LM-098/2022

samboðsflokkin er har djóensen fyri framsøgn karlot hargarðsson fyri miðflokkin stefan kleim poulsen og fyrstur á røða verður uni holm

johannesen gjør so væl takk fyri fríðufólkina vit skulu hava eina nýggja kappingarlóg tá skulu vit av fleiri orsøkum í fyrsta lagi so føroyar kunnu vera partur av norðurlendsku samstarvsavtaluni í kappingarmálum í øðrum lagi so heimildarbýtið millum kappingarráðið og kappingareftirlitið verður greiðari í triðja lagi so ómakst gjøld verða áløgd tá samanleggingar verða fráboðaðar í fjórða lagi so revs ringin fyri kartellvirksemið verður herd og í fimta lagi so kappingareftirlitinum verður heimilað á lokamál við fyrisitingarligum sektaruppskoti høvuðsorsøkin til at vit skulu hava eina nýggja kappingarlóg heldur enn at tillaga verandi kappingarlóg frá tvey túsund og átta er serliga at neyðugt er at broyta og endurskoða viðmerkingarnar við verandi lóg so tær eru sambært galdandi siðvenji og hetta uppskotið tekur eisini støði í kappingarreglunum hjá es eins og tann vegis er í gildi yvirskipan so fari eg at gera vart við at tað eru serliga stórir tørvir á einari kappingarlóg á teimum marknaðum har tað er lítil kapping virkin kapping er í mongum førum avgerandi fyri at búskapurin er effektivur og kappingarførir og tað er ikki tí at kapping er eitt endamál í sær sjálvum men kappingin er eitt amboð at verja fólk fyri órímiligum prísum og tað er eitt amboð at skapa vælferð og tað er tað sum eigur at vera høvuðsendamálið tað er at skapa vælferð fyri fólk føroyski marknaðurin er lítil og tað sum eyðkennir lítlarmarknaðir sum tann føroyska er at fáir aktørar stýra einkiltum marknaðum dømi um marknaðir har tað er lítil kapping í føroyum eru fjarskiftismarknaðurin fíggjarmarknaðurin oljusølumarknaðurin tryggingarmarknaðurin og flogferðslimarknaðurin sum kann sum kann elva til kappingaravmarkandi avtalur og tað vil siga at kappingin á marknaðinum er ikki altíð so góð og fjølbroytt at hon tryggjar at prísirnir verða helvnir niðri og definitiónin av órímiligum prísum er sambært hesum uppskotinum at prísurin stendur ikki mát við virði á vørðini ella tænastuni og í teimum førum skal kannast um prísurin ella vinningurin hevði verið greitt hægri enn hann hevði verið á einum marknaðri við virknari kapping tað er av somu orsøk gott haldi eg at vit fáa eina dagførda kappingarlóg sum til dømis skal virka fyri at fyritøkur og onnur ikki kunnu gera avtalur sum beinleiðis ella óbeinleiðis skulu avmarka kappingina ella áseta keypsprísir søluprísir ella aðrar viðskiftartreytir ella avmarka ella stýra framleiðslu sølu og íløgum ein av broytingunum er sum sagt at ómakst gjøld verða ásett í samband við fráboðan av samanleggingum á ein av kjarnu uppgávunum hjá kappingareftirlitinum er at tryggja at fyritøkur ikki gera kappingaravligandi avtalur sínámillum ella misnýta eina ráðandi marknaðarstøðu og í praksis skilji eg vísita seg at ein stórur partur av bæði arbeiðsorkuni og játtanini hjá kappingareftirlitinum fara til at viðgera samanleggingarmál og hesi ómakst gjøldini kunnu gera at kappingareftirlitið kann umræðfesta arbeiðsorkuna millum annað við at keypa tænastur og ráðgeving í samband við málsviðgerði samanleggingar kunnu fráboðast eftir einføldum leiðsti ella vanligum leiðsti og fyri skjótt at greinist í hugtøkini so eru fráboðanirnar eftir einføldum leiðsti skjótari at málsviðgera tí fyritøkurnar skulu lata á kappingareftirlitinum færri upplýsingar sum hevur við sær at kappingareftirlitið í minni mun ger sjálvstøðugar kanningar av ávirkanini sum samanleggingin hevur á kappingina og fráboðanir eftir vanligum leiðsti krevja fleiri upplýsingar samanleggingina og kappingareftirlitið gera eisini aðrar kanningar um hvørja ávirkan samanleggingin kann hava á kappingina so við øðrum orðum so eru fráboðanir eftir vanligum leiðsti meira umfatandi og krevja meiri arbeiðshorki enn fráboðanir eftir einføldum leiðsti ómaktsgjaldið fyri fráboðanir um samanlegging eftir einføldum leiðsti verður hálvtrýss túsund krónur sambært uppskotinum og ómaktsgjøld fyri fráboðanir um samanlegging eftir vanligum leiðsti verður null komma eitt prosent av samlaða árliga samanleggingunum hjá luttakandi fyritøkum tó í mesta lagi trý hundrað túsund krónur í viðmerkingunum verður eisini upplýst at kappingareftirlitið hevur viðgjørt sjeyogtjúgu samanleggingarmál í alt seinastu tíggju árini og høvdu hesi ómaktsgjøldini verið í gildu seinastu tíggju árini so hevði samlaði inntøkan verið góðar tíggju komma fimm milliónir krónur tað sama tíðarskeið eina príseftirlitsfunktión sum til dømis skal veita við seg fyri at teir lættanir sum tað almenna letur fólkið til dømis sum inntilatiónspakka ella í afturbering fyri keyp av elbilum ella av grønum orkukeldum eisini fara til at lætta um hjá fólki og ikki til nakað annað vinnunevndin viðger eisini eitt uppskot til samtyktar um at stovna príseftirlit í hesum døgum og bæði landsstýrismaðurin og vinnunevndarformaðurin hava sagt í fjølmiðlunum ella hava nevnt møguleikan at stovna príseftirlitstænastuna sum ein part av hesari kappingarlógini eg veit ikki reiðiliga hvat ber til løgfrøðiliga identiteturin í uppskotinum skal sjálvandi vera tann sami men tann møguleikan fara vit so at viðgera undir nevndarviðgerðini men arbeiðsorkan á kappingareftirlitinum er ov lítil tað hevur hon verið í nógv ár har starvast trý fólk í dag sum svarar til hálvtriðja ársverk og sum politisk skipan so haldi eg ikki at vit kunnu krevja at kappingareftirlitið skal hava dikt eftirlit við samanleggingum og greina teir einstøku marknaðirnar uttan at stovnurin hevur neyðug í arbeiðsorkuna stjórin í kappingareftirlitinum hevur sjálvur sagt at arbeiðsorkan eigur at verða tvífalda eg skal ikki siga at akkurát tað er tann rætta loysnin men tað eigur at standa øllum greitt haldi eg at vit kunnu illa krevja meira av kappingareftirlitinum um stovnurin ikki samstundis fær størri arbeiðsorku heina vit hetta so haldi eg eisini at pengar skulu setast av og so havi eg eisini hoyrt vinnulívsfólk siga ofta at tað er neyðugt við einum neyvum kappingareftirliti tí trýsti frá kappingareftirlitinum hevur eisini týdning fyri príslevuna í føroyum so eg haldi at tað hevði verið eitt gott mál og ein góð íløga tað var tað takk fyri

frí fólkuna

Fyrr enn eg hevði blívað tað í hjálp

uni holmur handilsen hjá so væl takk fyri tað og tað er eisini tað sum vit sum politisk skipan mugu gera upp við okkum sjálvum hvat er tað við vilja hava kappingareftirlitið at gera og virka fyri og hvørjar heimildir skulu tey hava í tí arbeiðinum eg veit tað hevur eisini verið nevnt her í tingsalinum fyrr samanlegging av av tveimum stórum fyritøkum sum seldu elektronikk eg havi so skilt at ein orsøk til at at tað gekk ígjøgnum var at at kapping kann vera so nógv fólk kunnu eisini í dag keypa elektronikk á internetinum og fáa tað heim til føroyar og tað er har vit skilt nú er tú at tey betur at grundgeva fyri sínum niðurstøvi men er eisini ein partur av kapping á marknaðinum og var eisini eitt atlit sum tey tóku í tí men men tað eru avgjørt viðkomandi spurningar sum við at næma reisur og

og vit eisini fara at viðgera takk fyri tær takk fyri tær næsta røða verður annika olsen

