so hann bleiv minni aftur í byrjanini meira líðandi og var minkað í toppinum tað uppskotið er gjørt í fleiri umførum og so er sitað ikki komið niðan um tingið tað er tað at tað bleiv greitt sagt at tað uppskotið fór ikki at broyta atferðina í mun til liðuframleiðisina og tí er tað uppskotið ikki komið niðan nú er samanflokkan ein annan uppskot formaðurin í vinnunevndini sum hevur verið stórt innlit og viðgera eftir málið nógv veit eisini at vit hava eisini tosað saman og finnur mann eina loysn sum ikki blívur ein serskipan so eru tjóðan øll við uppá tað men tað er ikki rætt at einki er gjørt tað er ikki rætt tær ignorera tvørturímóti og tað er eisini blíva víst á at tað nýggja tókjóðskipan var ikki tað sum hon las søk tað vera hon er eisini ein fyrimunur fyri vinnuna tá ið ting ganga verri og ein orsøk er at eg fari at kemja flókan bóðið saman við hvussu hvussu fyritøkan reka vinnu tá eiga vit ikki sum politikarar at blanda okkum uppí men tað eru avbj røðini í dag og tær hava eisini verið almenn frammi nevniliga minni tøka hægri fallneiðisprísur av tí sama og av øðrum áðum tað er altíð sagt og eg fari at loyva mær at eg skal gjarna taka alla tað og tit mugu gjørdan brúka meg hesum skjótturskivum men eg fari at loyva mær bara at minna á at í tvey túsund og átjan blivu hundrað og sjeyogfjøruti fólk uppsøgd í akkurát somu framleiðstøðir hjá bakkafrosti var tað orsakað av hesum landsstýrinum var tað orsakað av øðrum serligum viðurskiftum tað var ikki orsakað av nøkrum tøkugjali tað var ikki sagt tað var tað orsakað tí nei tað var tað neyvan hvussu nógv fólk eru uppsøgd í vági í seinastu árini aftur og fram hví hevur mann ikki eina fastundarskipan á virknum tað eru túsund tingur fyri at reisa men tað skal ikki sigast fyri at verja okkum á tí at tað er ein øgiliga alvorlig støða tá fólk í einum parti av landinum eitt byggasjónum hjá glyvrum men men nógv er snýtt av tí fáa hesi boðini sum eru ein sorgarsøga men tað er bara ikki rætt tá tað er sagt at vit hava ignorerað tað ikki roynt at loysna so víðari bað tann loysnin sum vit gjørdu sum bygdi á at vit skulu hava eina einfalda skipan sum er á jóans rætt seyð sum ikki ger mun á fyritøkutala tílíkt at vit kunnu ikki libera tað og tað má hava eitt søgóðan mark fyri hvat ið eitt landsstýri ella ein politikari ger í mun til at mann situr og samráðist við einum fyritøku og sigur at nú skal tað bara vera akkurát fyritøkan sigur og tað vit tosa púra ærlig um vit kunnu sjálvandi ikki ganga øllum á m nógv skuldu vit høvdu høvdu høvdu møtt munandi um avbjóðingina ikki loyst hana og eg má byrja seg akkurát um mær við øllum teimum sum eg og dugnaligum fólki sum arbeiða hvønn dag við hesum hava vit ikki funnið ein loysn sum forðar fyri at gera vit eina serskipan ella hvat vit rópa tær so er ein vandi fyri at vit politiskt stýra hvat ið vinnan framleiðir altso niður á tey einstøku produktini tað havi eg mætt og kanska hevði eg verið tær yvir tað havi eg mætt eisini var ein greiður boðskapur tá vit samt høvdu tøku hvørki í samgonguflokkunum og ei heldur í andsøkuflokkunum so tað er tað har vit eru tá hon er ein trýstari støður við tað so kann mann eisini koma at taka avgerðir sum kanska ikki eru tær tær besta uppá longur síkt í teg eina koststøðu men eg fari at halda fast við tað vit mugu gera eina skipan sum ikki hava vit ikki sum politikar stýra hvat ið ein vinnufyrur taka velur at framleiða og tað er eisini rætt sum tú sagt eg haldi ikki at siga nakað skeivt við tí vit vita einki um hvørt hendan støðan hevði íkomið kortini tað roknið við tey sum hava innlítið tað vita at um sum varð mann fekk gjørd eina semju tá undir undir viðgerðum tøkurhjaldið sum varð kanska nakað leikur tøkurhjald so ivist eg stórliga í um hendan støðan ikki vóru íkomin eg ivist eitt stórliga í um sjálvt um tað fyrra uppskotið sum varð frammi í fyrivalda samtykt at ikki forða fyri tað tað er bara realiteturin so tað er eingin sum hevur ynskt hesa støðuna ella hevur illvilið ímóti tað er bara ein spurningur um hvussu tá tá tú hevur nakað loys og tað sum vit øll ynskja at tað ikki fer at elva til uppsagnir ella minkingarligu framleiðsluni so kundu vit ikki loyvara tað og tí var tú ikki loyvara fram tað kundu vit lakað fram fyri langt síðani og nú hava vit bara tingið fyri at viðgera ella uppskotið her og tað hava vit takið fult undir við at hesa sakta við samboðarflokkin fyri at vita serliga fyri at hoyra frá fleiri pørtum um hvussu mann sær upp á tær hvussu mann kann loysa tað og eg haldi at tað er nøkur fyrivarnur framvegis hvussu eg havi eg tey og øll skulu umseta tær at fara vit fara vit yvir í tað at vit beinleiðis fara at siga tað at ávísar framleiðslur hava ein fyrimun so hava vit eisini tikið eina frensktu vel avgerðir eg haldi at formaður vinnan var ein njátur ein ov so sterk prinsur eldri avgerðir hvat merkir tú tað er tað so ein slag av studnurskip mann vil gera ella hvat er tað og tað er øll á týdningum viðgerð vinnupolitisk uttan at ignorera tað akuttu støðuna sum er hjá fólki og tað er akkurát tað sum er hent ímálaðum so sannstjóðin sum við vikuskift og okkara greiða niðurstøða var í vinnumálaráðnum at tað uppskotið vit høvdu gjørt fór ikki at elva til eina øðrvísi avgerð ella atferð mótvegis akkurát eisini longri innsóðu so hon ikki heldur nakar vit hava ynskt tað og vita ting hvóði seg av at hetta er ikki bara orsakað av tøkukjaldum men tað kundi eg sjálvum fáa vátta við at tosa við fleiri partar av vinnuni tað kundi eg væl fáa vátta so lat okkum viðgera málur við at siga hvat er veruleikin og hvat er satt í málinum og hvat er skeivt alt tað er politiska sum verður dragað upp í gaman í men hetta er tað sum veruliga er hent hvørki meiriliga minni og eg havi ikki eina lidnaloyst til eg kann okkara uppskotið niðan meira vegin sum broytir tøkukjaldssíðan tað liggur klárt men eg kann ikki geva eina loystin upp á hvussu tú hevur gjørt eina skipan sum ikki beinleiðis leiðir vinnuna yvir á ávísar framleiðslur og fyrst av saman tá er tað endiliga og viðgera tað í øllum lutum eg ivist í um tað er tað rætta leiðina at ganga at seta eitt mark fyri allar vørur sum eru framleiddar meir enn at kryvja tí tað kann hava aðrar avleiðingar og tað mugu vit lýsa og vónandi kunnu vit finna ein loyst sum eisini kundi bøttumessa avgerðina sum er gjørt sum ikki rakar tey fólkini sum eru men hetta er ikki orsakað tøkukjaldina hetta er ikki bara orsakað tøkukjaldina tøkukjaldin er ikki ein eyka útreiðsla beint nú tannásta hálva árið tá vit tá vit stilla framlagsgjaldið aftur tað siga okkara framskóðar ikki tað vóru ikki tann nógv størri útreiðslurnar so tað er ikki bara tað sum er orsøkin tað mugu vit vera hvussu vera so erliga at siga at tað er ikki bara tað meðan vit viðurkenna at við einum við einum stigverksanum stiga so er tað ein avbjóðing við langtíðarsáttmálum fyri bæði liðugtvørvánum og annaðar skjóðanagar tað so har liggur málið og eg eri til reiðar at koma í rivinnuna til nær sum helst og e tað uppskotið livist her men men tað uppskotið sum vit arbeiddu við at broyta tøkugjaldstigan sum vit framvegis høvdu skipanin takta tað var niðurstøðan greitt tað fór ikki at elva til eina øðrvísa atferð her tað er tað

tann ferð eg komi tann ferð eg so er nakrar viðmerkingar rættar nógvar vit hava bára viðmerkingar á

undir tað

høgni heital gerst tú tað ikki at siga tað eg havi eisini hava ein fund við umhugaferðsarmáltorkin um at finna eina felagsloysn um málinum tað átti mær nissuna at vitað tað er tí eg sigi at hatta er eittur hvønn mann sigur út á tí hvønn mann sigur inn á tí vit eru til vit reiðar at gera at gera allar møguligar loysnir vist mann fær lýst hvat ið er ein loysn á málunum og um hetta óskotarætta tað tá eg ikki at siga tað tá eg ikki at siga og tað haldi eg tað stendst framsøkan tá tú umhvat er ein røtt skipan í mun til í hesum fornari er tað ikki bara tað sum vit vanliga kalla fyri vatn men allar vørur sum eru meira enn enn krutar og frystarar ella óheitar tað er tað so tað fer at tað verður spartaliskt at eg ikki spyrja meg um tað veit hann væl men tað passar at skifta myndina meira enn at eg tekna um mær og tað kann mann í tað kann mann í

takk fyri so er tað jynusaðurmið

kakk fyri

høgt høgt øll ikki eru so høgt tað sum er gjørt í dag er tað sama sum er gjørt í nógvar dagar tað hevur eisini verið viðgjørt við embætisfólkini á í vinnumálaráðnum tað hevur verið tey hava havt dialok við bakkafrost í vikuskiftinum um at finna loysnir so dialokurin hevur verið alla tíðina eg skipa tað at tá loysnir vitløgdu fram var ein broyting í tøkujaldsskapum síðani tað er tað sum vit hava kunnað bjóðað sum kundi bøtt um nakrar avleiðindum men hava ikki havt eina serskipan av somu grund dialokurin hevur verið alla tíðina men tað passar við heldurkvita myndina sum hann vil tekna og tí sigur tað tað er eisini eitt mark fyri hvussu mann royna at seta tingini upp tá ið støðan er trupul tað er sanniliga mark fyri hvussu mann ger tað og hvussu nógv mann trýstir tað spælir eisini tað er eisini eitt mark fyri hvussu langt mann skal fara við tí at tað má vera ein loysn sum tann politiska skipanin kann standa inni fyri og eg havi mett at tað var ikki undirtøkan fyri eina serskipan í samband við gjøld á v veiði gjøldur tú um tað virkar ella ikki tað er

tað er ein principellur spurningur um tað er rætt

spurningin tann ferð

takk fyri høgni hoydal gerst tú tað er rætt tann loysnin sum vit hava havt nakað tað sama sum eg haldi at var viðgjørt undir fyrstu viðgerð ella og aðru viðgerð tá tað var at gera stigað meira líðandi at minka í toppinum og gera meira líðandi so at óvísandi hvussu so er minkari óvísa vilja altíð vera og tað sum eg bara sigi til taka alvarsandi eg skal gjarna koma nevnir við vinnulendina eftir sum vit fóru at selja um loysninum eg havi bara ikki hildið tað var rætt at gera eina serskipan men eg kann vísa hvørja loysnir sum og so sigur ætlið djaparsen ja ofurrólið nei eina estetiski tað var tað sum eg ikki væl kenni at ætlið djaparsen meg at tað tosa ikki um her eg sigi bara at tað vit mugu viðgera málir í elt og ikki seta tað upp sum nakað annað enn tað er so vit koma fegin eina vinnulendina við uppskotini so tann dag í morgin skal vera tað er eingin trupulleiki og so haldi eg eisini eg skal bara siga tað í mun til støðuna beint nú altso við tí broytta tøkulshaldssíðan sum fekk gildur frá fyrsta august og umleið eitt ár fram tá sum er avbeiggið tað árið men vit

ja tað kann vera ein trupulleiki framvegd tað hevur gjørt tað tína tí at vit hava røntað funnuleikina takk fyri tú johan dahl gert so væl

eg fái tað við tær takk fyri

eg havi saknið eg hevði eingi mótiur at eg koyras á søguna hon er undrandi skeiv sum mann gav mær so mann gav mær hvussu nakað vit hava handlað og vit hava eisini handlýsingar men tað uppskotið sum vit hava havt á borðinum fingu vit greitt at vita soleiðis at tað kundi vera fyrimunir fyri fyritøkuna at tað fór ikki at loysa avbjóðingina við liðuframleiðisini tað er ikki tað er ikki inntakannað so hasa søgurnar kunnu tit konkurra víðari men tað loysir ikki til trupulleikar so tað uppskotið kom við gott at leggja fyri tykkum tað hava tað kann at spyrja sum síðumann um tað er eisini gjørt men niðurstøðan í steologi sum verður hevur verið tað at tey ikki broytt atferðina ella handlingina í mun til hesa liðuframleiðsuna og tað er avbjóðingin tað eru eisini aðrar modeller á borðinum men eg haldi ikki nakað sum beinleiðis loysir tað avbjóðingina við hvussu stabbir tú

umhøvd produktir hava hava ein fyrimun tað er avbjóðingin í mun til tað støðuna sum er sum nú er menniskjastlig og ikki so nógv vinnupolitisk hava takk fyri

og at markið er fyri teg ið tað ikki er ein trupulleiki ella minum vera tann trupulleiki er eitt næstan ikki samdur í tíki omservatiónum takk fyri tað

jú tað kann eg máta og akkurát tað sum er at jóansin sigur at vit hava sitið og lagt sjálvameðini fram fyri hvørjum øðrum og ja um tað var akkurát hvussu nógv mann skal lætka sum við at vit høvdu nøkur uppskot um tað og gjørdu eitt serligt uppskot um tað og eg eri samdur tí at vit skal gera eina skipan sum burturav er fyri liðuframleiðsuna so er uppskot í samvætastinum sum eitt boð uppá tað og fær tað fyrsta at tað loysir allan trupulleikan heldur ikki fram eftir men tað fáa tit lýst í vinnuni so niðurstøðan er bara tann at vit hava verið opin fyri loysnum men hava ikki hildið tá tá ið vit hava havt teg á lokin við við vinnuna at hava rætt at gera eina serliga skipan tað sum vit kalla fyri eina serskipan her liggur so ein annan boð á borðinum og longri enn tað er tað ikki so eg eri takki bara fyri at jóansin vátta tað at vit hava ikki sitið og og bara bíðaðu við sínum vit hava roynt at funnið á eina loysn

í í gjár

færligt takk fyri takk fyri bara minna tingfólk gávist teg vilja fundast so kunnu tey fara út at fundast høgt

teitalgirsøga takk fyri ja og tað er so aftur at kanska at meira prinsipið eldri sjón í mun til tað akuttu støðuna tá vit tosa um menniskir og mannalagnir á og eg kann standa og siga her at men tað sum tað sum er hent við nýggja nøggja nøggja nøggjaldinum er at tú hevur gjørt tað nýggja mekanismu sum í hesum førum hevur gjørt tað nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nøggja nú er at gera langtíðarsoppmálar tí tað er ein vági ið tú tú veitst ikki hvussu hvussu prísurin á altjóðum marknaðum fer at vera tað er tað tað stóra avbjóðingin tí tað kann gott vera at tað loysir seg væl at gera tá tær gott verða prísir ikki verður so høgur sum á mánar so har liggur avbjóðingin men men men eg haldi bara spørt at mann kann ikki mann kann ikki bara brúka tað søguna sum er søgd við at nú er tað bara tøkugjald sum er avbjóðingin tað er ikki bara tað

akkurát er sum við har tað vita vit so so har liggur málið takk fyri so er tað elst

har stendur millum annað forstjórin í bakkafrostriði jakobsen sigur at tey høvdu vónað at fáa nóg nógvar langtíðarsáttmálar sum bakkafrost kundi varðveita øll starvsfólkini men fyritreytirnar eru broyttaðir serliga síðan nýggja tøkugjaldið varð samtykt vit høvdu eisini vónað at politiskar broytingar vóru gjørdar men hetta bar tíverri ikki á mál sigur forstjórin í eini viðmerking tað sum eg vil við hasum har tað er meðan eg havi lurtað eftir landsstýrismann so ljóðar tað sum hetta er tað er ikki tøkugjald sum á skuldnevndisnær tí at tað er so ofta at fólk vóru uppsagt í bakkafrost ella so tí hevði eg hugsað mær hvat ið høgni hoydalur verða gjøgnum formella at siga til viðmerkini hjá degnum

eg kann bara siga sum ein hevði byrjað at siga tað alt við máta altso hvussu langt fer mann í orðaskiftinum í sovorðnumál í mátanum at arbeiða uppá tað sum eg havi sagt er at vit viðurkenna tað og tað sum hendir tá ið mann bjóðar út langtakadraktirnar nú so leggur mann eitt váðagjald ella eitt eyka váðagjald á tí at við einum tøkjastiga kanst tú jú vist marknarprísurin er høgur á ávirkaðum aksøkan kann tað vera eitt eitt eyka gjald eg haldi okur niclasen forklára tað rættiliga væl tað havi vit sagt ja tað virðist at tí hava roynt at funna eina loysn við at broyta í stiganum tað næsta sum verður sagt tað er at tað er beint nú og tað er tá eg sigi at alt skal vera máta at tað er beint nú er orsakað tøkugjaldið tað er tað ikki tí at tøkugjaldið við nýggja stiganum er lægri javna tað er eitt faktum tøkugjald við nýggja stiganum er lægri enn tað hevði verið eft um prísin sum hava verið tað er bara tað eg sigi so alt s

hvat skal vera gjørdast við máta tá mann brúkar slíkar argumentir og mær dámar ikki at koma í eina støðu har mann setir tingini upp á hendan máta sum spesin verður setast við hundast tú at gera tað nú og tað haldi eg ein stórt problem í politiskum skipanini við sum mann arbeiðir upp á tann máta at mann bara sigur hasin parturin sigur tað og antin er hann rætt ella hin rætt takk fyri

