LM-038/2023

ja og tann fyrsti at røða tað er eykum samøldsin

takk fyri fólkurnar ja sum forkvinnan nevndi so so hava vit so hava vit tvey uppskot sum verða viðgjørd undir einum tað fyrsta tað er málnummur løgtingsmál nummar sjeyogtretivu sum snýr seg um stigvís av minking av fiskimannafrádráttinum og avtøka av samdómsfrádráttinum og uttanlandsfrádráttinum hitt uppskoti tað er so ein mann kann siga ein eitt avleitt uppskot tí at tað snýr seg um at mann broytir endurgjaldið til kommunurnar vegna frádráttir og serskattaskipanir tí at tað eru og eru soleiðis nær at kommunurnar fáa partvíst endurgjald fyri hesar frádráttirnar og teir tað endurgjaldið verður so lækkað og regulerað so at tað samsvarar við har minkingarnar sum mann fer at gera í hesum her uppskotinum hesar her serskipanirnar sum tær verða kallaðir kallaðar tað er eg fari at siga eitt sindur um hvussu tær virka og hvat ið eg má ætla at gera við tær har hava vit fyrst tað sum vit kalla fyri sjómannafrádráttinum her stendur fiskimannafrádrátturin hann minkar í tveimum næsti frádrátturin sum í dag er fjúrtan prosent av fýra hundrað og hálvfjerðs túsund krónum verður lækkað niður í fýra hundrað túsund í tvey túsund og fýraogtjúgu og trý hundrað túsund í tvey túsund og fimmogtjúgu og tað verður so mett at geva tilsamans ellivu milliónir síðani er tað nær hesir frádráttirnir sum verða avtøknir yvir fimm ár tað eina tað er tað fyrsta tað er so uttanlandsfrádrátturin og har eru reglurnar soleiðis nær í dag at skatturin av uttanlands er í dag fimmogtretivu prosent men fyrst skulu tretivu prosent dragast frá upp til hundrað og tjúgu túsund krónur og tað merkir so at skatturin av teimum fyrstu fýra hundrað túsund er fýraogtjúgu komma fimm prosent og síðani betal mann fimmogtretivu prosent í skatti hesin frádrátturin hann verður so avtikin yvir yvir fimm ár upp á tann mátan at hámarkið verður lækkað við fýraogtjúgu túsund krónum árliga inntil hann er heilt burtur í tvey túsund og áttaogtjúgu hetta verður mett at geva um áttaogtretivu milliónir síðani er tað tann triði tað er samdórsfrádrátturin sum eisini verður avtikin yvir fimm ár hann er í dag trý hundrað krónur um dagin og tað verður so lækkað við trýss krónum hvørt ár soleiðis nær at tað er heilt burtur í tvey túsund og áttaogtjúgu og tað verður mett at geva fimm milliónir at avtaka tann frádrátturin og tað verður øgiliga nógv kjakað um kjak um at her við at at mann stuðlar fólki at arbeiða uttanlands og har verður sagt her at at hetta er at so hugsanin við hesum her frádráttinum er sjálvandi at mann skal hava endurgjald fyri ferðing og gisting og so víðari viðmerkingarnir her siga at at tað í allarflestu førum er arbeiðsgevarin sum betalir hendan her frádrátturin tað skal eg ikki kunna siga men av tí vist tað er so so virkar hann sum ein stuðul til at arbeiða uttanlands og vit hava hoyrt øgiliga nógv um hesi seinnu árini at tað gevur ikki ordiliga meining at stuðla fólki at fara uttanlands at arbeiða samstundis sum vit mangla øgiliga nógva arbeiðskraft í føroyum innan fyri nógv økir og mær vitandi so komu her frádráttirnir tí ringastu tíðum tá ið mann hevði stórt arbeiðsloysi í føroyum so valdi mann at stuðla stuðla fólki at fara av landinum so er tað aðrir frádráttir til dømisdegnir sum eitur hundrað og fýraoghálvtrýss b nórlendsku komensjónum sum siga at mann ikki skal at mann betalir sosialatrygd í tí landinum sum mann arbeiðir og teg til dømissovur sum samansfasta tað kann vera heilsutrygd og so víðari sum mann betalir sosialgjøld uttanlands og sum tað verður sagt her so er tað í ansøgn við endamáli við hesum reglunum um tvískapping at mann verður frítikin fyri í skatti fyri eitt gjald sum mann ikki betalir í føroyum og har eru so bæði heilsutrygd og samansfasti eisini komin í tað hevur verið eitt stórt stríð um tað um mann skuldi tí at sjónmenn sum eru í norra til dømis teir skulu gjalda til teir norsku skipanirnar og skulu teir so eisini góðgjalda til teir føroysku men her er so staðfest at tann norðurlendska sosialkomensjónin hon honi sigur at mann kann ikki at mann skal hon er yvir nationalar lógarv skal siga upp á tann máta skotni í stóru í tí stóru tí heila um hasar skipanirnar eg havi hug at venda eitt sindur aftur til tað verður nokk so nógv kjak í dag um serligani um sjómannafrádráttin og hann verður so ikki avtikin men hann verður minkaður har har eru sjálvandi tvey ting tað eina tað er tað at at tað er okkurt dømi eg eisini í her men sjómenn sum hava inntøku oman fyri trý hundrað túsund tær fáa sjálvandi skattalætta á jøvnum fløti við allar aðrar bøskar og mann skal við sum mann hyggur í her so verður tað aftanfyri niður á fýra hundrað túsund og fýraogtjúgu frádrátturin tað merkir eina minni inntøku upp á fýra túsund og níggju hundrað krónur men sami sami persónur fær ein skattalætta upp á fimm túsund og níggju hundrað og kemur hann so hægri upp so er tað sum mann skal faktiskt upp í inntøku oman væl oman fyri seks hundrað túsund áðrenn mann merkir ein miss av hesum hesari leikingin hin vegin so hevur tað eisini verið ført fram millum annað av fiskmannafelagnum at at sjómenn ella hava hava ikki so góð rættindur til dømis í samband við sjúku og onnur ting sum tey sum arbeiða á landi onkur hevur sagt her at sjómenn eru slettis tryggjar í samband við sjúku og tað er so í gudsagar ikki heilt rætt tí at mann hevur í hvønnfalli í dagpendingarskipanini hevur mann reglur fyri sjófólk og løntakar í frálandavinnu sum ikki hava rættiløn undir sjúku teir fáa sjúkadagpengar eftir dagpendingarskipanini og tað er so í tveyoghálvtrýss vikur og tað havi eg sjálv sum landsstýriskvinna verið við til at gjørt nakrar batar í men harvið er ikki sagt at sjómenn eru líkavæl tryggjaðir allir sjómenn sum vit onnur á landi tað tað er tí eg væl at síggja tá ið fiskimamanfelagið førir tað fram men eg haldi ikki at tað er ein samanhangur ella skal vera ein samanhangur ímillum sjómannafrádráttina og og at hava góðar sosialar skipanir hjá løntakaranum tí at tá sjómannafrádrátturin bleiv innførdur nú er tað so nógv ár síðani men eg minnist væl at tað bleiv tosað øgiliga nógv um at tað var fyri at fyri at mann skuldi fáa sjómenn umborð á skipuni tað var ikki nøkur sosial skipan sum so tað var ikki knýtt at tí partinum sum dagpening meðan sjúku og so víðari men eg haldi avgjørt at mann eigur at hyggja eftir teimum sosialu skipanum sum eru galdandi fyri okkara sjófólk og vit um mann kann gera nakrar batar har men okkurt er so men tó er tað men tá eg sigi hyggja eftir so hugsi eg bæði tað almenna men eg hugsi eisini partan úr arbeiðsmarknaðinum tí at summar batar sum aðrir løntakar og at hava tær fingið í samráðingum og onnur ting eru so sosialar skipanir og tað burdi verið ein kombinatión av báðum at sjómenn fingu fingu somu sømdir sum sum onnur sum arbeiða aðrir løntakar á landi men eg haldi ikki at tað er beinleiðis samband ímillum hesi bæði tingini so tað tað vildi eg mælt til at mann fór at hyggja eftir tí tað er tað er tað er soleiðis at sum sum bæði skattanevnd og nógv onnur hava verið frammi um tað er jú soleiðis at at tá mann hevur avsláttir og ymiskar mann kalla tað serskipanir ella hvat mann vil ella tað er onnur ting so so má tað vera soleiðis at ella so hevur tað tað avleiðing at skatturin hjá vanliga løntakaranum hanna líka verður verður hægri tá ið mann hevur undatøk av ymiskum slag og tá hugsi eg slett ikki bara um hesar skipanir vit hava eisini onnur undatøk men so verður tað stórt trýst á lønmóttakaranum og ofta hevur mann sagt at at tað er gott at hava nøkur at hava eisini at hava avgjøld sjálvt um um mann ikki er so øgiliga ikki er so ræðuliga glað fyri at mann skal bara hava avgjøld men at mann hevur eina kombinatión tað betala øll meðan skattin har er tað kanska ymiskt hvussu nógv hvussu stórt trýstið er á okkum og skal tað skulu lønmóttakararnir í føroyum hava hava eina løn sum er til at liva við so má mann í gudsjóri í prinsipinum hava færri av hinum skipanum sum gera at mann má betala meir hesi bæði uppskotini tey fara so í fíggjarnevndina og har fara tey at fáa eina góða viðgerð takk fyri frá fólkum

ja takk fyri og tað er ein viðmerking frá hann sjálv

ja takk fyri og svørt egnast teimum saman

ja takk fyri forkvinna ja altso tá ið mann minkar tað niður í trý hundrað túsund so merkir tað faktiskt at øll fáa frádrátt allir sjómenn men mann fær bara frádrátt av upphæddini upp til trý hundrað túsund tað er akkurát sum við skattastaganum at tá mann broytir hann so fáa fær mann hækkingina allan vegin uppeftir so at tað er ikki soleiðis nær at mann missir hann og mann skal heldur ikki gloyma at at teir sjómennir sum hava lægri inntøkur og sum stríða skattast hvønn dag teir fáa jú eisini skattalætta sum mann skal rættiliga langt upp í inntøku áðrenn hetta verður ein eitt minus á kontuni takk fyri

ja takk fyri og tann næsta røði magnus rasmussen

gjørt væl takk takk fyri frá forkuna ja nú hevur verið frímiliga drúgt orðaskifti um hetta við skattalættanum og tað hevur líkasum fokuserað upp á hvussu stórur skattalættan er og nærhann verður givin og so eisini hetta at hvussu hann rakar og meðan tað sum vit nú fara at viðgera tað er meira hvussu fíggja vit hendan skattalættan ger ætlanina av fíggjan og tað er verið nevnt fleiri frá um hetta at tað eru tey lægst løntu sum sum verða svikin íðisnir og so hevur mann sagt at ja men vit fáa faktiskt einki gjørt við tað tí at tað eru faktiskt kommunurnar tað er eftir við botnfróðdráttum hjá kommununum men tað kann mann ikki vóru at gera nakað við men eg haldi ruth vang var púra ærliga at hon segði at mann hevði ikki verið samskift í kommunurnar um akkurát hetta er við botnfrádráttinum so tað hevur mann fleiri tikið við og tí blívur skattalættin hjá teimum ella lágløntu sera lágur og lítil eg haldi at her har ruth saman verður nú á nøkrum heilt ótrúliga grundleggjandi tað er eitt her at so hvat hvat er lágløn og hvat er miðaløn ella hvat hvat er áløn og at tað kanska er heilt ymiskt hvar mann staddur í landinum tað haldi eg er er nakað sum ikki er komið serliga greitt fram men men tað er veruliga so vit hugsa um um eina familju har ið bæði arbeiðir í flakavirki og har tað er óstøðugt arbeiði og so víðari og og tey eru ikki so fá í føroyum og kanska serliga úti í harum so vita vit tað at hann í inntøkan er tað er láglønt tað kunnu vit gott vera samdum og tey eru ikki so fá og hvat er háglønt tað vit so bara meta um men men tað er hvussu nógv sum ikki eru eru har uppi so er tað tað er við við fíggingini og tað sum hesi bæði uppskotini ganga út uppá hetta er tvey altso tey fyrstu røðini vit seta seinna fyrst tað tað handlar um nakað um kommunur tað er tað at tað er ein sovorðið rensl ímillum kommunu og land upp á forskelgar mátar og so hoyrir mann at kommunurnar siga hygga nú og nú fór landið nú fór slapplið niður í kommunukassan og nú mugu vit fáa endurgjald og faktiskt er blivin eitt sindur ørkymlarar av og snar tí at nú skal eitt tøk í gjaldið eisini í kommunukassan hvussu hvussu fer mann at kunna umsita hetta her altso mann at tosa har mann at avtaka ser skipanir men men mann koyrir fleiri ser skipanir inn millum kommunuland eg trúgvi at mann skal hava tungunøvila mitt í munninum fyri at gera tað rætt har og og í hesum førinum og mann er tað tað at nú er tað at kommunurnar fara at fáa for nógv og so vil mann hála lýsing inn aftur inn aftur og eg dugi ikki at gjøgnumskoða akkurát tað uppskotið men tað verður so áhugavert at vit tað hvat kommunufelagið sigur við tí uppskotið er hvussu sker orða so eisini at hetta er líka yvir og ordiliga nevnt men tá ið tað ikki verður til hoyringar so kunnu vit ikki í dag líka sum vurdera so tað er at vóna at hetta er líka yvir og at tað ikki verður nakað har aftur millum kommunur og land og har haldi eg at vit skulu ansa eftir at tað má ganga báðar vegir so tað uppskotið ætla ikki at siga meira um hitt uppskotið tað handlar um hetta við serskipanum og vist vit hyggja í í tilfarið sum vit hava fingið so snýr tað seg um tað fýraoghálvtrýss milliónir tá ið tit komu upp at koyra ordiliga sjálvandi er tað ikki lætt at meta um og nú tað verður soleiðis fleiri ferð altso eg haldi at tríggjar ferðirnar at vit hava verið breddan og tosað um serskattaskipanir við sum at sita í fíggjarnevndini so at eg rokki meg at tað flestu her inni ella í fíggjarnevndini vita akkurát hvønn sjónarmiði mann hevur um tað men tað sum hetta snýr seg um tað er samdórsráðdrátturin og uttanlandsráðdrátturin skulu stigvíst avtakast meðan fiskimannarráðdrátturin hann skal minkast yvir tí men ikki avtakast so har har er mann sigur ein munur og eitt annað sum er hepoynt er tað at mann kappar ikki á stokkinum mann tekur ikki í einum høggi og fer yvir nøkur ár og talið siga tað at vist at gongur sum almindiligt so er ein nýggj samgongur um trý ár og og og og nú kom eg nú at teg við breiðum semjum og tí er tað óalmindiliga óheppið og er eitt sindur breiðari tí hetta her kemur bara yvir á kanska eina aðra samgongu nakað av hesum her men tað sum eg ofta havi fórt fram í hesum her tað er hetta við sum frádráttinum ella serskipaninum tað er tað at eg haldi at vit gita nokk so nakað uttan at vita altso hvussu ávirkar tað altso vit sum at skrúva upp á ein knøtt hvussu ávirkar tað hinum endan tað vita vit ikki altíð og so má mann gita av hesum her at so verður tað so eisini at fólk fara at flyta av landinum kann mann hugsa tað ja men so er tað ikki serliga heppið onkur heldur hevði so mikið leygaligt at tað verður ikki so ógvusligt og tí kanska fólk fara ikki til dømis av at flyta av landinum ella at bera seg og lýsingar ørindini at og koma til fiskimannafrádráttin so so hevur tað verið tosað sum hetta at hvussu verður at fáa fáa menn ella fólk umborð og ikki skipini tað gongur illa sum er í dag og hetta hevur hevur so hjálpt og við sum mann nú sigur at hetta her skal minkast hvussu fer tað at so at ganga og tí hevur mítt verið at vit skulu ikki gita um hetta her vit eiga at vita og tí skuldu mann havt gjørt eitt trimliga grund og forarbeiði tí tá ið ein sovorði uppskot koma fram og tey ikki hava verið til hoyringar so síggja vit hetta ferð í allar ættir vissu vit lesa til dømis í fjølmiðlum søgur henda við og handa við mann mann mann mann kann siga at bombarderaður við informatión á forskerligum slag og tí er tað keðiligt virkuliga óheppið at ikki verða hoyringar so eisini at vit hava nakað svart upp á hvítt at fyri at halda okkum til men tað hevur tað so sværri og tað mugu vit fyri at halda okkum til tí kemur fíggjarnevndin at skulu hava ymiskar hoyringar tað tað tú vil eg síggja fyri mær og tað er tað vanliga tá ið tað er so eisini at ikki hava verið almannar hoyringar so er bara meira hjá nevndini at at fara niðurí men tað stuttar til langa tað tað at at eg haldi at akkurát sum fíggingin í heila tikið vist vit hyggja at nú tosa vit um hetta hevur serskipanin um eina løtu fara til at snakka um oljuavgjøld og sovorðið um fk so svigari hetta er altso inntøkur sum vit skulu fáa og og ikki nakrar tillagingar í rakstrinum og ikki nøkur nakrar vakstrar innan fyri inntøkur og so til haldføri tað haldi eg at at tað er komið nokk so nógv fram at mann er øgiliga ivasamur um haldførið í snær og at tað dugi eg væl at síggja at tað tað sær ikki serliga heppið út og eisini av og í snær við at hesar inntøkurnar so óvissar og hetta hevur at at koyra hækka oljuavgjøldini um um hvussu tað vendir sosialt rætt og hvør kemur at betala meir og vit kunnu seta tað upp í ekstralarkið so galið sum vit vilja og fáa øll møguliga úrslipurs úr andbakhøviplát inn men veruleikanum vita vit sjálv ordiliga hvussu hetta fer at at enda og hvussu forbrúkið og og mynstrið hjá fólki verður men hetta hevur serskipaninum haldi eg ikki at vit skulu bara fara í holt við uttan at vit vita meir takk fyri

