LM-015/2023

framsøgufólkini verða fyri javnaðarflokkin eyðkunn samuelsen fyri sambandsflokkin magnus rasmussen fyri fyri fólkaflokkin jørgen niclasen fyri tjóðveldið eirikur í jákupsstovu fyri framsøgn hanna jensen og fyri miðflokkin stefan klein poulsen fyrsta røða verður eyðkunn samuelsen ger so væl

ja takk fyri frá fólkafloksinum sum mann kann siga hevur tveir tættir í sær tað eina er at mann flytur skattastigan eitt sindur og síðani ásetir mann at skattastigan skal javnast á hvønn á hvørjum ári við við tí prosentvísa vøkstinum í lønakarminum hjá fíggjarmálaráðnum og og sum ein avleiðing av tí so skal landsstýrisfólkið leggja uppskot fram hvørt ár átta hundrað mars á hvørjum ári um um hvussu hvussu skattastigan skal síggja út ella hvussu javningar prosentið skal vera fyri tað næsta árið hetta er her orsøkirnar til uppskotið verður sagt tað at at vit hava jú havt stóran lønarupprísing prísvøksur í tey seinastu árini og serligur prísvøksurin gjørt av fíggjarstøðum hjá nógvum í ring og tað kunnu vit gott vera samd í og søk tey her við at tað at landsskattastigan hevur verið óbroyttur síðani í tvey túsund og sekstan og tað merkir sjálvandi tað at ein størri part av lønini so líðandi verður lyft upp á eitt hægri skattastig mann kann siga at tá ið hesir flokkarnir sum nú sita í samgongu sótu í samgongu síðst so lótu vit ein skattalætta í tvey túsund og sekstan sum tað eisini verður nevnt her og tá setti mann at ein inntøka á tvey hundrað og fimmogtretivu túsund skuldi betala fimtan prosent í skatt og tað er jú broytt hesi árini til at ein inntøka sum tá var arbeiðarinntøka sum tá var kanska tvey hundrað og fimmogtretivu túsund hon er í dag eini tvey hundrað og hálvfjerðs til tvey hundrað og fýrs túsund og er so flutt upp at koma at betala tjúgu prosent í skatt tað er tað sum er hent tí at mann higartil í hvørt hann hevur havt eina skattaskipan har mann ikki hevur javnað hesi her mørkini í stiganum har mann letur tey standa og sjálvandi við tíðini so hendir tað at at mann flytur longur og longur upp og faktiskt betalur meira í skatti av sínari inntøku enn enn tá ið tann skipan er byrjaði kann mann siga og her sigur mann so her er tað at leggur mann so upp til tað at mann at mann faktiskt fer at javna skattastigan og tað betýðist so sjálvandi at so má mann áseta hvat mann skal javna tað út frá og her verður skotið upp at mann brúkar at mann brúkar eftir her tann prosentvísa vøksturin lønagarður hjá fíggjarmáranum í tólv mánaðar aftureftir at tað er tað sum mann ásetar eftir og so má mann sjálvandi eisini koma í tingið hvørjum ferð við einum lógaruppskoti um tað tað hevur einaferð verið eitt líknandi uppskot frá fólkafloksinum sum víttin minnist og tá seta javningarprosentini inn í lógina og tað meini eg bleiv mett at ella tá bleiv tað sagt at tað bar ikki til at mann mátti mann kundi ikki lóggeva skatt nógv ár fram í tíðina at mann mátti aktiv koma á hvørjum ári og og siga hvat skatturin skuldi vera við sum at mann skuldi hava tí skipanina og tað er so tað sum mann ger nú og í uppskotinum so setir mann sjálvandi at skattastigan fyri tvey túsund og fýraogtjúgu verður javnaður við fýra prosentum at halda seg til tað prinsippið um hendan her lønarakarmið fólkaflokkurin var eisini við til at leggja eitt uppskot um skattalætta fram í tvey túsund og tjúgu tveyogtjúgu ella tann samgongan sum sat á heystið tveyogtjúgu legði mann ein skattalætta fram uppskot um skattalætta men hann fall burtur tá ið valið kom og har flutti mann so mørkini men hevði ikki eitt her javningarprosent inn tey mørkini sum hann flytur nú eru eitt lítið eg vil gera lítið sindur minni í hvørjum bólki enn tey vóru tá altso til dømis hevði mann at frá fimmogtrýss túsund til tvey hundrað og fimmogtrýss varð skotið uppskot mann betala fimtan prosent nú er tað frá frá áttaogtrýss og upp til tvey hundrað og fimmogfjøruti er tað fimtan prosent men tað er stórt sæð tað sama og tá ið mann nú hyggur eftir hesum uppskotinum so verður einki nevnt nakrastaðni um hvat ið so vítt sum eta vit at síggja hvat ið hetta her fer at kosta har eg hugdi eftir uppskotinum sum hann legði fram í tveyogtjúgu og har har varð tað metta at kosta nakrar hálvtrýss milliónir teir

eg havi taksin til viðmerking til hann er sjálvgjøllur tá ið eg havi taksin viðmerking til hann er sjálvgjøllur tá ið eg havi taksin viðmerking til hann er sjálvgjøllur

takk fyri tær

tí er tað er tann støðan sum vit eru í nú har húsarhaldini eru so trýst og sperrd at mann veruliga verður noyddur til at fara inn og gera nakrar lættar har eisini tað eru vit púra samd tá mann sjákt tombsa nú er og vónandi fleiri enn tað eisini takk

ja takk so næstur rúði tit mær túsdag sum stendur í fjøld

takk fyri harra formaður hann hevur tað skattastigin mann skal skatta skipanin og skattalættar og annað sum mann kann komin á í samband við hetta her málið og nú hevur forkvinnan fíggjarnevndini tikið nakað av hesum her tættinum upp og greitt rúmlaðið væl frá eisini hvat hetta her uppskotið snýr seg um hetta uppskotið sum er frá fólkaflokkinum har snýr seg nakað um at flyta mørkini og so er tað her við at javna tað mann tá sum javning og fólkaflokk tað er kanska ikki altíð akkurát tað sama men men í hesum førinum ikki altíð seg eg men í hesum førinum er tað hvussu er tað men tað er ein setningur í hesum almennu viðmerkingunum tað er sum stendur har har stendur á síðu tvey hendan skipanin fer at byrgja fyri at skattatrýstið fer at vaksa av sær sjálvum altso at forða fyri at tað fer at vaksa av sær sjálvum og tað haldi eg hvussu er skilagott at tí tað er nemliga tað sum er hent í seinastu árini og tað er kanska tólv ár síðani at ein budskaparfrøðing var var í miðlunum og greiddi frá hvussu her sum kanska kanska ikki so fá kanska høvdu góða um at tað er veruleikan tað sum hendir ella er hent og so kemur fólkaflokkurin við hesum her uppskotið sum eg haldi eg er eitt áhugavert uppskot sum vit oyði hyggja nærri uppá og so verður nevnt um hvussu mann skal gera tað reint tekniskt og hvussu mann ger fyri fýraogtjúgu tað hevur forkvinnan og fíggjarnevndin verið njá men sjálvandi hetta her hevur ikki verið til hoyringar tað er tað nú kanska ikki óvanligt tá ið andstødd flokkar leggja fram men tað sum eg hugsi tað er millum annað so hvat er kostnaðurin av sínum uppskotinum ofta plagar tað vera eitt brot um fíggjarligar avleiðingar men tað tað brotið er so ikki við hesum her uppskotinum og hvussu nógv kemur hetta at ávirka kommunur og til dømis tað verður kanska ikki tað stóra mennini men kanska landið so her hevur fíggjarnevndin hvussu er eitt arbeiði at gera koma eitt sindur nærri inn á hetta tá ið egnum samvitsa var nú eisini við skattalátanum so vita vit at her verður fórt fram fleiri ferðirnar av samgongum at arbeiða við einum skattalátta og at hann skal fíggjast og tí verður tað spennandi tí at tíðin er viðarend mundan at tað kanska er ein annar táttur í hesum her við at tá meini maðurin og konan skulu hava tað eitt sindur lættari enn tað er nú og hevur verið eina tíð av ymiskum orsøkum hetta uppskotið skal fáa eina góða viðgerð í fíggjarnevndini og eg haldi sjálvur hetta er eitt rýmdótt poststift uppskot sum vit fara at taka fætt uppá í fíggjarnevndini men her eru nakrir spurningar sum vit mugu viðgera í nevndini millum annað tað er ja men hvussu sær tað út fíggjarliga vissu vit til dømisar tikið undir við akkurát hesum og kanska samanhalda tað við at vissu tað er ein skattalætti og at tað kemur at raka tey fólkini sum veruliga hava brúk fyri tí