takk fyri

høgni høvdali gjørt tú svøvn náðarformaður tá hvørt tað eg segði og ei heldur var útgávandi hjá kniðlastuna rætta tí sum eg havi sagt tað hava verið fleiri loysnir á borðinum men tær hava gingið út upp á at broyta í tøkjalsdaganum bæði í botninum og í toppinum so hann verður meira flatur so tær hava siga at vandin ella vágin verður minni tað er tað eg havi sagt og tað ov skotið er klárt tit kunnu fáa tað sennandi niðan við vinnuna í kvøld við tú vildi hava tað men ta tað var tað at tað uppskotið varð sagt fór ikki at broyta atferðina ella avgerðirnar í mun til liðugtvør framveitslan tað er longri tað eg søg hann ikki

og tað haldi eg neyðugt at siga tá ið mann hevur sett upp hendan mánað sum eg eri nógvastur sigur tí at hann sigur tá vit ikki vilja hava ljóðið hjá hana hjá hana loyst vit hava og tað er tí eg sigi at vit hava eisini tosaðar saman tá ið vit hava eisini tosað saman í samgongum við vinnuumboðinum um tað hvat mann kann gera so tað er ikki longri enn tað

takk fyri

høgt heittandi gerst væl? nei eg havi bestemt ikki hvønn handklæðir ringin eg havi bara sagt tað at at tað nyttar ikki at fara niðan við einum uppskoti viðst tað frammanundan verður tann sama hóttanin sum var frammanundan so uppskotið kann væl koma niðan við sum politiskarskipanin tók tað fyri góða vøru fínasta stað men tað hevði ikki tað hevði ikki gjørt støðuna einfaldari við tí tí trýstin sum hevur verið og við teimum avleiðingum sum nú eru og tað er bara tað sum er liðugt støðan og eg haldi framvegis tað ræður um fyri at vinna í eina ávísan veg tað er tann avbjóðingin hjá mær og tá heilt seg eg vælkomin at vinnunevndin við uppskoti samanlagdina eisini fer at viðgera tað og eisini fer at hoyra bæði vinnupartarnir og aðrar partarnir sum hava hugsanir um at her tí tað er neyðugt fyri at finna hann eisini hoyra hini feløgini í føroyum hvat tey siga og at rokna uppá avleiðingarnar av hvussu tað hvussu tað fer at rigga fyri føroysku alvinnuna við sum mann fer at gera sær

tað er bara tað

takk fyri teirra formaður takk fyri

høvur tú heitt at tað gerst væl eg skal ikki viðmerkja tað fyrsta sum hann hasa segði men tað sørsta síðsta er samdur í at hetta er ein øgiliga ógvuslig avgerð sum eg til allarsíðsta havi vóni ikki fór at verða tikin tí at vit hava lagt loysnir á borðið og hava sagt at vit vilja gera broytingar men vit sítt ikki fáa respons sín vegin at tað kann loysa trupulleikan so hava tað avbjóðingin tað er bara tað sum eg sigi og eg havi ikki givið upp tað segði eg eisini við sjónvarpi í gjár vit kunnu gott trýna aðrar loysnir eg sigi bara tað at vit hava ikki loysn gera eina serskipan tað hava vit ikki tað loysn hava vit ikki og serliga í síttfallum verða samdir við fyritøkurnar um tað tað verður neyvan gjørligt men kanska tað verður tað er gott at hava dialogin við við alla vinnuna og at taka hinar vinnufyrirtøkurnar inn eisini í mun til

takk fyri sovorðið næsta røða helgi abrahamsen gerst

ja í summar so samtykti løgtingið ein nýggjan stiga fyri tøkugjøld og tað bleiv sagt at hetta verður við til at fíggja ein skattalætta tá skulu vit geva meira pengar til landskassan og tað bleiv nógv ávarað tá um at hvat ið hetta kundi føra við sær millum annað tá tað kom til arbeiðspláss men tað bleiv meira ella minni feigað á borðinum og bleiv kallað fyri tómar hættanir sambæt okkum royndi tá at gera eitt broytingaruppskot sum vit sjálvi ikki hildu vera so øgiliga gott men hvussu er munandi betri enn tað sum fyrilág fyri at avmarka tann skaðan sum vit sóu fyri okkum kundi henda avistan uppskotin og tað var eitt so millum ting millum tann tøkugjøldið sum undanfarlandstýrið arbeiddi við og tað sum hetta kom við so kundi mann líka sum møtast onkrastaðni miðjuni kundi mann avmarka hendan her skaðan men men og og tað bleiv víst á at tað tað kundi hava við sær at nógv fólk bleiv uppsøgd men tað bleiv bara kallað fyri eini ræðu hersferð og nú eru so hundrað og fjøruti fólk søgd úr starvi tað hevur ljóðað leingi at landsstýrismaðurin var á veg við onkrar loysn og tí hevur mann ikki lagt hatta uppskotið fram fyrr tí mann trúði at fór at koma við onkurum men har koma einki eg spyrji at er nakað á veg tá jóðar dag sum mann bara spælir bóltina yvir til vinnunøvnuna so vinnunøvnurin kann finna út tá hvat mann ger eg skilji væl at samgongufólk eru frustrerað eg havi meginpart av mínum politiska lívi verið tinglimur í samgongu og eg veit hvussu tað er tá ið tú fært nakað at vita tú bert tað víðari í góðari trúgv um at heita rætt og so vísir tú aftaná tað var ikki so so stendur tú knappliga har sum ein sum hevur verið boðberi við nøkrum sum ikki heilt og eg havi verað honum av at at fleiri samgongufólk føla seg í tí støðuni í dag mann hevur fortalt hetta ferð ikki hava vist sær at fólk vóru uppsagd og nú eru tey uppsagd hvat sigur mann so og mann hevur vist fólkini sum hava at akveta teg ígjøgnum hava borið hesum boðini víðari í góðari trúgv tí tað var tað sum tey finga at vita tí skilji væl at tey frusteraðu um hesa støðuna tá ið eingin er glaður fyri at tað er og tað sum eg haldi er øgiliga umráðandi undirstrikandi at tað er eitt trupulleikin er ikki upphæddin og tað haldi eg vinnan hevur boðað frá trupulleikin í dag er ikki upphæddin á eisini tøkugjøldinum men tað er óvissa fyrst og fremst eg hugsi um tá tey tær læstursmaður nú sigur tað at at tað er ikki orsakað tøkugjøldinum at at fólk eru uppsøgd tá hann kann vísa á at tí nógvur førin hava er tað goldið minni í í tøkugjøldinum hava tað er sikkurt rætt men tað er ikki upphæddin sum er trupulleikin tað er óvissa gera langtíðar sáttmálar tí mann veit ikki hvat ið hvat ið tøkugjøldið verður tað er har trupulleikin er og so er tað bleiv tað sagt í samband við tá ið tøkugjøldið var fyri í summar at at hesa fyritøkuna er væl fyri tær hava sagt eitt ráð til at hava arbeiðið koyrandi altso so arbeiðið vinnan ikki tað er ikki spurningur hvussu nógvar pengar á fyritøku eigur í kistubólti tað er spurningur um tann einstaka framleiðslan ber seg ella ikki um eini fyrimun ella vansur fyri fyritøkuni út frá t støðu til mann vil hava tað gangandi og ikki eftir hvussu nógvar pengar mann leira bók men tað skuldi so vera eina umførdeiling hvar ið ælivinnan skuldi rinda meira fyri at fólk skuldu fáa skattalátta og nú er úrslitið tað at skattalátni máttu fíggjast umaftur tí tað gav ikki tað sum hann gav skuldi og hundrað og fjøruti fólk eru uppsagd mann kann siga at tað gingið er so illa sum tað kundi ganga eitt uppskotið sum vit viðgera í dag er lagt fram fyrr tí tíðin er farin men mann er trúð upp á at at landsstýrismaðurin fór at koma við okkara og tí hevur mann ikki gjørt tað men hann kom bara ikki so spurning er hvat hetta kann gera fyri hetta komandi árið men í øllum førum so kann hetta geva møguleika fyri at at tí at sum tað stendur í sanginum tjald verður vælkomið vónandi sælar og tíðir nú er hatta so hevnt og hvat ger mann so ja tað er tikið sjálvandi mann má taka útgangsstøðið í tí sum er og hetta er støðan sum er í dag at fólk eru uppsagd so vónandi kann mann við hesum gera sítt til at vit fáa tað at ganga betri framvegur men tað sum hann tigar til tað er hasa ikki gott nokk takk fyri

ja takk hann saka tú ein karm

takk fyri ja og helgja eyðsjóndi altíð helgja abrahamsen á tingið helgja abrahamsen á tingið helgja abrahamsen á tingið

eg segði ikki at tað er íløgur eg segði at hvør vinnur at so hvørja framleiðslan hevur har at eg sigi tað at tað nyttar ikki at siga tað at ein fyritøka er nógvar pengar men so fer hon bara at gera eina framleiðsuna sum ikki ber seg at so einlanda máta so vil fyritøkan síggja tað at tann framleiðslan sum verður koyrd at honum einlanda máta er eitt fyrimunur fyri fyritøkan ella steðgaran og tað er líkamíki at fyritøkan er ein nógvar pengarabók ella hálvarpengarabók sig

ja takk næstra røða verður bárður á lækini

mítt hús fekk tvær uppsagnir í dag tað var ein boð eg fekk her fyri dag og tað rokni eg at vit øll harmast um men hatta er veruleikin um at og mann leitar aftur til samgonguskjalið hjá hesari samgonguni so er ein setningur har sum sigur vinnan skal eggjast til at nýskapa virðisøkja og meirvirka tilfeingið so spurningurin hvussu nógv er í tí tá ið eftir at málið um tøkugjøldið kom fyri tíðliga í ár ella í vár tá varð beinanvegin gjørt vart við at at tað vóru viðurskifti sum ikki vóru so heppin og í sínum hoyringsspari sigur havbundnararfelagið og hetta hoyringsskrivað skriva nítjanda mars í ár við yvirskriftini grundarlagið verður tikin undan meirvirkanum og laksavørðusnum nýggja uppskotið um tøkugjøld ella gjald verður tekurgrundarlagið undan framleiðsluvið virka vørum í føroyum hendan er við langtíðarsáttmálum í góðsking av laksavørðum í føroyum og skapar nógv arbeiðspláss og virðir í landinum tískil eigur tøk gjaldur fyri góðskeiðar vørur ið verða seldar á langtíðarsáttmálum at verða viðgjørt øðrvísi enn gjaldur fyri eina laks á spottmarknaðinum altso longu nítjanda mars er er hetta skrivað og sum tá eg fórt fram fleiri ferðirnar her í íviðgerðini so hevur so hava røddir fleiri ferðirnar verið frammi fyrr í ár um at at avleiðingarnar fóru at vera millum annað gjørdi bakkarpost tað eisini greitt í meimánað at at avleiðingar kundu hugsast at koma og fleiri ferðirnar hevur landsstýrismaðurin verið frammi og sagt at arbeitt var í málinum tí at tað var greitt at at alt ikki var kanska so gott sum tað átti at verið nítjanda septembur í ár setti magnus rasmussen spurning til høgna hoydal um víðari virking og góðking nítjanda septembur og annan oktobur var svarað ella vit taka spurningarnar fyrst hvussu ætlar landsstýrismaður at loysa avbjóðingarnar við at arbeiðspláss er í vanda fyri at hetta er niðurfyri í vinnulívinum í alavinnuni og nummar tvey tað kann roknast við at hesar loysnir verða settar í verk tá varð svarið tað varð svarað undir einum báðir spurningarnar at uttanríki sum vinnumálaráðið hevur arbeitt við hesum og lagt tað til politiska viðgerð niðurstøðan verður gjørd sum skjótast annan oktobur skrivaði eg stutta viðmerking har eg vísti til ein útsøgn hjá álitsfólkinum á ágøkingarvirkinum sum segði at eg eri vís við at vera uppsøgd sum er at um so er at eingin sáttmáli kemur í hús tá ið oktoburmánaður er liðugur og tá skrivaði eg at alt ov leingi er bíðað tað ber ikki til at fara við fólki nítjanda oktobur skrivaði eg aftur at og tá brúkti eg tróð orðingina hjá høgna heitaðum hann sigur niðurstøðan verður gjørd sum skjótast har eg so skrivaði niðurstøðan verður framvegis gjørd sum skjótast og framvegis bíða fleiri hundrað arbeiðsfólk í ótolandi óvissu og so endaði eg við at spyrja er bíðað ov leingi og tað kunnu vit so staðfesta nú vit skriva átta hundrað novembur at tað bleiv bíðað ov leingi tað vanlukkuliga er hent sum ávaraðar um í langa tíð hví jú vegna atgerðarloysi sum millum anna uni hálmi hannesen lýstist so væl í síni røðu og sum fleiri onnur samgongutingfólk eisini hava fórt fram undir hesi viðgerðini og tíverri eru tað ov mong í dag sum siga at mítt hús fekk tvær uppsøgnir í dag mítt hús fekk eina uppsøgn í dag og so framvegis er syndarligt og og eg haldi eisini tað er ov fatil at hoyra landsstýrismann standa her og eg skal ikki vera meira til at minna skáp takk hann sær undan takk fyri

for at læra seg tað

tað er í øllum førum øgiliga yviraskandi at landsstýrismaðurin sigur hatta tí hatta er sum eg eisini vísti á hatta er sagt í alt ár at avleiðingar fóru rættiliga sannlíkt at verða avhesin her sum var góð til illa sum var sum varð stamm ígjøgnum her við viðtøkstjóldinum og tað hevur verið sagt aftur og aftur ígjøgnum alt eitt ár og ein spurdi meg í gjár um tað var nakað sum eg sum eysturoyar tinglimur kanska kundi havt gjørt øðrvísi og allarhelst kundi mann havt gjørt meir allarhelst kundi mann havt tosað harðari og tosað meir ella men tað stuttar at langa øll í samgonguni hava vitað eftir landsstýrismaðurin hevur betri enn nakar annar vitað hvat hetta fór at enda við ok

næstur á røðari stefan klein poulsen

ger so væl ja frá fólkum her hava verið nøkur umboð fyri samgonguna og hildið framsøgurøðu í kvøld í hesum málinum uni holm johannesen og karlot herkursson tóku í egnan barm og vístja at mann kanska gjørt ein feil og tað haldi eg er fyrsta stigið til at rætta hendan feilin men annika olsen hinvegin haldi eg væl teg brúka alla sína røðu upp á turka uppsøkurnar upp í andstøðuna mann segði at tit løgdu líknandi uppskot fram tit gjørdu onga serskipan fyri víðarvirking tað tit tað sum tit løgdu fram velskivið sama úrslit og tit hugsaðu meira um onnur mál onnur mál man mangla bara at siga at at tit hava skyldina av at vit sita í samgongu nú og eru noydd at taka ábyrgd manglaði bara tann setningurin tað málið sum vit løgdu fram altso aph samgongan tað fall burtur og hygg mann eftir tí eina hoyringsskrivinum sum var er tað liggur út enn til tað málið sum bleiv ikki áverað um at hundrað og fjøruti fólk ella ella fleiri hundrað fólk fær missa starvið tann ábyrgingin var ikki givin tá og vit hava sitið á andstøðu magdarleys meðan samgongan hevur borið hetta ígjøgnum og ivist ikki í at vit høvdu tikið ábyrgingarnar til okkum við so vit sótu í tí støðu at mann man sat í valdi og hevði fingið hesar ábyrgingarnar og vit hava sitið og bíða eftir høgna hoydal sum hevur givið eitt ótal av signalum um at mann fer at gera okkurt við hendan trupulleikan vit hava einki fólk úti í tinganesi og eg haldi at tá mann hevur valdið so hevur mann eisini eitt trúliga stóra ábyrgd ímeðan at ímeðan mann situr í andstøðu so er mann øgiliga avmarkaður mann kann fáa flutt nøkur ting við sínum røðum annað men men tað er meirilutin sum hevur valdið og so er tað hetta við virðisøking og har er hug at lesa brotið úr samgonguskjalinum við loyvi frá

og har ið tí fyrra brotinum stendur vit leggja dent á at virðisøkja og virða okkara egna tilfeingi við heilsugóðum dygdarvørum og burðardyggari framleiðslu mann sigur eisini at vinnan skal eggjast til at nýskapa virðisøkja og meir virka tilfeingi sitering enda hetta sum stendur við samgongusjónum hetta sum hann er blivin samdur um fyri einari síðani fyri samgonguskjal og her hava vit so eina vinnu vit hava eitt ítøkiligt virki sum hevur fingið virðisøkingina at rigga og tað er sjálvan ein lítil virðisøking mann virðisøkir túsund tals av tonsum av laksi til portiónir og hendan virðisøking skapar eitt starvsfólkakrundarlag ein trý til fýra hundrað fólk og ein virðisøking sum riggar ein virðisøking sum fyri fyritøkuna skapar stabilitet og tað verður víst á at ja men her er rátt skapar teknisk undirskot og hvat veit eg onkra burturforkláringar men men so ein fyritøka fer ikki at at stapla eina sovorða virðisøking upp á beinini vist eg ikki geri meining fyri fyritøkuna og og vit eiga at so vit landspolitikarar eiga gleðast um fyri felagið at ein sør á ein sør portiónsframleiðsla er stapl upp á beinini tí hon skapar størv hon skapar inntøkur og eg eg trúgvi at at vit fáa minst líka nógv inn ígjøgnum tær inntøkur sum hendan virðisøking ger enn at enn at fáa tað beinleiðis ígjøgnum tøkugjald men tað er so bara ein pásandur ikki nakað at rokna uppá men tað stutt av tí langa er og sum helgi abrahamsen helgi abrahamsen fleiri fer umstrika at tað er óvissan hendan økta óvissan sum er skert hesa framleiðsluna munandi og langtíðarsáttmálarnir er minkaður úr tveyogtjúgu prosentum niður í níggju prosent og og tað er orsøk til at hundrað og fjøruti fólk eru uppsøgd so eg haldi gott at fleiri umboð í samgongdini taka egna barm og vónandi fáa gjørt nakað við hetta tí tað er tað er meirilutin sum ræður tað er meirilutin sum hevur valdið og høvuðsábyrgd av at at fáa tingini at fungera og vit í andstøðu royna at vísa nøkur ting men vit eru øgiliga avmarkaðir í okkara okkara valdi so eg vóni bara at at okkurt var henda og at mann ikki bara turrskreittar uppí í andstøðuna

næstu viku frá tingini av

sælvan klein poulsen ger so væl ja fyri fólkarnar fyrstu øllum vil vil eg siga tað at eg eri sannførdur um at vissu teir tríggir flokkarnir sum sótu við valdi áðrenn valið eisini sótu vit valdið í dag so hevði mann rigerað upp á hesi sterku signalini sum vóru send so hevði mann tikið tað til sín og mann hevði sum hevði ikki bara latið staðið til og og hvat so fer hendan nú eg haldi tað er øgiliga ógreitt landsstýrismaðurin hevur sagt í fleiri mánaðir nú at mann mann fer at gera nakað við handa trupulleikan eingin eingin loysn er lagt fyri tingið sambandsflokkurin lagt eitt uppskot sum er púra samdur í minni meðrar váðan markant og er tað nokk ella ikki tað tað dugi eg slekki at taka støðu til men eg haldi tað er øgiliga gott at mann hevði gjørt tað sum mann um ikki annað hevur okkurt uppskot fyri at halda seg til sum sum kann minka um váðan men tað er sum sagt morglutin so ræður og vit mugu hava meira enn fimtan avkvøður fyri at fáa broytt nakað hesum vit

ja tað er fínt til tað

arbeiðið

hevði tað poulsen gjørt væl og og og vit standa altso fyri at forseta í hesum so standa vit sjálvandi við at vit løgdu eitt uppskot fram sum minti um eftir men tað var ikki líka ógvusligt tað hevði ikki líka nógv trin og mann fór ikki líka høgt upp við við prosentvísa avgjaldinum og í minst ikki gongu um tað uppskotið fekk eina fyrstu viðgerð tað falli so burtur og er sannførdur um at hevði mann fingið hesar ávaringarnar sum hendan samgongan er fingið so hevði mann gjørt tillagingar mann hevði regerað upp á tað og mann kann ikki hanga andstøðuflokkan upp á at tit hava lagt eitt líknandi uppskot fram tí vilja tit ikki nakað øðrvísni tá mann sjálvur situr í valdi í dag og hevur stemmað eitt uppskot gjøgnum sum er munandi eksiligari so so tað tað haldi eg ikki at mann kann leggja á andstøðuna og turka upp í andstøðuna á hendan átt

at til líka fáa syndra frið í salin nú klokkan er so nógv so kanska er ikki so lág at fólk hava hug at práta sum tær men nú er tað erlending eitur