ja takk fyri og sær viðmerkingar út í salinum hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er

takk fyri frá fólki ja takk fyri og so er tað røðarin max drosbust

ja tað var júst á tær sum hann og jensen komu inn á eitt her við at vit eru eisini kapping at vit kappast ikki bara í føroyum men vit kappast eisini við okkara grannalond um arbeiðskraft altso tað er rímiliga fleksibil arbeiðsmarknaður á tað skuldu vit eisini hugsa um men tað sum eg meini við tað er tað at áðrenn mann fer og sigur at nú fara vit at niðurlaga tær nú fara vit at um nøkur fá ár so er tað vekk hvat kemur tað ávirka og og altso hví hví hevur mann ikki gjørt arbeið betri nú fara vit í nevndini at sita har og tað koma fólk inn allar møguligar frá og vit eg veit ikki um vit eg hopi vit at hvønn er upp og niður altso vit mugu so royna við teimum evnum mann fingi at líka sum analysera eftir her men men ofta plagar mann tá ið tað er á alvorlig ting at mann mann mann ger eitt greiningararbeiði hvat hendir vissu vit kappa tað av í einum ella vissu vit nú koyra tað stigvíst og tað er tað sum eg sigi manglar hetta er ikki ein gongur verður til hoyring takk fyri

ja takk fyri jørgen niclasen g

ja gjørt væl

jeg havi tað áskoðan at mann altíð eigur og kann hyggja at skipanum og vit eru so púra ærligir frá tings røðarpalli at so leingi sum vit ikki vita hvat hetta endar við hvat hetta vil viðføra so fari eg ikki at tað kundi vit takk fyri

ja takk fyri og tann næsti at røða er jørgen niclasen

frú forkvinna vit hava í føroyum eina røð av serskipanum og um ikki øll so næstan eru undir onkrari av teimum serskipanum alla tær serskipanir hava eina grundgeving nú verða nevnt her alla serskipanirnar mann nú fer innføra við pengum aftur frammi við kommunurnar tað er tað sum bara eitt dømi fyrr hava vit havt orðaskifti um at nú skal mann taka pengar inn frá danmarksløntu fyri síðan at hava eina serskipan at betala teimum eitt sindur aftur av tí at tey skulu hava fimm túsund krónur aftur og tey skulu betala sjey túsund og fáa fimm túsund aftur altso hyggja vit so eftir serskipanum sum eru so eru nógvar av teimum egnum samvælsøgnum tókst tað ikki orðið seinast á teir sjúkrarøkan frøðingarnar nú tigir hon ikki hon situr á síni stóli altso vit í føroyum hava altíð verið stolt av at verið ein siglandi náttjóð ein siglandi tjóð vit hava í føroyum verið ovurstolt av okkara fiskifólki sum er farin á nær og fjær leiðir og skaffa okkum pengar at liva fyri vit hava verið stolt av okkara siglandifólki standa á brúnni og standa fyri maskinum á størstu skipum runt um í allari verðini hví gera hesi tað jú tað loysir seg í fólkaflokkinum halda vit at vera bútsitandi í føroyum so skal tað altíð loysa seg at arbeiða eisini um mann arbeiðir uttan fyri hetta landið nú er tað soleiðis at ser skipanir eru serliga gjørdar fyri tá mann er langt vekk frá sínum arbeiðsplássi og fólk sum hava langt at koyra tey fáa koyrifrádrátt ella koyristuðu haldi eg tað eitur tey sum má arbeiða á einari aðrari oyggj har tað ikki er fast har gevur mann dupult húsarhald tað er ein stuðul til dupult húsarhald ein ser skipan fyri at arbeiða langt vekk heimanífrá homverkari í útlandinum ja í einum norðalandi so betalir mann tann norðurlendska skattin í norra serligani sum er nógv lægri enn tann føroyski men tann sami skattur sum tann mann arbeiðir saman við hevur tá tað so kemur til fólk sum sigla undir disk so valdi mann tá ið lønirnar vóru hálvveraðar sum til nettulønir at at so gjørdi mann avtalu donsku stjørnuna um mann skuldi sleppa teimum undan skipanin og hon var eitt simpl tað neyðug ella mistu vit farmaskipinum og hon er tann sama enn í dag sum hon var tað er fimmogtretivu prosentir skatt men eingi botnfrádráttur tí øll vit fáa ein botnfrádrátt í lands og kommunuskatti í landskattini er hann fimmogtrýss túsund krónur skattafrítt meðan ein sum siglir við einum fs skipi fær onga øh so hava vit innført eina skipan fyri fiskimenn fyri at vera burtur í heimanum frá har teir í dag hava ein frádrátt upp á fjúrtan prosent upp til fýra hálvfjerðs túsund dollar tað svarar til trýss túsund í frádrátti tað siga eina tretivu túsund í í lager skatti og so hava vit útisiglarar sum ikki sigla við fass ella disk sum hava ein grein fimmogtjúgu b frádrátt sum merkir at upp til hundrað og tjúgu túsund er er skattafrítt báttfrádráttur men so er tað fimmogtretivu prosent av hvørjum oyra aftaná tað ná og so er tað vit sum viðhvørt ferðast fyri okkara arbeiðsbrot eisini tá ið vit sótu landsstýrinum í dag vita vit at mann tosar ilt um russland men mann vil gjarna sum høgni hoydal verður í kina í fleiri dagar og og løgmaðurin vil nú sleppa at verða í india í fleiri dagar og har fáa teir umleið fýra hundrað krónur um dagin skattafrítt fyri hvønn dag tær eru varð so sit eg og hugsi verskið í nú høgni hoydal var í kina í hundrað og fýrs dagar akkurát sum sjónmennur eru hundrað og fýrs dagar burtur heimanífrá so hevði hann fingið yvir hálvfjerðs túsund krónur skattafrítt tá sum útsiglarar hann er minni enn tað skatturin verður nakrar hálvtrýss túsund sum viðkomandi fær fyri at vera hundrað og fýrs dagar vekk meðan høgni hoydal ella onkur annar sum hevði verið hundrað og fýrs dagar í kina hevði fingið yvir hálvfjerðs túsund men virðingi fyri hesum siglandi fólkinum tykist at vera øgiliga lítil fyri sær samgongum tí hvørjum leggur mann eftir teimum sum sigla í grønlandi nei tíbetur øh leggur mann eftir disk ja tí við øllum avgjøldunum sum koma leggur mann eftir fas skipanini ja tí tað er eitt skattabólkur sum slett ikki fær lut í skattalættanum eisini hví kunnu fólk sum sigla undir fæst ikki fáa skattalætta sum øll linja í samfelagnum men tey skulu fáa gjøld upp á seg og tvey av av olju og diesel og og hækkandi seðurprís og hvat veit eg men ókey mann loypur ikki meira enn tað á tey so er tað eg siti og hugsi um um um fiskimenn at samanfara hendan frádráttin sum eg væl minni enn vit tá vit ferðast fyri okkara arbeiðspláss eru vit burturar heimanífrá so er tað altso fýra hundrað krónur í dagin ein fiskimaður fær kanska eina lítla helvt av tí ella kanska stóra helvt hann fær minni men mann heldur at hann fær for nógv mann og mann í hesum førum er ein kvinna men tað sum eg siti og hugsi um altso hví tað altso er tað tað at í heimaflotanum hevur mann so enormar inntøkur mann loypur á fiskimannu nú men mann loypur eisini á hann í vár tí tá valdi mann at fara hækka tilfeingisgjøldini sum betýddi at tær fóru niður í løn niður í løn hoyra hvat eg sigi hvussu nógv á almannararbeiðsmarknaðum eru farin niður í løn vit eru tvang eftir honum so mann hava kentað øgiligt áðrenn tí eg veit at landsstýrisfólk tjena nógv men at fáa tey kann mann skattalátast men niður í løn er tað fyrsta sum hendir og tað var í vár altso niður í løn lønarlæking tá koma tilfeingisgjaldinum og nú sigur mann nú leypaðu teir á frádráttin men tað skulu vit ting og landsstýrisfólk biðhalda um vit eru burtur frá heimanum frá og hatta kemur onga meining heimaflotin er ringur á manna í dag og eg eri bangin fyri at úrslitið skjótt kann vera at við heimaflotanum verður tað føroyska málið kanska ikki til mær tað er væl tann vegin ið mann fer leggja vit í tað eg eri stoltur av av sjófólki og fiskifólki sum balast í hesum atlantshavinum tað er altso ikki bara ein leikur tað er eitt hart og slítandi arbeiði og tað unna vit ikki ein frádrátt fyri at vera fráverandi heimanum frá men tað skulu vit onnur øll biðhalda útisiglarar so sigur mann at nú skulu tær skattast frá fyrstu krónum ókey so próvi eg at hyggja at mann hvussu ger okkara grannalond í norra í danmark í íslandi hevur mann eina enorma virðing fyri hesum fólkunum og setir prís upp á teg við tað at mann í norra ikki fjørnaði hendan frádráttin men hann var fýrs túsund krónur til mann í tvey túsund og átta koyrdi hann upp á hundrað og fimtan túsund og seinni koyrdi mann hann upp á hundrað og hálvtrýss túsund hetta ger mann í norra við teirra siglandi fólk hundrað og hálvtrýss túsund krónur í frádrátturin og so tretivu prosent av rest her hevur hann hóast alt bara hundrað og tjúgu og skatturin er fimmogtretivu prosent aftaná nú kemur hann at gera ein enorman mun har men harafturat skulu hesir nú fáa eina skatta ja ja eg vil siga næstan sum landsstýriskvinnan sjálvsígur neva hann á eitt orð sum eg ikki brúki her ella hurðina í heldur ikki brúki eg her og tað sum og tað er viðvíkjandi nav gjaldinum sum mann rindar í norra tað er ein reinur skattur og tí hevur løgtingið sagt at sjálvandi tað er skattur fyri útreiðslur sum mann ikki sleppur og tað og eg hyggjaði so eftir danmark ið danmark er tað galdandi at nav er trekt frá í skattinum men her nei neva her er ein bólkur sum eftir mínum tykki verður forfar fyldur og mann fer nú at gera mun um hvør ið arbeiðir burtur heimanífrá og hvør ikki tá

ja takk viðmerkingar hamna jensen ger so væl

tann partin takk fyri teg for forspælaða jøku niclasen hann ger so væl

at her verða taka pengar inn fyri síðan at betala pengarnar út aftur so verður seg pengarnir betaltir út aftur tað er skatturin sum foreldrini hava betalt sum verður goldin út aftur til landstovn og tá einasti siga hon ikki skift bara kontunummar ella foreldrini sjálvur so ansar tann um tað er tað tey vilja og tá tað kemur til útsiglarar nú veit eg at at ruth vang hevur dollar teknir í eygunum at hon fer at plundra eina rúgvu av milliónum inn fyri útsiglar men hvat kemur at henda eg havi sjálvur í samgongu nú tú ert ikki mannstøðug innført hesa skipanina tí tað var ein stór fráflyting amfinn kalisberg mín undanfarni formari flokkinum innførdi sjónmannafrádráttin fyri at hesi ikki skulu flyta og johan petersen innførdi fastskipanina fyri at ikki skulu missa øll farmaskipini og hvat hendir tá vit hava gjørt hatta her verða allir sjónmenn tvingaðir í land arbeiða hjá bakkafrost tak hasar av russiskum skipum á skálafjørðinum ella ella hvar skulu túsund maskinmenn og skiparar fara flyta teir ikki bara komisinn tøknar

eg skal líka minna á at orð sum stjala og plundra og líknandi er ikki góð málburður á tingi hansara hvønn tónleik

takk fyri

og tað er ein løgi hjá javnaðarflokkinum altso eg undri meg í javnaðarflokkinum øgiliga tey sær dagarnar tá tað kemur til streykurætt og annað men eg kempaði her í tinginum fyri at fáa sólsetrar á stuðul til film er ikki tað langur um tað skal eg ikki sólsetra tað men er tað útsiglarar so fara vit hetta og og hetta tyðast ikki um ein sólsetrar hetta tyðast um serskipanir sum eru komnar av eini grund og tann grundin er at mann arbeiðir helvtin av árinum burtur frá sínum heimi og tað fær mann á øllum økjum ágóðar fyri og mann er ein sum arbeiðir føroyskari og arbeiðstevar og verður sendur av landinum millum annað vit í almennu starvi so fær mann tað altso øll fáaðu sær her og tí er tað ikki rætt at kalla tað serskipan hetta er ein neyðug skipan fyri at arbeiða langt og tað fáa vit øll men nú er veruliga man hesa burtur úr tit skulu ikki

ikki

nú er okur nógv agin

ja eg vil siga at hesar ferðafráboðarnar sum tingkvinna mýtir á eru jú at at vit í tinginum fáa fráboðan tá ið landsstýringsfólk fara og sjálvandi skulu tey fara og vita hvat tey kunnu fáa gott burturúr fyri landið og sjálvandi skulu tey hava hesar her skattafríu dagpengarnar fyri tær dagarnar tey eru burtur tað er ikki har tað er galið tað sum er galið tað er at hesi sum fáa tað sum eg haldi í ordan tunna ikki einum sum tilfeldigvis bara sigl við einum skipi og tí er vandi her vandi fyri at tað sum vit høvdu tá ið hetta kom í gildi var ein fráflyting av fólki tað er øgiliga skjótt at fáa tað aftur verða hesi fólkini tvingaði í land jú men so fær mann ikki eftir inntøkuni so tað sum mann roynir her viski ætlanin hjá landsstýrinum eydnast so er eingin bangar vissu hon miseydnast so kunnu teir vera bangar

takk síðan er tað stefan kleppholtz

góðtikin

vit tosaðu jú ikki um dissskipanina og heldur ikki um fastskipanina og heldur ikki um tey sum sigla í grønlandi men tosaðu tey sum sigla við øðrum skipum á mest norskum og tað sum hetta ger er ein eyka skattarokning upp á góðar hundrað túsund krónur við bæði nav og við frádráttinum eyka rokning yvir hundrað túsund krónur við seg viðkomandi so ið staðin fyri flytur til norra og kemur undan norsku skipanina so hevur viðkomandi hundrað og hálvtrýss túsund krónur minst um árið meir at liva fyri eg bara líka sum royna at forklára tykkum altso eftir persónar sum fyrstu farnu nevnt niður í løn á grund av tí norska kursunum tað hava ruddvangur ikki skyldina av men tað sum vit siga við tey hoyra tit fyrsta januar vistu tit vera her í staðin fyri at flyta til norra so er tað hundrað og hálvtrýss túsund krónur takk

ja takk síðan er tað aðrikur jákup stóð sum ein lastur av røða

ger so væl takk fyri fyrra frøðufólkuna og júntápa hann til hasum bæði uppskotina sum vit viðgera nú tey eru bæði partur av skattumleggingini sum vit í stóran mun hava viðgjørt fyrr í dag um vit taka tað fyrsta fyrst so er tað soleiðis at tað verða nógv sum fara at fáa munandi meira eftir til sín sjálvs tá ið tey fara at arbeiðast meðan tað sum vit viðgera nú eru tey sum fara at hava eina minni skattaminking enn onnur og so tey sum sambært uppskotinum og sambært búskaparráðnum fara at rinda ein myknandi skatt sum onnur í føroyum og tí fara at rinda meira landsgott enn tey hava gjørt taka vit sjómannafrádráttin so verður hann ikki avtikin hann minkar næsta ár til fjúrtan prosent av fýra hundrað túsund krónum og í tvey túsund og fimmogtjúgu niður á fjúrtan prosent av trý hundrað túsund krónum tað merkir at sjófólk av teimum fyrstu trý hundrað túsund krónum tey forvinna einki fara at missa og fáa fullan lut í skattalættanum tað er somuleiðis upplýst at sjófólk við inntøkum langt oman fyri seks hundrað túsund krónur ikki fara at missa inntøku tí hóast sjómannafrádrátturin minkar so fáa hesi fólkini eisini lut í skattaminkingini og enda á pluss taka vit so sjófólkini sum forvinna meira enn eftir sjey hundrað túsund krónurnar so ivist eg eitt lítið sindur í um tað gevur meining at mann skal hava ein skattafrádrátt sum onnur fólk í landinum ikki fáa tað er hvussu onnur ting sum geva nógv betri meining og tað er til dømis at hyggja eftir hvussu stóran part av tilfeingisgjaldinum manningarnar skulu betala ella minst líka týdningarmikið at skip í størri mun fáa møguleika at avreiða har sum tann besti prísurin er eg havi hoyrt argumentini frá fiskimannafelagnum um at tað eru sosialar skipanir sum sjófólk ikki hava atgongd til um tað er so so er samdur við formannum fiskimannafelagnum og tá ið vit tosa um at javnseta rættindini hjá fólki arbeiðsmarknaðinum so eiga vit eisini at gera tað fyri sjófólk í tann mun tað snýr seg um skipanir sum landið hevur ávirkan á viðvíkjandi uttanlandsfrádráttinum og samdývsfrádráttinum er lagt upp til at niðurlaga skipanirnar yvir tey næstu fimm árini hetta eru skipanir sum eru útskeldaðar bæði á búskaparáði vinnuhúsi og øðrum men tað er eisini rætt tá fólk siga at tær onkuntíð hava tann sína endamálið og at tað ikki er ósannlíkt at aftur kunnu koma tíðir har hesar skipanirnar verð gott hugskot støðan er bara hon í dag at tað við negativum arbeiðsdegi í føroyum er eitt sindur torført at verja eina skipan sum áhaldandi verður søgd at halda fólk í størvum uttanlandsfrádráttinum eg vil fegin hoyra argumentir fyri at halda fast við skipanirnar nú jørgen niclasen hevur nevnt nøkur gjarna hoyra tey bæði her í tinginum og tá vit fara at viðgera málið í fíggjarnevndum har er allíkavæl eitt argument sum eg onkuntíð havi hoyrt sum eg eri eitt lítið sindur ivasamur um og tað er og so nógv fólk tey eru sum bara búgva her í føroyum tí tey fáa ein skatta fyri meg sum aðrir føroyingar ikki fáa og so eitt afturat og tað er at tað stendur í uppskotinum um hendan er hundrað og fýraoghálvtrýss b frádráttin stendur eftir at tað eftir at staðfesta er at bæði heilsutrygdargjaldi og gjaldið til samansfasta eru fend av norðurlendsku sosialkonvensjónini er ikki longur grundarlag fyri hesi áseting tí verður hesin frádráttur strikaður eg skilji at læna at tað snýr seg um ein frádrátt sum fólk í dag fáa fyri at rinda sosialgjøld í fleiri londum samstundis men hetta tykist onkursvegna vera komið inn í viðgerðina eitt sindur seint og hjá mær hevði verið gott at fingið at vita hvussu hetta konkret ávirkar tey fólkini sum eru í teimum skipanunum í dag um vit so taka tað hitt uppskotið sum er uppskotið um endurtalið til kommunur so er tað ein beinleiðis fylgja av skattumleggingini sum fer at geva eina munandi minking í skatti í sambandi við at sjónvarpsfrádrátturin verður minkaður nakað og at lagt upp er til at uttanlandsfrádráttur og samdóðursfrádráttur verða niðurlagaðir yvir tey komandi fimm árini eg haldi ikki tað er so ræðan nógv at siga um akkurát tað uppskotið tí tað sigur seg upp á ein mat ella í øllum hvørt tá mann lesur uppskotið so sigur tað sjálvt at ikki geva meining at geva kommununum fyri eina kompensatión fyri nakað sum tær ikki longur skulu missa men røðarin hjá sambandstjórinum mark rasmussen hann hevur verið inni á nøkrum av avbjóðingunum sum sín kunnu vera í býnum ímillum land og kommunur tey eisini eru áðurvert at finga at vita hvat hvat vendir upp og niður í tí hetta var tað sum eg hevði at siga í hesum umfari vit fáa gott høvi at viðgera eftir fíggjarnevndini og eg vóni framvegis at vit øll fara at geva samlaða pakkanum eina góða viðgerð ikki bara tað at fólk skulu betala minniskatt

