LM-027/2023

framsøgufólkini verða fyri javnaðarflokkin johannes joensen fyri sambandsflokkin magnus rasmussen fyri tjóðveldið erling eitursgaard fyri framsøk sólvið nolsøe fyri fólkaflokkin beinur johannesen og fyri miðflokkin stefan kleim poulsen

frøðan verður johannes joensen ger so væl takk fyri frá fólkum ja her er eitt uppskoti til løgtslóg um broyting av løgtslóg um yrkisútbúgvingar broyting og áseting um lønarendurgjald til lærublasið og so vil eg beinanvirði siga at yvirorðna vil eg siga at tann máti mann roynir at gera sparingar uppá á fíggjarlógini er ikki eitt mínarmentir ikki tann skilabesta mátuna hjá tingini uppá men tað er mann sum væl klippur alla møguliga staðnini og tað kundi eg gjørt skilabetrið haldi eg ná men hetta er so eitt eitt uppskot til til at broyta hesa lógina um lærursáttmálar til yrkisútbúgvingar hvussu er lønarendurgjaldið til lærublasið og her stendur í orsøkinum til loypsskotið stendur at lógaruppskotið er ein broyting av endurgjaldinum sum landskassin endurin teir lærublasiðunum fyri lønina og tað hevur gold sum tað hevur goldið lærningið meðan hann hevur tikið tað læruna hoyran til skúlagongdina í staðin fyri at lønarendingjandi alt er tað sama so verður tað við hesum lógaruppskotinum konjunktur tengt í verðandi lóggávu tvær lærublasið fimmoghálvfjerðs prosent endurgoldið av minsturlønini sambært sáttmálar millum avvarandi yrkisfelag lógaruppskotið leggur upp til at lærublasið fær trýss prosent endurgoldið tá miðalarbeiðsloysið seinastu seks mánaðirnar innan lærursáttmá hevur verið trý komma fimm prosent ella nágri og hálvfems prosent og miðalarbeiðsloysið seinastu seks mánaðirnar innan lærursáttmálað verður undirskrivaður hevur verið oman fyri trý komma fimm prosent endurgjaldið verður ásett fyri hvønn einstakaðan lærursáttmála tá ið lærursáttmálað verður undirskrivaður og verður síðan støðugt alt ella støðugt alt sáttmálaskreiðir endamálið at gera tað lættari hjá læruplássum at taka lærningar tá tíðirnar er ringar og arbeiðsloysið er tikið fyri at lærutilgongdin minkar í mun til hóskandi tilgongd á lærlingum øvut í góðum tíðum tá arbeiðsloysið er lágt og læruplássini hava nógv at gera og taka fleiri lærningar kann lønar eldsældur verða lækri fyri landskassan merkir lógaruppskotið at útreiðslurnar í verandi løtu verða lækri tí arbeiðsloysið er niðan fyri trý komma fimm prosent men gerast tíðirnar verri og arbeiðsloysið fer upp um trý komma fimm prosent økjast út útreiðslurnar aftur lógaruppskotið tekur útgangst trýparta avtaluni frá tvey túsund og nítjan millum føroyar landsstýri og partan á arbeiðsmarknaðinum har eitt av átøkunum er at gera lønar endurgjald konjunktur tengt arbeitt verður við hesum átøkum og fyri at røkka flest øllum átøkum í trýparta avtaluni hevur landsstýrið sett sær fyri í samgonguskjalinum at raðfesta yrkisútbúgvingarnar frammarlaga millum hann við átøkum í trýparta avtaluni eitt av átøkunum er at leggja ovskot um heimildarlóg fyri løgtingi sum heimilar landsstýrismanninum tá arbeiðsloysið er triðja at uppraðfesta landsveghaldið landsveghaldið og umvæling av landsins bygningum endamálið er at viðvirka til at virksemiðstøðið í byggivinnuni og lærningartalið verður hildur uppi tá arbeiðsloysið hæggar og vandið fyri at lágkonjunktur er ávegis so nú hevur mann lagt konjunkturin inn í hesa skipanina soleiðis at tá ið arbeiðsloysið er so leggur mann upp til at mann endurrindar yvir hálvfems prosent til hálvfems prosent aftur til arbeiðsgevarin og tá arbeiðsloysið er lítið so rindar arbeiðsgevarin meira og so flytur mann tá frá fimmoghálvfjerðs prosent og niður á trýss prosent hetta ber í sær at ein kostnaður fyri ein lærling er fimmogtrýss skránur sum tú sendir í her og tá so arbeiðsloysið fyri pumm trý komma fimm prosent so verður kostnaðurin dupult stór tá ið so hálvtrýss prosent at leggur verður lagt afturat soleiðis at ostnaðurin verður eyka fyri landið hálvtrýss skránur so tað varð era millum hesari fimmogtjúgu túsund í lækking har arbeiðsgevarin átik sær tað og so tekur landið yvir aftur tá ið arbeiðsloysið er høgt og tá fer landið at rinda hálvtrýss skránur eyka broytingin er sostatt frá trýss prosentum nei frá fimmoghálvfjerðs prosentum niður á trýss prosent tá arbeiðsloysið er lágt eg veit ikki hvá meiri eg skal siga til at hetta er ein aftur ein sparing í dag tá arbeiðsloysið er lágt tí tað verður víst á í eini talvu í uppskotinum at arbeiðsloysið frá februar til juli hevur miðal verið null komma sjey prosent so tað er langt upp til tey trý komma fimm prosentini í arbeiðsloysi og av tí sama so kemur landið at rinda hesa fimmogtjúgu skránur minni fyri hvønn lærling men eyðalmálvalan má væl altíð vera sum eitt stendur í uppskotinum at fáast nógvar lærlingar út á arbeiðsplássi sum møguligt tí yrkisúrbingar og yrkisleiðin ella tað sum eitur yrkisúrbingar er sera týðandi fyri okkara samfelag vit vita tað at skúlin generelt er óbókligur og at mann hevur kanska niðuravfestað yrkisliga og tí er tað gott at mann fer at leggja størri dent á men mann kundi hugsað sær at at mann heldur enn at gera tað soleiðis at mann rindar endurindar minni at mann mugu endurinna meir men sjálvum tað gevur meining at tá ið arbeiðsgevarin hevur brúk fyri arbeiðsumegi og brúk fyri lærlingum sum í dag so er tað nokk so nærligtjandi at arbeiðsgevarin vilja rindast yndir fyri tað og tað vísir ikki at vera tað vísir at vera nógv arbeiðspláss í dag sum taka lærlingar inn tíbetur og tað má mann altíð tryggja sær at so nógvir lærlingar til yrkisømingarnar eru yvirhøvur í føroyum hetta eru hetta er faktiskt ein álvars mál tí at vit skulu byggja útbyggja okkara land sum hava brúk fyri elektrikarinum og timburmonnum og maskinismeginum og øðrum og tað má allatíð vera soleiðis at vit hava nokk av pláss og tí má mann eggja arbeiðsgevarin til at taka lærlingar inn og tað vísir at ganga væl í løtuni og tá mann hevur verið í hesum trýparta samráðingunum við við feløgini so hevur tað altíð víst seg at mann royna at finna út av tí men eg veit ikki at hetta er eldsjúk til hoyringar so vónandi fáa tær vit í nevndini hvussu hetta sær út og hvat feløgini siga tað er soleiðis so sum ávirkar tað arbeiðsgevararnar tá ið arbeiðsloysi lágt vit fara at taka tað upp í nevndini og fáa at vita hvat ið hoyringspartarnir siga og koma so upp til eina niðurstøðu og vónandi verður tað ein postursilgong

ok

takk fyri

jóansin gjørt væl takk fyri til fólkuna ja tað kann hugsast at amboðar arbeiðspláss eru ymisk og ymiskir stødd eg veit ikki at fimmogtúsund ávirka eitt lítið arbeiðspláss sum mugu til eitt stórt arbeiðspláss men í øllum førum mann ikki hatta soleiðis at at arbeiðspláss fær aftur at seg taka læringar inn tað mugu tryggja okkum at ikki er so tað fáa tær at vita meir um í nevndini hvat lærurplássin siga og hvat yrkisfeløgini siga