ger so væl takk fyri frá forkvinnan ja til viðgerðar er uppskot til løgtingslóg um kapping okur hava eina kappingarlóg frá tvey túsund og átta og tá ið tú fingið hesa lóggávuna so var talan um eitt nýbrot tí farið var frá einari eftirvitslóg til eina forboðslóg og kag okur í grein sum er endamálsorðingin við lógini og teir serligu viðmerkingarnar til grein eitt so síggja okur týdningina av hví okur skulu hava eina kappingarlóg í serligu viðmerkingunum stendur at endamálið við kappingarlógini er at virka fyri einari fulldyggari samfelagsligari tilfeingismýslu til gagns fyri fyritøkur og brúkarar amboðið at náa endamálinum er virkjum kapping fullgóð samfelagslig tilfeingismýslan merkir at tilfeingið til ein og hvørja tíð verður gagnnýtt á mest skynsaman hátt hetta merkir í fyrsta lagi at vørur og tænastur verða framleiddar og útbreiddar til lægst møguligan kosta og við hægstu dygd at vørur og tænastur í mongd og í úrvali samsvara við ser tokkan til brúkaran at tilfeingið verður brúkt har tørvurin er størstur uppskotið ið er til viðgerðar í dag byggir á somu meðreglur sum lógin frá tvey túsund og átta hevur men tó eru broytingar gjørdar og orsøkir til at tú ikki fáa eina lóg lagda fyri tingi við broytingaruppskotum í mun til verandi lóggávu er at tað eru so nógvar lógarviðmerkingar sum eru broyttar í fyrilíkjandi uppskoti tí tær eru tí tær sum eru í lógini í dag ikki passa til galdandi praksis og harumframt eru aðrar lógarbroytingar í lógaruppskoti so er tað í høvuðsheitum átta stórar broytingar tað eina tað er møguleikin hjá føroyum at gerast partur av norðurlendsku samstarvsavtaluni ið hevur til endamáls at styrkja samstarvið millum norðurlendsku kappingarmyndugleikarnar tann næsta stóra broytingin tað er heimildarbýtið ímillum kappingaráði og kappingareftirlitið tað triðja tað er ómakstjóld fyri samanleggingar tað fjórða tað er undantøk frá um um kappingaravleiðandi avtalur tað fimta tað er herðingarav og rósing fyri luttøku í kartellvirksemi tað setta tað er fyrisitingarlíktaruppskot og so eru tað nakrar rættingar og tilvísingar í mun til frestur vit søku taka tað fyrsta sum er tann norðurlendska samstarvsavtalan í kappingarmálum so eru føroyar ikki partur av norðurlendsku samstarvsavtaluni frá tvey túsund og eitt tí galdandi kappingarlóg heimildaði ikki føroysku kappingarmyndugleikunum at lata øðrum kappingarmyndugleikunum trúnaðarupplýsingar og til tess at føroyar kunnu gerast partur av norðurlendsku samstarvsavtaluni so er neyðugt at gjørdar verða ávísar tillagingar í kappingarlógini og javnstøða føroyar í mun til hini norðarlondini eitt dømi er at í verandi lóg kann føroysku kappingarmyndugleikunum bert lata men ikki innheinta upplýsingar fyri aðrar kappingarmyndugleikar og ei heldur kann føroysku kappingarmyndugleikunum gera eftirlitskanningar í føroyum fyri kappingarmyndugleikar í øðrum londum harumframt verður heimildarføroyska kappingarmyndugleikanum at innheinta upplýsingar til tess at hjálpa einum av teimum respektive samstarvsførsunum tann næsta sum eg var inni á tað er heimildarbýtið ímillum kappingarráðið og kappingareftirlitið við verandi uppskotið verða gjørdar formligar tillagingar í nágreina verandi arbeiðis og heimildarbýtið ímillum kappingarráðið og kappingareftirlitið hóast hetta skuldi verið greitt og nágreina eisini kunngerð so hava ivaspurningar stungu seg upp um hetta har ivi hevur verið ímillum uppgávu og ábyrgabýtið ímillum hesum bæði nú verður tað so nágreina soleiðis at kappingareftirlitið hevur dagligu umsitikin av lógini um hendi og tekur avgerðir vegna kappingarráðið meðan kappingarráðið hevur umsjón við arbeiðinum hjá kappingareftirlitinum og tekur avgerðir í málum hava stóran og prinsipuella týdning fyri tað føroyska samfelagið tann triðja stóra broytin hjá teg hetta hervið ómakst gjaldi fyri samanleggingar tað er tað verða kravd ómakst gjald við fráboðan av samanleggingum og talan er um ein líknandi skipan sum er galdandi bæði í grønlandi og í danmark støðan hevur tíverri verið soleiðis at tá ein samanlegging er fráboðað so hevur verið neyðugt at leggja elt annað arbeiði til viks fyri at fremja hetta og tað er til dømis kjarni uppgávur sum at kanna eftir misnýtslu av ráðandi marknaðarstøðum sum tíverri verður lattað til síðu tí mann skal brúka orkuna upp á samanleggingar so endamál við ómakst gjaldinum tað er at tað skal hvíla í sær sjálvum og at dagliga arbeiðið kann halda áfram og her sum undanfarni ráðar eisini var inni og á so skilur mann ímillum samanleggingar eftir einføldum leiðsti og eftir vanligum leiðsti og ómakst gjald eftir einføldum leiðsti er hálvtrýss túsund krónur tí at hesar eru skjótari at avgreiða og minni at eftirkanna av árinum og kappingareftirlitið hevur so tretivu yrkadagar at taka avgerðir í slíkum málum hin vegin so er ómakst gjaldið eftir vanligum leiðsti ásett at vera null komma eitt prosent av samlaði umsetningunum hjá luttakandi fyritøkum í føroyum tó í mesta lagi trý hundrað túsund og her skulu so størri kanningar gerast av árinum av kappingini og munandi fleiri upplýsingar skulu krevjast til málið og avgerð skal í hesum førum eisini avfyrileggja innan hálvfems yrkadagar endamálið er sum sagt við ómakstgjaldinum at samanleggingareftirlitið í kappingarlóginum skal hvíla í sær sjálvum og sum tað stendur í viðmerkingum til lóggávuna so hava tað síðan tvey túsund og tólv so hevur kappingareftirlitið viðgjørt sjeyogtjúgu samanleggingarmál átjan av hesum hava hava verið eftir einføldum leiðstem meðan níggju eru avgreitt eftir vanligum leiðstem og hetta hevur so fyri øll árini givið eina eina inntøku uppá tríggjar komma fýra milliónir krónur ella hevði givið eina inntøku uppá tríggjar komma fýra milliónir krónur so er tað her við undatøkum frá fráboðan um kappingaravlagandi avtalum at tað skal gerast lættari hjá fyritøkuna at meta um hvørt ein møgulig avtella ella viðtøka ímillum samtøk av fyritøkum ella samstarvsskipan teirra millum er lóglig ella ei og dømi um eina sovna lóglig avtalu tað er at endamálið ikki er at avmarka kappingina og viðvíkjandi avtalum so verður tað mælt til at fara frá einum umsetningi sum grundarlag í dag er tað seks komma fimm milliónir krónur til eitt prosent markvirði sum skal brúkast og har er tað so tíggju prosents avtalu ímillum kappingarneytar fimmta prosent einsærisavtalur ímillum ikki kappingarneytar og avtalur sum hava at endamálta at avmarka kappingina eru sjálvandi ikki fevndar av undatakinum so er tað her við herðing av róting fyri kartellvirksemi til tess at fremja og handhava kappingarlógina so verður skotið upp at luttakarar í kartellaftalum kunnu rótast við fongsulsróting ein kartellaftala er at rokna ein avtala ímillum kappingarneytar um at avmarka tað kapping annars vildi vera ímillum teirra eitt nú við at avtala prísir býtið av marknaðinum ella kundum sínum millum og hetta verður mett at vera eitt tað skaðiliga sum kann henda við kappingina í einum landi og tí verða tílíkar avtalar rósaðar í dag við sekt men hetta verður so broytt til at tað kann vera ein fongsulsróting upp til eitt ár og seks mánaðir og her skal so eini ein konsekvensbroyting gerast í rósilógini so er tað her við fyrisitingarligum settaruppskoti at mann eisini fer heimi til tað endamálið við hesum tað er at eitt kappingareftirliti kann avgreiða eitt rósið rættaligt kappingarmál skjótari at mann ger eitt tílíkt fyrisitingarligt sektaruppskot og tað er sjálvandi í teimum førum har fyritøku játast seg sekan at hava framt eitt brot á kappingarovna og at mann hevur eina rættarpraksis at leggja seg uppat millum annað teg við støddum av sektum og so víðari og so er tað broytingar í freistum freistum hjá kappingareftirlitum at lata fyritøku av avrit av øllum upplýsingum í kappingareftirliti hevur tikið úr speglaðum tilfari í samband við eftirlitskanningar verður longd úr fimmogtjúgu døgum upp í fjøruti dagar og freistum hjá kæristovunum at taka avgerðir í málum er longd við seks úr keksvikum upp í átta vikur hetta málið fer í vinnunevndina og tað skal sjálvandi fáa eina góða viðgerð í vinnunevndini og eg kann leggja afturat at eg haldi at tað má vera langt síðani at vinnunevndin hevur havt so nógv mál til viðgerðar tólv mál eru til viðgerðar í vinnunevndini sum ber boð um at tú kanst hava ein sera virknan vinnumálaráðhara men hetta málið skal fáa eina góða og gjølla viðgerð

eg vinnum av teg takk fyri til fólk mær tú takk fyri næstur á røða verður ódn í skoli

