LM-093/2022

tey sum røða vera uni holm johannesen fyri javnaðarflokkin er har joensen fyri sambandsflokkin jørgen niclasen fyri fólkaflokkin annika olsen fyri tjóðveldið karlot hargarðsson fyri framsókn og stefan klein poulsen fyri miðflokkin og fyrstur at røða verður uni holm johannesen

ger so væl takk fyri frúforkvína ælivinnan skal rinda fyri rættindini at brúka føroysku fyrirnar og hon eigur at rinda meira tá ið tað gongur serliga væl í vinnuni tað var tað sum samgongan segði undir valstríðnum og nú er uppskotið so komið á tingborðið vit halda tað vera rætt at ælivinnan rindar fyri rættin at gagnnýta føroysku ælifirðirnar og vit halda tað eisini vera rímiligt at ælifyritøkurnar rinda meira tá laksaprísurin er serliga góður og vit halda tað vera rætt og rímiligt at ein størri partur av serliga vinninginum í teimum vinnum sum hava vinnuliga atgongd til okkara avmarkaðu náttúru og keldur kemur samfelagnum til góðar tað er eini politiskur spurningur hvussu nógv ælifirðirnar skulu gjalda og nógv atlit skulu takast tá ið ein skipan sum hendan skal tillagast fyrst og fremst so eru føroysku firðirnir ein góð náttúrukelda serlig náttúruviðurskifti gera at firðirnir egna seg væl til æling og framskygd vinnulívsfólk fáa atgongd til rímiliga støðugan sjóvarhita skipanin verður grundarlagið undir skipanini tað er sama prinsipp sum var í uppskotinum sum undanfarna samgonga legði fram í heyst og sum sambandsflokkurin eisini hevur lagt fram aftur nú í vár skipanin tillagar eisini seg sjálva so hvørtur um framleiðslukostnaðurin hækkar tað vil siga at tá framleiðslukostnaðurin fer upp so flytur stigin seg eisini samsvarandi tað haldi eg vera gott tað eru ymsir hættir at taka gjald fyri rættindini at brúka okkara láttur og keldur sum heild so er hetta ein skipan sum er løtt at umsita samstundis sum skipanin leggur upp til at tað vinnuliga loysir seg at effektivisera og at fáa so nógv burturúr hvørjum kilo sum til ber og tað haldi eg vera ein stórur fyrimunur við hesari skipanini alivinnan er ein týðandi partur av føroyska búskapinum tað eru tí framskygd vinnulívsfólk og kná starvsfólk hýta seg fyri at framleiða eina vøru sum tað er eftirspurningur eftir og sum kundar vilja rinda nógvar pengar fyri tillagingar í loyvisgjaldinum skulu av somu orsøk gerast skynsamt so alivinnan framhaldandi verður ein høvuðssúla undir okkara búskapi og tað haldi eg at hetta uppskotið er eg haldi at tað er skynsamt hetta uppskotið gongur ikki alifyritøkunum so nær at tað ikki ber til at gera munardyggar íløgur og at vera virðiskapandi kanska tvørturímóti so skilji eg væl tey sum halda at vit gera ov lítið burturúr og at mørkini kanska eru sett ov lágt vit kunnu taka tvey hugsa dømi við hesi gjaldsskipanini sum sagt so er skipanin progressiv og tað verður gongdin í vinnuni sum ger av hvat skal rindast í tøkugjaldi verður tað álagt alivinnuni at rinda okkurt um fimm hundrað og hálvfjerðs milliónir krónur í loyvisgjaldi so er úrslitið í vinnuni væl omanfyri tvær milliardir krónur tvær milliardir krónur eftir at tøkugjaldið er goldið verður tað álagt vinnuni at rinda okkurt um eina milliard í tøkugjaldi so er úrslitið í vinnuni góðar tríggjar milliardir krónur tað er lutfall og her verða framhaldandi ríkiliga góðir møguleikar at gera íløgur sum eisini er neyðugt fyri framhaldandi at fáa sum mest burturúr og eftir ætlan so fer ælivinnan eisini at gera stórar íløgur næstu árini ein atvinning hjá havbúnaðarfelagnum hevur verið at tøkugjaldsskipanin sum hevur framleiðslukostnaðin sum grundarlag eigur at taka útgangsstøðið í dagførdum tølum serliga tá framleiðslukostnaðurin veksur so skjótt sum hann hevur gjørt seinastu árini tað er tikið til eftirtektar í hesi tilgongdini lagt verður nú upp til at framleiðslukostnaðurin skal gerast upp týttari tvær ferðir um árið heldur enn árliga og tað verður so gjørt við støði í hálvársroknskapinum hjá alufyritøkunum framleiðslukostnaðurin verður roknaður sum kostnaður til rávørur og hjálpitilfar goy tannhús kostnaður starvsfólkakostnaður og av og niðurskrivingarkostnaður havbúnaðarfelagið heldur millum eisini at tøkugjaldsstigin hevur eina stóra óvissu við sær tí tað kann vera stórur munur á tøkugjaldinum við heilt lítlari broyting í marknaðarprísinum tað er rætt at smáar broytingar í marknaðarprísinum kunnu hava við sær at tøkugjaldið veksur við tveimum komma fimm prosentum men smáar broytingar í marknaðarprísinum kunnu eg eisini hava við sær at tøkugjaldið minkar við tveimum tí útrokningargrundarlagið er mánaðarliga tøkan av alufiski sum verður faldað við miðal spottprísurin í sama mánaði og tað vil siga at gjaldið verður roknað hvønn mánað og prísurin sveiggjar eisini hvønn mánað so við øðrum orðum so fer prísurin mest sannlíkt at vera omanfyri ávís mørk onkran mánað og niðanfyri ávís mørk aðrar mánaðir so eg haldi tað ikki vera ordiliga rætt at siga at smáar broytingar kunnu hava stóra óvissu við sær í javnaðarflokkinum fegnast vit eisini um at hetta uppskotið tekur hædd fyri kommununum kommunurnar fáa tretivu prosent av partafelagsskattinum sum er og tillagingarnar í tøkugjaldinum gera at partafelagsskatturin fer at minka og í samráð við kommunufelagið er avgerð tikin um at tvey prosent av tøkugjaldunum verður latið kommununum landsstýriskvinnan fer í kunngerð at áseta nærri reglur hvussu pengarnir skulu býtast millum kommunurnar og býta ferð sum eg skilji at taka støðið í inntøku missinum sum einstøku kommunurnar sum fáa lut í partafelagsskattinum frammanundan hava samstundis er avrátt at sum endurgjald fyri kostnaðin av lønarlitinum sum vit hoyra nógvum miðeypsum døgum skal broyting gerast í fíggingini av skattafrádráttinum hjá pensjonistum og tað verður so ikki partur av tøkugjaldunum sum tað sær út nú ein partur av væntaðum meiriinntøkunum næsta ár skal eftir ætlanini vera við til at fíggja ein skattalætta til láglønt og miðalønt bøta um vælferðartænasturnar í føroyum pengarnir skulu skapa eitt gott samfelag fyri okkum øll tað haldi eg er ein góð og avgerandi neyðug íløga í bæði fólk og samfelag men eg fari hvørtni aftur at brúka hetta høvið til at ávara um at allir pengarnir sum alivinnan og sum fiskivinnan kasta av sær eiga ikki at fara til rakstur politiskt noyðast vit at taka búskaparliga hædd fyri at prísleva á laksamarknaðinum at broytast og at inntøkurnar hjá landinum kunnu lækka samgongan ætlar at ein partur av inntøkunum fer í búskapargrunn ella verða lagdar til síðus sum so verður javnað út við einum føstum leisti yvir nøkur ár tað haldi eg vera neyðugt og sum eg eisini havi sagt fyrr so haldi eg eisini at tað er neyðugt at samgongan og politiska skipanin eisini støðugt leggur seg eftir at gera skilagóðar íløgur fyri at spara í almenna rakstrunum og at støðugt kanna hvussu vit kunnu fáa meira ella tað sama fyri minni samanumtikið so er bygnaðurin í hesi skipanini góður niðari í mørkini eru eisini meinlík teimum sum eru í uppskotinum hjá sambandsflokkinum men eg haldi tað vera gott at stigin er tóktur enn meira út so at vinnan rindar meira tá ið prísurin er serliga góður loyvisgjøldini á alivinnuna eru broytt í fleiri umførum gildið í tvey túsund og fjúrtan og tað haldi eg at politiska skipanin eisini skal taka atlit at soleiðis skilt at vónandi fáa vit eina skipan sum nú verður galdandi frameftir ongantíð betur um tað ber til at fáa eina breiða semju um hasa skipanina tí tað haldi eg hevði tænt øllum best takk fyri fróður forkvinnan felagið fyri at finna avtjaldsprísum har brúkar mann tann mánaðarliga tann mánaðarliga miðal spottprísum í evroyum fyri krútan laks har mann brúkar fiskpølindeks í norra hevði tað kanska ikki er rættari ella kanska hevði tað verið skilagott at brúkt tann veruliga prísum sum er í føroyum altso tann prísum tey føroysku

æli fyri løgurnar følja sín laks fyri í føroyum ið staðin fer at brúkt

eg haldi at vit kunnu absolutt hyggja eftir at fáa at fáa at fáa at fáa

men eg haldi eisini samstundis at fiskbollindeks sum heild má sigast at vera rímiliga væl umboðandi fyri prísin á marknaðinum men sum sagt spurningurin er hvørji aðrir møguleikar eru og um tað vert at fara undir eina føroyska skrásetingarskipan men tað er avgjørt ein spurningur ið vit kunnu reisa í vinnuni takk fyri tey eru tann fremsti bað tá kom eisini fram og nú hevur sum verið snakkast tann um ráðstevnur bæði rúðarin ígjøgnum formað av forkvinna og eg sjálvi bóðri á tí ráðstevnur vit eru tann fremsti bað tá tað kemur til alife hví eru tey tað jú tí tað hava møguleika at gera íløgur og tey

gera íløgur altso ordiliga ekstremt nær

um eina rakstin og tað arbeiðið skal gerast

leypandi og alla tíðina og tað hava vit kanska heldur ikki ella politiska skipandi sum heild hevur ikki dugað tað nóg væl takk fyri bárður teir nielsen gjørt so væl takk frá fólkum tað verður síðsti orðini er um at vit eiga at finna eina semju eisini fyri ella serliga fyri vinnuna so hon veikar sær til haldast til tað haldi eg er eitt av týdningarmestu av øllum eitt er tað at vit nú í tveyogtjúgu fingu heilar tvey hundrað og fýrs milliónir innfrælvinir nógv nógv tá hægsta talið nú fóru vit inn og skrúva enn nú meira upp á gjøldini andstøðan undanfarna samgonga legði eitt uppskot fram og hevur sambandstøðan

okur lagt tað framast á nýggjum og nu lagt mær út á hvønn stokkina hvønn stokkina øst á hvønn stokkina nýggjum og

ella hyggja at men tað eru eisini nøkur pínumørk

eisini í samgonguni hvussu nógv er mann viljur til at slaka men men ja tað er tænt øllum pørtum best um vit funnu eina breiða semju so tú verður friður um hasa skipanina frameftir takk fyri tað skal vit kundu fingið frið í salinum áðrenn era joensen fær orðið ger so væl takk fyri teg frá forkvinna tað er uppskotið hjá landsstýrinum um tøkugjøld tað er ikki so langt síðan at okur høvdu eitt líknandi uppskot til viðgerðar ið tingini tað var í síðstu viku um umtøkugjøld tað var eitt uppskot sum sambandsflokkurin lagt fram

og uppskotini líkjast reyttiliga nógv á soð

útgangsstøðið er tað sama tað er tað er ein trappustigi sum mann kemur at brúka sum tekur útgangspunkt í hvat mann tekur útgangspunkt í framleiðis til kostnaðinum sum er settur fastur til níggjuogtretivu krónur og fimtan og so ger mann nakað trappur sum vísa hvat mann skal gjalda við sit í prísurin sæð yvir ein mánað tað verður roknað mánaðarliga hvat ið mann so skal gjalda og tað er ein prosentpartur av tí sum er omanfyri um so er at marknaðarprísurin er omanfyri framleiðis til kostnaðinum skipan er øgiliga einkul tí hon tekur útgangspunkt í nøkrum skipan er øgiliga einkul tí hon tekur útgangspunkt í nøkrum føstum nøkrum føstum tølum tá mann hevur sett framleiðis til kostnaðinum og mann brúkar fiskpul sum er tann altjóða marknaðurin so er tað ótrúliga nevnt at rokna út tá ið skipan er øgiliga einkul mann kann siga tað at at viss mann skal peika á ein veikleika við akkurát hesari skipanini so er tað trappurnar á sjálvur sjálvur trappustigin kann hann kann vera ein trupulleiki tí tú kann í ein mánað ella tveir ella tríggjar fara eitt lítið sindur upp um ella eitt lítið sindur niður um hesi trapputrini og so kann tað hava nokk so stórar avleiðingar fyri hvat ið tú fer inn í tann mánað men viss mann skal vera eitt sindur praktiskur og hyggja yvir tí hyggja yvir ár so er so verður úrslitið væl akkurát tað sama bara við nøkrum fluktuatiónum so mann kann siga at skipan er einkul ja hon hevur nøkur nakrar veikleikar ja men eru teir so mikið stórir at teir ikki kunnu ella at teir koma skeiklað bílæti nei tað eru faktiskt ikki høvuðsmunur á feimbáðum uppskotunum sum okur hava sum okur hava á vorðinum nú tað er tá ið okur koma upp í teir sera høgu prísirnar sum til dømis eru galdandi nú viss okur hyggja eftir akvafakta teimum prísunum sum vóru galdandi fyri viku tólv so síggja okur at miðalprísurin fyri trý til seks liggur á umleið hundrað og átjan morskum krónum sum svara til tveyogfýrs tveyogfýrs føroyskar krónur per kilo tað vil siga tá kemur hann upp í hvar ið vinningurin roknaði vinningurin eftir hesari skipanini kemur at liggja upp á yvir fjøruti krónur og tá kemur hann upp í tann allar hægsta skálan eftir hesum uppskotunum til at gjalda tjúgu prosent av søluprísinum við sum at rokna tað yvir árið so blívur tað jú eitt óhugnaligt tal sum mann kemur at fáa inn so verður tað kanska eini sjey átta hundrað milliónir sum okkum mann fáa inn ítøkugjaldið við sum prísin heldur sær á tí støðini har er munur á hjá tí uppskotuni sum sambandsflokkurin lagt fram tá okur hava altso eitt max upp á tíggju prosent meðan samgongan hevur sett eitt max upp á tjúgu prosent tá ið prísirnir eru so høgir sum teir eru nú so kann mann siga hvat er hvat er so hvat er so tað rætta ja og tað viðtøkur faktiskt ikki um tíggju prosent er rættari enn tjúgu prosent ella skal tað vera har ímillum men útgangsstøði útgangsstøði tá ið jú fær eitt at gera hetta her í vinnunevndini verður at finna eina semju og nú okur hava verið samd um nógv ting her á á løgtingi síðani síðani nýtt samgongan bleiv skipað og hendan her samgongan hevur so við løgmanni á odda hevur proklamerað tað at hetta verður tann stóra semjusøkjandi samgongan og tað er tá ið eitt sovorðið uppskot sum hettar her kemur á borðið at mann fer at vita um tað er orð ella tað liggur nøkur meining og vilji aftan fyri orðini tí í eini semju so skulu tveir partar flyta seg nakað men tað verður sum sagt tað verður semjan sum verður grundarlagið undir viðgerðini bæði uppskotini koma at blíva viðgjørd undir einum ella í senn í vinnunevndini og koma at gera tær hoyringar sum okur halda eru relevantar eitt sum okur haldi eg skulu at fara og prøva og hyggja eftir tað er tað um okur kunnu gera hesi her linjuna meira linerað í staðin fyri at tað blívur ein trappulinja fyri at síggja um tað blívur fortrupult at umsita ella mann heldur skal halda seg til at her er trappusystemið sum okur hava men men tað kemur sum tíðina vísa heilt yvirskipað og generelt um hetta við tøkugjaldinum tað hevur akkurát verið ein framløga og ein ráðstevna hvar ið norskir ella umboð fyri fyri norskar myndugleikar hava verið fortalt okum hvussu ið tey ið norra ætla at skipa sína tey ætla at skipa tær við einari einari yvirskotsbaseraðari ein yvirskotsbaseraðin skatti um millum tað og hetta hann er ikki so stórur eg legði gott nógv merkir til at at at umboð úr norra hildi tað at tann norska skipanin var betur og eg ivist eitt sindur í tí tá ið okur hava inni í okra framleiðslukostnaði hava okur lagt allar kostnaðir og avskrivundar tá ið hetta er ein yvirskotsbaserað ein yvirskotsbaseraður skattur norðmenn høvdu tað at teir vildu gera tað soleiðis at tað var bara virðisøkingin á sjónum sum kom at verða grundarlag undir skattinum og tað haldi eg at gera tingini øgiliga trupul tí tá ið føroyska ælivina ger íløgur so gera tær íløgur uppi á landi í líka stóran mun í størri mun enn á sjónum tí tað eru tær dýrari íløgurnar og tað er bara eisini at trekkja ella at avskriva tær íløgurnar og tað haldi eg gott tá mann hevur valt at gera tað upp á tann mátan tað er í hvussu sum er ein fyrimunur fyri ta føroysku vinnuna at tað verður gjørt soleiðis og vitakott at tað er ósemjur inni í tinginum er kanska serliga av av hugsjónarligum stað hvussu nógv tekur mann inn frá einum vinnu og tað kann vera øgiliga freistandi tá ið tað gongur gott at taka nógv inn men mann skal hava tað í hug at tað kunnu gott vera relativt stutt tíðarskeiðir við øgiliga høgum prísum hvar ið mann so við einum sovorðnum stað sum nú verður lagt fram kemur at fáa nógv vinn men so kunnu tað vera relativt long tíðarskeiðir við miðalprísum ella undirmiðalprísum hvar mann kemur at fáa øgiliga lítið inn og tað er avgerandi fyri vinnuna og hvussu hvat í evnini hjá vinnuni eru at gera at gera íløgur tað er hvat er yvirskotið hjá yvir tíð vilst tú okur fara aftur til tvey túsund og einogtjúgu tá var miðalprísurin umleið trýss norskar krónur á fiskup trýss norskar krónur tað svarar til ein fjøruti fjøruti krónur gott kanska gott fjøruti krónur við føroyskum tá hevði okur fingið rættiliga lítið inn av rættiliga lítið tá ið hvussu verður niðri á hvat fimm prosentum eftir hesum á og við sum hann tá hevði valt ella við sum hann tá velur at taka ein relativt stóran partin so kemur tað ganga út yvir viljan hjá vinnuni og evnini hjá vinnuni at investera eg havi ikki neyv tøl fyri akkurát hvussu nógv vinnan hevur investerað tey síðstu tíggju árini men eg trúgvi tað liggur eitt altso upp ímóti tíggju milliardum sum eru farnar inn í beinleiðis investeringar og tá ið hon investerar umleið tíggju milliardir í einum í yvir av tíggju ára skeið tað er rættiliga nógv tað er rættiliga nógv men vinnan ger tað tí at hon tann íløgan kemur at betala seg og tí skal mann ikki vera so bangin fyri um mann tekur nakað inn frá alivinnu at vinnan ikki fer at gera íløgur tí vinnan vil altíð vinnan vil altíð gera íløgur um so er at tað betalir seg í síðsta enda takk fyri takk fyri sær viðmerking frá johannesu joensen kemur so væl takk fyri frá fólkuna frá joensen um breyðar semjur tær búðu samdur í einman at finna sum varð fertrygd fyri at at vinnan virkar undir tí sama ár aftan ár men eg hugsi at hann snakkaði um tá prísurin er høgur tað sum hann nokk rokna við tí tað prísurin fer at liggja um mesta trýss krónurnar í kilo og tá er prísurin eitt miðalprísur í mun til hvat hann hevur verið tá hon er heilt høgur