ja takk sovorðið trúari jøkur trúarsin gjørt tú væl

harra formaður hetta her er eitt uppskot frá fólkaflokkinum og við hesum uppskotinum haldi eg tori at siga at vit royna at fiska tað skal leingina yvir um at fólkaflokkurin ynskir ein ein reinan flatskatt við einum góðum bóltsfrádrátti sum hevði verið tað allarbesta men tá mann hevur verið politikki so velja vit at at royna at fiska fyri at vit um ikki kunnu fáa undirtøku og tí koma vit við hesum her uppskotinum sum hevur eitt endamál og tað er at skatturin ikki skal hækka hvørt ár altso atkvøða vit ímóti hesum uppskotinum fella hetta uppskotin so hækka skatturin automatiskt næsta ár og lønarsamráðingar sum eru verið brandskattað tí hon verður toppskattað nú eru okkurt fakfelag í verkfalli í vón um at fáa løn men veruleikin er tann at sum skattaskipanin er so tað sum tey einaferð klára at fáa frá rudvang fíggjarmálará frúu eg men har tekur hon mær enn helvtina av dignatur tí at skattaskipanin er soleiðis sum hon er sum sum sagt vit royna at fiska og og og so vóna vit at at tað fer at lukkast ikki tí henda samgongan er ikki góður við nakran sum fiskar men men eg vóni at at at vit kunnu vera eitt sindur friðurgevin við okkara fiskaríi her tí hetta her er eitt uppskot sum er ein sjálvfylgja tað hevur tosað nakað um fíggjarliga partin av hesum her á tað grundar til at tað ikki vit hittu tí tað er øgiliga ringt at meta um men tá eg spyrji køm fólk so siga tey at tað verður ikki tey stóru tølini og vit skulu vit ikki samtykkja tær so hatta hækkar skattaprocentið hjá flestu føroyingum per automatikk so tískil at at vit kunnu fáa meira inn altso leggja størri skattaok á føroyingum við ikki at samtykkja eitt uppskot tað at mann hevur ein skattastiga í føstum krónum ger tað at skatturin hækkar og eg havi sjálvur sum fíggjarmálaráðið borið uppskot til løgtingið har ið mann vildi hava tað til at prísetalsregulera skattastiga og tað skuldi vera automatikkur í tí hvørt ár tað uppskotið bleiv vend í hurðini tí mann kundi ikki áseta skatt upp á nakran máta uttan við løgtingslóg tað segði stýrisskipanarlóg vit hava so verið ígjøgnum sama kamp við hesum uppskotinum har vit ikki fingu loyvi til at áseta hvussu í skatturin skal flytast vit høvdu tveir møguleikar annar var at seta eitt fast prosent inn tað skal hann vera reguleraður við til dømis tveimum prosentum um árið tað hevði mann kunnað samtykk men tað virkar ikki rætt tí tað skal helst fylgja lønavøkstrum sum hetta uppskotið leggur upp til og tá var einasti møguleikin at gera tað at mann á hvørjum ári kemur í løgtingi at áseta hesi skattamørkini fyri árið eftir og tað haldi eg í sær sjálvum er sunt at løgtingið eins og kommunurnar gera skal viðgera hvussu hart skatta vit føroyingar næsta ár kommunur gera jú tað at tær áseta skattabrosentið á hvørjum ári tað skal tær viðgera tann yndikupartin vit hava eina skipan í dag har vit slett ikki viðgera tað og per automatikk so hækkar skatturin uttan at vit vilja tað men tað er bara automatikkurin sum er í dag vit vilja hava hin automatikkin inn tá ið mann fylgir lønavøksunum soleiðis at skattabrosentið hjá tí einstaka ikki hækkar ár um ár um ár vit hava eisini fiskað so mikið í hesum uppskotinum at vit hava bara tikið tað eina árið inn tí hesin skattastigin sum vit hava í dag er jú frá tvey túsund og sekstan so skuldu vit hildið sama skatt sum í tvey túsund og sekstan so áttu vit jú at farið tey árini aftur tíðina og so regulerað fram eftir so hevði tað verið munandi hægri tøl tí ið veruleikanin er at skatturin eisini komandi á við hesum uppskoti verður hægri í tentum hjá tí einstaka enn hann var í tvey túsund og sekstan havi eg sagt at vit fiska við hesum uppskotinum at hetta fer jú í fíggjarnevndini og onkur var frammi at mann átti at lætta um hjá fólki at mann eigur at koma við einum skattalætta sum jú øll hava lovað og øll í samgonguni hava lovað men eingin av teimum er komin við enn so má eg sum vera siga at fíggjarnevndin hevur við hesum uppskotinum og tað hevur vit gjørt við vilja møguleika til at lækka og broyta skattin tí vit hava jú sett inn øll mørkini og øll prosentini og talið ikki at fíggjarnevndin kann undir viðgerðini við fullum rætti við identiteti taka og gera tann skattalætta sum tey ynskja í so framt at landsstýriskvinnan og fíggjarmálurin ikki kemur við einum skattalætta ja men so hava samgongufólkini í fíggjarnevndini hvussu møguleika helst saman við andstøðuni at innbyggja tann skattalættan í hetta uppskoti tað virkuliga vóni eg at mann fer at gera eg veit gott at at summi siga at betal skatt við gleði og tað haldi eg at øll so ella so halda summi meir summi minni men tað má altíð vera eitt mark betal skattin við gleði ja men nær taka vit gleðina frá fólki tá ið tey fáa lítið og einki av sínum egnu pengum skattur má vera rímiligur tí órímiligur skattur gevur onga gleði og skatturin vit hava í føroyum í dag er eftir mínum tykki eftir míni sannføring órímiligur altso serliga fyri fólk sum taka eitt lítið eykatak hvussu nógvar lønar selar mann hevur sæð har fólk fáa í mesta lagi triðingin út av av lønini tí tað er nakað mann hevur kent afturat tá er gleðin vekk og tað eiga vit at sleppa okkum burtur frá eg veit at vit ynskja vælferðarsamfelagið at øll skulu fáa alt men vit taka alt inn fyri at kunna geva øllum alt tá eri eg ikki við meir so tí er eingin yvir fyri mær at skattatrýstið í føroyum eru heilt hetta uppskotið lækkar ikki skattatrýstið men tað kann tað fara at gera tá tú kemur úr at fíggja nevnum hetta uppskotið bindur fyri soleiðis at skatturin ikki framhaldandi sleppur at hækka per automatikk so eg vóni um undirtøku eg veit at landsstýriskvinnan rottvang hevur gloppað dyrnar fyri onkrum sum líkist hesum og hóast vit við hesum uppskotinum og mann hesa samgonguni ikki er so glaður fyri tey sum fiska so vóni eg at mann kann vera eitt sindur glaður fyri okkum fyrr enn ikki

ja takk sovorðið við mær sigurari tað er stefan kleim

ja tað kan ikki vera so væl røkkuligt as

tað er eingin ivi um at tað markið sum í tvey túsund og tólv varð sett til fimmogtrýss túsund eigur at verða munandi hægri men vit hava sum sagt bara tikið eitt ár inn eitt annað mark her í kommunuskattinum har ið markið er tretivu túsund og vit ikki minnist rætt at so er tað í augustusvørði tjúgu ár síðan tað markið upp á tretivu túsund í kommunuskattinum altso tretivu túsund krónur skattafrítt áðrenn mann vildar kommunuskatt tað hevur staðið langt yvir tjúgu ár vit ikki eg minnist rætt so tað talið eigur kanska at vera tað dupult tá í dag men tað let man vera tað er so ikki við í hesum uppskotinum men eg vildi hildið tað var ein púra logisk avleiðing at verða hetta uppskot samtykt at so eigur mann eisini at fara enn í tað markið viðvíkjandi kommunuskattinum soleiðis nær at hesin er her bóttfrádrátturin tá mann kann tjena uttan skatt eisini fylgir lønavøkstrum júst sum hetta uppskotin ger

eg havi nakað so tann í sjónum

ja takk tú ert so møguligur til teimum

harra formaðurin vil seg í veit ikki hvussu hvørt tað skuldi skiljast tá ið tá ið eg fái at vita at vit báðir ongantíð verða samdir um skatt vil seg ikki skilt tað rætt at so dámar mann í jarnarflokkinum at betala nógvan skatt so vil eg siga at sovorðið jarnarflokkurin lítil til násta vald tá av hvørjum hundrað mann møtir haldi eg níggjuoghálvfems halda seg betala for nógv so har verður lítið eftir til jarnarflokkin skattatrýstið altso vit so taka marginalskattin sum er í verandi skattastiga so er tað tretivu prosent í landi tjúguogeingju prosent til kommunurnar so pluss seks prosent í gjøldum tá ikki at nú eru vit altso upp móti teimum trýss prosentunum í marginalskatti sum er tann hægsta stigin og tá má eg erliga siga at at tað er ikki rímiligt altso arbeiða mánadag týsdag mikudag og út til middags hósdag fyri hund og kommunur fyri líka at fáa seinnapart hósdag og fríggjadag til sín sjálvan tað er ikki rímiligt men tað er tilfeldig við toppskattinum í dag