gott at síggja takk fyri tær ja takk næstra røða er magnus rasmussen

ger so væl takk fyri frí fólkina ja so handlar tað um hetta við lærlingum og lønar endurgjald til tær fyritøkur sum hava lærlingar og hetta er ein fylgibroyting til fíggjarlógina og so sum støðan er í dag so er tað soleiðis at vit segna eina fyritøku og ein lærlingur fyri skúla so fekk eg endurgoldið fimmoghálvfjerðs prosent av tí sum eg annars skuldi betala sínum í løn lærlinginum og hetta hevur verið í nøkur ár hendan skipanin og tað sum henda broytingin leggur upp til tað er tað at hvussu arbeiðsloysið er lægri enn vit vist altso trý komma fimm prosent ja men so sigur mann at endurgjaldið er trýss prosent og hvussu arbeiðsloysið verður hægri enn trý komma fimm so koyrir mann tá upp á hálvfems prosent tað vil siga beint nú tá ið einki arbeiðsloysið er ikki verður ára vís eg haldi vit kunnu fara aftur til tvey túsund og fimtan øll hesi árini hevur tað verið niðanfyri og tá hava fyritøkurnar sum eru lærlingar fingið fimmoghálvfjerðs prosent endurgoldið so vit mugu bara síggja teg at tað verður trýss prosent framyvir og vit vóna sjálvandi at arbeiðsloysið ongantíð verður punkt trý komma fimm tað vita vit ikki men eg rokni at veruleikin beint nú og næsta ár og kanska tvey vit vita at vit mangla arbeiðskraft so kemur hetta at betíða tað at tey sum hava lærlingar tær fyritøkur skulu betala eitt sindur meira so er tað tær hvønn rakar hetta so so kann mann hugsa fyritøkur og tað er næstan altíð soleiðis at mann kann ikki siga at alt stórt er gott men ofta eru tær stóru fyritøkurnar hvussu í føroyum sterkar og eisini fíggjarliga sterkar og tær hava klárað so væl at tær hava betri møguleika til at klára sovorðið men eg síggi fyri mær tær fámentu fyritøkurnar tann lítla byggifyritøkan á viðareiði sum hevur ein lærling ella hvat tað skal vera og hon kann eisini tað kann eisini vera eitt lítil fyritøk runavík sum hevur veikt grundarlag at tað er tá ið tað veruliga kemur at merkjast hjá teimum smáu feløgunum og bara tí ikki verður so ein tær sum eytir sær tí sær nevndi at innseta mangi til at taka lærlingar minkar av og sína er tá blívda heilt galið tí vit skríggja eftir at fáa fleiri lærlingar vit mangla handverkari tað er ikki bara vit danir søgdu fyri nøkrum ár síðani at akkurát sum at øll øll máttu fáa sína miðnámsútbúgving ella mann mátti fara víðari men so broytti mann faktiskt at sørslokan og segði at vistir tú ikki hevur hend sína rætt skúvoyar uppá fær soleiðis tað vil siga far og fá tær eina handverkari útbúgving og vissu eitt sovorðið kann gera tað eitt sárskot fyri bógvin og tað verða nokk tær smáu tær veiku fyritøkurnar sum mann merkir tær aðrasta hetta hevur ikki verið til hoyring men allíkavæl stendur í lógaruppskotinum at mann hevur havt ein fund við yrkisútbúgvingarráðið fyri nøkrum døgum síðani og eftirfylgjandi er komið viðmerkingur frá handverksmeistarafelagnum og tað mann sigur tað ikki við mýkindum sum sum handverksmeistarafelagið skrivar tað stendur í uppskotinum at føroya handverkmeistarafelag viðmerkir at tað als ikki er nøktandi at slíkt lógaruppskot ikki verða send til í hoyring og sovíða og at tað er villleiðandi tað er eitt øgiliga kraftut orð at umtala lógaruppskot sum eitt átak í trýpartas avtalu tí at í hesum uppskotinum verður tað nevnt sum at mann hevði trýpartasamráðingar og tað hevði mann og so hevur hetta verið ein liður í tí tá ið handverksmeistarafelag sigur tað er tað sum eg lesi tað við fara sjálvandi at djúpt nýa tær málið og fáa inn til hoyringar tað er tað at hetta kanska hevur verið ein partur men har eru partar eisini og so tekur mann tann partin burturúr sum ger tað at landskassin fær nakrar krónur meðan mann ikki kemur til tað sum kanska skuldi fara hin vegin men tá sigur barnumundirvísingarmálaráðið at mann arbeiðir við eisini øðrum partum í hesum her við trýpartasamráðingunum og at tað stendur í samgongd í skjalinum so vit fara sjálvandi at fáa partar inn til hoyringar í snýrmálinum men tað er nú harmiligt at mann kann siga at at so at tað skal skapa órógv og kanska gera tað at vit fáa færri lærlingar og serliga smáar fyritøkur ikki koma at hava tað so gott og tað sum mann fær burtur úr úrsuni er reitt bíggjarliga hugsi eg tað er ein millión og mann hevur kanska brúk fyri sjey milliardum í skotini vit hava havt í dag tað eru øgiliga smáar upphæddir men men tað er akkurát sum tað fer øgiliga langt út altso í áðni var tað eitt mál sum hevði við kommunur at gera og ikki so stórar upphæddir men men allíkavæl so skapar tað ein øgiligan ófri og frustratión fyri eina lítla upphædd og hin vegin so veit eg gott at fleiri smáar upphæddir tær munnu eisini men eg haldi ikki akkurát at tað hevur tann sína endamálið við at

ger vendamann takk fyri

hvat sær trotsøgn gjørt væl fyri fólkínum ja so í veruleikanum er tað soleiðis at vit ikki arbeiðsloysir verður hægri enn trý komma fimm so verður hendan skipanin betur sum tað liggur tí tá fær mann hálvfems prosent av endurgoldi meðan í veruleikanum beint nú og næsta ár og vit vóna sjálvandi at arbeiðsloysið ikki fer bundur trý komma fimm vist at framhaldandi verður lágt so betýðir tað tað at arbeiðsgevarar fáa minni endurgoldi tað vil siga at tað verður dýrari at hava lærlingar og so er tað bara tað at tað má ikki vera so at innseta mangið fyri at taka lærlingar minkar ella ger tað at mann ikki tekur lærlingar av hesum og mann kann differentiera tað tá tú skjórt tað gjøgnumskoðan men tað vænti eg verið trupult at so men læt okkum nú síggja vit

gevust eina góða viðgerð í mentanarnevndini

Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn

takk fyri magnus haspussen ger so væl ja takk fyri fólkurnar ja nú nú hava vit viðgjørt fleiri uppskot og millum annað tær uppskotið sum hevði tú sært mann nakað niclas av nevndi tað rakti jú eisini fyritøkurin vit arbeiddu jú við akkurát tí málinum í seinastu samgongu við tosaðum tveir tey eru tveir dagar við tosaðum fýra men eg má siga tað fekk ikki beinaganga tað tað tak mongantíð út úr aftur nevnd kanska tað var ósemja í samgonguni men eg haldi eisini tá flokkan sum situr samgongu í dag tað er ikki ov nógv sagt at teir vóru harðlig ímóti tí og nú sigur mann ikki fýra dagar men men sjey dagar so so tað eru tað eru ymisk ting sum kanska spæla saman so tað er men sum sagt málið fær nakað gjørtliga við

ger og vit fara at kanna til tættur í sumandi takk fyri takk fyri næstu røður bein jo hannesen

ger so væl takk fyri tú fyri forspýnaða ja hetta er so ein broyting í løgslóði um yrkisútbúgvingar og nettu upp at yrkisútbúgvingar er ein stórur partur av útbúgvingarverkinum í føroyum og sum eisini hevur sera stóran týdning tí at hetta er nakað útbúgvingar sum vit eisini tey seinnu árini hava havt størri og størri tørva tað at vit hava fleiri sum læra seg til tað handiliga yrkið bæði innan handverksvinnað men eisini ein tænastuvvinnað har mann havt tørva at tær fleiri fleiri læra til tað og tísl er tað í tá týdningar er ikki av tí skipanin er at mann raðfestir eftir røðgerð og tað er sjálvandi at nógvur nøki mann kann raðfesta í undanfarna samgongur so samtykt mann eini frádrátt sum skuldi fyrst fremst gera tað liviligar fyri læringar at fara undir læri og eisini eggja fleiri at velja hetta er yrkið er um tey høvdu sjálvandi hug til tað og síðan tá so hava vit sæð eisini at talið av læringum er vaksið betíðiligt og so er spurning um tað er bara tíð tað er tað kanska ikki men eg vóna at tað hevur tað kanska kunna hjálpt tann rætta vegin hetta er uppskotið her tað er so handlar um tá lønar endur gjaldist sum arbeiðsgevar fáa tá ið leiðingar eru í taka teirra skúlarskeið og tað er so sær við verandi lóggávu so fáa arbeiðsgevararnar fimmoghálvfjerðs prosent endgoldið ið hesin er so so er tað so sær at vit nýggja eru arbeiðsloysir undir tríkant fimm prosent so er tað trýss prosent mann fær endgoldið hevði er tað hægri so er tað fems prosent og tað er sjálvandi innan lærishálpin verður undirskrivað so er tað teir seks mánaðirnir har beint sum mann tekur roknað út frá so kann mann hyggja eftir nær tað seinastu verður seks mánaðirnar har tað er verið yvir tríkant fimm prosent og præði eg fari á hægstovuna at hyggja og tað var so aftur í aftur í tessund og fjúrtan at tað er seinast kanska fyri onkranir inni so er tað ikki so øgiliga langsráðni men ein sum gekk fyrstari studenta og ikki gongaði væl rætt so er tað nokk so langsráðni kann mann siga sum mann kann koppa glaðast yvir at arbeiðsloysið verður undir hetta her tað síðst mong árini men spurningurin í hesum eru uppskotinum sum eisini undarfrøðarar har við ni á tað er tað hvat ið hetta her fer at gera serliga fyri hetta er ikki her beint sum sum hevur øgiliga tørv á at vit hava fleiri útbúgum fólk til at hetta er ikki her beint kanska serliga tær yrkisútbúgumarnar og sum framvegis tí at tað at tað fer sum støðan er nú at kosta meir kanska tað kann fara at ávirka hjá kanska smær vinnurekandi ella teimum sum ikki hava kanska heilt nógvar læringar at er tað síðsta strammari í so er tað kanska tann fyrsti postman eg higgri eftir og tískil er tað øgiliga óheppið um hetta her er ein nú er tað so ein sparing fyri eina millión beint nú kann mann siga fyri landskassa men er tað er sera óheppið um hetta her fer at gera tað at arbeiðsgevarar ella lærumeistarar fara at aftra seg við at taka fleiri læringar inn og nú er tað so er at hava uppskot ikki fyri til almenna hoyring og tað er kanska eisini óheppið fyri at vita hvat ið tey sum verða av hesum økinum eru bæði tey sum mann kann siga tey sum taka læringar inn og annars eisini onnur sum hava áður í hesum málum hevur kanska fólk til onnur ikki kundu gera varst við hvat tey halda um júst hetta her tað er øgiliga óheppið og tað sum mann tosar um her beint hví mann ger hetta her so er tað tað at mann sigur tað um partur av einum trýpartarsemi millum landsstýri og partur av arbeiðsmarknaðinum men eg haldi tað sum forstaðarfelag eisini vísir á við hesum uppskot her beint er øgiliga sigandi tað at mann tekur bara ein part úr tí trýpartarsemi og setar einum í gildi og tað er eisini tann parturin sum ger tað at landið spær nakað pengar ella nakað krónur eg veit ikki um eg haldi ikki at tað er líka sum at virða tað trýpartarsemi mann kann kanska spyrja seg sjálvan um tá mann ger semju so er tað ofta at mann kanska gevur eitt sindur og at saman fær mann nakað og vit kunnu spyrja okkurt so høvdu vit gjørt eina semju millum tríggir partar og og so tá ið umfatað er nógv ting so tá tað einaferð kom til tað at mann skal seta semju í verk so verður bara ein partur tikin burturúr sum gagnar bara ein part eg vænti ikki at vit høvdu verið við partur av einum semju at vit høvdu verið glað fyri tað og talið helt seg at tí føroyar hondvarpnársstaðarfelagar er í hesum eru tann viðmerkingum tey hava her beint og um neytt og betri er hvat fær tað eina lítla sparingin kann mann siga í tí stóra bílatinum hvat fer tað at aftur fáa arbeiðsgevarvónir á afturhaldsviðja taka læringar inn so so er tað eitt stórt afturstig fyri eitt her øki her kann mann siga og tí ikki vilja heita bæði landsformannin og eisini tá ið mentanin fer at viðgera tað her at at nú hevur tað ikki verið til at almenna hoyring at hoyra allar partarnir og eisini vita hví er at mann hvat fyri avloyingar hetta eg kann hava tí at fara tá avloyingina at atløgumusta verða færri lærningartiknurin beint nú og at arbeiðsgevarar ikki síggja tað sum tað er fyrimunst at hava fleiri læringar at mann so sker niður uppá tað so er tað als ikki verið so er einki vunnið burtur frá hvussu niður og so er eisini kanska spurningurin um henda sparingin yvirhøvur loysnir uppá nakað spesimál so tað er aldrin hvørt á tað at tað er nakað sum mentanarnevndin skal veruliga grundið at viðgera tað í um viðgera eftir mann

ja takk fyri frá fólkum ja takk næstrar røður ærling eitur skoyrd tað er ein fyrimunur um tykkvøl skal eg klára tá tú skalt hava orðið