so tá eg gjaldi heldur ikki so stórt sum at mann roknaði við at tað verður harðan leið at eg gjaldi so stórt sum at mann roknaði við at tað verður harðan leið

fýrakrónus per kilo hevði norðmæl brúkt til eitt hundrað og fýra krónus per kilo hevði norðmæl brúkt til eitt hundrað og fýra krónus per kilo hevði norðmæl brúkt til

at gera íløgur við meðan føroysk alvinna fæst hevði brúkt átjan krónur per kilo at gera íløgur við tað er ein veldigur veldigur munur og og tá tú gerst so stórar íløgur so kemur tú at síggjast aftur í úrslitinum hjá dreisini so okkurt eg ikki forsmáa tað at tann føroyska vinnan hevur havt góð betinglutir og arbeiði undir til at gera hesar íløgurnar sum sum í dag koma okkum øllum somnum til góðar tí átjan krónur per kilo tað er ótrúliga tað er øgiliga nógv í einari vinnu tá ið søluprísurin til dømis kann vera trýst krónur per kilo um árið takk fyri síðani er tað annika olsen gjørt sval ja takk fyri frá forkvinna ja nú var erhard joensen inni á tí at tá ið prísirnir eru høgir so verður tað svimlandi upphæddir sum bæði land og alivinnan fer burtur úr tí men nevndi tað at tá ið prísirnir eru lágir so eru tað trupla tíðir hjá hjá vinnuni er tað ikki nettu tað sum fyri fyrimuninum við hesum uppskotinum sum nú liggur á borðinum tú vilst hyggja eftir tølunum frá tvey túsund og einogtjúgu

so hevði landið fingið hundrað og seksoghálvfems miðløgirnir og landið fingið hundrað og seksoghálvfems miðløgirnir og landið fingið hundrað og seksoghálvfems

hann sigur

at her er rímiligt og út frá hesum her velji eg at gera mín íløguprofil framyvir vist tað blívur vist tað blívur forhugt vist tað blívur forhugt so kann tað ganga út yvir íløguhugin hjá vinnuni tað kann ganga og eg kenni ikki tað talið hvar ið pínumarkið er hvar vinnan sigur at her er fornógv takk fyri frá fólkum takk fyri næstra røða verður jøkan niclasen gjørt sval frú forkvinna eini feiktardagur ein dagur har ið skatta avgjaldsøgin sum vit kenna frá teimum vinstarvenduflokkunum nær sínar hæddir eg skrivaði í valsýnum okkurt lesarabrævi javnaðarflokkurin vil plundra

eg minnist tá vóru nógv í áðnaflokki og reageraðu og skeldaðu meg út tað passaði slett ikki tað ætlaði teg ikki at menna

yvirhøvur ikki at gera summi av teimum sita í tinginum í dag og vunnu valið og og valurslitið er ikki todnað á pappírinum ja so kemur tað altso vit viðgera í dag fyrst plundra alvinna og seinni í dag at plundra fiskivinnuna og og so er tað eg spyr meg ikki um hví ger mann tað og og har er tað vit hava tvær filosofiir altso tað er at vinstraðarvendi okkarnir vilja sleppa at skatta somu pengar upp á fleiri mátar meðan vit í fólkaflokkinum vilja skipa tað so at vit fáa víðkað tað so tað blíva fleiri pengar at skatta alvinnan í dag í føroyum er tann fremsta í heiminum hví er hon tað jú tað er tí at alvinnan hevur gjørt íløgur mann hevur løgast sum í avinsjúkuhúsinum fullsett tey fyri at tjena nógvar pengar ja tað hava tey í seinnu árini men hví tað er tí at tey hava gjørt íløgur fyri nógvar nógvar nógvar milliardir alivinnan hevur gjørt meira íløgur enn hon hevur kent tað ikki at hvør króna sum er komin í kassan er farin til íløgur hví ger ein vinna tað tí hon sær fyri sær ein framtíðarvinning tað vil siga at eg kann fáa ein framtíðarvinning úr hesum og tann vegin kann eg betala aftur og so geri eg aftur íløgur tí eg vil koma longur upp og tað er aftur framtíðarvinningurin mann er eftir men hvat siga so framsøgn tjóðveldi og javnaðarflokkurin hó tit tjena for nógv nú skulu vit hava pengarnar øh men tá ið mann hevur eina skipan fyri vinnuløgur og mann hevur eina skipan sum ger tað skipan hava vit havt at alivinnan hevur yngst at gera íløgur yngst at gera stórar íløgur brúkt hvørja krónu sum tey hava forvunnið upp á íløgur tí tey síggja fyri sær ein framtíðarvinning men tá ið so tann framtíðarvinningurin skal koma sær út til at vera nú so kemur mann haps vit skulu hava tað tað er tað sum eitur ótryggir karmar so sigur mann at hetta uppskotið er bara ein justering av verandi skipan ja altso vit ikki hyggja eftir at skatturin tá ið prísirnir eru høgir í hesum uppskotinum er ein fýra falding av verandi skatti altso vit ikki í fýra falding er ein lítil justering altso hvat vildi so ein ein stór justering verið ein fýra falding tá prísirnir høgur tað er tað mann leggur á borðið í dag heldur mann virkuliga frá fólkum at tað ikki ávirkar íløguhugin at tær fara at gera íløgur fyri at verða verandi fremst vit viðgera í dag eitt uppskot sum er heimssmet í skattaøgi á eina ávísa vinnu tað sum hendir við støðbingarførinum tá ið mann fer so harðliga til verks sum í hesum tá ið mann hevur munandi hægri skatt á eina bestemta vinnu í føroyum enn mann hevur í øðrum londum okkara grannalondum ja men so ger tað at okkara vinna sum í dag er fremst hon klárar ikki at verða verandi fremst tí tað er nógv løgrativari hjá vinnunum í grannalondunum at hála okkum aftur og tey koma at hava pengarnar til tað nú veit eg gott at at javnarpolitikkur gongur út upp á at taka eina lagkaku tey bara pettuna í nóg nógv stykki so eru øll glað meðan okkara politikkur er at gera lagkakuna størri ikki tí fyri fólkum men mær dámar slett ikki lagkaku men at skera hana kann eg alivinnan vissu vit fara aftur í tíðina tá blivu túsund familjur fátækar av alivinnuni í dag eru fleiri túsund sum vinna nógv burtur úr alivinnuni og tað er av tí politikki sum er førdur allar hesar íløgurnar hava gjørt tann eina alufyritøkan eg hugdi eftir at tey hava tvífalda framleiðsluna ja men tað at tey hava tvífalda framleiðsluna tað hava tey ikki tí tey hava fingið ein fjør afturat mann tosar um leiðiva fjøru eg veit eg men tað er tí at tey hava gjørt íløgur er enormar íløgur fyri at framleiða smoltini størri á landi áðrenn tey fara á fjørðin so tey kundu vera styttri á fjørðinum og og alskyns íløgur sum eru gjørdar fyri at fáa hendan vøksturin við sama belastning av fjørðinum tað at tey hava klárað tað sigur landsstýrið aða nú skuldu tey betala hetta her er totalt ónormalt ja tyktist sjálvandi ónormalt at vera at taka ein váða í vinnuni at brúka hvørt oyra mann tjenar sanniliga taka ein váða men tá ið so fruktirnar koma so vil mann hava alt við fyrstu vágum nú tosar mann um alivinnu sum um tað bara eru hesar fyritøkurnar eg rokni við at í størvum í bara sjálvari alivinnuni tá munnvíva liggir millum fimtan hundrað og tvey túsund fólk ið alivinnuni hesnar fantastisku alivyrutøkuni vit hava her og eg spurdi meg so fyri ja men hvussu við undirveitarum í føroyum á eg fái tað upplýst at tey heila eina vinnufyritøka tey sum bakka frost hava ellivu hundrað undirveitarar í einum ári eg havi so sæð tølini nøkur ár aftur tí limið túsund og ellivu hundrað tað vil siga at tað er millum túsund og ellivu hundrað fyritøkur í føroyum størri sum eru undirveitarar sum veitar tænastur og tá skjótti eg í áðni segði millum fimtan hundrað og tvey túsund fólk ið starva í alivinnuni so er tað fleiri túsund hetta eru ikki bara tríggjar alivyrutøkur her eru ellivu hundrað aðrar fyritøkur bara hjá tey eina felagnum tað skal hinir felagnum koma so afturat og nógv av hesum undirveitarum hevur ikki kanska verið til at gera íløgnar vit ikki vit nú gera hetta uppskotið har mann líka sum ráðar munandi niður við vinninginum mann sker lagkakuni í helvt og koyrar hann í landskassan og so byrjar mann frá einari helvt og próvar at vaksa aftur so minkar íløguhurðin og landsstýrið vil boða longu frá í hesum uppskotinum at hetta gjaldið skal justerast ofta altso tey søkili eg tað stendur hvussu ríðir og tað hevur ikki eina alivuna ánar ikki hvat tað er fyri henda tað verður sagt at tað er eitt yvirskotspasera gjald tí at tað er tað ikki tað er galdandi lóg heldur ikki tí tá mann sigur at tí prísurin er komin upp á fýrs krónur so er tað ein skattur upp á tjúgu prosent av bruttu tað vil siga at mann skattar ikki bara vinningin mann skattar eisini framleiðslukostnaðin mann tekur altso tjúgu prosent av framleiðslukostnaðin tí mann skal jú taka tjúgu prosent av tí samlaðar prísunum so tí er ikki rætt at siga at hetta er yvirskotspasera alivuna mælir til at mann tekur av vinningi nú oljulógvavuna so skuldi mann eisini taka høgan skatt tí onkur fór út við einum olju men tað var av yvirskotum tað vil siga at íløgan umframt vanlig forrentning var tikið burturav áðrenn tað velur mann so ikki at gera her eg vil siga at vit kundu treyðugt taka undir í uppskotinum hjá sambandsflokkinum tí vit vistu hvat politiska landslagið vildi tann vegin men harfrá og so upp til uppskot hjá landsstýrinum tað verður so langt frá fólkaflokkurin fer ein gong nær námin tí uppskotinum munurin millum sambandið sum eg minni gott og upp til tað forferdiliga er ein tvífalding av skattinum sum landsstýrið ætlar nú ljóðar tað sum um bæði samgonga og sambandsflokkurin ætlar at finna eina semju ja eg veit ikki hvat sambandsflokkurin ætlar eina ferðina frægtist úr sambandsflokkinum at hann var fimmoghálvfems prosent samdur í fiskimolitikkinum sum høgnir í heitarlagi seinast men tíbetur kláraðu vit at ræða sambandið so mikið at vit fingar til nógv luft og teir fóru ikki við uppisøluveitsluna men sum sagt hetta er ein feiklardagur hetta er ein skatta og avgjaldsøgi sum er øgiliga góð at fáa tær sær milliónirnar inn í kassan við øllum valeftunum mann hevur havt men pengarnir kunnu forsvinna skjótt og teir kunnu eisini fara at vaksa munandi spakuligar so var feiklardagur frá fólkum sum eg nevndi við javnarmann sum var røðari frammanundan jørgen niclasen at á hesa ræðstevnu sum hann var í samband við ælingina so kom fram vit at ælingin vit eru tann fremsti báturin og vit gera so nógvar íløgdu tíð við tú fremsti báturin og so er tað tað

nú mann setir so nógv avgjøld á afturat tá skal mann

eg havi at garantera túsund í degin gatað

nú brúkar pengarnar til men tað skal so lítið til bara lúsin vinnur á laksinum so alt vekk so tann tað taka tey ikki við í so troyskt ikki annika olsen gjørt so væl takk fyri frá forkvinna í uppslotinum her síggja okur at í tvey túsund og tveyogtjúgu viðverandi tøku nei við nýggja uppskotinum um tøkugjald vil yvirskotið per kilo laks verið seytjan krónur og seks tað er tað hægsta í norðanlondum norra liggur á sekstan krónum og føroyar hava so eitt komma seks ella ein komma seks krónur størri yvirskot per kilo enn norra og føroyska

tøkugjald verður áset sum í uppskotinum

munin millum føroyar og norra aftur munandi størri enn tær eina komma seks og kappingarføri øttust tit ikki í mun til hetta her hesar ræðumyndirnar sum jøkan niclasen málar upp so kundi eg hugsað mær at skurtjókan niclasen við hansara høvuðrokning hvussu nógv hann metir at alivinnan hevur eftir í kassanum tá ið mann hevur tikið tjúgu prosent av av jókan niclasen ger so væl altso tað er roknað út at við hesum við hesum skattinum og við við við partaflagsskatti um prísirnir eru eru eru høgir so tekur mann hálvtrýss prosent í skatti at mann tekur helvtina inn í landskassan av vinninginum og hoyr meg nú higartil hevur alivinnan brúkt hvørt oyðraddarkena upp á nýíløgur men helvtina av vinninginum mann nú hava inn í landskassan so tú higar á

knút hvat er til nýíløgur serliga tá ið vágin fyri at tað koma fleiri hækkingar eisini eg til staðar so so so eg síggi vandan altso vinnan hevur vunnið nógvar pengar men tær hava brúkt hvørt oyra vit star nú koma út seg tey fyri tað fyrsta hvørt helvtina vinningina í fjerðina og so er útlit fyri at enn um meira verður tikið hvat hendir so við íløgur eg haldi at hann málar alt rættiliga svart her tá hann sigur tað at eingin vil gera íløgur aftaná tær tí vit sum liggur eftir hvat norðmennin ger í dag sum vit kápast við so hava takað tær væl minn meir inn frælvin hjá sær og tí eru vit rættiliga kappingarførd skuldu vit tykistu vit sum samanbera hvat tær gera so so vilja tær takað hevði tað verið í ár til fjør so hevði tað verið eingon

miðjarð bakkafrost yvirskot

eg býr úr teimum

og tá ið vit nú fara upp uppaftur á skattastiganum so verður ikki rúm til at gera íløgur koma sjálvandi at vera gjørdar men tá verður ikki rúm til at gera eins nógvar íløgur og tað vil so siga at tá kunnu onnur lond fara forbí vit eru fremst nú tí tað eru gjørdar so nógvar íløgur viðsøgu vit royna at kvala og minka um tann íløguhugin so fara vit afturum og so ein skjónan dag so hevur mann ikki allar hesar milliónirnar sum eg síggi ungfólk hjá samgonguni droyma um í dag takk fyri síðan er tað er har joensen ger so væl takk fyri frá fólkum jøkur niclasen sigur at hatta er ikki ein yvirskotsbaserað ein yvirskotsbaserað gjald eftir yvirskotsbaserað skattur men tað er tað tað einasti parturin sum ikki er yvirskotsbaseraður tað er null komma fimm prosent gjaldið sum liggur á tá ið tað er undir framleiðis til kostnaðin tá er tað ein beinleiðis kostnaður fyri fyri at sleppa at ala fyri

mann kann kalla tað framíggjareftirniti ella hvat eg hevði

so skalt tú betala tjúgu prosent av øllum fýrs krónum

og tað var ikki eisini tjúgu prosent av framleiðskoðsnari so tí er tað eg sigi at tað hevur við yvirskotspaserað ja møguliga var ikki at roknistykkið har eg ein segði at fór prísurin eitt oyra upp og tað hjá mær koma upp á næsta skala so kostaði tað yvir hundrað milliónir í eikaskatti fyri ta eini fyritøkuni altso tað er tað at skipanin sum hon er nú sær so gott út hesar trappurnar men men ein eyka partafelagsskattur hevði verið veruliga skotspaserað og tað er ella til sjálvt um eg kundi verið við til annað takk fyri so er næsta røða annika olsen gesvøv ja takk fyri harra formaður ja til viðgerðar er løgtingslóg um lívisgjald á alivinnuna harra formaður

vit liva í heimsins besta kova og føroyar eru væl signaðar við tí ríkidømi sum í havinum svimur vit kunnu selja søguna um føroyska laksin sum svimur í eitt av heimsins reinastu høgum og í dag er føroyski laksurin eitt av heimsins reinastu høgum og í dag er føroyski laksurin