ger so væl takk fyri frá fólkum ja tað sum vit viðgera er hetta uppskotið um løgtingslóg um kapping bæði uni hálmi johannesen og annika olsen hava greitt nokk so væl frá hvat hetta inniheldur so kanska eg ikki akkurát skal gera tað sama sum tey hava gjørt tá ið mann hevur eina fulla lóg at viðgera so eru øgiliga nógvir tættir øgiliga nógv mál at taka støðu til og tað er sum leikmaður og ikki lógkønur tungt ella tað er tað krevur øgiliga nógva orku at seta seg við eini heilari lóg og royna at danna sær eitt yvirblikk yvir tað men tað er eisini heilt spesifikk ting sum sum er eitt sindur ja eg veit ikki um tað bara er tað at ikki dugir nógv væl at lesa men teimum kemur íkapitla eitt so fáa vit at vita lógin er býtt upp í kapitlar tað eru tíggju ymiskir kapitlar í sínum lógini men íkapitla eitt har kemur fáa at vita at um endamál um virkisøki og so fáa vit at vita sum triðja punkt í har varðaseðing eg fari bara at lesa hetta her í paragraf fimm til tess at skilmarka viðkomandi marknaðir eftir hesi løgtingslóg kannar kappingareftirlitið eftirspurningsvarðaseðing og útboðsvarðaseðing eg próvaði at sprota tað og eg próvaði at google tað og sigi akkurát sum er eg veit ikki hvat tað betýðir so eg hopi at onkur annar skilir hetta betur enn eg og kann greiða mær frá hvat hetta betýðir so so tað koma vit vónandi aftur til høvuðsendamálið í hesum íhesarlógini er er tað ella eru tvey ting tað eru tvey høvuðsendamál og ásýðis seytjan í sjónum har síggja vit at kjarni uppgávan hjá kappingareftirlitinum sambært kappingarlógini er at tryggja at fyritøkur ikki gera kappingaravligandi avtalur sínámillum ella misnýta eina ráðandi marknaðarstøðu og tað er líka sum høvuðsendamál við hesum lógini og tað er gott og tað eru vit øll faktiskt feginum men hvat fyri aðrar uppgávur hevur so so hetta eftirlitið jú millum annað hevur tað eitt samanleggingareftirlit sum er álagt við lóg sum tey skulu gera og tey hava so eisini eitt her at tey av egnum áðum kunnu fara inn og kanna marknaðir kanna ym ella ein ein serskyldan marknað og koma við frágreiðingum um tann marknaðin vit hava so hoyrt at ein frágreiðing er ávegis um bilmarknað nei so so tað síggja vit fram til at fáa og hendan lógin leggur so eisini upp til at okkara kappingareftirlit skal hjálpa øðrum norðurlendskum kappingareftirlitum í so fall at tey hava behov fyri at at fáa okkurt at vita sum gongur fyri her hjá okkum so at okkara kappingareftirlit kann inniheinta informatión her og og levera hana víðari til til onnur líka sum vit kunnu fáa hjálp aðrastaðni frá brúk fyri tí ið forðar til okkum á okkara fyritøku í føroyum er tað hvat er risikoðin í føroyum tá mann hugsar kapping hjá okkum er tað uttan iva tað at vit hava eina øgiliga lítlan marknað og vit eru í øgiliga stóra risiko fyri at hava monopol ella monopol líknandi støður í fyritøkum ella dúvupol tað verður tá ið vit bara hava tvær fyritøkur á einum marknaði vit hava fleiri dømur um tað eg veit ikki ordiliga hvat loysnin er men kanska er eitt orð sum gjøgnumskygni tað at vit fáa at vita hvussu hvussu støðan er á teimum marknaðunum har sum tað er ein monopol líknandi støða ein loysn og kanska átti tað kanska at verið hugsað inn í hesa lóggávu vit arbeiða eisini eitt uppskot sum liggur í vinnunevndini í løtuni er eitt hevur prísætteliti og tað er einki at ivast í ella verður hildið ella haldi eg rætt at mann hugsar tað í samband við hesa lógina at tað blívur ein partur av hesum arbeiðinum sum kappingareftirlitið skal gera og tann prís tað prísættelitið tað skal tað vita vit tað kann ikki vera eitt prísættelit sum fer inn og kontrolerar allar prísir í føroyum og byrki til men tað er serliga í teimum førinum har sum vit her frá tinginum fara inn og stuðula á hesum skipanum at tað er eftir mínum tykki eitt behov fyri ein at vit hava brúk fyri at vita at teir pengarnir koma til nyttu har sum vit játta teir til tað hevur siga tá ið vit játta pengar til at gera tað grøna orkuligtið bíligari at tað so er brúkarin sum fær nyttu av tí ið hvønn ikki liggur eftir sum vinningur hjá fyritøku ella og prísum altso eitt dømi um at vit faktiskt viðhvørt velja at brúka pengar upp á vørur er vatn vit vit kunna í dag fara út í køkin her koyra grannan frá og fáa okkum vatn við ein góðp ella eitt læna men øgiliga nógv okkara velja púra gleðiliga og við opnum eygum at fara oman í eina forrætning og keypa tað fyri átjan ella tjúgu ella fimmogtjúgu krónur í summi vørum sjálvt um vit vita at hetta er akkurát tað sama vatnið sum vit kunnu fáa fyri null krónur við at fara út í kranan so so tað er tað er opið tað er gjøgnumskygd vit vita at vit kunnu fáa tað fyri einki men vit velja at brúka pengar upp á tað so vit skuldu ikki inn á detailstýra fólkið og og fortelja teimum hvat sær sum betala fyri fyri vørur tað mugu tey sjálvi hava loyvi til at bestemma og summi at betala fyri vørur sjálvum ikki bjóðast so so er ómaknsgjøld eisini nakað sum er í hesum her og tað er øgiliga viktigt at tá ið ómaknsgjøld verða ásett at tað er fyri tann veruliga kostnaðin at vit ikki fara at taka meir inn enn tað veruliga kostar í viðmerkingum sum stendur at tað er fyri millum annað fyri løn umsiting leiði og annað sum mann tað er eitt sindur leyst og broytt orða og talið vit skulu ansa eftir at at tað verður spesifikt á síðu nítjan í hesum tekstinum og í hesum sjálvum sum tú hava fingið fáa vit at vita at at tað er ikki í í dag hava vit eina umsetningsbaseraða reglu sum fyri undantøk men at mann metir at tað er betur at fara yvir til eina prosentvísa ein marknaðar part men tað er øgiliga leyst orða øgiliga upp á ein máta øgiliga snetið orða haldi eg tá eg lesi hetta tí mann sigur ikki mann mann fortelur okkum ikki hví mann setir eina greinsu sum eitur tíggju prosent og eina sum eitur fimtan prosent tá ið tað er til dømis heilsøla og smásøla men mann skjýtur upp mann mann sigur skotið verður upp at tað verður tíggju prosent og skotið verður upp at tað er fimtan prosent mann fortelur okkum ikki hví mann setir tað til fimtan prosent ella hví mann setir tað til tíggju prosent tað haldi eg hevði verið meir passandi at vit fingu at vita hví hetta skulu vera greinsurnar og ikki bara at tey sum hava sitið og gjørt hetta skjóta upp at tað verður so men har eg fari at lesa eina reglu her her stendur verður uppskotið samtykt verður eftir ætlan farið undir eina tilgongd at broyta revsilógina soleiðis at tann sum ov so víðari men men hetta forstandi eg slett ikki heldur at mann er so leysur í sínum orðumegum eg meina mann ikki at vit skulu áseta hetta mann sigur verður eftir ætlan farir undir eina tilgongd tað er soleiðis orðið at tað ljóðar akkurát sum um at vit torafakt slett ikki at seta hetta í verk eg haldi at vissu vit meina hetta so skulu vit siga at vit fara at broyta revsilógina soleiðis at tað fyri hvar telvissemið verður eitt áður og seks mannar fongsin so hatta er eisini nakað sum vit mugu viðgera í nevndini tá ið tað kemur til heimildarnar hjá landsstýrismanninum syndir las niður ígjøgnum og var eitt sindur akkurát sum oy skal hann alt hetta men akkurát sum áh tað lætnaði fyri hjarta tá eg sá í síðstu linju tí avsnittina at ja men hetta er akkurát tað sama sum hon hevur í verandi lóg so tað var ikki so eg eg visti tað líka væl og tað hevur fungerað væl

ja eg vóru annars eini tjúgu minuttir eftir men eg kemri á viðmerking so um

og hon skuldi gjørt so væl tá hvør er frá fólkum ja eru púra samdir at vit skulu ansa eftir at vit ikki fara inn at mikro stýra ávísum ella atferð hjá hjá fólki tí vit skulu hava fríheit til at gera tað sum vit halda vera rætt at gera eisini um tað kostar okkum ekstra pengar so tað er ikki tað er ódnførin viktigt at vit gera tað og er púra samdir eisini við viðmerkjarin um at tað er har sum vit hava monopól dugir upp á líknandi støður at vit eiga at hava eitt kappingaræði

takk fyri tær næstra røða verður erhard joensen

ger so væl takk fyri forkuna til viðgera eru skot frá frá viðmálarum um kapping eina kappingarlóg lógu um kapping tað hava verið fleiri inni á lógini her hvat ið hon inniber so tað skal eg ikki brúka so nógva tíð uppá at endurtaka tað eru eini fimm tiltøk sum verða nágreina og og útípa sum hetta her snýr seg um eg vil taka eitt sindur yvirskipað um tað sum eg hugsi um kappingarlógina tað er nokk í ordan at okur hava eitt kappingaráð eitt kappingareftirlit okur hava skipað tað eftir kanska norðurlendskum leisti oftani skipa okur okra lóg eftir donskum leisti men er tað nú rætt at okur skipa okra kappingarlóg eftir donskum leisti norskum leisti ella ella í heila tikið ein leisti hvar ið marknaðurin er nokk stúrlig enn okra hava okur brúk fyri í føroyum eitt einum øðrum slagi av kappingareftirliti enn mann hevur í danmark norra svøríki og aðrasta og grundum tillagið setir tann spurningin tað er sjálvandi tí at í náttúruni í sjálvari kappingarnáttúruni liggur tað at júst størri ein marknaður er júst størri er kappingin per definitión tað liggja fleiri aktørar og tað sakni eg at mann hyggur eftir tá ið mann nú fer at revidera eina nýggja ella eina føroyska kappingarlóg lóg um kapping tað er tað mann ger so greitt er tað í ordan at okur kopiera eina lóg so hvar ið marknaðurin er nokk stúrri enn okra hvat er hvat er endamálið og hvat er hvat er endað ja hvat er endamálið við altso kappingarlógini tað er at tryggja at okur skapa kapping men eru fortreytirnar tað er so mikið okum sum tær eru í einum størri marknað nei og har meini eg nei tað eru grundleggjandi ymiskar okur hava í nokk størri mun møguleika fyri at hava monopoðlíknandistøður og dugupoðlíknandistøður og tað skuldi verið líka sum grundarlagið undir hvussu mann so uppbyggir eitt føroyskt kappingareftirlit tað haldi at mann hevur gjørt í úttan mun og eg skilji ikki ordiliga at mann ikki akkurát nú í hesum tíðum hvar ið okur hava eina rættiliga høga inflatión at mann ikki brúkar tann møguleikan at fara inn og definera kappingareftirlitið av nýggjum okur hava eitt annað mál liggjandi í tinginum ið sum eisini liggur í viðnevndini tað er um príseftirlit og tað er ikki av ongum at okur hava fingið tað óskotið tí tað var faktiskt á skrá verið av flokkunum upp undir valið tí mann hevði ein mistanka um at prísafsetingin kanska ikki á øllum øtum var í ordan men tað sum er viktig til at markna sum okkara tað er nemliga at forbrúkarin tekur avgerðir á upplýstum grundarlagið tað eigur at vera høvuðs høvuðsboðingi í einum føroyskum kappingareftirliti tað kann gott vera at onnur eru heilt á eini men tað at okur hava eina eitt gynnuskygni í marknaðinum og tað haldi eg er tað allar allar allar viktigasta tí tað hevur eina preventiva funktión samstundis sum tað hevur tað funktiónina at okur fáa ta røttu prísásetingina ella so rætta sum tað nú ber til í danmark fyri bara so seint sum í nítjan hundrað og einoghálvfems vóru tvey hundrað og tjúgu bankar í dag eru haldi tað var fimm ella seks hálvtrýss so skjótt gongur tað rundan um okkum og so skjótt gongur tað í føroyum eisini við at leggja fyritøkur saman og jú minni marknaðurin er jú størri er møguliga leikin fyri at okur fáa avmarkaða kapping eitt sum okur hava snakkað nógv um her henni tað er at tá ið mann við lóggávu fer inn og gevur stuðul gevur stuðul til okur geva í dag stuðul til fleiri ting men tær stóru tingini sum eru uppi í tíðini og sum veruliga nú kosta pengar tað er stuðul til til keypa av orkuvinarligum traðkvørðum og tað er stuðul til orkuvinarligar orkukipanir okur fær inn við almennu pengum og skeikla ein marknað okur fær inn og stýra einum marknaði samstundis so skal mann frá almennari síðu góðkenna tey sum í dag sleppa at bora jarðhilduhol tað er ikki so nógv í dag er tað fýra ella fimm feløg tað var ikki eina eina marknaðarstøðu sum ger tað at teir pengarnir sum okur lata út herfrá at teir garantera ikki verða brúktir optimalt at ein partur av teimum fer upp í prísøkingar og tað sama er galdandi á elbilamarknaðinum tá ið tú fer inn við einum so voldsomum einum so voldsomum stuðli so skeikla tað marknaðin sjálvandi ger tað tað og tað er viktigt fyri brúkara men eisini fyri hesa skipanina her inni at okur fáa at vita og tað skal kappingareftirlitið í mínum hugaheim tað skulu tey kunna fortelja okum tað sum okur gera her inni hvat fyri ávirkan hevur tað á prísum fáa tykkum nakað fyri pengarnar ferða tær upp í vinningi í eyka vinningi tað sakni eg at kappingareftirlitið tekur sær av og upplýsir okum um eg haldi at tað er alv alv alt for lítil upplýsing okur hoyra um samanleggingar kappingareftirlitið hevur játtað eina samanlegging alt frið verður tí tað skuldar í fylgjulógina men okur fáa alt alt alt alt for lítið at vita um marknaðin og serliga tann marknaðin sum hevur eina begrensaða kapping og tað haldi eg ikki er í ordan og tað vóni eg at okur í vinnunevndini kunna finna ein lykil til at fáa inn í hetta uppskotið at okur áleggja kappingareftirlitinum at tey hava í dag heimildirnar til at gera allasta kanningarnar tey kunnu tey fáa hvørt einasta skjal sum tey biðja um men at okur fáa hesar her kanningarnar fram í ljósið soleiðis at okur her inni vita og at brúkarin kann taka avgerð um sín keypivanar á einum upplýsnum grundarlagi so er samdur við ódnaskóli tað sum er lykilin tað sum er lykilin til at fáa eina góða kappingarlóg at virka tað er gjøgnum skikni at fáa gjøgnum skikni í marknaðin soleiðis at brúkarin í síðst enda er tann sum fer nakað burtur úr ísø