í gjár dagin fyri at hetta lovaruppskotið hjá sambandsflokkinum skuldi viðgerast kunngjørdi bakkafrost at ætlanin var at siga hundrað og fjøruti fólkum upp til fyrsta januar orsøkin at siga tey er tøkugjaldið toymingin í sær sjálvum hon er margottlig men lat tað fara og kanonirnar verða vendar móti samgonguni og landsins stjørn okur hava skrygt teppið undan einum stórum arbeiðsplássi á glyvrum náðil leyst og uttan mál og miðja er hetta ein rímilig ákæra hava okur oyðilagt fortreytirnar fyri virknum á glyvrum tann nýggja tøkugjaldsskipanin hon er ikki perfekt men tað er ein tøkugjaldsskipan sum mann ivaleyst kann liva við og eg haldi eg fari at taka undir við tí fyrsta røðaranum í høvd una holm johannesen at problemið kanska er at mann ikki hevur sagt at hetta er tað og hetta verður skipanin sum okur fara at liva við men mann hevur latið upp fyri at hon møguliga skal broytast og hvat ger vinnan tá ið hon fer tað at vita hon sæt sær upp á at tað verður broytt hendan er skipanin hon er skrúvað soleiðis saman at tøkugjaldið hekkar so hvørt sum munur hon á søluprísinum á marknaðinum og kostprísurin økist og tað vil siga at at verður munur hon stórur hekkar tøkugjaldið verður munur hon lítil minkar tøkugjaldið og støðan beint nú er at mistur laksur í hópatali og stórar avbjóðingar við lús serliga hjá bakkafrost hava gjørt at teirra kostnaður er farin langt langt upp og avtí at teir eru so stóru sum teir eru verð verður atvoldin til at miðalkostnaðurin hjá teimum føroysku vaksaælarunum er farin heilt upp um hálvtrýss krónur og tað merkir so at tøkugjaldið í løtuni er eitt hálvt prosent og vissu prísurin verður verandi sum hann er beint nú í miðal tann norski prísur sum okur brúka til at rokna tøkugjaldið úteftir so er tøkugjaldið í løtuni fimmogtjúgu oyru per kilo fimmogtjúgu oyru og fer prísurin heilt upp í hálvfjerðs krónur og tað er øgiliga øgiliga sjáldsamt at hann ger tað so verður tøkugjaldið fimm krónur og fimmogtjúgu so tað er ikki tøkugjaldið sum tekur lívið av hvørki bakkafrost ella av arbeiðsplássum á glyvrum eg trúgvi ikki upp á tað fyrsta hálvár í ár fingi starvsfólkini hjá bakkafrost á glyvrum meira enn fimm komma seks milliónir krónur úr fiskavirki skipanini og tað eru meira enn seks ferðirnar nokk sum tey fingið fyrsta hálvár áðrenn fyrri í fjør so tað er sjón fyri søgn at virkið hevur ligið leingi stilt fyrra hálvár og tað er altso langt áðrenn tøkugjaldini blivu samtykt og starvsfólkini hava verið heimssend bakkafrost sendi forrestum hundrað og sjeyogfjøruti starvsfólk heim í tvey túsund og átjan tá var orsøkin ivaleyst tann sama sum hon er nú ikki brúk fyri teimum og soleiðis gera virkir tíverri og tað er altíð ein tragedia tá ið fólk verða søgd upp men hatta har eru villkorini tá ið vinnan skal arbeiða á einum fríðum marknaði so er tað ikki altíð mann hevur brúk fyri so nógvum fólkum og so er tað at signa hjá bakkafrost at kunna brúka hetta til at trýsta ta politiski skipanina við og tað er tað tey gera bakkafrost fer ikki fallitt av hesum tøkugjaldinum og so langt frá tí er tað nakað sum fer fallitt ella nakar so er tað hetta høva tingið við so okur lat okum banga upp á pláss av einari fyritøku sum spennir ósek starvsfólk fyri vognum fyri at skaffa sær ein avsláttur til spegulantarnir á oslo børsi tann størsta fallittarklæðingin fyri at parlament er at lata vinnuna diktera lógirnar og so veit eg slett ikki hví okur eri eg takk fyri

ja takk elisabeth

takk fyri

regin jakobsen hevur eina uppgávu og tað er at skaffa sínum íleggjarum maximalt maximala vinning og tá uni í teimum eisini her er eingin øvundsjúka eg eri kanska veruliga ákærdur fyri at vera sosialistiskur men eg eigi eisini nøkur partaprøv í bakkafrost og eg vil gjarna hava vinning akkurát sum øll onnur men men regin á bakka brúkar øll amboð sum hann kann brúka til at skaffa sínari fyritøku góðar sømdur og sjálvandi ger hann tað hann ger fyri so vit einki skeivt tað eru okur sum sum sum beina undir trýstinum sum gera nakað skeivt

takk fyri

geilskókið hevur tú væl ja takk fyri altso eg trúgvi heilt einfalt ikki upp á tað tí at regna bakka eg veit ikki um tað er so smart at blíva við at nevna einkult persónaruppgjøld á røðarpalli men nú hevur hann sjálvur sett seg líka sum í í fokus bakkafrost dugir at meta um hvussu prísurin verður á marknaðinum teir duga kanska eina mesta at gera tað av øllum í føroyum og og teir vita hvussu prísurin fluktuverar ígjøgnum árið at tað er set songin fyri góðum prísi og set songin fyri verri góðum minni góðum prísi og tí duga teir eisini at til letus leggja eina liðítvørðu framleiðstu eftir tí og og tað er soleiðis við liðitvørði at mann brúkar altso laks til at gera liðitvørði og tað vil siga at fyrr ella seinni so útjavnar tað seg sjálvt við prísinum á liðitvørðini

takk fyri teg

sagt á sítt arbeiðspláss teir fyrr

aðsa hetta virkið sum er á glyvrum tað hevur eitt annað endamál enn enn bara at framleiða liðitvørið tað er at øll øll tann laksin sum ikki kann seljast heilur á marknaðinum tað haldi eg at øll vita tann laksin verður verður gjørdur til liðitvørið tí so fer mann pengar fyri hann í staðin fyri at hann verður koyrdur vekk og eg trúgvi at at øh altso tann tann tann kostnaðurin sum er hann kann blíva tjúgu prosent av søluprísinum fyri fyri á marknaðinum og vit ikki hann fer upp á tær hálvfjerðs krónur so blívur tað tólv krónur ella sjeyoghálv orsaka tað er ikki tað sum tekur lívið av liðitvøri-framleiðstuni tað passar ikki takk fyri

eg veit ikki um hatta var ein spurningur altso eg spilli ongan út eg sigi bara tað at tað sum er hent er at okur hava kunngjørt eini tøkugjald stiga og í somu syftu hevur mann sagt at mann letur upp fyri at geva eina avsláttur til liðugtvørðuframleiðslu og hvat fyri ein fyritøka fer ikki at forfylgja tí dreyminum og um at fáa ein avsláttur tá ið hann er blivin lovaður og tað er tað sum okur eru vitni til har er ein fyritøka á skálafjørðinum sum ikki hevur brúk um starvsfólkum og tað fellur tilfeldig saman við hesari viðgerðini meira ella minni og sjálvandi fara teir eftir at fáa tann maksimala avslátturin tað er ikki at spilla nakað út takk fyri

ja takk næstra røður magnus rasmussen

ger so væl takk fyri frá fólkina ja eg má bara siga tað at undanfarni røðari og eg vit vit hava hvussu ikki somu áskoðan um um nógv av hesum sum hetta málið handlaðist um tað er ein vanlukkulig støða nú hundrað og fjøruti fólk eru uppsøgd tað eru vit øll samd um líkamikið hvat men tað kom ikki óvart á tí at tað bleiv kunnað beinanvegin um í marsmánað at vit snakra fortreytir ikki blivu broyttar so kom tað at enda við niðurlaging av liðugtvørðuframleiðsluni uppsagnirnar komnar og eg vil geva stefan klein poulsen púra rættu tíð sum hann ofta hevur sagt at virkið skal nokk klára seg fyritøkan kommunan sum fer at missa inntøkur hon skal nokk klára seg kommunurnar landið tað skal nokk klára seg um tað fær eitt sindur minni inntøkur men tað rakar hesar her familjurnar tað var soleiðis at vit vit fara tað er so keðiligt og sera óheppið at landsstýrismaðurin ikki hevur loyst hetta málið tí tað vil eg halda at hann hevur lovað gjørt tað vil eg halda at hann hevur lovað gjørt tað hevur hvussu skerið lagað á ljóði og longu í marsmánað skrivaði havbúnaðarfelagið hoyringsskrivlettamálið og yvirskriftin í tí brotinum sum havbúnaðarfelagið hevur til málið tá ið tøk gjaldini vóru tað er tað grundarlagið verður tikið undan meirvirkan laksavørði hatta var líka sum úttalisi frá havbúnaðarfelagnum grundarlagið verður tikið undan meirvirkan laksavørði hatta er marsmánað og eg minnist væl at her á tingi tá ið málið var viðgjørt og tað bleiv tosað sum eitt her at landsstýrismaðurin segði at hann fór at hyggja upp á eitt her og royna at finna eina loysn og so er tíðin gingið og eg havi sjálvur persónliga roynt at hyggja eitt her eg havi í lesarabrævi nevnt eitt her og so hevði eg ein grein tveyoghálvtrýss á fyrispurning fyri ikki langari tíð síðani og eg spurdi ikki um landsstýrismaðurin fór at loysa tað málið tí tað hevði hann sagt at hann fór men eg spurdi hvussu ætlanin er at loysa tað og nær tað verður loyst men spurningurin var bara tað at tað er ikki komið enn og tí leggja vit hetta her uppskotið fyri tingið tað er seint men vit gera tað líka væl tí vit halda tað at vit hava eina loysn hosnir málunum eitt annað sum hevur verið nevnt nakrar ferðirnar ikki so nógv kanska í dag tað er at hetta her er sama prinsippi sum undanfarna samgonguarbeiðið eftir og samgongan áðrenn og tað er partvíst rætt bara partvíst prinsippið at krevja tøkugjaldið er tað sama men tað er ein stór broyting frá tí at mann sigur at hægsta trekk er fimm prosent til nú at siga tjúgu prosent og tí vil eg endurtaka tað sum helgi abransen haldi eg ferð eftir ferðina hevur sagt tað snýr seg ikki um pengarnar akkurát hesum førum tað snýr seg um vágan og tað er tí at mann ikki torir at gera langtíðar avtalur tá ið mann hevur kanska fyrr onkuntíð hevur sagt fólki úr starvi tú hevur teg ikki verið orsakað avtøkugjaldsdaganum men nú er vágin so mikið stórur og tí sigur mann at mann ikki fer ella torir at gera nakað við tað so hetta er soleiðis at ígrein tveyoghálvtrýss spurninginum har var tað soleiðis at vinnumálaráðið hevur síðani arbeitt við hesum og lagt tað til politiska viðgerð og nú eru vit her hetta málið kemur í vinnunevndini og sambandsflokkurin fer og eg vóni at tingið fer at taka væl ímóti snir soleiðis nær at vit kunnu bjargis nær í land takk fyri

ja takk so er næsti røðari beinir johannesen

ja tað er øgiliga tung tíðindur mann frætti í gjár tá mann hoyrdi um hesar uppsøgnar tað eru uppsøgnir í raka hundrað og fyrr og fjøruti fólk og tað eru tað eru heilt ymisk fólk tað eru føroyingar og útlendingar tað eru fólk ið eru í íslandsbólki og tað eru ja tað eru nógvar familjur ið merkja sviðanevndisnir og tað er sera keðiligt at hoyra um vera sera keðiligt at hoyra hesa tíðindurnar og og ja og mann kann bað líkasum sita her og staðfesta tað at tað sum hann ávarðimótið var og tað sum bleiv ávarðimótið tá og tað sum hann síðani hevur vón og væntað at landsstýrið fór koma í ein loysn uppá tað er so ikki hent og nú standa vit so her og avleiðingarnar tær merkjast tá ið tøkjaldin var til viðgerðar ið var so var tað so sær júst sum undan fyri røðið víst á so hevði havbýnaðarfelagið eitt horðnirskriv har mann vísti millum annað tað at grundarlagið varð tikið undir morðvirkan á laksavørðum og eisini tað at føroyska ælvinan hon er heimsleiðandi men at hetta er tøk ikki aldrin tað hóttir tað støðuna tað fær skaða kappikarføri og eisini møguleikan fyri framhaldinum vøkstur og mann tað hevur verið ávarðimótið ella tíðina men nú so gera tú tíverri at tað hevur fingið avleiðingar og tá ið tað bleiv ávarð tá móti at at tey tey fóru at taka grundarlagið undir undan morðvirkanum á laksavørðum so so í hoyristum tátinum til tað málið so segðir uttanríkis og vinnumálaráðið at ælarin skal bert víðarvirka um tað loysir seg rakstrarbúskaparliga tað var svarin og sum tøk hjá at yrkvøða saman so er vágin ov stórur til at gera tað tí tað loysir seg ikki rakstrarbúskaparliga mann kann ikki gera hesar langtíðar altælurnar tí at vágin blívur ov stórur og tað hevur tíverri kostað og tað síggja vit avlangarnar av í dag eg eri púra samdur við nógv av hasum her nógvum av samgongufólkum sum hava úttals í dag um at tað hevur verið tað hevur rátt fullkomiliga atgerðalásiðismálirnir og at mann hevði kunnað gjørt okkurt við hetta her beinan vegin tí mann visti at at støðan var sum hon var men tíverri eg traðkna við at rættast tað men nú eru so samanslokkurin kom við einum uppskoti og eg vil siga tað at hetta uppskotið er so betri enn tað sum er galdandi í dag eg skal siga at eg haldi ikki at tað er tann perfekta skipanin als ikki men eg vóni veruliga tað at at mann frá vinnunevndini kann skjótt vit mann kann finna eina semju og hetta er málið her beint tí at hetta er hvørt mann betur og so kann mann vita um at eg kann avmarka seg í dag mann fær nokk ikki eg veit ikki gjørt alt gott aftur tað fær næðandi her for seint men vónandi kann mann gera okkurt fyri at bøtum hetta her tí at tað sum eg hevur longu verið áhugaður um alla tíðina tað er tað at skal eg at kappka fyri tað fær úr at tað sum annars samgonga tosar øll at legga um at mann skal meirvirka alla tíðina og meirvirka meir av vørum at tað fær í alívinum her beint ikki loysar seg og vónandi skal mann finna eina loysn uppá tað her og ja vónandi fær hetta er málið eina skjóttarviðgerð takk fyri

ja takk eftir tú mær for títtina ja takk eftir tú mær for títtina

Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn

heini johannesen ger so væl ja takk fyri mann kann siga at næstan tíverri so tað ávaringarnar sum hava blivið givnar tá og á tey orðini blivu sagt at tað blivur tíverri til ein sannleikan nú tíverri tað vánaði mann veruliga ikki tað bleiv men ja hasum tað hava verið fleiri fólk her í samgongurin er eisini sum hava átalett av avgjóðarloysi og vónandi so kann mann minka um skaðan við hesum her uppskotin er beint og vónandi kann vinnulendini taka eina skjólarviðgerðismál

takk fyri

og ein trupulleiki takk fyri fólkina

og hann sann ikki gjørt so væl ja altso at mann longu tá í mars frá millum havbønarpælan har øll ælifeløgin eru umboðaðir eisini frá okkum her í andstøðnum mann so eisini hoyrt umboð úr vinnuni mann hoyrt starvsfólkaumboð ið er nú í langa tíð áður móti hvat kundi koma henda og tí eg kanska eri á sovorðnum fata sum onnur skoligur vilja skelkaður av at hoyra at mann frá landsstýri ikki hevur viðdagast niður fyri nøkrum hvønn síðan men ja vit vóna at mann finnur altso at vit vita ikki um at altso eg trúði ikki at tey tær uppskotu samvitslokkuni hevur er tað rættasta at gera og at hava tað rættasta skipanina at hava men eg vóni veruliga at hetta her kann hjálpa nakað uppá tað og vóni eg hasum vinnunendin har onnur skoligur situr í fara at taka eina skjóttarviðgjóðamál skjóttarviðgjór