ein eftirspurt vøra kring heimum og okur gleðast tá ið vit síggja føroyskan laks í kølidyrkinum úti í heimi føroyskur laksur er vorðið eitt brand og vit gleðast um at tað gongur væl í einum av fíggjarligu grundsúlunum í føroyska samfelagnum eftir nøkur bakkost í alivinnuni við jelavsjúkuni hevur alivinnan fótað sær seinastu árini og í dag er alivinnan ein týðandi partur av tí føroyska búskapinum tækka verður tí fyritagsemi menning og framtaksinni í føroyskari alivinnu so hevur alivinnan skapt metvirði fyri tað føroyska samfelagið og skapt nógvar ringvirknaðir í tí føroyska samfelagnum inntøkurnar hava verið metstórar vinningsbýtið hevur verið ovurstórt partafelagsskatturin til kommunurnar hevur verið góður og tað gleðast okur um virðið av útfluttum laksi sum partur av samlaða vøruútflutninginum var í tvey túsund og einogtjúgu fýra komma fýra milliardir og samlaði vøruútflutningurin var tíggju milliardir fyri føroyar hetta svarar til fýraogfjøruti komma seks prosent av samlaða vøruútflutninginum so sigast má at alivinnan er blivin ein alsamt týðandi partur av samfelagsbúskapinum men tað landið letur møguleikar í hesum føri fyrirnar til vinnuna at gagnnýta fyri at fólk er tað rímiligt at landið tekur ein part av vinninginum soleiðis at tann vinningurin sum er í hesum vinnugaðara kemur øllum at gagni okur hava tríggjar føroyskar alifyritøkur í dag hesar tríggjar alifyritøkurnar hava fingið ein framíhjárætt fram um so nógv onnur at ala á føroysku fyrinum bæði undanfarna og nú sitandi samgonga hava ásannað at tað er rætt at taka eitt rættvíst og rímiligt gjald fyri tann framíhjárætt sum alifyritøkurnar hava fingið at brúka føroysku fyrirnar tað er rætt at við javnan dagføra og meta um landsins avgjalds og skattaskipanir herundir loyvisgjaldið til alivinnuna til tess at fíggja føroyska vælferðasamfelagið í tvey túsund og seytjan handaði skattaskipanin uppskot til landsstýrið um at hækka tøkugjaldið til alivinnuna og at áseta tilfeingisrentuna men hvørki uppskotið hjá sambandsflokkinum sum var til viðgerðar í síðstu viku ella uppskotið hjá samgonguni kemur niður námynd av tí sum skattanevndin mælti til tað góðist tú uppskotið hjá samgonguni so byggir hon á meginreglurnar í verandi skipan at jú hægri aliprísurin er tess hægri er gjaldið og tað er mánadligi miðalspottprísurin í eurum fyri krudan laks fiskpálindeygsnum sum verður brúktur sum útrokningargrundarlag harumframt er eisini tikið hædd fyri framleiðsni kostnaðinum sum nú verður útroknaður hálvárliga tað vil siga at her hevur landsstýrið gingið havbúnaðarfelagnum á møti lagt verður eitt grundgjald á null komma fimm prosent um at sjálva marknaprísurin er lægri enn framleiðsni kostnaðinum og hetta er tí at mann ynskir at tað skal vera eitt ávíst grundgjald fyri nýtslu av fyrinum harra formaður tað eru níggju stig í tøkugjaldsstiganum sum hækkar við tvey komma fimm prosent og endar á tjúgu prosentum sum er hægsta gjaldið og tá er søluprísurin per kilo fýrs krónur hækkaprísurin úr altjóðum marknaðinum ja so hækkarloyvisgjaldið tilsvarandi hetta er ein rættvís skipan har hædd verður tikið fyri framleiðsna kostnaðinum men eisini fyri prísinum á altjóðum marknaðinum fyri landið meira inn í tøkugjaldið ja so hevur alivinnan tilsvarandi eisini hægri inntøkur og skuldi prísurin enda á fýrs krónur kilo ja so liggja tað á leið tvey komma sjey milliardir eftir hjá alivinnuni til at gera íløgur tá ið tilfeingisgjaldið er tikið av gera okur nakrar samanberingar ímillum verandi skipan og tað skipan sum okur nú viðgera so eru tað nøkur og verður tøl og eg nevndi tað í áðni í einari viðmerking at í tvey túsund og einogtjúgu tá vóru prísirnir lutfalsliga lágir men hóast hetta so fekk landið hundrað og seksoghálvfems milliónir krónur inn í tøkugjaldið hevði nýggja skipanum sum landsstýrið hevur skotið upp so hevði landið fingið munandi minni inn í tøkugjaldið umleið einogtrýss milliónir krónur og er orsøkin tann at framleiðsna kostnaðurin hevði verið lutfalsliga høgur tí er tað eisini rættvíst at hædd verður tikin fyri hesum parametri hin vegin so eru laksaprísirnir høgir í løtuni og tí er gjaldið eftir nýggju skipanini eisini munandi hægri til landið og er hetta eisini rímiligt í tvey túsund og trýogtjúgu vit skulu taka tað sum dømi so hevði eftir verandi skipan sum er í gildi tvey hundrað og seksoghálvfems milliónir krónur koma inn eftir nýggju uppskotinum og er fýra hundrað og níggjuogfýrs milliónir krónur koma inn í landskassan tað vil siga at tað er ein munur á tvey hundrað og tólv milliónir krónur men hetta er bert um uppskotið hevði havt virknað alt tvey túsund og trýogtjúgu tað megna vit ikki tí gildiskomman verður sett fyrst august og talan verður tí um munandi minniupphæddir áttaogfýrs milliónir krónur í landskassanum kommunurnar missa áleið áttaogtretivu milliónir krónur í partafelagsskatti og skal hetta sjálvsagt eisini trekkjast frá teimum tvey hundrað og tólv og somuleiðis eitt vinnuspýti á fimtan milliónir krónur harra formaður okur tosa um hundrað tals milliónir í vinnuspýti og milliardar virðir og realir vinnu og tað gleðast okur um okur gleðast um at tað gangst gott í okkara høvuðsvinnum men hetta stendur samstundis eisini í stórari ansøkan til dagligdagin hjá borgarum í tí føroyska samfelagnum sum hava tað ómetaliga eina at fáa endarnar at røkka saman hetta stendur eisini í djúpari ansøkan til lønarlagið hjá mongum kvinnum ið arbeiða innan umsorganarøki sum hókna undir byrðini og ikki megna fíggjaliga at fáa endarnar at røkka saman tann dagin tá okkara gomlu ikki verða ansaði og tann dagin tá okkara børn ikki fáa ansing tá er samfelagið stokkið av um tvøroyum og tá er forstáilsi ímillum geirar ímillum fólk ímillum vinnu og fólk farið tað er hendan gerandisdagin okur aldrin má gloyma og sum frá tí til aðra eisini er við til at skapa gjáir ímillum fólk í landinum og tí hevur samgonga sett seg fyri at taka eitt meira rímiligt og rættvísgjald frá alivinnuni soleiðis at tað bæði verður liviligt hjá vinnuni og hjá fólkunum ið her býr umvegisbúskapargrunum sum fer tøkugjaldið til at fíggja ein skattalætta hvat bæði er rætt og rímiligt og eitt lønaligt til umsorganarøkið at føroysk alivinnuna kann vera við til at lyfta føroyska vælferðarsamfelagið kann eisini síggjast sum ein sjálvsins søga fyri føroyska æling hetta er sosial ábyrgd ella social responsibility og kann væl seljast sum eitt partur av strategiini hjá alivinnuni at hon er við til at lyfta og stuðla føroyska vælferðarsamfelagið tað er ein góð søga hjá alivinnuni at hon letur sín part til vælferðarsamfelagið føroyar viðvíkjandi kommununum sum missa tær í partafelagsskatti orsakað av tøkugjaldi hækkar og tær verða eisini hilnar skaðaleysar í hesum uppskoti og skotið verður tí upp at lata kommununum tvey prosent av tøkugjaldinum og heimild verður so givið landsstýrismanninum at fordeila hesar inntøkurnar so kommunurnar verða hilnar skaðaleysar harra formaður vit ynskja at alivinnan eisini hevur lív lagað í framtíðini vit ynskja at ælingin alsamt kann mennast og tí eiga vit framhaldandi at granska í teimum lívfrøðiligu viðurskiftunum sum føroyska æling hevur havt á føroysku firðirnar og menna nýggja vitan og tøkni til tess at finna nýggjar og burðardyggar leiðir fyri føroyska æling vit eiga at stuðla nýggjum burðardyggum hættum at æla um hetta er á landi ella ódnum havi og ein partur av tøkugjaldinum tað vil siga eitt prosent fyri tí til gransking innan æling kemur ælivinnuni til góðar at tøkugjaldið hækkar skal tú ikki merkja at ælivinnan ikki skal kunna menna seg tí tað er gott at ein partur av tøkugjaldinum eisini fer til nýmenning soleiðis at føroysk æling hevur lív lagað nógv ár fram í tíðina tí eg síggi fyri mær at við føroyskari æling og teimum inntøkunum hetta kann kasta av sær so koma okur eisini málunum um eina sjálvstovara føroyar nærri har okur vit føroyskari framleiðslu av laksi kunna gera til eina sjálvstøða tjóð sum megnar at standa á egnum beinum takk fyri harra formaður í harra formaður er

eg viðgjørdi eitt líknandi uppskot fyri kortum nemlaði uppskotið frá sambandsflokkinum sum er næstan júst tað sama bara ein spurningur um hvussu langi stigin

skal ganga og hvussu høg triðini skulu vera endurnýtsla er góð sigst so eg fari at endurnýta nakað av tí framsøgu røðuni sum eg helt tá tað er so lítið frágingi og eg havi ikki broytt meining í hesum stutta tíðarvilum tað var nokk inn ella krevur mann for nógv inn í hesum fyri meg er ikki ein spurningur um mann tekur for nógv ella for lítið meira spurningur um vit innkrevja tað sum er rætt og rímiligt tí hevði tað eisini verið ynskiligt at mann visti hvat tilfeingisrentan ella tann yvirmáli vinningur var so kunnu vit í løgtinginum hava eitt ideologiskt orðaskifti um hvar vit skulu sett prosentið á hendan yvirmála vinningin eins sum vit tá vit diskutera prosentið á til dømis persónslønarskattinum tað er eisini tað sum landsbankið mælir til at landsstýrið í støði í roknsskapinum ger útrokning av hvussu hesin vinningur er og á henda hátt fæst at betri yvirlit yvir hvussu stórir partir av tí yvirmála vinningunum mann tekur inn til dømis við staðarnum hjá sambandsflokkinum ella staðarnum hjá landsstýrinum men allarviktigast so fáa tað at vita hvussu nógv og hvussu stórir partir av hesum vinningi liggur eftir hjá vinnuni í dag er tað meira ella minni so vit rætta fingurin upp og siga seta gjald á og hopa at tað er tað rætta framleiðslukostnaðurin er ein týðandi partur av útrokningaragrundalagi at finna fram til hendan yvirmála avkastin men landsbankið metir at tað hevði verið rætt ogrímiligt at landsstýrið setti krøv til loyvishavarar at teir fyri teirra alibrúk á firðum lótu inn á ráðskap fyri hetta virksemið altso fyri seg soleiðis at tað er greitt hvat eigur at vera roknað sum framleiðslukostnaðurin eg meti eisini at alivinnan átti at verið áhugi áhuga í at alt var meira gjøgnumskygd meira gjøgnumskygd sum møguligt at tikið einaferð í framtíðini ella kanska nú koma politikarar sum til valdið sum vilja máa ella noyðast at brúka ógvuliga nógvar pengar og gera ein stiga sum er nógv brattari enn hesin uttan at síggja hvussu nógv prosent mann tekur inn av tí yvirmála vinninginum tí sjálvandi eiga vit nakað men ein rímiligur partur skal sjálvandi eisini liggja eftir hjá vinnuni tað tað er rætt og rímiligt at alivinnan betalir fyri tann framíggja rætt og at nakað av teimum pengum sum tær tjena upp á hendan framíggja rætt fellur til landið og fólkið serliga tað gongur væl hjá teimum sum nú hetta fyri at landið skal hava nakað standa ímóti við og sjálvandi skal hetta inn í búskapargrunnum áðrenn tað sleppur út í samfelagi og tey hava mær allarbest allar inntøkurnar fóru inn í búskapargrunnum at venda áðrenn tað slapp út til forbrúk fyri løtu síðani eru fíggjarkarmarnir fyri árini frámiðvirð lagtir fram og vit hava nakað gevaldiga útforðingar fyri framman og alivinnan má eisini vera áhugað í at vit langt inn ja vónandi óendarliga langt inn í samtíðina hava eitt væl útbúgvi væl útbygt væl viðlíka vælferða samfelag men sjálvandi skal alivinnan ikki bera allar hesar útforðingar á sínar herðar útreiðsnar hjá landinum mugu sjálvandi eisini tálmast hvat haldi eg um sjálvan stiga ella trappuna eg kann gott fylgja alivinnuni í tá hon fór fram at tað kann geva stór útsving upp á nógvar hundraðtass ella hundrað yvir hundrað milliónir um tú liggur beint hesumegin ella beint hinumegin eitt trin so fyri at ganga alivinnuni á møti so kundi mann gott gjørt trinini eitt sindur lægri og eitt sindur tættari ella møguligt kanska bara gjørt eina rampu eina liniera skipan men hinvegin tøkugjaldið verður roknað út eftir einum mánaligum fiskupulprísi og tað er ógvuliga ógvuliga ósannlíkt at hesin prísir allar tólv mánaðirnar í einum ári liggur akkurát eitt oyra við síðurnar av so tað á ovara trini verður aktiverað men er tað rætt at taka taka gjald inn frá vinnuni upp á hendan máta tað skilst at alivinnan í føroyum kundi kanska hugsað sær eina meira skattliga skipan ikki eitt tøkugjald sum liggur í fyrsta liði men hyggur mann yvir til norra har norska stjórnin fyrradagin ella dagin fyri fyrradagin legði sítt uppskot fram um grøndrentiskatt ella laksiskattin stóð millum annað hetta at lesa á heimasíðuni hjá nrk eitt úttals frá hoyri tað stóri borgarligi andstøðuflokkurin og eg endurgevi við formansloyvi ger so væl tað kann blíva vaskuligt for regeringin at fáa til eitt brett forlik um laksiskattin hoyrisfinanspolitiski talspersón helgu ortin sigur at vistið skal verða grundlag hvørt slik forlik so mást stórtingin tá grep og krevi at fleiri modellir útregnast serligt forslagin um inntektsgraderætt produktiónsaðugift tankin um inntektsgraderætt produktiónsaðugift

avgift er hentet frá fari varni og tað er okkurt so ein modell næringin altso alivinnan sær har ønska sær tað inni ber at salvsprisin avført sempur laks á eitt bestemt nivó avgift sleggist med ein prosentsats altso alivinnan í norra ynskir sær tað føroyska modellið og kanska føroyska alivinnan ynskir tað tað norska modellið grasið er oftari grønari hinumegin vil hetta stoppa ella bremsa íløguhugninum hjá alivinnuni tað meti eg ikki tí um vit brúka stigan í hesum uppskotinum ella persónligt stigan í uppskotum hjá sambandsflotinum og rokna aftureftir til árið tjúgu tjúgu og tjúgu einogtjúgu tá prísurin á laksi var ógvuliga lágur á marknum so hevði tað merkt at eitt stað millum ogfjerðs og fýrs milliónir hevði ligið meira eftir hjá alivinnuni tá og til dømis var bakkafrost ikki bangin fyri at gera íløgur í tjúgu tjúgu tað var nemliga á sumri í tjúgu tjúgu at kjølur á tí nýggja skipinum bakkafrostur varð slektur so teir tordu gera íløgur tá eisini fer hetta at ávirka partabrøvini hjá alivinnuni negativt iva sent eisini stóð hetta at lesa á heimasíðuni hjá nrk tá ið norska stjørnurin legði sítt uppskot fram og við formansloyvi endurtaki enn eina ferð avstvól trý komma tvey so aktiðirnar stikaði sjálvt tann dagin tá ið norra legði sítt grønrenti uppskot fram hjá men hvat við vil hetta geva eitt undirskot fyri teir fyritøku sum meir virka laksin í føroyum við fyrsta eygnakast kann tað kanska virka so serliga tá spottprísurin á fiskbund er høgur ikki at brúka fiskpul til at rokna út men og vit mugu foralt verðini ikki gera tað lukrativari at senda rundan krutan fisk av landinum enn at virka hann her og ein møguleiki fyri at koma hesum til lívs tað er at alisfyritøkurnar upplýsa søluprísin av teimum virkaðu vørunum hetta eru oftani avtalur sum gjørdur langt fram í framtíðini so brúkar mann tað sum útgangspunkt og so hevur mann og framleikin hvørt hann roknað var fyri so hevur mann tveir stigar ein fyri rundan krutan laks og ein fyri virkaða vørum eg veit ikki at hetta er bara ein tanki eg havi hetta er ein møguleiki men nú eru so tvey uppskot um tøkisgjald ið liggja í vinnunevndini so sagt so eru hesi uppskotini ógvuliga lík trý tey fyrstu trýnini eru líka helvtin av tí fjórða eisini stigin í hesum uppskotinum fjórða við fjøruti fjøruti krónur munir millum spottprís og framleiðisprís og tæggja sambandsflokkin við tretivu útgreiðisdegi fyri einari breiðari semju í vinnunevndini haldi eg vera øgiliga góð og tað skylda vit eisini ælivinnuni at vit finna eina breiða semju eg havi vavn um at hetta fer at lukkast takk fyri takk fyri so er onkur viðmerking fyrst hanna jensen ger so væl takk fyri harra formaður ja eg fari at takka karlotti hargar síni fyri eina øgiliga konstruktiva røðu sum hugdi at ymsum møguleikum heldur enn at hyggja at forðingum bæði tá tað kemur til hvussu stigin í framtíðini skal skal kanska uppfinnast tilliga føroysk viðskiftir og og í mun til hetta at finna semjur tað verður ein spennandi viðgerð í vinnunevndini og tað eg trúgvi at tað eru nógv fólk sum kundu hugsa sær um part av vinnunevndini út á hesum

og sá eg menn nú arbeiddi eg eg arbeiði eg millum norðmenni og og og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og eg og

haldi tú nøkur lundi hvussu verður for tann takk fyri takk fyri sovorðið viðmerking frá magnus rasmussen ger so væl ja takk fyri at formaður tað skal røðan eiga at eg haldi at hann var sera konstruktivur og hann kom hann kom hann kom víð um og eisini hevpti meg við hann hann nevndi tað er tað er við liðugt framleiðslu har verður heilt sikkurt ein avbjóðing tað haldi eg at mann sigur røðan hevur lagt merkki til og er bevístur um tí tað sigur seg sjálvt at við sínum spottprísirnir øgiliga høvur at so verður rættiliga freistandi og kanska neyðugt at

selja tann vegin staðin fyri at meirvirka og viss vit ikki meirvirka vørurnar í føroyum

