LM-016/2023

framsøkufólkini verða hesi fyri javnaðarflokkin kristianna vintar poulsen fyri sambandsflokkin helgi abrahamsen fyri fólkaflokkin bára lakini fyri tjóðvelda hervør pálsdóttir fyri framsøkn karlot hergarðsson og fyri miðflokkin stefan klemm poulsen fyrsta røða

her er christianna vinterpoulsen gjørt so væl takk fyri ja til viðgerðar er sum forkvinna júst segði revsilógin tað er uppskot í til broytingar í lógbekent góðir seg um revsilógin tú sæst at arbeiða við at dagføra og føroyska revsilógina fór í gongd í tvey túsund og sekstan og tá var dagførarin býtt sundur í hóskandi partar soleiðis at høvið var at viðgera dagføringarnar gjøllari bæði viðvíkjandi tí málsliga og viðvíkjandi innihaldunum og nú eru vit so komin til at vit viðgera almenna partin av revsilógini og hetta er ein partur sum fevnir um kapitlarnar eitt til ellivu og hesin parturin snýr seg um almennar ásetingar sum eru tær vanligu teytirnar fyri at kunna revsa og tá ið løgtingið so hevur samtykt hetta uppskotið so er øll revsilógina á føroyskum máli landsstýrismaðurin boðaði so frá hann hevur í hyggju at gera eina føroyska revsilóg og hetta arbeiðið er so ikki farið í gongd enn men tað verður so eisini spennandi at fylgja tíð revsurættur tað er ein týðandi partur av einum samfelag eigur í størst møguliga mun at avspegla samfelagið sum revsurætturin virkar í danska revsilógin er í stóran mun úrslit av samfelagsgongdini sum hevur verið í danmark síðstu øld og fram til í dag og føroyska samfelagið er nógv minni í meira gjøgnumskygd samstundis hevur kriminaliteturin í føroyum søguliga verið nógv lægri enn í danmark kanska tí at óformliga revsningin frá samfelagnum er hørð vit vita tað ikki men vit vita tað at tað føroyska samfelagið er eitt munandi tryggari samfelag enn tað danska at liva í í lógaruppskotinum so eru tað í høvuðsheitum dagføroyingarnar í mun til galdandi rætt ið verða gjøllar og lýstar harumframt verður greitt frá málsligum valum og ivamálum og tá ið støða verður tikin til hvørjar dagføroyingar skulu gerast í revsilógini so verður hugt at hvørjar dagføroyingar eru gjørdar í donsku revsilógini frá tí at revsið rættarliga øki kom undir føroyskt málsráðið í tjúgu og tíggju ein revsilóg við greiðum ásetingum um hvørjar revsingar eru fyri tey ávísu brotsverkini og skal verða greið skal verða atkomulig og skal hóska til viðurskiftini í okkara landi tí at revsilóg ásetur hvussu samfelagið stræffar fólk hvussu samfelagið tekur frælsið frá fólki sum hava gjørt okkurt sum er í strívi lógarum og tað sigur seg sjálvt at hendan lógin skal vera greið fólk skulu vita hvat tað er fyri revsingarsamfelagið ásetur fyri ta ymisku lógarbrotini revsilógin er ein grundleggjandi partur av rættartrygdini í einum samfelagnum rættartrygd hetta kom eg í hugt sum so seint sum í gjár tá eg hoyrdi í tíðindunum at ein verji í føroyarætti setti spurnartekin við geknið hjá dómaranum í einum máli sum er fyri í føroyarætti tað er ein av verjinum í einum stórum heismáli sum er fyri í føroyarætti hesum døgum hann gjørdi galdandi at dómararnir kunnu vera ógegnigir og hetta skal so landsrætturin avgera um so er at dómararnir eru ógegnigir eg má so viðganga mín sympati ikki líkt hjá teimum sum eru ákærdir fyri at smugla fimmogtjúgu kilo av heskin í landi men rættartrygd skal vera galdandi fyri bæði hesa borðákærdu og fyri øll onnur menniskju tað mugu vit ongantíð gloyma og eitt tíðarhóskandi lógarverk er ein grundleggjandi partur av at tryggja rættartrygd fyri okkum øll av teimum dagføringunum sum eru í hesum uppskotinum fari eg serliga at umrøða tær í kapittuli átta og hetta kapittulið ásetir treytir fyri samfelags tænastu sambært teg sum broytingum sum nú eru til viðgerðar so verður tað nú munandi betri møguleikar at brúka samfelags tænastu heldur enn fongsulsrevsing og hetta her haldi eg er gott ynskið er at avmarka nýtsluna av frælsistøku sum revsing tað er hart at vera ein fongsli og sjáldan gerast vit betri menniskju av at sita innistongd saman við øðrum bandittum tað er øgiliga sjáldan at fólk koma út sum betri menniskju