ja takk jørgen iklasen gert so aln

ar góði jákupstovu gjørt so væl

spurningin er at eg haldi ikki at tað er dørligt at hann nyttar at fara at diskutera frádráttarskipanir við jøkur niclasen tá hann hevur uppfunnið tær flestu av teimum men vit taka sjónvarpsspurningin so snýr hetta seg ikki um at leypa á nøkur fólk tað snýr seg um í ein ávísan mun at gera eina javnseting av skipanum sum ikki hevur verið frammanundan og eg haldi tað er gott at sjónvarpsráddrátturin ikki blívur burtur at hann ikki minkar heilt tí at tað ger tað at tá tú nettu upp snakkar um tey sum fyrst kundu í føroyum og ik tey snøgga um fangar so er staddvegg fullur frádráttur inni og so fáa tey harafturat ein skattalátan

takk fyri takk fyri næsta røða verður hanna jensen

ger so væl takk fyri frú forkvinna eg havi hug til at at byrja við hesum heri so stuttu orðingini til hesum orðatakinum skeri eg teg her missi eg teg har tí tað eyðkenni eg upp á einmætta viðgerðina av sínum málunum men frú forkvinna til viðgerðar eru nú løgtingsmál mær sjeyogtretivu sum er uppskot til løgtingslómubroyting og í løgtingslómum landsgætta og kommunuskatt sum eitur stigvís minking av fiskimálnafrádráttinum avtøka av samdómsfrádráttinum og uttanlandsfrádráttinum og løgtingsmál áttaogtretivu sum snýr seg um tillaging av endurgjaldi til kommunurnar vegna stigvís av minking av fiskimálnafrádráttinum og avtøku av uttanlandsfrádráttinum og endamálið við løgtingsmál mær sjeyogtretivu er at javnseta føroyingar skattliga hatta er eitt einfalt endamál sum er orðað at javnseta føroyingar skattliga og við uppskotinum verða fiskimálnafrádrátturin samdórsfrádrátturin og uttanlandsfrádrátturin lækkaðir yvir eitt áramál og síðani verða samdórsfrádrátturin og uttanlandsfrádrátturin strikaðir og fiskimálnafrádrátturin verður verandi lækkaður og ikki strikaður og so er tað grein hundrað og fýraoghálvtrýss b í skattalógini sum verður strikað og sum snýr seg um sosialu gjøld í samband við avtøku av tvískætting millum norðarlund endamálið við løgtingsmál í nummar áttaogtretivu er at endurgjaldi til kommunurnar lækka við somu upphædd sum skattainntøkan hækkar vegna ávikavist avtøku og minking av frádráttinum tí kommunurnar fáa í dag árliga goldið eina upphædd frá landskassanum ið á leið samsvarar við skattavirði á ávísum frádráttum ið skattgjaldarar í kommununum fáa hetta endurgjald var og upprunaliga ligir í fíggingini av eldrarøktini í samband við at henda var løgdur út til kommunurnar at umsita fyrsta januar tessunum fimtan og talan er um hesar frádráttir sum tá vóru við í tí fíggingini tað vóru dyss og fass og fiskimálnafrádráttur og uttanlandsfrádráttur men summi longu longu nevnt so er tað fiskmannafrádráttur og uttanlandsfrádráttur sum verða ávirkaðir av hesi her hesum er lógaruppskot nummar áttaogtretivu framsókn vildi fegin veita skattalætta til lág og miðalønt eins og at rætta skattastigan so tað betri kundi loysa seg at arbeiða fulla tíð og arbeiða eyka tíð tað vil til einhvørt tíð gera tað geva einstaklinginum frá sær møguleika at velja hvussu nógv av hann ella hon arbeiðir uttan at eitt tilvildarligt og ikki javnað skattastigi í ásetingarlógini skal virka sum ein forðing og ein onnur avleiðing av at veita eina særna skattaumlegging ella rætting í skattastiganum er at útboðið á arbeiðsmegyvæntandi økist í føroyum ið hvussu er har ið tí geiranum har summi sniður skattalættin rakar nokk so væl og har sum fólk í dag innan umsókanarøkið ikki arbeiða fulla tíð har er ein møguleiki fyri at útboðið av arbeiðsmegyvæntandi veksur tað økist men framsóknin hevur samstundis sett sum treyt at skattalættin skal vera fíggjaður og tí eru í dag sjey lógaruppskot til viðgerð tá eina er sjálvi ásetingarlógin og alt hitt er fylgilógáva um hvussu tað skal fíggjast og hesi bæði uppskotini snúgva seg um ein part av fíggingini og eina rætting í endgjaldinum til kommunurnar fyri minsta skattainntøkur og tá alt er sagt so snýr tað seg altso um at hundrað milliónir verða givnar í fýraogtjúgu og trettan milliónir sum snúgva seg um serskattaskipanir fara til fígging avvísir skattalættanum í skattumleggingini í fýraogtjúgu og fimtan milliónir sum av tillagingum í skattaskipanini serskattaskipanum fara til at fíggja skattalætta í og skattaumskipan í tvey túsund og fimmogtjúgu samgonguskjal er siðugreitt at skattastigin skal endurskoðast tess at lætta um hjá láglennabólkum og øki um útbogið á arbeiðsmiðju og so stendur beinleiðis lágum miðaløntum fáa ein skattalætta sum verður fult fíggjaður og tað er tað sum vit viðgera nú henda fíggingin so fíggingin av skattalættanum ella umleggingini alt annað hvar og hvar á honum mann hyggur tað verður við hesum báðum lógaruppskotunum tikið inn soleiðis nær at samdóðursfrádrátturin verður stigivíst avtikin so hesa frádrátturin í tvey túsund og fýraogtjúgu er tvey hundrað og fjøruti krónur og í fimmogtjúgu hundrað og fýrs í tvey túsund og seksogtjúgu hundrað og tjúgu tvey túsund og sjeyogtjúgu og trýss krónur og í áttaogtjúgu verður hann strikaður so hetta her má mann siga er ein leðalig niðurlaging um um mann ætlar at taka nakað av so er tað gott at gera tað hóvliga at hugsa eg uttanlandsfrádrátturin verður stigvíst avtikin so at tretivu prosent av skattskyldu og inntøkuni sum er fevndar reglum um uttanlandsfrádrátt verða tó í m fyri seksoghálvfems túsund og fimmogtjúgu tveyoghálvfjerðs túsund í seksogtjúgu áttaogfjøruti túsund í sjeyogtjúgu fýraogtjúgu túsund og í áttaogtjúgu verða hann strikaður og fiskimannafrádrátturin verður stigvíst lækkaður fjúrtan prosent av veiði og inntøkuni upp til fýra hundrað túsund í fýraogtjúgu verða fevnd av av frádráttinum og í fimmogtjúgu er tað upp til trý hundrað túsund og restina og fylgjandi ára er upphæddin sum sjómannafrádráttur kann fáast av fýraoghálvfjerðs túsund broytingin og so er tað løgtingsmál áttaogtretivu broytingin í serskattaskipanum hevur ávirkan á kommunurnar og árliga endurgjaldið frá landinum til kommunur verður tilliga til hesar broytingarnar kommunurnar verða eins og higartil hildnar skaðaleysar tað er tá áhugaverdísirnir onkur nevndi tað at nú skuldu tær ikki fáa for nógv nei tað er rætt tær kunnu ikki fáa afturgjald fyri nakað sum tær ikki longu missa endurgjaldið til kommun á leið somu upphædd sum skatta inntøkan hækkar vegna minking og avtøku av frádráttinum og hetta verður gjørt við at stilla prosentið av frádráttinum sum kommunan fær endurgjaldið og tað svarar til at endurgjaldið hjá kommununi fýraogtjúgu lækkar samsvarandi úr nítjan komma eitt til sekstan komma trý har eru nakrar útrokningar og í tess hundrað og fimmogtjúgu og fylgjandi ár ella faktiskt frá trý túsund og sjeyogtjúgu er hámarkið á sama støði sum annað árið fyri tað er nakað við forskotið hvussu mann rokna tað soleiðis at kommunurnar aftur fáa hetta her tað verður stillað aftur til tað sama sum í dag nítjan komma eitt prosent hatta er nokk so tekniskt men tað snýr seg um at fáa hatta har at rigga væl bæði hesa niðurlagingina og avtøkuna av teimum trimum frádráttunum og so hesa her afturgjaldið ella endurgjaldið til kommunurnar at venda rætt samsvarandi frúforkvinna løgtingsmál um hann sjeyogtretivu er eitt av teimum ordiliga tungu málunum har tann stóra umleggingin verður gjørd so at tann stóra fjøldin av lág og miðaløntum ikki skal verða so hart skattað av seinastu krónu tey sum arbeiða í føroyum væl at merkja og fyri at tað skal vera eitt stórur fyrimun at arbeiða í føroyum og her vit hava stóran tørv á arbeiðsmiðjum tað er hugsanin og vinnuhúsið og búskaparáðið hava mælt til at avtaka serskattaskipanirnar men vit gera einki við teg so fast í løtuni tað hevur sínar orsøkir men vit nema fiskimannafrádráttin og avtaka uttanlandsfrádráttin og samdøgfrádráttin í føroyska samfelagnum eru nógvar og sterkar meiningar um hesar serskattaskipanir summi vilja til ein og hvørja tíð hava tað burtur summi vilja til ein og hvørja tíð varðveita tær eg haldi at tað er sera týdningarmikið at fylgja við so dynamikkurin á føroyska arbeiðsmarknaðum og í tí føroyska samfelagnum er góður og um tað fer at vísa seg at tað er trupulleikar fyri ta føroysku arbeiðsfjøldina og at tú noyðist at fara av landinum í ávísan mun so kann tað vera til fyrimunar fyri okkara búskap at júst ávísir fakbólkar fara av landinum eftir inntøku og varðveita bústað í føroyum og at familja teirra verður verandi her tað hevur verið trupulleikin viðhvørt og tað kann sjálvandi koma aftur og vísir tað seg at tørvurur aftur er á serskipanum so eigur sólsetursparagraffið øllum føroyum at verð har til so vit lættari endurskoða tílíkar skipanir tí tað er eitt sum vit ikki hava lætt við tað vísir orðaskiftið eisini í dag og mann kundi farið inni á eina skipan tað havi eg fleiri ferðir nevnt at mann kundi tengt slíkar skipanir sum uttanlandsfrádrátt og samdórsfrádrátt at arbeiðsloysisprosentinum á onkran smartan hátt so at ein dynamikkur er øvurligur í einum slíkum samfelagi sum okkara har vit ofta og náttu gott av at fólk eru farin av landinum at arbeiða men familjan verður verandi tá ið vit havt niðurgangstíðir so tað er sjálvandi eitt hugskot sum eg nevni viðhvørt og og eg velji at nevna tað eisini í dag at vit hava tílíkar prosentsatsir sum stýra øðrum í sambandi við tilflyting til arbeiðsmarknaðin í føroyum og tað haldi eg eisini at mann skal taka við sær inn í framtíðina tá ið mann møguliga onkuntíð aftur fær brúk fyri serskattaskipanum at mann bæði hugsar um nær tað skulu enda og hvat fyri dynamikkur verður settur inn í tílíkar skipanir tí tað er ikki galdandi í teimum sum vit hava í dag og sum løgtingsmálmar sjeyogtretivu snýr seg um at niðurliga og avtaka tvær skulu avtakast og og ein skal lækkast

takk fyri frá fólk heita ja takk fyri elisabet mær sett skunnastast

ella annað takk fyri hann var eg

eg meti at her eru nógv og eg sjálv sum hava hjartan fyri tí arbeiðandi fólkinum eisini tey sum arbeiða í føroyum og nú nevndi elspeth mercedes nógvar bólkar av fólki sum ígjøgnum tíðina ikki hava kanska vunnið sær nóg høgar lønir og av ymsum orsøkum og vit hava nakrar serskattaskipanir tað sum vit arbeiða við tað er at javnseta javnseta føroyingar skattliga tá ið vit hava eitt fokus á tann føroyska samfelagi og vit kann mann siga fylgja serfrøðini og har er vinnuhúsið og búskaparráðið sum hevur mælt til at avtaka hesar skipanir tí tað er í løtuni at skeikla tann føroyska arbeiðsmarknaðin men tað er ikki at sikkurt tað altíð fer at verða so hetta er ikki eini eg segði at hetta er ein nokk so trupult mál hetta er nummar sjeyogtretivu og tað haldi eg tað er men vit liva í einari tíð har sum vit virkuliga mugu finna fígging og vit mugu venda hv og nógv av okkum mugu eisini gjalda meira fyri ymiskt í okkara samfelagi og tað er støðan í løtuni