takk fyri

eg veit ikki um tá so vit kunnu skilja tað takk fyri at fara at

takk fyri so er tað era joensen gerst væl takk fyri ja eg meini tað at tað er avgerandi fyri brúkaran at tá ið tú hevur ein marknað sum hevur eina nógv perdefinitión hevur eina nógv minni kapping enn ein stórur marknaður so tú brúk fyri kanska einum øðrum slagi av kappingareftirliti eitt kappingareftirlit sum kanska er ein ein ein samanrenning ímillum eitt kappingareftirlit og prísreftirlit eina samanrenning ímillum tey bæði men sum hevur men sum samstundis hevur eina skyldu til í nógv størri mun enn hvat ið tey hava gjørt í dag at upplýsa upplýsa soleiðis at borgarin kann taka støðu út frá einum upplýsnum grundarlagi tað eigur at vera ein høvuðs eitt høvuðs endamál hjá einum føroyskum kappingareftirliti og tað hevur tað verið gjørt í al al al og lítlan mun tað er møguligt at tað hevur verið uppá grund av at kapp at at at teirra manning hevur verið for lítil men í øllum førum

men so hava tey gjørt alt forlítið við tað takk fyri takk fyri so er tað næstur røðara listanum

karlot hergott sum hjá svøvnum takk fyri harvarmaður ja til viðgerðardag er so tann triðja lógin um kapping ella versjón trý komma null um mann vil kapping er góð blíva at siga og fleiri av okkum dáma eisini at kappast ella fylgjast við har kappast verður í ítrótti ella sambandsflokkurin sigst hvussu teir verða ógvuliga glaðir fyri møguleikan sum vit føroyingar hava at kappast í x-faktor og nú skulu vit hava eina nýggja samkapping sum byrjar í dag her sum eitur stjørnuklar og har sleppa føroyingar eisini á pallin men enn hevur tó eingin føroyingur verið við í tey stóru bakidýst men líkamiki tí vit verða nokk fleiri føroyingar fleiri túsund føroyingar sum nokk fara at hyggja eftir europeisku meðan prið og fara at heppa okkara reiðlegði sum fær á pall í liverpól í mai har tað verður kappast er neyðugt at hava reglur greiðarreglur og eftirlit í handilsvinnuni og í vinnulívinum og eins og í ítróttinum tað eru nokk fleiri okkara sum fylgja við okkurt slag av ítrótti og hava til dømis okkara ynglingsslið í ensku eg toli forferdiliga illa at tapa og tá mítt lið í onglandi tapir tað ger tað alt ov ofta fyri tíðini so klári eg tó at liva við tí um mann tapir ferðin skver tí tí eri eg til dømis ein stórur tilhengari av varð tá tað kom tí tað ringast eg veit tað er at tapa grundað á eina ringstøðu ella brotspar sum varð dømt henda ella hin vegin tá sjónvarpsupptøkurnar vísa tað klárt at dómarin dømdi skeivt harra formaður tá ið fyrsta lógin um kapping kom í nítjan hundrað og sjeyoghálvfems og tá fór mann frá einum beileiðis prísetleti til eitt kappingarligt lit sum so at siga øll lond sum vit samanbera okkum við hava er farin frá eini prísetleti til eina kappingarlóg tá so galdandi løgtingslóg um kapping varð sett í tvey varð sett í gildi í tvey túsund og átta tá varð farið frá eini eftirlitslaggávu til eina forboðslaggávu sum byggir á es kappingarreglur og harvið eisini kappingarreglur sum eru galdandi í okkara grannalondum og í tvey túsund og toll varð hetta dagført so at samanleggingareftirlit eisini kom inn í kappingarlóg og føroyingar kunnu gerast partur av tí norðurlendska samstarvinum í kappingarmálinum og gott er tað at nú kanni kappingareftirlitið fáa upplýsingar úr hinum norðarlondum um tað er neyðugt at fáa greinið á einum hvørjum handils og vinnufeløg strekkja seg oftani tvørtur um landamørk eisini verður heimildag býtið í hesi nýggju lag millum kappingaráði og kappingareftirlitið greiðari ásett gjald verður álagt í samband við fráboðum um samanlegging revsing fyri kartellverksemi verður herd til dømis kann mann verða dømdur í fongsul og ikki bara eina bót og tað eigur at virka ordiliga avsklekkjandi at nakað roynir at snýta so mann ikki bara kann betala seg burtur úr tí tá so dagføringarnir eru so nógvar hevur mann so valt bara at gera eina heilt nýggja lag men hon byggir ordiliga nógv á tað verandi lóð og so er tað ja um tað er fyrsturviðgingur av uppskotum til samtyktar um at seta prísættilit sum vit var herfyri vísti tað seg at vera meirandi fyri at gera umneyðugt tillagingar í kappingarlógini so betri eftirlit fekst við hvussu ymisk mvg afturbering sum vitaðar samtykt her í tinginum hvussu hon ordiliga kemur brúkarin til góðar heri í vinnulendini við hesum máli viðvíkjandi men teir mettu at í hesi nýggju lag hava tær heimild til at føra eitt ávíst prísættilig tað teir manglaðu vóru resursur men kappingareftirlitið vísti á at mann kanska sum til dømis í norra kundi hava eina seberatalag lóð um pristiltak haldi eg tað kallaði tað eitt amboð sum í norrøta brúkti at heitta við og sum var so trekkjandi at hon faktiskt ongantíð varð brúkt enn annars er føroya kommunufelagið situr avfinningarsamt í sínum hoyrisku skrivi fyri lógina og vísir til vísir fleiri ferðirnar til so kallaða kommunufultúguna og til dømis siðufelagið kommunur røkja nógvar samfelagsuppgávur og vælferðartænastur men sera fáar av teimum eru lógarbundnar uppgávurnar hjá føroya kommunu var í stóran mun leistar í heimild í kommunufultrúðini eg fór tí at fregnast hvat henda kommunufultúð sigur googleaði hendaveg og hinveg leitaði eg inni á lógu um punktum f og heimasíðuni hjá kommunufelagnum men fann einki havi eg spurt onkur av mínum starvsfeløgum her í salinum men eg havi ikki fingið nakað greitt svar uttan okkurt um óskrivaðar reglur so tað er ringt hjá mær at fyri heilda millum eina fultúð sum eg ikki veit hvat inniheldur fekk tó eitt hitt um at fara inn á dansk inniríks á sunnudalsministeriu og har fann eg kommunalfullmæktsreglurin ið endurgevi við formannin

sloyvi ger so væl tenni nærmari avgreiðsning av vórðu við tín kommunu eftir kommunalfullmaktsregluni har muguðið for at várði takið er bestemt uppgávu er ein kompliseret øvilsi tað skuldist at kommunalfullmaktsregluni bestór av rekkuprississu reglur tær áðurlappu hinani og hetta gjørdi meg kanska enn meira hvar formaður tað eru nokk fleiri av okkum sum nú um pásktar hava spælt onkur spælt onkur borðspøl ella kort saman við familjum familju vinum ella kenningum tær flestu borðspøl hava greiðar reglur sum fylgja við onkuntar kunnu tær reglurnar turkast hendan ella hivið men ofta er tað nokk so greitt varðrið er tá vit kanska spæla kort og spæla vist ella stýri bólt olsen ella til dømis tá eru tað oftani munnligar óskrivaðar reglur sum vit hvørjir sær eru uppvaksin við og tá kunnu skjótt tíðstøður uppstanda tí hvør heldur upp á sítt og øll vilja vinna ikki so so heima hjá mær ella heima hjá okkum fyri at vera meira politisk orðekt tá vit til dømis aftur sjáldan fáa slitøkum leysum frá sjónvarpinum eitt kvøld og fara at spæla til dømis túsund so gera vit púra greitt áðrenn spæla vit eftir havnareglum ella eftir nøtsjareglum so tað skal ikki vera inn kompliserligt øvilsi at vita nær og hvar og hvussu hendan óskrivaða kommunufultúrin virkar skilji tó at hetta millum annað snýr seg um tær tænastur sum kommunur veita á eldra og barnaansýningarøkinum og ymisk frítíðarvirksemi vónandi kann eg fáa meira innlit í kommunufultrúnna so eg veit ordiliga hvat mann viðger og hvat eg sum politikari skal fyrihalda mær og tá hendan lógin kemur til viðgerðar viðnøvndini so hopi eg at mann fær leipmaðja so takk meira innlit í hesi her reglurnar og so eg veit hvat hesar óskrivaðar reglurnar sum eg ikki kenni merkir takk fyri takk fyri so er tað næsti røðar á listanum tað er stefan klein poulsen gert tú so væl