ger so væl takk fyri teg ja til viðgerðar eru broytingar í áseting um lønarendurgjald til leripláss og hetta málið snýr seg um um endurgjaldið sum landskassin endurrindar leriplássum fyri fyri lønina sum verður goldin einum lærlingi meðan hann er meðan hann tekur tað til læruna hoyrandi skúlagongdina og í verandi lóggávu fer leriplássið fimmoghálvfjerðs prosent endurgoldið av minstu lønini sambært sáttmála millum avvarðandi yrkisfeløg í staðin fyri at lønarendurgjaldið altíð er tað sama sum tað hevur verið so verður tað við hesum uppskotinum konjunkturjavnað so hetta her uppskotið sjálvt um tað kanska er ein sparing her og nú so eri so haldi eg endamálið við hesum uppskotinum er eitt sindur meiri viðkennist enn tað sum eg vilgjørdi beint í áðni lógaruppskotið leggur upp til at leriplássið fer trýss prosent endurgoldið við seg miðalarbeiðsloysi seinastu seks mánaðirnir áðrenn lærursáttmálin verður undirskrivaður hevur verið trý komma fimm prosent ella leðri hevur miðalarbeiðsloysið hin vegin verið omanfyri trý komma fimm prosent so verða fimmoghálvfjerðs so verða hálvfems prosent endurgoldum endamálið er at gera tað lættari hjá leriplássum at taka fylingar í ringum tíðum so mann kann stuðla upp undir at fáa fólk í arbeiði og í leri og øvut at landið hevur eitt sindur færri útreiðslur í góðum tíðum tá ið leriplássini kanska hava lættari við at taka lærlingar av sær sjálvum við hesari broytingini verður sparingin fyri landið í tvey túsund og fýraogtjúgu sum sum tað stendur beint nú við einum arbeiðsloysi sum er undir eitt prosent mett at vera eina millión og vistir so tíðirnar verða verri og arbeiðsloysið fer upp um tey trý komma fimm prosentini so kann mann sjálvandi rokna við at útreiðslurnar hjá landinum økjast aftur fyri ein sáttmála sum verður gjørd í fyrsta januar í fýraogtjúgu ella seinni við verandi arbeiðsloysi verður lønarendurgjaldið fimmogtjúgu túsund krónur minni fyri samlaði mína til lærugplássir øh eg fái ikki gjørt meg klókan uppá um tað er um tað er ein sjálvstoppari ella ikki men men og okur havi eg ikki havt her onga hava ongar hoyringar verið so tað noyðar søkur at taka í mentanarhendini og og hinvegin við sær arbeiðsloysið fer upp um hetta markið upp á trý komma fimm so hekkar lønarendurgjaldið hálvtrýss túsund krónur og tað viðtøkur so í øllum førum at tað er so betri enn enn verandi støða so at okur gera støðuna eitt sindur verri beint nú men okur gera hana so eitt sindur betri vist at fer at ganga hinvegin so tað er eitt sindur okur taka eitt sindur inn og gera eitt sindur út miðal verður kanska nakað tað sama hetta lógaruppskotið hevur so ikki verið til hoyringar sum sagt hetta er partur av fíggjarlógaruppskotinum og tí hevur tað ikki verið tíð til tað men uppskotið fer nú í kannanevndina og har fær okur at hava hoyringar og annars at viðgera málið til fulnar

og lýsa tað takk fyri ja takk fyri næstra røða er sólvið nólsoy

ger so væl takk fyri trúð forkvinna ja enn eitt uppskot sum tíverri ikki er hevur verið til hoyringar broyting av ásúktum lønareyðugt hjá til lærublasið hugskotið í uppskotinum haldi eg vera eitt skilagott eitt tann trýparta semjan sum tá bleiv gjørd fyri nøkur árum síðani haldi eg skuldi verið fylgd frá byrjan av og allan vegin gjøgnum tí at tað at allir partarnir komu saman og blivu samdir um nógv viðurskiftir og har ið øll undirskrivaðu at hetta var nakað tey kundu standa inn fyri allir partar varð hevði eitt øgiliga stórt virði haldi eg sum tíverri er farið altso mann hevur mist møguleikan mann slept møguleikan tá mann hevur mist síðan tað eru hvat fýra ár síðan at tann semjan varð gjørd tað var heimligt tí kann eg sum so fegnast um at mann at síggja til at landsstýrismaðurin hevur tikið tað uppaftur tann táttin tað trýpartasemjuna sum hann gjørdi tá og eg síggi eisini at hoyringarsvarið hjá men eg síggi hoyringarsvarið frá sum er komið inn frá arbeiðsgevarunum meðan tað var har ið teir vísa á at tað hetta er hetta er bara ein partur av eini nógv størri heild og tað skilji eg væl sum so tann kritikkin og at teir vísa á at at hetta er mann ið tikið eitt uppskot úr eini stórari rúgvu tí at mann hevur galið kritikur tí mann hevur búðfríðingar bangum og tað hevur so tann kritik mann kann skilja at uppskot sum er forleingi í fíggjarlógini haldi tað í við at landsstýrismaðurin hevur verið og tosað við partarnar um hesa trýpartasemjuna gevur mær øllum eina vón um at hann er sinnur at arbeiða víðari og at hetta er bara tað fyrsta í einum fyrsta í í einum einum størri arbeiði at fáa trýpartasemjuna upp at koyra aftur tí eg haldi hon hevur stórt virði og við við øllum um um hon verður fylgd haldi eg at hon hevur eina stórt virði tí at tað er soleiðis við hann við semjuna at ein støk mál burtur úr rúgvuni tænar bara einum endamáli men rúgvan sjálv tænir øllum endamálunum so tað vil eg øllum heita á landsstýrismaðurin um at gera um at taka farið gjøgnum ta semjuna sum hann gjørdi tá og lata hetta vera ein fyrsta lið í tí og geva øllum pørtum eina trygd um tað men sum sagt sum formaðurin í vatnarevndum so fari eg at øllum hann tryggja at tað er teir partar sum ikki eru hoyrdur í hesum er heintil hinumálurin verður hoyrdur ha vit taka allar partar inn elevantar partar og hoyra teir og vita hvussu tað ávirkar tí tað er eisini sum sum rætt er spurningartekin ivamál verður reist um hvørja ávirkan hevur hetta á vinnufyritøkur sær teir smærru sum kundu hugsa sær at tikið lærleikar inn ella sum havlærlingar hvat merkir hetta tá manglar sjálvandi eina útgreining ella ein eina eina ein mann setir orð á tað mann fær orð og fær tað at vita frá fólki sum fáast fáast arbeiði innan løkið so tað fari eg øllum hvørjum sum formaður mentan á nevndini

og tryggja at mann ger takk fyri fólkum ja takk fyri og síðan er tað stuttan klan poulsen sum fær orðið

ger so væl takk fyri frí fólkina tað er upp til tulking um hetta skal bólkast undir at vera eitt av sparingartiltøkunum ella ikki ella vurdering tað er ein vurderingssag tí at hetta er jú tankt at búskaparligu gongdini altso hvussu høgt arbeiðsloysi er og tá ið arbeiðsloysið er logd javna so áleggur mann arbeiðsgevarin at rinda ein størri part ella ein minni partur afturborn úr landskapssavn til arbeiðsgevarin í sambandi lærlingar og tá tað kemur til arbeiðsloysi so kunnu vit øll fær ein staðfesta at tað verður undir trý komma fimm prosent í nógv ár og í dag mangla vit eisini arbeiðsorki og í ein rættiliga stórin part av vesturheiminum mangla mann arbeiðsork tað er kanska í suðureuropa at arbeiðsloysið kemur upp á tey fimm tíggju prosentini men annars er tað øgiliga logd í føroyum og í fleiri av okkara grannalondum so tað er ikki nakað tekin um at arbeiðsloysið fer upp um tey trý komma fimm prosentini við bræði men tað vita vit ikki eg próvið at finna ein grav fram hjá hægstovuni fyri arbeiðsloysið og tann gravurin gongur aftur til juli fimmoghálvfems og vit mugu próva at telja upp ja men so hava á leið fimmtan sekstan seytjan av teimum kanska sekstan seytjan av teimum tretivu árunum verið við lágum arbeiðsloysi og og og hetta síðsta tíðarskeiðið altso tað hava verið altso vit skulu heilt aftur til januar og juli í fimtan fyri at arbeiðsloysið var oman fyri trý komma fimm prosent at siga seinastu níggju árini hevur tað ligið undir trý komma fimm prosent og nær tann gongdin vendir tað tað vita vit ikki men í ljósinum av øllum hesum eru sparitiltøkunum so kann mann siga at ja landið kemur í øllum hvørjum at spara nakrar krónur her og nú fyri teir næstu sáttmálarnir sum verða gjørdir við læringar tað sum eg haldi eitt sindur løgi við hesum uppskotinum tá tað kemur til ummæl skjøl so er tað sum í øllum hinum uppskotinum øll sparitiltøkunum so at tað ikki verður til hoyringar men allíkavæl eru nakrar viðmerkingar her frá føroya handverkamerkafelag í tekstinum men vit síggja ikki ummæl skjalið men teir vísa so á at at grundgevingarnir eru at hetta er eitt átak í partar trý part av avtaluni tí tað ber til at bara koma við ein part av av tí semjuni sum er gjørd tá og tí hava vit sína áhuga at tað er gott at tað er alment eg kennist ikki hini átøkini men hvørji tey eru og og hvat hendan avtalan inniber tí hondverkamerkafelagið heldur ikki at avtalan verður hendan at mann bara leggur hetta fram og og velur at bíða við hinum soleiðis tulki eg tað í øllum vørum og og og so tá tað kemur til beinleiðis avleiðingar altíð fíggjarlig avleiðingar fyri arbeiðsgevarar fyri vinnuna so verður tað ein eyka byrða sum sagt nú vit hava havt lágt arbeiðsloysi í nýggjár duga ikki at meta um um færri læringarsáttmálar vóru gjørdir her stendur at lønarendurgjaldin lækkar umleið fimmogtjúgu túsund krónur fyri samlað og lærar tína um læringurin onga skúlagongd hevur áðrenn hann fer lærarar og um hesar fimmogtjúgu túsund krónur verða avgerandi ella ikki tað tað er ringt at meta um men hetta er øllur ein eyka byrða sum verður lagd á arbeiðsgevarar sum havan læringar og og tað verður lagd oman á tí byrðina sum er lagd eisini kemur at leggja á við við at mann økir talið av sjúkrafráðverudøgum frá tveir til sjey dagar sum arbeiðsgevarin eisini skal roynda fyri og og samalagt kann tað blíva nógv fyri fyri sum arbeiðsgevarin so men sum sagt hetta kann kann skjótt ella tað kann eg skal ikki forsváa um nær tað verður men at tað kann koppa hin vegin at vit so hava høgt arbeiðsloysur í eitt longri tíðarskeið og tá verður tað tann fyrimun fyri fyri vinnuna men men tað sær ikki út til at tað verður her og nú øh um so tað er tað at eg má siga um ná