takk fyri frá forkoymum ja takk næstra røður stefan klempolsen ger so væl

takk fyri frí fólk mína hanna jensen endaði við at vísa eitt trupul mál og sikkurt bæði politiskt men ikki minst tekniskt eisini so havi eg øgiliga ringt við at gjøgnumskoða allar okkara ser skattaskipanir og her eru eini tríggjar vit ikki fýra sum eru umfatar av hesum lógarbroytingunum og vit taka fætt í fyrstu so snýr tað seg um eina broyting fyri sjófólk ella okkara fiskimenn og kvinnur har mann lækkar sjómannafrádráttin yvir tvey ár niður á trý hundrað túsund og tað sum hon undraði meg var at undir avleiðingar fyri vinnuna so stendur at uppskotið hevur jaligar umumsitingarligar avleiðingar fyri vinnuna tá millum annað uttanlandsfrádrátturin verður strikaður gerst tað lættari fyri vinnuna at útvega sær faklærda føroyska arbeiðsmegi men tað hevur einki sagt um um sjómannafrádráttin og tær avleiðingar sum hann hevur fyri vinnuna og í har haldi eg tað verður víst fleiri ferð á og haldi eg almenn kent at tað er øgiliga trupult at manna skipini og bátarnir sum sum fiskar bæði her ein í føroyum og og á aðrastaðni at manna tey skipini tað er so eitt og eg vil endurtaka tað sum eg havi víst á fyrr í dag at at sjómenninir ja teir eru eisini umfavdar av skattalættanum sum mann veitir í í tí uppskotinum ella um umskipanaruppskotinum men sjómannafrádrátturin meira ella minna javnar tær út sum mann fær ikki so stóra stóra lut í tí lætta sum mann ætlar at geva á lág og miðaløntum og so er tað hetta við sosialu skipanum sum fiskmannafelagi og sjóman annars persón privat hava víst á at tað eru skipanir galdandi fyri tey sum arbeiða landið fyri taka ítøkiligt dømi at sjúkur so fær mann upp til fýrs prosent av av sínari inntøku meðan mann liggur heima sjúkur og roynir at koma fyri seg men tað eru til dømis sjómenn sum detta ímillum hesa skipan og og og tað eru til dømis við so ein maður fær ein skaða og tað eru tøkistir ið dømi um tað at ein sjómaður hevur fingið skaða hann kemur í land og og skipið liggur við land alt sjúkraforløpið og og viðkomandi fær har einki at koma eftir og teir eru sjómenn havaprøvað á almanverki og annað fyri próvaskipanum av og har er einki at koma eftir tí skipið liggur við land og og og so er tað summur sum dugir upp á sín góða kjans teir hava eina uppstaring og teir klára seg gjøgnum tað sjúkraforløpið meðan skipið liggur meðan aðrir ikki hava líka góðan kjans og faktiskt mugu bara seta alt á pausu tí teir fáa ikki eina krónu inn á inn á kontuna ljósun av tí at tað verður víst á ja men sjónvarnafrádrátturin er kanska tað sum sum kemur inn inn í staðin fyri okkara ella tær sosialskipanir sum sjónvarna ikki fáa lut í og eg haldi at at tá mann fer inn og pilkar við sjónvarnafrádrátturin og tá mann er víst ítøkilagis tingini at hetta er nakað sum eg vil fáa greiða í fíggjarnevndini og ein problematikkur sum eg haldi at vit eiga at taka við viðgerðina í fíggjarnevndini tí at eg haldi at tey tingini hanga saman hitt snýr seg seg um ella onn aðrar broytingar snúgva seg um uttanlandsfrádrátt og samdøgurðsfrádrátt og so framvegis sum mann velur at fása út yvir fimm ár og til dømis uttanlandsfrádrátturin tykist at vera rættiliga stórur og kann blíva ein rættiliga stórur missur fyri tey sum sum ja sum eru fevnd av tí skipanini men aftur her eg má erliga innrøma at eg eri ikki innaliga í øllum hesum serskattarskipanum og sum mann hyggur í fylgiskjali sum tað fjúrtan fjúrtan síður langa fylgiskjali frá fíggjarmálaranum sum faktiskt greiðir frá øllum hesum í pakkanum sum vit viðgera í dag so stendur millum annað at hugsanin við samdøgurðsfrádráttinum er at leggja upp fyri teimum serliga útreiðslunum sum krevjast fyri at kunna arbeiða uttanlands so sum ferðing gisting og annað men so stendur afturat at í allarflestum førum er tað tó arbeiðsgevarin sum rindar hesar útreiðslur og tí virkar frádrátturin sum ein stuðul til arbeiðið uttanlands og og har er líka ein tað byrjar at mann sigur ikki konsekvent at tað er øll sum hava hasa treytirnar men í allarflestum førum og er interessant at fáa at vita hvussu nógv er tað galdandi fyri at at tey sum arbeiða uttanlands fáa alt goldið altso flogferðir og hotell og annað og hvønn mun kanska sum vit gjalda sjálvi sum hesin frádráttur er ætlaður til og og hava eisini eisini ringt at at gjøgnumskoða hvussu nógv hesin frádrátturin vigar mítt mítt mítt fyrsti inntrykk er at hann er rættiliga týðandi fyri tey sum arbeiða uttanlands er kanska orsøkin til at mann ferðir uttanlands at arbeiða og vit so strika hetta her yvir fimm ár kunnu vit yvirhøvur taka fyri givið at tey koma heim aftur og ella fara tey bara aðrar aftur tí at hetta er kanska eisini eitt kappingarillment sum fleiri hava víst á so tað er øll hesi eru tingini sum mann onkurvegna má taka við í betrakning og vit so taka tað heilt yvirskipað eitt yvirlit yvir øll fyri fimm serskipanir sum tey hava fast dis og fiskufrádráttur fyri teir sum fisk í føroyum og so teir sum fisk uttanlands og so uttanlandsfrádráttin so kann mann í øll fyri at so nú pilka vit ikki við fast og dis við hesum uppskotinum men samgongan fer inn í inni hinar skipanirnar og har kann mann so bara øll fyri staðfesta tað at uttanlandsfrádrátturin hann er tann mest okkurát hevur tú mann kann brúka tað orðið per høvd altso har er bruttu trýogfjøruti orsakað trýogfýrs milliónir sum landskassin missir og so er tað aftur eftir at tað er onkur vísi eg mær nettu er tað bara hitt og hatta men vit so taka bruttu tølini so er tað trýogfýrs milliónir og har eru næstan níggju hundrað fólk sum fáa ágævuna tíð og tað merkir so smáar hundrað túsund sum mann fær í frádráttið per høvd í miðal meðan sjónvarpsfrádrátturin er munandi lakri nú fjøruti túsund per høvd vit sum hava bara tekst á hesum og gera tað í miðal per persón sum er fendur á skipanini og tað kundi vera eitt argument fyri at mann kanska skúvaði tað niður ella hvat er men samgongan velur simt enn at at fasa skipanina út og strikanna tá fimm árið farin og hini bara tálma sjónvarpsráddráttin og tað er tað er tað sum eg fái økt um um hesi tingini her og nú men eg haldi at her er rættiliga nógv ting sum ikki klára gjøgnumskoða serliga tá mann ikki hevur nakað óummælist skjøl at stiga seg til tí tað kann vera nógvar detaljur nógvir vinklar sum ein sjálvur ikki klára at koma fram til og tí verður tað eitt nokk so stórt arbeiði sum at gerast í fíggjarnevndini fyri at fáa greiða á problematikkunum í hesum uppskotinum og og fyri at gjøgnumskoða alt tað gjøgnumskoða tær avleiðingar sum hetta fær ja tað er tað at hava sigið fiskialóg takk fyri

ja takk fyri elspeth mær sær skunnastaðnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnar

takk fyri

vann klein poulsen gjørt so væl ja altso vit mann er gjørt uppskotini við tí fortreyt at mann man við at strika skipanar so forvæntar mann at øll bara koma heim til føroyar at arbeiða og og bitriða her heldur enn at bitriða aðrastaðni við sínum evnum og arbeiðsmegi so so kann tað gott ljóða øgiliga skilagott men sum fleiri hava víst á og eg vil eisini vísa tað so tykist at vera nógv meiri kompliserað enn tað vit hava kappingar element inni tí at londurnir uttanum okkum hava eisini skipanir og og og vit vita heldur ikki hvat hvør einstøkur føroying einstakur føroyingur velur at gera tá ið hesar skipanir fáa seg út um tey velja at flyta ella ella at velja at gera okkurt annað sum enn tað enn enn tað at koma beint til tann føroyska arbeiðsmarknaðin og bitriða her og tað er tað sum vit onkursvegna mugu royna at fáa greiða í fíggjarnevndini

ja takk næsta røður ruttvang

ger so væl takk fyri frú forkvinna ja eg haldi at tað er komið nokk so gott fram undir viðgerðini hvat ið hetta snýr seg um hetta er at mann minkar fiskimannafrádráttin og vit avtaka samdøgurs og uttanlandsfrádráttin yvir fimm ár og tað sum tað at vit samtíðis geva ein skattalætta tað ger at fiskimaðurin ikki verður raktur so part av minkingini í sjálvmannafrádráttinum ella fiskimannafrádráttinum sum hann annars hevði verið í veruleikanum loypur eitt sindur av so at hann fær ein lítlan ágóða av fiskimannafrádráttinum stefan klein boulsen var inni á hesum her við vit at sjálvmaðurin var sjúkur og líka sum vísti á hetta her at sjálvmannafrádrátturin eisini var ein sosial skipan altso eg haldi ikki endamál við sjálvmannafrádráttinum er at tað skal hjálpa ein fiskmanni í sambandi við sjúku og eg haldi at tað eigur heldur at geva høvi til at vit hyggja eftir tí um okkurt eigur at blíva bøtt um har altso sosialar sosialar netir hjá sjálvmonnum sum er øðrvísi upp á nógvar mátar enn hjá øðrum fólki at mann kundi hugt eftir tí tí eg haldi ikki at tað er nóg góð grundgeving til at varðveita sjálvmannafrádráttin so varð finst at funnið at at funnist at at mann ikki hevur havt hetta til hoyring og tað er ein kritikkur eg má taka til eftektar tað er sjálvandi rætt at senda til hoyringar og tað at mann ikki hevur gjørt hetta er sjálvandi tí at tað hevur havt skund og mann líka sum hevur valt at lagt hetta fram og so vænta at tann hoyringin sum hann annars hevði gjørt verður gjørd í sambandi við at uppskotið liggur í tinginum tað skal so eisini sigast at kanska akkurát hesi uppskotini eg havi fingið øgiliga nógv ummæli úti í samfelagnum miðlarnir hava viðgjørt hettar ofta og nokk so væl eisini og hetta er eisini viðgjørt av serfrøðingum tað er púra greið tilmæli um at gera hetta her og faktiskt sum eisini hevur verið frammi í miðlunum í dag og í gjár at tey flestu búskaparfrøðingar halda at vit eiga at gera meira av hesum tí at hetta er at skeikla kappingina um arbeiðsmegi við skatti og tað metir mann ikki gagnar nøkrum so er eitt yvirskipað øðrum einsjóðandi teimum fólkum sum hava havt ágóðan av hesum her ser skipaninum og tað má mann so bara innraða mær at tað er kanska ikki nakar so fitti máti at gera tað upp á at avtaka nakrar skattafyrimunir sum fólk hava havt í nógv ár framum framum onnur í hesum landinum men tað merkir ikki at tikið er rætt at gera tað vit velja so at gera at útfasa uttanlandsfrádráttin yvir fimm ár tí at hetta eru nokk so ógvuslig inntriv og tað at vit halda ikki tað er rætt at tilka sum at rykkja teppið undan fólki í einum so at mann fær ein møguleika fyri at tillaga seg hasar broytingarnar so verður sagt at fólk møguligvís flyta av tí at hesar her skattaskipanirnar verða broyttar til avteknar serliga uttanlandsfrádrátturin og tað er sjálvandi áhugavert at hoyra og tað verður oftað nú víst norðuri sum dømi og norðuri er eitt land sum hevur sammet við føroyar nógv lægri skatt men tað sum eg eisini veit um norður og norðuri er tey hava øgiliga nógv brúkaragjøld og tað vil siga at vit sum flytur til noregs so hevur tú ikki ágóðan av teimum nógvum ókeypis skipanunum sum er í føroyum men tá verður tú brúkari av skipanum í norra sum í nógv nógv størri mun hava brúkaragjøld enn her heima hjá okkum so tað hevði eisini verið áhugavert at sæð eitt roknistykki uppá tað tað er so ikki við í hesum her uppskotinum men onkur hevur gjørt sjálvandi onkrar metingar tíð ja eg haldi ikki tað er so øgiliga nógv at leggja afturat í mun til tað sum longu eg komi fram undir viðgerðini og sovandi fara vit at hyggja nærri eftir hesum her í fíggjarnevndini tað eru nógvir smál lutir í hesum her við at arbeiða uttanlands haldi at tað er sum jøkur niclasen var inni á tað er meira tað her sum arbeiðsgevarin betalir sínum starvsfólki fyri at fara uttanlands í tænasta ørindum tað er ikki tað er ikki ein tað er ikki nakað sum er skattafíggja beinleiðis men at mann men at mann mann loyvir at arbeiðsgevarin gevur sínum starvsfólki eina samsýning fyri at arbeiða ella at fara tænasta ørindir uttanlands og tað er nakað sum er galdandi bæði fyri privat og almenn og veit eg ikki um tað var tær jøkur niclasen meinti við og vit seg ikki sum hann rætta meg ja eg haldi ikki eg havi so nógv at leggja afturat takk fyri

ja takk viðmerkingar hevði stefan kleimt á áðrenn hann var tann viðmerkingari stefan kleimt á áðrenn hann var tann

hvat skal mann gera uttan at mann ger so væl

ja nei eg kann ikki vera ósamd við viðmerkjaranum tað hevði verið fínt at fingið tað lýst og eisini serliga við atliti til at tað kanska treingir til at gerast ábøtur á tí økinum óansæð hvat mann ger við skattafrádráttinum her hjá sjálvita fiskimannafrádráttinum og og sum sagt og sum eisini komið greitt fram undir viðgerðini at vit velja so ikki at at taka fiskimannafrádráttinum heilt av men við minkan og við minkan so mikið at hann verður verður fult kompenseraður verður hvussu hjá teimum sum hava liggja í lækra endanum at tað verður fult kompenserað við tí skattalættanum sum eisini verður settur í verk

takk fyri tær

við nógvum ymiskum tingum inni men eingin er ivi um at okkurt eftir skipanir komu tí at onkur hótti við at flyta tí at tað var bíligari so so hatta má mann gudstaka við rokstikki men eg havi líka hóast byrjað nú nú bleiv tað nevnt at tað verður kritikkur av at mála ikki út hoyringar og lætst tú skulu honum siga at tað verður tikið til eftirteknare eg haldi at eg havi sagt tað við hann onkuntíð fyrr og tá er tú loystakar til eftirteknare eg havi hóast byrjað hvat merkir tað at tað verður ikki er meira kritikk takk fyri

ja nú hevur helgi abrahamsen verið landsstýrismaður sjálvur og hann kennir hendan her veruleikan sum mann er undir í politisku skipanini at mann hevur freistir og mann vil so gjarna hava nøkur tingsettur verk og mann sær ja men vissu vit skulu hoyra halda okkum til tað sum verður sagt um hoyring so fáa vit hetta slett ikki ígjøgnum í ár skulu vit so ganga upp á kompromi har vit sløttu ikki at lova høgabrahamsen ella nøkrum øðrum at vit konsekvent fara at senda øll uppskot til hoyringar her eftir men eg kann siga so mikið at eg eri øgiliga tilvitað um týdningin av at ting fær allar hoyringar og eg vil so siga at akkurát hetta málið hevur verið nógv viðgjørt í almenninginum tað hevur verið nógv viðgjørt av serfrøðingum hetta er eisini sum hevur áhugafelag sum hevur varpað ljós á teirra vinkul á hetta her málið so og ikki at tað skal forsvara at vit ikki senda til hoyringar tað er eingin góður umskyldningur fyri tí takk fyri

ja tann fyrra sovorðið tann næsta røða jørgen niclasen ger so væl

hann var formaður at mann er ørkymlaður um framtíðina tað haldi eg vit øll burdu verið við sita her og viðgera nøkur mál har vit skulu senda nakrar rættiliga stórar rokningar til ein útváldan bólk og eg spyrji at hvat hendir so landsstýriskvinna sigi at tað kundi gott vera vit og hon ætlar sær enntá í fíggjarnevndina viðgera málir vit í fíggjarnevndini fara at eg trúði hon sær til landsstýrinum altso og og og og tí er tað eg líka sum altso nú segði hon at vit vita ikki hvussu tað er vist tey flyta til norra nei men altso burdu mann ikki funnið út av tí tí hvat er tað sum fer at henda eg sigi at tey sum sigla út grundin til frádráttarskipanina er simpl tann fyri at tryggja okkum at tað loysir seg at arbeiða har og búgva í føroyum so fer tað ikki at loysa seg at arbeiða har og búgva í føroyum men hvat ger mann so eg meni flytur mann so so eru bara tey færri at betala í føroyska kassan landsstýrið veit ikki eg veit hví skipanin kom og tískil er einki ivast í at tá endar tá mann nú vil forkoma skipanini so hendi júst tað sum hendi áðrenn hon kom tað er tað sum orðini kom og forkomað merkir og men hetta landsstýrið er ikki kannað nakað einki verður til hoyring tað hevur verið í almanna orðaskiftinum ja hvønn hava vit hoyrt ja vit hava hoyrt tey sum siga vekk við øllum hesum her altso hava vit til dømis hoyrt nógv til fiskimannafelagi hava vit til dømis hoyrt nógv til útisiglarar altso tey sum skulu betala gildið her eru víst jó í áðni at mann tosar kanska um eini hálvt annað hundrað túsund krónur sum hesum skulu betala meir við at búgva í føroyum enn at búgva her mann tosar við tey nei mann tosar vóru tvang sum sigur tað hon heldur at hasi skulu ikki hava eina serskipan men sum sagt vit sjálvi nú nevndi hon tað so fitt at arbeiðsgevarin velur at betala okkum fýra hundrað krónur hvønn dag vit eru tann anda ja men skattalógin situr skattafrítt altso hvat arbeiðsgevarin ger ja men tað er ikki líka mikið hann skal skutta at tit skulu skuttast av tí tað hevur búskaparráðið einki sagt um men at ganga við eina fríari telefon og fríari teldu og frítt internet er tað ikki eitt serskipan hví sigur búskaparráðið ikki um tað nei nei nei tí tað eru ikki hasar serskipanirnar flettir vit eru eftir útsiglarum teir hava verið nógv hataðir av nógvum fólkum eg eri millum teirra sum biðundir teir at teir velja at vera vekk heimanífrá helvtina av árinum kanska ikki ein gongd saman við landsmonnum men at kempa hesar krónurnar til føroyar og so er takkarlønin her hesi uppskotini fara at fáa avleiðingar sjálvandi tann avleiðingin sum heilt sikkurt ikki verður tað er at mann fær hesar inntøkurnar sum hann væntar at fáa tí tær koma ikki eina endamál við uppskotini er at tvinga tey í land til vinnuhøvuðs í arbeiði eg var bara ikki hvar túsund skiparar og maskinmeistar tað verður spennandi at vita hvar teir skulu vera teir skulu ikki losa russar tað veit eg teir skulu ikki vera hjá bakkafrost tað veit eg eg veit ikki men hvussu nógv fara at flyta av landinum er nøkur meting av tí hevur búskaparráðið gjørt eina haldførismeting við seg í ein rúgva av inntøkum flyta av landinum so tær ikki eru verð tá ið vit viðgjørdu tøkugjaldu ælavinnuna tá vóru vit millum teirra sum søgdu at hetta kemur at kosta arbeiðsplássið hvat segði landsstýrið nei nei nei hetta betyr einki altíð er eviga deiligt og nú er so veruleikin her at eystportalur kunnger fyri løtu síðan at hundrað og fjøruti fólk verða send til hús á bakkafrost men landsstýrið segði tey onga á avleiðing altíð vit sum eru politikki vit kunnu hava sterkar meiningar men vit eiga altíð at seta okkum inn í hvat avleiðingarnar eru og avleiðingarnar av aliskapinum síggja vit nú í hundrað og fjøruti fólkum send til hús og avleiðingarnar av hesum uppskotum har mann leggur á fiskimenn og á sjófólk og bara tey ongan annan bólk kemur at hava avleiðingar fyri hvørjar inntøkur av teimum verða her í landinum og kanska hvør kemur manna tey føroysku skipinum tær eru kanska meiri meir útlendingar og viðvíkjandi útsiglarin koma vit at síggja tað sama sum tá skipanin kom fráflyting nú vit forkoma tí