næsta røða verður ódn og skolið

tað er so væl takk fyri fyri fólkuna ja vit hava hetta uppskotið til viðgerðar sum sambandsflokkurin hevur lagt fram uppskot um at broyta tøkugjaldið fyri liðugtvørðuframleiðslu soleiðis at tað í mesta lagi kann vera sjey komma fimm prosent og í mun til tað tað tøkugjaldið sum í dag er galdandi fyri alla framleiðslu í hesari vinnu í laksavinnuni so er hetta munin betur tí tá ið toppgjaldið verður sjey komma fimm prosent so minkar vágið og her hava verið fólk uppi ja ja kroppakroppið og tað undrar meg at tað hava verið nógv samgongufólk uppi her sum tykjast ikki at skilja at tað er vágin tað er risikoðin sum mann hevur tá mann ger eina forrætning sum er bestemmandi fyri hvussu mann agerar tað tykist tað tað tað tykir mær heilt øgiliga undarligt og løgið at mann ikki skilur tað eg haldi ikki at hetta er tann besta loysnin at vit gera hetta eg haldi ikki at tað er soleiðis at okkara skipan skal verða skrúvað saman tá ið hetta var til viðgerðar í vár so vísti vinnuna á eina aðra loysn og tað kann góð vera at tað tekur eitt sindur av tíð at gera eina aðra loysn so sum eina skjóta loysn so kundu vit kanska gjørt hetta soleiðis at vit minimera ella minka tað tann vágan sum vinnan skal liva við tá mann tosar um hetta slagið av framleiðslu men eg vóni samstundis at mann vil lurta eftir vinnuni tá mann nú aftur fer at tosa við vinnuna og gera eina skipan ikki er atferðsstýrandi tí trupulleikin við at mann hevur tikið ta skipanina sum hevði eitt hægsta mark upp á fimm prosent og hækkað tað upp til tjúgu prosent tað skal mann fýrfaldaði tað hægsta tøkugjaldið ella tað sum tað kundi fara upp á er at mann hevur ekstrapulerað ella mann hevur kortsa skipanina langt út yvir tað sum hon tolir mann má seta seg niður og setera hvat skipanin skal verða grundiga soleiðis at hon passar til tað sum hon skal gera og soleiðis at hon ikki er atferðsstýrandi fyri vinnuna tí tað er tann skipanin sum vit í dag hava hon er atferðsstýrandi fyri vinnuna so eg vóni at at mann kemur har til eg undrist eisini á at okkara vinnumálaráðhari hevur staðið her og sagt at hann hevur gjørt uppskot í fleiri umførum men hann hevur einki borið í tingi tí at tey hava ikki loyst trupulleikan tað undrar meg at tann persónurin sum situr ella stendur við ábyrgdini fyri hesum økinum stendur her og sigur at hann hevur gjørt nógv uppskot sum ikki loysa trupulleikan eg haldi ikki eg hevði torað sagt tað viss eg sati hansara stað tí tá hevur hann eftir mínum tykki gjørt einki tí arbeiðið hjá honum tað sum hann er settur til at gera er at loysa tey problemini sum vit hava í okkara landi og okkara vinnu sum vinnumálaráðhari er hann settur til at loysa tey problemini sum okkara vinna hevur og hann er einki borið í tingi tí tað sum hann hevur gjørt loysir ikki trupulleikan eg ógvust eg ógvust eg vóni at hetta verður viðgjørt og at hetta verður væl viðgjørt og at vit kunnu semjast um at vit skulu gera lóggávu sum er galdandi fyri øll feløg at tað verður ein felags

lóggáva og ikki singul er lóggáva fyri eina fyritøku takk fyri jørgen niclasen gjørt væl

oddni skolið ger so væl takk fyri frá fólkini ja tað er rætt sum jørgen niclasen er inni á at í sambandi við viðgerðini vár so legði vinnan upp til at tað at bara forleingja hendan skálan var skeivt vinnan legði upp til at tað var rættari at taka pengarnar inn upp á onkran máta sum ikki var atferðsstýrandi vinnan segði ikki at vit ikki skuldu taka pengar frá henni men vinnan bað okkum um at gera tað við eini skipan sum ikki var atferðsstýrandi og tað maktaðu vit ikki ella eg kann kanska í hesum førum siga tað maktaðu tit ikki

takk flygurhevvísi hatta er tá saka tá var tú saka tá saka tá saka tá sakaaki

takk fyri

eg sigi tað bara aftur einaferð afturat eg ógvist at samgongulimir ikki skilja at tað er rissukoyin sum teir hava bygt inn í hetta systemið sum tað er tøkugjaldssystemið sum ger at fyritøkur velja ikki at hava ávísar framleiðslur eg má siga eg ógvist við at mann ikki skilur tað tá tað kemur til hitt sum sum var støddin so ivist eg einki í at vit eru ósamdir uttan iva men men vinnan hevur í dag innstøðiliga seg upp á at hon vil gjarna ella at hon skal gjalda og og og tað er ókey altso tað er ókey eisini fyri vinnuna men vit skulu bara gera tað upp á ein máta so at vinnan fær arbeitt eisini við marginalforætningunum tað sum vit í dag gera er at allar marginalforætningar ráðbaldar frá og tað er tað sum vit síggja risulátu

takk fyri ja takk fyri næsturoy røða verður jóhan dahl

gjørt so væl ja takk fyri fólkurnar eg haldi tað at teimum nú veit at okur í nógv nógv nógv ár hava havt sum eðamál at fáa virðisøking virðisøktari vørur í føroyum til útflutnings so er tað eitt sindur mær kollut og okur snakka eisini eisini eisini nógv um at fáa nýggja handilsøkuna fáa gjørt meira við virðisøking í føroyum so er tað rívnir mær kollut haldi eg at okur við teimum átøkum sum okur hava gjørt við sum tøkursgjaldinum sum tað sær út gera júst á øvuta ja faktiskt hesa framleiðsuna sum okur annars ynskja at fáa bústaðar eg haldi tað at mann eigur vist mann hevur gjørt ein feil at taka eina barm og siga at hetta hevur væl forkert okur hava gjørt eitt mistak sum hevur verið til eitt stóran boða fyri ein part av okkara vinnu og tí eigur mann at tillaga og og og rætta tað inn soleiðis at tað virkar og tað ger mann sjálvandi í einum tøttum við við við síni fólk sum mann arbeiðir saman við í landsøkunum og eisini við vinnuna sum hevur skil fyri og hevur hevur greiðar greiðar loysnir eisini tí upp á hvussu mann kann gera tingina fornuftiga hetta uppskotið hvussu sum lykkara borðinum haldi eg burdi okur tikið sum møguleikan at gjørt eina tillaging eina eina eina betring á støðuna og hvussu eina betring á einum sovorðnum hátt at hon kann fara við sær tað at tann vatnframasta sum er til gongd vónandi kann halda áfram kanska ikki er tað fyrst í mánaðni tí at mann kanska ikki fingir sáttmanvepapláss men hvussu er haraftan á ikki er tað ein forðing fyri at okur síggja eina framleiðslu av hesum slagi aftur sum hevur verið nógv ár fyri bakkafrost frímiligan er vesilig fyri at hava stabilitet á virkjunum og hava arbeiðingongd á til tína hóast at hann ikki er í avlop hesar spurningur sum fólkalívsmenn og áttin skola og slakk um hetta eg við partafelagsskattin eg má siga tað at tað haldi eg sjálvur er ikki í loysnum tí at okur vita út tað at tú kanst rímiliga væl finna loysnir felagsmerkja sum gera tað tann partafelagsskatturin ongantíð verður til nakran skatt hann forsvinnur í øðrum og øðrum tingunum so at eg eri tillagar av at mann hevur gjøld av hesum slagnum vist at tað hevur gjøld mann skal hava geva sjálvum við til sína tíð at áseta gjøldini í ælivinnuni í tvesnum og ellivu og fiskivinnuni í eisini og sum onkur tey eru áðni teir hava vanski við og hava góðtikið at tað er at gjaldið niðurvinnuni sum verður tikið fyri tey tromhjørættindur hava og tað er í ordan men tað kann vera rímiliga til tingunum og tað haldi eg at okur øll her inni eiga at hava hava í menti tá ið okur gera slíkar loysnir at vinnan skal kunna liva hon skal kunna fungera hon skal kunna vaksa og skapa møguleikar fyri at okur all tína fáa betri vinnu enn at kalla mær eitt fjølbroytta vinnu tí vóni eg tað at tað er tað uppskotið her sum er komið á borðið orsaka tí at okur hava eitt landsstýri og ein landsstýrismann sum ikki fer ræðið sama dag sum ein hevur sæla sum eg segði við hann í áðni so er tað viðttutaldi at okur royna at finna eina felagsdegi ferð og fáa hetta her uppskotið saman við rúnum soleiðis at ikki tað sum liggur á borðinum í løtuni annars er tað sum skal forða fyri at eini virðisøking av einari liðugtvørri kann fara fram soleiðis sum ein ynsktøð so eg vil heita inniliga á samgongulimur sum hava enn hava fornuftini við hálvd at brúka hana og vera við til at bera eitt uppskotsmeti her sum okur hava lagt fram nú í gjónum tingi og geva tær eina góða viðgerð tá fyri

hjá fólkum

hvørja framveitslu

jóndal ger so væl ja takk fyri frá fólkum men ja við einki móti at mann diskuterar loystir tað havi eg ongantíð havt nakað ímóti men eg haldi so tað at tøkutalið er ein nógv einklari skipan nógv einklari skipan og hon er nógv meiri givnir skuðuliga eisini mann setir nøkur tær uppá teg sum mann mann mann kennir mann forhandiliga alla flestu av teimum og restum kanst tú sjálvandi eftirkanna til eina nøkur av tíð og halda eyða við at tað ikki verður góðsagin fiftlaður við nøkrum tølum ella nøkrum ella nøkrum so eg eri tilhugari at tøk úr gjøldinum heri men eg eri ikki avsøgdur fyri at diskutera onnur ting men nú hava okur teg málið á borðinum og eg haldi at tað er málið til at fresa mær løtuni sum liggur til borðinum og tí vóni eg eisini at okur okkum takk undir við tí og fáa tað djúpt søgaði at tann avbjóðing sum okur hava løtuni verður loyst í samband við

ja takk næsta røða verður erhard joensen

ger so væl takk fyri hvørjum forspørna var heilt stutt eg haldi at tá mann velur at fara inn og gera eina sovorðna broyting í lógini so er tað tí at tað er neyðugt og og at tað kann loysa ein trupulleika sum er í skipanini hjá okkum hetta er ikki ein singuliga skipan hetta er ein skipan sum verður galdandi sjálvandi fyri øll øll ælifeløgini og tað haldi eg sum hevur framgingið for lítið av hetta er ikki nakað sum skal galda bara fyri tað eina felagið hetta er fyri øll trý feløgini og bara fyri at avslutta so eg haldi at at bæði tingfólk og landsstýri landsstýrismaður er at stúra innsøkja tað at tá ið okur hava valt eina eina tøkugjaldsskipan við ein ein høvuðsdiga ein ein ein høvuðsdiga so er tað so er tað so ella so ein trupulleiki og so haldi eg at mann skal taka og royna nú fáa okur øll ælifeløgini sikkurt nokk inn til hoyringar í sniðmálinum tað tað vilja hvussu fyrislág og vóni at at tey tey koma og siga sína ærligu meining og eg skal vera tann fyrsti til at at innrøma tað at sannsýnilivís er hetta útskotið ikki perfekt hetta er ikki tað sum loysir alt men hetta kann loysa upp fyri at mann ikki aftrar seg við at kunna gera langtíðarkontraktir tí at vágin verður minni og aðrar loysnir sum millum annað fólkaflokkurin skjótir upp allar loysnir skulu diskuterast sjálvandi skuldur tað og tað kann gott vera tað at ein heilt onnur loysn er tað sum hann kemur fram til men eg vóni at hetta her uppskotið kann hvussu sær í eini ella øðrum líki vera tað sum verður borið ígjøgnum soleiðis at tú kunnu lukka hesa skipanina í eina tíð soleiðis at hon sleppur at standa sína roynd eg eri yvirbevístur um at sjálvt um hetta uppskotið verður verður góðtikið so kemur tað kanska allíkavæl at vera atføra stýrandi so ella so men vilja altíð taka atlið til hvat loysir seg best hjá teimum at gera men eg eri líka yvirbýstur um at tann skipanin sum er í dag hon er forradikal tá ið mann skal taka eina avgerð sum millum annað ódnir skólin nevndi tá tú skalt til at gera avgerð ella taka avgerð um framleiðslur sum hava eina marginalkostna við sær tann skipan sum er galdandi í dag tá er hon ikki góð nokk so eg vóni at tú kundi fáa eitt gott og sakløtt eina góða og sakliga diskussión í vinnunevndini og sjálvandi verður landstýrismaðurin innkallaður saman við við við hilumførtunum soleiðis atdókur takar eina støðu og skrivar eitt álit tá kemur út aftur at tað er sakløtt vælgrunda og at mann kann standa aftan fyri tað og eg vóni at tað kann gerast í einum breiðilhøpi soleiðis at okur fáa lukkað diskussiónina um hesa skipanina í eina tíð inntil ein onnur skipan tá einaferð nær dukkar uppaftur sum mann gjarna vil stevdu at diskutera men so leingi okur hava tað skipanina sum okur hava í dag so er tað týdningarmikið at tann broytingin sum verður gjørd nú hon passar inn í tað skipanina og tað er tí hon er gjørd so einkult sum hann er tí hon er líka einkult at umsita sum galdandi skipan og tað er ikki tað er hvussu ikki møguligt uppá nú uppá stutt sikt at fara inn og gera ein heilt aðra skipan men alt er opið til diskussión og og eisini tann skipanin sum fólkaflokkurin veitir er tilhangarav og sum vinnan eisini er er tilhangarav at mann diskuterar hana norðmenn hava diskuterað í áravís um hvørja skipan tær skulu hava og teir hava so valt eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina eina ein og tað ynski eg ikki fyri eina skipan í føroyska æløgini tað skal vera ein einkul skipan tí at annars blívur tað annars blívur tað illgitingar um hendan vegin og handan vegin og tað hevur kúrt teg vinnað ella ella fyri fólk

mær hevur brúk við tær takk fyri

ingjaldag.

og tað er akkurát har sum misseran liggur jøk niclasen norðmenn hava arbeitt í fleiri ár hevur ein skattakommission sitið og granskað og vurderað hvussu skal ein grundreynskattur síggja út og tað sum so liggur á borðinum í dag er ein óalmindiliga ógjøgnum skikt skipan sum er til ampa og til forargilsi fyri bæði vinnu og tey sum skulu umsit hana tí hon er so trupul í norðra hevur mann valt at siga tað er bara virksemið á sjónum tá ið hjá frá tí smált fer út inntil tað verður tikið uppaftur sum skal roknaðast inn í grundrentið grundarlagið í føroyum eru allar fyritøkur fult integreraðar upp á allan vátar við við tænastuskipum við smáltstøðum við søluapparatum við framleiðsluvið vapp og so fíari tað er eitt sindur truplari at gera og tað er eitt stýrri arbeiði men eg eri fult opin fyri at tú fær hyggja eftir skipanum sum kunnu vera so lítið atferðastýrandi sum møguligt men samstundis so einklar

sum møguligt takk fyri tær ja so er næstur og røða træður verið báðar eftir næstu gerðs væl

nógv hevur verið diskuterð um hvat hevur ávirkan og hvat ikki hevur ávirkan og at vit ikki skulu lóggeva so tá ávirkar vinnunum sum víðari øll lóggaða sum vit her á føroyarløgtingi samtykkja hevur ávirkan onkustaðni annars er eingin grund til at hava lóggaðan og tað er eingin ivi um at ein tann størsta stýringin ella tað sum flytur mest er nemliga tá ið vit fara inn og broyta skattir og avgjøld og annað tað broytir sjálvandi atferð og tað er eisini tí at kann mann siga at vinnan tillagar seg eftir teimum viðurskiftum allar tíðirnar og tá landsstýrismaðurin so stendur her at tykkist røða upp at eg sigi tað ja men tað er ikki tøkugjøldini sum hava skundaundirs avgerðina ikki bara haldi eg hann segði fleiri ferðirnar og tað er nokk rætt tað er ikki bara marknarnir flyta seg allar tínar uttanumstøðina flyta seg allar tínar men tað er eingin ivi um at hendan avgerðin um at skatta so brádliga upp á tjúgu prosent frá teimum fimm prosentunum fór at hava eina ávirkan tað er ikki bara ávirkan á tað sum er hent í dag ella í gjár at hundrað og fjøruti fólk mistar arbeiði men tað hevði eisini eina ávirkan beinanvegin við tað at tann eina fyritøkan boðaði frá ókey nú hava pengarnar kanska betri onkra aðrastaðuna so vit flyta í hálvta hálv onnur milliard av okkara íløguætlan úr føroyum onkra aðrastaðn og so er tann arbeiði vinnan vinnan fer har ella brúkar pengarnar har sum teir hava tað best og tað er eisini eg vil siga ein skylda hálvókuna hjá vinnuni at arbeiða upp á tann mátan tí tað er einasti mát í at yvirliva upp á sikt so tá mann sigur tað her á tingbróðarpalli at nei hetta hevur onga ávirkan hetta hevur einki við tøkugjaldini at gera at fyritøkuna og føra seg øðrvísi tað er beinleiðis skeivt vit eiga sjálvandi at lurta eftir og fylgja við hvat hendir í vinnuni og sambandslokkurin hevur tí lagt hetta uppskotið fram har vit siga ókey hvat kunna vit gera fyri at varðveita hesi her virðisøkingina í føroyum tí tað ynskja vit øll gangi út frá at vit hava eina ávísa viðursøking í føroyum sum nógv sum til ber tí tað gevur nógv meira til samfelagið bara hesi fólkini í dag sum eru farin til hús hjá bakkafrost hesi knapp. hálvt annaðar fólkini vit hava eina inntøku upp á leið fýra hundrað túsund krónur so er hatta ein inntøka upp á trýss milliónir krónur og haravt kanska skattir og avgjøldanir eru omanfyri helvtin av tí og tað er so pengar sum onkursvegna koma í almennu kassarnar so her er ein stórur missur av tí at hesi fólkini í dag ikki meira eru í framleiðsluni av virðisøkingini av hesum eisini harumframt vit hava í fleiri ár sæð hesa stóru framgonguni av íbúðartalinum í føroyum og ein grund er uttan iva vit hava eina professionella á so eina væl útbygda og framtíðartryggjaða vinnu í alivinnu sum er staðið stórari menning og hevur skapt stórv og serliga tær her at fara inn á vatnframleiðslu við har tú kanska hevur matvørugransking og menning av ymsum slagi inni ger tað at fólk við góðum og høgum útbúgvingum koma aftur og leita hendanarnar at starvast og útsetast tí haldi eg at vit eiga at gera skjótt av hesum málinum at tað hevur skund onkur sigur at ja men nú kann tað bíða tí at tað ger einki nú er einki sáttmál fyri næsta ár ja men síðst kunnu vit so ikki arbeiða vissu vit ikki skapa fortreytir fyri at tú kanski er ein sáttmál at vissu ein kemur rekandi forbí ein møguleiki og tú ikki kanst taka hann tí at risikoðin vágin er for stóru vágin vil at gera eina avtalu í dag við einum rímliga lágum prísi á laksi vissu gerst tú eina átta ára avtalu og prísurin so snakkar við eini fjøruti hálvtrýss prosentum sum ikki er óvanligt so skalt tú brádliga betala eitt eyka gjald fyri at vera tungin at framleiða í vápinum tí tú hevur gjørt langdar avtalar til stórar altjóðar fyritøkur men skalt betala ein eitt høgt avgjald sum ger at undirskotið av tí framleiðstum verður enn ov størri enn tá annars er tú vanligt framleiðstum so snakk um tað ja men hesar fimm krónurnar hava ongan týdning fyri ávísa fyritøku í landinum nei tær ikki týdning nú vissu tann prísurin heldur sær men vissu tær fimm krónurnar vaksa seg upp og kanska blíva tjúgu krónur í avgjaldi fyri eitt sum frammanundan gevur tjúgu krónur í undirskoti í vápnframleiðslu tá beginnir tað knappliga at gera ilt og tað er tað ristikoyðina sum vinnan snakkar um tá hetta verður sagt so eg vóni at vinnunevndur fer at viðgera hetta málið skjótt og væl og tað haldi eg at formaðurin hevur boðað frá her á tingsvápalli at tað er ætlanin og tað verður kallað inn og at vit kun tinginum í komandi viku takk harra formaður