ja takk so er tað økið hjálpsstovur tú ert so væl

ja takk fyri harra formaður heilt grundleggjandi er tað ein góður tanki í hesum uppskotinum men tá fólkaflokkurin kemur við uppskotum um skattalætta so er tað blivið eitt sindur líka sum tá ið vit í tjóðhúsloysnum tosa um loysing tað er ongantíð ordiliga tann rætta tíðin at koma til tað ultimativa málið ella tann rætti meirilutin fyri tí ella tann rætta fíggingin men líka sum at eingin loysing kemur um vit ikki tosa um hana kemur heldur eingin skattalætti um vit ikki tosa um hann og líka sum loysing gevur meining so gevur ein skattalætti á lønarskatt eisini meining tað er gott fyri fólki í føroyum sum betur fáa endarnar at røkka saman og tað er eisini gott fyri búskapin at tey sum fáa endarnar at røkka kunnu hava eina ávísa nýtslu nýtslan er komin undir trýst nú fyrst prísirnir og síðani rentan eru farin til himmals samstundis sum lønirnar farnar upp og skattaskipanin er við tað at fólk í størri mun eru endað á hægri skattastigum enn skipanin legði upp til tá hon seinast var broytt tí er tað gott og kær komið at hetta uppskotið meðan rætting á skattastigan er komið frá fólkaflokkinum sum hevði fíggjarmál tey seinastu trý árini og nú í viðverkingunum til uppskotið staðfestir at lønarskattastigin ikki er broyttur síðan seinasta cif samgongan í tvey túsund og sekstan gav ein skattalætta tí er hetta frá grundleggjandi eitt gott mál og eg havi stóra virðing fyri at fólkaflokkurin í seinastuni hevur havt fleiri uppskot har boð uppá fígging av átøkum hava verið við tað sakni eg í hesum føri kanska onkur í fólkaflokkinum kann geva eitt boð eg vænti at um vit spurdu at spurt mær sær tey skunnlistøttir so var svarið sikkurt olja men rætta skal vera rætt undanfarna samgonga arbeiddi eg við einum veruligum skattalætta sum í øllum førum var partvíst fíggjaður skuldi vera tað sum at summum verður nevnt at brandskatta alivinnuna hóast at tøkugjaldið fyri tíðina er tvey komma fimm prosent av marknaprísum vit fingu ongantíð svar uppá um tann skattalættin kundi blíva til nakað men eg ivist eitt sindur tí hjá summum er torført at fáa ein samanhang ímillum tað at pengar skulu til um pengar skulu brúkast tí eri eg bangin fyri at varð síðsta samgonga sitandi so hevði mest jaliga framlitið verið at lønarskatturin hevði aligjøldini stóð í stað og hallið í landskassanum vaks ikki tí hendan samgongan hevur hækkað gjøldini fyri atgongd til bæði fyrir og fiskirættindir vit hava ikki gjørt nakran skattalætta enn men hava undirskot á fíggjarlógini so tað er ikki bara lætt men tað vit ætla at gera er ein fíggjaðan skattalætta sum ger veruligan mun hjá lærri og miðaløntum arbeiðandi føroyingum alt er ikki komið upp á pláss enn og tað er sjálvandi ikki super gott men vit royna um ikki annað at gera hendan rætta og neyðuga neyðuga lættan á lønarskatt sum skal koma í gildi fyrsta januar og tað hevur so eisini verið nevnt at henda samgongan í øllum førum fer at hava uppskot har ein dagføring av skattastiganum er við og tað skulu vit nokk finna eina fígging til eisini um vit ikki finna olju hjá okkum er eitt sindur meira ambitiuskt enn bara tað málið er ein fíggjaður lønarskattalætti sum veruliga ger mun hjá arbeiðandi fólkinum í føroyum hetta málið kemur í fíggjarnevndina og vit fara sjálvandi at geva teg eina góða viðgerð har vit vónandi eisini fáa nágreina hvat hvør kostnaðurin av hesum uppskotinum er takk fyri

ja tak sovorðið viðmerking til tey gjár prosentini hjá sær tilgóð

ja takk ger so væl at eru glaðstøð

tað sum er støðan akkurát nú tað kemur ikki tað inn í tøkugjøldum sum mann hevði væntað og tað kemur jú av teimum viðurskiftum sum eru í vinnuni og tað eru vit øll hørm um men bæði tey gjøldini á fiskirættindi og gjøldini á fyrrur koma eisini at vera við til at tann skattalættan sum er í hyggjum takk fyri