takk fyri teir formaður hevur nógvar áhugaverdar hugleiðingar av karláf terkarsson eg dámi sjálvur vælaspæl og borðspøl og gangi øgiliga høgt upp í tað serliga at vinna og vissunum mann so ikki er greiður um reglarnir og tappaferð diskutera hálvár leið hvør reglarnir einki er so ringt sum tað og tað er eisini tað sum vit skulu tryggja her í hesari kappingarlógini at púra greitt hvørjar spælreglarnar eru fyri allar fyritøkur í føroyum og at mann kappast út frá somu fortreytum og at alt gongur rætt fyri seg og at hetta uppskotið kemur faktiskt sum ein nýggj lóg men men nógv av tættinum eru teir somu tað kemst við tann av at mann broytir nógv nógv av tí viðmerkingunum til ymisku greinarnar men so eru eisini nakrar broytingar afturat tí sum fleiri undanførum røðurin hava greitt væl frá men eg hugsi at taka fatt í nakrar broytingum allíkavæl við hesari lógini so kunnu vit fáa møguleika at samstarva við onnur norðanlond ella norðurlond og teirra kappingarmyndugleikar har at so vit kunnu ja tað verður bæði møguligt hjá okkum at geva teimum upplýsingar men ikki eisini at fáa upplýsingar frá teirra myndugleikum sum gevur góða meining tí at ja tað verður tosað sum at føroyar eru ein lítil marknaður men føroyar eru ikki ein isoleraður marknaður tað eru eisini aðrar stórar fyritøkur úr norðanlondum sum koma hendan vegin og fólkarfyritøkur nokk so fara hin vegin tí ger tað góða meining at myndugleikarnir kunnu samstarva á hendan hátt og tað hugsir til dømis yggifyritøkur og tað ger til orku og tað kann vera okkurt heilt annað altso so so hava vit fyritøkur sum sum yvlappa allir hesar marknaðirnar og tað er fyri at koma til tann næsta punkti kartell virksemi nú tá ið mann ynskir at hera straffin fyri fyri kartellvirksemi so kenni eg ikki so nógvar sakir í føroyum eg havi hoyrt eg veit ikki gongur nær tað er at at onkur bakari slóði seg saman einaferðirnar í tíðini og avtali onkran prís og tað kann vera okkurt heilt eina mál men próvið skjótt at sláa upp og í danmark hava tað verið fleiri stórmál danfoss sum er ein kend fyritøka hon fekk ein bót á seksoghálvfjerðs milliónir krónur í tvey túsund og ellivu so var tað eisini eitt rørkartell í danmark og veit ikki akkurát nær tað var um tað vóru áttaoghálvfems ella ella ella nær tað var har ein bót varð givin á seks hundrað og fimmogtjúgu milliónir krónur og nógva tíð eg eri ikki bara í danmark bara aftur í danska marknaðinum tað er ímillum lond eisini og tí haldi eg at at tað gevur øgiliga góða meining at at vit samstarva við norðanlond so tað er tað er øgiliga gott og haldi eg eisini at tað er passað í pláss at tað er ein rímiliga harður stræffur fyri kartellvirksemi tí tað er øgiliga skaðandi at tað kann tað kann raka allar føroyingar at at eitt kartell slær seg saman og og koyra prísirnar upp og so framíðis ein onnur broyting er at tá ið tvær fyritøkur ynskja at sláa seg saman ella ein ynskja at keypa ein aðra upp so verður eitt ómakksgjald lagt á hesa samanleggingina og tað eitur null komma eitt prosent tó max trý hundrað túsund og so eru onkra aðra detaljur rundan um hatta men men tað snýr seg um at kappingareftirlitið ikki skal missa for nógvar resursur uppá eftir her ella bara brúka all orknubba tað og ikki kunna gera onnur ting liðug millum annað hava vit ilskast um at kanningin av bilasølunum ikki komið út tú mást hoyrdi at tað manglaði so lítið í at at at hendan kanningin kom út hví hví kom hon ikki út og og hetta kundi verið ein av orsøkunum til at tað møguliga verður onkur samanlegging sum komin inn sum krevur nógv arbeiði lest á rætt so at tað tekur okkurt á hálvfems stigar at avgreiða tey tingurmálini og tá tá skil mann væl at tey mugu sleppa øðrum tingum tí at tað tað skal nokk avgreiðast skjótast gjørligt tá er ein samanlegging kemur á borðið onkur hoyringspartur hevur tó víst á at at í danmark er tað væl lægri altso null komma null eitt fimm prosent men tá tosarast nær mann altso fyritøkurin øðrum skála so ómakst gjaldi tá handildømis blíva eina komma fimm milliónir meðan í føroyum er tað max trý hundrað túsund og og landsstýrismaðurin og hansara ráð svaraðu so eisini aftur við at at mann mann snikka tað til føroysk virksemi føroysk forhold og heldur at hetta er rímiligt men tann partin haldi eg eisini er verið tað hyggja eftir í ívinnevndini í mun til tað hoyringsskrivið og hvussu tað er skrivað saman við danmark og power og elding sum er ein av teimum seinastu samanleggingunum hon verður tikin fram her fleiri ferðirnar í hesari viðgerðini og eisini hjølmiðlunum og hví hví hví lat hasi gera altso har vil eg bara leggja afturat at tað hevur onkur nevnt fyri fyri mær ella fyri okkum at ja men power elding seldi báðar fyritøkurnar seldu nógv á hvít vøru og tað eru tað eru tað er nógvar aðrar fyritøkur sum eisini gera tað timburhandlurnar og annað og so eru tað eisini nethandlarnir og so er tað ikki altíð so so svart hvítt sum summi vilja gera tað til men men tað er sjálvandi keðiligt at tað blíva færri fyritøkur tað tað er eingin ivi um tað vit ynskja jú so nógva kapping sum møguligt so ynskja brúka mínar síðstu minuttir upp á príseftirlitið har formaður sum sum vit halda er ein natúrligur partur av eitt snar og og ið vit miðflokkin halda at tað tað á altíð verður at verið knýtt til hesa lóna og og til til henda stovnin at at príseftirlitið verður ein partur av tí tí sum vit høvdu at vita so er inflationin verður øgiliga ógvuliga kostnaðin farnir upp lønir farnir upp og prísir øll møguligum tilfari farnir upp men vit hava onga vissu fyri at at henda støðan ikki verður útnyttað altso hvussu ber tað til at samstund sum altíð dyrka so er úrslitin av báttlinjuni vaksin minst líka nógv og tað tað kann tað væl hugsast at at sølumenn hava bara brúkt støðuna til at at smyrja ennumoyri upp á vørurnar og tí tí gevur tað øgiliga góða meining at at vit hava ein ein ein ein ein stórkan eftirlitsmyndugleika fyri at tryggja okkum at at støðan ikki verður útnyttað og og tað sum eg haldi hevur verið hasi gekk upp fyri mær tá ið tað verður viðgjørt elbilarnir sum haldi faktiskt verið serliga grovt tað er tað vit geva stuðul úr landskassanum mvg afturbering til til grønar loysnir og ja og elbilarnir og tað er kanska ein annan stuðul sum vit ikki mugu tankar um beint nú so fáa vit upp á ongan máta tryggja hvar stuðulin endar altso um tað verður bíligari hjá kundanum at keypa til dømis ein elbil ella um vinningurin bara verður hægri hjá sølumanninum tí vit avtaka eitt avgjald og sølumaðurin kann kann altíð leggja tilsvarandi uppat uppá prísin og so er faktiskt tað sum mann ger at mann flytur pengar úr landskassanum til ávastar fyritøkur altso kundin kann í prinsipinum einki fáa upp úr tí men landskassan hevur verri úrslit og og fyritøkurnar og betur úrslit tað er sum mann ger at øgiliga særskvítt tað er tað er faktiskt tað sum kann henda og kanska møguliga partvíst hendir summarstaðni tí tí hava vit lagt hetta uppskot fram um at at vit ja stovna prísarættelitið aftur ella at at tað verður flutt inn til kappingareftirlitið og tí var eg eisini tí tú gav eisini stuðulum til elbilar og vit í miðflokkinum tí stuðulunum rættiliga nógv mótspæl og royndi um ikki annað fáa eitt prís loft inn tí at tað er ikki rætt at vit koyra so stórar upphæddir úr landskassanum uttan at vit faktiskt kunnu tryggja okkum at tað tað kemur kundan til góða tí har haldu vit veruliga mugu endurskoða okkara stuðulskipanir og hvussu vit hvussu vit ætla at stuðla kundum til at keypa ávísar vørur frameftirini og samstundis so so mugu vit styrkja eftirlitið við við við hesum og tað tað er sjálvandi ikki bara tá ið tað er stuðul inni men men men tað er rættiliga tá tosaður tú um rættiliga stórar upphæddir og tá blívur tað so ræðiliga lætt at hjá søgumonnum og kvinnum at útnýta tann stuðulin sum hann annars fær so alt í alt sum tykist hetta til at vera rættiliga skilagóðar broytingar vit hava ikki umboðaðu við viðnevndini men yvirstøða viðnevndin fer at geva hesum uppskotinum góða viðgerð og og vit vóna at at at príseftirlitið kann blíva flatt upp í eftir kanska í nevndini viðvist tað letur gera

ja takk fyri harfar mær takk fyri so er onkur viðmerkið

effektivt eftirlit

takk fyri sovorðið stefan klein poulsen ger so væl ja har formaður og tað tað skal gerast púra greitt at tá vit tosa um stór yvirskot so er tað ikki at vit missa um á nøkrum at hava stór yvirskot sum sum ger góða forrætning og og hevur góðan rakstur og tí hevur keypt yvirskot tað tað er sjálvandi passað í pláss men vit skulu samstundis tora at seta spurning við summar marknaðir har tað kanska er ivasamt um um um kappingin er nóg góð og tann stuðul sum sum nevndin viðvíkjandi elbilum dømis um um tað tað vendir rætt og og ið vita jú at kappingin er ikki optimál á øllum marknaðum oljumarknaðurin er tað typiska sum vit toga fram har har tað er dugipol og har kann mann har síggja vit eisini at yvirskotini eru vaksin munandi tí tað er so rættiliga nógv størri yvirskot sum sum hesar fyritøkur hava bara hesi seinastu árini í mun til vit fara tíggju ár aftur í tíðina og tað er ikki tí mann missa unna nøkur stór yvirskot men vit mugu tora at seta

spurning við um um alt vendir rætt

nýhetta uppskotið takk fyri teg

takk fyri søllur stefan klein poulsen gjørt so væl ja men har formaður tað tað ljóðar øgiliga gott og tað er okkara vón at tað tað fer at lata seg gera at viðnevndin kann flætta tað saman og og fáa tær neyðugt broytingar gjørdar soleiðis at vit fáa eitt meiri virki ella at fáa eitt virki prísættilit frámerktir og tað mann

tíðin vísa hvussu tað fer at gangast tá fær tá fær eg so er tað næsti rørið

stovn gert so væl takk fyri teirra formaður ja sum øll framsøgufólkini hava verið inni á so hevur tað stóran týdning at mann hevur eina virkna kapping í einum og hvørjum samfelag okkara samfelag er lítið og tí er ofta ikki grundarlag fyri nógvum fyritøkum á hvørjum marknaði og tað kann tí verri skjótt hava við sær at kappingin kanska ikki er so stór sum hon burdi verið ella eigur at vera tí er tað kanska serliga stóran týdning í einum samfelag sum okkara at mann hevur eina greiða og effektiva kappingarlóg við forboðum fyri kappingaravligandi virksemi men vit men um vit hyggja eftir hvat vit brúka kappingareftirlitið til so virkar tað nakað avmarkað til dømis er ein frágreiðing gjørd um oljuprísir og oljufeløg men vit hava ikki brúkt ta frágreiðingina til nakað sum helst vit hava hoyrt um eina aðra frágreiðing sum snýr seg um bilamarknaðin frágreiðingin bara ikki búði liðug men hyggja vit at oljufrágreiðingini so er kanska eingin grund til at fáa frágreiðingina um bilasølurnar lidna tí vit hava júst brúkt hina frágreiðingina til nakað sum helst vit hoyra ofta at kappingareftirlitið brúkar mest arbeiðsorka upp á samanleggingar eg havi hugt at nøkrum frágreiðingum um samanleggingar seinastu tíðina og eg hugsa at kanska greiða eitt lítið sindur frá hvat tær frágreiðingarnar siga sum allar eru vælskrivaðar almennar vinnast á heimasíðuni kapping punktum f o eins og eg legði mær ikki til tað vóru tvær fyritøkur sum fingust við eitt virksemi at selja sápur og bomm og aðrar vørur eitt sindur bíligari enn í øðrum handlinum tað verður sagt í niðurstøðuni at talan er um ein marknað sum er lættur at koma inn á og tí tí kann onkur nokk koma at kappast við sær interessir fyri tí gottini lá at koma inn á tann marknaðin men eg siti framvegis við spurninginum hví er tað so áhugavert at keypa handlinum um tað ikki er fyri at forvinna pengar upp á tað at kappingin minkar tað er spurningur ikki nógv niðurstøðan so er tað tvær bilasølur sum blíva lagdar saman tað verður staðfest at tað blíva færri bilasølur á einum marknaði sum longur er avmarkaður men síðan sum eg skilji avgerðina hjá kappingareftirlitinum so snýr tað seg um at tað ikki avvirkar kappingina tí hvør bilasøla selur ávís merkir og tað eru tey somu merkini sum eru tøk aftan á samanleggingina ella sum tað verður skrivað í avgerðum