og so er tað næsti frá vøralistanum stefan klein poulsen ger so væl

takkar formaður um vit byrja við at hyggja eftir galdandi skipan so kunnu vit gott siga at hon er out of date har er júst

tað eru trý intervallir sum strekka seg frá tveyogtretivu krónum kiloi til seksogtretivu krónum kiloi og ligg mann yvir tær s

er seksogtretivu krónur so skal mann gjalda fimm prosent og vælvinnan hevur goldið hesi fimm prosentini so at siga síðani tvey túsund og fjúrtan so sum eg havi leitað mær upp tí í tvey túsund og fjúrtan í oktobur tá kom prísurin einaferð líka niður á trýogtretivu krónur men síðani tá hevur hann ligið oman fyri seksogtretivu krónur og og hyggja vit so eftir fyri marsmanna í ár so er prísurin rættiliga góður hann er á hundrað og fimmogtjúgu norskum krónum sambært fiskupól so ja tað er tað er rímiligt at at mann fer inn og broytir hesa tabelluna spurningur er bara hvussu langt mann vil fara tí undanfarna samgonga og og tað uppskot sum sambandsflokkurnar legði í fram aftur er var jú akkurát tað sum sum mann arbeiddi við tá og royndi at finna eina semju í farnu samgongu og tað tók mann eftir við framleiðslukostnaðin við tá haldi eg var øgiliga gott og tað hevur henda hetta landsstýrisar arbeitt víðari við og tikið tað við í sítt uppskot tann parturin er øgiliga góður og fyri at taka tað síðsta intervallið so søgdu vit tá at fyri prísurin ella er prísurin tretivu krónur meira enn framleiðslukostnaður so skal mann gjalda tíggju prosent í tøkugjaldi hyggja vit so eftir hesum uppskotinum so sigur mann fyri at taka tey intervallu sum eitur meira enn tretivu krónur ella tretivu til fimmogtretivu krónur sum tað stendur her tá er gjaldið ikki tíggju prosent men fimtan prosent og mann velur ikki at steðga har tí mann sigur at tá ið prísurin er fjøruti krónur oman fyri framleiðsluksnáðin so fer mann og taka at taka tjúgu prosent inn og tað er tað virkar øgiliga høgt eftir mínum tykki eisini so eg hyggi eftir talvu tvey sum er uppskotinum sum eitur mett tøkugjøld fyri árini tvey túsund og tjúgu til tvey túsund og fýraogtjúgu ja so liggur mann eitt sindur undir í tvey túsund og tjúgu og mann hevur faktiskt fingið trýss millión minni í tvey túsund og einogtjúgu men í tveyogtjúgu trýogtjúgu og fýraogtjúgu so tosa vit um meira enn eina hálva milliard altso trý hundrað har mann til dømis í tveyogtjúgu hevði fingið tvey hundrað og fimmogtrýss milliónir meira enn við hesum uppskotinum og tað er ein rættiliga rættiliga stór upphædd og fyri at heilt skjótt tríva í tað sum miðflokkurin annars hevði sína valskrá tað var tað at at vinnan skuldi skattast av avlopi og at mann kundi hugt upp á ein progressivan skattastaga tað verður eisini tað vísir avbundnarfelag eisini á hoyringsskrivinum men har svarar mann so aftur at tað tað er ikki politisk meirilut fyri tí men men tað er tað er heilt heilt vístur verða áður av at kanna og knarja uppá tað eitt annað sum er nýttið hesum uppskotinum er at kommunurnar fáa beinleiðis ein ein part av tøkugjaldinum tað stendur at tær skulu fáa tvey prosent og hvussu tað verður býtt tað er ikki heilt greitt fyri mær har eru kanska onkrir býtislyklar í dag í sambands við partafelags skattin og akkurát tann lykilin er heldur ongantíð heilt greiður um tað er nokk ein ein semja millum alfyritøkur og kommunur ella eitt ella annað men men tað er eisini áðurvert at vita hvussu tað verður býtt hesi tvey prosentini tí mann kann í øllum førum staðfesta tað tað er ikki allar kommunur sum sum hava eisini liggjandi eftir frá laksinum tað eru tað eru summar kommunur sum sum leggja alufyri til og tað ávirkar nógv annað virksemi sum ikki er líka stórt sum tá sum hummarveiði og og og útróðarmenn og ánað og og og umhvørvið annars verður nógv nógv ávirkað av alvinni tað er tað er bara tann tann kostnar mann ber av at framleiða so nógv og um mann men mann kann bara staðfesta tað tað er ikki allar kommunur sum tala líka stóran prís tá tað kemur til ávirkan á náttúruna men tá tað kemur til sjálva alvinna so hevur hon gjørt milliardalíløgur gjørt milliardalíløgur og er sannførdur um at tað er netta upp tí at føroyska alvinnan er í heimsklassa og eg haldi at vit eiga at fegnast um at okkara alvinna er í heimsklassa og ikki missunna henni tað framgongd sum hon hevur hevur havt seinastu árini ja vit hava bara tríggjar stórar ælfyritøkur onkur sigur tað men men hvussu gekk tað tá ið vit høvdu hálvtrýss ælarar ella ella hvussu stórt talið var aftur í fýrsunum og eisini eisini fyrst í nullunum tað tað riggar ikki væl og vit mugu bara staðfesta at tað riggar væl við trimum stórum sterkum fyritøkum sum hava ment seg øgiliga øgiliga øgiliga væl hesi seinastu árini og tá at vit lata alvinna vaksa so so fer meira at koma í kassan vit lata alvinna vaksa og gera íløgur framhaldandi so fer meira at koma í í landskassan so verður eisini nevnt eftir við tilfeingisrentu og har trúði bara mann var um at vera samdur um at tey hava tosað um at tað hugtakið verður brúkt í mun til fiskivinnuna av tí at mann hevur kvotur í fiskivinnuna og so tosaður mann tilfeingisrentu men tað hugtakið verður eisini brúkt av fleiri heiðingspartum og í hesum uppskotinum tað undrar meg tí at alvinnan hon virðismøkir frá einum enda í annan frá rognum og til til laksar persónirnar sum liggja í kølidikkinum og eg dugi ikki at síggja hvar tilfeingisrentan er tí at ja vit hava nakrar fantastiskar alfirðir altso vit eru heilt fantastiskar vælsignaðir her í føroyum við okkara alfirðum altso teir eru eg veit ikki um alfirðirnir eru kanska í norra og sovorði men at koma upp á okkara støði men men vit liggja so væl fyri og tað er kempi vælsiknis við okkum men tað er einki einki við tilfeingisrentu at gera altso eg síggi heldur alfirðirnar sum nakrar so nøkur stór kempi stór kør sum sum eru ótrúliga væl fungerandi og og tá kann mann tosa um eitt loyvisgjald loyvisgjald og við uppskotinum kalla vit tað tøkugjald men men eg dugi ikki at síggja hvar tilfeingisrentan skal kann liggja tí at tað eru so stórar íløgur sum eru gjørdar fyri at fyri at virðisøkja virðisøkja laksin frá byrjanum til enda so vit halda røðiliga umráðandi at mann ikki kippir alvinna tað eru væl yvir túsund borgarar í okkara landi sum verða beinleiðis løntir av alvinnu jøkur niclasen og vístja allar undirveitararnir og tað vita vit tað er eitt rættiliga stórt tal av undirveitarum til alvinna landskassin fær nógvar pengar inn í dag landskassin fær ótrúliga nógvar pengar inn í dag og ja vit vit kunnu gott fara loyv okkum at at skrúva eitt sindur upp á hesi intervallini sum sum hava verið óbroytt í langa tíð og kanska eru út av deyt men eg haldi vit mugu vit mugu eisini vera rímlig og tað verður eisini ofta víst á ja men íløggjararnir teir sum eiga bakka ost sum er børskrásett er útlendingar men at so vit høvdu øll møguleikan at keypa allir føroyingar høvdu møguleikan at keypa partabrøv og og og tað er soleiðis á á børsunum og í felagnum annars at tann sum tekur vágan á seg tað er hann sum fær vinningin og og har mugu bráðsaneyða tað eru eisini nógvar útlendingar sum hava tikið hendan vágan á seg men eg haldi vit mugu vit mugu ansa øgiliga væl eftir og eg haldi at hann er nokk so ógvusligur við við hesum gjøldinum tí ælvinnan hon hon breyðføðir heimin og hon mennir sanniliga føroyar og tí skulu vit ansa eftir at at ikki taka for nógv inn har so ælvinnan áhaldandi kann vaksa sum kann breyðføða enn fleiri og at hon kann menna føroyar enn meira takk fyri teir vóru á listanum høgni hoydal gert tað væl harra formaður eg havi verið fegin um orðaskiftið higartil hjá framsøgufólkunum og hóast grundleggjar munir eru millum onkrar okkurt á framsøgufólkunum so haldi eg at at í stóran mun

og gera vit nú spurningina um tøkugjald á alvinnuna og alvinn sum heild á einum reiðiliga sakligum støði og tað er øgiliga feginum og eg havi hug at byrja við harra formaður at

at siga at alis søga okkara er nærum sum ein spegling av tí sum hevur bygt hesa tjóðina tí vit kunnu siga tað undir yvirskriftini at tað stóra í tí smáa og tað smáa í tí stóra alivinnan er at dømi um at vit hava megnað at skapa tað stóra úr tí smáa frá teimum heilt fyrstu undangongufólkunum tann smærri royndunum til í dag okkara fremstu og mest altjóða hjóða gjørdu vinnu ella tak bara ælingini sjálvum sær at byrja heilt frá lívfiskinum til stríkingina til til rogn og sil til rognin kemur í eyga tí vit fáa laksin út á heimsmarknaðin tað er tað stóra úr tí smáa og sum vit eisini minnast til sum fleiri framsøkulák hava verið inni á at at í alivinnuni eru vit tú eisini komin av støði har vit heilt frá mikrobiologiini á høgum vísindaligum støði og øll tey sum starvast í alivinnuni frá stríkingini til lívfiskin til tey sum úti á feltinum og rokta og til sølufólk og framleiðsfólk og annað tað er ein tað er ein vinna sum altso skapar tað stóra úr tí smáa og har tað smáa í tí stóra eisini eitt stóran týdning ikki minst tað eru tænastuvinnurnar sum eru knýttar at og føroyska alisøgan beint í løtuni er í stóran mun ein søkynsøga á tann hátt at okkara alifyritøkur eru uttan nakran iva millum tær fremst í heiminum og hava eisini sett sær øgiliga høg mál í teirra í teirra egnu málsetningum og strategium har eru allar alifyritøkur okkara at leggja tent á at høvuðsgrundarlagið fyri framhaldandi vøkstri er ein burðardygg alin skilt soleiðis at tað er burðardygdin í lívfrøðini í tí elasmáa til burðardygdina í sjálvari vinnuni og tann fíggjarligi og búskaparliga burðardygdin tað er tann sosiala burðardygdin í samfelagnum og so kundi eg hugsað mær at skoytt uppí afturat at tað er eisini alt umráðandi og tað er okkara ábyrgd her á tingi at vit eisini hava eina fólkaræðisliga burðardygd eina demokratiska burðardygd tað merkir tað ja tað merkir tað at alt fólkið í íslandinum sær tær karmar viðgerðum avlvinnuna sum ein grundarlag undir at vit frammhaldini kunnu byggja land og tjóðu í íslandinum og har ið fólk í íslandinum kunnu liva við rímiliga rímiliga liðugligum korum til at skapa sær eydnuna góða og tað hevur ælvinan gjørt og tað kann ælvinan gera framhaldandi og eg hevði eisini sagt at ælvinan í sínum strategium eisini útav at skjóta upp at hækka tann partin sum kemur inn til til fólki frá framhýggjarættinum at dríva æling er eisini ein ómetaliga góð søga at okkara ælifyrirtøku fara út á altjóða marknaðin hetta verða krav uttan at nevuta allar fyritøkur frameftir ímóti heimsmálum hjá st at tær kunnu siga at vit eru eisini vit eru fremst í burðardygd vit eru fremst í at fáa mest møli burtur úr hvørjum kilo vit eru fremst í at gera íløgur so vit alla tíðina gera burðardygdina betri fara longur út at hava alt tað tær og vit eru grundarlagið fyri at fólki í íslandinum kann liva við rímiligum livikorunum og gjalda okkara part av vælferðinum tað er ein øgiliga góð søga hjá ælvinum og eg eri samførdur sum at allir fyritøkurnar hugsa um hetta eisini tískil hetta uppskotið frá landsstýrinum sum í royndum verður byggir á tað uppskotið sum mann rasmussen legði fram har vit siga nú í mun til tað meira sindur meira vildarligt skipanin vit hava havt har mann hevur havt ein ásettan framleiðsluprís sum varð settur einaferð tíðini nú siga vit vit altíð hyggja eftir hvat er framleiðsluprísurin av einum kili á laksi er at jóansin var eisini væl inni á tí hetta er ein yvirskotsbasera skipan tí at tá ið vit rokta framleiðsluprísurin so roknaðu vit eisini kostnaðin av at framleiða laksin heilt frá at rokning kemur frá strúkingini til rokning kemur í eyga til íløgarnar á landi til at laksin verður tikin og framleiddur og seldir á heimsmarknað og harundir avskrivingar tá siga eisini íløgarnar ásjók við landi og tá vit so fara upp um tað so kemur spurningur tað er tað tað har sum vit síggja ósemjum her hvussu stigveksandi skal so tað gjaldið vera í mun til tann altjóða miðalprísurin av laksi hvønn mánað og har haldi eg tað óskot sum her liggur er ógvuligan rímiligt hóast tølini verða stór við kunnu skjótt siga sum eisini ælifjøruti hevur at vísa á at taka við miðalprísum heims miðalprísum av laksi eftir sínum so nevnda fiskpál laksaprísurin verður so høgur sum hann verður undanfarnu mánaðirnar í eitt heilt ár komandi men so verður inntøkan hjá landinum oman fyri milliardina men tá er inntøkan og tað sum liggur eftir hjá fyritøkunum aftanum tøkugjøldið altso úrslitið tá er tað framvegis uppi á trimum milliardum so her er ein rímlig javnváði og tað er allir møguleikar eisini hesum uppskotinum eftir okkara tykki at tað verður gjørligt at gera tær neyðugu íløgurnar at hava eitt sunt grundarlag undir alrið fyritøkunum har stóðt elementin kemur inn við at ein størri partur liggur eftir hjá fólkinum og landinum tað er tann nýggju uppskotinum at mann ásetir kostprísin meira regluliga og so flytur stigin seg upp móti hvat kostprísurin er hvat tað kostar at framleiða eitt kilo av laksi so hava vit lurtað eftir tí at tað eini atfinning sum hevur verið at tá mann ásetir framleiðsluprísina av laksi so hevur mann higartil brúkt ella í tí uppskotum sum lógu so er tað ofta gamli roknskap mann brúkar og prísurin kunnu broytast serliga í hesum tíðum og vit royna sum fyrst at gera eitt uppskot um at mann ásetti kostprísin fjórðins ár men koma so til at tað bleiv íðan trupult sum tú ætlaði at seta hvørt hálvár og tað vil siga at tað varð setan fyrsta juni so hava vit tær nýggjastu góðkendu orsøk skapurnar at ganga út frá og tað varð so setan fyrsta januar so fáa vit tølini inn og hava heimild at biðja um tey og hava eisini tosaðu við alufyritøkurnar um at tað sær ikki út til at vera nakað trupulleiki at fáa tey tølini inn hóast onkur hevur nevnt at tað kann vera ein avbjóðing ta munandi størri inntøkan til landskassan um prísirnir eru høgir men eisini ein munandi fæst ein minni inntøkan inn til landskassan at núverandi skipan ger um prísirnir fara langt niður tað er tað stuttligt at langa og tá eg nú brúkti yvirskriftina tað stóru tí smáa so havi eg sagt at eg skal ikki provokera alufyritøkurnar at eg haldi framvegis tá vit átta at tú haldi so er tað framvegis tað smáa í tí stóra sum kemur inn til til fólki tað var framleiðis eitt gott grundarlag at menna tey alivinnuna sambært teirri við fólkini hava lagt fram fyri hvønn týdning alivinnuna kann hava og eg eri sera fegin um at alivinnan er so miðvís í eisini at siga vit mugu alla tíðina bøta um tað samstaður sum ermyndir myndugleikar og alivinnu so at tær treytirnar tær lívfrøðiligu treytirnar tað sum er treytin í tí heilt elasmáa at vit allanna bøta treytirnar har og vit vita tað lúsin tað smáa á tí stóra hon er ein stóra avbjóðing men eisini øll lívfrøðin rundanum og eisini er ynski frá havbønarfelagnum at vit seta vit ætla at seta eina eitt prosent av inntøkunum frá tøkugjaldunum til til gransking og átøk til burðardyggaæling sum eisini kann lýsa alla viðsøguna sum er eftirlýst fleiri ferð hvørja ávirkan av ælingina havt okkara fyrir og áir og og nærumhvørvi eisini tá vit skulu longu í tað hava at fáa gjørt alt tað granskingargrundarlagið sum alivinnan eisini eftirspyr og so er tað partin hjá kommununum har høvdu vit upprunaliga eitt hægri tal men eftir kommunurnar tað so kom niðri eftir tvey prosentini har mann so kompisera kommunurnar í aðra máta fyri fyri lønarlift og annað men eg haldi tað um meta týdningarmikið at her hava vit nú fingið eitt grundarlag fyri at siga tað at inntøkurnar frá hesum vinnunum sum hava framýggjan rætt lat til at gagnnýta okkara felags tilfeingi tær gjalda meira við tí úrsliti at vit kunnu gera eitt lyft fyri tær bólkar sum eru týdningarmiklir fyri framtíðar vælferðina at vit kunnu minka arbeiðstíðina og at vit kunnu geva ein skattalætta til til lá lønt sum eisini ger tað at onnur vinnur í føroyum verður betri kappingarføri so samanumtikið haldi eg tað er ein øgiliga góð søga alinsøgan síðsta árini hevur verið ein góð søga við teimum øgiligu kreppunum sum alvinan hevur verið í ígjøgnum tíðirnar men fremja vit hettar so áttu vit at kunna samstøma hetta kann vera eitt grundarlag fyri framvegis at kunna skapa tað stóra úr tí smáa í hesum landinum so skalt tú líka nevna harra formaður at eina atfinning sum eisini fleiri framsøgufólk hava verið inni á tað er hetta við at tá ið vit nú tíbetur eisini hava meira virking av laksinum í teimum føroyskum fyritøkum tær gera stórar íløgur í tað og hava frálíkar frálíkar vørur so ger tað ofta langt tær kontraktir nú knappliga nú rýkur prísurin á krutum heilum laksi og ísaðum upp um prísurin sum tey hava gjørt fyri særri virkaðu vøruna ja tað er ein avbjóðing men men tað er ikki ein avbjóðing sum er orsakað av tøkugjaldinum tað er ein avbjóðing hjá mann gera marguna nakað verri og vit hava sagt tað kunnu vit væl hyggja uppá men so mugu vit fáa tað reyða eldutølini tí at føroyska ælvanin hevur eisini tann fyrimunin at hon fær ofta ein munandi hægri prísur miðal per kilo bæði á virkaðum og og óvirkaðum laksi enn hvat ið altjóða marknarprísurin er so mugu vit hyggja eftir og fáa tað reyða eldutølini fyri hvat mann veruleikan fær inn bæði fyri óvirkaðan og fyri meirvirkaðan laks vit skulu bara ansa eftir tí tað ynskja vit ikki at vit gera stutn framleið eitt eitt ávíst produkt í mun tí at tú kanst fáa heimsmarknaðin so so vit mugu tykkja uppá tað men tað verður tað liggur so ikki í hesum uppskotinum tí tað halda vit ikki ber til at gera undir núverandi treytum takk fyri takk fyri myskingar og fyrst har tað erhard joensen ger so væl takk fyri harra formaður ætlaði at ígjøgnum formann at spyrja hann heita ein konkretan spurning tað er at eg sker tey prosentini sum nú skulu kanaliserast yvir til kommunurnar tað verður soleiðis at tað eru kommunurnar í teimum ella tey kommunurnar sum hava havt ælir við