heða takk mestrarøða verður hann á henni samd gjøgnum sæn

takk fyri harra formaður harra formaður vit hava fingið tey boð at vit skulu geva keisaranum tað sum keisaran sær og vit kenna orðingina arbeiðsmaðurin er løn sína verdur uppskotið sum fyri liggur arbeiðir við hesum at áseta hvat keisaran sær ella eitt sindur tilliga hetta uppskotið arbeiðir við hvør landsins partur av eini løn er og málið snýr seg tí eisini um hetta at arbeiðsfólk mugu hava ein góðan og rímligan part eftir av síni løn hetta uppskotið vil broyta ásetingarlógina sum ásetir landsskattin og fólkaflokkurin skjýtir upp at grein eitt verður broytt so at hesi skattastigi verða sett inn í stykki eitt við prosentstýrdari javning altso frá null og til áttaogtrýss túsund skulu gjaldast skal einki gjaldast og frá áttaogtrýss túsund og upp til tvey hundrað og fimmogfjøruti túsund skulu gjaldast null krónur av teimum fyrstu áttaogtrýss og so fimtan prosent av restini næsta stig er frá tvey hundrað og fimmogfjøruti fjøruti túsund og upp til trý hundrað og fýraogfjøruti túsund og har skulu gjaldast seksogtjúgu túsund og fimmoghálvtrýss og so avtí og so tjúgu prosent av restini og frá trý hundrað og fýraogfjøruti og upp til áttaogtveyogtretivu skulu gjaldast seksogtjúgu túsund og fimmogtjúgu prosent av restini og frá áttaogtrýss áttaogtretivu túsund til hægri skulu gjaldast hundrað og áttaogtrýss túsund trý hundrað og hálvtrýss og so tretivu prosent av restini og síðani leggur uppskotið upp til at greina eitt stykki tveyogtrý skulu ávíka við javnað skattastigan á hvørjum ári við prosentvís av vøkstrunum í lønakarum hjá fíggjarmálaráðnum í tálman av skeiðnum sum endaði fyrsta oktobur ár fyri og at lógaruppskot um hesa javning skal leggjast til fyri løgtingið áðrenn átta og mars hvørt ár lagt uppskotið fram ætla at tað skal fáa virkuna frá fyrsta januar komandi altso at skattastigin skal rættast longu fyri fyrst komandi skattaár og fýra prosent eru sambært viðmerkingunum roknað inn í upphædnar sum mynda skattastigini fyri tvey túsund og fýraogtjúgu og her er støðið tikið í lønakarum hjá fíggjarmálaráðnum fyri tálman av skeiði fram til fyrsta oktobur í tveyogtjúgu men eftir uppskotinum skal uppskot um eina javning fyri tvey túsund og fimmogtjúgu longu leggjast fyri løgtingið áðrenn fyrsta mars á orsaka átta og mars í tvey túsund og fýraogtjúgu tá uppskotið tískil fær sín virkuna sum støðugt javnandi undirheitið á lógaruppskotinum er árlig javning av landsskattastiganum vit í framsóknum heilsa uppskotinum vælkomnum tí tað er ein konstruktiv ætlan um skattastigin framvegur fram yvir ikki skal gerast ótíðarhóskandi eftir stuttari tíð sum jú er tað sum vit liva við í dag tá vit áseta skattastigini í krónum so gongur ikki so long tíð inntil eitt skattastig verður lutfalsliga nógv harðari skatta enn ætlanin fyri ávísu lønarindøkuna varð tá skattastigin varð ásettur í løgtingslóg hetta er veruleikin við okkara verandi skattastiga sum jú varð broyttur frá tvey nú sekstan fyri at lætta um hjá lág og miðaløntum men hvørja ferð lønar hækka so er vandi fyri at tú vegna lønarhækkan sum er samtykt í semjum millum partarnar á arbeiðsmarknaðinum ein sera góður skipan at so verður tú nokk so tilvildarliga harðari skatta bert tí stigin ikki er rættaður í mun til lønakarm og aðrar broytingar í búskapinum sum ávirka lønir og lívið hjá fólki og hetta kann sigast at vera ótilætlað tað hendir bara við hesum uppskotinum so skal henda rættingin í skattastiganum henda ja ikki automatiskt tí her skal eitt lógaruppskot fyri tingið og ein útrokning og ein avrunding upp til nærmastu túsund krónur gerast men tað liggur í lógaruppskotinum at landsstýrisfólkið í fíggjarmálum skal gera hesar rættingar hvørt ár fyri at varðveita ætlaða skattatrystið á tey ávísu stigini og forða fyri at vera harðari skatta uttan ætlan eitt av vællyftunum hjá framsóknum løgtingsval í tvey túsund og tveyogtjúgu var at vit vildu virka fyri einum skattalætta og hesum arbeiða vit við í løtuni men tað sum vit hava sett okkum fyri er at skattalættin skal vera fíggjaður og tað er ein partur av arbeiðinum sum landsstýrið situr við í løtuni okkum dámar sera væluppskotið hjá fólkaflokkinum og vit síggja fyri okkum at hetta er ein máti at gera semju um hvussu lønarskatturin landsskatturin í føroyum framviður skal vera stillaður einasta trupulleikin vit síggja við uppskotinum ella hvussu er tann størsti trupulleikin vit síggja við uppskotinum er at einki fylgjupskot er um hvussu skattalættin skal fíggjast og eingin kostnarmeting er í uppskotinum men tað hoyrist at hetta uppskotið verður mett at kosta umleið fimmogtretivu milliónir og eg kundi hugsað mær hoyrt meira frá teimum sum hava lagt uppskotið fram eru tey áhugað í at fara til samráðingar við landsstýrið um eina semju um fíggingina tað hevði verið spennandi landið eigur at tálma sín rakstavøkstur og virka fyri einum góðum búskaparpolitikki fyri landið men ein sera týdningarmikil partur av arbeiðinum hjá politiskum skipanini er at tryggja at fólkið ikki skal gjalda ein tyngjandi høgan lønarskatt tí tað er úra avgerandi at ein persónur hevur kenslu av at tað loysir seg at arbeiða og gera ein góðan vørð í lærug útbúgving og arbeiði á okkara arbeiðsmarknaði og tað er gott og rímligt lutfall ímillum lønarinntøku og skattatryst hetta er eitt av tí mest týdningarmikla um ein virðir persónliga frælsi og sjálvsavgerðarrættin hjá tey einstaka at skipa síni viðurskifti og ikki hava tørv á hjálp um ein annars er hampiliga væl fyri likamliga og til sálar jú størri part ein hevur eftir av síni løn jú størri er møguleiki fyri at landið ikki skal loysa øll møgulig vandamál hjá fólki slík sum hoyra til privat og verðina í mínum ynskisamfelagi eru fjøltáttaðir bústaðarmøguleikar og starvsmøguleikar og góðir valmøguleikar hvussu ein ikki skal skipa sítt lív og familjulív og annað í føroyum í dag er ikki lætt hjá fólki at finna ella sær okkurt at búgva í og tað er ikki nóg nógvir valmøguleikar at skipa sítt familjulív men tað er lætt at fáa starv so alt hjá okkum ruggar ikki heilt rætt í løtuni men ein avgerandi partur av hesum at taka av størvum sum standa í boði er skattatrystir og her er hetta fyri liggjandi uppskotið púra vist eitt gott uppskot sum framsagt fer at geva eina góða viðgerð í fíggjarnevndini

hann fór eina avur takk fyri so er tað onkur viðmerking eyðgóðum saman

takk fyri so er tað hann ið jensin ger so væl

takk fyri harra formaður ja og eg byrjaði eisini røðu mína við at sipa til hetta hvat er keisarlands hvat er landsins lutur tí tað haldi ikki nakar sett spurnardeggin við at landið eigur ein part av lønari inntøkunum og tað er tað sum tað er tað sum mann hevur skipað í lóg og tað er tann lógin sum skotið verður upp at broyta og tað eru júst hattar hara at av ideologiskum orsøkum so kunnu vit vera samd ella minni samd um akkurát hvar javnvagn liggur men hjólurnar í okkara samfelagi eru við samdum skulu fíggjast gjøgnum landsskattin sjálvandi so liggja nakrar tænastur lagdar út til kommunurnar sum eisini hava rætlað krevja skattin og hetta her er ein javnvág og ein veruleiki sum vit altíð mugu hava fokus á um

lutfaldlig er lagið ella um tað nevniliga verður skattahækking ótil ætlað og bara tí at vit ikki hava nakra javnað stilling ella tí vit ikki nóg ofta fara í løgtingi og stilla skattastigað takk fyri takk fyri

takk fyri

takk jensin hjá svøvnum takk fyri harra formaður ja tað er púra rætt at skatturin hjá persónsskattin hann hækkar automatiskt vist mann ikki stillar í ásetingarlógini tað er soleiðis nær at her er eitt undirskot sum vit í stóran mun hava arvað frá undanfarnum samgongum sum sjálvandi fyrst má gjaldast ella tippast áðrenn vit kunnu gera raðfestingar ein raðfesting hjá framsóknum er skattalætti men sjálvandi vit hava eisini ein vøkstur av av í útreiðslum á ymiskum tænastum sum eisini undanfarna samgonga hevur sett í verk so tað er soleiðis nær at vit gera alt hvat vit kunnu fyri bæði at klára at fáa javnvág í fíggjarlógini og at fáa ein haldføran búskap upp á sikt men eisini at royna at uppfylla tær tey lyftini sum vit hava givið til valið millum eisini og annað eisini hvussu mann brúkar búskapagrunnin og hvussu mann skal hvar mann skal vekkja hesar herið

inntøkurnar sum hann tekur frá vinnuni inn og ímillum raðfastingarnar eru altso hettar at royna at finna rúmd ein fíggjaðan skattalætta takk fyri har fær mær takk fyri so er tað næsta røða stefan klein poulsen gerst væl