ja eg kann líka sortera tað gjørt væl interbrand kappingin á marknaðinum hevur við sær at luttøkandi fyritøkurnar eftir samanleggingina hava avmarkað marknaðarvald at triðja tað vóru tveir timburhandlar sum blivu lagdir saman ein var staðsettur í suðuroynni tann samanleggingin hon var eisini góðkent argumentið fyri at góðkenda samanleggingin er at suðuroynkin og rest av føroyum er hvør sín marknaður tað ljóðar fínt tað er ein løt at sigla men argumentið kennist eitt sindur serligt tá eg veit at ein rúgva av vindeygum er keypt gjøgnum hendan timburhandil í suðuroynni men standa í bygningum í eysturoynni og norðoygjum og so er tað hendan samanleggingin av tveimum fyritøkunum sum selja hvítvørur og elutir talan var um nógv teir størstu aktørararnar á einum marknaði í føroyum har annar vildu keypa hin kappingareftirlitið segði eisini fyrst at tað var ikki í tráð við kappingarlógavuna at leggja fyritøkurnar saman tá tá tá tað ikki gekk so greiddu fyritøkurnar frá at tað kallast ein feyling kompuni í defense at stavast siga tað at onnur á fyritøkunum var so illa fyri at hin mátti keyp hana fyri at hesin her møguleikin ikki skuldi bláa burtur tá kappingareftirlitið kannaði hetta nærri so vísti tað seg at tað stóð ikki so illa til og kappingareftirlitið staðfest einafturat at samanleggingin átti ikki at vera framd men tá ið tað so heldur ikki gekk so so verður sagt at fyritøkan fer at steðga virksevnum óansæð og tá endar tað so við at kappingareftirlitið góðkennir yvirtøkuna kortini tað kann góð vera at tað í hvørjum einstakum føri var í lagi at leggja fyritøkurnar saman men mynstrið er onkursvegna greitt um tað gongur at leggja saman so gongur tað og gongur tað ikki so gongur tað allíkavæl einaferð fyrr ella seinni eg skuldi siga tað góða við hesum uppskotinum til eina lóg er so nú at tað ikki er játtanin hjá kappingareftirlitinum sjálvum á fíggjarlógini sum skal rinda fyri at góðkenna samanleggingarnar men at fyritøkurnar sjálvar skulu rinda eitt ómanskjald at hetta arbeiðið kann vera gjørt men eg havi allíkavæl hug til at spyrja um nú til dømis tann størsti bankin í føroyum ein dag sigur at nú fara teir at gevast og at hin tann næstørsti bankin fer at yvirtaka virksemið hjá tí størsta bankanum hevði tað so eisini verið góðtikið um teir altso rindaðu eitt ómanskjaldi eg vóni ikki eg vóni ikki at tað er so men eg havi hug til at spyrja landsstýrismannin um henda lógin fer at broyta nakað í sambandi við samanleggingar í føroyum annað enn at eitt ómanskjald fer at vera góðd ómanskjald er gott er ikki tað eg skilji í øllum førum væl at tað finnast fólk í føroyum sum siga at tað einasta kappingareftirlitið hevur gjørt tey síðstu árini sum hevur havt nakra ávirkan er tá tað tók støðu til at ikki fullfara havn men agenturin hjá skipinum sum skal avgera hvør bátur skal sigla losar umborð tá skip skulu inn á fullfara havn eg sigi ikki sum onkur fyrr hevur sagt at mann tað sama kann avtaka eg sigi hinvegin at vit í staðin fyri bara at kopiera útlendska lóggávu eisini eigi eg at hyggja at hvussu vit fáa eina kappingarlóggávu og ein stovn í føroyum sum í størri mun enn í dag tryggjar eina virkna kapping á marknaðinum

takk fyri

so er tað argrið okkurt stóðgerðsvøll ja takk fyri tað eg eri samdur við viðmerktaranum í faktiskt øllum teimum viðmerktunum sum hann hevði at vit mugu hava eitt fokus á hvat er sum sum gongur fyri seg úti á marknaðinum í føroyum á tað er tað sum eisini sæst aftur í arbeiðinum hjá kappingareftirlitinum men harvið so er ikki sagt at vit ikki skulu hyggja eftir hvør lóggáva er í øðrum londum tí sjálvandi er tað nógvar fyritøkur í føroyum sum virka á einum globaliseraðum marknaði sum framvegis so tað mugu vit eisini taka hædd fyri tað er ikki tað men eg eri samdur at vit

fyri at fáa eina effektiva kapping í føroyum

takk tá takk fyri

takk fyri til spurningin eg kann ikki siga tað við fullar við so eg havi ikki gjøgnum gingið alt men síðurnar sum eg havi skilt tað so er tað í teimum frágreiðingum ella í teimum málum har sum ein frágreiðing er blivin skrivað har er tað endað við at ein samanlegging er framd men eg havi eisini skilt tað síðurnar at tað eru onkrar samanleggingar sum ikki eru framdar tá ið tær fyritøkurnar sum ætla at leggja saman fáa at vita

hvat eru treytirnar fyri einari samanlegging takk fyri so er næstur á listanum høgni og hýta landsstýrismóður