ja takk so við mær skrá

takk fyri teg

takkar formaður ja tað er nokk eingin ivi um at størvini í alivinnuni tað haldi eg eisini at sær á tí stabilitetinum sum er á teimum sum arbeiða í alufyritøkunum at tey størvini eru rímiliga væl loynt forholdsvís til fakligar útbúgvingar og so víðari og tað er eisini ein stórur missur um hesin størvur er dektar niður fyri ikki bara tað men tað er eisini fá størv í hesari vinnuni um kalla tað matvørurvinnan ella okkara høvuðsvinnum og so víðari sum eru so stabil sum hesi størvini hava verið hóast alt so tí er tað øgiliga harmiligt at hetta her í øllum førum var sterkt viðvirkandi til tað sum hendi í dag at fólk mistu starv og so víðari men vit hava ein møguleika at gera eina skjóta loysn her og so verður snakkað um vit skulu skatta øðrvísi upp á longri sikt og so víðari ja men lat okkurt so taka tað til tað tí vinnan hevur ikki tíð at bíða og tey hava tey fólkini sum nú eru send til hús so slett ikki tíð at bíða eftir sínum støðkum og jólagávu tey hava fingið ár sum er ein uppsøgn takkara

ja takk næstan røða tí eg eri mjólkvætur gudin

gjørt so væl takk fyri at høra og mann vóru nú út á liðið langt í tað dagin ikki eg skal ikki leingja øðrum nógv um hetta orðaskiftið tað sum gjørdi at eg tók orðið tað var tað var landsinsmaðurin sum var her á tingsøgapalli og ávís samgongutingválk sum eftir mínum tykki hava blakað onkur svegna blakað frá sær mann hevur tekur ikki ábyrgd av tí sum mann ger sum er drepandi fyri politisku skipanina tá ið ein landsinsmaður ongar skyld hevur í nøkrum og ongantíð ger nakað skeivt og og ein samgonga sum sum einki ger heldur ja menna so so hevur mann ongan at seta til spars fyri fyri hendingar sum fara fram okur hava havt nakrar at mínum tykki keðiligar dagar har ið avgerðir hjá samgonguni ganga út yvir samfelagsbólkar hetta málið er um tøkurgjaldið alivinnuni og tá ið tøkurgjaldið bleiv viðgjørt í vár tá kom tíðilig fram at tøkurgjaldið fór at ávirka meir vísluna á virksevni hjá bakkafrost og tað sum so undraði meg tað var tað at mann síðan tá hevur tosað um frá landsstýrismanninum síni at mann skal hyggja upp á tað mann skuldi gera okkum við tað mann skuldi ja finna út av tí og tað allarringasta í einari skipan tosa bilag tosa politikk staðin fyri at fremja politikk og tað er tað sum okur hava hava verið vitni til og so hava okur eina samgongu sum sín lagið hartar landsstýrismanninum ja men altso tað er samgongan sum hevur spent seg fyri at stýra føroya landið og tað má mann tað má mann taka saman til at gera hetta er ein støða at nøkur hava fingið eina tíðliga jólagávu í ár at vera koyrt til hús orsakað av politiskum avgerðum orsakað av at mann tekur nakrar avgerðir politiskt ja men so verða fólk koyrt til hús og tað allarringasta er at her at tey hava hildið og hildið fast í nei landsstýri og landsstýrismaðurin sigur at hann fer hyggjpáta og orðna tað men tað hendir tíverri ikki saman verður galdandi við øðrumálum okur viðgjørdi eitt annað mál í uttanlandsnevndini í gjár viðurskifti viðvíkjandi russlandi ja fyri eina árið síðan tá vist mann akkurát hvat mann skal gera og so hevur og so hevur hevur hendan samgongan sitið í næstan niðugt ár og mann hevur ikki enn ikki enn funnið út av hvat mann skal gera hetta her hetta atgerðarloysir hetta hetta hetta fer út allastaðni og tað er tað allarringasta enn politiskur skipan at politikarar sita bara tað er nógv meira ærligt og tað haldi eg onkur av samgongufólkum hevur verið her og sagt sína ærligu meining tað er nógv meira ærligt at siga ja ella nei vist mann ikki vil broyta tøkugjøldini sig so nei beinanvegin okur broyta tøkugjøldini vil mann samráðast í russland ella ikki samráðast í russland sig so tað beinanvegin so vita so vita øll tað bæði politikarar og borgararum og tey sum eru av og hanga í av málunum so vita tey tað allarringasta er tað at halda fólk í óvissu blíva við og blíva við og blíva við halda fólk í óvissu tað skreppnar sum í hesum førinum í gjár á bakkaflost at nú bara ikki til longur tí hon var farin frá at forhandla nýggjar avtalur at fara út og skaffa seg nýggjar avtalur og so er avleiðingarnar tað at fólk verða súgdur starvið og so gongur mann landsstýrismaðurinum tað heiggir kannin blakað handin blakað frá sær totalt altso hann hevur ongar skyldu nøkrum hann hevur ongar loysn upp á nakað og og samgongufólk ganga illneiddast upp á okkum tær steðg saman øll somul og dømi politikk og latið verið við at tosa politikk so kunnu okkara onnur fyri halda okkum til tað tykur gera

fyri harra formaður

ja tær

ja takk fyri harra formaður okur hava sett hetta avgerðaleikið fyrr og okur sum hava verið nóg leingi vita at avgerðaleikið er har og eg havi heldur eg hevði helst ikki væntað mann tøkt nakra avgerð av nøkrum slag útlendingarum ikki fyrr enn í í tólvta tíma men elspeth mær setir skunnastutnið nevnir tað her at vera kjølhálaður ja tað er fremsti tað er fremsti landsstýrismaðurin á odda til at kjølhála alt øll sum taka avgerðir tá tolir mann yvirhøvur ikki at taka avgerðir og tey sum taka avgerðir tað eru altíð skeivar avgerðir men tað at sita og býna uppi yvir málum og einki fáa í lag tað sær mann úrslitið av í dag og úrslitini eru álvarsom fyri føroyska samfelagið enn fólk veruliga gera seg farin takk for tú

ja takk sovorðið viðmerkið frá tí at tað er sovorðið viðmerkið frá tí at

ja hvussu góði tú gjørt so væl tann takk fyri forkurina ja eg havi sett spurningin fyri í dag og eg sindi bangin fyri at tað er tann politiska ideologiðin hendan er hugsanin um privatu vinnuna serliga tey sum tjena pengar sum er orsøkin til kanska støðurnar ja mann hevur tikið nakað avgerðir viðvíkjandi havnarslavnsligu russlandi sum hava álvarsamar avleiðingar myrkini liggja turr tað er einki arbeiði tí at mann sleppur ikki av við mann fer ikki at handla við russar og nú hava so russarboðar práð at tær neyvan orsakað av avgerðum politiskt fara at keypa fiskavørðir úr føroyum her síggja hvør nakrar avleiðingar av einum annars væl virkandi felag sum má taka nakrar avgerðir orsakað av politiskum avgerðum viðviðganga og tað er so tað allarringasta við til at mann ongantíð tekur ábyrgd av sínum gerðum ongantíð ger

nøkrum feil tað er nøkur sum ongan gera tað takk fyri tað er fleiri sum hava biðið um orðið í tingmáli nummar fýraogtretivu trýogtjúgu og hetta mál verður nú beint í vinnunevndina vit eru komin til seinasta punkt á skránni í dag sum er framløga og her er ikki nøkur framløga løgtingsfólkurnar skal boða frá at næsti tingfundur verður týsdagin fjúrtunda novembur klokkan ellivu null null við hesi skrá onnur viðgera tingmáli nummar áttaogtjúgu trýogtjúgu uppskot løgslóg um at seta úrgildu løgtingslóg um biografar onnur viðgera av tingmáli níggjuogtjúgu trýogtjúgu uppskot til rísinglóðar tilmæli um at seta í gildi fyri føroyar annaðordning um í kravtretivu fóð ferðiruna á flóð um ioniserini stróling og strólubeskútilsi tað snýr seg um í kravtretilsi av upphevilsisbestemmilsi síðani verður tað onnur viðgera tingmáli nummar ellivu tjúguogtrý og til løgtingslóg um stuðul til at byggja stórhøll í hoyvík aftaná tað verður tað onnur viðgera tingmáli nummar tíggjuogtrýogtjúgu uppskot løgslóg um at byggja hábygningin á landssjúkrahúsum lidnan fimta punktið á skránni er onnur viðgera tingmáli nummar tjúguogtrýogtjúgu uppskot til eykahjáttanarløgtingslóg fyri septembur tjúguogtrýogtjúgu og seinasta onnur viðgera á skránni týsdagin verður onnur viðgera á tingmáli nummar eittogtjúgu trý

formaður í vinnunevndini fær orðið ger so væl vit skal lesa álitið hjá meirilutanum í vinnunevndini upp tað er í líksmálum á sjeyogfjøruti uppskot til løgtingslóg um broyting í líksmálum sjófeingi broyting í brúkstroytuni fyri avhendanum egnar fiskidagar og egnar kvotur broyting í brúkstroytuni á weiðiloyvi fiskiloyvi egnar fiskidagar og egnar kvotur og broytt áseting um gildiskomið og tað er landstýrismaðurin í fiskivinnu og samfeløgumálum venus holm sum hevur lagt málið fram tann triðja novembur í tjúgu og trýogtjúgu og hetta er fyrstur viðgjørt tann átta hundrað novembur er ta vinnunevndan og nevndin hevur viðgjørt tað á fundi tann fimtunda tveyogtjúgunda og níggjuogtjúgunda novembur og fimta desembur undir viðgerðini á málunum hevur nevndin á fund við reiðarafelagi landsstýrismálum í fiskivinnu og samfeløgumálum venus holm undir viðgerðini á málunum hevur nevndin bíggju í ein meiriluta og ein minniluta og í meirilutanum situr undirritaði og eyti sarsma niclasen jørgen niclasen opnar skóli og hava hesar viðmerkingar lógaruppskotið sum fyriligur eru í ávísan mun við tað uppskotið sum undanfarna samgongar legði fyri løgtingið samanfall er í tí generelli brúkskildini har eitt veiðurloyvi og eitt fiskiloyvi sum als ikki hevur verið virkið í tvey ár á rað fellur aftur til landið samanfall er eisini í ynskinum um at strika tretivu prosentirregluna sum sigur at um tú ikki hevur broytt brúkt tretivu prosent av retningunum so fallar tað sum er millum tað brúkta og tretivu prosent aftur til landið at hetta verður tikið úr lógini er eftir hugsanini hjá gott fyri vinnað tí hetta ger skipanina einfaldari í paragraf einogtretivu stykki tvey stendur fyri at avhenda egnar egnar kvotapart ella egnaárskvotið skulu frá og við fyrsta januar í tjúgu og fimmogtjúgu í minsta lagi trýss prosent av tilutaðum kvotum av fiskaslagnum ið verður avhenda verða fiskað fiskiorðið frammanundan við tí í fiskiloyvinum nevnda fiskifarið tað er eftir okkara tykki tað er óheppið at hendan ásetingin er galdandi bæði fyri avhending fyri eitt ár í senn og fyri endaliga avhending fyri at umganga soðnevndu sofaseljarar í skipanini er hendan reglan góð tá talan er um at selja fyri eitt ár í senn tá talan er um endaliga avhending er hendan ásetingin óheppin orsøkin er at hendan reglan kann vera orsøk til at rættindini rættindur verða fangaði í skipanini um ein rættindahavari av eini hvørji orsøk ikki hevur brúkt trýss prosent av sínum rættindum fyri árið og ynskir at selja burturav hesum rættindum endaliga so sleppur hann ikki at gera tað tí hann ikki lýkur treytirnar fyri at selja sostatt verða veiðir møguleikar og veiðir virðir last fyrst í skipanini og koma í prinsippunum ikki til gagns fyri føroyska samfelagið okantíð kemur upp um trýss prosent av tilutaðu kvotunum ella fiskstøðum eru tey rættindur sum hetta fiskifarið ikki brúkar last fyrst í allar æður og harvið spill í systeminum hetta er ikki samsvarið við ynski um at alt okkara sjófeingi verður gagnnýtt so hóast lógaruppskotið hevur fleiri góðar tættir so eri lítið við uppskotinum meirilutin setir fram soljóðandi broytingaruppskot at í paragraf eitt nummar trý verður í paragraf einogtretivu stykki tvey fyrsta punkt aftan á árs kvotið sett fyri eitt fiskiorð í senn toyringaruppskotið tekur meirilutin undir við uppskotinum og mælir luktinginum til at samtykkja uppskotið frú forkvinna tað var eitt sindur av av kjaki í vinnunevndini um akkurát hendan her partin við við hvat kann henda tá mann brúkar trýss prosent regluna til endaliga avhending har vóru nøkur dømur sum vórðu tikin fram millum annað varð svalbard fyrstu álbard nevndur sum eitt dømúgvar ið mann við hesari broytingini metir at mann kann koma til at læsa eina støðu fasta soleiðis at nøkur fiskiliga verða fangaðir og um so er at tað hevði verið úrslitið so hevði tað verið óheppið fyri skipanina og tað er tí at okur meta meta at handan har broytingin er til kemur at betra um uppskotið annars tað góður sum heild umdur við at bæði at tann generella brúkskyldan verður sum hon er og tretivu prosent reglan verður tikin vekk og at trýss prosent reglan tá tað snýr seg um at avhenda fyri eitt ár í senn verður innførd tá meturin er til bata fyri skipanina men sum sagt við eisini á broytingaruppskotinum metur tú tað at okur kunnu fyribyrgja ein trupulleika sum annars vísir seg at kunna stinga seg upp

takk fyri fólkina ja takk

trýss prosent reglurnar

herhard joensen gjørt so væl takk fyri forkvinnan tað var eitt dømi hvar ið mann metti at hetta kundi viðføra akkurát tað okur hava umleið túsund fiskar við svalbard okur vita tað at tað verða faktiskt rættiliga fáir av teimum brúktir tí tað er bara eitt vist tíðarskeið í árini hvar ið tað loysir at fiska til rækjur við svalbard tað er so øgiliga ósamlíkt at tú kemur upp og kemur at brúka trýst prosent av av tínum døgum og vist tú ikki hevur brúkt trýst prosent av tínum døgum so sleppur tú ikki av henda endaliga tað vetur mann er skeivt principielt skeivt tí tá kanst tú sum okur nevna í hesum uppskotinum fanga nakrar fiskidagar sum tú ikki so sleppur at avhenda at tú ikki sleppur at at agera sum sofaseljari at at tær ásetingarnir komu inn í lógum her at tú so fellur fyri trýst prosent regluni tú kanst tað fyrsta árið tá kanst tú brúka minni enn trýst prosent men tað seinna árið kanst tú ikki so hetta er í so sjálvum ein ansøgn at tú fyri tað fyrsta sigur tú at at við við lógarbroytingarnir so ynskir tú at alt kemur til høldar og samstundis so kann tað vera við sær at

nú hevur nøkur veiðreftir tú sum blívast ja takk

myndutøkur fyri okum í føroyum og tí so haldi eg at hetta her er ja tann partur

era djohan sendersman takk fyri frí forskúruna sjálvandi skuldu tú siga fyri at øll tey rættindur sum okkurt hava verða gagnnýtt nú hava okkurt hugt eftir til dømis í fiskistovuni við svalbard eg meini at tað er skeivt at okkurt hava eitt tilfeingi sum ikki verður brúkt visti visti tað so bæði visti hetta her kann gera tað at tað lesist men sanniliga eisini vist at verið leyst av av øðrum orsøkum tað at tað er til dømis leiðir sum eiga ella ella hava hava hesi her fiskidagarnar undir hond og ikki brúka tað tað er eisini eitt trupulleiki tí tað skal brúkast og vist eru aðrir sum eru villigir til at bjóða seg fram so skal tað vera møguligt at fara inn og kunna keypa tað tí tað er kanska serliga tá ið kvoturnar í barrishavnum koma til at fara niður okur vita tað at norðmenn hava