hetta uppskotið ella tankin um at prísetalsjón á skattastaðarni hevur verið uppi at venda nakrar ferðirnar gjøgnum seinasta árini sum jørgen niclasen vísti á so hevði hann sjálvur próvað at lagt uppskot fram um hetta áður og tá rennur mann seg beint í grundlógina sum forðar fyri at mann prísetalsjónar skatta seg hann automatiskt og farnari valskeið royndi eg so at lýsa hendan problematikkin við einum fyrispurningi sum sum eisini staðfesti at borgarin verður skattaður harðari altso í inntøksskattinum orsakað av inflatiónini og tað er purologiskt so tað segði seg eitt sindur sjálvt men men mann fekk tað staðfest og og farna samgonga ætlaði eisini at koma í ein lætta einum einum við at tillaga skattastigan tað var so ikki í form av hesum uppskotinum sum vit viðgera nú men tá tillagaði mann ein tvey stig trin í í skattastiganum umframt ein barnafrádrátt og mann tosar so nógv um til tilliga skattastigan at tað er til at undrast tá at at samgongan er ikki komin í tøkinum uppskotið enn men tað er so ávegis sum eg skilji á lagnum og so vit skrúva finna fram til í dag ella til hetta tingarið so valdi eg sjálvur at at taka hetta málið fram aftur í ein form av fyrispurningi til rottvang landsstýriskvinnufíggjarmálum har ikki bara tók skattastigan við men eisini allar veitingar sum var veittar úr landskassanum sum sum borgarar tryggjaðar lógu sjónarhorninum frá ella vit fókusa á inflatión og hvørja avvirkan tað hevur hevur á viðurskiftini millum borgaran og landskassan tí at inflatiónin hon er rættiliga órein og hon sum oftast vil eg fastanda at at so er tað borgaran sum stendur sum tapari og samstundis uttan vit av tí so hevur fólkaflokkurin arbeitt við hesum uppskotinum sum vit viðgera beint nú paralelt og at bæði fyrispurningaruppskot fólk kom fram blíva lagt fram í senn og eg haldi tað er altíð fínt eg haldi øgiliga gott at vit fáa settu hesi tingini á breddan tí at gera ongar tillagingar so verður borgaran skattaður har yvirtíð tað tað haldi eg ikki eg eri til diskussión og akkurát hetta uppskotið leggur upp til at mann tillagar skattastigan við fýra prosentum til næsta ár og so leggur mann upp til at og sum situr í fíggjarmálaranum skal koma við einum uppskoti í mars og tað skal og tað uppskotið skal so koma frá landsstýrisfólkinum í í fíggjarmálaranum ella í fíggjarmálum í mars og hvørjum árið frameftir og verður so galdandi fyri ár og eftir soleiðis at borgarin hevur góða tíð at ja tillaga seg ella vera vitandi um broytingarnar fyri komandi ár og og tað kemur so at fylgja lønarvøkstrinum og eg sat sjálvur og hugsaði um hvat hetta mundið kosta og her er eingin meting í hesum uppskotinum sum er komin framá í øllum førum og hanna jensen nevndi eitt tal á fimmogtretivu milliónir eg veit ikki hvar hanna jensen hevði tað talið frá men tað hevði verið áðurvert sjálvandi eisini fingið tað útbreiðina og eventuellt vátta um tað er fimmogtretivu milliónir ella ella eitt annað tal sum hetta kostar í fíggjarnevndini men í stuttum so haldi eg at hetta er eitt rættvíst uppskot ein rættvísur loystur at fara í holt við at mann hugsar um borgarin at tí inflatiónin hon er hon er øgiliga órein upp á nógvar mátar men tað er bara nakað mann onkursvegna máll lærar seg at liva við men eg haldi at mann tildømis við hesum uppskotinum ella einum líknandi uppskoti dekkar dekkar inflatiónina og harvið prísvøkstur og lønarvøkstur og og skánar borgarin tá tær kemur til inntøkuskatt og tað diskussiónar sum hans jakob thomsen og jørgen nytlendsa vínja um ja at har tað bleiv nevnt at teir nokk ongantíð blíva samdir um tann yvirskipaða loystin og tað haldi eg faktiskt er ein onnur diskussión skulu vit hava toppskatt skulu vit hava flat skatt skal hann vera progressivur og hvussu skulu vit hvussu skal mann fordeila byrðina tá ið kemur til inntøkuskattin tað haldi eg faktiskt er ein onnur diskussión enn akkurát hetta tí her fer mann inn og prísstát sjónar tann loystin sum ein meiriluti í løgtinginum einaferð blivur samdir um og so prísstát sjónar mann tað soleiðis at at tann lættin ella tann loystin sum hann lagt fyri dagin fyri borgarin sum fer út at arbeiða at at hann ikki verður etin upp av inflatión tí tað er tað sum hendir í dag og tí haldi eg at tað er eitt øgiliga skilagott uppskot og eg síggi eisini fram til at at kunna viðgera svar frá rottvang upp á tann skúliga fyrisprungi sum er sjálvara sett har mann kanska fer eitt sindur broyttri og eisini hyggur at veiting um hvørjar veitingar verða prísstát sjónar og ikki tí at tað er rættiliga nógvar ella tað hava verið faktiskt fleiri uppskot bara tey fáa árini av at sita her í løgtinginum sum snúgva seg bara um at prísstát sjónar hesa ella hasa veitingina har mann er gloymtað ella nú heldur mann skal prísstát sjónast og enda tilhendingar hvussu mann skal prísstát sjónar og so framvegis so tað tað kemur sjálvandi meiri og hvussu nú at inflatiónin verður høg men men eg vil bara enn einaferð undirstrika at inflatiónin er her allar tíðirnar og tí haldi eg at at tað er púra beint at mann hyggur uppá slíkar loystir sum fólkaflokkurin í hesi føroyum leggur upp til takk fyri

takk fyri so er tað næsta røða upptvang

takk fyri teirra formaður ja eitt uppskot frá fólkaflokkinum um eina árliga javning av landsskattastiganum eina broyting í ásetingarlógina eg havi longu sagt tað hvussu er eina ferð at eg haldi í prinsipinum at hetta er eitt gott uppskot eg haldi prinsippið í hesum her uppskotinum er eitt sum vit øll áttu at kunna tikið undir við og at at eg hugsi bara at tað sum vit stríðast við í løtuni tað er at finna fígging til hendan her góða skattalætta viss vit taka ógangsstøðið ella viss vit taka ógangsstøðið í prinsipinum í hesum her at skattastigan skal javnast so skulu vit nú í ár egentliga finna fígging fyri svarandi til átta ára javning av og tað sigur seg sjálvt at tað er eitt øgiliga tungt tak tí at vit hesi her átta árini stórt sæð hava brúkt allar teir pengarnir sum eru komnir inn eg veit tað gott at tað passar ikki heilt vit hava havt avlop í alla flestu av hesum her árinum men vit hava ikki lagt raksturin eftir at skattaintøkurnar skulu javnast so tað ger at tá ið vit nú í ár royna at fremja ein skattalætta so er tað eitt øgiliga tungt tak tá ið hann skal fíggjast og við einari sovorðnari skipan sum hesari sum fólkaflokkurin skjýtur upp so er tað innbygt í skipanini og alt annað líka koma vit sløkkja at standa í tí støvi sum vit standa í í dag har sum vit skulu í gásareyðum javna siga hann svarandi til átta ár so at tað sleppur okkum politikarum undan at loysa afturvendandi problemir sum eitt eitt forhøgt skattatryst er tá ið tað er sagt so má eg bara taka undir við teimum flestu sum hava verið her at hetta má altso fíggjast tí at tað er nú einaferð og so at vit tíða skattið sum vit vænta okkum komandi ár og við teimum gjøldum mvg gjøld frá vinnuni og so víðari so klára vit ikki ein gong at koma upp á slætt altso vit klára ikki at hava eitt avlop á fíggjarlógini so tað sigur seg sjálvt at vissu vit samtykkja hettar uppskotið uttan nakra fígging ja men so versnar hallið og fíggjarmálaráðið hevur mett at hetta her uppskotið komandi ár kostar fimmogtretivu milliónir harav er tað serliga flytingin av botnfrádráttinum sum kostar nógv hon kostar fimtan milliónir og so kostar restin ca tjúgu milliónir tað er sjálvandi ein meting tí at mann komandi skattiintøkur eru altíð ein meting índir øllum umstøðum so hevði úrslitið hjá landskassanum verið fimmogtretivu milliónir ella úrslitið av fíggjarlógini hevði verið fimmogtretivu milliónir lægri og er tað so rætt og hava tit ikki fíggja tað longur við tøkugjaldunum hevur onkur spurt frá sambandsloysnum vissu ongar rokningar vissu ongar ógoldnar rokningar lógu tá ið vit tóku við so høvdu vit klára at fíggja altalættan við tøku og veiðugjøldum so kann mann siga er tað okkara problem at undanfarna samgonga lat nakrar ógolnar rokningar liggja skulu vit bara lata tær liggja og so lata kanska tá táverandi samgonga tekur við aftur orðna tað ella mugu vit rinda tær rokningarnar tað er ein øgiliga góður principiellur spurningur fyri okkum í framsóknum hevur tað øgiliga stóran týdning at fáa rætta upp á tað manglandi haldføri sum er í føroyska búskapinum og eisini um tað ikki eru vit sum eru beinleiðis orsøk til tað manglandi haldføri so eg haldi avgjørt at tað er rætt at áðrenn vit lata ógolnar rokningar fara víðari til okkara børn so mugu vit fáa slætt orð og tí haldi eg at vit mugu finna eina fígging til ein komandi skattalætta og eisini til eina skipan sum hesa eg haldi eisini at vit verða noydd til at hyggja eftir øðrum inntøkum hjá landskapinum eg kann til dømis vísa á tað arbeiðið sum undanfarni landsstýrismaður sum er partur ella sum er uppskotstillaður til hetta jøku niclasen uni uni rasmussen haldi eg tók yvir arbeiðið viðvíkjandi strandferðsluni so vísti tað arbeiðið á at um aldarskiftið tá fíggjaði inntøkað á leið trýss prosent av virkseminum hjá strandferðsluni tað vil siga farma og ferðaseðlagjøld fíggjaðu trýss prosent av virkseminum hjá strandferðsluni einogtjúgu og tveyogtjúgu har fíggjaðu gjøld prosent og nú skulu vit hava í huga at oljuprísurin hevur verið serliga høgur undan undan hesum báðum árinum hevur tað ligið um tretivu prosent so vist vit siga at tað liggur um tretivu prosent so hevur strandferðslan frá at fjøruti prosent hevur verið skattafíggja er strandferðslan nú hálvfjerðs prosent skattafíggja og vist sum at vit lata meira og meira av tí almenna virkseminum vera skattafíggja so ber ikki til samtíðis at lækka skattainntøkurnar hjá landinum onkursvegna er tað øgiliga einkult tað má vera samsvar ímillum inntøkur og útreiðslur eitt borgarligt útrykk sum vit kenna úr amerika sigur starvd og biðst og tað havi eg onkuntíð havt mist nakað um at fólkaflokkurin tyktist at brúka tað er tað at vit sum mann minkar inntøkurnar hjá landinum so er tað ein máti eisini at minka útreiðslurnar uppá tí at mann verður noyddur til at tilliga útreiðslurnar til inntøkurnar men eg síggi eingin tekin til at fólkaflokkurin hevur dugað hina helvtina av tí øvilsunum nemliga at tilliga útreiðslurnar og faktiskt sakni eg tann borgarliga minkaðilin í føroyskum politikki at mann hyggur eftir útreiðslunum og hyggur eftir er tað okkurt sum vit kunnu skera burtur vit hava nú í tí sum fólkaflokkurin aftur og aftur kallaði fyri eina reyða samgongu funnið hálvfjerðs milliónir í sparingum á fíggjarlóginum tað er ikki samtykt enn men tað er tað sum liggur á borðinum og tað er neyðugt og allíkavæl klára vit ikki at koma upp við einum friðari úrsliti enn hetta her fýraoghálvfjerðs fýraogtrýss milliónirnar í hælli tað eru fleiri orsøkjur til tað men ein orsøk er at tað sum vit hava sæð tey farnu árini at inntøkurnar bara spola fram tað síggja vit ikki í løtuni so spurningur um tað er forbífarandi illa um vit eru á veg inn í ein lágkonjunktur og ein lágkonjunkturur er ikki verðursendi tað mugu vit minnast til tí tað er eilt natúrliga útsving í einum búskapi og serliga í einum tilfeingisbúskapi sum sum okkara men tað minnir okkum á at trøini ikki vaksa inn í himmalin og eisini við okkara methøva búskapar vøkstri í mun til lond sum vit annars saman líkna okkum við eisini her hjá okkum má samsvar vera ímillum inntøkur og útreiðslur og spurt tú meg so er tað bara enn ov pínligari ríkari mann er at mann ikki finnur út av at hava samsvar millum inntøkur og útreiðslur fyri at koma aftur til uppskotið eg haldi sum sagt at uppskotið er gott mær dámar vælprinsippið faktiskt haldi eg at vit burdu gjøgnumført hettari prinsippið men vit hava eina avbjóðing og tað er fíggingin eg próvaði nú bara meðan og tað er sjálvandi vit fyri varni men vit vit nú taka vit vit nú taka ein av teimum sum fær tann vanliga lønarvøksturin vit vit taka ein sjúkrarøktarfrøðing so fer viðkomandi fyrsta januar at fáa eina lønarhækking upp á knappt átta prosent vit vit taka ein sjúkrarøktarfrøðing sum fær tveyogtretivu túsund um mánaðin so fær hon fyrsta januar ca fimmogtjúgu góðar fimmogtjúgu hundrað krónur meira um mánaðin tað er nokk so nógv fimmogtjúgu hundrað krónur meira um mánaðin sjálvandi ein partur av tíð er ferð í skarð