uppskotið fyri fólkuna

og aftan tað

stefan klampólsen ger so væl nei tað tað kann eg strika undir uppá um nú eta bara mítt næsta valskeið og á alt síðsta valskeið førdi mann ein annan politikk í avnstøðu er uppskot lagd fram ferð eftir ferð sum skuldi serliga lætta um hjá smáum arbeiðsgevarum til valið tosaði mann um ein progressivan skatt til fyritøkur har smáar fyritøkur skulu gjalda minni og stórar betala meir men tey uppskotini sum eru lagd fram her til heystard er sker øll yvir ein kamp mann skal betala ikki bara tveir dagar nú men uttil sjey dagar fyri sjúkrafráðveru og við hesum uppskotinum kemur hann at rinda meir fyri fyri nýggjar sáttmálar sum vóru gjørdar við læurningar øll vóru ein fyribils meðan arbeiðsloysi er lágd so so nei tað vendir eitt sindur øvigt í mun til tað sum hann sagt

tað er tað sum hann gjørur tú

úrslit verður

stefan klampól sum gjørt so væl mann hevur tað fatan at nógv kann broytast nú tá ið øll hesi viðger uppskotini liggja koma í nevnd her í løgtinginum og løgtingið skal taka endaliga støðu til hesum málini men akkurát hetta uppskotið hevur av onkra orsøk hóast alt nakrar viðmerkingar frá føroya handverkameistrarfelag og kundi kanska lisið tað fyri at gjørt eitt sindur greiðari sum siga teir at tað er als ikki nøktandi at slík lógaruppskot ikki verða send í hoyring og at tað er villleiðandi at umtala hevði lógaruppskotið sum eitt átak í trý parta avtaluni tí tað ikki ber til at gera eina semju millum fleiri partar fyri síðani bert at seta í verk tey átøk sum tæna eini sjálvum og fremja sparingar og hetta uppskotið hetta uppskotið tænir nevniliga bara landskassan í løtuni tað kann koma tæn arbeiðsgevarin upp á longri sign men mann speguleraði kanska lýsingur í at hjá um arbeiðsloysi er øgiliga logn nú og kemur kanska vera tað í longur tíð og so set mann bara hetta verk og ikki hini tiltøkini sum mann nokk eisini gjørt eina avtalu

jú eg veit ikki hvar tað er blívaða ja tann knætst tú røða verður elspeth mær sítt skunnudstóttur

ger so væl takk fyri takk fyri frá forkvinna nú skal eg ikki vera moraliskt svoktur men eg kann ikki lata vera við at hugsa aftan á henda langa dagin har mann er kjakast um øll hesi sparitiltøkuni tiltøkini at tað er komið tað sama fram eg haldi í hvørjum eg vil einast í einum uppskoti hetta hevur ikki verið til hoyringar hetta hevur ikki verið til hoyringar og so kemur við onkran undanførslu og so eru tey øll ikki høgt eisini tá tey siga tað tað skuldu tey nokk eisini vera men eg kann ikki lata vera við at hugsa tað ið tey sótu somu fólk sótu í andstøðu hvussu tey leikaðu í altso hvussu tað bleiv leikað í tá mann gjørdi nakrar sparingar og hvussu tað bleiv leikað í vissu uppskotini ikki høvdu verið til hoyringar tað var ikki hissini eg minnist eitt sparitiltak ella mann tálmaði eitt tað var brotað frá fólkum eftir sáttmála og eg veit ikki hvat altso og nú sita seg somu fólkini frá fólkum og einki verður til hoyringar og hetta rakar altso serliga tey sum eru av serligan tørv serliga tey bað tey møguliga bað tey sum ganga í skúla tey sum búgva úti í sambílum og ja jú neyðmitt eisini eg minnist eisini at hvussu ið í kvf leikaði í eisini umhetta her hvussu mann uppførdi seg og tað var samstundis var ein onnur verið sjón frá forkvinna tit komu ikki við nøkrum sparingum og eg minnist serliga tað eina uppskotið at fíggjarnevndin altso einmælt heitti á ein um at tú mást koma við sparingum tí at tú bara hyggja eftir skrafti at fara beint upp eftir úr hetta kostar so nógv og sum við at hvussu víðar og so kemur hann við tí mann mann ger tað so lempiligt sum tú høvur ber til tað var altso eg havi ikki hoyrt sovorðna levandi gang frá løgtinginum frá kvf og øðrum miðlum við og nú sita somu fólk við raði og eg má eldur rømja eg hoyri ikki strænógv til fjølumelarnar og um tað er nokk at tey bara siga veitst tú hvat tað hevur ikki verið til hoyringar og tað er verið øgiliga keddur hetta er bara fyri at líka sum at kanska minna hesa samgonguni eitt sindur á at tað er so ræður virka so ræðiliga undarligt at nakrar mánaðir frammanundan tosar mann heilt eitt annað mál tá tað snýr seg um at gera sparingar og so tá mann sjálvur situr ræði so so er mann vent hundrað og fýrs gradir frá forkvinna øgiliga løgið haldi eg og tí vil eg heita á tykkum at at respektera tá ið tú tá ið mann fer undir at gera sparingar frá forkvinna at respektera tað sum hann sagt áðrenn væl og tað sum hann rópti uppi at siga bókstavliga forstand frá forkvinna mann rópti upp um alt eitt her hvussu forferdiligt tað var at ongar hoyringar høvdu verið og hvussu forferdiligt tað var við hesum sparingum og hvussu ræðuligt tað var at mann rakti akkurát tað skeivu og so víðari so haldi eg tá ið alt kemur til alt tað minsta tað er tað at mann respekterar eitt sindur síni egnu orð og sína egna boðskap og letur hesi uppskotini fara til hoyringar og ansar øgiliga væl eftir tá mann ger hesi uppskotini frá forkvinna at tey ikki alla somlu tína raka tey sum

á mest tørv takk fyri tað er ein viðmerk

øh takk fyri frá fólk

elsa børn mær sett skunnistøkkið so væl ja takk fyri frá forkvølda ja altso eg tanki og hugsi um at her at mann kundi ímynda sær fyri ein journalist at vist tað ikki fangar hvussu stóran mismun mann ger og her í samfelagnum í løtuni at tað ikki kann fanga ein journalist tað skilji eg ikki ordiligt eg hevði hugsað ikki um fylgiligt eisini um sjúkrarøktarfrøðingar eg hugsi um hvussu mann ætlar eftir arbeiðs og hvussu mann ætlar eftir vinnuni hvussu mann arbeiðar altso hvussu nógv tað kemur rakað eisini uttan fyri miðstígarøki og so víðari so víðari tað er bara altso mann kundi næstan veit hvat spælti stillaspælir næstan tí at hetta her er í hvørt fall eg vil siga her hevur pípan frá forkvølda fingið eitt annað ljóð tað mugu vit so staðfesta sum er alt annað uppá hvørjumegin mann situr við borðið

truðfólk takkar næstrar úr teg s

tað er djóni nolsø joensen ger so væl takk fyri tí fyri forkvinnu og eg fari at takka framsøgufólkunum fyri gjøgnumgongdina av málunum tí nakað sagt í málunum um lønarendurgjaldið til lærupláss eg hugsi at taka afturíaftur nakað av teimum teimum tingunum sum framsøgufólkini hava sagt og tað sum tað snýr seg um tað er at vit tað er at broyta lønarendurgjaldið sum lærupláss fáa meðan lærlingur er í skúla í verandiløgum at fáa lærupláss fimmoghálvfjerðs prosent endurgoldið av minstu lønini sum tað er blivið nevnt á lærlingur í skúla meðan hetta løðuruppskot leggur upp til at lærupláss fáa trýss prosent av ásettu minstu lønini sambært sáttmálu millum avverandi yrkisfeløg og miðalarbeiðsloysi hevur verið seinastu seks mánaðirnar innan lærursáttmálið vóru undirskrivaðar hevur verið trý komma fimmog skrivar hevur verið oman fyri trý komma fimm prosent til tað er at siga at tað verður umrøtt at tað kanska inniber at tað verða færri næmingar ella lærlingar í framtíðini tað til tess haldi eg at upphædurnar í hesum her eru ov smáar til at konkludera longu tí tað kann mann helvt ikki siga um tað rakar tær smærru ella størru meir vit tosa um fimmogtjúgu túsund krónur yvir fýra ár og aftaná líka so er tað ikki tey teir stóru upphæddirnar sum gera tað at arbeiðsbót fara at afturast við at taka næmingar til lærlingar tær vildu ikki mett tað stendur ikki til tey sum hava ført fram at hetta uppskotið er tikið burtur úr einari trýparta avtalu tað er tað er rætt at mann hevur hugt eftir hvat hvat mann kann gera tí at undanfarsamgonga valdi at leggja trýparta avtaluna líka sum stilla tað bleiv ikki arbeitt við eina yvirhøvur og nú tá hon er blivin forhandlað aftur og fram so so hevur landsstýrið líka sum mett at her er nakað sum mann kann arbeiða við og í ráðnum í løtuni verður tað arbeitt við at tað eru nøkur nøkur ting frá arbeiðsgevarum sum tey ynskja og sólvi nólsoy var inni á tí sama at um ætlanir at fara ígjøgnum avtaluna og tað er tað tað verður hugt í løtuni í ráðnum og arbeitt við og har er millum hann eitt ynski frá arbeiðsgevarum at tey ynskja eitt meiri skifti millum skúla og lærublas styttri og fleiri skúlaskoyr tað vil siga tíðin verður tann sama men hon er øðrvísi skipað til dømis tvær ferðir tíggju vikur heldur enn eina ferð tjúgu vikur tí millum annað eitt ynski og sum mann eisini kannaður í løtuni hvat ber til at gera og ikki so tað sum verður ført fram av hvør hann var meistarafelag tey fingu eina kunning áðrenn og fingu høvi til at koma við einum einum skrivi og tað gjørdu eisini eini hoyring og eg kann væl fylgja at tað einsamalt ikki kann vera bara at mann tekur tað sum passar einum tað er púra rætt men samstundis so skal eg upplýsa fyri tinginum at verður arbeitt á øðrum frontum fyri at eisini at teir kenna seg aftur í tí avtaluni og har sum eg nevndi verður tað tað ynski frá teimum um um skúlarskeiðini tað verður hugt eftir í løtuni eitt annað sum eg kann nevna tað er tað at tað liggur og er gjørd ein heimildarlóg sum heimildarlandsstýrismannin tá arbeiðsloysir triðja mánaðum á raðferð upp um trý komma fimm prosent at uppræðfesta landsveghaldið og umvølning á landsinsbygningum tað er klárt og verður arbeitt við í løtuni eisini til at so tað er ikki rætt av teimum sum føra fram at tað einsamalt er bara hettar sum men at tað eisini verður arbeitt á fleiri frontum fyri at og sum tað eisini stendur í samgonguskjalinum at uppræðfesta yrkisútbúgvingarnar tí at vit hava í í ár havt met av lærlingum og tað eru tað er at gleðast um tað haldi vit øll kunnu gleðast um at at og eg trúgvi ikki at so eisini at her uppskotið fer at gera tað at vera í færri við framtíðunum og fyri at taka eitt sindur saman um so so er hetta tað sum liggur í kortinum beint nú og eg gangi út frá at nevndin kallar avvarðandi partar inn og so tey fáa høvi til at siga siga sína meining um hvat hvat eventueltar avleiðingar og annað verður av av slíkum uppskoti vit vóna um at eina góða viðgerð víðari