Fyrr enn eg hevði blívað tað í hjár

ja takk fyri forkvinna eg skal lesa álitið frá einum minniluta í vinnunevndini og tað er annika olsen karlot hargarðsson og uni holm johannesen sum hava hesar viðmerkingar fiskirættindi sum landið letur er ein framíhjárættur at troyta fólkyns ogn og hesi fiskirættindi eiga at verða gagnnýtt á besta hátt tað skulu vit krevja av teimum sum umsita loyvini tí tað er ein avmarkaður skari sum hevur atgongd til veiðirættindi og tað er rætt at áleggja teimum ið fáa hesi rættindini eina skyldu at brúka tey um ikki so eiga tey at falla aftur til landið so onnur kunna troyta hesi rættindi og møguleikar í samgonguskjalum er ásett at brúkskylda skal verða ásett í allari fiskivinnuni í tann at hendan er burðardygg tí fegnast hesin minnlutin um at neyvari ásetingar verða um brúkskyldina tað skal undirstrikast at fiskirættindi er ein tíðaravmarkaður brúksrættur ið bara er til lands og tað er bæði rætt og rímiligt at brúkskylda verða ásett gongdin í fiskivinnuni hevur stóran týdning fyri føroyska búskapum og tískil er tað neyðugt at hava greiðar karmar fyri vinna so sum mest fer burtur úr fiskiríkidømunum hetta verður brúkskyldan við til at bøta um støðan í fiskivinnuni er at eingin generell brúkskylda hevur verið á fiskirættindunum sum landið letur tað vil siga at rættindahavarar kunna sita við loyvum uttan at somu rættindahavar brúka loyvini ásetingar um brúkskyldu hava verið galdandi síðan sjófeingislógin kom í gildi fyrsta januar tvey túsund og átjan men hon hevur ongantíð fingið ella virknan viðvíkjandi trýss prosents regluni í samband við avhending av egnum fiskidøgum og egnum kvotum verður lagt upp til tvær broytingar eitt gildiskoman verður útsett við einum ári sammet við galdandi lóg her er støðan tann at gagnnýtslan fyri tvey túsund og trýogtjúgu er avgerandi fyri at rættindini kunnu avhendast frá og við fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu við hesum uppskotum verður gildiskoman soleiðis at hon er galdandi fyri avhendingar frá og við fyrsta januar tvey túsund og fimmogtjúgu tvey nýggj heimild verður ásett har tað er møguligt at víkja frá trýss prosents regluni fyri avhending av kvotum fyri eitt fiskiorð í senn fiskatilfeinginum talan kann eisini vera um undantaksreglut tá ið veipan er ásett ella umstovnin er so mikið illa fyri at ráðiligt er ikki at fiska hann generella brúkskildan verður varðveitt í mun til brúkskildið á veiðiloyvi og fiskiloyvi í uppskotinum verður brúkskildan á veiðiloyvi óbroytt um fiskifar ikki hevur verið til vinnuligan fiskiskap í tvey ár á rað fellur veiðiloyvið aftur til landið og somuleiðis fella øll fiskiloyvið snýtt at fiskifarinum aftur til landið somuleiðis er við fiskiloyvinum um eigari at fiskifarið ikki hevur brúkt ávíst fiskiloyvið í egnum fiskidøgum og egnum kvotum tvey ára rað ja so fellur fiskiloyvið aftur til landið undantikin brúkskildið at fiskiloyvið er fiskiloyvið veiðirættið hjá útróðarbátinum undir fimtan tons og somuleiðis er í rættindi keypt á uppboði í tvey túsund og átjan og nítjan sum er partur av sovnevndum kvotantransførsundantikin brúkskildið ein onnur høvuðsbroyting er viðvíkjandi generelli brúkskildini tær at strika ásetingina um at egnu fiskidagar ella egin ársfota ikki er brúkt við meira enn tretivu prosent fellur munur millum tað sum er brúkt og tretivu prosent aftur til landið mett verður hendan ásetingin er ov víðgongd og hava flest øll sum hava verið hoyrd í hesum máli tikið undir við hesum í uppskotini verður lagt upp til at pedagogiskur fiskur framvegis er undantikin brúkskildini tað er orsakað av heimaflotanum sum eisini hevur makrelloyvi politiskt er ætlanin framvegis at at leggja brúkskildið á makrelrættindi men tað krevur meira fyrireikingararbeiði tí verður tað ikki gjørt í hesum umfari minnlutinum heldur at tað er eingin orsøk til at sild og svartkjaftur eru undantikin brúkskildini tí fyri hesi fiskasløgini er galdandi at tey rættindi verða brúkt ella fullgætnu hvørt ár minnlutinum fegnast annars um at ásetingar og brúkskildir loksins eru ásettar til gangst fyri føroyska samfelagið minnlutinum setir fram tí soleiðandi broytingaruppskot eitt í grein eitt nummar trý verður ásett verður grein fýraogtretivu stykkið tveyogtrý ella triðja punkt orð á soleiðis makrelur er undantikin brúkskildini og í paragraf eitt nummar fimm verður paragraf seksogtretivu ogtretivu fýra nummar fýra orð á soleiðis fiskiloyvi latin til fiskiskap eftir makreli og viðmerkingar til hesar broytingar við hesi broyting verður tað einans makrelur ið verður undantikin brúkskildini í grein einogtretivu í mun til avhending av brúkskildini í grein seksogtretivu í mun til tað at rætturin til fiskiloyvið fellur aftur til landið og ikki svartkjaftur og norðhavsild num og mælir løgtinginum til at samtykkja

uppskotið takk fyri takk fyri so er okur við mær at

trýss prosentir til teg

takk fyri harra formaður og takk til stefan klein poulsen fyri viðmerkingina tað kansar eitt ómildvár tykjast rætt at gera eina sovorðna broyting men trupulleikin er bara tað at tað letur upp fyri eina ávísari spekulatión at mann kann selja rættindi um vár og kanska keypa tey aftur um heystið og harvið so umgangur mann brúksskildini og tað er ikki endamálið við lógini tí hald okur fast við uppskotinum hjá landsstýrismuni mannin sum okur hald er øgiliga skilagott at mann fer brúksskildina veruliga implementeraða so at okkum fáa okkara fiskatilfeingi til høldar og til

takk fyri tað føroyska samfelagið takk fyri harfarmaður takk fyri so er tað ódniskoll

nátt orð í nátt gert tað tað fyri ára formaður ja vit viðgera eftir uppskotið um brúk skyldi og avhendingartreytir eg var øgiliga positivur til fyrstuviðgerð men tá hevði eg yvirsæð eitt forhald og eg skal koma innast frá tað um mína løtu sum heild so eru tað fleiri góð ting eg taki undir við hesum at mann hevur eina eina generella brúksskildu sum sigur at hevur mann einki brúkt í tvey ár so fellur tað loyvið ella tey loyvini aftur til landið og taki eg eisini undir við hesum at mann tekur tretivu prosents regluna av millum annað fyri at gera skipanina einfaldari vit hava ongantíð havt hesa brúksskilduna ella reglurnar hava eksisterað men tað at innføra hetta verður faktiskt ein rímilig herðing ella faktiskt rættiliga ógvuslig herðing í mun til tað sum hevur verið praktiserað í nógv ár so reglurnar hava eksisterað í lógarverkinum í fleiri ár men teir hava verið útsettir ár um ár og hava tí kjapt virkuna í skipanini tað hevur verið okkurt stutt tíðarskeið har sum tað hevur verið havt gildið fyri ávísan fiskiskap millum annað í íslandi so koma vit til hesi her trýss prosents regluna og har er tað soleiðis at hetta uppskotið og tað var har sum eg fór skeivur í sambandi við fyrstuviðgerð sigur at trýss prosents reglan skal vera galdandi bæði fyri endaliga avhendingar og fyri avhendingar eitt ár í senn og her er tað at vit fáa ein stóran systemiskan trupulleika tí at tað at hendan reglan er galdandi fyri endaliga avhendingar ger at tað eru loyvir sum kunnu blíva fastløst inni í skipanini eg veit gott at mann samstundis sum mann ger hetta útsetir gildiskonuna ella mann sigur at hetta fær gildið frá fyrsta januar í fimmogtjúgu harvið fær flotin faktiskt fýraogtjúgu til at tilaga seg til hesi viðurskiftini og tey aktuellu tingini sum eru galdandi beint nú kann mann so sjálvandi tilaga seg til fiskivinnuskipan er ein ógvuliga dynamisk skipan tað hendir nógv allar tíðirnar og tað henda ting sum ikki í um fimm ár sær fiskivinnan sannlíkt øgiliga øðrvísi út enn hon ger í dag men nú innføra vit gera vit hasum eina skipan sum er ein generell skipan og í tí skipanini har byggja vit eitt ein stoppklás inn sum sigur at hevur tú ikki brúkt trýss prosent av tínum rættindum árið mann undan kanst tú ikki avhenda endaliga tað vil siga at vissu onkur hevur brúkt fimm prosent av sínum rættindum ella bara verið ein túr so hevur hann brúkt sínum rættindi tað vil siga hann eigur tey og hann hevði kanska gott ynskt at sloppið at selt ein part av tí til onkran annan sum kundi brúkt hesi rættindini endaliga men tað kann hann ikki skipanin sum vit innføra nú sigur at hevur tú ikki brúkt trýss prosent av tínum rættindum so kanst tú ikki selja rættindir endaliga mær dámar faktiskt øgiliga væl trýss prosensregluna tá tað kemur til eitt her at handla eitt ár í senn tí tí tað at hava sofaseljarar ella fólk sum livir í systeminum av at fáa rættindir frá landinum sum tey ár um ár kunnu liggja og selja er ikki í ordan so mær dámar faktiskt væl regluna tá tað kemur til avhendingar fyri eitt ár í senn at mann skal vera aktivur í vinnuni at mann skal vera aktivur og sjálvur at mann skal hava eitt vinnufar ella eitt fiskifar sum mann brúkar og at mann so summi ár ikki kemur at brúka hundrað prosent og kanska brúkar hálvfjerðs til áttaogfýrs og kann selja tey síðstu prosentini tað er fínt tað ger at dynamikkurin í vinnuni er í ordan men tað at gera eitt system sum ger at onkur sum av broyttum umstøðum av eini aðra orsøk ikki kemur uppaftur trýss prosens útnyttistgrátuna liggur við loyvum sum hann faktiskt gjarna hevur viljað selt longran annan tað kann til dømis vera innanfyri samanrøðar í at teir kundu hvørt onkran annan bát at fiska hetta hann sleppur ikki tað er eftir hesum reglunum ólógligt og tað haldi eg er eitt systemiskur feilur tað haldi eg er eitt problem so sigur mann at tað er tí at eg hoyrdi undanfarna røðar at siga tað tað tað var tí at mann fór at spiklera í hesum her men við verandi skattarreglum er tað soleiðis at tað verður óvilt tað verður ringt at spiklera íliga nógv í hesum tí tað kostar extremt nógv í skatti at selja hesum í loyvi so her eru góð ting í hesi lógini men her er eisini ein stórur vansi og her er ein stórur innbygdur vansi í hesum her systeminum eitt eitt stað í ár har sum hann sær at hetta hevði verið gjørt seg galdandi er til dømis á gullaksavoyði har sum onkur ávísir ikki hevur gagn nýtt nakað serligt av sína kvoti og hann hevði ikki havt kunnu latið tann møguleikan farið til nakað annað tað haldi eg er ein trupulleiki tað er eitt problem tað er eitt problem at vit gera eitt system sum læsur rættindi føst so er sær tað ikki kunnu koma til bríks vit haldu at øll ynskja tað vit ynskja at at øll okkara rættindi verða brúkt í so stóran mun sum tey kunna sjálvandi er tað órentabilt so ynskja vit í veruleikanum ikki at mann brúkar tey tí tú kostar tað meir at fáa faturlýsing enn tað sum vit fáa burturúr so er tað órentabilt men tað er nemliga tað sum hetta eisini leggur upp til hetta leggur tað at vit hava hesa regluni inni ger at aktørar tí teir kanska ynskja at fáa hetta flutt til onkran annan noyddir at fara út og kanska reka órentabla vinnu fyri at sleppa at avhenda tað til onkran annan og tað tað haldi eg er eitt paradoks ella tað er tað er undarligt at mann heldur at tað er gott í einum skipan so mín uppforðing fer at vera at at vit taka undir við hesum broytingini sum meirilutin hevur at tað bara verður fyri loyvir sum eru seld fyri eitt ár í senn og ikki endalig loyvir annars haldi eg at skattalógin er eitt annað ting sum vit áttu at viðgjørt og vit vónu at samgongan fer at koma koma við onkrum sum sum viðger ella tekur hond

um tannbrotin var tykki takk fyri harra formaður

takk fyri harra formaður

takk fyri so er tað ánni skolað ikki svøvn takk fyri harra formaður eg veit ikki hvussu undantaks kendar hesar støðurnar eru eg haldi faktiskt at hetta kann gera seg galdandi fleiri staðnar er at joensen var inni á einum øðrum dømi har sum har sum hetta kann koma at gera seg galdandi og og uttan iva er tað onnur støð eisini tíverri sum standi her komu ikki ordiligir tankar um nakað beint her og nú men eg vóni eg vóni ikki at vit byggja eitt system har sum vit vilja innbyggja eina forðing sum ger at mann í ævir skrivaðu vit í okkara parti á álitinum læt seg nakað fast men men tað er veruleikan tað sum vit eru fyri við at gera tá ið tað kemur nakað undirvísing

og fari eg allarhelst tað tá tað kemur har til takk fyri at

eg skal avhenta til tíðin er har takk fyri at

takk fyri ódniskonur gerst væl takk fyri harra formaður vissu tað er trupulleikin so átti mann í lóggávuni upp á einlondan mátan at kunna definera hvat endaliga søla var men tað ger mann so ikki velur mann ikki at gera mann velur heldur at siga tað at vit byggja eitt system har sum av tí at tað er ein eventuell risku fyri at onkur fer at spegulera og tað vilja vit ikki hava so gera vit tað rættindir forevar inni í systemum tað er eg haldi at tað er sera sera óhensingsmessigt og eg haldi at tað er ein skeiv tankagongd tað hevur verið betur at havt eitt regliverk sum gjørdi at dynamikkurin í vinnuni var inntaktur sum gjørdi at vit fingu útnytt á øll allar tær øllir rættindir sum

eiga takk fyri teirra formaður takk fyri so er tað næsta ráða av listanum tað er

eg hálvi hann eitt sindur hjá sær til at snakka fyri harra formaður eg ætlaði fyrst at siga nøkur orð um hvar tað er vit koma frá tí vit diskuteraðu brúksskildið og endamálið fremsta endamálið við brúksskildini tað er at fáa gagnnýtt tey rættindini sum vit hava at fiska tað eigur at vera prinsippið tað eigur tað eiga vit at krevja av teimum sum umsita loyvini at at tey verða brúkt og tað er út frá teimum fortreytinum haldi eg at vit eiga at at umrøða brúksskildina fyrst og fremst men tað er sum vit eisini siga at tað er samstundis rætt at brúksskildanum skal ikki eggja til óskinsama og óhepna atferð í vinnuni men tað er eisini tað sum vit sum gera vit er farin inn í hatta málið og sum vit settu okkum fyri í samgonguskjalinum at at brúksskilda skal vera í allari fiskivinnuni í tann mun at tað er burðardygt tað verður tosað nokk nógv um trýss prosents regluna altso trýss prosents reglan inniber at treytin fyri at avhenda egna fiskidagar ella egna orkvødkvotur er at tú hevur brúkt trýss prosent av tínum døgum ella tínari kvoti fiskiorðið frammanundan og tað er so galdandi fyri bæði fyribilsavhendingar og endaligar avhendingar og ætlanin við tí er sum sagt at rættindini skulu brúkast og at fólk ikki kunnu selja rættindi hvørt ár uttan at tey verða brúkt tað er tað sum vit vilja forða fyri andstøðan heldur so sum vit hava hoyrt at hendan áseting in er óheppin tí hon kann vera orsøk til at rættindi verða fangaði í skipanini tí rættindahavari sum av onkrari orsøku ikki hevur brúkt trýss prosent av sínum rættindum árið fyri ikki kann selja burturav hesum somu rættindunum um viðkomandi viltæð at trýss prosent skulu brúkast fyri at kunna avhenda fiskidagar ella orkvøtur so fer tað allarhelst at elva til ein ávísan atburð í vinnuni at tey fara at leggja seg eftir at brúka sínar kvotur fyri tann næsta so kann latast upp fyri sum tað eisini er sagt at somu kvotur ella fiskidagar verða avhendaðir endaliga millum aktørar fleiri ferðir um um árið ella yvir eitt ávíst tíðarskeið og vit hava jú ikki definerað hvat ein endalig avhending er men tað kann frí brúksskildina ella trýss prosent regluna burturúr fyri endaligar avhendingar so haldi eg at virðið í brúkstroytuni yvirhøvur kanska hvørvur tí at tí at ikki verður galdandi fyri endaligar avhendingar sum kanska kunnu fáa status sum fyribilsavhendingar av teg sama í triðjalagi so eru mær vitandi og so vítt sum eru kunnaðir so eru sum heild fáar endaligar avhendingar av kvotum og fiskitøkum sum er og tær sum eru eru ofta okkurt slag av av uppruddingum kanska í egnum samtaki ella ella felagi afturat tí so er at siga at hendan broytingin kemur í gildi fyrsta januar ella at gildistíðin er flutt eitt ár tað vil siga at har er eitt tíðarskeið eitt longt tíðarskeið har aktorarnir kunnu tillaga seg sær her nýggju treytirnar og gera broytingar um tey halda tað vera neyðugt og so er eisini ein heimild fyri at geva undantøk fyri trýss prosensregluni í serligum førum tað er so millum hann í teimum førum har heildarkvotur í nøgd eru so lítlar og smábýttar at tað ikki er grundarlag fyri rakstrið hjá hjá øllum fiskiførum í bólkinum og so víðari so tað er tí at vit ikki halda tað vera rætt at taka trýss prosensregluna burtur ella til at hon eisini skal vera galdandi fyri endaligar avhendingar annars er at siga sum vit leggja upp til í upprunaligu uppskotunum so eru uppsjóðar fiskasløgini makrelir sild og svartkjaftir undantikin brúkskildini og tað eru jú serliga sum vit hava diskuterað fyrr makrelkvoturnar hjá heimaflotanum sum eru orsøkin til tað og av tí sama so halda vit at sild og svartkjaftir tað tað er eingin orsøk til at tað er undantikin brúkskildina tí tey rættindini verða sum er so gott sum fult gagnnýtt og tí halda vit í minnlutanum ikki at tað er orsøk at sild og svartkjaftir eru undantikin brúkskildina og mæla men tað vóru so