eg haldi vist at tað er um tveyogtretivu túsund so fer í miðal av tí eitt stað millum fimmogtretivu prosent tosamans av men við hesum uppskotinum hevði tann sjúkraraktarfrøðingurin havt hundrað og sjeyogtretivu krónur og ein hálv meira eftir um mánað við fyrivarni eg havi sitið og skundað mær og at gjøgnumføra tað roknist ikki her men tað hevði so gjørt ein viðsammul hundrað og sjeyogtretivu krónur um mánað takk fyri takk fyri so er tað helgi abrahamsen

takk fyri tú

sírdan rott vatnger so takk fyri eg vil siga at á ólavsøku vist tú hevði spurt meg so hevði eg eisini sæð fyri mær at tøkugjøld og og økt veiðugjøld høvdu kunnað fíggja tann skattalættan eg mær dámar illa altso tá ið úrslitið á fíggjarlógini er sum tað er so haldi eg ikki mann kann siga at mann altso at mann fíggjar fíggjar ein skattalætta við við teimum tøkugjaldunum og so annars bara økja um um haldið altso tað at vit hava hald er jú eitt tekin um at her er okkurt galið og tann tann væntandi javnvágin ímillum inntøkur og útreiðslur tað vita tit øll hon hevur ikki sína uppruna altso frá fyrsta januar ella frá tveyogtjúgunda desembur tá ið vit tóku við her hevur verið ein manglandi javnváð ímillum inntøkur og útreiðslur í fleiri fleiri ár

men tað vísir seg ikki so leingi sum mann hevur hák eina junktur og at at inntøkurnar spola fram takk fyri takk fyri so er tað jørgen iklasen

hvør hevur tú rútt tá ið tú hevur tað í hjá hvørjum hvør hevur tú rútt tá ið tú hevur tað í hjá hvørjum

eg kundi hugsað mær at spurt jøk niclasen vissu vit tað gunduvisið her uppskotinum hevði fólkaflokkurin verið við upp á at vit so eisini javna tilsvarandi til dømis í strænferðsluni sum er farin frá at vera tretivu prosent skattafíggja til at vera hálvfjerðs prosent skattafíggja hevði jøk niclasen verið við upp á at vit løgdu okkum á eitt fast støði at so so stórur partur av strænferðsluni til dømis er skattafíggja altso tað er sovorðni ting vit verða noydd til at hyggja eftir samtíðis nú at vit bara tikiðir strænferðsluna fram sum eg dømi eg kundi tikið heilivági tað tað veksur jú eisini alla somlu tíðina tær útreiðslurnar hvussu skal tað fíggjast altso vit so ikki vit minka um skattainntøkur so verða vit eftir noyddla lækka niðvogi tænastustøði í almennum tænastum ella vit verða vit noydd til at lata borgarin betala meira sjálvir brúkaragjøldum tað kundu jørgu niclasen og eg tað býr

vit kunnu blíva samd um tað er vanliga góður bókarligur politikkur men tað hevur ikki sæð nógvan vilja til takk fyri takk fyri so er tað næsta røð tað er løgmaður akselviði hondesen