eg fari at takka fram sum fólk fyri eina eygleiða neyva viðgerðsmálunum bæði av teimum tøsluuppskotunum í hesum lóguuppskotunum ella broytingunum og so tað sum ikki er við í hesi lóguuppskotuni og eg eri rættiliga samdur í nógvum av tí sum verður fórt fram og haldi eisini at mann hevur eina ensløg av hetta er tað mál sum hevur fingið serstakan týdning bæði orsakað av gongdini í samfelagnum hjá okkum í seinastu árini við størri og størri fyritøkum sum eisini annars antin uppkeypa ella ella hava eina meira ráðandi støðu við marknaðum enn verið hevur verið áðrenn frammanundan og so sjálvandi eisini av altjóða støðuni við við prísfólkstøð og inflatión og í stuttum so haldi eg at framsfólkini hava sagt at henda hetta uppskotið er eitt uppskot sum verður ongd leingi við einari nýggjari dagførdari kappingarlóg sum ikki hevur tikið hædd fyri tað mesta aktuellu og átrokandi spurning sum koma upp í samband við viðgerð av prísættilitum sum uppskotið hjá miðflottuni legði upp til so tað sum hetta uppskotið loysir tað er fyrst og fremst tað norðurlendska samstarvið sum kann geva okkum sum haldi eg eitt stórt framstig tí tað er øgiliga nógv av virkseminum her sum eisini verður fórt sum í landamørk og vit kunnu brúka tað ekspartisina sum er í øðrum norðurlondum til at kanna marknaðir og kun báðar vegir so tað er tað gott tað er eisini gott at vit kunnu taka eitt ómanskjald fyri samanleggingareftirliti sum er álagt kappingareftirlitinum tá ið tey mugu leggja annað til viks tá ið umsóknir og samanleggingar koma og hetta loysir ikki at kappingareftirlit framvegis hevur ov lítla arbeiðsorku men tað bøtur um tað tað bøtur um tað og so eru eisini herðingar í reyðsingunum fyri kartelvirksemi sum er tað mesta kann mann siga tað mesta avlagandi á eisini okkara marknaði hóast hann er øðrvísi samdur við við við tey sum hava ført tað fram at vit hava ein øðrvísi marknað inni í okkara nálandum men tey men tær tær herdu reyðsingarnar og tær nágreiningar sum eru loyvini um kartelvirksemið og hvat er undantikin og hvørja atlima tekur tey eru eisini bøtt og tað haldi eg gott og so møguleiki fyri at geva fyri at geva fyrisikarligt sektaruppskot og eisini fongsilsaðri reyðsing í harðari brotum tað haldi eg sera góð átøk í silóginum men fleiri av spurningunum snúgva sínum eftir tú um hvussu hvussu kunnu vit høvur hava virkandi kappingareftirlit í eini marknaði sum tí føroyska og vit taka tann partin fyrst sum hevur verið fram her móti endanini við samanleiki og eftirliti so fari eg ikki at svara upp á tær fyristikarligu viðgerðirnar sum hava verið hjá kappingareftirlitum og kappingaráðnum sum við verður ein sjálvstøðug stovnur sum tekur at til tað men tað sum vit hava fingið at vita av høvdu tey ein kunningarfund tær eisini um uppskotið sum um summi kapparellitir arbeiðir undir og tey vísa so á at tað er rætt at hóast tey eru ella fáar um nøkur avsnir í tøsligum málum sum er nevndur samanleikingar sum eru blivin steðgaðar so eru nøkur steðgaðar á vegnum sum vit hava hoyrt um men seinni góðkend við ymsum treytum men tað eru eisini fingu vit at vita frá kapparellum fleiri samanleikir sum eru steðgaðar tí at tá mann hevur spurt seg fyri so mann fingið treyturnar at vita og tí fór mann burtur frá samanleikinginum so ein kappingarlóg hevur eisini umframt tað at hon skal revsa fyri brot so hevur hon sjálvt sjálvandi fyrst og fremst tann virkuna at hon at at at samfelagið virkar eftir henni tá man fremur ikki brotini eina avskrekjandi kann man siga virkuna virkuna at vit skulu rópa tað og tað er eitt týdning í tí mátandi sum lógini skulu vera saman uppá í dag í mun til ta gomlu eftirlitslógina har tú næstan skuldi hava konstant eftirlit so er tað nú borgarin skal kenna reglurnar og skal vita um mann brýtur tær og kann vera revsaður fyri brotarnar tað er tann parturin so viðvíkjandi prísætteliti og tað sum vit hava umrøttir saman við viðgerðina av uppskotum hjá miðfleistinum og eisini tá vit høvdu kappingarættelitið inni til henda kunningarfundin og seinni ein fund í vinnunevndini tað er at serligu norra hava tær eina serliga lógu sum snýr seg um prísættelit og tann lógin vit finga at vita hon var kanska serliga brúkt og kom tá ið tá ið leikirnir í lillihammi vóru tá bleiv so øll virksemi tá og knappliga vóru tað vóru tað ein rúgva av prísum sum hækkaðu og tílíkt minti um eina inflatiónsstøðu har hava har har hevur norska lógin so eina heimild til at tú kanst áseta vinnustøðu hvørt tú sært tað knappliga verður ein ávíst støða um tað er heimsmarknaður ella um tað er annaðst gerðir tað brúkt á tann hátt at tú skrúvar vinnugin ósakliga upp og tað er eitt uppskot sum vit hava umrættað við ið ve einmøguleiki ið er hvussu er sannførdur um at kappikarættilitur kann vera tann stovnurin sum kann tryggja eitt púrprísættilit sum serliga hyggur eftir vinningi og á vanligum vinningi og tað kundi verið ein góður bati í mun til í mun til støðuna tá vit hava eitt stóran prísvøkstur sum vit hava havt undanfarnu árini og sum vit vitja rættini enn men vit kunnu vit kunnu ímynda okkum at vit fara at hava støðuimplantión í longur tíð frameftir so tað kunnu vit viðgera samanmyndina vit hava bert nátt at gjørt eitt eitt eitt mær vinnandi spurdi meg hví komu niðan við útskotinum nú og tað er tí vit halda hóast alt tað tað er so stórt batar í tí fyrr enn í útskotinum serliga viðvíkjandi kappikarættilitur sum skal virka mótvegis okkara norðurlendsku grannum og at vit fáa sektarmøguleik ella fáa óvaskjaldið inn og samstundis tær revsaavstøðingarnar sum eru tað er tað er framstigið sjálvum sami tað er bert ikki nóg mikið lagnum at sláa tað fast so vóru nakað tøkistur spurningar sum eg hugsaði at svara uppá og og á teimum skólini spurdi eg um hetta orðið varðavseting sum er ein undriúrskrift í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í í dømisvinar við einari samanlegging ella annað skal tyggja eftir er tað ein vøra við sum viðstøður spurning um útboð er tað ein vøra sum skjótt skal koma í staðin fyri hasa vøruna sum kann fara inn at kappast við eina aðra vøru koma aðrastaðni frá eg veit ikki mær taka tað dømi við við at við at hvítvørur verða seldar eisini í øðrum handlinum er bara í teimum elhandlunum til dømis ha men eisini tá tað kemur til møguleikan at koma inn á ein markna er tað lætt farra inn á marknaðin og bjóða av so er sær við skilt hugtakið varðaseting at so bæði tað kemur til útboð og eftirspurning eg vóni at hann hevur nóg greitt svar til ódnaskoli at seta eftir hugtakið sum snýr seg um hvat hvørji møguleikan fyri at aðrar vørur ella líknandi tænastur koma inn og kappast á hesum ávísa marknaðinum og tað skal mann taka við tá mann metir um marknaðarstøðuna og hvussu avmarknar marknaðurin er ella um ein ráðandi marknaðarstøða verður verður útnyttað tí eru tær ásetingarnar nokk stødningarmiklar og eg haldi at eg sigi ikki for nógv við at at hetta er uttan iva komið úr es-lóggávuni sum í stóðan mun hevur verið fyrimyndin fyri tær kappingarlóg sum er galdandi og eisini framvegis er tað fyri hesari lóggávuni og ódnaskoli nevndi at seta við at hví hví hví vísir mann til at tær broytingarflut gerast í revslulógum tí tí at tað er tað við fólkstuttsavstýringini sum vísir mann inni til revslulóguna og vit heita so at tann avverandi landsflokkin má fá og tað verður neyðugt fyri at mann kann kunna útinna tað revsing um so grá brot verða framd sum heimilag verður at revsa í hesari lógum við við fongsli og grundlaman ger tað tað er tað at sektaruppskot og annað kunnu hava eina avstaðnuna virkna men hjá nógvum kann tað gott loysast bara betala sektina og so halda fram sum einki var hent at so tað má vera eisini harða revsing inni sum veruliga betíðir nakað um lógin skal hava fullvirknu og sum lóggevarar og sum og landsstýrið kemur ofta við tí gera vit tað áðrenn stuðurskipanin verður havt tað nýlandi frammi nú við við hitapumpum og øllum tí nýggja marknaðin sum kemur í sambandi við grøna umlagið og er púra samdríkt tí tá er tað serliga týdningarmikið at vit kunnu hava eitt eftirlit við við at marknastøðurnar ikki har verða verða misbrúktar og tað kundu vit kanska vunnu við at vit so fingu eina áseting inn um eitt slag av prísætlit ella hvussu er vinningseftirlit altso óvanligan vinning og at staðfestir at hann er har so eg mæli sjálvan til at vinnunevndin brúkar so nógv orka sum honum ynskir upp á tær her og vit eru leiðarar bæði at gera uppskotið og hjálpa henni við at mann vil gera nakrar aðrar broytingar tí tað er eingin trupulleiki í tenditetinum sum unihálmi handilin spurdi um tí hetta er ein nýggj lóg tá ið tú kanst gera broytingar í øllum øllum greinum og øllum stykkinum og enda at seta nýggjar greinar inn um mann ynskir tað tí tað er ein nýggj lóg hetta er ikki ein broyting í vælendalógum at enda vil eg bara sum fleiri hava sagt at vit hava serligar marknaðar avbjóðingar í einum í einum lítlum marknaði ella lítlum marknaðum sum vit hava í føroyum og vit hava eftir hondini øgiliga stórar fyritøkur ið hava kallað tað fámannaveldu kallað tað hvat mann vil men vit fáa størri stórar avbjóðingar við at eisini fyritøkur sum nú kanska sum fløkkirikapping sum hava fingið framman hjá rætt til at gagna í tann landsins tilfeingi kunnu keypa upp á einum rúgva marknaðum ikki bara at dominera alla tænastuveitararnar undan men enda at keypa fyritøkur tað vita vit og tað er ein heilt serlig avbjóðing sum eg havi umrætt við kappikar ella til hvat kann mann gera við tað eg sýst tað sum eina eina størsti avbjóðing sum vit hava fyri framman at umframt tær kappikaravmarkningar vit hava í dag so vaksa tær bara við at at at samanrenningin av ognum og fæi og og umsetning sum er í samfelagnum í dag verður minni minni og tað haldi eg at vit áttu at kunna viðgjørt felags við vinnunevndini hvat gera vit við tað tí tað er eitt vaksandi trupulleiki eingin er um tað sum fer at avmarka kappingina

munandi takk fyri forførkuna ja takk er á tí

høgni høvdagerði væl ja takk fyri hasa viðmerkiskuna til formannin viðnevndini eg haldi eg haldi eg er prøva samdur tí at gjøgnumskygni ella opinleiki um hvussu marknaður prísur verður ásættur er ein stórur eg haldi karlátt hergarður sum var inni í ádsni á gjøgnumskygni og mann veit reglurnar eru týdningarmikið hendan lógin vildi eg mætt gevur gevur ikki tað stóra fæði afturat til til til kappingareftirlitið men gevur nakað av nakað av arbeiðsorka afturat tí nú kann mann fáa gjald fyri sær samanleggingar kanningarnar sum hava kraftsýnt nakað orku men men men men stjórin í kappingareftirlitinum mælti út til tá vit høvdu tað vóru vinnunevndir seinast at tað skuldi ein tvífalding til av fænum vist mann skuldi kunnu útnevnda tí at og hann metir ella tey meta at hendan lógin gevur møguleika fyri at gera sær hetta gjøgnumskygni við at gera sær kanningarnar sum vit hava nevnt her í dag men hvørja avlagið fáa tær so har mann simuliga kanna marknaðin og sigur akkurát hvat gongur fyri hvussu og hvat er vinningurin so gjøgnumskygni kann mann nokk fáa við sær her lógini men hon gevur ikki møguleika fyri at at gera nøkur át veru kartellverksemi og misbrúka ráðandi marknaði og tílívsmyrði í her so tað kunnu vit fara og hugt uppá hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu hvussu h

køka tekur tá eg keypi nakað eg veit ikki um tað er farfarligt tað vil eg gjarna vita fyri hvussu

tí sum eg geri takk

høgni hoyta ger so væl ja hendan lógin gevur heimild hjá kappikarættilitinum og eisini har er kappikaráð yviri sum eisini kann vállartætanina gera tað ella biðja tær gera ymsar kanningar ella teimum ymsir marknaðini vit hava nevnt fleiri her í dag tað verður kannadagjørdur av oljumarknaðum har hava vit sterkt stuðupol fíggjarmarknaðurin bilarmarknaðurin har eru so nakað fleiri fyritøkur byggimarknaðurin heimildurnarlógin er at henni kanna tær marknaðar spesifikt eisini við hesum varðasetin hjá henni á jarni nøkur verulig kapping men eg kann ikki svara uppá nú um hvørjar heimildir so kappikarættilitum hon fær ikki nakað sterk heimild her til at fara inn og gera átøk sum beinleiðis snúgva seg um hvussu mann staðfestir at advansan er ovurstór á ávísum vørum men teir hava heimildir til at siga við stærsta teir meta at vera kartelvirksemi har mann er avtalaprísin so er tað greiðarheimildir í lógini til at steðga tí greiðar men tað má mann gera kanningar og hvat kapparættilit fær jú allar við hesar lógini fáa tær heimildatak inn frá fyritøkum umhvørvismálut í øllum virkseminum hjá fyritøkunum fram til til framleiðis til at keypa sølu á marknaðina tá ið tær heimildar eru her men so nógv hevði vunnu roknið við sum hann fekk meira meira meira arbeiðsorku inn til kappikarættilit og tá lurtar eisini eftir at vit sum vilja hava hasar kanningarnar so vil eg tær stjara at gera tær

ja takk fyri so eru tú ikki fleiri sum hava biðið um orðið so fyrsta viðgerðin av tingmáli áttaoghálvfems uppskot til løgsløg um kapping er við komin at enda á fyrstu viðgerðini og málið verður nú beint í vinnunevndina tað er eingin framløga á skránni fyri tingfundin í dag men næsti tingfundur hann verður so týsdagin hin átjanda apríl klokkan ellivu og á skránni tá verður fyrsta viðgerð av tingmáli sjeyoghálvfems sum er uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri tjúgu fýraogtjúgu og framløga verður eisini á skrá tann dagin og uppskotið um játtanarkarmar verður beint í fíggjarnevndina so er tingfundur lokin ogtjóðið