tá kom takk

takk fyri

rinneglasin hjá sær altso tær serskipanir sum eru millum annað hesar mann nú skal fjerna frá møkrum útvaldum persónum tær eru tilfegna orsøk og eiga at vera til tað at føroyingar hava arbeitt um allan heim hevur verið ein vældig styrki fyri føroyska búskapum teir koma heim við øllum sínum lønum og brúka tær her akkurát í løtuni manglar arbeiðsmegi og útlendingar koma inn at arbeiða staðin fyri altso vit hildu tær at vera nú takaðu bara allar føroyingar úti í heimi heim her at arbeiða tí ávísa vinnufyritøku mangla fólk og hvat so tá tær ikki mangla so vænta mann so um at fara tað út aftur nei tá brýtur mann totalt stabilitetin og um ein útsiglari kemur til føroyar við einari góðari løn við eini lagarligari skatting og ein útlendingur kemur inn og betalir fullan skatt av tí arbeiðinum sum mann hevði ætlað sær at tvinga skiparan ella mann skimeistanin til at gera so eru tvær inntøkur til føroyska samfelagið og líka tí eg kom í fyrsta flokk so var tvey

meira enn eitt

takk fyri

júst so øll lond hava serskipanir tá fólk fara uttanlands at arbeiða og grundin til tey hava tað tað er tí ella flyta tey tað skal spurningurin er skulu vit fáa ein góðan skattaklump frá hesum fólkum ella skulu vit krevja alt og fáa einki tað er einki at ivast í at tað at norra hevur hækkað sín frádrátt líðandi upp til nú at vera hundrað og hálvtrýss túsund krónur fyri siglandi fólki og so tretivu prosent skattu aftaná og vit bara hava hundrað og tjúgu trýss krónur frádrátti og fimmogtretivu prosent skatt aftaná her er longu ein stórur munur men tað er grund til at mann hevur tað ein føroyingur undir hesari skipanini sum nú skal plundrast hann flytur til danmarkar og vinnur kanska fimtan til tjúgu prosent í lager skatti tað eru pengar sum ja altso vist at eg eri vekk hundrað og fýrs dagar í árina líka væl men so kanska var eg

mann skal jú bara ikki vera meir enn hundrað og fýrs dagar í føroyum so tað bjørðist tú ikki tá mann er hundrað og fýrs dagar burtur sum gongur so er tað beinjaliga

og fyrr

harra formaður ein og hvør avgerðir í løgtinginum hevur eina avleiðing avleiðingin av valiðskattinum gongur og livir hundrað og fjøruti ósek menniskjur í dag tað fáa vit at vita hetta her kemur eisini at hava ein avleiðing og hvat verður avleiðingin ja avleiðingin verður í gud so verði ikki at tú tvang fær tær pengarnar inn sum hon væntar tað hendir ikki men um til fred stillar nakrar kenslur runt um kring sum er nokk so vinstravendar altso eg skal hava frá tær tú skalt einki hava frá mær tað er líka sum høvuðspolitikkurin aftan fyri sosialismuna og á hana síggja vit so her eg skal hava nakrar útsiglar her í løgtinginum nei sjálvandi eg ikki tað nakrar samgonguni slett ikki eg skal hava frá tær tú skalt einki hava frá mær sovorðið sovorðið sovorðið

næstrarøða til oddur skolið hjá søg

eg fari bara at taka í ein tátt sum eg haldi ikki at nakar annar hevur nevnt í hesum umfarinum og tað er tað eitt lítið avsnýtt sum stendur á síðu trý eg fari bara at lesa tað í dag fáa vinnufyritøkur á landi brenniorðið avgjaldi endurrinda men fyri samfelagi er líka mikið um útlát kemur frá vinnu ella húsarhaldinum hendan skipanin verður eftir uppskotinum tað ljóðar øgiliga til forlátiligt at ja tað er eitt sindur líka mikið hvar hetta útlátur kemur frá og vit vilja gjarna hetta grøna vit vilja tað grøna skiftið so hetta taka vit av men fyri tey sum brúka nógva orku til ta framleiðsluna tey hava og nú veit eg til heldurvís at tað framleiða bjálving er ógvuliga energikrevjandi tað betýðir at bjálving sum er framleidd í hesum landinum verður dýrar so tað betýðir allarhelst at bjálving í framtíðini er tað ikki nakar í føroyum sum kann framleiða tí vit klára ikki kappingina við teir sum framleiða við bíligari orku í útlandinum so tað hevur konsekvensir ymsastaðnar og eg trúgvi líka sum nógv annað sum hevur verið frammi her at tað hevur mann heldur ikki hugsað um mann hevur ikki hugsað hetta ígjøgnum hetta sjálvandi ikki verður til hoyring so tað hevur eingin havt kjans til at kommentera upp á hetta so eg haldi bara tað at tað eiga vit eisini at minnast til at hetta sannlíkt eisini kemur at raka nakrar fyritøkur sum har sum teirra vørur verða dýrari við hesum og tí fær hava verri at klára seg í kappingini við fyritøkur uttananda takk fyri harra formaður

takk fyri sovorðnku viðmerking handlaði

gott fyri sovorðið tað fyrr enn eg havi gjørt tað fyrr enn eg havi gjørt tað fyrr

og tað er eisini stórur brúkarar sum brúka nógva tungolju sum tað heilt víst fer at ávirka teirra kostnaðarstøði og tær vørurnar sum sum og millum annað altso tað er ein stórur brúkarar fuglafirðir teir framleiða ælifóðir og brúka nógva nógva tungolju so ælifóðir verður dýrari harvið verður kostnaðarstøðið at fyri laks hægri so so tað er eingin ivi um at hetta fer at hava konsekvensir á allan møguliga staðnari gjøgnum

takk fyri harra formaður takk fyri so er fyrsta viðgerð á løgvismál nummar sjeyogtretivu og áttaogtretivu liðug og málini verða beind í fíggjarnevndina so koma til løgvismál nummar níggjuogtretivu tað er mál nummar fimm á skránni uppskot til løgvislóg um broyting av løgslóg um serlig avgjalda brenniollju skattumskipan tvey túsund og fýraogtjúgu og fimmogtjúgu hækking av brenniollju í gjaldunum og formaður skal biðja um framsøgufólk fyri javnaðarflokkin eyðgum samuelsen fyri sambandsflokkin magnus rasmussen fyri fólkaflokkin beiniuhannesen fyri tjóðveldið eirikur í hásstovu framsøgn hanna jensen og fyri miðflokkin stefan klein poulsen og fyrsta ráða er eyðgum samuelsen

fíggjarnevndini gjør so væl takk fyri frú forkvinna hetta er ein partur av hetta her hesi bæði uppskotini er ein partur av uppskotinum til skattaumskipan í tvey túsund og fýraogtjúgu og fimmogtjúgu og tað er landsstýriskvinnan ruth vang sum hevur lagt málið fram triðja novembur í trýogtjúgu og eftir fyrstu viðgjár sjeynda novembur er tað beint fíggjarnevnd nevndin hevur viðgjársmálið á fundi níggjunda trettunda sekstunda og tretunda novembur tætta desembur tvey túsund og trýogtjúgu undir viðgerðini hevur nevndin havt fund við samtak føroya fiskimannfelag og maskinmeistarafelagið áhugafelagið antarist landsfelag pensjonista reiðarafelagið skipanina og gatørfelagið vinnuhúsið búskaparráðið landsbankan og í tveimum umførum landsstýriskvinna í fíggjarmálum ruth vang seinnu ferð saman við taks undir viðgerðini so hevur nevndin býtt seg ein meirluta og minnluta og eg skal lesa meirluta á lit álitini má tað vera meirlutin egmund samuelsen bjarni hammer aðrukur jáksov og hanna jensen hava hesar viðmerkingar samgongan hevur í samgonguskjalinum sett sær fyri at veita ein skattalætta til lág og miðaløn fyri at liva upp til at skattalættin er fult fíggjaður er talan vorðið um eina skattaumlegging har hvørt fíggingarátak verður viðgjørt í serstakum løgtingsmálum hetta uppskotið snýr seg um fiskmannafrádráttin uttanlandsfrádráttin og frádráttin fyri sosialgjøld skipanin við fiskmannafrádráttinum er háttað soleiðis at allir fiskimenn uttan mun til inntøku fáa ein frádrátt á fjúrtan prosent av inntøkuni upp til fýra hundrað og hálvfjerðs túsund krónur eftir uppskotinum verður fiskmannafrádrátturin stiviskt lækkaður tvey tey næstu árini frádrátturin lækkar í tvey túsund og fýraogtjúgu úr fjúrtan prosent av fýra hundrað og hálvfjerðs túsund niður í fjúrtan prosent av fýra hundrað tús tvey túsund og fimmogtjúgu niður í fjúrtan prosent av trý hundrað túsund krónum tilsamans við einum skattligum virði á ellivu túsund og níggju hundrað krónur framvegis fáa allir fiskimenn uttan mun til inntøku frádráttin við tí lækkaðu upphædnu og samstundis fáa allir fiskimenn eisini lut í skattalættanum undir viðgerðini hevur fíggjarmálaráðið latið nevndini skjal ið lýsir ætlaðu broytingarnar í serskipanum eisini er inntøkum hjá hesum bólkum soleiðis sum tær eru skrásettar hjá taks talan er um inntøkur sum persónar hava frá ávíkavist fiskiskap við føroyskum ella útlendskum skipum og frá aðrari inntøku uttanlands fyri fiskimenn í føroyum sæst at ein stórur bólkur hevur rættiliga lágar inntøkur knapp níggju hundrað fiskimenn hava inntøkur undir trý hundrað túsund krónur og fyri hesar persónar verður fiskmannarfrádrátturin óbroyttur og millum trý hundrað og seks hundrað og trýss túsund fær ágóðan av skattalættanum ið hevur tí ikki miss í nettu inntøkuni tað eru umleið seks hundrað fiskimenn ið hava inntøkur oman fyri seks hundrað og trýss túsund og hjá hesum bólki er missurin av fiskmannarfrádráttinum størri enn skattalættin forvinnur at sjófólk í føroyskum fiskiskipi til dømis átta hundrað túsund um árið verður skattalættin í tvey túsund og fimmogtjúgu krónur trý túsund og hálvtrýss me ádráttinum eru krónur ellivu túsund og níggju hundrað hesi sjófólk hava tó framvegis fiskmannarfrádrátt á fjúrtan prosent av teimum fyrstu trý hundrað túsund sum hevur eitt skattlið virði á umleið einogtjúgu túsund krónur ið fólk við starvi av landi ikki hava møguleika fyri viðvíkjandi fiskmannum uttanlands hevur nevndin fingið upplýst at tað er sera ymiskt við endurgjaldi frá arbeiðsgevara fyri ferðing nakrir bólkar fáa fult endurgjald meðan flestu fiskimenn gjalda ein part av ferðakost í metur meirilutin tað verður eitt skynsamt at halda fast í einum parti av samdómsfrádráttinum í hoyringsskrivi til nevndina hevur føroya fiskmannafelag gjørt vart við at sjónmenn hava ikki nóg góðar skipanir tá ið sjúkar rakar hetta er tó ikki beinleiðis tengt av fiskmannarfrádráttinum men heldur ein partur av lønar og arbeiðsviðurskiftunum meirilutin heldur at hetta er nakað ið eigur at vera eftirhugt sambært uppskotinum sum verður samdómsfrádráttinum sum í dag er trý hundrað krónur um dagin lækkar við trýss krónum hvørt ár soleiðis at hann er heilt burtur í tvey túsund og áttaogtjúgu tað eru umleið fimm hundrað fólk sum seinastu árini hava havt rætt til samdómsfrádrátt hjá størsta partinum hevur frádrátturin avmarkaðan týdning men hjá bólkinum føroysku sjófólk við norskum fiskiskipum sum í løtuni telur umleið hundrað og hálvfjerðs fólk fer stigivísa avtøkan av frádráttinum at hava eina ávirkan sum nevnt omanfyri mælum meirilutum við broytingaruppskoti til ikki at avtaka frádráttinum heilt sostatt verður samdómsfrádrátturin verandi hundrað og tjúgu krónur um samdøgrið frá tvey túsund og seksogtjúgu eftir norðurlendsku dupultskattaavtaluni ber til at skifta prinsipp fyri avtøku av tvíðskatti frá exemption til kreditt fíggjarmálaráðið hevur fyri nevndini upplýst at landsstýrið ætlar at boða hinum sáttmálapørtinum í norðurlendsku tvíðskattaavtaluni frá at føroyar fyri at skifta linkingarhátt á sama hátt sum hini norðarlond í høvuðsseitum hava gjørt farið verður frá undantøku til frádrátt broytingið verður ætlandi frá inntøkuárunum tvey túsund og fimmogtjúgu hetta fer í praksis at merkja at ein inntøka fer frá bert at verða skattað í arbeiðslandinum til bæði at verða skattað í arbeiðs og bústaðarlandinum tó soleiðis at bústaðarlandið gevur frádrátt í álíknaraskattinum í bústaðarlandinum fyri skattgoldnan í arbeiðslandinum ja hatta er eitt sindur fløkt men samstundis hevur fyrilíkjandi uppskot við sær at uttanlandsfrádráttin verður stigvíst avtikin komandi fimm árini eftir fimm árum er frádrátturin sostatt heilt burtur undir viðgerðini hevur verið víst á at við avtøkuni av uttanlandsfrádráttinum fara hesir persónar ongan báttfrádrátt at hava tí ynskir meirilutin ikki at avtaka uttanlandsfrádráttin heilt og fer tí við broytingaruppskoti at mæla til at frádrátturin verður áttaogfjøruti túsund frá tvey túsund og seksogtjú í fylgiskjali tvey til lógaruppskotið verður víst á at eftir at staðfesta er at bæði heilsutrygdargjaldið og gjaldið til samansfasta er fevnd av norðurlendsku sosialkommunistjónini er ikki longur grundarlag fyri frádráttinum fyri sosiala trygd og tí verður hesin frádráttur strikaður nevndin hevur fingið upplýst at lógaruppskot við viðvíkjandi frítøku fyri gjald til heilsutrygd er á veg í hoyring og verður lagt fyri løgtingið fyrstu komandi ár samansfasta kann søkjast um undantak fyri gjaldinum sambært norðurlendsku konvensjónini viðvíkjandi kravdum eftirlønargjaldið er persónur ið hevur eftirløn í nav frítikin fyri bundna eftirlønargjaldið í føroyum sambært grein trý stykki nummar átjan í eftirlønarlóginum er talan um aðrar nøktandi pensjónskipanir enn nav kann søkjast um frítøku eftir somu áseting sambært taks verða umleið tveyogtjúgu milliónir krónur golnar til sosiala trygd uttanlands og hesin frádráttur detta burtur skal inntøkan býtast millum land og kommunur mett verður at kommunurnar partur av hesum eru umleið níggju milliónir krónur við hesum viðmerkingum setir meirilutin fram soljóðandi broytingaruppskot og broytingaruppskotini ganga so upp á at tað sum eg havi nevnt her at samdórsfrádrátturin verður verandi hundrað og tjúgu hundrað og tjúgu krónur og at uttanlandsfrádrátturin at hann steðgar av í tvey túsund og seksogtjúgu og verður so hetta hevði sær áttaogfjøruti túsund krónur hetta var uppskotið nummar sjeyogtretivu og uppskotið nummar áttaogtretivu verður so viðgjørt samstundis tað snýr seg um endurgjaldið kommunurnar vegna frádrátturnar í sum serskattaskipaninum og upprunavuppskotið hevði ein frymil sum mann gav kommununum at at endurgjaldið hjá kommunum bleiv regulerað eftir minkingini í hesum skipaninum og tá ið vit so gera eitt broytingaruppskot har vit steðga har vit ikki avtaka men steðga uttanlandsfrádráttunum og samdórsfrádráttunum sum má hetta uppskotið sjálvandi eisini broytast samsvarandi so at kommunurnar fáa tað endurgjaldið í sjeyogtjúgu áttaogtjúgu og frameftir sum fyri tann partin sum verður eftir tað er í stórum hesum bæði upp