ja takk fyri harra formaður hetta uppskotið sum fólkaflokkurin eigur um at mann á hvørjum ári skal broyta skattastagan sum fylgir lønarvøkstrunum í samfelagnum og longu nú fyrsta januar broytan fyrstu ferð tað eru tveir tveir liðir hvønn uppskotið altíð sjálvt um mann er uppskotið bara nevnir í tá eina liðin og tá eini haldi eg er ætlað negativur men hini er positivur tú ert at taka tað negativu á fyrst í hesum førinum tað er at saman fíggjambandans kostar tá leiðir fimmogtretivu milliónir krónur har er eingin fígging og tað er kanska at vit standa her í dag í tvey túsund og trýogtjúgu í góðum tíðum sjálvt um kanska tíðirnar eru ikki so góðar nú sum teir vóru fyri nú tveimum trimum og fýra árum síðani so standa vit í undirskoti av fíggjarlóginum og orsøkin við at gera tað tað er tí at tá ið átøk sum mann hevur gjørt alt ov stóran mun hava verið ófíggjaði nú kann mann siga at nú er tað eitt sindur óskildið tá ið tað er uppskot frá einum andstøðuflokki men tað er eisini ber ikki til í longdini tað er tann negativa parturin tann positiva parturin tað er at tað er neyðugt at gera nakað við skattaseðan har er javnaðarflokkurin samdur við og haldi eisini landsstýri við fólkaflokkin tað er soleiðis at at seinast skatturin var okkávur tað var aftur í fyrsta januar tvey sekstan og tað sótu framsøk hjóðveldið og javnaðarflokkurin í samgongu áðrenn tað hevði mann tað sum sumlum rópti fyri flat skatt sum kanska ikki var ordiliga flat skattur men nokk so nógv var ein flat skattur eg haldi ta mann rindaði aftan á báttraddráttin heilt upp til fimm hundrað túsund haldi eg tað broytti mann so at mann segði at ein vanlig arbeiðsinntøka bara rindaðar fimmtrýss túsund skatti so kom mann rindaðar fimmtrýss upp til tvey hundrað og fimmogtretivu túsund og orsøkini til at mann setti tvey hundrað og fimmogtretivu túsund í lógina var tí at arbeiðarinntøka tá forsentir tvey hundrað og fimmogtretivu túsund um árliga men tann arbeiðarin forterðar ikki tvey hundrað og fimmogtretivu t tí er tað rímiligt um mann vil hava at arbeiðarin framvegis bara skal rindað laksa skattin at mann so broytir skattastigan og tað er nakað sum samgongan eisini arbeiðir við at geva ein skattalætta bæði í botninum um mann eisini hevur broytað hesi skattar tilliga hesir skattastiganir soleiðis at skatturin ikki veksur árliga sum fólkatøkan er inni á hjá vanliga løntakaranum tað er eitt endamál so er tað eitt annað endamál eisini at vit hava sæð tað seinastu tíðina eina inflatión tað er nummar eitt og so eina ógvusliga rentahækking altso renturnar haldi eg eitt starvsfólk hjá landsbólkanum segði at renturnar vórðu hækkaðar ellivu ferðirnar seinastu fimtan mánaðirnir og tað rakaðar kanska fyrst og fremst barnafamiljurnar tí barnafamiljurnar eru ofta tær sum hava stór setursolán og tá rentan hækkar so merkist tað væl hjá nógvum ikki minst honum hækkar so nógv sum hon hevur gjørt tað seinastu fimtan mánaðirnir tí halda vit teg neyðugt at geva ein skattalætta í samd tað er uppaðar við men fortreytin er hjálvandi at skattalættin er fíggjaður tí vit hava eitt undirskot í bestu tíðum og tað er ikki gott nokk og tí má mann eisini fíggja tingini sum mann ger og tað er rætt sum helgi abrasen spurdi inn til henda samgongan hevur hækkað tøkugjaldini og veiðugjaldini fyrr í ár so mann hyggur í tey uppskotini so vetur mann mann fór at fáa hundrað og fýraogfýrs milliónir meira í tøkugjaldi og millum trýss og hundrað milliónir meira í veiðugjaldi tá ið s og tað varð grundar ella grundbotnurin undir undirskotalættanum skuldi tað vera at vit mugu staðfesta tvey tingur hend síðani tað tað eina er at tøkugjaldið tvey so fýraogtjúgu ikki kemur at vera so høgt sum mett av einari orsøk tað er ikki tí at tí at framleikin kostnaðurin er hækkaður men tað er ikki tí at útreisturnar hjá alivinnuni hækkaða so nógv tað er tí at framleikin kostnaðurin verður settur sum kostnaðurin per kilo og fyrra hálvár í ár minkaði kilo ein so nøkur óhapp vóru í vinnuni sum gjørdu at kilo ein er minkaður men alt annað líka metir hvussu vinnumálaráðið at tað varð komað fram til tvey túsund og seinni helt at tvey túsund og fýraogtjúgu og tvey túsund og fimmogtjúgu so fer framleikin kostnaður niður eftir aftur tí kilo ein er at fara upp tað siga at tað kemur meira tøkugjaldin men sjálvandi er tað bara ein meting tá mann kennir ikki framtíðina við vissu og so er tað eisini hent tað bæði tað at tøkugjaldin er minkaður nøkur lundar tær somu sum fyri tvey túsund og trýogtjúgu undanføra ár hevur tað gingið so mikið væl í føroyum at avgjaldsinntøkurnar eru vaksnar við hundrað tvey hundrað milliónum um árið tað gera tær ikki beint nú sikkurt fleiri orsøkir men høvuðsorsøkin uttan iva tað at rentan hækkar so nógv at fólk hava meira pengarfara til bankan og meira pengar at brúka tí kemur minni inn í miðg og øðrum avgjaldum og tí hava tað eitt hall og tað ger so tað at vit høvdu vóru so siga komin men tá ið bæði tøkurskjaldum vístir ikki at halda og at avgjaldsinntøkurnar ikki vóru so góðar sum mett og brunaliga so fingu vit nakrar avbjóðingar men vit arbeiða við teimum í avbjóðingunum og ætlanin er at leggja eitt uppskot skattalætta fyri løgtingið nú áðrenn seinastum framløgudag sum skal gera tað lættari hjá vanliga løntakarunum og ikki minst barnafamilunum at liva í føroyum men fortreytin er sjálvandi eisini at vit hava eina fígging soleiðis at vit eisini stýra ábrútarfult tí vit ikki stýra ábr koyr tað so hjá sama løntakara kanska ikki nú men so um nøkur ár tí at so má mann hækka skattur og gera ekstra sparingar sum helst vilst tað bunda men ein skattalætti er neyðugur bæði tí at nógv sita trongt í tað men eisini soleiðis sum fólkarmennin inni á við skattið stigin stendur í stað so hækkar skatturin hjá mannum løntakaranum og tað er hann gjørt síðani tvey túsund og sekstan og tí er tíður upp á at hyggja eitt tíð og broyta tað so tað ger at samgonga eisini

takk fyri sovorða okkurt viðmerking bjørga niclasenger

sæn takk fyri

aksan við johannesen ger so ja eg haldi at eg svara tað í mínum røðum mann ynskir ikki at hækka skattin mann ynskir at lækka skattin hjá løntakarinum í føroyum men um mann ikki ger nakað so og tað er ófíggjað so veksur undirskotið á fíggjarlóginum og tað er orsøk tí vit hava undirskotið á fíggjarlóginum í dag tí tú vit hava havt politiskar flokkar sum hava gjørt nógv nógv áttøk bæði inntøku sínum og útreiðsøkum sínum sum hava verið ófíggjar og tað gongur ikki í longdini tað oympt uppeftir so sær tað út til at ganga men so tá tað vendir so sær mann at her manglar nógvir pengar í landskasavninum og tað er okkara ábyrgd at eg ikki geri tað upp á sigt tí tann rokningin verður eisini send til vanliga føroyingin

og tað viljast at bónda so skatturin skal ikki hækka hann skal lækka men vit mugu fíggja tað takk fyri so er tað ein viðmerking frá helga av

takk fyri takk fyri

dagsøgu johannesen ikki so væl ja takk fyri ára formaður nú veit eg ikki mugu siga vanligur enn vinnulendarlimur eg haldi at tann vinnulendarlimur hevur verið rættiliga innarliga í nógv nógv ár og ælivinnu kenni eg væl til ælivinnuna at vinnumálaráðið ger nakrar metingar og við so framleiðis tí kostnaðurin var soleiðis sum sum vinnumálaráðið metti og hann var í vár so hevði eg faktiskt komið meira inn í tøkugjaldið næstar enn eg stóði í tí uppskotinum men framleiðis kostnaðurin er farin úr hann var haldi eg níggju og tað visti kanska onkra kilo av at minka nógv kanska burdu vinnumálarar eisini vitað tað sum ger tað at framleiðis kostnað per kilo er vaksin rættiliga nógv beint nú men alt annað líka sambært vinnumálaráðnum so fær tað niður eftir aftur tí at nógv meira laksur er í sjónum nú og mann væntar at tøkan fer upp eftir aftur at so kiloeinir fer upp um einki onnur óhapp henda

takk fyri so varð fyrsta viðgerð av løgtingsmáli nummar fýra ella løgtingsmáli fyrsta viðgerð av løgtingsmáli nummar fýra á skránni her løgtingsmáli nummar fimtan uskurt løgtslóg umbreidnir løgtslóg ástøð skatti ástynningarlógin árlig javning av landsskattastiganum liðug og málið verður beint í fíggjarnevndina til málmar fimm á skránni tað er fyrsta viðgerð av løgtingsmáli nummar níggjuogtjúgu tvey túsund og trýogtjúgu uppskotið løgtslóg um broyting av løgtslóg um barnsøksskipan barnsøkslógin hækkan av hámarksupphædd og formann skal biðja um framsøkufólk gold fyri sambandsflokkin helgi abransen fyri fólkaflokkin bára lækini fyri tjóðveldið hervur pálsdóttur fyri framsøkt sólvitið í nólsoy og fyri miðflokkin stefan klein pálsøk og fyrsta røða er henni gold gjørt tú væl