av hesum slag av revsing lógaruppskoti undirstøka týdningin av at so nógvir lóðbrótar sum gjørligt koma aftra beint og verða virknir samfelagsborgarar hesum kann eg bara taka undir við samfelags tænasta kann brúkast í samband við ymisk brotsverk og víðka nýtslu av samfelags tænastu eigur serliga at vera umhugsað tá ein persónur fyrstu ferð brýtur lógina tó ikki tá talan er um skipankriminalitet ella bandakriminalitet eisini nakað gott tey eru uppskotinum til tað at ein triðingur av hesum samfelags tænastu skal kunna vera luttøkað í eini serligum viðgerðartilboð ella útbúgvingartilboð men menn um hetta skal vera møguligt ja so mugu vit bjóða hesi tilboð sum í dag eru nakað avmarkað hetta gera fleiri av hoyringspørtum vart við so sum megt etiska ráðið amnesty og brotsfrøðingarfelagið og eru púra sam fyri tí sum tey fóru fram hetta er drúgv og væl ortera og væl orða hoyringarskriv sum er komin inn tað vísir at fólk eru upptikin av hesum við at áseta revsing og tað haldi eg gleðiligt tí revsingar eru øgiliga viktigar í mun til tey virðini vit hava í samfelagnum altso hvat slag av revsing vit viðgeva so tað verður neyðugt at menna ymiskt tilboð um hesi um hesi tilboðini skulu kunna bjóðast eisini stendur í viðmerkingunum at tað er viktigt at hesi tilboðin verða tøk alt landið og viðgerðinum skal vera reglulig og hon skal ikki krevja ov langa ferðing eitt annað nýtt er at samfelagstænasta skal vera fram hjá privat skal kunna fremjast hjá privatum vinnuvirkjum eisini sum er at hava privat virkið tikið stig til at at kunna bjóða innsettuna í føroyskum fongslum og fólkum sum hava sitidóm starvsvenjing og arbeiði bæði viðvíkjandi samfelagstænastu og møguleikunum fyri treytanum dómi skal varsemið ella afturhaldið vísast um talan er um meira skipaðan kriminalitet persónsfarligan kriminalitet tá talan er um munandi fysiskan ella sálarligan skaða rán neytøka gróður harðskapur brotar vápnalógav og lógav um evforiserandi evni og hóttan móti vitnum tá ið hesir gerningar eru undantiknir so er tað fórt fram í lógaruppskotinum at høvuðsdentur ikki eigur at verða lagdur á slag av kriminaliteti í sambandi við hetta við samfelagstænastu og í hesum sambandi so er tað øgiliga viktig at hava í huga rættvísist kensluna hjá fólki við teimum órættaðu í huga sum at revsingin verður í samsvari við brotsverki so at misaliga skipan er ikki gerst óneyðugastórt og tað eru fleiri av horðnirspørtunum sum eisini taka undir við møguleikunum at gera samfelagstænastu og tað verður eisini ført fram at tað er greiðsemi um at rehabililitering loysir seg munandi betri enn fongsulsrevsing tað vita vit nokk øll men tað skal bara skapast karmar fyri at hetta kann gerast her má eg so eisini nevna at føroyar vit eru eitt land uttan fongsil hetta kann jú ljóða mikið væl at vit ikki hava stórvísi tørv á einum fongsli tí vit skikka okkum so væl men so er ikki fyri tey tveyogtjúgu sum í tíðarskeiðnum frá tvey túsund og ellivu til tvey túsund og einogtjúgu blivu flutt úr føroyum at sita dóm í danmark og fyri teirra avvarðandi so hevur hetta havt sera syrgiligar avleiðingar at skula sita dóm millum stórkriminelli danmark eru ein munandi harðari dómur fyri føroyingar enn um møguleiki fyri at sita dómum í heimlandinum fyri ikki at tala um avvarðandi sum sjálvandi ynskja hava samband við tey dømdu og sum ikki hava góðar sømdir tá tey skulu vitja teirra kæru í fongslum í danmark havandi huga at fangar við longri revsingum sita revsingin í danmark so metir etiska ráðið at neiligu avleiðingarnar av at sita í fongsli helst í uppaftur stór hvørjum mun gerast tí galdandi í føroyum tí fangarnir hava avmarkað samband við føroyskar myndugleikar føroysku viðgerðartilboð og familju í føroyum so tað er tíverri sannlíkt at fangar sum sita revsingin í danmark fara aftur í somu gomlum mynstrini tá tey koma aftur til føroya so hetta er so ikki nakað vit kunnu liva við og tí er tað gott at vita at vit seinast í hesum áratíkini um níggjuogtjúgu hava eitt fongsul klárt í føroyum eg haldi tað er uppá tíðina nú fór tíðin á uppskotið fær góða viðgerð í