óskotni takk fyri frá fólkini

súst á helvti og friðari takk fyri

eyðgun samøl sannigjørt so væl ja tað merkir at at mann kemur at betala sama skatt sum aðrir føroyingar stutt sagt mann fer frá undantøku til frádrátt ella vart umvent men men tað merkir tað at mann betalir skatt í føroyum ella siga bara tann máta vissu skattaprocentið er hægri í føroyum so betalir mann tann munin ímillum tann skattið mann hevur betalt og og og og tann sum er í føroyum umvent vissu mann er ein arbeiðari í einum landi har skattaprocentið er hægri enn tað føroyska so so fer tað hinvegin

tað er tað tað merkir takk fyri ja takk fyri næsta røð er beinur johannesen

ger so væl takk fyri frú forkunda eg skal so lesa álitið hjá millumlutanum upp og tað er so vit síggjur eg barry hannesen max rasmussen og stefan klein boulsen endamálið við uppskotini er at skerja fiskimannarfróttin yvir tvey ár skerja uttan landsfróttrotnið yvir eitt áramál at taka samdurfróttrotnið og at taka hundrað og fýra hundrað og fýra hundrað og hálvtrýss b sagt verður at hetta skal eitast at enda eina skeiklan av arbeiðsmarknaðinum og øki um arbeiðsúlborðið fiskimannarfróttrotturin koma fyrst annað tí tí tað var torført at fáa manning til tey føroysku fiskipuni spurningurin kann tí verða settur um tað enn er neyðugt við fráátróttinum millumlutning av tí áskoðanum at tað er tað er tørvur á arbeið verður sera eyðsýndur á fiskimum tvørjum tað er kanska torføra enn nakandi at manna skipuni í dag og gera hatta ikki støðuna betri heldur kann hetta fáa tað avleiðing at útbýða arbeiðsmiðja hesar vinnur minkar í staðin fyri at økjast ið uppskotið annars sigur at hetta ger hyggja vit at grannalondum okkara so hava øll líknandi skipan fyri sjófólk í nore verður fráátróttinum øktur samstundis sum ætlanin her er at skerja fráátróttin henda ætlanin kann tí gera at vit í føroyum tapa í kapping um hesa arbeiðsmiðjuna avistan vil mann vísa hesum starvbólkið størri virðing men hevur gjørt mótsatt hetta fer at gera hugin hjá fólki í vinnu minni og ikki minst fyri komandi ættarlið at velja fiskuna undir nevndarviðgerðini er komið fram at talið av føroyingum í føroyska fiskflotanum er støðugt minkandi eisini í tí partinum har inntøkan er munnað hægri enn teir flestu størvini á landi geva tí er tað skeiv kós at ferða og fer tað at fáa avleiðingar í aðrar tíggjur hava føroyingar leitað sær út um føroyska landoddarnir at vinna til dagsins uppihald sum tikið verður til so hevur føroyski sjógvur mangan verið kærgur og tá hevur tað verið gott at møguleiki er hjá arbeiðsmiðjuni at vera flytfør hyggja vit nøkur fáa ár aftur í tí var støðan tann at arbeiðsútbýið var ikki høgt í føroyum og tí valdu fleiri at starvast í útlondum seðan føroyska samfelagið hevur havt búskapiliga vøkstur og arbeiðsútbýið er somuleiðis er fólkið ið arbeiðir uttan at hans minka í tess tveyogtjúgu varð talið átta prosent av føroysku arbeiðsmiðjuni sambært frágreiðing til tjadduleit sum nevndirnir fingið útflutjaða hesir skipanir hava sum sagt gjørt tað møguligt at hava eina flytføra arbeiðsmiðju tað ger samstundis tað at hesin arbeiðsbólkurin ikki verður í sama mun ávirkar av gongdini í landinum tað ger fóroysku búskapunum eina støðu arbeiðsmiðju ið ikki fylgir feiksinum í fóroysku búskapunum og er ein t tílík broyting fer altíð at hava broyttað atferð við sær tað kann millum annað hava við sær at fólk flyta bústað tí tað loysir seg ikki longur at hava bústað innan føroyum í verandi starvi og hesum tí kennast tú noydd at flyta fólk kunnu flyta í aðrar skipanir ið geva líknandi sømdur ið landsstýrið ikki broytir tí kann eisini seta spurnartikin við um hetta veruliga fíggjararnar kann lætta tá atferðin broytist tað er betri at vita enn at gita undir viðgerðini av hesum málum er tað vorðið greitt at tað liggur eingin greining yvir hvør víðari avløgan tað kann hava við sær um fólk flyta antin av landinum ella í aðrar skipan kann hes fólkini leggja eftir sær í fóroyska samfelagnum og so framvegis frágreiðingin hjá tí leit nevnir millum annað at lønarentakan í hesum bólkurin hevur er við til at generera eina milliard krónur í fórkastanfólki tí má staðfestast at hesar broytingar kunnu fáa stórar avleiðingar fyri búskapinum tá barnafráðdrátt bleiv herfyri bleiv veittur sendifólkið segði landstýriskvinnanum í fíggjarmálum at hetta var fyri at javnstilla okkara sendifólk við tey í grannalondunum tí kann tað undra at samanprosipur ikki er galdur enn hesum føri okkara grannalondum verður veittur frádráttur til fólk ið starvast uttanlands eins og til tey ið starvast á fiskipum vandi kann tí vera fyri at vit tapa í kappingina í hesum øki til okkara grannalondum hyggja vit innanlands so skoygla vit eisini við hesum uppskotinum onkur skipan verður tikin av aðrar verða verandi samstøður frádráttur skal skerjast hjá teimum ið arbeiða uttanlands men fólk í annaðandi starvi her millum politikarar fáa framvegis samandurs frádrátt tá tey hava starvsørindi uttanlands minnlutir metir samanum tikið at hetta uppskot fer at neiliga ávirka okkara vinnu og samfeløgu eigur tí hetta ikki at vera framt við hesum viðmerkingunum tekur millum ikki undir við málinum og mæløgtingunum frá at

samtíð hjá uppskoti takk fyri ja takk fyri og tað eru nakrar viðmerkingar úr salinum tá fyrst

set upp til at vera

ja takk so er tað beinið johannesen gerst væl avgjørt er tað ikki so einki sum mann skal seta upp vit vita at hetta fer at hava broyttað atferð við sær og tað koma aftur til tað sum vit eisini vóru við í hinum uppskot sum skulu fíggja hesa skattumleggingina mann hevur millum annað tosað um tað at eitt hevur oljaavgjøld um fkc mann skal leggja avgjøld har men samstundis skal eingin brúka tað og hesin erur uppskot við sum tað skal fíggja so skulu jú øll tað ikki hevur verið í sovorðnum skipan ella sum tað er í dag fyri tað skal fíggjast næstan og tað er jú ein vandur fyri at ella ein vandur ein vandur at tað eru kanska summi sum síggja at tað er til fyrimunst fyri seg sjálvanum at tey fara á eina aðra skipan til dømis tey sum fyri teimum sum sigla uttan sum ikki verða avtrykkinesførunum og at sama kunnu hava tað sama eftir sum tey hava í dag í staðin fyri at tey verða rakt á hesum

so ja tær fyri

yrmunnur við hesum teimum

ja takk fyri so er tað beinið jóhannesen gjørt tað og jannes hevði orðið bljóðkastað hann mætti at tað var einans fyri dagin fór at vera samdur jakob vestgaardur og eitt samdur við mær og nøkrum sum tað sær gott út í so máta men júst at tað er við at eg hevði broyttið atfyri so jú tað kann at avgjørt hugsa seg at onkur ferð so at starva í føroyum eins og væl at summi kanska flyta bústað og onnur fara við aðrar skipanir men hann er eins sum eisini hevur komið nokk so greitt fram við nevndini tað er tað tað sum hetta rakar er serliga fólk í sjóvinnuni kann eg siga fólk sum hava starv sum kanska á ymsum plássum á skipinum bæði á brúnni og maskinrúminum og á dekkinum og tað vísir jú at tað er kanska eisini ein góð gongd at fiskflotin í føroyum verður meir og meir effektivur at sama er færri kanska arbeiðspláss og at sama er tað ikki líka nógv at koma heim til sum blá nátt hevur verið so í so máta so er tað trúgvið eisini at tað verða fólk sum kanska fyrst sær at leita í aðrastaðni uttanlands

tað sum tú eru í dag tað ferð

Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn

ja takk og so er tað bein jóhannesen gerst væl ja horðinskrivið sum bárður lækini vístu til er avgjørt øgiliga áhugavert og á ja og mann mann er mann kanska saknar eisini tað at vita um mann hevur gjørt nakað kanningar hvat ið bíðar avlendingar tað hevur tað sær ikki út sum mann hevur gjørt tað mann hyggur kanska í tað svart hvítt upp á eitt málur sum als ikki er svart hvítt tá ið eisini nevndarviðgerðin hevur víst seg at tað er tað tí er væl fyri at tað kann fáa stórar avlendingar takk fyri

harra formaður ja takk næsta røða tað vóru júkur niclasen gjørt væl

hetta her er eitt uppskot har ið hvørki landsstýrissamgongan yvirhøvur hevur hugsað seg um altso vit tosa um tað sum fyrr var stoltleiki føroyinga fólk sum sigur mann vit skulu knokkroyta tykkum altso enn tann her nýsosialisman sum tey standa fyri vit skulu hava og tey skulu betala altso vit finna nakrar har í hesum førinum túsund føroyingar sum eru uttanlands tit skulu knokkroytast fyri at vit væl bjargaðu vit millum fýra hundrað og hálvtrýss og seks hundrað túsund krónur í inndøgum fleiri skulu fáa ein skattalætta altso tankagangurin er púra galið og tá ið eg so hyggi eftir hesi túsund hvat betala teir í føroyska almenna kassar tað hevur seg í skatti og marvilsgjaldi jú vit hava fingið eina frágreiðing sum sigur trý hundrað milliónir krónur beint í kassan tað svarar til at hvør ein av teimum rindar í almenna kassar í føroyum í meðal trý hundrað túsund krónur trý hundrað túsund og so er tað eg spyrji meg sjálvan at neyðburðið spurt samgonguna hvussu nógv skuldar betala áðrenn mann er nøgdur trý hundrað túsund krónur per persón taka vit allar løntakarnar í føroyum og eg tali í besta lagi helvtin av tí altso hesir betala dupult so nógv í almenna kassar í føroyum sum almindiligi løntakarin her í landinum ger hví skuldu tey so knokkreiddast eftir meir nær er mann nøgdur vit viðgjørdu fyrr í dag at mann skuldi krevja pengar inn fyri fkass tí tað skuldi fággja skattalættan men tað skal vera forboð fyri at brúka fkass vit skulu eftir oljugjaldi men eingin má brúka olju so koma pengarnir ikki inn og øll skulu brúka hitapumpu men hitapumpa brúkar fkass og tað verður forbogið og so hetta uppskot hetta heldur mann ikki hevur ávirkan altso tað liggur búra greitt í búskaparfrøðini at skattur og avgjøld er tað sum broytir atferð hjá fólki allarmest og nú fer mann eftir hesum eftir útisiglarum og eftir sjónvarnafrádráttinum men mann ger einki við donsk á altjóða skipaskránna á dissi teir verða framvegis skattafríir og tað vil altso siga at um ein av hesum persónunum sum mann er eftir flytur yvir at sigla við eini skipisdagin fyri so kemur einki kassan á almannakassanum í føroyum eingi skattur vissu viðkomandi flytur til dømis til at norra danmark yvir so kemur heldur einki og tað skulu bara hundrað av hesum broyta atferð pá annan á hasum mátinum sum eg forklári tykkum her so er inntøkan mann væntar at fáa burturúr sum null og lít á míni orð fólk fara at broyta atferð tað verða fleiri sum flyta og tað verða fleiri sum flyta arbeiðið yvir í eina aðra skipan sum kann vera dissi tí hon gongur ógvuliga skjótt so gongur mann øgiliga lætt og dýgur nav altso hetta her er gjaldið mann skal rinda í norra og so umskyldar mann seg við ja men tað er tí mann skiftar heilsutrygd í føroyum altso gjaldið yvir norra er yvir átta prosent og tað er lágt at draga tað frá í skatti og so sigur mann tí mann ikki skaptala heilsutrygd og stovnur hjá landsstýrinum hevur drassað persónar í hægsta rætt fyri at krevja heilsutrygd frá teimum og so skrivar mann í her at tað er til tað bundandi hví drassar mann tær so í hægsta rætt og tá tað so kemur til nav sum fyri tað mesta er ein pensjónsskipan broytingin mann ger nú at mann ikki fær loyvi at draga tað frá betýður at teirra pensjón skal forskattast og eftirskattast tí at tá ið teir fáa pensjónina úr góðlum úr grundunum so skal hon skattast tað verður hon so norra men nú sigur mann at mann skal skatta inngjaldið eisini eg bleiv skeldaður fyri forskætting av pensjónum men nú vil mann forskætta og eftirskætta tað er ikki ein meingin kóka mann fyri sær her nú fór tíðin men at tey við at broyta linkingina nú skulu sjúkrarøktarfrøðingar sum dytta sær at fara til norra nú skulu tær knúlvast eg trúði sjúkrarøktarfrøðingarnar tí eg tingi nokk

frøðislandstýrin takk frá tí ja dags til viðmerkingar

takk fyri harra formaður

eg havi kunnað verið samdur og ósandur men at mann bjóðskaparfrøði altso skattur og avgjøld broyta okkara atferð sjálvandi ger tað tað altso hví hava vit ein frádrátt fyri at koyra til arbeiðis sjálvandi mann vil hava at fólk arbeiða tað sum tey duga best og tí fært tú ein frádrátt eina serðskipan fyri tað vist at fara úr einari oyggi í eina aðra ja men so fært tú fyri dupult húsarhald fara vit her í tingini út at ferðast so fáa vit í dag pengar trý hundrað krónur um dagin og øll okkara grannalond sum mann sigur nú mann gera líka lata stórar frádráttir fyri fólk sum arbeiða legd vekk heimanífrá og sum arbeiða í útlandinum hví skulu vit vera tey einastu sum alla kunna knokkra tey sum arbeiða í útlandinum øll higin norðanlondini hava serað kirkjipanir sjálvandi er tað tað rætta tá ið øll onnur hava eisini ella hvat

takk fyri røktafrøðingunum takk fyri

í álitinum hevur meirilutin skrivað tað at tað skal koma í tvey túsund og fimmogtjúgu tað hevur landsstýriskvinnan boðað frá men tá mann spurdi forkvinnu fíggjarnevndini um hvat tað var fyri nakað tá haldi hon seg tað var innviklað jú hetta her eru teir sjúkrarøktarfrøðingar sum fara av landinum til dømis til norra sum betala ein norskan skatt í dag sum er rímiliga lágur men nei akkurát tann sami sum tey sum tey arbeiða saman við men nú skulu tey fáa eina skattarokning uppá er vorðið eri eg eitt stað millum fimtan og tjúgu prosent afturat men hetta skal sum sagt koma í gildi í fimmogtjúgu og hetta fer ikki óátalaðaftur við borðinum kristina háfólso ætlaði eisini at gera hetta tá hendan samgongan sat seinast men hon fekk kalda føtur og lag verða at vera at gera tað og vit mugu kempa fyri at hetta landsstýrið ikki ger tað lat okkum virða tey fólkini sum arbeiða í útlandinum lat okkum virða tey tey betala trý hundrað túsund krónur per støkk í landskeiðshavnum árið meiri enn tá dupultar so løntakar í føroyum gera hví skulu tey rinda meir ella hvussu nógv

skulu tey rinda mær áðrenn hesi eru nøgd ja takk næsta røður er jakob eiskur

fjøruti væl ja takk fyri at formað vóru hetta er ein av teimum uppskotunum har mann preysar samgongdini leggur eftir ávísum bólkum í samfelagnum sum mann ja tað er kanska undarligt orð at siga men sum mann onkursvegnum hevur havt ilt eyga til frá eisini flokkunum okur hava okur hava sett tað fyrr tá hesir flokkarnir hava verið í samgongu eisini til til væl at teir hava øgiliga øgiliga trupulleikar øgiliga trupulleikar av teimum fólkunum sum eru fyri landoddarnir og vinna sær til lívsins uppihald okur hava verið so væl signaði í føroyum at okur hava havt eina flytføra arbeiðsmegi sum frá tí til aðra tá ið tíðirnar í føroyum kanska ikki hava verið til allarbesti sum tað er nú hava kunnað vunnu sær til lívsins uppihald uttan fyri landoddarnir og okur hava sum øll onnur lond rundan um okur og sum tey tey arbeiða saman við havt nøkulunda somu tráttur og ja ser skipanir ella skipanir sum tey í londini sum okur vanliga samanbera okur við og sum tey fólkini hava sum tey arbeiða saman við og tað hevur verið ein fín skipan tað er verið ein tryggskipan og tað er gott at okur eisini kunna hava fólk sum búgvið føroyum við tí við teimum góðu samferðslumøguleikunum sum eru eisini til og frá føroyum kunna búgvið føroyum og arbeiða aðrastaðni tað hevur verið ein fantastisk styrki og tað hevur kastað væl av pengum av sær til føroyska samfelagið okur fingið eina frágreiðing nú um dagarnar har mann tosar um eina heina milliard sum kemur í útflutni eina milliard í útflutningsvirði hesi fólkini útflýta sína arbeiðsmegir tá kemur ein milliard í útflutningsvirði til føroyska samfelagið og tað hevur havað hesir flokkarnir av havt ilt av og tað havað tað framvegis ilt av og nú roynir mann við átøkum at forða fyri hesum og eg pøra samdur við jørgen niclasen tá ið hon er inni á tað skapar jú tað broytir jú atferðina hjá hesum fólkum og mann fer bara eftir nøkrum serskipanini eg veit gott at tað ber illa til at fara eftir dystskipanini eftir fas skipanini men tað eru serskipanir og land og samfelagið er fult av serskipanum og serliga í hasum økinum og tí eg eri sikkur í at tað verður ein broytt atferð tann sum í dag er í og siglir í norra ferð at sigla við einum skipi undir dyst ja men hvat hendir so ella vissu hann teir ella tey flyta í eina ávísa adressu í útlandinum ja men so er tað vekk okur havað sett tað fyrr tá mann bynta at diskutera sjónmannafrádráttin uppult at manna ein part av teimum føroysku skipunum og mann brúkti argumentini við at onnur hava líknandi skipanir og tey fólkini sum eru heimanífrá meginpartin av árinum tey nýta ikki tað sama av ágóðunum sum vælferðarsamfelagið bjóðar og tí er tað rímiligt og kenna øll tær argumentatiónirnar lat skipanirnar fáa frið lat teir fáa frið at koyra hevði mann trupulleikan við teimum sum búði í adressum aðrastaðni og kenna tað øgiliga gott ja tað er nógv dømur um tað nógvur føroyingar og teir eru enn tá siglir grønlandi tá búði í adressum ymsastaðni postkassum segði onkur tær búði í men øllum førum mann fann eina loysn og gjørdi eina serskipan har tað var saman máta við teimum sum sum sigldi í í norðri men so fann mann eina loysn og so hevur tað ligið einari fastari lagi til nú til nú mann fer at forstýra tað og gera seg inn á tey fólkini ja viðpáskoti um at øll skulu vera líka mann skal taka allar serskipanir av og tað vit øll tað passar ikki tað er samstundis sum mann ger tað so so setur mann og bøtur mann um serskipanirnar hjá teimum allar teir sum fáa allarmelta løn sum eru sendifólkini tað vóru tú vitni til her og og tí tí er ikki samsvar ímillum tað sum mann sigur og tað sum mann ger mann hevur onkursvegna havt ilt av at onkur arbeiðar uttanlandi og tjenar pengar har til løgið tað ljóðar linkingin fer so eftir teimum sum mann ikki fer við hesum uppskotinum hon fer eftir handverkarum sjúkrasystir nevndi onkur sum sum til dømis arbeiða í í norðri fyri at fáa bundið nakrar krónur úr teimum

