LM-018/2023

er eirikur í jákupsstovu sum fær orðið

ger so væl ja takk fyri frøðufólkuna eg skal lesa eitt træar álitið frá frá fíggjarnevndini tað er í løgtingsmáli nummar átjan uppskot til løgtingslóg um broyting av løgtingslóg um avgjøld við skráseting av avmáti og akførum tað er landsstýriskvinnan í fíggjarmáli ruddvang sum hevur lagt málið fram níggjuogtjúgunda septembur tvey túsund og trýogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð fimmt oktobur tvey túsund og trýogtjúgu er tað so beint í fíggjarnevndina nevndin hevur vi og undir viðgerðini hava hava hevur nevndin havt fund við umboð fyri bilasølur tað varð øll á fund í senn tað varð reynisservice autoservice bilasølan bergmotors vág norðbil komfortbilar vendsel og bilrøkt so landsstýriskvinnan í umhvørvismálum yngilin didriksens strømm og landsstýrismaður í fiskivinnu og samferðslumálum her stendur umhvørvismálum men her er samferðslumálum lennisholm hann hevur verið her saman við akstovuni og so hevur landsstýriskvinnan í fíggjarmálum eisini verið ein samdnevnd hevur hesar viðmerkingar uppskotið um at seta eitt ovara mark fyri avgjaldsfrítøku av orkuvinarligum akførum er komið frá landsstýriskvinnufíggjarmálum eftir umrøðu av hesum í løgtinginum í samband við løgtingsmál nummar fjøruti tvey túsund og tveyogtjúgu tað varð viðgjørt í vár sambært uppskotinum verður ásett at ravmagns og vetnisbilar frá fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu skulu rinda eitt virðisgjald av virðunum sum fer upp um tvey hundrað túsund krónur sambært galdandi lóggávu eru allir persónbilar sum nýta ravmagn ella vetni til framdrift avgjaldsfríir til og við einogtretivunda desembur tvey túsund og fýraogtjúgu frá fyrsta januar tvey túsund og fimmogtjúgu skulu hesi akfør rinda eitt stigvíst hækkandi gjald í tvey túsund og áttaogtjúgu og fylgjandi ár er avgjaldi so tretivu prosent av avgjaldsskyldu skildu á virðunum og til og av ja av tí sum er til og við hundrað túsund krónur og fimmog tíðirnum oman fyri hundrað túsund krónur hetta uppskotið er so ein lítil framskunding og øking av stigvísar virðisgjaldinum fyri ravmagns og vetnisbilar við siðvirði oman fyri tvey hundrað túsund krónur hevur ein bilur til dømis eitt siðvirði á trý hundrað túsund krónur skal virðisgjald ikki rindast av teimum fyrstu tvey hundrað túsund meðan virðisgjald skal rindast av teimum síðstu hundrað túsund í nevndadømi verður hetta avgjaldið so fimmogfjøruti túsund krónur avleiðing hvar ið bilurin er minni verður avgjaldsfrítøkan lutfalsliga undirviðgerðini er komin fram at nógv akfør verða ávirkaði av hesari broyting tá flestu orkuvinarligu akførini í dag hava eitt siðvirði á oman fyri tvey hundrað túsund krónur tó at ávirkanin er munandi minni fyri bíligaru akførini og størri fyri so nevnd marklatisakfør undirviðgerðini er upplýst nevndini at allir bilar sum fáa loyvi til at koyra á vegunum í føroyum verða mettir nóg tryggir til endamálið eftirviðgerðin í nevndini verður mett at hetta uppskotið er í tráð við veðurlagspolitikkin tá talan framvegis verður um ávísa frítøku fyri avgjøld fyri øll orkuvinarlig akfør tó at frítøkan minkar nakað frítøka fyri avgjøld á orkuvinarlig akfør varð viðgjørt í vár og tær broytingarnar vórðu settar í gildi frá fyrsta septembur fyri í ávísan mun at taka hædd fyri longu gjørdum avtalum á umrøddu bilinum spurningurin um gjørdar avtalur og veitingartíðir hevur eisini verið viðgjørdur í samband við hetta uppskotið og nevndin er samd um at tað kann vera óheppið at hetta loft fyri avgjaldsfrítøku verður sett í gildi longu frá fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu nú vit eru komin út í novembur nevndin metir eina hóskandi freist at vera fyrsta apríl tvey túsund og fýraogtjúgu eisini hóast veitingartíðirnar í nøkrum førum kunnu vera sera trúgvar kann ávirka keypsmynstrið at ein dagfesting verður sett á og verður freistin sett longri enn til fyrsta apríl tvey túsund og fýraogtjúgu kann hugsast at hetta keypsmynstur verður ávirkað enn meira tó at tað sambært fíggjarmálaráðnum er torført at seta upphædd á hvussu nógv tað ávirkar í sambandi viðgerðina hevur somuleiðis verið umrøtt um tað hevði verið rætt at havt eitt hámark ið er hægri enn tvey hundrað túsund krónur tó at tað er torført at meta um fíggjarligu avleiðingarn eina lutfalsliga stóra eyka afturbering av gjøldum við sær um markið verður hækkað ein samdend setur fram soljóðandi broytingaruppskot og har so tað at í paragraf eitt verður í paragraf trý stykki trý nummar eitt aftan á tvey túsund og fýraogtjúgu sek frá og við fyrsta apríl og so er tað viðmerkingarnar til broytingaruppskotið við hesum broytingaruppskotið verður hámarkið fyri virðisgjaldsfrítøku fyri ravmagns og vetnis akfør upp á tvey hundrað túsund ogtjónir í siðf virði ikki galdandi fyri tey av hesum akførum ið eru skrásett áðrenn fyrsta apríl tvey túsund og fýraogtjúgu við hesum viðmerkingum og broytingaruppskotið tekur ein samdnevnd undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja

og skotið tað fer at formaður ja tað besta røða tað verður stefan klein poulsen tað er so væl

takk fyri teir formaður vit í miðflokkinum gleðast um hetta uppskotið gleðast tú um at runt vang landsstýriskvinnufíggjarmálum og at landsstýrið annars sum er blivið samt um at leggja hetta uppskotið fram er komið hesum uppskotinum og vit vístu jú á skeivleikarnar í hesari stuðulsskipanini farna vetur og gjørdu sjálvir eitt broytingaruppskot í fíggjarnevndini sum fall tá tað var eitt sindur øðrvísi sett saman mann kundi eitt so komið akkurát hesum og vit vístu á at mann burdi givið sær tíð tá til at gera eitt broytingaruppskot fyri at dempa tær ógvusliga útreiðslurnar sum hava verið av júst hesari stuðulsskipanini til bilar og eisini luksusbilar mann kann siga at ja á ein máta ein útræt hond til landsstýriskvinnufíggjarmáluna at bøta ein lýsingur um haldføri men men sanniliga eisini tá vit hugsa um tann sosiala vinkilin so mugu vit hugsa øgiliga væl um hvussu vit seta stuðulsskipanina saman og og hvussu tær raka samfelagsbólkar í samfelagnum annars men hóast broytingaruppskotið fall síðsta vetur so hava tær eina samda fíggjarnevnd nú beint fyri jól og tað er øgiliga gott og eg haldi at eins mann hevur verið gjørt tillagingar í hesari stuðulsskipanini so skal mann eisini tora at hyggja eftir øðrum stuðulsskipanum sanniliga eisini hinum grønum skipanum sum er í gildi og og tað skal ikki skiljast sum at at miðflokkurin er í móti at vit gera nøkur tiltøk fyri at betra um umhvørvið men eg haldi bara at vit vit eiga at at vegda hvørja krónu og og spyr okkurt sjálvi um vit fáa fáa tað burturúr sítt sum vit veruliga ætla og tað sum hann sigur seg gera við ymiskum stuðulsskipanum og og til dømis við elbilum har havi eg allan tínar sæð spurnartekin við um til dømis vit skulu máta tað upp á cv-tvey at hvussu nógv er cv-tvey útlátur veruliga minkað tá vit hugsa um at vit hava kanska brúkt nakrar hundrað tals milliónir upp á at fáa fólk at keypa elbilar hvussu nógv er cv-tvey útlátur egentliga minkað við øllum teimum upphæddum í pengunum milliónavís av pengum vit hava brúkt upp á tað og og har haldi at vit man við hesum broytingaruppskotinum tekur eitt ferð rætta vegin til at vera meiri reyðir og siga at tað kann ikki vera so ógvusligt men har meira so skoytur upp í at at tað bleiv ein røð av uppskotum lagt fram í sambandi við fíggjarlógina hetta var eitt av teimum uppskotunum og tað saman við skattumumskipanini har hevur mann eisini knýttan rúgvauppskotin saman av hvørjum øðrum og hetta uppskotið her var við til at fíggja ja hesar fimmogtjúgu milliónir skuldu fíggja okkurt annað nú fólk skulu leinka tað var ára formaður men tað var nokk ja tað var nokk tann pensjónsfrádrátturin sum landið yvirtekur frá kommununum og tá ið vit so taka og broyta uppskotið á lítið sindur ruth vang ætlaði jú at hetta skuldi koma í gildi dagin eftir haldi eg ella øll frá fyrsta januar ella dagin eftir uppskotið í samtykk men mann hevur valt at geva bilasølum og kundum annars ein lítlan buffara til fyrsta apríl og tað kemur alt annað líka at gera tað at hesar fimmogtjúgu milliónirnar nokk ikki koma vist vit siga tað at at tað minkar við ein fjórðingi nú tá mann seta til fyrsta apríl so koma seks milliónirnar mangla í bara fyri at taka tann vinklin við eisini og og til allar seinast so haldi eg at vit eiga at fáa at greiða hvussu nógvar pengar vit hava brúkt upp á allar hesar grønu stuðulskiparnar og tí havi eg sjálvur arbeitt í ein fyrispurning um hetta og hann liggur hjá umsitingini har eg haldi vit hava rætt at fingið greiða hvør kostnaðurin er av øllum sínum stuðulskipanum og tá tosa vit um hesir elbilarnir og vetnisbilar og hitaskipanir og og annað sum so vit hava stuðlað í titlinum av grønum stuðulskipanum tí tær upphædnar hava ikki verið smáar men tað stutt at langa er at mann her er komið ein uppskoti har vit fólk okkum hoyrd hoyrdar í miðflokkinum og vit gleðast um at mann ger hesa tillegingina og eg haldi at vit skuldu horði at gera fleiri sorter