í mentanarnevndini takk fyri frá fólkum ja takk fyri so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið og tað merkir at tingmál nummar sjeyogtjúgu nú verður beint í mentanarnevndini vit fara víðari í dagsins skrá og vit fara undir ta seinastu seinastu fyrstu viðgerðina á dagsins skrá og tí fyrsta viðgerð á løgtingsmál nummar áttaogtjúgu uppskot til løgsløgum broyting í løgsløgum lestrarstuðul og tað snýr seg um broyting í áseting um javning og eg skal biðja um framsøgufólk eg skal biðja um framsøgufólk

ger so væl takk fyri frá fólkum ja tú viðger eg skal lesa upp álitið hjá meirilutanum í uppskotløgslu um broyting í løgslu um yrkisøkupingar broyting í ásetingum lønarennir hjá til lærublasið landsstýrismaðurin djónur nólsoy joensen hevur lagt málið fram níggjuogtjúgunda septembur í tvey túsund og trýogtjúgu eftir fyrstu viðgerðsætta oktobur er tað beint í mentanarnevndina nevndin hevur viðgjørt málið á undir tá fimmogtjúgu oktobur og fyrsta novembur undirviðgerðini hevur nevndin havt fundið í handverksmeistarafelagi landsstýriskvinna í umhvørvismálum ingilíndistrøm landsstýriskvinna í fíggjarmálum er ov tvang og landsstýrismann í barni og útvikningarmálum djónan nólsoy joensen og undirviðgerðini hevur nevndin so býtt seg í ein meiriluta og ein minnluta og tann meirilutin eri eg sjálvur í hollandisjóensen súsuna bertolsem liljanvegi og erling eitur skoyrd vit hava hesar viðmerkingar broytingin í lóginum úr yrkisøkup trýpart av semjuni sum er gjørd í tvey sum nítjan millum føroya landsstýrið føroya arbeiðsgevarafelag føroya handverksmeistarafelag og landsfelag handverkaranina føroya handverkarafelag starvsmanfelagi og sjkfelagi semjan bygdi millum á at lærlingarskipanin skuldi endurskoðast og at ein konjunkturjavnandi politikkur skuldi gerast ítøkiliga lógaruppskot er átakin nummar níggju í semjuni sum er um lønarendurgjald at læripláss fáa fimmoghálvfjerðs prosent av lønarútreiðslunum endurgolnar í tíðarskeiðnum sum lærlingurin er í skúla sum hoyrir til lærararnar uppskotið leggur upp til at lønarendurgjaldið verður trýss prosent um arbeiðsloysið er trý komma fimm prosent ella lægri og hálvfems prosent um arbeiðsloysið er omanfyri trý komma fimm prosent sum avtala í semjuni frá tvey túsund og nítjan tað merkir at um ein sáttmáli verður gjørdur tá arbeiðsloysið er niðan fyri trý komma fimm prosent og tá síðan fyri pomm broytist upprunaliga lønarendurgjaldið ikki undirhoyringunum í nevndini er komið fram at tað kann gerast ein økturvági hjá smærri fyritøkum ið ikki hava uppgávur meiri enn nakrar mánaðir fram í tí og har inntøkurnar eru óvissar at taka lærlingar inn verður uppskotið samtykt millum annað tí tær kunnu gera ein sáttmála við einum lønarendurgjaldi upp á trýss prosent um arbeiðsloysi endurgjaldið ikki hetta kann vera rætt men hava skal eg eisini huga at semja er gjørd við arbeiðsmarknaðin umhúsarbroytingina millum annað tí mann ynskti at hava eina konjunkturjavnandi skipan henda ítøkiliga broyting skal vera við til at tryggja at tað eisini er eggjandi hjá fyritøkum at taka lærlingar inn tá arbeiðsloysið er lutfalsliga høgt og lønarendurgjaldið hægri tað merkir so eisini at endurgjaldið er hægri tá tíðirnar eru góðar men tá eru inntøkurnar gjørna tað hægri og ráðið tí átti hetta alt annað líka at viðført at tað verður ein støðugari inntøka av lærlingum og at fyritøkur ikki eiga at setast aftur at seta lærlingar tá tíðirnar versna sum sagt er uppskotin liður í eini størri trýpart av semju og tað er rætt at semjan átti at vera viðgjørd í síni heild sum eisini koma fram í hoyringunum og sett í verk í síni heild tað er tað ikki gjørt higartil og tað eru tróndini eini fýra fimm ár síðan at semjan varðgjørd og tað er heldur ikki so at málini í semjuni hanga óloysiliga saman sumt ið semjuni er gjørt sumt er ikki tí er tað einki sum forðar fyri at eisini hetta uppskotið kann samtykkjast meirilutin heldur tó at landsstýrisfólkini sum varðu av trýpart av semjuni eiga at taka hana fram aftur og fullfræna í síni heild tað hevur landsstýrismaðurin í barna og útvingarmálum eisini sagt at hann ætlar arbeiðsloysindi er í løtuni lægri enn trý komma fimm prosent tað merkir at vera uppskotið samtykt sparir tað landskap num umleið eina millión krónur av fíggjarlógini í tvey túsund og fýraogtjóðir tá skal sigast at tann sparingin ikki er vaksandi ár um ár tí fer arbeiðsloysi upp um trý komma fimm prosent hevur broytingin meir útreiðslur við sær fyri landsgassum við hesum viðmerkingum tekur meirilutin undirmálunum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotið tann semjan sum varð gjørd í tvey túsund og nítjan haldi eg tað var ein øgiliga eg haldi tað var eitt tað var næstan ein nýbrot á føroyska maskinum at at semja varð gjørd til sonnar feløg og myndugleikar um konjunkturjavnandi skipanir millum annað og lærlingarskipanir og kunningarforum og hvat annað var partur av hesi semjuni tíverri kom hann ikki so langt við henni at hon bleiv sett í verk í sínum heildur tí har eru í eini góð mál og góðar skipanir í henni sum áttu at verið gjørdar serliga at hervið hava konjunkturjavnandi skipanir sum tryggjar eisini at tað verður eg hevði meining at taka lærlingar inn sjálvt um tíðirnar versnaðu tí lønarnar endurgjaldu verður betur men eisini tær skipanir sum landið í grundini hevur forpliktast til at at heldur brúka pengar tá ið arbeiðsloysið er hægri tá ið minni er at gera fyri at seta hesar lærlingarnar sum vit vilja hava fyritøkurnar at taka inn at vit skapa arbeiði eisini og her er eisini í trýpartaseminum haldi eg eisini nýggjar lærlingarskipanir og alt mítt annað og har er sum tað eisini kom fram í hoyringum sum eisini ví at nevndarskjalið har er øgiliga nógv sum enn ikki er sett í verk sumt er partur sett í verk sumt er ikki sett í verk sumt er komið inn í ráðið sum eitt eitt eitt tilmæli ella ein greining sum verður kann í løtuni sumt er sett í verk og tað er sjálvandi óheppið at ein trýpartasemin í handan máta sum so ella so er ein eind verður í verður í í pettum sett í verk heldur enn at mann arbeiddi við henni í síni heild men tað hevur mann so gjørt og tí mann sum eisini komið her til at mann ætlaði at seta hetta í verk og tað vit halda tað er tað er í lagi at mann ger hatta tí at landsstýrismaðurin og landsstýrisfólkin sum annars var av hasum semjini siga seg øll vilja arbeiða fyri at trýpartasemin verður fullførd tí halda vit at hetta er er gott um mann skal halda og vit skulu eisini sum sum myndugleiki politisk skipan halda okum til tað sum vit hava lovað millum annað eina konjunktur javnandi skipan sum eg skilji at eg eri meira enn eg klár og hevur verið klár leingi men enn ikki sett í verk og enn ikki viðgjørd liðugt so tað er øll fyri áheitanum fyri okkara síðu at mann arbeiðir við hesum nú skipað frámerktur so at øll hendan semjan trýpartasemjan kann setast í

takk fyri

hegnur um

sæður nólsoy gjørt væl takk fyri forkuna ja tað tað hevði verið tann ideella støðan faktiskt frá byrjan av tí at men mann hevur valt at arbeiða tað eru longu fleiri átøk í trýpartaseðmini sett í verk so sjálvt um hetta her eigur at síggja sum ein eind er samdur í so hevur mann valt ein annalags frá byrjan av og tað eru longu nøkur átøk sum eru sett í verk uttan at tað stýrar alla trýpartaseðmiðlurnar og tí síggja vit eins forgjørt við at mann ger hetta eisini og hetta er hóast alt ein skipan sum land og og og fakfeløg og handverkar og øll møguliga hava samtykt og hava sagt er ein skipan sum tey taka undir við tí sjálvandi altso tí halda vit at tað er í lagi at mann setir hetta verk nú og og tá ið tíðirnar venda og og og arbeiðsloysi hækkar sum kemur partin av arbeiðsmarknaðum til góðar tíbetur eru vit ikki har nú og tíbetur søgdu væl til og tað eru øgiliga nógv sum velja yrkisøgvingar í hesum døgum tí tað er nokk at gera og tað er øgiliga gott og vit halda sjálvi til semju um haldi eg at kemur hendan skipanin gildi eg tað til fyrimun fyri øgiliga nógvar partar tá ið tíðirnar einaferð at venda og arbeiðsloysi hækkar tí halda vit í grundini at tað er ein fín skipan men sum sagt átti tað at vera tikið partur av størri heild ja men mann hevur frá byrjanum at hava valt at

tú arbeiðir í ein annan máta takk fyri ja takk næstara røða verður bárður á lækini gjørt