tað var mítt íkast til hetta orðaskiftið takk fyri takk fyri so er tað næstur ráðari

takk fyri teirra formaður brúksskylda tekinliga eri eg sum liberalur grundleggjandi ímóti at áleggja nøkrum nakrar skyldir og kanska serliga vinnulívinum tí tá stýrir tú vinnulívið og minkar um marknaðarkreftirnar ella tekur heilt raðið av marknaðarkreftunum tí so fyrr havi eg sagt næstan hvørja ferð eg havi verið her uppi í umrøtti fiskivinnuna á ráðarapalli so eri eg viðhaldsmaður av uppisølugsskipanini tí við uppisølugsskipanini høvdu vit neyvan havt verið fapt fyri neyðini at álagt nakra brúksskyldu men men nú geva vit út fiskirættindi tilfeingi sum vit øll í føroyum eiga til nøkur fá og at síggja at tey ikki verða brúkt ella ikki rætt brúkt so at tær geva so mest av sær fyri at ríka okkum og føroya land so mugu vit politikar vegna føroya fólk áseta skyldir til at brúka hesi rættindi tí sum eg segði undir fyrstu viðgerð hevur ein eina hevur ein eina skyldu at brúka tað sum hann fær og tað er kanska ein stórur og góður spurningur men tað veldst um gávuna vit hava nokk øll fingið onkra gávu í føðingardag á jólum ella brúdleypi sum vit ikki høvdu kunnað funnið upp á at keypt sjálv og tí stendur mest sum húsans gorð men sum má takast fram tá ið ommusystirin er á vitjan men at fáa loyvi frá føroya fólki at troyta ríkidømi er ikki ein giggut í vásum so jú eg meti at tað er ein ófrávíkilig skylda at mann sjálvur fær tann fiskin til høldar til lands sum mann hevur fingið lutað og sum tað stendur í samgonguskjalinum at brúkskylda verður ásett í allari fiskivinnu í tann mun brúkskyldan er burðardygg í útgangsstøði er vinnunevndin nokk so samd um hetta uppskotið til lag um brúkskyldu nevndini stórt tað einans ósand um trýss prosents regluna at hon eisini skal galda ella ikki skal galda um endaliga avhendaðing sum eingin ordiliga veit hvat er tað hevur verið togast at syndra hendanvegin og syndra handanvegin aftur og fram í nevndini og av tí sama høvdu vit landsstýrismannin og embælisfólk pluss vørn inn til hoyringar tvær ferð og tað var upplýst at sum lógin nú verður tulkað og mest sannlíkt kemur at vera tulkað fram eftir um mann ikki ásetir trýss prosents regluna fyri endaliga avhendan so kann ein endaliga avhenda frá sær um várið avhenda keypa til sín aftur sami rættindi um heystið og so aftur komandi vár gera sama nummarið umaftur upp á hendan mátan bypassa trýss prosents regluna fyri ikki at kunna avhenda eitt ár í senn tað vil siga at teir um nakar framhaldið kann sita á sofuni og selja ár eftir ár tí meina vit at endaliga avhenda trýss prosents regluna skal eisini skal gjalda fyri endaliga avhenda eitt annað sum er bóður fram er at við trýss prosents regluni kann gera at kvotur og fiskidagar blíva fangaðir í skipanini og ikki brúktar eitt dømi er um at tað eru nógvir fiskidagar eftir rækju við svalbard ja har onkur eigur yvir fýra hundrað dagar pluss ekuliga nokk so komiskt at eiga fleiri dagar enn tað er í árinum men so skilt so fiskar teir bara nakrar mánaðir um árið tað vil siga at teir ongantíð koma upp á sær trýss prosentini fyri at kunna avhenda og at selja nakað burtur av teir hann brúkti dømunum men sum fleiri av onnara bóðu fram her alt ár fýraogtjúgu alt komandi ár kann mann so til og reglera tað sum mann væntar at koma at brúka frameftir men vit skulu minnast til at fiskidagar og rættini eru upprunaliga givin fyri einki so eg vil meina at tað sum tað kann gott geva landinum tað aftur góðar brúkar tað er einki forgjørt í tí tí mann hevur fingið tað fyri einki frá upprunavælum so at um aktørar koma at liggja rættindini sum tær ikki garníta til fulnar er sjálvandi ikki ókey og nú tá vit strika tretivu prosent regluna so so hava vit so kunnu aktørar jú bara fiska ein dag fyri at fáa øll rættindi árið eftir tað hevði so tretivu prosent reglan forða fyri so hevði tað minkað samsvarandi men hinvegin so er tretivu prosent reglan kann noyða fiskimenn út at fiska tá eingin fiskur er so tað er hvørki er burðardygd fyri stavnarnar ella fyri aktørararnar so ja tað er kanska ókey at stika sær regluna og so fáa tað at síggja um hvussu nógv rættindir eg vil hava blívað gagnnýtt og hvussu nógv verða fangað í systeminum tá ið ein tíð er sváligin so sagt hava vit samgongu minniluta limirnir í vinnunevndini eitt broytingaruppskot og tað er at sild og svartstjaltur ikki skal vera frítikin brúkt skyldina so tað bara verður makrelið frameftir og so mugu vit finna ein skilagóðan hátt hvussu vit koma av við hennan her makrelstuðulin sum er í vinnuni tí stuðul í vinnuni tað er ikki gott á nakrast máta men vit mugu gera tað so skimsatt at tað vendir rætt bæði fyri aktørarnir sum hava hesi hesum makrelloyvini og ikki fiskarnir sjálvi og føroya fólk men eg skal enda sum eg byrjaði kanska eg fari at ljóða sum ein kendur senatorur í gamla romm kátu eldri sum altíð endaði sínar røður annars haldi eg at kvartaku skal leggjast í oyðin annars haldi eg at fiskivinnan skal byggja upp á marknaðar kreftir við eina uppursølaða prinsippi so at tú hevur sloppið undan øllum hesum

teglum takk fyri harra formaður takk fyri so er tað landsstýrismóðrið dennes holm sum fær

ja takk fær formaður ja hetta hevði so onnur viðgerð av av broytingaruppskotum í sjónvarpslógini um galdandi fyri brúkskildina hetta við at broyta brúkstøðina fyri at avhenda egnar fiskitíðar og egnar kvotur at broyta brúkstøðina á veiðiloyvi fiskiloyvi egnum fiskstøðum og egnum kvotum og broyting í ásendingum um gildiskonuna og høvuðsendamálið við at fáa brúkstøðið inn í skipanini eru at fáa brúkstøðu stóðan tá fiskireftirnum sum er høvur til ber sum eg greiddi frá undir undir fyrstu viðgerð so havi eg við eina skipan sum siga miðskeiðis í fýrsárunum verður galdandi har ein grundleggjandi partur av skipanini av føroysku fiskini er sjálvgvið og fevnt um at atgongdin til at fara eftir til fiskap at hann er avmarkaður tað merkir at øll kunnu ikki bara fara undir vinnuna fiskap tað krevst at loyva frá landinum til tað tað krevst eitt veiðiloyvi sum er loyvið á skipi sjálvt og so skal skipið eisini hava fiskiloyvir í reyttuni til at fiska á sítt dagatal ella av ávísum kvotum og uppá tann mátan eru atgongdin sum avmarkað okur kunnu ikki bara øll fara at keypa okkum á skip og fara til fisk av morginum umframt fiskireftirnir í føroyskum sjálvi so hava fyrr eru eisini reyttirnir í fremmandalsjálvi hesar dagar í hesum døgum eru tað samráðingar og nógvar samráðingar um tað og hesir reyttirnir sum eru fremmandalsjálvi eru flestini føroynir fingin til vega við at loyva útlendskum reiðiríum ella útlendskum øðrum londum atgongd til fiskireftirnir í føroyskum sjálvi og mann brúkar jú tíð og orku í samráðingum uppá tað í øðrum lagi so eru tað eisini søguligur reyttirnir sum geva okum reytt til at fiska í øðrum londum tá mann teg hugsar um fiskireftirnir hjá okkum so er tað jú ein framíhjárættur sum hon kann valt at geva nøkrum at royna troyta ong fyri at fólk siga at avmarka tíðarskeið hatta var eisini staðfest í grein trý í sjálvsfongislógini og eg haldi tað er illa greitt at við einum framíhjárætti so fylgir eisini ein skylda at brúka tað til sum mann fer at gonga til sambært galdandi nógv so er sum er ein brúkskylda eisini í gildi longu nú frá fyrsta januar trýogtjúgu so eisini at viss tilfeingið ikki verður brúkt so fellur tað aftur landið so eisini at onnur kunnu sleppa framat og endamálið við brúkskylduni er jú netta upp tað at fáa sum mest burtur úr tí tilfeingið sum um kavað tí fiskireftirnir eru jú eftirblaðið til at skapa vinnulívið virksemi sum skulu skapa inntøkur til samfelagið breiðarí og manningar og til virksemið á landi eg haldi at tað eigur at vera í áhuganum hjá okkum øllum hjá øllum føroyingum hjá løgtinginum og landsstýrinum at tað er so stórur partur av fiskivaðarættinum verður brúktur sum er høvuður til ber so eisini at okkum kunnu skapa vælferð í samfelagnum sum heild burtur úr tí í mun til verandi og brúkskylduna sum kom í gildi í fyrsta januar í ár so verður við hesum her uppskotinum eisini gjørdar broytingar viðvíkjandi generellu brúkskylduni tann sokallaða tretivu stjóran reglan verður strikað setting sum í verandi til hókaðu ger at tá egnir fiskoyar ella ein orðkvota ikki er brúkt við meira enn tretivu prosentum so fellur munurin millum tretivu prosent og tað sum er brúkt aftur landið hendan ásetingin verður við hesari broytingi sum núligkar borðini strikað og í veruleikanum verður brúkskyldan á tann átta eisini linka nakað ein onnur broyting er at gildiskoma verður útsettur í einum ári og í dag er støðan tann at gangnýtslan er trýogtjúgu avgerandi fyri at reyttini kundu avhendast frá fyrsta januar fýraogtjúgu sum hann galdandi fyri at avhendingar frá fyrsta januar fimmogtjúgu tað betýðir tað at loyvishavarar sum møguliga ikki hava brúkt síni reyttindi ella ikki koma at brúka síni reyttindi fult og heilt aftan á fimmogtjúgu hava eitt ár til at tilja síni virksemi og vist tær skulu hava ætlan um at avhenda aftan á fyrsta januar fimmogtjúgu so er tað árið fýraogtjúgu sum eru uppgerðar árið í samband við trýssmusens regluna og júst galdandi fyri trýssmusens regluna so hevur longur verið eitt ávíst kjaka um ta og avhending endaligt og har haldi eg at samgongumboðini í vinnunevndini hava greitt væl frá og hetta er eisini tráð við ta fatanina sum eg sjálvur havi so eg haldi at tey málið hevur fingið eina eina góða viðgerð í vinnunevndini og tað haldi eg at vinnunevndina er tak fyri og eg takki eisini fyri viðgerðina her til aðrir viðgerð brúkskylda er eftir mínari fatan ein týðandi partur av skipanini í okkara fiskivinnu og eg gleðist um at okur koma á mál við hesara broyting í samband við brúkskylduna sum

og hvar atkom og eina løtu takk fyri takk fyri so er tað at røra afturat á listanum tað er jakob

vøsturgaard tíðsvøl takk fyri seg landsinsmaðurin tí hann partur av lóggávuni er at hava eina brúkstildu inni og tað kann mann so altíð viðgera eg havi altíð havt ta fatanina og tað var tann generella fatanin at tað hjá vinnuni tað sum loysir seg at fara eftir og tað sum loysir seg at brúka tað verður brúkt og so hava tað verið hjá um tíðirnar nøkur reyttindur serliga í altjóðarsjógvi sum ikki hevur ordiliga loyst seg at brúka tí kvoturnar verður so lítlar men tað hevur mann fyri at kann mann siga royna staðfesta kravið til hetta fiskapin sum hevur mann roynt at brúka tað allíkavæl viðvíklandi døgumur verður svalbard so hava øvur nøkur óbrúktur dagar verður verður verður svalbard og tað hava frá tí til at læra verður givna royndarloyvir og loyvir fiskamálaráðn til at gagna í tessar dagarnar men har hevur eingin fiskapur lønandi fiskapur verið soleiðis at tað hevur ikki tað hevur ikki lønt seg at brúka brúka tær dagarnar tað er soleiðis við tað er soleiðis við hesum hevur reyttindunum sum hvørt skipið hevur tey reyttindini svinga í virði og tað kunnu vera reyttindur sum tú eigur í dag sum eru øgiliga attraktiv og góð men um nøkur ár so eru tey ikki so attraktiv og góð sum tey vóru skalt tú missa tey vistu tey so aftur árið eftir ella tvey ár eftir vera góð virðir til hvat etur ikki ein partur av tí konserni sum tú hevur tí arbeiðini sum tú hevur sum vinnurekandi at vistu tú hevur nøkur reyttindur sum eru góð í dag og so er tað ikki so góð nøkur ár tað er eitt óteljandi óteljan dømir um tað og tí er øgiliga viktig tá mann ansar eftir eg sigi ikki at alt skal liggja men mann skal ansa øgiliga væl eftir tá mann fer inn og hyggur at sovorðnum tingum hatta hevur brúkt skiftini koma inn serligum mun til dagarskipanina tí mann hevði øgiliga góðan fiskap undir føroyum ein tíðarskeið og tað tíðarskeiðið var manglu partagar og tá var tað onkur sum yvirhøvur ikki gagni sínar dagar ella brúkti brúkti loyvið og lá við kai í sofuni og seldi dagar til aðrar og bíðaði til tað var mangul og so fekk so mest burtur úr bara selja dagar tað var ikki meiningin við tí at tað haldi eg heldur ikki at vera meiningin við einari skipan sjálvt um eg havi verið við til at gera lóggávu har ið kanska onkur sum ferðreftindur ikki eru øgiliga væl fyri fiskareftindini so má tað vera sum útgangspunkt at tann sum knýtir nøkur rettingur hevur amboð ella skip til at gagnnýta alt tað okur sótu tíðliga undir hini samgongdini tá hesir flokkarnir vóru samgongu seinast at okur tókir veiðiløgu burtur okur høvdu loyvishavarar og so loyvishavararnir lógu á sofuni og seldu loyvur tað var daglig dagurin tá og tað haldi eg haldi eg heldur ikki at mann skal men við tað at mann knýtir rettingini til tilstálið og tað er ein treyt fyri at millum tað so er komingur øgiliga væl áleiðis tíðvíkjandi tað sum okur hendi okur í nullinum í mun til brúksskildið uppsjóvarskipinum var tann og tað hevur mann tað hevur mann seman á altani tí í tí fiskapinum at plássliga bar ikki øgiliga væl til at fiska alla sildina ella fiska alla makreluna og tá kláraði skipini kanska eitt árið ikki at fiska trýss prosent og tá bleiv tað problem árið eftir við til fleksibilitetunum sum var í vinnuni við so okur komandi ár ikki sleppa fiskasildið í íslendskum sjógvi bara hugsa tað og set okur eina sildarkvotið og okur ikki klára fiskasildini í føroyskum sjógvi og skipini ikki klára fiskatryss prosent ja men so er leggur tú fleksibilitetum so mann kann gildfreysa her somu skipini fara at fiska tá er leggur at hann fullkomiliga tí nøkur av okkara skipini kann nevna norðburður til spesialisera seg á fiskasildi og tá er ov upplagt at at tað felagið fiskar sildina sum tann konservin eigur uttan at eina skip skal missa alla sildina so har eru nøkur ting inni sum eru púra ov neyðugt og eg veit ikki hví mann skal hví mann skal fara og taka svartkjavt og sild burturúr tað er eingin eingin sum so eingin eingin grund eingin grund til tað hitt viðvíkjandi báttfiskaflotanum so kann eg fleiri halda tað er skeivt mann ætlar at skifta út partrolarar tað at at hava eina sildarkvotið er eitt partur av hon er fyri at tað kann vera nemmari og løgert at fáa lánd

tað útskiftingina takk fyri og tíðin fær okkurt fyrr

okkara grundarlag munandi vist tað er eitt slag av undandagsdøgurði kanska takk fyri at fáa mær

takk fyri sovorðið okkurt vesturkortið gjørt tað takk fyri frá fólkuna jú eg havi sjálvi borið ymisk lovaruppskapin brúkskildið í tingi tí tað hevur verið akkurát sum tann fatanin millum politikar og fjóðina brúkskildið men vit sum mann hyggur atlítandi so verða tey rættindini sum tá loysir eftir eftir brúkt og í nøkrum førum eigur eisini at kann mann siga brúka nøkur rættindur sum kanska ikki loysir so væl at fara eftir og tað hevur so eisini verið vist tú skalt hava brúkskildið og hava ymisk undantøk tí nú sleppur mann ikki at fiska eitt ávíst dag ja men so hevur mann kann mann siga so kann tingið frá tí til aðra skapa fleksibilitet men eg dugi ikki at síggja hatta er eitt problem hetta er eitt problem og tí tí veit eg ikki hví mann skal lóggeva tær men tingið kann til einhvørja tí broyta nøkur ting við sum hann heldur

tað er ein trupulleiki takk fyri tær har er eitt formag

forever takk fyri teimum har fær okkurt støð

takk fyri at teir formaður rættindini hava ymisk virði til ymiskar tíðir og dagarnar svalbara tí tú av nógv virði tann tí tað varð nei lat tær selja lat tær sleppa selja hví nátt slag tað er tað sum er tað sum hendara brúktkyldan fer at forða fyri nei lat onnur sleppa at brúka tað og tí er pøla samdur tí sum karlot hargar sum sigur og fyri mína skyld kunnu tit gott avtaka tær so at tú kanst hava tann fullkomiliga fleksibilitetin inni at mann sleppur at handla sum mann vil so sleppur onnur at brúka tað við seg í løtuni ikki til at ikki brúka tað og kanska gera av tað ljóðum at mann kann fáa tað eg kann keypa tað aftur um tvey trý ár tí er tað spurningur um fleksibilitetir vinnuni sum mann onkuntíð royna roynir at forða fyri við sovnum brúksskyldum so ja góða tú onkur annan lat felurin sleppa at handla fínasta