sum í stóran mun hava fingið ágóðan av tí partafelagsskattum sum útlutaðu og har eru altso nógvar smáar kommunur hvar ið partafelagsskatturin frá teimum stóðu í haldifeløgum verður ein veruliga kærkurs

for at mann umsetir tað nærtænast sum er bæði á dagstovnum og eina tílíkt so at samráðingar verður við kommunufelagi og tí er tað komið

longur niður prosentið og mann heldur skal endurrinda fyri tann pensjónsráðrættur sum er men sum minst tann mark kann eg siga við tær at jóansin sjálvandi skulu tær kommunurnar haldast minst tann mark skaðaleysar av tí sum tær missa partafelagsskatt men vit hava ikki funnið eina loysn upp á um tær kommunurnar sum jú hava lagt fyri til og og og og og gjørt íløgur í tær um at tað verður kompenserað hetta er hetta er skaðaleysi fyri tað tær missa partafelagsskatt og tað kunnu vit rokna út upp á upp á oyra hvat tað er eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt e

há vilja alisfyritøkurnar hava tríggjar milliardir eftir av sínumurðistáli tað vil siga at eina fýra tað er ca fimmogtjúgu prosent til landskása

hon mælti fakst til einum skipan har mann eisini tók stig

tók tók gjøldini inn í mun til tær øktu laksaprísirnar og vit hava ikki nakað neyvan meting men tað sum eg havi roktað meg fram til av tí ekstra ordna erra vinninginum so taka vit í veruleikanum umleið fjøruti prosent av tí serliga vinninginum altso umframt skuldu allar fyritøkur og alvinnan hava síni yvirskot men hetta er tað tí sum er kallað fyri tí eyka vinninginum í mun til aðrar vinnur sum eru í kapping har tað ikki er avmarkað tað haldi eg er heilt rímiligt tað kundi enntaka verið nakað hægri uttan tá ið hann á nakran mátaftari mínum ikki hevði gjørt grundarlagið fyri at drekka alivinnu verri men hetta er eitt heilt rímiligt sum vit søgdu í samverksskapinum ein munandi men rímiligan part og tað er tað vit hava lagt okkum eftir takk fyri so er tað stefan klein poulsen gerst væl har var formaður mær dámar faktiskt væl at mann mann vil lata kommunum fyri at taka tað posivistu útskotinum ein part útskotinum leggur upp til at tær fáa tvey prosent men so stendur ikki tvey í sovorðnum grein at landsstýrismaðurin í fíggjamaðurinum ásetir nærri reglur

hvussu inntøkan verður býtt millum kommunar og um útgjald at tað er púra greitt at tað er landsstýrismaðurin sum skjóti í kortið hvussu tað verður býtt og haldur hjá hann svaraði er at jóansin var nóg greitt um hvat mann ætlar har at so

sum sum stefa klæðir poulsen nevnir at tyr

er summi øki í landinum kommunur sum hava havt nógva æling og lagt nógvar fasilitetir til og tað hava vit ikki nakað svar uppá tí er tað ásett her at tað verður sett fyri kunngerð so at landsstýriskvinnan fíggja mann kann samráða seg kommunurnar og orsøkina nú blívur tvey prosent tað er aftan á samráðingar við kommunurnar og tær samráðingarnar halda fram men sum minst á mark tá tað sum var svar til erhard joensen so verða kommunurnar hildan hundrað prosent skaðaleysar fyri tað sum tey missa í inntøkuni av partafelagsskatt tí at sum nevnt at tøkugjaldið kann dragast frá í partafelagsskattum tað er tað fyrsta kriterið og so kann mann gera onnur kriteri og tað er ikki heilt liðug enn takk fyri so er tað annika olsen ger so ja takk fyri harra formaður ja eg skal takka høgna hoydal fyri eina góða og greiða røðu mín spurningur gongur eitt sindur meiri upp á framtíðaperspektivini í alivinnuni nú verður øka nógv tosað um æling á opnum havi ella at fara longur út á havsleiðis trytur alla firðirnar hjá okkum men her var ein verkætlan herfyri um at

og hava æling á landið tann fyritøkan var so nøtað sær av landinum tí at karmarnar og lógarheimild á

høra vit ein rættvísan

eina rættveitsa framferð í tí skal mann royna nøkur royndarloyvur og hvussu skal mann seta økini av og so framvegis og har er ikki liðugur tað enn men men men men hugsjónin og við sjónum aftanfyri har fylgja vit ælurfeløgum tað er at koma longur út har vit hava lívfrøðiliga kunnu hava betri grundarlag tí eitt stóra avbjóðing krevur stórar íløgur sum vit arbeiða støðugt við teimum viðurskiftunum og vit kunnu eisini siga at tað føroyska ælurvenna verður eisini trýst honum flóðar seg ómetaliga væl í altjó landsundømi og kili gongur tað hampiliga í løtuni so tað verður eitt størri kapping í heismarknum og føroyska ælurvenna vil alla tíðina gera íløgur fyri at menna seg í tí og eisini at menna nýggjar æluhættir takk fyri so er tað bára stein nielsen gisvøll formaður tað við at taka eitt gjald inn frá vinnuni tað er jú nakað sum er staðfest og gjørt viðgjørt her á tingið fleiri ferðirnar nú fer mann so inn eg vil siga nokk so dreistis og sigur tá prísurin høvur so skulu vit taka ein stóran part inn tá prísurin nærkast frá vinnuni so eingin bangar tykkum inn og har vit koma manglu hundatals milliónir í landskassan

burningin til landsstýrismannin hjá formann er er landsstýrismaðurin við upp á at fara inn og hyggja eftir uppskotinum sum sambandslokkurin er lagt fram

vilja vit gjarna hava semjur men eg haldi havt sagt og tað haldi eg eisini framsøkfólkini hjá hannum

samgongdómin hevur sagt tað er eisini tað er eisini nokk sum føst mørk við hvar vit ikki vilja fara so sjálvandi skulu vit taka tað tað royndina vit um at fáa eina semju og eg havi ikki nakað loysn upp á hetta við meirvíksgóðum vørum um nakar hevur hevur hana so lurta vit fegin eftir tí og so skal eg bara undirsøka eisini einaferð enn at borðnessin nevnir avbjóðingina við hetta er hetta er inntøkur sum kunnu og og og yvirskot og ekstradurnar vindingur hjá alvinum vindskopunum sum kann variera øgiliga nógv og tí er tað stødningarmikið hesin peningur ikki fer beint inn á fíggjarlógin og har skulu hesin broytingar gerast í lógum og búskapargrundum so at vit kunnu fáa tað at rigga til fulnar í mun til bæði hetta uppskotið og tað næsta vit gera aftaná um veiðingjøld tað skal ikki bara vera ein beinleiðis innan tað tað má vera ein uppsparing í tí tí hetta kann vera ein grundarlag undir at bøta almykjum okkara haldføri í búskapinum takk fyri so í næstu ráða listanum liljan veiði ikki so ja takk fyri harra formaður vit viðgera í dag loyvisgjøld á alivinnuna broytingar í tøkugjaldinum og eg vil lesa fyrsta reglubrotið í viðmerkingunum tað er uppgávað landsstýrissins javnan at meta um landsins avgjald

og skattarskipanir í hvønn mun tað er neyðugt at tillaga hesar til tess at fíggja føroyska vælferðarsamfelagið

í hesum høpi er landsstýrisamt um at tilaga lógina um loyvisgjald á alivinnuna hetta er kjarnin í málinum at tryggja vælferðarsamfelagið tryggja at vit hava eitt væl útbygt heilsuverk sum kann taka sær av okkum tá ið vit gera sjúk tryggja at okkara eldri fáa eina virðiliga viðferð og góða røkt um tað hava tørv á tí tryggja at børnini hjá okkum kunna vaksa upp í tryggum og mennandi umstøðum um hetta ljóðar forhippisligt ella vinstravent hjá summum so er bøgnar hjá landinum eisini við til at fíggja tunlar vegir og havnir í samgonguskjalinum stendur at ein munandi men rímiligur partur av tí serstaka vinninginum tilfeingisrentini sum vinnuligu serrættindi kunnu hava við sær falla til landið men hvussu nógv er ein munandi partur og rímiligt fyri hvønn vinnuna ella fólki eg haldi tað er ein tiskursón at hava vanliga tosa vit um at landið skal taka tilfeingisrentuna inn men hvør tekur og hvør letur hvørjum tilfeingisrentuna eg haldi at hetta vendir púra høvdinum landið fólkið eigur tilfeingisrentuna tí er spurningurin heldur hvussu nógv vil fólkið lata vinnuni í tilfeingisrentu og ikki hvussu nógv skal landið taka inn av tilfeingisrentuni í nítjan hundrað og seksogfýrs tá flutti familjan hjá mær heim úr grønlandi føroyar høvdu funnið gull ella rættari kanska ein máta at spinna gull nevniliga laksæling føroyar var tað reina klondeik øll vildu hava sín lut í hesum her ævintýrinum eisini pápi mín saman við abba mínum og øðrum royndi seg við einum alibrúki beint norðan fyri veðranes á sundalagnum vit búðu á selatrað og hóast eg var smágenta tá so minnist eg at tað var eitt øgiligt knoss av hesum alibrúkinum eg var ofta við pápa mínum í fuglafirði eftir fóru hjá havsbrún vit koyrdu einum gomlum skirvisligum dattsum pickoppara og lastin var ofta so tung at tað meiri so kom fyri at vit punkteraðu á veg heim aftur laksurin skuldi fórast so pápi mín sigldi norður til aliringarnar selatrað fleiri ferðir um dagin laksur etur opinbært best tá tað lýsir og skýmir so tit kunnu hugsa teg hugsa teg hvussu strævið tað var um summrarnar tá tað er stutt millum skýming og lýsing og her vóru ikki nakrar automatiseraðar fóðursipanir tá ið hvussu er ikki nakað av týdningi ævintýri fekk ikki nakran lukkuligan enda lús og sjúkur og vánaligur prísur gjørdi av við meginpartin av albrúkunum nú eru bara tríggjar fyritøkur eftir tær hava einkarætt til at brúka føroysku fyrirnar til æling og hesin framíhjárættur minkar um kappingina og viðførir tí eisini eitt yvir normalt avkast tøkugjaldið skal tryggja at landið fær sín part av yvir normala vinnuni tilfeingisrentuni hvussu stórur hesin parturin skal vera er ein politiskur spurningur landsbankin mælir til at vit taka alla tilfeingisrentuna inn men politiskt eru vit langt frá tí politiskt vilja vit taka eitt munandi men rímiligt gjald inn og tað er altso rímiligt fyri vinnuna í uppskotinum verður lagt upp til at um prísurin á laksi er lágur verður minni tikið inn enn í verandi skipan er prísurin hin vegin høgur so verður meira tikið inn og tað er eingin loyna at tað er so í løtuni havbúnaðarfelagið vísir á at skal føroyska ælivinnan framhaldandi verða odda í heimsins ælivinnu so krevur tað stórar íløgur og tey óttast at eitt hægri tøkugjald fer at taka grundarlagið undan kappingarføri og møguleikanum fyri framhaldandi vøkstri og tað eru gjørdar stórar íløgur í ælivinnuna eg sá nú ein dagin á facebook síni hjá hiddin fjord at tey hava hundrað prosent automatiseraðar fóðurskipanir undirvattskamera og telduskipanir tryggja at laksurin fær júst rætta nøgd av fóðri og minst møguligt ferð til spillis himmalvið munir á tá ið vit fóðraðu við hond við veðranes og tey ansa eftir hesum her á telduskýggjum sum liggja langt vekk frá sjálvum æliringunum ælivinnan er sum nevntur tí serstøðu at bara tríggjar fyritøkur hava rættin til at brúka fyrirnar við hesum einkarætti fylgir eisini eitt fleiri ferðir hægri avkast fyri hvørja investeraða krónu enn í øðrum framleiðsgevinnum sum virka í fríari kapping fýra ferðir hægri sigur landsbankin í teirra hoyningsvari hetta sjálvt um vinnan hevur goldið tøkugjald síðan tvey túsund og fjúrtan og hóast vit hækka tøkugjaldið so er eingin grund til at óttast tað verða framvegis pengar eftir til íløgur nógvir pengar prísurin á laks

í fjør var eini trýss krónur og hálvtrýss oyra kilo og um vit rokna tøkugjaldið fyri tøkurnar í fjør eftir stiganum í hesum uppskotinum so hevði alivinnan goldið fýra hundrað og ellivu milliónir krónur í tøkugjaldi av einum umsetningi á umleið seks milliardir krónur samlaða úrslitið hjá alivinnuni áðrenn skatt hevði framvegis verið góðar tvær milliardir krónur ella góðar ein komma seks milliard krónur eftir skatt so eg dugi veruliga ikki at síggja hvussu hetta kann køva nakran íløgufløg og vit skal bara mann fáa eitt fikkur við sær so eg vil taka aftur í aftur fyrsta reglubrot í viðmerkingunum til hetta lógaruppskotið tað er uppgáva landsstýrissins javnan at meta um landsins avgjalds og skattarskipanir og í hvønn mun tað er neyðugt at tilaga hesar til tess at fíggja føroyska vælferðarsamfelagið tøkugjaldið sum vit nú skulu sum vit skulu minnast til eitt part av yvir normala vinningunum hjá alivinnuni kemur nú í enn størri mun føroya fólki til góðar tað fer til at fíggja at starvsfólkaumsorganarøkinum fáa eitt lønarligt og tað er ómetaliga gott og eg haldi at tað er long overdúv takk fyri tað er hugtøk sum verða nevnd aftur og aftur og lilja veiði er røðari nevndi hendan er yvirnatúrliga vinningin og at mann skal gjalda munandi men rímiligan part altso hetta er nokk so luftið hugtøk altso munandi men rímiligt og so hetta er við tí yvirnatúrliga vinningunum tilfeingisrentuni at vit mann skal taka av einari upphædd so er tað nokk so gott at vita hvat tað er fyri

framleiðstur vinnur vanliga sigur mann eitt yvirskot uppá serð

at gjaldið skal vera munandi minni enn at hetta uppskotið og tað er serliga tá ið prísirnir eru topp so eg ætla at spyrja liljan veihe

seks prosent er hóskandi og vit sita og hyggja eftir alivinnunum so er hetta ikki galdandi eg dugi ikki at siga hvussu stór tilfeindsrentan er heilt præcis men eg hoyrdi landsstýrismannin í áðni siga at tað sum uppskotið leggur upp til tað er at vit taka umleið fjøruti prosent av tí yvirnormala vinninginum inn so har er enn nógv luft eftir góðplagar var nógv sum speiskur við tingfólk sum takka hvørjum øðrum men eg má takka lílan veiði fyri at hon er tann fyrsta sum vendir rokstøkkið við at tað er ikki ein spurningur hvussu nógv skal taka frá vinnuni tað er spurningur hvussu nógv skal lata til vinnuna men hinvegin so tosar mann um semjur og sigur hyggja eftir uppskotinum frá farnu samgongu og sambandsflokkinum so ætla tey at

hatta svarar skorið ikki takk fyri helgi abrahamsen ger so væl har fær mær við vit viðgera tvey uppskot í dag og annað er tøkugjald til alivinnu hittir tilfeiksgjald fiskivinnu tá tey eru samtykt við sum tey liggja nú so kunnu roknaðar við at vinna sum at tala kanska eina milliard næsta ár og tað skal so tryggja vælferðarsamfelagið sigur røðarin tað er fínt men

frískvinnurin hevur lagt karmarnar frá næsta ára fram í morgun sum vísa eitt avlop á trýss milliónir

fyri í samgonguskjalinum at vit noyðast at tryggja haldførið nakað sum hevur verið mint á í í