góðan eisini takk fyri teir formaður

bara misnøvn

tað er eitt stórur møguleiki fyri at tað gevur einki at tað gevur tað mótsatta at fólk fara at broyta atferð soleiðis at tær inntøkurnar sum mann heldur sær skula fáa billar seg innan mann fer slett ikki koma tá ið sum jørkun niclasen sigur tað skulu hundrað fesum broyta atferð fara til onkra aðra skipan so er inntøkan gásareyðin tann sum mann ætlar at fáa púra burtur ja hetta okur hava sett tað tað her frá hesum flokkunum fyrr til er væl fyri nøkrum valum síðan tá skulu javnaðarflokkurin eftirs niður fólkum bara saman máta diss dissaarnir skuldu betala øll sosialgjøld smekkaði mann út einaferð og hetta er tað sama mann hevur ilt av nøkrum fólkum sum tjenir nógvar pengar og vinnar pengar uttan anda og so skal mann knúlva knúlva tey og tað er hetta hetta

gott dømi og takk fyri teirra formaður

tá tað er nakað í oyra takk

ja takk tað var takk fyri at formaður nei og tað er hent fyrr og tí tað sum eldspætt er inni á tað er hent fyrr at mann broytir atferð um mann flutti og mann flutti til ávísar ella tað vóru fleiri sum høvdu eina adressu leiðarin íbúði og so búði mann á pappírinum har og tað ber væl til tað er so ein atferð um mann tá vildi sleppa undan við at gera sær skipanirnar og at mann kundi sleppa undan at spekulera í sovnum tingum at mann kundi búgva í føroyum og arbeiða uttanlanda og fáa tær rímiligu frádráttir sum ella onnur fáa sum arbeiða altso eg fái frádrátt tí eg búgvi í økrum og og eri í havn í heilum tað er væl ein ser skattaskipan ella ser ikki skattan ser skipan til mín altso hví er mann ikki konsekventur altso stendurfólkini eru gott dømi um tað mann tað er bara ávís

hann er eftir klappurin

hesum fólkunum takk fyri harra formaður

ja tær tú so góðar til at vera formaður sum eg havi skilt tað at svøta soleiðis tann skipanin sum er í dag hon er tann at tú betalir skatt í norra og tað er tað talið norskan skatt í løtuni er løtuni tann skatturin leygdur enn skatturin í føroyum men tú betalir ikki skatt í føroyum eisini tá mann fer yvir til hinarskipanina so verður tú tú betalir skatt í norra men tú ert eisini áluknaður í føroyum av somu inntøku men tú ert trekt skattin tú betaltir norra frá so tað sum kemur í í føroyska landskassum er munurin millum skatturin í norra og tað sum skatturin er í føroyum tað er tað tú roynir at fáa plukka frá eisini í fólkunum soleiðis at tey koma at betala munandi munandi meiri skatti akkurát upphevdina veit eg ikki men eg veit at skattatristið í norra er ella skatturin í norra er

munandi leggri enn skatturin í føroyum

teknisjónirnar hjá fólkaflokkinum

ja tað er takk tú ert so veðri hvønn segur takk fyri harra formaður serskattaskipan hjá sendurfólkum er allar teir skattafríu ágávarnir sum sendurfólk hava og omaná allar teir skattafríu ágávarnir sum sendurfólk hava sum átti at verið ríkiløg sum partvíst eru tí tey hava børn við sær uttanlanda tað fer eingin annar um eg fari uttanlanda arbeiði so fái eg ikki um eg taki um eg skuldi tikið børn við og tað mátti mann so geva hesum her fólkunum sum tjena millión um árið og sum hava skattafríar inntøkur sum veruliga siga spjartveyð alvorligar inntøkur tað fer mann at bøta uppá hví tekur mann ikki tær skipanirnar burtur til tey heilt vælbjargaðu nei hetta speglar aftur yvir á hendan skattalettan sum eisini bleiv givin til tey vælbjargaðu fólkini meðan mann gloymir tá mann gloymir veruliga tann vanliga føroyingin tann sum mann fór til væl upp á at skula

takk fyri har fór eg mær uppá takk fyri har fór eg mær uppá takk fyri har fór eg mær uppá takk fyri

handvørt skal vit vinna

takk fyri har formaður fyri handverkaravinnuna kundi mann gjørt øgiliga nógv ting sum tað bleiv nógv betur handverkararnir sum arbeiða í norraðu hava onmíkjað frítíð og at tað vist at vóru vanlig skattar í føroyum so kunnu tær arbeitt so kunnu tær arbeitt ein stóran part av tí tíðini tá ið heima elektrikar og onnur vistar høvdu fingið ein vanligan skatt men tær treppa toppskatt og meginpartin av pengum tær tá kentu fara í landskaðarsambrúð sum vist mann veruliga vildi tað so kundi mann gott gjørt slíkar skipanir men nei hetta er ein trong til í páskótum um øll skulu skattast líka ein trong til at av øvundsjúku at gera seg inn á ávísar samfelagsborgari sum taka tú á seg at fara aðrastaðni at vinna til lívsins upphald tað hevur alla tíðina at vera styrki hjá føroyska samfelagnum tað eigur okum framhaldandi at royna hava og tí skal mann lata vera við at fara inn hendan mátan at gera

tað sigur inn á tey fólkin takk fyri

eg ætlaði líka at siga eitt sindur um henni við serskattaskipaninum tí at nú hava undanfarnir røðarur kanska serliga frá fólkaflokkinum teir tosa um øvund og um at mann vil forða fólki í at fara á landinum at arbeiða altso esensin av av líkasum uppskotinum og av tankanum aftan fyri at gera tað her tað er at búskaparráðið í fleiri ár og arbeiðsstjórafelagið eisini hevur hevur tosað ímóti tí at tað er skeiklað arbeiðsmarknaðum tað er gerað tað at okur okur hava okur flyta fólk við skattaskipan úr onkrari vinnu yvir onkra aðra og tað er ikki arbeiðsmarknaðurin sum bestemmar hvar fólk arbeiða tað er skattaskipan sum ger tað hjørgu niclasen vini á tí fleiri ferðirnar at at sjúkrarrektarfrøðingar nú fór mann eftir teimum nú kundu tey ikki longur fara eftir norra at arbeiða og vinna seg pengar og eg vil netta siga at tað er tú nettu tað sum er poingi við hesum her við hesari her broytingini við at avtaka skattaskipanina tað er at fáa sjúkrarrektarfrøðingarnar at arbeiða og trívast í føroyum og á aðrar bólkar eisini elektrikar hondverkarar okur hava ekstremt ringt við at fáa ting gjørd í føroyum tí at hondverkarnir eru nógvar av teimum uttanlandu arbeiða tí tað loysir ikki sæð teimum tí tað er tí okur hava skattaskipanir sum eggja fólki til at fara av landinum tá ið støðan í føroyum er at okur hava eitt arbeiðsloysi undir eitt prosent tá er tað øgiliga óintellligent at hava skipanir sum stimbra fólki í at fara av landinum hetta eru skipanir sum eru settar í kravt tá tað hevur verið brúk fyri tí tá tú hevur verið kreppað í sett eitt sólarris ein útløpsdato á skipanirnar tað skal mann altíð gera tá mann ger kreppuloysnir og eitt sólsetur orsakaða takk fyri takk fyri rættingina og so er tað eitt annað nokk so viktig tú ting við hesum her tað er at at hetta hevur mann verið skurdu fyri at vera avsjúkur tí mann vil mann fer eftir nøkrum pengum sum eru men talan er um at avtaka nakrar skipanir sum koma nøkrum fáum til góðar fyri at geva skattaletta til tey mongu tá ið siga okur flyta pengar frá teimum fáu sum hava heilt høgar inntøkur altso risastórar inntøkur sum regul okur flyta teir lætt skattalettanir sum liggja inni í skipanini til tey mongu so okur geva skattaletta fjøldina í staðin fyri og tað er fornuft í so at tað kemur at loysa seg at arbeiða í føroyum hatta var tað hjaliga

ja takk fyri tær

hon er vatn sær takk fyri hava mær nærhug

ja tað hevði í allari hægsta grad givið meining og tað var eitt annað ting sum eg gloymdi at siga tað var at altso okur eksportera forskeligar sektorar í føroyum okur eksportera sjúkrarøktarfrøðingar okur eksportera elektrikarar smiðjørð og hondverkarar annars av landinum til at arbeiða í norðurráð til dømis og samstundis importera okur tey somu fólkini av bara onkra aðrastaðni frá og til dømis í heilsusektorum og betalur tú við kári lønir sum eru kanska tríggjar fýra ferðir sum mugu vera betalt við sjúkrahøvdu havt fólk og kundu koyrt lønina upp hjá sjúkrarøktarfrøðingum í føroyum visst tey vóru verandi her og sloppu frá at brúka pengar upp á við kárar og okur hava netta upphetta her við at mann hevur eitt mark við arbeiðsloysnum sum avgera nær tú kanst taka fólk inn nær tú ikki kann gera tað so tað hevði kanska verið eina ide at mann eisini hevði eitt eitt

takk fyri

til

ja takk tú gert so vælur hann er gott skoyrd ja takk fyri ná men eg eri ikki samdur í at at tað er skilagott at lokka fólk av landinum at arbeiða tí okkum manglar hesi fólkini í føroyum okkum mást syrgja fyri at í staðin fyri at hesi fólkini kunna hava ein ein góðan arbeiðsdag og eina góða løn í føroyum og góðu skattarviðurskiftur í føroyum í staðin fyri at lokka tey av landinum tí okkum hava brúk fyri hvørjari hvørjari hond í

takk fyri teg

gott buss her tann ferð

ja takk ja so eg veit ikki um tað kann henda sjálvandi fyrr mann fór langt við við við við tiltøkum so so kunnu avleiðingarnir sjálvandi blíva blíva negativar men eg haldi at mann hevur lurtað eftir tí kritikkinum sum hevur verið í í fíggjarnevndini tí at mann hevur minkað mann hevur minkað minkingina eitt sindur soleiðis at til dømis uttanlandsfrádráttur niður í áttaogfjøruti túsund í seksogtjúgu hann minkar trýss prosent í staðin fyri at minka hundrað prosent og fiskimannafrádráttur fer heldur ikki niður á null og tað sama er galdandi fyri samdømisstøðurfrádráttum sum eisini minkað trýss prosent í staðin fyri at minka hundrað prosent so tað kundi títt upp á at fíggjarnevndin hevur tikið atlit til at til hetta er sum helgi ábrævið sær nevnur

takk fyri

hevur tú teg næstan røði okur niclasen bjóði tú tú tú væl morðina skal dupult skattaavtalan verða brúkt sum dømi løgið nokk eitur tann dupult skattaavtalur men tað sum liggur í einari dupult skattaavtalur er at mann ikki skal skattast dupult skuldi faktiskt døgur tað og at vit skulu betala skatt har sum vit arbeiða og tað sum landsstýrið ætlar tíbetur ikki fyrr enn í tvey túsund og fimmogtjúgu tað er eitt álop á millum skotafrøðingar og onnur nú hevur verið sagt her at at hvussu onnur lond gera hví vil mann ikki gera sum onnur lond og tað vil siga at mann gevur í øllum norðarlondum stórar frádráttir fyri at arbeiða í útlandinum tí mann metir at tað er rímiligt í norrøðum mann enntá hækkar sjálvmannafrádráttin og her verður sagt ja men tað er skipan jú tað eru bara tey sum hava børn sum fáa barnafrádrátt eg fái hann ikki míni eg eri vaksin beini johannesen fær hann ikki enn hvussu er men men men sendifólkini skulu hava hann nær tú kanst siga hvussu gera onnur lond øh ja okkara sendifólk verða lønt eftir donsku skipanini vit síggja okkara sendifólk onkurát hann fær upp í hálva millión krónur skattafrítt hví skattafrítt søsu danska skipanin ókey so eg fái tey so barnafrádrátt afturat siga men sigur mann tað er lagur ein sigur skipan afturat til tey øll norðanlond lata stóran frádrátt um tú arbeiðir uttan fyri landlátarnar øll norðanlond geva koyripening um so er at tú hevur langt til arbeiðis hetta gera øll norðanlond og sjálvandi skulu vit eisini gera tað at skipanirnar vit hava lokka fólk av landinum er mann ikki klárrivur at tað sum mann ætlar sær tað samtykkir tað tvinga fólk av landinum tað skulu bara hundrað av hesum túsund skifta atferð so er eingin pengar at deila út sum hann so gjarna vil sleppa at deila út her tað er ikki so einfalt at mann bara kann siga ha og nú havi eg funnið nakrar tit skulu betala ja tað verður broytta atferð mann kann fara at sigla við dis ella mann kann sigla við einum grønlendskum skipi í staðin fyri norskum so ikki null í kassanum hjá okkum ella vit kunnu biðhalda hesar trý hundrað milliónirnar sum koma í tær almennu kassarnar ella vit kunnu biðhalda milliardina sum kemur uttan og frá og inn hevur ótrúligan týdning fyri landið men eftir øllum at døma so sigur hendan samgongan at hesi skulu knokkreitast á tá mann reitur so riskerar mann at bláa skallutur og tað kann eisini fara at vera at her er minni í kassanum tá ið mann kann fara hjá samgongum

gongur niður liðugt

ella næsta árið ella hvussu tey við tí

ja sjónvarpsfrádrátturin í norra er hækkaður um tað var í fjør ella fyrra ári tað skuldi eg ikki vera vísur í men tað sum eg siti og hugsi um her tað er at at mann vil vera sum onnur lond hví hava íslendingar ein sjónvarpsfrádráttur hví hava norðmenn ein sjónvarpsfrádráttur hví hava danir stórar frádráttur nú nevndi eg bara sendimennina hjá okkum til livundir tá skuldi eg skipa hví hevur mann tað í teimum londunum og hví skulu vit ikki hava tað jú tað er tí at tað kann broyta atferð tað vil siga at tú riskerar at fólk so flyta eg nevndi svøríki sum at dømi har ið mann í tá ikki ein gongd nýsosialistiskari men altso í gaml sosialistiskari máta gerast upp á brandskattaði tey ríku úrslitið var mann fekk eina stóra fráflyting av ríkum okkurt so nógv kom eg kassan

einki

hann var forteljað fyri mær

soleiðis hevur tú tað gjørt væl harra formaðurin elspædd mær tretivu skunnleivsdóttir var inni og eisini her við kvinnusakini men eg lat meg siga tað á ein annan máta altso eg haldi tað er fantastiskt at tær fara út um landoddarnar og skaffa pengar til hetta landið tað er heilt fantastiskt á á á og tær bet pengarnar vera so allir brúktir fara í umferð og koma okkum øllum til góðar men ein einting skal mann bara vita altso visti í til dømis á tjúkrarøktarfrøðingur verður plundraður í skatti vit ikki hevur eina inntøku norra eg má hvat gera so so flytur vit bara til norra ella hvat tað burdar verður tað lættasta og á hendan samgongan sigi eg sikkur lat fara men at mann við hesum uppskotinum pástandi og eg fái meg upp á stand prógvaðan um eitt ár fáa vit ikki meira í landskassum fólk fara broyta atferð tað skulu bara hundrað persónar broyta atferð so er null at fati kassan fara tað upp hundrað sum broyta atferð so verður minni og eg spyrji

skal skattalættin so skrúvast aftur tá ið eg fái rætt at pengar ikki koma enn

stórskatt takk fyri at

ja takk hevur tú svørður kríggesen har má eg siga altso eg vil ikki hava altprecis sum onnur lond men tá ið samgongan ognarskatt kann framsøkuna eiga og grønu gjøldini á bensin og á olju men tá ið samgongan brúkast sum argument at mann skal gera sum hinum í londini ger so sum hini ger so sum hini latið ein frádrátt fyri at arbeiða uttanlands men hini londini gera mann skal ikki brúka tað sum eitt argument í álitinum tá man ikki vil gera tað sjálvur ognarskattin kann framsøkuna eiga hann má aldrin koma

hevur tú nakað eftir til dag

nú er eg tilfeldigvís eisini við her tá ið hesar skipanirnar komu og tað er ein grund fyri at teir komu tað sum eg royni í ávara ímóti tá ið eg sigi fólk fara at broyta atfør og kanska fara at flyta tað var tað vit sóu tá tað sóu vit tá vit nærkaðust tvey túsund og tólv trettan at fólk sum høvdu sær her inntøkurnar valdu regulert at flyta og búðu í nógvum ja ongum og tað er vandi at teir fara at gera tað aftur tí tað broytir altso atferð alt eftir hvussu vit skatta og hvussu ið vit avgjalda fólk og tá ið ið mann hevur frádráttir av øllum handa slag tá mann arbeiðir langt heimanífrá hví velur mann so ikki at gonga alla sjómøll tær sum sigla við disk skulu eingin betala tær sum sigla grønlandi verða óbroyttir men mann velur altso tveir bólkar burtur úr til tær sum fiska og sum sigla við gingaskipum øðrum

eg skildi ikki

takk fyri at hana koma

ja tað kundi eg ja nú fekk eg spurningin tað kundi kanska verið landsstýri sum ætlaði sær at gera tað sum fortaldi tað men tað kemur sjálvandi áðni upp á inntøku og á hondverkarinntøku skatturin í norra liggur væl eitt stað ímillum fimmogtjúgu tretivu prosent og í føroyum millum fjøruti og fimmogfjøruti so vit tosa altso um eini fimtan prosent í skattahækkingum hetta er so tað sum eg vóru dirið út frá teirri vitanini í havi kanska fíggjan høvdu kundi fortalt tað meirilutini kunnu ikki skriva um at her við at broyta exception til credit so tey kundu kanska fortalt

tú fært í løgtinginum hvat tað betýðir ja takk so er tað næstur røða tá ið jakob er suður