rættarnevni har eg sjálv siti takk

takk fyri forførgini

kristianna vintur poulsen ger so væl ja takk fyri ja tað er júst so at vit hava eisini eitt mál um hetta við fótleinki sum er sum ella viðgerðar og tað er eisini tað fer eisini at hava fyrimunir fyri tey menniskjuni sum skulu revsast fyri samfelagið eisini og tað er jú tað er jú altíð ynskiligt at mann finnur tær bestu loysnirnar fyri allar partar og eru børa samd vit bata hann mær í hesum at sjálvandi skulu fangar kunna sita dóm í føroyum tí alt annað er jú dupult revsing í minsta lagi og so hugsi eg at vit hava átta tunlar á fíggjarlóginum fyri tjúgu og fýraogtjúgu og tveir mánaðir verður snórin kliptur til fjórða undirsjóvartunnilin men vit hava ikki klára at fingið eitt fongsul í føroyum enn og vit útflyta framvegis fangar til donsk fongsul hetta sigur eitt sindur um okkum sum samfelag men tað er gleðiligt at hetta fær ein enda í níggjuogtjúgu tá ið eitt fongsul eftir ætlanin stendur klárt í føroyum

takk fyri ja takk fyri fyri vit fara nú at taka ein steðg ein døgurðasteðg og tingfundurin verður tí niðurlagdur nú og hann verður uppaftur tikin klokkan tólv fimmogfjøruti klokkan tólv fimmogfjøruti tá verður tingfundurin uppaftur tikin takk fyri fimmogfjøruti klokkan fimmogfjøruti klokkan fimmogfjøruti

næsta mánaðliga skránni í dag er onnur viðgera tingman nummar sekstan sum er uppskot til løgsløgum broytingum í lógu kensløgum góðilsi um straffilógin altso tað er altso revsilógin og hetta snýr seg um innleiðandi ásetingar vanliga treytir fyri at nýta revsilrættarligu ásetingarnar treytir fyri revsingar bari brotsroynd og viðvirkan revsil ábyrgd fyri løgfrøðiligar persónar revsingarnar treyta fongsulsrevsing samfelagstænasta aðrar rættar fylgjur av teirri revsuverdu gerðini at áseta revsing og uppatald av rættar fylgjum av teirri revsuverdu gerðini