í minsta lagi tíggju fimtan ár frá búskaparráðnum at haldførið ikki er gott og tað er hetta er so við til at framtíðartryggja føroyar soleiðis at tá ið okkara ommu abbabørn eina ferð skulu liva her so hava tey eisini eitt gott samfelag livaði tá kann vera at eg sjálvur havi misskilt hugtakið men tey hugsa um orðið tilfeingis rentan so hugsa eg um ein tosk sum svimur púra frítt og etur so feitað uttan at vit menniskju gera nakað inntrip og so kom frá útdegnistorkinum og ja tá brúkar mann sann eina nógva orku so er spurningur hvussu nógvur eftir av tilfeingisrentuni

hevur ein høgan rakstur av av allari virðisketuni frá frá rognum

inn í vinnuna hesar tríggjar fyritøkurnar hava fram í tjár

og tað er hesin her framí hjárætturin hjá hesum trimum vinnufyritøkunum sum skapa hesa ovurhonds stóru tilfeingisrentuna tí at tey eru tey einastu sum hava atgongd tey virka ikki í fríari kapping sum til dømis aðrar vinnur í føroyum hjá tær tær tær tær tær tær tær tær tær tær tær tær tær ja tann fyrra harra formaður øh fara vit tjúgu tretivu ár aftur tíðina so varð rættið ofta nevnt at at vit í føroyum høvdu bara eitt bein at standa tá tær koma á sítt búskaparliga og tað var sjálvandi fiskivinnan og tað varð ofta sagt at tað varð ofta sagt tá ið tað var eisini so at útflutningurin hjá føroyum var fimmoghálvfems prosent fiskur

eg gangi út frá uttan at eg veit tað við seg at tá varð alifiskur nokk eisini partur av tí men alivinnan spældi lítlan leiklut í samlaða búskapinum í føroyum

um vit fara tjúgu tretivu ára tíðina men nú er eitt her broytt mann kann siga tíbetur tí hóast tað gongur rættiliga væl í pørtum av fiskivinnuni so hava vit í øllum førum tvey bein og standa í búskapurum allarhelst fleiri men tí hyggja at eftir útflutning fjør so var útflutning av laksi faktiskt í virði meira enn útflutningurin av fiski so tað merkir at alivinnan er blivin ein týðandi og stórur partur av okkara búskapi og tá ið vit øllum at fegnast um tí tað gera vit her í eitt munandi ríkari samfelag í dag enn vit vóru fyri bara nøkrum fáum árum síðani av fleiri orsøkum ein orsøkin er tann góða gongdin í alivinnuni tað hevur verið sagt undir hesum orðaskiftinum og verður sagt í almenna orðaskiftum rættiliga oftani at hetta er eitt uppskotur her sum snýr seg um loyvisgjald á alivinnuna at hetta er ein skattur eg haldi at jørgen niclasen framsøgumaður hjá fólkaflokkinum segði at vit brandskatta vinnuna ið ósamdur í báðum orðunum bæði brand og skatta tá hetta er ikki eitt skattur tað er ein so stóðan týdningur hjá hasum faturum hvat er hetta her fyri nakað eg haldi undir væl sínum nevndi eg til dømis samanløguna við ein handil í sms sjálvt um at alivinnuna og handilin í sms eru heilt hvør sítt men prinsippuni vit hava pf sms sum eigur sms og har kunnu fólk leiga seg inn handilsfólk til handilsvølur og reka handil har fram tey betala sjálvandi leiðir og tey betala ein marknaður leið tey høvdu ongantíð sagt at hetta var ein skattur tað er ein leiga sá ið fyrrini í føroyum sum nøkur ynskja at brúka nøkur vinnufólk og tað skuldu tey brúka tá blívur tað mitt heila skattur tí at útleiðarin er ein annar sms er tað nøkur privat vinnufyritøka sum leigar út fyrrini í føroyum eru tað føroya fólk sum eigur fyrrini men prinsippuni er akkurát tað sama talan er um leiði og eitt leiðugjald og tey sum fáa atkomnu fyri um í dag eru tríggjar fyritøkur tríggjar dugnaligar fyritøkur eru skussir og tær fáa ein framleikir rættisar fyrinir soleiðis at eingin annar sleppur at ala í føroyum og nógv onnur verða eisini skerd í sínum virksemi á fyrinum soleiðis at tey ikki órógva tað alin virksemið sum fer fram á fyrinum tí er tað ikki órímiligt og tað haldi helgi vinnan sjálv heldur at tey rinda eitt leiðugjald fyri hjá rættindi fyrinir spurningurin er so hvat skal leiðugjaldið vera onkur hevur sagt eisini í orðaskiftinum haldóysa jøkupin niclasen at tað skuldi verið ein skattur sum eg haldi ikki tað er tí tað er leiðugjald av yvirskotum av yvirskotspasera og eg haldi at at era jóansin av inni av tí hetta er yvirskotspasera burtur frá tí hálva prosentinum sum altíð betalir tí tá mann hyggur eftir uppskotinum nú so er tað hevði manna framleiðis til kostina so ber mann rinda aftan á prísin fyri pundframleiðis til kostnaðin tí og at har yvirskotin liggur tí er tað í stóran mun burtur frá tí hálva prosentinum yvirskotspasera henda leiðan sum verður løgd á alivinnan og eru gjøldini so so høg sum mann broytir stigan soleiðis at mann kemur at betala munandi meira tá prísurin er høgur á sindur meira tá prísurin er miðal og faktiskt minni enn mann ger í dag tá prísurin er lágur so mann hyggur eftir einum talvi í uppskotinum so sær mann tað at um henda skipan var í gildi í tvey hundrað og tjúgu so hevði alivinnan goldið fjúrtan milliónir minni í tøkustjaldi enn hann gjørdi í tvey hundrað og fimmogtrýss milliónir og tað eru so nógvir pengar men mann altíð seta tað í mun til av hvørjum altso alivinnan hevði eitt yvirskot í tvey hundrað og tjúgu upp á omanfyri tvær milliardir omanfyri tvær milliardir so tað hevði tekrið upp á ongan onnara ongan hátt tikið grundað legði undan alivinnu tvetturhøvur ikki og so tað er her við at gera íløgur sjálvandi hevur tú týdning alivinnan hjá íløgur tað skal alivinnan gera men sum vit fara aftur aftur til sum onkur annar vinja eisini tvey hundrað og tjúgu tá ið hon kom at rinda minnir hesa skipanini og tá gjørdi hon íløgur hon gjørdi íløgur tá mann brúkar framleiðsluksnaðin og kostprísin so kann mann nokk so lætt rokna út hvat vinnan kemur at rinda um prísirnir eru fimmoghálvtrýss krónur ella trýss krónur ella fjøruti krónur og hvat í avlopi eisini er hjá vinnuni vit taka nøkur dømur og siga at tøkan er næstar verður á leið hundrað túsund tons tað er nokk tað sum vinnan sjálv roknar við so síggja vit tað at vissur prísurin verður fimtan krónur omanfyri framleiðsluksnaðin so kom hann at rinda á leið ella gott og væl tvey hundrað og trýss hjá vinnuni aftan á tøkugjald verður so eina komma seks milliard siga vit at prísurin verður tjúgu krónur omanfyri framleiðsluksnaðin so kom hann at rinda góðar fýra hundrað milliónir í tøkugjaldi men vinningurin hjá vinnuni verður omanfyri tvær milliardir krónur siga vit at prísurin verður fimmogtjúgu krónur omanfyri framleiðsluksnaðin so kom hann at rinda góðar seks hundrað milliónir men vinningurin verður tá tvær komma tríggjar milliardir og siga vit at prísurin verður tretivu krónur sum er høgur prís so kom hann at rinda átta hundrað og trýss milliónir í tøkugjaldi men yvirskotið aftanáttur mína tøkugjald er tvær komma seks milliardir krónur tað kann vera at átta hundrað og trýss milliónir er nógv men hesar tríggjar fyritøkan koma altso tá at hava tvær komma seks milliardir í vinningi eftir at golda út í tøkugjald so sjálvandi og tað hevur eitt týdning at koma tær at hava ráð til at gera íløgur og tað skal vinnan eisini hava ráð til so eg haldi ikki at hendan skipanin er so rímilig fyri at vera væl fyri við hesari skipanini og at tað kemur at líkjast meira á gongdini í vinnuni tað vil siga at kemur prísurin at vera lágur á heimsmarknaðinum so kemur vinnan at rinda minniarnir í dag men tá prísurin er heilt góður so kemur landið at fáa meir og vinnan nógv meir tí at prísurin er so góður og vit ynskja øll haldi eg eitt vælfararsamfelag í føroyum vit ynskja øll sum inni her at lakka lønarskattin vit sjálvandi hava eitt væl virkandi dagstovnar og røktarheim og so framvegis men skulu vit hava tað so mugu vit eisini tora at taka pengar har sum pengarnir eru og vit hava sett okkum út út í kort í samgongan og eg haldi ikki at andstøðan er so øgiliga ósamd so sum eg havi skilt teir flokkarnar at vit skulu gera ein skattalætta fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu til lág og miðalønt vit hava eisini valt at hækka lønirnar soleiðis við tryggja vælfararsamfelagið hjá bólkum sum arbeiða innan fyri umsorganarøki vit hava stórt starvsfólkatrot í dag dagstovnarøki og eldrarøkis framvegis men skulu vit gera tað so mugu tú eisini boða pengarnar ongantíð frá um vit ikki tora at taka pengarnar har sum pengarnir eru so hava vit ikki ráð til vælfararsamfelag og ikki ráð til at lækka skattin lønarskattin í føroyum og tað at vit lækka lønarskattin í føroyum er gott fyri tey sum búleikaðast í føroyum teir verða liðugt hjá teimum vit eru eisini gott fyri vinnuni í føroyum tí vinnan í føroyum verður meira kappingarfør um arbeiðsmegina vi at vit skulu gera og tað aftan okkum gera men tað er so eisini neyðugt at vit tora at taka pengarnar har sum pengarnir eru og tað er millum annað í ælivinnuni tá tað gongur væl í ælivinnuni og tað haldi eg eisini at ælivinnan kann vera vera errin av tí at ælivinnan er vorðin ein so stórur partur av samfelagnum í dag og rindar nógv til bæði landskraftsvar og kommunukraftsvar og kemur rindað enn meiri í framtíðini um gongdur framvegis verður so góð sum hon er í løtuni soleiðis at at tey eiga ein stóran part eisini av av tí vælferðini sum vit kunnu bjóða í føroyum og tað haldi eg at ælivinnan er uttanlivað og eigur eisini at vera vera errin av nú spurdi onkur inn til kommunurnar ætlanin var hjá landsstýrinum at geva munandi meirandi kommunurnar størri part bæði av tøkugjaldunum og av veiðugjaldunum tí at vit halda at tað er eisini gott at særa hesi pengarnar aftur í nærumhvørvinum úti um um landið men kommunufelagið er yngstur aktiskt at til døgusta koma til lønarlyftið út framvegis sum hasin fíggjaldarbróðkar á annan máta onkra inntøku sum tey meta er meira stabil enn hetta og tí yngstu tey bara at fáa endurgjald við hesari ógávuni fyri tað tapið sum kommunurnar beinleiðis hava í partafelagsskattu so tá tá mann spyr inn at her hvat er ætlanin nýver tú gjørt úr kunngerð og tú skalt hjá honum gera seg semju við kommunurnar so er tað at tær tvey prosentini fara til tær kommunurnar sum missa beinleiðis inntøku orsakað av broyting annar lyftir og annað verður so fíggjað upp á aðrar mátar og tað er nakað sum vit eru í einum dagum loki við kommunurnar og ætla at gera í semju við kommunurnar tí at vit halda teg stóran týdning at so vítt møguligt bæði vit her í løgtingi samgongu og andstøðu kunnu finna semjur um týdningarmikið og mál men eisini at land og kommunur kunnu finna semjur um ummál sum hava týdning fyri bæði land og kommunur og eisini hvussu vit fíggja okkara vælferð bæði tað sum landið hevur ábyrgnað men eisini sanniliga eisini tað sum kommun takk fyri teimum harra formaður tað er stefan kleim poulussen ger so væl eg havi formaður hvussu nógv vit skulu taka inn fyri ælvinini er kanska ein tegformansspurningur og tað er ikki heilt semjum tá mann skal leggja seg eftir eg haldi at mann fer í so langt í hesum uppskotinum sum landsstýrið lagt fram men tað tykist heldur ikki sum vit eru samd um hugtøk løgmaðurin segði at hann var ikki samdur jørk lykklasen tann brúkti orðið skattur men so eg hevði hug at spyrja løgmaðurin um hann heldur rætt at brúka orðið tilfeingist

renta til at lýsa hendan framí hjarrættin at sleppa avlítið á firðinum tá ið fleiri eru brúkt og eru tilfeingið rentaðarar

at tað er at leiga tí tann brúkar hugtøkina av skattum

og brandskatta fyri at hann talir leiðir frá einum framveikjum rætt til at brúka fyri henni í føroyum so er tað skeivt at hann talir fáa skattir tað er ein leiða so kann mann interessera um hvat eigur leiðarnar at vera hvat er ein rímlig leiða av hesum her og har er ikki heilt samdur tá ið mann tekur for nógv tá ið prísurin er høgur tá ið mann tekur átta hundrað og hálvtrýss milliónir tá ið prísurin er høgur og mann hevur framvegis eitt yvirskot á tvær hundrað og seks milliardir krónur aftaná mann og fær høgt ja takk so er tað jóansens sum við mær tú gjørt so væl takk fyri tær for mær eg eri ikki heilt samdur við eisini vegi og hann senta ið hann nevnir at tað er at hetta her er ein leiða við seg hevði eg fari niðan í sms og skuldi opna ein handil so hevði eg øgiliga gjarna vilja vita hvat er mín leiða er mín leiða trýss túsund krónur um mánaðin ella er hon er hon so nógvar kvadratmetrar og hon er hon er hvørt trupult við at fara í leiða í sms við sigi fekk at vita

hann er smáttur senn at tað er annað pakka tí tú selur fyri við tú

tað meira tá tað gongur væl

eg sippi um at tú brúkar nakað sum onkra annar eigur tað er leigað tað er líka mikið um tað eru føroyar fólk sum eigur fyri henni ella um tað er eitt handilsfyritøka sum eigur ein handil og leigað út ella eini setthús ella hvat tað skulu vera hjá takk so hevði borðasta nielsen gjørt so væl ja takk harra formaður nú blívur mann við hoyrist endurtøkan um at vissu hendan skipan hevði verið gildið í fjør í fyrrari og so víðari so hevði gjaldið verið tað og tað akkurát sum mann grundgevi líka sum við at í hesum skipanini hevði alvin havt tað betur í fjør og í fyrrari tað er jú ikki realitetinir realitetinir er tann at tú át

settur ein kostbrýð ella roknað nú út ein kostbrýðst tú broytir fríð

øh men tað er so prosveittiliga

víða mikið tað sum er avgerandi hjá okkum framyvir haldu vit í samd um tað mann skal brúka framhaldskostnaðin eingin hevur sagt tað ímóti tað kemur inn inn nú men spurningurin er so tað sum er ganskur ósamd um tað er hvussu nógv eigur mann at betala tá prísurin er høgur og tá prísurin er høgur er tað er tá stóru vinningurnir sum sagt vistir prísurin hann ongantíð verður har uppi í milliarum heilt ár fyri fjøruti krónur upp um framhaldskostnaðin so verður gjaldið altso tiltøkan er yvir eina milliard men yvirskotið í v og tað er í lagi at mann heldur tað er for nógv at taka eina milliard tá men hví er tað for nógv hvat tað er argumentið og grundkeyps fyri tað er for nógv eftir til alvinna tað er á leið fimmogtjúgu prosent eg bara spyrji akseli johannesen metirakseli johannesen at fimmogtjúgu prosent er á leið tað nivóðið

júst sum vit eiga at skatta hesa vinnuna er tað líka sum loftið er tað líka sum

trann uppá hvar prísurin er av tilfeingirentuni

eg haldi at hetta uppskot sum er nú er rímiligt og fyri føroya fólk er tað rímiliga rímiligt og fyri alivinnar er tað rímiligt tí at hetta fylgir gongdini í vinnuni tá vit siga at tá tað gongur minni væl í vinnuni so rindar tað ikki so nógv sum tey hava gjørt men tá tað gongur væl ordiliga væl so rindar alivinnan munandi meira enn hann annars vildi havt gjørt men tá er yvirskotini eisini í ein hálvt øðrum flokki enn enn vit nakrantíð hava sæð okkum í føroyum ja takk fyri harra formaður ein styrki í hesum uppskotinum haldi eg er at mann heldur kommunurnar skaðaleiðisar í mun til tað tapið av partafelagsskattinum sum tey annars vildu hava fingið tey hava verið ymisk modellir alt annað upp á hvussu mann skal seta tær saman eitt var at tað skuldi vera sjey prosent tíggju prosent og hava verið ymisk modell tað er tveim prosentinum sum sum gevur at halda

kommunurnar skriðaleysar men eg kunnu

æh æh ætlanin var ikki við hjá okkum at hava tað átlanin var ikki við hjá okkum at hava tað átlanin var ikki við hjá okkum

tá ið skulu fíggja lønarliftið sum kann geva til bólkar sum arbeiða í umsorganarøkinum lá lønt men har ynsktu kommunurnar at tær fíggja sum ein annan máta og tí endaðar prosent tí at tvey prosent so hevur so eingin kommuna kemur at hava undirskot av tær broytingum ger nú at tí tær missa í partafelagsskatti so tær koma at dekka allar kommunur væl og virðiliga men kommunufelagið ynskir at mann fíggjar í lønarliftið við at landið ber alla skattafradráttið sum fólkapenslistrar fáa og tað hevur næstursaka ja til at tað gong og er eisini nokk so rímiligt í at tær tær kommunurnar sum hava flest fólkapenslistar betala mest í skattafradráttinum so tá ið landið so kemur at yvirtaka ta útreiðsluna ella mistir inntøkuna so er tað positivt serliga fyri tær kommunurnar sum hava nógvar fólkapenslistar og okkurt sum er eitt sindur at mann ikki snakkar so nógv um í dag hvussu er eg haldi hvussu er tann vinkluni hvussu er ikki verið so nógv á borðinum hetta er løgsløgum broytingum í løgsløgum loyviskelda ælivinnuni og so mann snakkar ov har er nógv um tøl og hvat er rætt