takk fyri tær formaður tað er áhugavert at hoyra viðmerkingarnar frá samgonguni tað ljóðar mínum oyrum trúgvi eg hjá fleiri eisini at hesi fólkini sum arbeiða uttanandi eru ikki nøkur útreiðsla fyri samfelagið føroyar tey koma við nógvum pengum til føroyska samfelagið einta at gera útrokningar fyri yvirvísa samgongunum hvussu virðismikið tað er og tí er tað ja eitt sindur hugstoytt at hoyra tosi eg um hesi fólkini sum búgva í føroyum ferðast uttanandi at arbeiða koma til føroyar við pengum og pengarnir fara í umfar og arbeiða í føroyska samfelagnum hesi fólkini eru ikki nøkur byrða hjá føroyska samfelagnum sum tað ljóðar ávísum viðmerkingunum okur hava frá tí til aðra havt brúk fyri at fólk fara uttanandi at arbeiða tað er ótrúliga viktigt fyri føroyska samfelagið at okur hava eina fleksibla arbeiðsmiðju og lat tí hesi fólkini sleppa at virka har sum tey har sum tey kunna eg veit gott at tað frá tí til aðra kann vera brúk av fólki í føroyum tað er bara onkra uttananda tað kann mann orðna við at broyta skattin hjá teimum partvíst hjá teimum sum koma til føroyar tí tey eru í heimaperiodum burtur men lat vera við at fara inn og broyta skipanirnar soleiðis at hetta slett ikki skal kunna bera til uttan at mann heist at broyta atferð flyta okur hava tosað um hendan frádrátturin hjá teimum sum siglir norra mann skal fáa hatta arbeiðsmiðjuna heim eg kann gott fyri halda meg til ein sjúkrarøktarfrøðingur sum sum arbeiðir norra kemur heim sum kann hann arbeiða á landsjúkrahúsinum men hann kann heisini vera við kær altso vit mann vil tað at sjúkrarøktarfrøðingurin taka saman og siga hvat okur tími hjá okur okur var partranin við kærbyrðogi jammu so eru lønirnar nakað heilt annað tað er av reinum loyalteti at tær tí oftani eru tað tær nú arbeiða í føstum starvi tey kunnu siga upp og fara í at vera við kærbyrðu so er støðanin heilt onnur tað gera tey ikki lata lat okur lata vera við at fáa fólk at broyta atferð og teir sjónmenn sum eru og siglir norra teir hava ongan møguleikan koma aftur til føroyar í teir størvini sum eru í føroyum ongan sum helst so lat vera við at skeikla til skipanir sum eru og hava virkað í langa tíð og vónandi kunna virkað aftur tá ið kongluturarnir broytast tí so hetta er hetta er skipanir sum virka lata vera

eg fái frið at virka takk fyri harra formaður

kullideyð

ja takk gerst væl eg hevði hildið tað ein vinn vinnstøða tá ið kravar føroyingar sum sum búgva í føroyum og arbeiða uttanlandi og fáa pengar inn til samfelagið og so kunnu tú fáa útlendingar inn í byggivinnuna sum eisini eru við til at økja um virksemið í føroyum og betala nákur av teimum skatt í føroyum eisini tað er ein vinn vinnstøða eg haldi ikki at tað er tað fyri nakran og tí er ikki ordiliga við uppá tað sum tað sum vinnuhúsið í búskaparráðiðini á tað skuldi heilt onnur ting til at til at venda hesum her ráðuleikanum sum hendan samgongan nú er hevur sett í verk og eg eri eitt sindur bangin fyri at eitt sindur tey hild at siga tær frá eg eri bangin fyri at okpa brúk fyri uppaftur fleiri skipanum tí eg rokni við tær ikki leingi so leita fólk uttanlanda arbeiða tí tað verður ikki livligt

gott møguliga takk fyri tað sær tað

takk fyri

ella ikki vit veða hvat ið tú gørt tú fyrr enn eg var formaður á tv-argumentatiónunum hvat fólk ger at so okur hava eina serskipan við teimum sum sigla í grønlandi er fínt tað er ein serskipan sum er sædd í verk latin at koyra okur hava dyst og fast við hald sjálvandi sjálvandi skal tað halda áfram og tað er tíð eg sigi lat tey serskipanarnar sum eru við teimum sum sigla í aðrastaðni halda áfram soleiðis sum okur hava lagt tað í eina lagi tí tað er einki grund til at mann roynir at flyta fólk úr einari skipan í norrøk yvir ein annan skipan í danmark ella eina triðju skipan í grønlandi altso og tað er tað og tað er tað partvíst tað er tað partvíst fyri henda og onkur sum ja hevur møguleikan kanst tú bara flyta flyta adressið og so er einki og so er so slept einki vunnið tað sum eg royni at siga lat sær skipanir fáa frið tær hava virka at onkur í búskaparráðnum vinnuhúsinum eru ilt í eina og sínum likamenslukki avsnýr tað tað mugu tey um skipanir fáa frið at virka

tað er tað sum eg royni at siga takk fyri at

ja takk fyri harra formaður ja tað koma nógv sovnum gandavorð inn ímillum frá ja oftan frá búskaparráðnum ymsastaðni frá nú er eitt komið serskipan skulu avtakast samfelagið okkara ventan vísir at alt hevur títt skítpult á serskipanum og lat tey sum arbeiða í ávísum sektorum sum hava serskipanina sum tey nú eina ferð hava okur sum eru her onnur sum eru har lat tey fáa frið at vera soleiðis mann hevur innrættað tað hví skal mann av ja eg havi kallað tað ævintjúku ella øðrum gera seg inn á tær skipanirnar sum tey eru tey sum arbeiða í teimum ávísum sektorunum liva eftir teimum viðurskipunum sum eru har lat tey fáa frið onnur eru at onnur sigla við disk skipum tey liva eftir teirri skipanini nøkur sigla í fæst lat tey fáa frið at vera har og onnur eru í norðursugla lat tey vera við at broyta skipanina

dannar takk fyri teg har uppá teg ja takk

sum frá tí at vit eru føroya løgting og hetta er eitt fantastiskt land sum vit búgva í hetta er eitt land sum kann øgiliga nógv ting í mun til tað stødd og tað fólkatal sum vit hava og tað eru mong sum undrast yvir alt sum tú føroyska samfelagið kann bæði á tí vinnuliga til mentanarliga til útbúgvingarliga og og annars til sosialaøkinum vit hava heilt víst nakrar halvførs avbjóðingar og vit hava tørv á at gera nýskipanir og tað hava vit javnt og samt eins og onnur lond vit hava tørv á at javna skattastigini tað hevur millum annað fólkaflokkurin havt eitt uppskot frammi um sum vit faktiskt tóku undir við og tí arbeiða vit við eini skipan sum skal koma í gildi í tvey túsund og seksogtjúgu tá hesin her skattalættin er fasaður fult útrullaður og tað vóni eg so at vit kunnu vera samd um tá grundlatið taki orðið teg tí at vit arbeiða við at fíggja hendan skattalættan sum vit geva og eg sakni at fólkaflokkurin sum er serliga malskur í dag kanska kemur við alternativunum til hvussu vit skulu fíggja skattalættan og tað kanska har eru fleiri onnur uppskot vit kunnu kanska taka tað kjakið tá tí har koma nógv onnur fíggingaruppskot á skrámanum lítla løtu tað er áhugavert at hoyra teirra alternativu tey vóru fíggingarloyst tí eg samtíð fíggja við við fólkaflokkinum í at vit skulu ikki vit skulu ikki hava at forða høgan skatt í føroyum og vit mugu ansa eftir at toppskatturin ikki raka for tíðliga og har hava vit nevnir at gjørt tað kompromið í hesum førinum við við at lakka tað stigið frá átta hundrað til seks hundrað men so er tað er politikkið tí tú gert kompromið tá tað kemur til ta skipanirnar sum vit hava viðgjørt nú so havi eg upplivað at av tí at mann er ósandur um hvør kompensatiónin skal vera til teirra sum eru nógv burtur í arbeiðsørindum nú nevnir tey soleiðis tá tí tey eru ein breiður hópur men tað eru sjálvandi serliga handverkarar og sjófólk skakstrika fiskafólk ella tey sum eru í fiskivinnu tað er væl tað tað snýr seg um hvussu nógv hvussu skulu teirra skipanirnar síggja út sum vit skulu kompensera teimum við skattliga og við við endurgjaldi ella endurgjaldslíknandi hugsan í frádráttarhami tað er tað sum tað snýr seg um og eg haldi at orðaskiftið verður nokk so neiligt og tað ger kanska tað at vit gloyma at hetta landið við sum vit arbeiða fyri vit arbeiða fyri at teirr førleikarnir sum vit hava útbúgvi fólk til í føroyum at teir í hvussu sker í stóran mun verða brúktir í føroyum at tað skal vera deiligt at vera her men at vit eisini viðurkenna tey sum vinna aðrastaðni serliga tí at summar vinnur eru ikki so stórar og sterkar í føroyum kanska hava vit serliga ella vit hava serliga førleikar innan fyri sjóvinnu og nógva altjóða vinnu og tað er gott at tey kunnu fáa sær størv har spurningurin er bara hvussu skal tann kompensatiónsskipanin verða skattliga og her hava vit so gjørt nakrar tillagingar tí at vit hava viðurkent at har eru nakrir faktorar í hvussu nógv tú fært endurgoldið frá tínum arbeiðsgevara fyri at ferðast aftur og fram í sambandi við til dømis manningarskifti og í sambandi við botnfrádrátt og javnsetan av føroyingum og tílíkt og nú tá ið mann fer at broyta linkingarhátt so kann tað vera gott at hava eitt skot brá at hvussu vit viðgera hendan her eg kundi kalla tað nýggja botnfrádráttin sum vit varðveita í sum uttanlandsfrádráttin tí at har eru veruliga nøkur ting at viðgera sum samfelag og eg fari at nevna hitt einaferð afturat at okkara land hevur mangan verið rakt av ógvusliga broyttum konjunkturi og tað ynskja vit okkum ikki so sjálvandi skulu vit viðurkenna tað og hava nakrar góðar skipanir í gildi í fall at tað er tað sum er neyðugt fyri okkara samfelag men vit mangla arbeiðsmiður dag og har hava vit eina eina eitt ein prosent satt sum vit hyggja ein prosentpart sum eitt prosent tal sum vit hyggja eftir tá ið vit fáa loyvi til at taka fólk inn til teimum sæddu fasta skipan og vit kundu væl farið sum eitt samt løgting sum eitt sampolitiskt skipan og arbeitt við hvussu skal hetta síggja út í framtíðini men sum tað er nú so hava vit loyvt okkum at fara inn í hesar skipanirnar og lækka tær gjørt tær minni spennandi við tí vón at nøkur av teimum fólkum sum eru eitt til eitt til tann tørvin sum vit hava brúk fyri samfelagnum í dag at tey kanska koma aftur umhugsa at koma og arbeiða í føroyum men at tey sum arbeiða í vinnunum sum ikki so lætt kunnu og ikki so lætt kunnu skifta og hava góð størv sum er spesialiserað og kanska ikki er í føroyum at tey kanska allíkavæl kunnu verða verandi hóast tey missa nakað við hesum broytingum og har mugu vit so bara minna á tað at til dømis fiskimenn tað er ikki eitt fyrr enn at teir fara upp um seks hundrað túsund um árið at tað byrjar at merkjast at fiskimannafrádrátturin broytist so vit hava roynt at farið til verka soleiðis nær at tað framvegis skal vera eitt val hjá teimum at kunna arbeiða uttanlands men eg vil bara heita á okkum øll um at at tosa soleiðis nær um hesi viðurskiftini at at vit eru samd um at tað er gott at vera í føroyum og tað er gott at tala skatt í føroyum og tað er gott at arbeiða í føroyum og brúka sína førleikar í føroyum men tað er eisini gott at nøkur fara út og taka pening við inn í samfelagið og spurningurin er um tey ikki eisini kunnu biðja um lønarhækkan har úti sum tey eru er tað bara tað føroyska samfelagið sum skal tryggja at tey fáa júst hasa lønað har er altso eisini ein dynamikkur í hinum endanum sum sum sum kanska kann koma í spæl eg viðurkenni at eg kenni at hetta er fløkt men eg bleiv bara eitt sindur kedd av at hoyra henda negativa tónan serliga frá onkrum í fólkaflokkinum um at alt er nakað lort her tað er tað ikki eitt tað fantastiskt land og tað er fantastiskt at betala skatt í føroyum og hvussu alt tað sum vit settu í verk nú og sum vit hava sett í verk higartil og spurningurin er í endur við tí spurningurin er skulu vit hava ein prosentpart líka sum tað er við arbeiðsloysis prosentinum til at tillaga hesar skipanir so teir kunnu fara upp tá ið tað er neyðugt at fólk fara uttanlandsarbeiða og teir kunnu fara niður tá vit hava størri tørv á teimum her er tað ein gongd leið at arbeiða við onkrum í framtíðini tað veit eg ikki og eg seti eisini eg vil eisini enda við tí at at hetta her eru skipanir sum sum vit hava tilliga nú í staðin fyri at avtaka tí vit viðurkenna at tað skal vera møguligt at hava eitt val hvar tú vilt arbeiða hóast vit gera hesar tillagingarnar so tað var tað

eg hevði upp á orðið og eg hevði upp á hjartað takk fyri harfarnavn

hevur tú sum væl hann er eisini takk fyri ein formaður ja men eg taki ímóti øllum hugskotum frá jørgen niclasen um hvussu hann vil fáa ein skattalætta í framtíðini vónandi kunnu vit gera tað saman og og gera hasar harði broytingarnar frá tvey túsund og seksogtjúgu men eg spyrji eisini meg sjálvan um tað er akkurát krónur og oyrir sum gera fólk broyta atburð ella um tað eisini er neilig umrøða av okkara samfelagi sum fara at gera tað at fólk fara at handla upp á tað sum mann upp á onkran máta spáar her neiliga eg haldi at mann eisini sum politisk skipan eigur at eggja til at byggja okkara land eisini hóast tú kanska fært ein sindur minni frádrátt í tínum skatti men tað er heldur ikki upp til okkum at oyðileggja vinnuvegin hjá fólki men tað meta vit ikki at vit gera vit meta tær framvegis at hava eitt val aftan á at hesar skipanirnar eru koyrdar ígjøgnum men tað er júst tað sum vit eisini eru sett í verðina til at fylgja við tær framyvir og eisini vónandis ið er broytt í politiska landslagnum at gera enn betri skipanir fram framtíðini

takk fyri takk fyri so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið og tað merkir at vit fara at atkvøða í løgtingsmálið áttaogtretivu sjeyogtretivu og áttaogtretivu vit fara at atkvøða í løgtingsmálið sjeyogtretivu fyrst takk fyri so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið og tað merkir at vit fara at atkvøða í løgtingsmálið sjeyogtretivu vit fara at atkvøða um broytingaruppskot frá meirilutanum fyrst so eru vit liðug at atkvøða tað eru sjeyogtjúgu atkvøður fyri uppskotum tær eingin er móti og eingin er blonk og tað merkir at broytingaruppskotið frá meirilutanum samtykt og vit fara nú at atkvøða nú er honum soleiðis broytt kunnu vit fáa frið ting saman meðan vit atkvøða nú er tað fimmogtjúgu sum hava greitt atkvøðu fjúrtanir fyri ella móti og eingin er blonk og tað merkir at løgtingsmálið sjeyogtretivu tjúgu trýogtjúgu er samtykt og fer víðari til eina triðvíki vit koma so til løgtingsmál áttaogtretivu sum er uppskot løgslum broytingum løgslum endurgjald til kommunurvegnar frádrátt og serskipanir og tað er eisini eitt broytingaruppskot til hetta málið tað broytingaruppskotið er somuleiðis frá meirilutanum fíggjarnevndini eyðbjarnar samuelsen bjarnar hammer eiri hjá jákupstovu og honum jensen og vit fara at atkvøða um broytingaruppskotið fyrst fær tíð so vóru sjeyogtjúgu atkvøður og seksogtjúgu eru fyri broytingaruppskotinum ein er móti og ein er ney eingin er blong og tað merkir at broytingaruppskotið er samtykt og tann eina atkvøðan sum var ímóti hevur broytt meining so nú eru sjeyogtjúgu atkvøður fyri eingin móti og eingin er blong tað merkir at broytingaruppskot frá meirilutanum fíggjarnevndini samtykt og vit fara at atkvøða um málið soleiðis broytt her er ein sum manglar at tekna til og atkvøða sær út til so vóru vit lið av atkvøða tað eru fimtan atkvøður fyri tær tólv atkvøður móti og eingin atkvøða er long og tað merkir at løgtingsmál níggjuogtretivu sum er uppskot løgslógum broyting sterligt avgjald á brenniollju parentesi skattaumskipan fyri tjúguogfýraogtjúguogtjúguogfimmogtjúgu og hækking av brenniollju gjaldunum hvør byr um orðið eyðkunn saman fenn forkvinna ið fíggjarnevndini fara orðið

vit eru lagað at kvøða tað eru átjan atkvøður fyri til fimtan ímóti og tað er eingin blong og tað merkir at løgtingsmál áttaogtretivu er endaliga samtykt og avgreidd frá løgtinginum síðani koma vit til punkt átta á dagsins skrá sum er triðja viðgerð av løgtingsmáli áttaogtretivu uppskot sum er løgtingsmál níggjuogtretivu uppskot til løgsløg um broyting løgsløg um serligt avgjalda brenniorðið og her stendur eisini parientes skattaumskipan tjúgu fýra tjúgu fimmogtjúgu hækking av brenniorðið og olju í gjaldinum og tað er soleiðis eg skal boða frá at í hesum uppskotinum eru til hetta málið eru tvey broytingaruppskot tað eru tvey broytingaruppskot men broytingaruppskotini eru eins eyðkund samansvar forkvinna í fíggjarnevndum eg fyrst at fáa orðið