takk fyri frúforkvinna hetta er eitt mál eitt uppskot um til løgtingslóg broyting løgtingslóg um áseting av skatti og snýr seg um árliga javning av skattastiganum árni skoli bára læsnin beini og hannesen elisbert mercedes kunnleynsdóttir jakob vestsgaard og jørgen niclasen tingfólk hava vegna fólkaflokkin lagt málið fram tann einogtjúgunda septembur tvey túsund og trýogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð seytjunda oktobur er tað beint fíggjarnevndini nevndin hevur viðgjársmálið á fundi seksogtjúgunda oktobur og níggjunda novembur tvey túsund og trýogtjúgu undir viðgerðini hevur nevndin á fund við landsstýriskvinnuni fíggjarmálur russ vang saman við og tað er ikki so oftani men tað kemur fyri at nevndin býtir seg ein meiriluta og ein minniluta og tað hevur mann so gjørt í hesum førinum og eg skal lesa meirilutaálitið upp meirilutin eyðkunn samansin bjarni hammer aðrukur jákstov og hanna jensen er samdur við uppskotsetarnar um at stór stóri prís og lønarvøksturin í føroyum seinastu árini har landsgattastigin hevur verið óbroyttur síðan tvey túsund og sekstan hevur elvt til at størri partur av lønini so líðandi er lyftur upp á hægri skattastig og at borgararnir tí eru vorðnir skattaðir alsamt harðari meirilutin heldur eisini at tað kann vera skilagott at arbeiða við henni árligari javning av skattastiganum sum er kjarnin í hesum lógaruppskotinum og uppskotið leggur fram ein hátt at skipa javning stig og vøkstur sum er áhugaverdur ein av veikleikunum í uppskotinum er tó at víst verður ikki til hvussu útreiðsurnar fyri javningina skulu fíggjast í samband við skattaumlegging sum landsstýrismunan í fíggjarmálum hevur lagt fyri tingið fyri stuttum og sum er til viðgerðarnevndini í løtuni verður ein skattalætti nú givin lág og miðaløntum í tveimum stigum í fýraogtjúgu og fimmogtjúgu og grundgevingarnar eru millum annað at minka inntøkuskattin so tað skal loysa seg betur at arbeiða fulla tíð við tí uppskotinum verður skattastigin javnaður eins og skattatrysti á lág og miðal inntøku er lækkað skattalættin verður latin soleiðis at stóra fjøldin av lág og miðaløntum rindar lægri skatt av síðstvunnu krónum við hesum ferð betur at loysa seg at arbeiða fulla tíð ítøkiliga verða hundrað milliónir lætnar í skattalætt í tvey túsund og fýraogtjúgu og hundrað í tvey túsund og fimmogtjúgu harumframt eru nøkur fylgilógaruppskot sum skulu tryggja fíggingina av hesi javning av skattastiganum yvir tvey ár ein av ætlanini hjá landsstýrismuni er júst eisini at arbeiða við einum leiðsti har skattastigi og avgjøld verða javnað regluliga men av tí at skattaumleggingin verður framd í tvey túsund og fýraogtjúgu og tvey túsund og fimmogtjúgu verður arbeitt við at fáa árligu javningina inn frá tvey túsund og seksogtjúgu av tí at landsstýrið arbeiðir við málinum at javna skattastigan árliga tekur meirilutin ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykkja uppskotið og eg kann leggja afturat sum vit eisini siga inni í álitinum at hesin her mátin at javna skattastigan at tað er uppskot í hesum frymilin sum liggur í hesum her uppskotinum halda vit vera áhugaverdan og at at hann eigur so avgjørt at vera ein partur av tí arbeiðinum sum landsstýriskvinnan fer at gera at leggja javningina inn frá tvey túsund og seksogtu so tað er við samdum takk fyri

ja takk so er tær næstur at røða teimum beini og hannarsam

eg skal lesa minnlutál í tí upp tað er minnlutin barni hannesen magnus rasmussen og stefan klan poulsen hevur verið hesar viðmerkingar endamálið við uppskotini er at javna mørkini í skattastaganum á hvørjum ári uppskot leggur upp til at landsstýrisfólkið skal leggja fram uppskot til løgslað um javning av skattastaganum fyri konandiár áðrenn átnar á mars á hvørjum ári fyrstu ferð í tess fýraogtjúgu uppskot um javning skal sostatt leggjast fram tíðliga áðrenn hon hevur hetta til endamáls at lønutakar í góðari tíð framundan kenna skattligu forseturnar fyri komandi ár skipan fær sostatt virknar fyri skattar í tess fimmogtjúgu og frameftir men verður tað eisini neyðugt fyri komandi ár at javna skattastagan tí verður í lógaruppskotinum at áseta skattastagan fyri tess fýraogtjúgu javnar við fýra prosent í takt við at tað hevur verið búskaparlig framg eru lønarvaksnar tó hevur landsskattastigin ikki verið broyttur frá tess sekstan tað hevur merkt at størri partur av lønini so líandi lyftir upp á hægri skattastig og at borgarar tí eru vorðnir skattaðar alsamt harðar serliga merkist tað hjá fleiri lágu og miðaløntum at stigin ikki verður javnaður við samsvari við lønarvaksnum uppskotin leggur upp til at mørkini í skattastiganum verður javnað á hvørjum ári sum fylgir lønarvaksnum og á tann hátt verður byrkt fyri at skattatíki veksar av sær sjálvum sum tað hevur gjørt undanfarin áðrenn í so leingi politiskarskipanist sann tað til minnlutin heldur at tað er rætt at byrja fyri at skattatíki veksar av sær sjálvum so at ikki vaksandi skattlig byrða verður løgd á borgaranum við hesi viðmerkjunum tekur minnlut undirviðmál um væl løgtingi til at samtykkja uppskotið og var tað kanska mann kann siga harmiligt at samgongur ikki tykk undirviða hvat hesin uppskotin er men mann kann so taka tað stiva úr hesi viðgerðini er tað at mann hevur hvørt at skapt sett hol eita kjakið við á javnan skattastigan og er tað eisini gleðugt at mann sigur frá morglundum síðani at mann arbeiðir við nøkrum á hesum nøkjum her beint og vónandi kemur tað mál skjótt um tað so er at nú akkurát vísir at tá ið tað málið ikki verður samtykt so ætla vit hvørt at royna at fylgja tí upp íta um tað verður soleiðis ella so tí at vit halda at tað er neyðugt vit síggja avleiðingarnar av tí at mann hevur latið skattastigan fingið frið kann mann siga í so máta at at skattastýrið veksar av sær sjálvum og tað er ikki rætt fyri borgarum so at at hava eina javning av skattastiganum er tað rætta at gera og bóðan kom at fáa tað eisini so ja takk fyri

dagsins viðmerkis er at hana jensen gjørt væl

ger so væl venji hann sær

hvør er tað altso tað sum hendir í dag faktiskt er tað at nógv fólk sum eru í sama starvinum við somu arbeiðstíð

tey fylgja okkurt skatt í vanliga av lønarvøksunum og at tí at skatta seg ikki fylgir við so verða tey harðari skattaðar av síðst kentur krónur hóast tey einki løða sum skeivt tað gjørt skal hon siga í so máta og tað er ikki rætt og tí eiga vit eisini at leggja tað inn í skattaskipanina at mann tykur hædd fyri lønarvøksunum soleiðis at skattborgarin ikki verður harðari skattari enn hann burtur verður og vónandi kann mann finna eina loysn uppá tað skjótt teir fyrr ja takk gestir fræl helgi armensen

ja tað gjørt so væl benni hann er sær

eg vil siga soleiðis at higartil hevur tað ikki gingið so væl hjá fólkaflokkinum at fingið undirvøkur fyri sínum málum her í tinginum halda einasta vit at fingið undirvøkur fyri tað koyra eitt mál aftur í nevnd so at og tað hevði ofta verið akkurát tann grundgevingin brúkt men eg haldi kanska ið hesin er málur sum vit takaðu saman bara ímóti onnur mál sum vit hava íslagt fram so haldi eg at landsstýriskurin á fíggjarmagnum verður serliga positiv um eitt her so eg havi onkara vón um tað men men hon skal heldur ikki bara liggja á tí løtu sí vit fara hvørt fall fylgja eftir upp og royna at fylgja málum báts og til endan so at sær vit vónandi kunnu fáa eitt her veruliga tí tað er tað vit gjarna vilja tað er tá at hendan avstýdningin kemur og vónandi kemur hon

ja takk so tú tær á ódn í skola og tími í húsvælum tá

ja takk tjørt frá bóndi hálussen

altso vit í hesum eru uppskotir her her sigur mann at vit taka í javnaðarmerki við fýra prosent tað er tað sum tað svarar til og eg meini at vit sum hava tekur aftur til tjúgu til tess sekstan vikur eftir hvat ið mann tók og javnaðar tað fyri øll ár so tað lagar á eini tjúgu prosent faktiskt so tað er øgiliga stórur munur sum at vit sum hava hevði havt eina javninginni alla tíðina mann hevur fyrr roynt tað men tað er líka sum verður eitt ósemja um hvussu mann skal gera tað hvat ber til ikki hevði mann havt tað so hevði hann verið javnaður við einum tjúgu prosentum samans tað er ein øgiliga munur so tað er uppá tí sítt pláss at mann fer at gera okkurt við hetta í máli

á takk so eru tað ikki fleiri sum hava biðið um orðið í tingmáli nummar fimtan tjúgu trýogtjúgu og tað merkir at vit fara at gera klárt til at atkvøða í málinum tað er tað eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg vil eg ja tað sær út til at vit eru liðug at akføða so vóru vit liðug at akføða og tað eru sekstan atkvøðir móti uppskotinum tað eru fimtan atkvøðir fyri og tað er eingin blonk so tað merkir at tingmann nummar fimtan tjúgu trýogtjúgu tað er fallið og harvið er tað eisini endaliga avgreitt frá løgtinginum