hvat er skeivt og hvat mann burdi havt gjørt og so kemur onkur inn við at mann

hann ikki havt so stór gjøld høg gjøld okkurt skattur ella okkurt leiða og tað kekklaðist mann um men hes mann hyggur eftir hvat felags er fyri løgtingið so roynir mann at finna eina skipan sum mann heldur er rímilig og tað heldur landsstýrið í hesum førinum og vit halda tað at mann tekur rímiligt gjald inn soleiðis at vinnan kann virka og gera íløgur og leggja pengar til síðu og neyðugt til tað at mann hyggur eftir eini varðandi skipan og tað er akkurát tað sum eitur ein varðandi skipan sum eg haldi er trupulleikin tað verður broytt alt for ofta tá skipanin sum ger í løgtinginum og fyri tey sum virka innan alivinnuna innan fiskivinnuna er tað ein stórur trupulleiki at tey vitja sjálv hvat hava fyri at halda seg til tá fýra eru farin ið haldi eg tað er ein skylda hjá okkum í løgtinginum at finna skipanir sum eru varðandi og tað kann ikki passa at mann er so langt frá hvørjum øðrum at mann ikki kann gera semjur tvøstur um samgonguansløg nú hoyrir mann at samvælslokkurin og landsstýrið eru náms og samd á nógvum økjum tá kemur tær tað er nøkur tøl sum kanska kundi vera eitt sindur øðrvísi men so vóni eg at mann er vinnunevndur og finnur eina loysn og eina skipan soleiðis at mann fær eina breiða semju so hatta ikki verður broytt aftur við bræði tí hendan skipanin leggur upp til at hon sjálvreglera seg og tað ger so tað at mann nýtist ikki at broyta skipanina árliga men bara hyggja eftir framleiðis kostnaðini og tað er ein fín skipan so hendan skipan hevur burdi verið tann varandi skipanin sum hann hevði innan fyri ælvinnuna so øll sum er virknan ælvinnuna vita hvat hava fyri at halda seg til koma tíggju og tjúgu ár og eru tað serligar umstøður sum gera seg galdandi tað kann vera eitt stórt fell ella annað so kann mann so hyggja eftir hvat mann so kann gera eg hugsi at tá mann snakkar at mann kappast í norra og í kili selja kili í norra mann skal kappast við so er tað eisini avbjóðingar har yviri og tað ger eisini líknandi skipanin norra hevur eina skipan nú sum hann setur í verk sum er munandi harðari skattliga enn tað sum vit gera her og tað er eitt land vit kappast við so tað er einki trupulleiki men norrmenn hava jú oljuna at halda seg til vit hava jú bara fiskin mann kann siga sum vit kunnu fáa mest burturúr og tað er okkara høvuðsa útlutningsvinna so tað er har pengarnir eru og tí har er tað eisini skilagott at vit hava gjørt ein grund ein búskapargrund so tá ið vit taka pengarnir inn at ikki allir verða brúktir beinanvegin men vit goyma pengar til verri tíðir eisini tí tað má vera væl vera soleiðis at mann stýrir í landinum soleiðis akkurát sum ein húsarhaldi at tá tað er ringa tíðir so hevur mann pengar á kistubotinum til at reglera konjunkturin við og tá tað er góða tíðir so roynir mann at taka tær pengarnir sum eru og kunnu takast inn sjálvandi vit rímiligt í mun til hvat vinnan kann gjalda so eg haldi tað at vit mann kann fáa eina breiða semju við vinnunevndini millum fleiri flokkar samgongu andstøðu um eitt ein leist og tað sýntist ikki at vera so stórur munur so hevði tað verið tað allarbesta fyri landið og fyri vinnuna í framtíðum og so sita vit ikki her aftur um fýra ár ella trý ár og skulu aftur gera eina nýggja skipa ella reglera markant í sumum skipa og eru eru við uppá at mann hevur tilfeingsskjøld og tøkiskjøld so eg haldi tað er skilagott at mann roynir at fáa eina góðan loysn her og eg haldi eisini at tað er skilagott at mann roynir at leggja pengar til síðu í góðum tíðum til at standa ímóti rinkum tíðum so hetta sær skilagott út um mínari veg øh jóannes joensen vildi eina skilagóða talið og hann nevndi at tey ætla at skatta munandi meiri norra tilmæli frá tí bólkinum sum sum karnilin og útvarpið móðvarði fórkvinna fyri var at taka fjøruti prosent umframt teir skattini tey annars hava í norra nú er nú er so eitt uppskotaveg og tað er ikki heilt tað fer nokk ikki at liva upp til

tað tilmæli so eg veit ikki akkurát hvussu nógv tey koma inn

áðar karmar sum møguligt og tríðgar karmar s

at tað er trúgvað alvinan er glað fyri tá hendan skipanin kemur í verk og er glað fyri at fáa eina skipan sum er varandi takk fyri tær takk so for øllum skolið henni viðmerking gjørt so væl takk fyri harra formaður tá ið jóannes joensen sigur at alvinan í norra skattar hægri enn í føroyum so haldi eg ikki at tað er rætt tí at í norra er skipanin tann at tað verður bara skattað tann virðisvøksturin sum er á sjónum hent við smoltinum áðrenn tær kemur sjógv skal treykjast frá og alt tað sum hendir aftan á fiskuni koma á land skal treykjast frá so tað er bara virðisvøkstur á sjónum sum skal

og hann haldi eg hvussu minnis rætt tí sum professanin sær

vit vilja gera skipan her sum er varandi

so vilja æliðfølur gera íløgur í føroyum heilsukur fyri at gera okkum sterkari og vit hava fleiri møguleikar enn onnur tí okkara havaøki er jú tað besta at ælið í so er yvirist ikki í at viðvera státuekk framhaldandi bestu æliðøkir og ælið fyritøkur í verðini ja takk so ið hevur niclasenna viðmerking gjørt so væl nú hevur tað verið sagt træferð dag at uppskotið úr norra ger tað at norska æliðvennan skal skattast øh at tað føroyska verður lægri enn tað norska og tað er altso ikki rætt hetta er fyri tað fyrsta eitt uppskot sum bara skal skatta tá tíðina er í sjónum og tað vil at so siga at tað verður ein lægri skatning í norra tað hevur tað verið tað kemur tað at vera og løgmaður hevur einum

angin bara royna at fáa forvirð

men øh

drekk niclasen hevur verið svarskygd alla tíðina av tað við viðgjørt at her í fleiri førinum haldi eg tað er bara pástandur alt er bara ringt alt er gongur hundan til eg haldi hetta er ein skilagóð avgerð at taka og at mann ger tað pentamátan og eg haldi leisturin sum sambandsflokkurin og við og landsstýrið gera er tann rættur leisturin at mann hyggur eftir og hevði mann kunnaði fingið eina semju í sambandsflokkinum um um hvussu mann skipaði alvinna fram eftir nógvar fram um tíðina er tað einki um fólkaplokkurin er ósandur takk fyri tú ja takk so í næstu rúðari er hatta joensen gjørt tú væl takk fyri at fara mær ætlaði eg ikki at siga so bíða nógv afturat men líka onkrar onkran spurning til lætstýrismann sum jú situr her serliga hetta at tað er tvey hesi tvey prosentini sum sum verða kompenseraðir til kommunurnar veiggi um um lætstýrismaðurin hoyrir hvat eg sigi men eg

tey tvey prosentini sum sum sum mann hevur funnið fram til at hesi tvey prosentini eru tað sum kemur til at hesi tvey prosentini eru tað sum

tú kemur at svara til hesa breiðforsjótingina tá ið fluttuatiónin í tøkugjaldinum kemur at fluttuera hvussu er mann komin fram til at seg tvey prosentini kundu hugsa mær at fingið at vita tí eg haldi tað er relevant annars harra formaður tað verður tosað nógv um begrepur her í dag tað verður tosað um tilfeingisrentið tað verður tosað um framíkjareytt tað verður tosað um tøkugjald tað verður tosað um leiðugjald og eg haldi at alt tað tað her er væl tí at mann so ella so ikki veit hvat barnin skal eita men mann veit gott hvat mann skal taka inn og hvat mann skal brúka pengarnar til eg haldi at okur burdið næstan drúpt høvur tá ið koma í í ta søguliga perspektivi sum landsstýrismaðurin eisini var inni á hann hevði eina eina hugleiðing um hvat alivinnan hvar hon sprætt frá tí eg livi um at tey sum í hálvfýrsunum hálvfemsunum upp í nulluni brútu næsar fyri at finna ein veg til at ala soleiðis at tú kunnu standa her í dag og tosa um tilfeingisrentið framíkjareytt leiðugjald og annað nógv av teimum stríðast státuekk við skuld sum tey tóku á seg meðan tey veruliga royndu at finna vegir til at ala í føroyum sum jú var ein nýggj vinna og okur burdu næstan reiðstøkuna upp og drívt tøður fyri fyri øll tey sum í dag gera tað møguligt at okkum at tosa um at her er luksus hendan luksustrupulleikan millum annað liljan weihe tosaði um um ella setti líkaðistekn ímillum yvirormalan vinning og tilfeingisrentið og tá ið uppskotið hjá sambandsflokkinum var til viðgerðar tá segði eg í mínari framløgurøðu tá at tilfeingisrenta er eingin í alivinnu tað er í at tosa alivinnu so tann yvirormali vinningurin tá tann vinningurin sum okur tosa um tað er uppá grund av einum óbalansa í marknaðinum at laksaprísurin er so høgur er tí útboðið er minni enn eftirspurningur tí fer prísurin har upp sum hann fer tí blívur eftir ein øgiliga óstabil inntøka tí í tí eygablikki at útboðið blívur meira normalt kemur at líkjast meira eftirspurningunum so kom okur niður ímóti tí sum eitur framleiðslukostnaðurin tá ið tú tosar sølubrís tí soleiðis fungerar marknaðurin og grundum til eg kann gott endurtaka meg sjálvan tí eg haldi tað er relevant til at okur ikki hava ein størri útboð nú enn hvat okur hava er uppá grund av almennari reglulering fyrst og fremst almennreglulering bæði í føroyum í norra og aðrastaðni ger tað at útboðið ikki ikki veksur líka skjótt sum eftirspurningurin so okur hava faktiskt politiskt besluttað at útboðið skal vera minni harvið fer prísurin upp hokus filiokus nú hava okur nakað eyka skatta má mann siga tað er ein vinn vinn støða so eina ferð afturat her er eingin tilfeingisrenta mann kann ikki rokna tilfeingisrentu út í aluvinnu men eg haldi ikki at bara kalla tað tað sum tað er hetta er ikki eitt leiðugjald hetta er altso ein eyka skattur tí so ein propersinalitetur í sum og tað er ikki eitt propersinalitetur í einum leiðugjaldi so hetta vóru tey síðstu orðini harra formaður broyting í tøkugjaldinum og nú varð aðrar dugensen nækkini ov hvussu hon er við hvussu tey gingu í aluvinnu og tað er stórt sveiggi í eg minnist væl fýrsøgnin hvussu tað var tá sjálvur var eg álingin í mitt í hálvfemsunum tað vóru harðar tíðir

og so var eg eisini eitt gifti tá ið eg ella herjaði uppá tað harðasta og tá vóru vánaliga tíðir so bara nøkur fá ár so vit hava verið

rættari stórt sveiggj tað hevur gingið væl og tað hevur gingið rættiliga illa og á tey seinastu árini tíbetur hevur tað hevur tað gingið væl nú havi eg verið nevndur eina tvær tríggjar ferðir at tyktist røðarpalli um at mann kann siga at bulurin í hesum uppskotinum er tað sum er sum landsstýrismaðurin var niðan og har vil eg siga at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at at tað uppskotið sum undanfarna samgonga arbeiddi við og sum eg legði niðan vegna samgonguna hetta við at fáa framleiðslukostnaðin við og tað hevur so høgni hoydal tikið við eisini og tað haldi vit øllir samd um at tað er skilagott at mann hevur framleiðslukostnaðin við vit hugsaðu at tað skuldi vera fyri roknskaparárið frammanundan og høgni hoydal kanska arbeiddi við at hava eitt sindur neyvartøl og tað tað kemur so tíðin bara at vísa hvat hvat tað endar við tað er gott at hava so neyvartøl sum møguligt at tað kemur til framleiðslukostnað tann tann tann stigin sum eg galdi hann í dag til mann ikki at siga so nógv um men tað sum vit gjørdu í undanfarna samgongu tað var tað ið veruleikanin kundi siga at vit koyrdu tvey stig afturat men grunda á framleiðslukostnaðin og tað gav runt roknað fimmoghálvfjerðs milliónir viðst vit hugsaðu fyri tvey túsund og og tveyogtjúgu við teimum metingum sum vóru gjørdar og tað vil siga at vist mann hevði tað gamla galdandi og vit komu við okkara nýggja so gav tað fimmoghálvfjerðs milliónir meira og tað var ein tretivu prosents hækking nú brúki eg rundtøl tretivu prosent hetta uppskotið haldi eg sjálvur tá ið ikki takið framleiðslukostnaðin men tað sum hevur við sjálva prosentu og stigan at gera er eitt sindur meira meira samansett her er nýggjur stig nú og mann fer niður í tey stigini sum vit høvdu og og og skrúvar upp á nøkur ting har og so er mann í hinum endandi hækkara endan at mann skrúvar eitt sindur meira og tað gevur eftir teimum tølunum sum eg síggi í uppskotinum eina eina hækking í mun til vist mann hevði tað galdandi lóð og so nú hesin er nýggjur viðst hon hevði verið galdandi fyri alt árið eina øking upp á yvir hálvfems prosent altso tað er næstan ein pár dobbling men nú verður tað sjálvandi ikki alt hetta árið tí at árið er ikki liðug at tað verður eitt hálvt ár so mann kann siga teg at hetta er eini munandi hækking í mun til tað sum vit høvdu vist vit bara hyggja eftir tølunum so tað kom upp á pláss tá ið mann so tosar um breiðar semjur tað dámar væl og eg haldi at vit hava skyldu bæði sum løgting men vit hava eisini skyldu fyri vinnuni at finna eina semjuhús málunum soleiðis at vinnan trygt kann eg fara víðari tí nógv í vinnuni er langsikta mann ger íløgur men ger ætlanir langt fram í tíðina og tá er einki so ringt sum um at at tað verður broytt og so aftur broytt so tað haldi eg hvussu kann mann so finna eina semju um um hetta sum faktiskt haldi eg er onkur nevndar temperamangsspurning men tað er nokk so stórur munur á hvat ið vit hildu at skilagott at vinnan kom at at gjalda afturat og tað var mann kann siga bara tá ið prísurin var væl hægri meðan her fer mann longur niður og tað vil eg siga at at tað er ein stór uppgáva hjá vinnunevndini men vinnunevndarformaðurin er hvussu mann sigur og hann umborðar andstøðuna so eg setti mína vón til at mann fer virkuliga at gera nakað fyri at mann kann finna eina breiða semju fær líka nevnað á tvey ting afturat tað er eitt her við at vit kappast ikki internt í føroyum vit kappast úti í heimsmarknaðinum og tí er tað eisini átrokandi at vita hvussu er umstøðuna hjá teimum sum vit kappast við soleiðis nær at tá vit tosa um íløgu hug ella møguleikar at tað skal ikki vera verri tað skal helst vera betri í føroyum og so hetta við at við liðuframleiðsluni liðuframleiðs tað haldi eg er avgjørt nakað sum summi summi nevndin má taka taka fatta uppá hvat hendir vissur nú prísurin verður so so høgur mann skattar so so hart hvat hendir við tí partinum av alivinnuni sum er uppi á landi við morðvirking sum sanniliga skapar nógv tað haldi eg er rættiligt at vita upp á líst væl takk fyri nú fór tí metur magnus rasmussen at mann hevur mann møguleika burdi mann kundi mann funnið eina breiða semju um eitt stórt uppskot sum hetta her

og er tað ikki tað sum

við kanska at tað

fluttið mørkini eitt sindur uppeftir tað er sum mín persónliga meining men men her er ymiskt ting sum hevur verið lýst í nevndini og so nevndi eg eisini hetta við liðugtvørðini altso hvussu mann má á ein ella annan máta lýsa tað væl soleiðis nær at mann ikki fer at seta fótonglar fyri at mann fer at virðisøkja meira av laksi sum skapar arbeiði í føroyum sum skapar ringvirkningar í nærumhvørvinum og sum so eisini skapar skatt og pengar í landskassum eg hevði eina tætt uppá at hetta sum fyriliggur ikki fer at órógva tað takk fyri hatta er í føroyum at tað klárar seg gott og tjenar pengar tað er ikki gott fyri sosialistar pengarnir í land

hatta var tað sum eg roknaði við tá ið eisini har sum eg havi verið við í samgongum man byrjaði eg fyri tíggju tólv árum síðan at

og at pengar fáa vinnu beinleiðis inn í landskassan at tað var bara skrúvað uttan enda og nú hevur mann so teg og nú er mann so ferð við í dag at taka eitt ógvusligt eitt ógvusligt lop tann vegin hvat hevur við øll í guðinum altso ja ælvinnan má geva nakað til vælferðssamfelagi sum um ælvinnan ikki gevur til vælferðssamfelagi eingin hevur kunnað skattað seg plundrað ælvinnu ella nakrar aðrar vinnur til vælferð ungandi burtur til tað hevur roynt at predikað seg áðrenn eingin lurtar eftir og eg kann so endurtaka tað lat vinnuna fáa frið til at skapa vøkstur í samfelagnum og lat okkum so brúka av tí vøkstur sum vinnan skapar tað er soleiðis okkum varðveita vælferðssamfelagið tað er soleiðis pengarnir seyra út í samfelagið hvat fær at pengafalvinnu hvat fær at pengarnir fáa fiskivinnu tá fær út í hvønn krók í føroyum og tað er tí okur hava eitt vælferðssamfelag eitt væl virkandi vælferðssamfelag tískt tí at hevur eg forbrúkini hjá tí almenna at bara javna so fær okur eftir meiri pengum út til vinnuna sum eingin út jar vit til tað eisini har í teimum samgongum sum eg havi í tað er skrúvan uttan enda staðin sum mann setir seg birkuliga hyggja eftir hvat er í útreiðsluni hjá samfelagnum og prøva at lata útreiðslurnar dempa seg so mikið soleiðis at tað er ein samanbering millum ferðir til útreiðsluni sum mann heldur nei mann skal skatta seg hvør hevur skapt virðini hvør hevur skapt tað at alisfjørðurin hevur virðið tað er ikki landið tað er yvirhøvur ikki tað eru tey sum hava verið við alingin sum hava skapt tað okur taka dømið um á víku men alisfjørðurin hevur royndi at at fara víkar at ala tað kostar eini tíggju tals milliónir tað er talt í landið ikki hjá løgmanni so skuldi landið gjørt hetta klárt til at leiga tær landið hevur høvuðsgjørt sosialistar vilja hava tær byggir hús til tær sjálvan og tá ið tú so hevur bygt hús til tær sjálvan so skalt tú leiga húsið frá tær sjálvum tað er tað sum løgmaðurin stóð vera ting sum søgvarpallir segði tá ið tú fyrst hevur fingið tað virkað alisfjørðurnar í heims blokki hava fingið tingini at fungera og bera til námen so skalt tú betala leið tað hevur og verið í tilgongdini til at skapa tað fantastiska virðið sum vit skaptu ger alvinnan skapti tað tú byggir hús til tú byggir sms og so leigar tú tað frá tær sjálvum tí tað heldur landið at tú skalt fullstendiga viðvendur politikkur steinfald letur vinnuna fáa frið at brúka tað yvirskotur vinnan hevur til at skapa meiri virðir til soleiðis sum tingini fungera nú tekur mann partin av tann urðunum sum dríva vælfrásamfelagið føroyar sum dríva búskapum í føroyum tað er tað sum mann ger og tað sum mann hevur gjørt og mann forsetir og trúgva skuldi eg meg hetta verður ikki tað síðsta hetta verður ikki tað síðsta mann skal betala rímiliga gjaldið tað verður altíð meiri gjald við tí at feyla tá ið flokkar tú nú í tí avkjalsøgi sum er tað rímiliga gjaldið verður nógv størri rímiligt er alla tíðina og so um tvey ár so skal mann aftur taka rímiliga gjald tí tann manglar mættir pengar pengar á landsskotanum eg havi hugt í tann karmarnar mann leggur mann leggur mann leggur fram í dag hetta tað sum mann samdur hittir fyri at bara fepa bara at dekka tað tað holið mann veksur útreiðslurnar við hví ber tað til at geva skattalettar hví ber tað til at hava vælverkandi samfelag heilsuverk almannaverk skúlaverk tað er tí at vinnan drívur verkið væl virkandi vinnu í føroyum sum skapar virðir til føroyska samfelagið og pengarnir liggja altíð betri út í teimum hjá tí framleiðandi vinnuni enn inn í einum landskassa varð tigna beringur lat okkum fáa vinnuna at skapa gulli framhaldandi soleiðis at okkum kunnu liva av tí vøksturi sum vinnan gevur í samfelagnum og harvið varðveita vælferðssamfelagið eingin hevur nakrantíð kunna skattað seg til at vælferðssamfelag tíðin er farin takk fyri ja takk fyri tær viðmerkingar her eru nógvar viðmerkingar tá fyrsta tíðir helst at vera formaður viðvinnast øll tá ið sosialistarnar komu til valdið ikki hesaferð men næstan næst at teir vunnu væl upp á at nú skuldu ríkidømi út í hvønn krók men tað sum vit sóu øgiliga skjótt aftaná tað var at avgjøldsøgi fór út í hvønn tann einasta ein krók í hesum landi og nú eru sosialistarnir komin