takk takk fyri harra formaður takk fyri svørda árnis skoli

takk fyri harra formaður eg fari bara at próva at at tekna eina mynd av hesum sum hesum systeminum sum vit eru í ferð við at skapa ella ferð við at seta verk um eg eigi eina kvoti eigi rættindur og fari út at fiska og eg brúki níggjuoghálvtrýss prosent av mínum rættindum áh hetta var ikki so gott ár eg brúkti níggjuoghálvtrýss prosent í ár men eg fari í býkja hálsin og herja aftur komandi ár og í ár klári eg kanska koma upp á fimmogfýrs prosent at eg útnytti fimmogfýrs prosent av mínum rættindum so eigi eg eitt fimtan prosent eftir og tað er tað lønast ikki at fara eftir í sunn men av eina orsøk so klári eg ikki at fiska og at eg bara klári at fiska níggjuoghálvtrýss prosent í fjør so kann eg heldur ikki lova nøkrum øðrum at fara eftir teimum fimtan prosentunum sum eg eigi eftir í ár tað er tann skipanin vit eru í ferð við at samtykkja tað er tann skipan vit eru í ferð við at seta í gildi eg haldi at tað er eitt sindur harmiligt at vit gera eina skipan sum kann koma at fanga rættindur sum tað kanska loysir at fara eftir tað er eitt sindur harmiligt at vit gera eina skipan har so vit ikki fáa gagnnýtt alt tað sum vit potentielt kunnu gagnnýta tað er eitt sindur harmiligt hin síðan av hesari líkningini er at vit faktiskt kunnu viðseta er ein sum nú ið hann kláraði knógva upp á níggjuoghálvtrýss prosent eitt ár næsta árið kláraði hann bara hálvtrýss prosent triðja árið kláraði hann eisini hálvtrýss prosent og hann sær tað at ókey her er sikkurt tað nevogið sum eg klári at beveka meg á eg burdi faktiskt bara lovað onkrum øðrum tað kann tildømis vera skip innan fyri sovorðnum konsørum at fiska tey ella gagnnýta tey rættindini sum eg eigi men vit hava nú gjørt eina skipan sum sigur at tað kanst tú ikki tú sleppur ikki at lova nøkrum øðrum at gagnnýta tey rættindini sum tú eigur tí tú klárar ikki upp um trýss prosent tað er tann skipan vit eru verk eg haldi ikki at tað er serliga snakkið

takk fyri harra formaður

takk fyri harfarmaðurin

takk fyri ódnuskolið hjá svøvnum sum hann á jensen er inni á so er tað soleiðis at tað eru fleiri ting í hesari lóggávuni tað eru fleiri ymisk prinsippur sum hetta kemur at at innføra og mær dámar faktiskt tað allarflest millum annað tað at avtaka tretivu senn regluna millum annað tað ið vit faktiskt flyta á gilduskomuna eitt ár so so her eru fleiri ting sum eg taki undir við tá ið tað kemur har til so fari eg eisini at taka undir við hesum uppskotinum sjálvt meg ikki haldi at hetta er

tað er rætt at gera takk fyri teirra formaður takk fyri sovorðið mær so røða bjørka niclasen

eg hevði ynskt at okkara broytingur skuldi vera samtykt tað er soleiðis við øllum lógum at at tær hava eitt endamál men hvussu rakar tær so altso brúksskyldan hevur til endamáls at hevur tú nøkur rættindur ja men so skalt tú brúka tey og brúksskyldan vil forða fyri at fólk bara liggur á sofuni og selur loyvir hvørt ár tað er tað mann vit raka meðan tann broytingin og tað broytingina kann mann gera við tað er altso eitt ára regluna sum tú ikki brúkt trýss prosent so kanst tú ikki tá ikki harvið hevur tú steðgað tíð men tá tað kemur til at avhenda endaliga tá er tað at vit veruliga fáa ein miss fyri samfelagið hasi her hevur onkursdagin uppi og eg hevði altíð biðjað undrað fólk sum fara í hósla við fiskivinnuna onkur segði tað er ein skit tá vit skipa at gjøra men eg havi so hildið meg vekk frá fiskiskipum men eg havi biðjað undrað tey sum hava gjørt tað men tað bleiv ofta umtalaði keðil tað er hasum fingið fyri einki sigur fingið skipini fyri einki eisini og hvat veit eg so eg haldi at tað sømis ikki og so hava tað verið mistankiligir gerðingar her uppi nú so fara tær at gera so og so og so altso tað sum bara eg við tí tað er vist vit samtykja tær her at mann eisini skal hava brúkt skyldina fyri endaliga avhending so koma føroyar at missa tí tað kemur at gera fiskirættindir sum føroyar hava rætt til koma detta niður ímillum og verða slett ikki brúkt tað vil ikki allir føroyingar fara at missa tað sum vit mæla til er at endaliga avhending um vit ikki koyra regluna inn har so sleppa onnur framat tí tá er møguligt at lata rættini til onnur tað sum mann hevur fevi at gera her nú vil mann læsa tað niður og lat meg siga kanska okkara broyningar skulu ikki vera samtykt so verður tað ikki ein trupulleiki í komandi ár men um eitt ár so kemur trupulleikin og lít á míni orð tað gangur ikki lang tíð so dugir mann at síggja tað sum vit siga í dag og so verður tað broyttað aftur tað ber til at eg eri bara so óalmindiliga keddur av at av tí mann er bangin fyri onkrum so vil mann gera eina broyting sum heilt víst við tí kemur at gera at føroya land kemur at hava rættindi sum vit ikki brúka tí at vit siga at tað má ómøguligt lata ómøguligt latast til nakran annan so sigur mann ja fara tær bara og so tá er tað mistoyggiliga eitt ferðigongd at selja um várið keypa aftur um heystið og so víða men har hava tær so eina skattalóða so fellur ein buldrandi skattaskrúva við sum hann selur endaligt og bæði um várið og um heystið tær so hon fellur tvæ ferðir tað ár so tú ikki at síggja nakran vanda í tí men tað er eingin ivi um at brúkt skyldandi hon er galdandi fyri eitt ár so forðar hon fyri tí sum hon hevur ætlað til at forða við at koyra hana inn eisini fyri endaliga avhending so koma vit at forða øðrum at koma inn í vinnuna og vit koma at missa kvotur sum heilt einfalt ikki kunnu fiskast tí vit koma til fólkið loyvir til at lata til nakran annan og landsstýrismaður sleppur ikki út eftir teimum eg brúki helvtina mínum rættindum hvørt ár so uppfylliga til treytir í lógini men hvør kann eg ikki sleppa at lova einum øðrum taka hin helvtina tað er tað mann forðar í sær so eg vóni at okkara broytingar skulu vera samtykt og um ikki so má eg bara siga at tað er bara spurningur um tí so sær mann trupulleikan sum vit vísa í dag og so verður tað broytt aftur

takk

og tú ert um tað takk fyri tú

her er eingin ivi um tað mann tolir ikki við ikki onkur skuldi fingið okkurt burtur úr onkrum tað er tann stóri trupulleikin nú royndi eg mína røðu at vísa á at at at tráðanin eftir eftir tí trupulleikanum um ikki onkur skal vinna okkurt burtur úr onkrum verður at føroyar blíva fátækari tí rættindi koma at liggja eftir tí at tann sum hevur rættindi fær ikki loyvi at lata nakran annan fara og taka velt náttan til dømis og tað er tann trupulleikin eg ávari ímóti og ofta eg má tosa um eitt skjót at spurva við kannón men men ókey vit smær ikki tolera nakrar fara nakað burtur úr nøkrum so

so so ikki nógv at gera

evndir tey tey viðurskiftini

jøk niclasen ger so væl frí fólkvenna eg hevði ynskt at retorikkurin var betur um okkara vinnulívsfólk tí tað er væl takkað øllum vinnulívi í føroyum at vit hava eina so góða vælferð eina so stóra vælferð sum vit hava so retorikkur við mistonkiligeringum og so víðari eg haldi ikki tað er rímiligt men tá so tað sum mistonkiligeringin so flytur okkum yvir til at gera lóðir sum gera landið fátækar sum hetta her ger uttan iva og hvussu sver yvir tí tá haldi eg mann

ferð for langt

at avhenda fyri eitt ár í senn tað er heilt einfalt tann kvotan eg havi í ár at avhenda endaliga tað merkir at tey rættindir sum eg havi tey lati eg til karla terkarsson og tað merkir so at eg fái tey ikki aftur tí eg havi latið tey til karla terkarsson og hann hevur so rætt til tey í tað var tólv ár eg haldi nú er tað blivið ellivu ár og sambæl landsstýrismann og skal tað vera í tíggju ár framtíðini men hann kann so avhenda um átta ár aftur til mín ella til onkran annan so endaliga avhending merkir bara tað at eg lati tað frá mær og tað ikki so havi eg ikki tann rættin longur men hann er so latin yvir til karla terkarsson nei í tí førinum at hann var dømi eg veit ikki meg eg lati tey eg vit ikki annaðar fekk nakað burturúr men eg veit ikki meg hevði tor at fingið nakað burturúr fiskivinnuni

ja takk so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið og tað merkir at orðaskiftið er endað og at vit fara at gera klárt at atkvøða í málinum og tað er tingmál sjeyogfjøruti uppskot til løgsinum broyting í løgsinum sjófeingi og tað er broyting í brúkstroytuni fyri at avhenda egnar fiskar og egnar kvotur broyting í brúkstroytuni av veiðurloyvi fiskloyvi og egnar fiskar og egnar kvotur og broytt áseting og broytt áseting um gildis koma sum er málið vit fara at atkvøða um men vit skulu fyrst at atkvøða um tvey broytingaruppskot og tað fyrra broytingaruppskotið tað er frá meirilutanum í vinnunevndini sum er erhard joensen eytist harman niclasen jørgen niclasen og ódnus skóli og vit atkvøða fyrst um teirra broytingaruppskot vit eru liðug at atkvøða tað eru tíggju atkvørur fyri fimtan ímóti eingjum blonkum tá merkir at broytingaruppskot frá meirilutanum í vinnunavndini er fallið síðan fóru vit at atkvøða um broytingaruppskot frá minnlutanum sum er annika olsen karla terkarson og uni holm johannesen vit atkvøða nú vit eru liðug at atkvøða tað eru fjúrtan atkvøður fyri uppskotinum tað eru ellivu móti eingjum blonkum tá merkir at løgtingsmál sjeyogfjørutiogtjúguogtrýss trýss og trýggju er samtyktis aðruviðgerðin og fyrivíðar til ein triðviðgerð eftir aðru fyri dag at forkvinnan missir tráðin eitt sindur broytingaruppskotið hjá minnlutanum í vinnunavndini bleiv samtykt og vit fara tí sjálvandi at atkvøða um málið soleiðis broytt tað fara vit at gera um ein lítið bil og tað eru nú fimmogtjúgu atkvøður fyri uppskotinum tað er eingin atkvøður móti uppskotinum eingjum blonkum tað merkir at løgtingsmál sjeyogfjørutiogtjúguogtrýss og fær víðari til eina triðjuviðgerð vit koma nú til aðruviðgerð av løgtingsmáli hálvtrýss sum er uppskot til eykajarnar løgtingslóg fyri novembur tjúguogtrýss og í henni er vetrarhald fámiðins tunnil og stuðuligt niðurtøku burturbeining og oljufýrum

Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn dag

ger so væl eitt uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er eitt gott uppskot sum í stóran mun er e men hetta uppskotið hevur ein øgiliga stóran veikleika og tað er harmiligt haldi eg at vit nú fara at samtykkja at sperra loyvir ella virðir inni í skipanini men tá ið tað er sagt so er so er tey tingini sum verða broytt góð tey tingini sum tað at vit taka tretivu er gott tað at vit fáa eina skipan sum sum í stóran mun er skrúvað saman soleiðis at hon er rímiliga einføld er gott men tað at vit fara at samtykkja at tey sum eventuellt koma at av ein ella aðrari orsøk ikki at koma upp á hetta trýss prosents markið fara at verða løst føst soleiðis at tey ikki fáa at handla síni síni loyvir tað er øgiliga óheilsismest og tað er tað fer at vera við til ella tað hevur potentielt verið verið tað við til at gera at virðir hjá føroyska samfelagnum ikki koma til gangst at virðir fara fyri skeyti at virðir sum kundu verið útnyttaði ikki verða útnyttaði tí soleiðis sum hetta er skrúvað saman so hava vit í skipan so hevur skipanin ikki rætt at fara eftir loyvishavaran bara teir hava brúkt eitt lítið sindur av sínum rættinum so tað at vit gera ein regl har sum tað ikki ber til at hava eitt undantak ella tað ikki at kunna handla loyvini tá endaliga og mær dámar væl henda reglin sum sigur at mann skal hava brúkt trýss prosent av sínum loyvum tá ið tað er til kortíðarsølu ella fyri eitt ár í senn tí tað er gott at vit fáa tað burtur skipanini at mann ikki kann eiga loyvir og árið um árið ikki selja tey tað tekir undir við men tað er øgiliga óhensilsmessigt at vit fáa loyvir nú sum potenskelt kunnu vera sperraðir inni í skipanini og í prinsippunum í allar havir øll vóru so leingi sum hendan lógin er galdandi tað haldi eg er óhensilsmessigt at mann ger tað at mann mann skrúvar eina skipan saman har sum mann veit at mann byggir ein veik leika inn í systemið ein veikleika sum kann betíða at vit koyra virðir burtur

tað er óðinspensi takk fyri frá fólkum ja takk

vit mugu síggja takk fyri tað

og hon skulu gera so væl takk fyri forfólkarnar ja hetta er fyri at vísa á hetta at at tað at vit samtykkja og gera eina skipan har sum vit vita at vit innbyggja eitt problem í skipanina tað er ikki ókey tað er ikki nóg gott tað er ikki tað er ikki eitt nóg væl gjøgnumhugsað arbeiði men eg viðurkenni at tað eru nógv onnur ting í hesum sum eru góð og upp á grund av tí at tað eru onnur ting í hesum sum eru góð so fari eg at taka undirvið teg eisini í dag tí eg tók eisini undirvið seg undir aðra viðgerð men men eg haldi at eg má siga tað at eg haldi tað er skeivt at vit sum ting gera skipanir har sum vit vita

at vit innbyggjast skeivleikarum

takk fyri

oddnýss góðleggjóðsvæl takk fyri fólkina tað sum hetta eisini kann fara at føra til er at vit fara at fáa øgiliga óhensilsmessiga atferð í vinnuni tí nú gera vit tað at at bara tað at at so tú klárar tú at upprætta halda tín ognarskap til rættindini so kanst tú vóna at politiskar skipanir framtíðini fer at skipanna sýst ímillum annað er skattaskipanin forðan fyri at tað kann handlast endaliga so so tað kann gera at aktørar verða noyddir tá ið tvey ár ella tá ið tá ið tú kanst kanska einki gera tað fyrsta árið men tá ið eitt ár afturat er um at vera farið at fara út at handla gera okkurt púra órassionelt fyri at halda fast í teimum loyvinum sum teir hava so tað verður eisini ferð við at

tikið inni hesa skipanina

á rætta leið takk fyri at

kólið ger so væl takk fyri for fólkina ja eru samdur í jakob vestergaard í at faktisk er buðurin í hesum uppskotinum góður so so fleiri av elementunum eru góð og og grundtankin í uppskotinum er eisini góður ið tekir undir við honum men her er eitt eitt eitt lítið eitt problem sum vit vita vit byggja inn í skipanina og tað haldi eg er skeivt at vit uppgangspunktinum gera tað vissu tað er tað at er henda definitiónin av hvat eitt endaliga endalig søla er ella ein endaliga avhending er so átti tað at verið møguligt at definera tað vissu tað er tað stóra problemið og ikki at siga at vit verða noydd at gera eina skipan sum er skeiv tí vit ikki klára at definera hvat ein endaliga

hending er takk fyri frá fólkum enn at

aftur til landið vit sum hava ikki brúkt tað takk fyri tað

tað er púra rætt at heilt teoretiskt so ber tað til at liggja stillur í tað eitt ár og næsta ár brúka bara ein dag sum er langt eitt skoturin já so hevur tú uppfylt treytirnar til at tú klárar at behalda loyvið sum verandi skipan er verandi skipan er at vist tú ikki verður aftur í tvey ár so fellur loyvið aftur í landi og tað er entin vist tú slett einki hevur gjørt so fellur við øllum fiskirættinum at fiskiloyvum aftur og er tað eitt ávíst fiskiloyvi sum tú ikki hevur brúkt í tvey ár so fellur tað aftur men tað broytir ikki upp á at vit nú gera eina skipan har sum tað kann tvey ting entin at loyvini verða last føst og ikki kunnu brúkast og har vit fara virðiliga til spillis ella at vit fara at gera at aktørar fara at gera heilt fullkomiliga órækjuliga halda fast í teimum rættindunum

sundarhava tí tað haldi eg skeivt takk fyri tú tær ja takk so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið orðaskiftið er endað í tingmáli sjeyogfjøruti og vit fara at atkvøða í málinum sum er uppskot til løgsluvum broyting í løgsluvum sjófongi og tað snýr seg um broyting í brúkstroypuni fyri at avvenda egna fiskoyar og egna kvotur broyting í brúkstroypuni á veiðiløgu fiskloyvi og egna fiskoyar og egna kvotur og broytt áseting um gildiskonu og hetta málið var til aðruviðgerð sam ongari er móti og ongari blankaði ein mangla ja har kom tann síðsta akføðan tað eru trýogtretivu akfør móti og eingin akfør blonk og tað merkir at løgtingsmál sjeyogfjøruti er endaliga samtykt og avgreitt frá løgtinginum vit fara víðari í dagsins skrá og vit fara til løgtingsmál nummar hálvtrýss sum er uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri novembur tjúgu trýogtjúgu og tað snýr seg um vetrarhald fámjins tunnil og stuðuld niðurtøku og burturbeining av oljufýrinum og hvør biður um orðið eingin biður um orðið tað merkir at vit fara beint til atkvøðugreissuna av hesum máli sum júst er nevnt og málið var til aðruviðgerð samtykk við fýraogtjúgu at koma fyri ongari mótur og ongari blankaði og at koma fyri ongarið