takk fyri harra formaður

eg har hugsað um landskassin ja takk

ja so teir pengarnir sum koma mangla í landskassum av slíkum uppskotum kunnu jú ikki brúkast aðrastaðni sum sum har vit vita at øll øll skríggja eftir pengum á nógvum økjum í samfelagnum so eg haldi at hesir pengarnir eru betri brúktir onkra aðrastaðni og eru púra samdir við keli holmi hannesen í tí at at tøknin útviklar seg so skjótt og tá vit fara inn og politiskt stýra at tit skulu keypa hesa ella hasa tøkuna tá tað krympi eg tær og og og eg eri bangin fyri at mann faktiskt leiðir fólk út í í at keypa ting sum kanska slettir bera seg marknaðarliga um nøkur ár tí at mann heldur kunst í álívi sum við við so nógvum stuðli og tað er hetta ikki tann einasti stuðli til elbilar so eg haldi at mann átti at latið tíðina og tøknina arbeitt fyri okkum tí at tí at hon verður útviklað hvønn tann einasta dag og tað verður tað tað kemur betri og betri tøkni út og eg haldi at vit skulu ansa eftir við at stuðla

so ekskuliga

ja tað haldi eg kann strika undir upp á at at samstarvið gongur væl sjálvt mann ikki er samdur um alt og nei hatta er ein øgiliga fýrakanta niðurstøða at gera at siga at seks milliónir koma mangla í tí at tað eru sjálvandi nógvir faktorar sum spæla inn og tað sum vit hava fingið upplýst er at bilasølan generelt er minkað seinastu árini og tað tað gevur sjálvandi minni inntøkur á hesum økinum men men alt annað líka so vaksa inntøkurnar tá ið vit minka grønan stuðulin og eg kann ikki lata vera við at hugsa um aftur til til kreppu árini ár mína tíð men tað hoyrt mann hoyrt nógv um hendan ráðfiskastuðulsskránnin og annað har mann hildir kunsti á lívið nøkrum sum kollapsar í lendans og eg eri bangin fyri at tá tað kemur til alt hetta grøna sum vit stuðla at vist tað bara er kunstihild lívið so kemur tað eisini at kollapsa fyrr ella seinni tí haldu vit eiga at fása tær út

sum skjótast ja takk tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið til hesa aðru viðgerðina av tingmál nummar átjan uppskot til løgtingslóg um broyting í løgslógum avgjøld við skráseting av motorækførum og tað merkir at viðfara at atkvøða í máluna tað er eitt broytingaruppskot í álitinum frá samdarnevnd og vit fara fyrst at atkvøða um tað broytingaruppskotið hetta er eitt broytingaruppskot sum nevnt frá samdari fíggjarnevnd og sum tað stendur í álitinum so er tað broytingaruppskot sum stutt sagt snýr seg um at framflyta nær út seta gildskomuna í til fyrsta apríl tað er tretivu fólk í salinum so her skuldi verið ein sum ikki hevur teknað til ja nú er teknað til og atkvøtt so er liðugt atkvøtt tað er tretivu atkvøður fyri eingin ímóti og eingin blank tað merkir at broytingaruppskotið er samtykt og vit fara soleiðis at atkvøða góð málið soleiðis broytt so vóru vit liðug at atkvøða tær ítretivu at atkvøða fyri uppskotinum eingin atkvøður er mótur og eingin atkvøður blank og tað betýðir at tað merkir at løgtingsmál nummar átjan tjúgu trýogtjúgu er samtykt og fer soleiðis til eina triðviðgerð vit fara so undir aðruviðgerðar tingmál nummar sjeyogtjúgu uppskot løgsløgum broytingum í løgsløgum yrkisúpingar og hatta snýr seg um broyting í ásetingum lønarendurgjald til lærupláss hvør byr um orðið tað er sjálvøll nólsoy formaður í mentanarnevndini sum er fyrstur at røða

ja vit eru liðug at atkvøða tað eru seksogtjúgu atkvøður fyri uppskotinum tað er eingin atkvøður móti uppskotinum og eingin atkvøður blongur og tað merkir at tingmál nummar átjan tjúgu trýogtjúgu er endaliga samtykt og avgreitt frá løgtinginum síðani fara vit til triðju viðgera tingmálir sjeyogtjúgu uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um yrkisútbúgvingar og tað snýr seg um broyting í áseting lønar endurgjald til lærugpláss er tað nakar sum byr um orðið