ja tað er so hetta álitið sum er lagt fram í løgtingsmáli nummar sjeyogtjúgu uppskot til løgtingslóg um broyting til løgtingslóg um yrkis og útbúgvingar broyting og áseting um lønarendurgjald til lærublas og har er minnilutin magnus rasmussen og eg sjálvur báðir á leikini samdur um at tað ikki er rætta samtykki uppskotið í verandi støðu undir hoyringunum er undir hoyringunum í nevndini er komið fram at tað er bæði undarligt og óvirðiligt at koma við júst hesum uppskoti nú ført hevur verið fram at tað heldur at tað heldur enn at at heldur enn at taka og pilka ávíst úr trýpartarsemiini sum kunnu spara landinum nakrar krónur áttu politiskar skipanum at hugt eftir hvussu mann kann vera við til at virða gjørdu semjuna í síni heild víst hevur eisini verið á at tað at føra júst fyrilyggjandi broytingar út í lívið uttan at taka aðrar tættir í trýpartarsemiini við fer millum annað sannlíkt at gera tað minni eggjandi hjá lærublasum at taka inn lærlingar kanska serliga hjá smærri vinnurekandi minnilutin heldur at tað er neyðugt at landsstýrismaðurin í barna og útbúgvingarmálum tekur upp málið í samráði við hinapartarnar í avtaluni fyri at seta út í kortið soleiðis at allir partar kenna seg virdar og hordar fyrilyggjandi uppskot hóast tað er nevnt sum eitt átak í trýpartarsemiuni ber brá av at vera um enn lítil og spinkul hóast alt ein funnin fressur til ein ans sperda fíggjarstøðu minnilutin metir tó at her er meiri at missa fyri minni tí lógarbroytingin fer at seta kílar í samstarv og stev við viðkomandi partar við hesum viðmerkingum tekur minnilutin ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykja uppskotið og eg hugsi kanska at taka eitt lítið sindur aftur í okkurt sum vit fóru fram her í álitinum ella í minnilutinum á álitinum kann mann siga og har hugsi eg at at nevna nøkur viðurskifti nøkur nøkur ting sum mann plagar at siga í dag út frá tí sum vinnan og í hesum føri føroya handverksmeistarafelag hevur at viðmerkja í mun til málið og har verður sagt úr tí hoyringssvarðnum sum kom at allarfyrst er at siga at tað er so skuffandi at slíkt uppskot ikki verður sent út til almenna hoyring og umboðini fyri føroya handverksmeistarafelag blivu kunnað um uppskotið til lógarbroytingina týsdagin nítjunda septembur og at tað varð síðani lægt málið varð lægt fyri tingið tann fyrsta oktobur hetta er als ikki nøktandi og so siga so sigur felagið øll skal verða sagt at uppskotið til lógarbroytingar verður umtalað sum eitt átak í trýparta avtaluni hetta er ógvuliga villleiðandi tað ber ikki til at gera eina semju millum fleiri partar og so einans seta í verk tey átøk sum tæna eini sjálvum og fremja sparingar tá mann ger eina semju er tað týdningarmikið at avtalurnar verða hildnar í síni heild og at mann ikki bert viðir tann partin sum mann sjálvur ynskt at fáa ígjøgnum og so verður ymiskt sagt og hórðið svarið end ella ja hetta skrivið endar við hesum orðum til seinast vil føroyar handverksmeistara felag vísa á at tað tykist undarligt at føroyar landsstýri tekur júst hesa lógarbroytingina burtur úr heildini men vónandi fer barna og undirvísingarmálaráðið beinanvegin at hyggja eftir hvussu mann kann vera við til at virða gjørdu semjuna í síni heild við at seta neyðugu fíggingina av til yrkisútbúgvingarøki og so kanska serliga hesetningurin í øllum førum er tað sera hugstoytt fyri framtíðarsamstarv tá tann eini parturin velur og vrakar hvørji punkt skulu haldast og hvørji ikki skulu so sum vit nevna í álitinum minnilutin at meta tað er meiri at missa fyri minni sum mann sigur kanska serliga í mun til framtíðarsamstarv tá mann fer út hendan mátan við einum spariuppskoti og tær tað sær út til at aðrir partar í hesi semjuni ikki eru tiknir við hetta er trots altíð fleiri ár síðani hendan semjan bleiv undirskrivað at tað hevði uttan iva verið rættast av landsstýrismanninum at hoyrt partarnar góðari tíð tað hevði uttan iva tænt málinum øgiliga nógv betri so áheitanin er á landsstýrismannum um at um at taka tak hetta málið aftur fyribils og fara í dialog við hina partarnar í hesi semjuni tað er uttan iva tann ella tað rætta at gera í seg trýpart avtaluni eg vil ikki lesa eitt reglbrot úr har

tað verður sagt so í trýpart av avtaluni skal føroyski arbeiðsmarknaðurin framhaldandi mennast er neyðugt at politiska skipanin arbeiðsgevarar og fakveløg tosa saman og semjast um mál ið hava felagsáhuga partarnir eru samdur um at hetta eigur at vera loysturin arbeitt verður eftir tá arbeiðsmarknaðurin lógaga skal gerast ella tilagast tí er at vóta luna at henda trýparta semjan um yrkisútbúðingarøkið millum landsstýrið arbeiðsgevarar og fakfeløgini fer at leggja lunnar undir fleiri samstørv á øðrum økjum altso tað er ein semjusøkjandi tóni í hesum her og eg veit at hendan avtalan er undirskrivað men tað sær út sum um at hetta átakið kemur eygleið óvart á tann vinnuliga partin tí hugsi eg at tað uttan iva hevði verið tað rættasta hjá landsstýrismunum at farið og tosa við serliga vinnulívið í mun tí endan av trýparta avtaluni verður sagt tað kann gagna politisku skipanini í arbeiðsgevarum og fakfeløgum um trýpartasamstørv í framtíðini koma í fasta legum so stendur hetta har partarnir hava regluligar fundir um áleikandi mál á føroyska arbeiðsmarknaðinum eg haldi at sum sagt hetta málið ber eitt sindur brá av at vera eitt sparið uppskot akkurát her nú og tað er nevnt í trýparta avtaluni so mann kann á ein hátt skilja landsstýrismun at at hann hevur hug at fara eftir einari millión har men tað sær eisini út sum at hetta tá ið tað fer fram upp á hendan mátan har mann ikki er í dialogi tað fer at kanska skapa meir trupulleikar heldur enn enn nakrar fyrimunir til víðari samstarv takk fyri

hvussu mær sær takk fyri

ja takk for at lesa hjá svein takk fyri forkuna eg veit ikki ordiliga hvussu eg skal svara eyðkundi samuelsen ikki hon er glað so so veit eg ikki um tað er so gott men men eftir eftir hoyringarnar í hesum málinum og útróð tí sum er er hoyrt og sagt so metir millum í øllum førum at tað rætta er at gera at taka málið aftur fyri

ja takk so er av at eg blívi har eitt fílsmest at eru vorðin at reisera og at bilja og at bilja og at bilja hann at bilja hann at bilja hann at biðja hann at biðja hann at biðja hann at biðja

tað er tað er skoyr máti at fara framboð takk fyri at ætlaði at spyrja røðaran um hann mælti til at mál fór aftur í nevnd ella hvussu tað skuldi skiljast tá ið hann nevndi at taka aftur tað skuldi ikki skiljast

og takk fyri viðmerkingina stefan klein poulsen ja tað er júst tað sum vit eru inni á har at tað er uttan iva tað rættasta tað er at taka tað aftur og fara í ein dialóg við vinna í mun til hetta

og mála hesum í mun til allan trýparta avtaluna eisini eg vænti at nei eg veit ikki at landsstýrismaðurin ikki er komin á røðarlistan enn men um hann kundi kanska sett løgtingið eitt sindur inn í hvørja tættir líka sum av hesi avtaluni at landið hevur ábyrgdina av at fáa framt og hvussu nógv av tí er framt kann mann siga eg veit at onkur tingur eru í umbóðina og okkurt er kanska gjørt men tað er spurningurin um tá ið ónøgdin hjá hjá vinnuni er so mikið stór í mun til hetta uppskotini so er tað neyvan tað stóra sum landið hevur framt higartil av sínum av sínum part

tað er ávirkað tær tá fyrr

takk fyri takk fyri beinu johannesen ógvuliga relevantir spurningar sum vit eisini kunnu lata vera hangandi men tað kom øgiliga greitt fram undir hoyringum í málinum at at hetta her stigið fer ikki at tæna teimum sum sum skulu taka lærlingar inn serliga teimum smærri vinnureknandi tí at tað fer at gera tað er ein so mikið stór óvissa í ítíð serliga tá mann er eitt eitt minni felag so tað gongur greitt fram tað er ikki nakað sum tænir vinnuni upp á tann mátan men sjálvandi vinnan hevur gjørt verið við til so trýpart avtaluna so mann hevur sæð nakrar fyrimunir og nakrar vansar men tá ið bara mann kann siga ella í størsta mun vansarnir verða ella ella tað sum ella er vansarnir

sá fyri vinnuna verður samtykt so so eru tað sjálvandi nakrar reyðar lampur sum lýsa tað fyri

dagfyrr

vørur tað bára leysningarsøgað ja takk fyri ja eg mugu til at taka læringar inn so er tað so hugsi eg í øllum førum tað kom eg ella greitt fram undir hoyringum at mann metti at at at vinnan metti at tað fór at hava eina ávirkan serliga fyri teir smærru vinnurekandi tað tað kom heilt greitt fram men um um hatta um tað púrasta kopparnir okur um kettil og so víðari tað skal eg ikki tora at at siga men tað kom greitt fram at tað hetta kundi fara at hava eina ávirkan

á tað og í mun tili trýparta avtaluna og hvat er sett í verk og ikki so er nokk ið hvussu er fleiri av teimum teimum átøkunum sum kanska tann vinnuligu parturin hevði sæð at landið kanska var komin longri við tað er ikki hent í nógvstøðan mun og kanska í summi førinum als ikki og tí følir mann tað so kanska so provokerandi at mann nú fer inn frá landsstýrisins síðum at líka sum at bara fara inn eftir at sera í milliónini

tey tjóku takk fyri

takk fyri takk fyri harra formaður og takk fyri viðmerkingina á ódniskóli og kanska serliga hasa eygleiðingina við at tað vóru líka ógvusligar ákoyringar frá frá eyðgum samilsum úr úr javnaðarflokkinum her vinir viðmerking um at absolutt einki er hent so er so hatta ein góð viðmerkina og ein góð má ámenning at nøkur ting er trots alt hent í í undanfarnum samgongum í í hesum tá vit tosa um hetta mál og í mun tíðligt her hvar hendan herður milliónin nú so ferð ella hendan góða milliónin sum verður spard so so kanska kanska landsstýrismaðurin kundi kundi greitt frá tí um hetta bara er eitt sparið tiltak og handan milliónin ferð í tað svartuholi ella

sum handverksmeistara felagið skjótur upp í sínum hoyringskrivi at at sparingin verður líka sum løgdur í yrkisdeglin fyri at menna yrkisútbúgvingarnar og at tað arbeiðið kann halda fram tað er tað takk fyri tá er tann næsti ráðar listanum tað er jørgen niclasen