takk fyri frí fólkina ja hetta er løgsmál mar átta hálvfems uppskot og løgslul um kapping sum okur fara í holt við tí heita landstýrismaður í uttanríki vinnumálum hevur lagt málið fram tann einogtretta mars og eftir fyrstu vekjur tann trettunda apríl er tað beint í vinnunevndina og okur hava viðgjørt tað á fundi tann einogtjúgunda og seksogtjúgunda apríl og fjórða mai og undirviðgerðin hevur nevndin havt fund við umboð fyri arbeiðsgevararfelag fyri at kæra stovn kappingarættelitið løgmálaráðið hevur heitað landstýrismál í uttanríki og vinnumálum og tað er eitt samd nevnd sum hevur hesar viðmerkingar galdandi lógin kapping sum bleiv sett í gildi í tvey túsund og átta við seinni broytingum koma í staðin fyri lógina um prísættelit tað bleiv mett at lógin um prísættelit var ótíðarhóskandi og at javnbjóðis kapping við marknaðartreytum er besta trygd fyri borgaran fyri at prísstøði á vørðum og tænastum gerst best møguligt her er talan um nýggja kappingarlóg ið hevur til endamáls partvíst at dagføra galdandi kappingarlóg og partvíst at nágreina virkisøkið hjá kappingaráðnum og kappingareftirlitinum høvuðsbroytingarnar í uppskotinum eru hesar eftir hesi lógini fer kappingareftirlitið at hava dagligu umsitingina av lógini um hendi og tekur avgerðir vegna kappingaráðið meðan kappingaráðið hevur umsjón við arbeiðinum hjá kappingareftirlitinum og tekur avgerð í talum sum hava stóran ella principiellan týdning fyri føroyska samfelagið eisini fer kappingareftirlitið at fáa heimild til at luttaka í norðurlendska samstarvinum sum er millum norðurlond hava dagført teirra kappingarlógir at føroyar gerast partur av norðurlendska samstarvsavtaluni kappingareftirlitið fer við hesi lógini eina nýggja heimild at taka gjald fyri viðgerð av samanleggingum viðgerðin av samanleggingum er tíðarkrevjandi og skal verða avgreidd innan ásettar tíðar freistur og nevndin er samd í at tað er rímiligt at tað gjald ið svarar til tað sum viðgerðin av samanleggingum kostar verður álagt samanlagt í feløgunum sætturin er null komma eitt prosent av umsetningunum hjá samanløgdu feløgunum tó í mesta lagi hálvtrýss túsund fyri einfaldar samanleggingar og trý hundrað túsund fyri vanligar samanleggingar eisini verður kappingareftirlitin heimila við fyrisitingarligari sekt skjótt at loka mál fyri brot á kappingarlógina treyta av at fyritøkan hevur játtað seg sekan harumframt verður revsiraman fyri grá brot á ásetingarnar um kartellvirksemið herd munandi til at kunna vera eitt ár og seks mánaðar fongsul við hesum uppskoti verður eisini freistin hjá kæristovnunum at taka avgerðimálum sum er løgd fyri hann longd úr seks vikum upp í átta vikur avgerð og tilfar í kappingarmálum er sum oftast vikusmikið og tí verður mett hóskandi at freistin hjá kæristovnunum at taka avgerð verður longd við tveimum vikum ein samdnevnd hevur í viðgerðini lagt stóran dent á at eftirlitið hjá kappingareftirlitinum á økjum við monopol og dúgupol líknandi marknaðarstøðum og har kappingin er avmarkað eigur at herðast eisini eigur kappingareftirlitið at gera upplýsandi marknaðakanningar har almenni stuðul er við til at broyta marknaðarstøðuna fyri í størst møguligan mun at tryggja at ættleiðis stuðulin kemur brúkarunum til góðar eisini er týdningarmikið áhaldandi at kanna strukturellar støður á marknaðinum ið kunnu hava óhepnar avleiðingar fyri brúkaranum ymiskir møguleikar hava verið umrøddir ið hava til endamáls at tryggja endabrúkaran betur á marknaðinum við avmarkaðum útboði hesum sjónavi tekur landsstýrismaðurin fult undir við nevndin metir at skotbráði til at gera hesar broytingar nú eru ov stutt men mælir til at landsstýrismaðurin ber broytingarnar í tingi á ólavsøku og við hesum viðmerkingum tekur ein samd nevnd undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotið frí forkvinna undir viðgerðini av hesum her málunum og kapping so vóru faktiskt bæði ella tvey mál viðgjørd líka sum undir einum tað var uppskotið um frísettilit sum kom frá miðflokkinum og hetta uppskotið um kapping sum kom frá landsstýrismaðnum er samd um at kappingarlógin sum heild hevur virkað væl eg haldi at mann kann við at hyggja eftir nøkrum viðurskiftum úti í samfelagnum vit skulu taka tann síðsta tann síðsti roðskapur sum eg sá sum kom fram í fyrradagin tað var ein almennur roðskapur sum bleiv lagdur fram tað var keypssamtøkan fk sum legði sín roðskap fram hvar ið eg selja jú høvuðsakliga matvør ella bara næstan bara matvør og samlaða sølan hjá fk var upp á tvey hundrað og trýss milliónir men úrslitið var negativt tað var eitt negativt úrslit upp á eini sjey milliónir sama sama úrslitið í fjør var minus tvey milliónir tey arbeiða til dagliga undir kappingarlóginum undir kappingareftirlitið og tað sigur mær í hvussu er so mikið sum tað at tað er ikki nakar yvir normalur vinningur í noppum av hesum her vinnunum til dømis sum hava innanfyri innanfyri detail detailvøri matvøri har fungera kappingarlógin rættiliga væl okur hava eisini hugt ella í í í fleiri førir so hyggja okur eisini eftir til dømis teimum marknaðum hvar ber lítil kapping á oljumarknaðum har hevur eg gjørt meg tann ómakanna at fara at hyggja eftir hvussu er í úrslitini hjá oljufeløgum okur hava bara tvey tvey oljufeløg og úrslitið fyri tey feløgini tann profittmarginan sum tey bæði feløgini hava liggur í millum trý og fimm prosent tað er ikki ein høg margina sostatt mann rokna við at grundin til tað tað er tann galdandi kappingarlógin sum er í gildi hinvegin so skal brúkarin altíð hava eina trygd fyri og tað er kanska tað sum okur hava saknað mest við tí arbeiðinum sum kappingareftirlit ger at mann fer nakrar upplýsandi marknaðar kanningar sum kunna vera til gagns fyri brúkaran at okur vita heldur enn at gita hvat hvat er fortenasta í ymiskum geirum og tað er eingin ivi um at í nøkrum geirum hjá nøkrum feløgum ið hava nøkur serrættindur við til dømis eina umboð fyri innflutning av vissum vørum har kann tað vera ein vandi fyri at mann kemur at at brúkarin kemur at betala fornógv fyri vøruna tað er tað sum okur siga í í í í hesum álitinum at tað vilja okur gjarna hava broytt uppá okur vilja hava tað soleiðis at kappingareftirlitið skal leggja stýri dent á at kanna teir marknaðirnir sum faktisk ikki arbeiða undir fríari kapping ella arbeiða á einum á einum stúri marknaði men hvar tað er ein avgrensaður marknaður og okur leggja eisini stóran vekt á í í álitinum at í teim á teimum marknaðum hvar okur fara inn við almennum stuðli og skeikla marknaðin og har eru nøkur dømur har sum okur geva til dømis tey afturbering har er ein hergeikla politiska skipan tann marknaðin og har skulu okur vita betur kemur hetta brúkarin til góðar ella kemur tað ikki har eru okur púra samd við miðflokkin í at tað skulu okur hava eins og okur skulu hava at vita á teimum á øllum teimum segmentum hvar marknaður ikki er stórur nokk til eina stóra kapping har skulu okur vita hvussu feløgini okur marknaðurin og føroyski

takk fyri teg fyri fórspælað

er hetta joensen gjørt væl takk fyri tí fyri fólkmynda og takk fyri viðmerkingina í janusáraðna nei nevndin hevur ikki fingið innlit í ta kanningina hon er ikki gjørd fertig okur hava ikki fingið innlit í ella fingið upplýst nær ið hon verður gjørd fertig men akkurát bilamarknaðurin er ein serligur marknaður sum okur skulu hava eitt innlit í tað er eingin ivi um tað tað er ein fyritøka sum hevur loyvi til at innflyta eitt slag av bil hann hevur monopol til at selja ta vøruna har skal kappingareftirlitið vera betri til enn tey hava verið til at upplýsa brúkarin hvussu er støðan á hasum marknaðum kappingareftirlitið hevur so upplýst at ein av grundunum til ella høvuðsgrundum er tann at tí eg fór lítið til mennpower tey mangla simplutenn arbeiðsorkið á stovninum til at kunna gera fleiri og stórar kanningar so tað er eingin ivi um at tá ið mann nú setir eina nýggja lóg um kapping í gildi so verður tann lógin ikki betur enn teir teir játtan sum hesum stovnini kemur at fáa og tað er avgerandi okkum er gott við seg við seg játta og við seg játtan til stovn verður tann sama í í fýraogtjúgu sum í trýogtjúgu

so fáa okur tað sama sum okur fáa í dag so fáa okur ikki meir takk fyri takk fyri ja er tað fleiri sum biðja um orðið í hesum málinum uppskot løgsøgnum kapping tað er tað ikki so fara vit at atkvøða í málinum ja vit eru liðug atkvøða tað er einhjørt við atkvøða fyri uppskotinum tað er eingin atkvøða móti og eingin atkvøða blong tað er sostatt samtykt og fer víðari til triviðki vit eru longu komin til punkt átta og níggju á dagsins skrá og tað er tey bæði málini sum eg nevni nú fara at vera viðgjørd undir einum tey eru løgtingsmál nummar sjeyogtrýss uppskot løgslað um náttúruvernd tað er náttúruvernd nú er lógin og so er tað løgtingsmál nummar áttaogtrýss sum er uppskot løgslað um broyting í løgslaðum náttúru og friðing og tað snýr seg um striking av friðingar heimildinum og annað og sum nevnt verður hes bæði málini viðgjørd undir einum og eg skal spyrja hvør biður um orðið tað er harvur pálsdóttir forkvinna í rættarnevndini

vit eru liðug at atkvøða tað eru sjeyogtjúgu atkvøðir fyri eingi atkvøðumótur og eingi atkvøðublong tingmál nummar áttaoghálvfems er sostatt endaliga samtykt og avgreitt frá løgtinginum vit koma nú til av tí at sum nevnt so verða tingmálini sjeyogtrýss á áttaogtrýss flutt longur niður á skránna so koma vit nú til aðruviðgerðirnar og tað er fyrst onnur viðgera tingmálið nummar níggjuogtrýss og nummar hálvfjerðs sum eru uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslógum stíðskipan føroya og uppskot til broyting í tingskipan føroya løgtings og hetta snýr seg um broytt starvsheitið hvør ber um orðið oghálvfems