góðan morði ger so væl takk fyri frá fólkum ja landsstýrismaðurin í lógarmálum bjarni káasson petersen hann hevur lagt hetta málið fram tann einogtjúgunda septembur tvey tjúgu og eftir fyrstu viðgerð nítjan á oktobur er málið beint í rættarnevndina nevndin hevur viðgjørt málið á fundi tann fýraogtjúgunda oktobur og fjúrtanda novembur tvey tunut og trýogtjúgu og undir viðgerðini hevur nevndin havt fund við landsstýrismaðurin í lógarmálum bjarni káasson petersen ein samd nevnd hevur hesar viðmerkingar løgtingið samtykti í tvey tunut og fimtan einmælt at heita á landsstýrið um at fara undir at dagføra endurskoða og týða revsilógina umframt at laga lógina til føroysk viðurskifti bak at lesa um tað á løgtingsmál nummar seytjan tvey tunut og fimtan arbeiðið hevur verið gjørt í stigum og við hesum uppskotinum er seinasti parturin av revsilógini týddir til føroyskt tað er av stórum týdningi fyri rættatrygdina hjá fólki at ein so grundleggjandi og týdningarmikið lóg sum revsilógin er á føroyskum máli uppskotinum men tó eru ávísar broytingar umframt neyvlýsingar á galdandi rættarvenju ásetingarnar um samfelagstænastu verða dagførdar og ætlanin er í størri mun at nýta samfelagstænastu heldur enn treytaleysa fongsulsrevsing tá hetta er møguligt hetta kann eitt nú vera tá ið ein persónur fremur lógarbrot fyri fyrstu ferð lagt verður eisini upp til at viðgerðartilboð ella útbúgvingartilboð skulu kunna vera ein triðingur av samfelagstænastuni rættarnevndin leggur áherslu á at tað hevur vídning at landsstýrið tryggja sær eitt nøktandi viðgerðartilboð og útbúgvingartilboð eru tøk í hesum sambandi tað verður nevnt í uppskotinum ella viðmerkingum til uppskotinum at ætlanin er at fara undir at gera eina nýggja føroyska revsilóg sum í størri mun tekur støði í føroyska samfelagnum eyðsá er at hetta er eitt stórt arbeiði ið tekur drúgva tíð og eitt arbeiði ið eins og tíðingin av revsilógum at fara at fevna um meira enn eitt samgonguskeið við hesum viðmerkingunum tekur ein samdnevnd undir

samtykkja uppskotið ja takk og tað er einsamallur sum hevur biðið um orðið í hesum málunum og tað merkir at viðfara at atkvøða í tingmáli nummar sekstan tjúgu trýogtjúgu tað er eitt stuttligt stuttligt stuttligt skot ja so vil eg atkvøða tí at fyri hjá atkvøða fyri tær eingin í moldur og eingin í blongu tá merkir at tingmáli nummar sekstan er samtykk til hesa aðruviðgerð og fer soleiðis til eina triðjuviðgerð tingmáli nummar nítjan tjúgu trýogtjúgu uppskot løgsluvn broyting í løgsluvn áseting av skatti tær ásetingarlógin og hetta málið snýr seg um barnafrádrátt til sendifólk og umskipaður pensjónsfrádráttur og tað er eyðkunn samuelsen forkvinna í fíggjarnevnd

tað er ein sum manglar at tekna til og atkvøða so vóru vit einogtretivu og øll hava atkvøtt allar atkvøðurnar fyri eingin er blonk og eingin er mótur og tá merkir at tingpann nummar sekstan tjúgu trýogtjúgu er samtykt og endaliga avgreitt frá løgtinginum vit fara nú til triðju viðgerðar tingpann nummar nítjan tjúgu trýogtjúgu uppskot løgslóm broyting í løgnum slóm áseting av skatti tær ásetingarlógin og tað snýr seg um barnafrádrátt til sendifólk og umskiparar pensjónsfrádráttir og jørgen niclasen biður um orðið