harra formaður frá samgongurnar síðu havi eg neyvan hoyrt so nógvar undanførslur sum í hesum máldum hetta er í sambandi við eini trýpart av semju góð er tað ei hetta er lagt fram saman við fíggjarlógini tað er ikki sent út til hoyringar hetta er her eitt spariuppskot nei nei nei forrestur ikki eitt spariuppskot hetta er at senda rokningina til onkran annan rokningina til vinnulívið til vinnulívið til vinnulívið henta samgongafør er ein so vinnufíggindarligan politikk at mann hevur næstan hug at siga at fólk haldu fingrarnar langt vekk frá vinnu fara heldur í eitt funktionerstarv tí har fært tú tann størsta skattalætan tað fær fólk hjá gólvinum ikki og tosa mann um eina trýpart av semju og har tekur mann bara eitt burturúr tað er at senda eina rokning út til teir sum taka lærlingar umverkar í hesum landinum so gera vit umstøðurnar verri hvat við rúrslitið jú sjálvandi fer mann at aftra seg at tú fær eitt vinnulívið at aftra seg at taka lærlingar tað er tað klárt tað sum undanfarna samgonga gjørdi var at geva eina eyka skattalætta til lærlingar við tí risultati at talið av lærlingum vaks og og tað er sanniliga niðurnar yrkisútbúgvingar at vit mangla fólk og tað er har ið vit eiga at hava fleiri nei so er tað ein millión vuff rokning út og nógvir av hesum fyritøkunum eru lítlar og so sigur mann ha ha hetta er trýpartaseimja nei ein trýpartaseimja við eini røð av tingum í so fer mann bara eftir eina millión skulu vit hava frá tykkum eg sigi frá mítturkomandi at var eg við hesum trýpartasamráðingum so haldi eg fari eg frá borðinum tá ið eg hevði sæð tað soleiðis mann hóvrækja sær altso her er ein rúgva av tingum fyrimunir og vansar og so fer landsstýri inn tekur líka eitthvørt úr rokning út til vinnulívið og nógvar á fyritøkunum lítlar hvat ætlar hendan samgongan jú rokning fyri lærlingar tað kann henda tað hendur ivaleyst at sovorða færritiknurin sjúkradagpengar sjey dagar fyrstu dagarnar skal arbeiðsgevarin rinda eisini teir lítlu hæðri bensin diselavgjald hæðri oljugjald umframt at øll vinna nú skal rinda fult oljugjald umframt at hækka gjald hægri elprísir altso heldur samgonga virkuliga at tað ger mann bara at vinnulívið vit vilja siga at vinnulívið skal hava góðar karmar tað sum samgongagerð minnir meg um at tey skulu absolut ikki hava góðar karmar eg skal rinda meðan tey gonga í skúla rinda meðan tey eru sjúk eg trúði at eina samfelagi tók sær av fólki tá tey vóru sjúk nei nei nei arbeiðsgevarin meðan mann gongur í skúla arbeiðsgevarin altso framsókn kallar seg liberalan ja nei tey eru lopin í vinstravenda følningi hvørji ferð altso at javnaðarfólkurin og tjóðveldi eru so fíggindalig móti vinnuløgunum tað kann mann skilja at tað er teirra dna altso at soleiðis ein framsókn uppførir seg so skilur mann væl at tey fóru úr fólkaflokkinum tey hava sikkurt ikki strivist inni har mann hevur ein vinnuløgis vinarligan politikk eg má siga at at bara gera eftir tí mann skal finna eina millión finna eina millión hvar skal mann finna hana senda rokningina til onkran annan hetta er ikki ein sparing bara senda rokningina til vinnuløg nýr at hetta her er gott fyri tað føroyska samfelagið so trýr mann skeivt vit hava eina landsstýriskvinnu í fíggjarmálum sum skríggjar eftir hondverkarum hon skal plundra útisiglarar við skatti tí hon manglar hondverkar og so her viðgera vit so ein máltíð nei nei rokningar við seg hvíti ditta tykkum at taka eina lærling sum fóðir eina stóra rokning meðan tær eru í skúla stóra rokning er tá blíva sjúk og stóra rokning er tú brúk fyri akførum stóra rokning er tú brúk fyri varma stóra rokning er stóra rokning er stóra rokning er stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra rokning stóra tað er tað sum eg haldi so syndarligt við teg

góðar tað politiskt takkara nærmaður tann fyrr

takk fyri tær

takk fyri stórliga jørgen niclasen ger so væl ja tað er rætt vit viðgjørdu mál í áðni har eru persónar sum fáa fimm hundrað og hálvtrýss túsund skattafrítt í ískoytu nú máttu fáa ein barnafrádrátt eisini meðan mann fer út eftir vinnulívinum í hesum føri lærlingum tí hetta kann ikki merkja annað færri lærlingarartiknurin og so sigur mann vinnuhúsið mangla lærlingar ja hvat ger mann so jú mann ger tað verri at hava lærlingar vinnuhúsið mangla lærlingar sigur landsstýri so fer mann eftir útsiglarum skiparum og maskinmonnum og skal eftir teimum at sær handverkar sum arbeiðir norra verða slett sjálvirkar av tí sum mann ger her men altso ja nú má mann funnið útav vit mangla handverkar so fara vit eftir navigatørum og maskinmeistaranum

og knúva tær í skattið tringa tær heim arbeitt mótmarkaðar ney tað gera tær neyvan

og tess staðar staðið takk fyri har vóru mær um tað á staðið takk fyri har vóru mær

takk fyri jørgen niclasen hjá svøvnum grundin til at hetta uppskotið kemur fyri at spara pengar er tað nógvir pengar ein millión tað er nógvir pengar ein millión tónir spreidd út á lítlar fyritøkur so er tað nógvir pengar í landskassum eru tað ikki so nógv so sigur mann ið er trýpartisemja nei hetta er at spara pengar tað er ikki at gonga við til hoyring og mann brýtur totalt niður trýpartisemja er av ongantíð mítt góða latín men tá eg nú síggi hvussu tað var handfarnar eg sá at eg eri runnur skríggjandi vekk so sigur mann at tá tíðirnar fara versna so fer mann at rinda meir so er tað sum hendan samgongan arbeiðir lýt á míni orð tá ið tað fer at versna tíðirnar fara versna so má mann broyta ikki er hálvfems prosentirnir endurgjaldar tá skulu fáa til eisini at vera trýss tí tá skal mann aftur spara eina millión ella mann vil ikki av við hana eigur mann ikki milliónin í dag so eigur mann hana heldur ikki tá tíðirnar bláa verri tað átti solvit nólsoy at vita so hetta her er at leypa á

fyltøkur sum taka lærlingar

og sær hóast alt

dag fyri jørgen klaksen ger so vatn ára formaður náða eitt stórt minus og sum eg segði mann ger hetta tí mann manglar eina millión og so sigur mann ja men hetta merkir at tá tíðina bláar verri so kann stuðulin fara upp altso tá ið mann ikki finnur eina millión í dag er tað nakarin sum heldur at mann finnur hana tá tað er verri tíðir sjálvandi verður hendan lógin tá broytt á hatta hevur eg hálvfems prosent hendiliga meint við slessu tað verður trýss prosent av hann seg altso mang er bekkismál altso mann er ikki lagd stórt so harðliga á vinnur sum hava hondverkar ella lærlingar sum mann hevur lagt á fiskivinnu og ælvin har mann simplir teg bara fyri haps eftir øllum men mann er bekkismál altso eykarrokning fyri lærlingar fyri bensin fyri diesel fyri olju fyri sjúkradar pengar fyri leikur teg altso allar hasar rokningarnar til útlesa lítl

fyritøkurnar sum kanska hava tað trupult frammanundan vinnufíggindalurin ja takk fyri

hesum umfarinum takk fyri at vera hjá mær takk fyri at vera

ja tað er ikki so lætt at gjøgnumskoða tí til dømis við oljugaldinum har sigur mann bara hvussu nógv meira mann fer at fáa men tað er ikki býtt upp hvussu nógv av tí er vinnulív og hvussu nógv av tí er oljufýringar hjá privatfólki kring landið tað er til hvussu mann ikki býtt upp men vinnufyritøkur og ídnaðarfyritøkur hava fingið teg her á oljugaldið á fýrs ár liturin endurgoldið og tað hækkar upp á hálvfems so tað er hálvfems oyrir sum er eina eygarrokningar so og fer til upp á eina krónu altso tað er ikki býtt upp men men her eru nógvir pengar altso bara sjúkadagpengarnar haldi eg mær eina trettan fjúrtan milliónir sum vinnufyritøkur lítlar sum stórar skulu til at rinda tá fólk eru sjúk og eg sum helt at tað vælferðarsamfelag sum tað føroyska var at tað almenna tók sær av fólki tá tað blivur sjúk nei nei nei nei

nei tað skalt tú arbeiðsgjóðanum gera takk fyri tað

nú er hon

takk fyri jørgen niclasen ger so væl nær jensaran hevur sitið á hesum málsøkinum og hann sigur tað sum er altso at her í sambandi skalt gera fíggjarlóg skalt tú finna pengar og at tað er ein funnin fressur sær hendur okkningina til vinnuløgu men jensaran hevur gjørt tað ikki nú nevndi hann um at tað fagfelag skjartaði hjá sær tað er okkurt sum fær meg at halda tað er gott at jensaran er komin í løgtingi tí sum fagfelagssormar var hann ólukksáliga dýrur tað haldi eg minnist vit trúgva teir limirnir eru sikkurt eviga glaðir fyri tað enn so tað er faktiskt frægari at hann situr her og at jensaran ikki læt seg lokka at fara við hesum her uppskotinum tí hetta er ein millión kemur at blíva farið lærlingar og kemur at gera neyðina eftir kvalifiseraðar arbeiðsmegi enn størri og eg skilji ikki at mann gera tað her altso vit mangla handverkar vit hava nokk av samfeløgsfrøðingum altso hugsa

okkum um takk fyri so er tað næsturoyarhøvd næsturoyarhøvd

hevur tú ikki svøvn fyrr enn eg har formaður ja til ærviðgerð av hesum uppskoti um áseting av lønarendurgjaldi so hava tveir viðmerkingar verið og so skal eg líka taka fatur í nøkrum av teimum í mun til tað sum er komið fram hevði eg hug at siga at eitt og tí fyrsta sum eg var á fundi við tá ið vit bleiv sett sum landsstýrismaður tað var úr yrkisútbúgvingarráðið og høvdu tú eina øgiliga jaliga góðan fund har ymisk viðurskifti kom fram og millum annað trýparta avtalan sum hevur blivið nevnd við hesum viðgerðini har ið ynskir aftur og fram blivu viðgjørd og har vóru tøkur ting sum sum eg hildi vóru var var rætta hyggja at og og eg skal geva teimum sum hava ført tað fram at tað er kanska eitt sindur onn ferð at fara kanska eftir at byrja við við at taka eitt punkt burturúr men soleiðis er tað ið ofta í í í í í í í í í í í slíkum avtalanum at tað skal eisini koma øllum partum til góðar og nú tá ið tað er kann eg siga tað stendur rúmliga væl til kann mann siga innan fyri lærling og øki tí vit ongantíð vit seta met í í lærlingum fyri fyri í ár og og tað er at gleðast um tað tað haldi eg og tað at mann fer inn nú her og tekur hendan partin burturúr og og og og tað er sjálvandi nakað sum eisini má síggja aftur í í tí komandi og tí kann eg siga tað at tað er dialokur í gongd millum ráðið og arbeiðsgevararnar títt og tíðugt og og serliga hetta her sum er sum verður frammi um at stytta skúlarskeiðini tað er tað mesta ítøkiliga sum er tað er eitt ynski frá arbeiðsgevarum um tað at stytta og hava fleiri skúlarskeið og og og tað er tað tað arbeiðið er í gongd og verður verðsett í í í í í í tvey túsund og fýraogtjúgu so so tað er so tað er tað er fyri báðar partar at at at tað verður arbeitt er ikki so so eintíðugt at sum tað verður opntur og fórt fram at tað bara er hetta sum verður tikið burturúr og tað er eisini tað er eisini ferð at mann hyggur nú tá ið ið viðgera hetta sum landsstýri at og eg sum landsstýrismaður at eg eisini kann finna út av hvussu eg kann eisini tillaga nøkur ting sum arbeiðið ynskir í típart av tá sum sum arbeiðsgevarin eisini ynskir tað eru so er tað nøkur onnur ting eisini í eini svari skrivligum svari til til mentanarnevndina sum fyrr fjúrtan døgum síðani so er tað nøkur ting innan fyri har eru nevnt nøkur ting og uttan at fara ordiliga niður í detaljurnar so so liggur tað alment frammi men men har eru nakað við við námsætlanum og og og so framvegis innan fyri tað yrkisfakliga sum sum eisini verður verður arbeitt við og og har er er tað ráðið sum eitur yrkisútbúgvuráðið eitt øgiliga gott og hent amboð har har fagløgin er inni og um vit fáa stykkið tað saman so at allir partar kunnu vera nøgdir framtíð so eg haldi ikki at tað er so neiligt sum nógv vilja gera tað til tí at tí tað er ein ein dialogur í gongd alla tíðina um at gera tað at vit virða partarnar í hesum típart av semjuni og at vit at vit fáa sum mest burtur úr allir partar í íhøvdi her so tað tað arbeiðið haldi eg kann siga fyri tinginum er úr í gongd so haldi eg ikki hava so rað nógv meira at leggja afturat uttan at eg kann vísa til tað tað sum liggur almenn frammi um tað sum er gjøgnumført og tað sum liggur fyri framman eisini í svar

tað er til mentanarnevndin takk fyri harra formaður takk fyri so er tað ógvuliga til mentanarnevndin takk fyri harra formaður takk fyri so er tað

tá tær viðvinna takk fyri tær for mær takk fyri

takk fyri teir formaður og takk fyri viðmerkingin á ordniskóli vildi eg kanska heldur umvælt á skóli at seta tað í ein skrivligum sum mann kundi ítøkiliga raðfest nøkur ting men tað er nakað sum ordniskólið eisini sigur tað er hett her sum er tað fyrsta fyri framman tað er hett her við við skúla skeiðinum har eru eisini onnur ting í mun til at fáa at tað almenna tað hugsi eg nú nú sigi mína persónliga meining um mun til at fáa tað almenna eisini at taka fleiri fólk í ílæru og eisini tey við serligum tørvi millum annað at fáa at gera brúnna millum hvat sum siga har sum tey ganga á serligt skipa miðnám til dømis í dag og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og vilja skjótt altso og

og har partarnir blíva samdir men men men tað tað krevur eisini at mann mann planleggur tað væl saman í partarnar ímillum takk fyri harra forma

takk fyri tær

gjøllumáur takk fyri viðmerkingina í okkum samvølsanini jú tað er rætt skilt at tað gongur báðar vegir og akkurát nú kanska sær mann kanska at tað er landsstýrið sum fær ágóðan av av hesari avtaluni hinvegin hækkar ella blívur hækkar ella arbeiðsloysur ja men so so merkir tað øvut at lønarengjaldið hækkar hálvtrýss túsund krónur í hesum førinum fyri hvønn lærarsáttmála so so tað í so máta er at tað er tað kann mann siga gongur tað báðar vegir í í í konjunktur og tað var eisini tað sum tað byrjaði tá ið vit nýggja teimum gjørdist avtaluna at tað skuldi vera konjunktur javnandi og og tað vóru allir partar samdir í at tað var tað rætta at at at binda hvønn annan upp á tað og tí gevur tað meining at í í í góðum tíðum so var tað kanska arbeiðsgevarin og í verri tíðum so var tað almenna sum

eg skal seta nøkur tiltøk í verk so tað kemur so at arbeiðsgevararnir fáa tey arbeiði tilboðini og eisini fleiri arbeiðir í gongd takk fyri tær tá

takk fyri tær

og takk fyri og takk fyri merkisnarborðarlækini tað er rætt at av tí at skotbráðið bleiv stutt so ynskti eg hvussu at at tey blivu hoyrd og tað bleiv lagt fyrr í dag fyri íspyrutbyggingaráðið og sjálvandi er tann fyrsta reaktiónin tað at mann blívur eitt sindur skuffaður av tí at tað bara verður hvussu mann siga at landið líka sum eg dikteri hettar men eg vil siga at tá tað er sagt so so havi eg ein góðan varhugan at tað er ein samstarvs hugur til at fáa nøkur avistingum ígjøgnum og tað er tað haldi eg sum eg byggi víðari uppá og sjálvandi var eitt her eitt sindur keðiligt kann mann siga og við við stuttari stuttum skotbráðið men men eg haldi at eg havi varhugan av at at partarnir eru eru sinnari til at fara og halda áfram við eini góðan samstarv út og tað ætli eg mær hvussu sum landsstýrismaður at halda líka sum tað tann dagin koyrandi og so at allir partar føla seg føla eigarskap av avtrýpart av tað

takk fyri frúfornið ja takk fyri tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í tingmálið sjeyogtjúgu uppskot til løgvuslóg broyttið við løgslóg um yrkisúpingar sum snýr seg um broyting í ásetingum lønarendurgjald til lærupláss og tað merkir at onnurviðgerðin er liðug á viðferðsjókum klár til at í málinum og í hesum málinum er tað ein meiriluti og ein minniluti og tað eru einki broytingar uppskotið við dagur takk fyri frúfornið ja tað sær út til at vit eru liðug at atkvøða tað eru seksogtjúgu sum hava greitt atkvøðu hesa ferð tað eru fimtan sum eru fyri uppskotinum ella við mótið á eingin í blong viðgerð á tingmánum nummar sjeyogtjúgu trýogtjúgu er samtykt og fer soleiðis til eina triðjuviðgerð vit fara so víðari í skránni í dag og koma til vit koma til fimta punktið á skrá nei orsaka vit koma til sætta punktið á skrá í dag sum er onnurviðgerð á tingmánum nummar áttaogtjúgu uppskot løgslóg um broyting í løgslóg um lestrarstuðul og tað snýr seg um broyting í javning av stuðulsupphæddum vorðið

bara lækini byrja um orðið gerst væl

og eg hugsaði bara at taka aftur í at tú tað sum sum minnlutin førdi fram í munntlættamáli við aðruviðgerð har vit magnus rasmussen og eg sjálvur tú at hetta málið ikki var samtykt og tað er út frá fleiri grundum millum annað so so nevndu vit í álítini hjá okkum at at undir hoyringunum so gjørdu føroya handverksmeistrarfelag og vinnuhús greitt at tey mettu tað var undarligt og óvirðiligt at koma við júst hesum uppskoti nú ført var fram at heldur enn at taka og pilka ávís punkt úr sær trýpartisemjuni sum sum hetta her hetta uppskotið er til líka sum er tikið úr sum her landið kann spara nakrar krónur so átti politiskaskipan hugda eftir hvussu mann kann vera við til at virða gjørdist semjuna í sínum heild og so var tað eisini at her at víst var eisini á at tað at føra júst fyrileggjandi broytingar út í lívið uttan at taka aðrar tættir í trýpartisemjuni við til annað sannlíkt at gera tað minni eggjandi hjá lærublasum at taka inn lærlingar kanska serliga smærri og tískil heitti minnilutin á landsstýrismannin um at taka málið upp í samráði við hinar partarnar avísir trýpartisavtaluni ella semjuni og seta út í kortið harfrá og tað skal bara vera ein ein seinasta áheitan til landsstýrismannin og til landsstýrissamgongdina um ikki at at føra hetta málið út í lívið við verandi

støðu takk tær ja takk ein viðmerking frá jenni steyp

vár læringar so væl takk fyri frá fólkum ja takk fyri viðmerkingina hjá jensø rannarviðdøgurða púra samdurísmálinum og ja tað er sum summi partarnir eisini hava nevnt sum hava verið sent hoyringsskrivin so kann tað vera ein avleiðing at at tað ikki verða tiknir lærlingar inn serliga til tey smærru lærplássini og tað er ótrúliga harmiligt og at mann velur at taka bara hetta her eina punktið nú fyri at spara nakrar fáar krónur í íløtuni tað tað líkist teldrongum trípartisemjan tá mann lesur hana so eru nógvar ymisk punkter og tað er har er nógv gott men eg haldi ikki at at bara fara eftir hesum her akkurát nú tað hann er nøkrum og og so als ikki ikki vinnuni eg eri ógvuliga ónøgd

kann mann siga við við hetta her stig ja takk tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í tingmanninummar sjeyogtjúgu tá mestir orðaskiftið er endað og vit fara at atkvøða til hesar triðju vikur vit eru liðug at atkvøða tað eru sekstan atkvøður fyri til trettan atkvøður móti er eingin atkvøður blank og tað merkir løgtingsmál nummar sjeyogtjúgu trýogtjúgu er endaliga samtykt og avgreitt frá løgtinginum næstan málið av skrá í dag tað er tryð at viðgera tingmálið áttaogtjúgu uppskot løgtingslóg um broyting í løgtingslógum lestrarstuðul og tað snýr seg um broyting og javning av stuðulsupphæddum og har skal eg boða frá at tað er komið á broytingaruppskotið frá borðið á lækini borðið á stein nielsen beini johannesen magnus rasmussen og stefan kleim poulsen løgtingsfólkum og tað broytingaruppskotið til hesa triðviðgerðina tað verður lagt út á heimasíðu løgtingsins nú og tað er lagt út so tingfólk finna tað úti á heimasíðuni í málinum og eg fari nú at niðurleggja tingfundin í fimtan minuttir í eitt korter soleiðis at tingfólk fáa høvi at kunna seg um broytingaruppskotið frá nevndu tingfólkum og tingfundurin verður uppaftur tikin klokkan ellivu fimmogtjúgu klokkan ellivu fimmogtjúgu klokkan ellivu