til aftur og gud hjálpir mær nú standa vit aftur her og skulu tað eru í gongd við avgjóðing

taka upp er at taka meira av tað er gongdin sum seinastu tíggju

tá mann hevur tosað um tilfeingisgjøld og tilfeingisrenti og tað er sama í hesum uppskotinum sum í tí næsta sum vit mugu fara at viðgera mann tosar um eina rentu sum eingin hevur roknað út óseriøst tá mann tosar um eina tilfeingisrentu at nøkur ráð kom í tingið uttan at fortelja tingin hvat er tú tosað um djúpt óseriøst og villleiðandi fyri tingið takk fyri teirra formaður og tað eru mong av heimsins ríkjum sum eru gingin til grundar á grund av skattatrýsti hesum grammleikanum at draga allar pengarnar inn altso sjálvt her í føroyum var mann farin út at skatta so harðliga at fólkið seg nú er væl uppreistur og í kirkjubømúrini vælagt at dømi upp á at mann

hann kláraði ikki at gera ein lidna av tí tí hend

leikin til sjálvur at fáa pengarnar inn

til at sita og deila út sum okur síggja hann nú á hvørjum bredda í miðlunum hann er øgiligur serliga hjá sosialistum at taka pengarnar inn frá vinnuni og umfadeila tær upp á ein annan máta pengarnir seyra út í samfelagi frá vinnuni tað er tí okur hava tað vælferðarsamfelagið sum okur hava og tað er tí at tað gongur so gott í føroyum tað er tí at okur hava nakrar vinnuligu motorar sum mugu sleppa at fáa frið at koyra koyra í fullspygd onkuntíð betur at koyra skjótari skjótari fyri hvønn dag sum gongur tað betur hjá grøllum hesum gramleikinum má fáa endað samfelagið og karmarnar hjá henni men eg haldi at hann viðurkennir nokk eisini at til dømis

drakstarkunngerðin hevur havt ótrúlastara týdning fyri menningina í atlanticum

kikrið ein partur av ella átta

teir túkstu øðrvísi neyð teir skulu skatta seg til vælferð tað ber ikki til lat vinnuna fáa frið at dríva verkið at dríva samfelagið við øllum tjóðum vinningi sum vinnan hevur so motorurin koyrir skjótari skjótari tað er tað tað at draga seg um at tað hevur eitt samvirka til at taka ferðina av hjá vinnuni tað tænir ongum endamáli og tað hevur ein gælum endi til síðst takk fyri tær takk fyri tá tú tú tá sum góða russu við jakob vestergaard sum hevur spart mikro men nú fáa okur næsta viðmerkja til at tey vóru bara lækini gjørt so væl takk fyri eg eg fari at takka jakob vestergaard fyri eina eldhugaða røðu eina góða røðu og nøkrum tiltrongdum orðum her í dag har vit hava hoyrt øgiliga nógvir sosialistiskar tankar

og tað hevur verið hent fleiri ferðir her eisini at hetta fer at onga týdning hava fyri alvinna at soleiðis pengar verða tiknir úr og øh

skotið alvorðs stóra erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhugaða erhuga

ætlaði yvirskot til landskassan sum plássliga við kúrmunum sum varð lagdað fram í dag var vekk hetta er ein galið nevndur mann má heldur ansa eftir hvat útreiðslurnar eru og lata vøkstu røn í samfelagnum sum vinnan skapar vera tað sum okur til ein og hvørja tíð brúka og koyra vælferðarsamfelagið við annaðsferðsperalur og mótsætanveg og so støkka tingini upp til enda takk fyri og um eina løtu so fara vit at viðgera veiðugjaldið og í hvørgum av uppskotunum fáa vit nakað boð upp á hvat hendan tilfeingisrentan er vit síggja einki rottunistykki sum vísir okkum hvat tað er sum vit skulu taka ein part av hvat tað er sum liggur til grund fyri

tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er tí pástanini sum ein kúgvur er

tilfeingurentið uttan at siga hvat er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er h

tilfeingirentan er eg hevði ikki teirra komið í tingið við einum saman uppskoti so eg hevði einki nevnt um einki nevnt um sær tilfeingirentan við seg skuldi eg koma í nøkrum fortelju hvat er fyri nakað tilfeingirenta tykkum tosa um fortelju hvat er fyri nakað at blaka blaka hugtøk á ting sínum spor uttan at útgreina hvat er fyri nakað tað er djúpt djúpt óseriøst takk fyri harra formaður eitt sum er vandamiklari fyri vinnuna enn sosialisma og tað er tá ið fólk sum ikki eru sosialistar fara at dríva sosialismu nei eg meini ikki við hesum samgongum eg meini farnu samgongu tí bulurin í hesum uppskotinum hvør eigur bulurin í uppskotinum tí farnu borgarliga samgonga

kanna ikki borgarliga hvussu er sutt og tað sutt

gera kanska nakað um tað at eg veit

eg veit ikki akkurát um orðalagið var akkurát sædd har men hatta var eitt sindur av tí sum viðmerkingin var eisini í dag og trið er nokk nakað um tað men boðskapurin hjá mær herfrá skal vera tað vinnuliga for frið at skapa vøksturføroyska samfelagnum so at tú kunnu koyra vælferðssamfelagið av vøksturum ikki skattokur til vælferð tað var ein galið nevndi einaferð afturat takk fyri ja takk fyri og tann síðsta viðmerki er kristianna vinta poulsen takk fyri frá forkuna ja enn einaferð so heldur jákup vestergaard áfram við at leypa á grundarlagið um at leypa á vælferðarsamfelagið men vit vita jú øll at tað ikki er voluman sum er tað besta argumentið jákup vestergaard var jú partur av síðstu samgonguni sum legði eitt uppskot um tilfeingis

ursaka umtøkugjald fyri tingið og hetta snýr seg um júst

vit hugsaðu at løgmaður var rætt so var tað landið sum fór á víkar og fyrireikaði at tað er húsið sum vinnan skuldi leiga

tað er ælvinnan sum hevur skapt virðini og skapt virðini á føroysku firðunum og ikki eg ella kristianna vint eitt poulsen av løgmaður men tey sum arbeiða hví skulu tey plássliga leiga frá teg sjálvum hugburðurin hjá sosialistum fyri tað fyrsta skalt tú byggja tí eitt hús og so tá tú ert so tærlaður at gonga í gáttkjari so skal tú leiga frá teg sjálvum og tað er hetta eitt tíðil og dømi um takk fyri frá fólkum ja takk fyri og tann næsti frúði jørku niclasen gjørt so væl jú forkvenna í okkara grannalandi norra hava vit eisini havt eina rúgvu av sosialistum og sosialdemokratum og har eru tey farin inn fyri nógvum árum síðan at totalt brandskatta oljuvinnuna men har ger mann tað at staturin betalir størsta partin av íløgum

til kann mann siga so kann mann taka ein hægri skatt aftaná men her í føroyum við mær vinnu

at gera íløguna og so víðari og tá hon so ber til so leypa vit á eftir bangunum so sigur mann her at at mann skal gera breiðar semjur altso í føroyum breiðar semjur hvat er tað sum er í gildi í dag tað er tøkugjald sum hesir vinstravenduflokkarnir sjálvir hava gjørt framsøgn tjóðveldi og javnaðarflokkur har ið tað hægsta gjaldið var fimm prosent av bruttu søluni men tey klára ikki ein gong at halda eina semju sum tey hava gjørt við hvønn annan tí í dag fýrafalda tey hesi her semjuna sum tey gjørdu tá við hvønn annan hetta er somu flokkar hví skulu vit trúgva upp á at á hetta er tað nú hava vit bara hálvhvalt vinna so verður liðugt tað svarir hava vit fingið í dag játtanarkarmar lagdir fram í hesum játtanarkarmum hevur mann bara framskrivað verandi útreiðslur eingin politikkur í eftir øllum at døma einki vallifta hjá javnaðarflokkinum at tey øll verða við sum ikki eru so tullarur fyri meg tað ger eitt undirskot um hundrað og trýoghálvtrýss milliónir landskassin koma í tí ár hevur eitt undirskot um hundrað og trýoghálvtrýss milliónir so kemur eitt menn korni sum her liggja og nú er tað eg leiti eftir hví ger mann tað tey gera at mann akkurát kemur upp um null og tað vil siga at tað at mann ætlar at taka tað inn til eitt hol í landskassanum í hesum játtanarkarmunum eingi skattalætti einki tiltak eingin betra vælferð einki nakað plundring av fiski og alivinnu mann kemur akkurát upp um ein null í eitt svart hol hesi pengarnar so hyggja vit ja men hvat kunnu vit so vænta her frá og fram eftir júst sambært karmunum so skuldu tær gera tiltøk umframt fyri tretivu milliónir til næsta ár hvat verður tað sparing í tí almenna ella meira tøkugjald og meira tilfeingisgjald eg trúgvi faktiskt upp á tað seinna tí vinstraðarvendafólk hava altíð tað fyri at tit túsund skal betala og ikki eg tað er tað vanliga og so ogtjúgu skulu hesa tretivu hækka upp til trýss í seksogtjúgu upp í hálvfems í sjeyogtjúgu upp í hundrað og tjúgu og so framvegis tað vil siga semjan sum samgonguflokkan hava gjørt seg við hvønn annan nú er í strívi tá semjuna dag eg havi gjørt fyrr og hesa semjuna koma tey eisini at bróta framvegur tí tað var tey boða frá í játtanarkormuni sum eru løgdu fram eg royni at siga at vit hava gott samfelag og eg rokni við flestu føroyingar halda tað vit hava gott vælferðarsamfelag eisini aftaná borgarligastøðnum fýra ár har vit betraðu vælferðina men tað kundu vit gera tí vit høvdu eina vinnu í heimsklassum eina vinnu sum fekk loyvi at fáa pengarnar til at geva enn fleiri pengar at gera íløgur økið útflutningsvirðið seyra út í hvønn krók pengarnir frá alivinnuni hvat millum fimtan og tvey túsund fólk er starvið ellivu hundrað fyritøkur eru veitarar ellivu hundrað fyritøkur bara hjá tí eina álarum veruleikin er at pengarnir frá alivinnuni í dag seyra út í hvønn krók nú skulu teir úr hvørjum króki í føroyum inn á almennar skrivstovur tað er tað sum liggur í hesum uppskotinum eg sigi almennar skrivstovur tí eftir hesum at døma so skal tað til at tippa okkurt hol hjá hesum samgonguni einki tiltak eingin skattalætti einki nakað er í játtanágormunum sum av hesum landsstýrinum eru lagdar fyri løgtingið í dag so eg veit ikki um tú látast siga at tær látast alt hópa út men eg vóni at samgonguflokkarnir koma betri tankar nú tosar júkur niclasen um framtíðarúrslitið hjá hesum samgonguni sum hevur sitið í tveir mánaðir og gronnur minnast ov bart týðiligari enn hann úrslitið hjá landskapstandi seinastu trý fýra árini men annars so kann eg viðmerkja til íløgurnar tær eru roknaðar við í kostprísinum tað vil siga at tey betala ikki fyri tað tað kostar íløgum

og eitt annað sum er kanska meiri viðurmerking til fólkanbóltsriturikkin yvirhøvur eg havi havt fornoyðis við at verið við júknið

fýrurin tjenti nógv upp á handa kálvið

so hevði eg verið pylsvakur eftir at fáa pengarnar tað eri eg ikki sjálvandi ikki hann tók kjansur við sum kálvinum og tað riggaði ið haldi bestemt hann ikki hann pengar páll og tað eri eg so glaður fyri og vit skulu einki gjald hava fyri at tær skulu ganga soleiðis eigur mann at hugsa at so fyri at fáa eina menning so mugu vit fáa eldsálir til at skapa og við skapanini so vinna vit øll ja takk fyri og tann næsta viðmerki er karlot hergarðsson takk fyri frí fólkina ja um eg kenni ella um eg skilji jørgen niclasen rætt so er hann serlig í móti at vit taka tjúgu prosent at vit koma heilt upp eftir hann men hann gongur læran aftur við tølum aftur og fram so tað er hann sum vit ringt at fylgja við viðhvørt men tað mást tú vera tað tí at hann legði hann var jú við at leggja hittuppskotir fram at tøkugjald ella at steðgaði við tíggju prosent men bara lítið roknaði og so blívur minni og minni eftir hjá vinnuni

onkur onkur upptjótt kemur eg veit ikki tí at vit sum siga hundrað

víðu prosent av framleiðstøðkostum á einari nær

mann skal hava mann skal hava tjúgu prosent av íløgunum eisini av teimum avskrivingum sum eru so tú ikki at hanga tað roksið ikki slett ikki saman við hesum tá vit koma upp á hendan høga prísin so fer helvtin í landskassanum eg havi tilfeldigt verið í politikki tá partafelagsskatturin var níggjuogfjøruti prosent tað kom lítið og einki inn hvørji ferð vit lækkaðu hann so kom meirin og tað sum hendir við at brandskatta eina vinnu so kemur minni hjá bárður á lækini gjørt so væl ja takk fyri fari eg at tanka bjørgu niclasen fyri eini góða røðu eisini góðar tankar og eg hugsi um bjørgun kundi bjørgu niclasen kundi gjøgnum formannin tikið afturíaftur nakað tí sum hann hevur fórt fram nakrar ferðir eisini um tað avleita virksemið sum alivinnan hevur við sær

og sum eg síggi har sum eg komi í dag

ellivu hundrað undirveitarar ellivu hundrað elv

aðrar fyritøkur sum hava sannsýnvíst fleiri túsund fólk í starvi sum eisini fáa inntøku og betala skatt til land til kommunur og øll hesi tá tey hava betalt skatt so mugu tey keypa mat og annað og tá betala tey so mvg og so betalur felagið partafelagsskatt vinnuspýtiskatt so at her er bara oman á tað so tí er hetta her ein ovurskapping av einari vinnu og hetta her er ikki rættur verðurnafarið lat alivinnuna heldur hava møguleika til at pressa so tað eru meira pengar at skatta heldur enn at skatta somu pengar enn meira ja takk fyri og tann síðsti at viðmerkja hesin umfarin er ódniskoli gerst væl takk fyri frá forkvinna eg havi hug at spyrja jørgen niclasen gjøgnum forkvinnuna um hvat hann heldur um hetta at vit hava fingið eitt uppskot lagt fyri okkum ella faktiskt tvey har sum tað einki gjørt burturúr at forklára ella vísa á hvat tað er sum mann ætlar

eg vil taka ein part av tað verður ongastaðni einki roknistykki einki talexempil sum sigur hvat tað

og so víðari yvir normali vinningur og so víðari men er eingin ráði

okning upp á hvat tað er einki og tá ið eg so lesi játtanarkarmarnar sum henda samgongan er komin við so hava tey við framskrivingum eitt undirskot hett hesi uppskotini gera at tey akkurát komu upp um null harfrá má teirra uppskot vera gjørt soleiðis at jót tvey túsund og fýraogtjúgu kann geva byggiligt sindur meira enn upp og tað er ikki gott nokk arbeiði ja takk fyri og tann næsti á røða er landsstýrismaðurin høgni hoydal ja frá forskrinum á erhard joensen hevur á røttum spurt um eina neyvari meting ið haldi fleiri gjørt tað eisini um hetta sum kommunurnar missa beinleiðis av mistum partafelagsskatti við hesum uppskotinum og eg skal gjarna

øll geva erhærdu og vinnulendini betri upplýsingar men tað sum vit hava mett í hesum uppskotinum tað er at um henda skipan hevur verið galdandi í ár

í tvey túsund og trýogtjúgu við tað meting sum er fyri fyri restina av árinum so hevði so høvdu so høvdu tvey nú tólv milliónir krónur meira komið inn í landskassan av tøkugjaldi inni við verandaskipan og harvið hevði partafelagsskatturin minkað áttaogtretivu komma tríggjar milliónir krónur og av teimum eiga kommunurnar tretivu prosent tað var síðani ellivu komma fýra milliónir og tað er hettar talið sum ið taka landsstýriskvinnan í fíggjarmálinum vátta talið slíkt til grund fyri at mann hevur sett tað til tvey prosent aftaná samráðing við kommunurnar tað skuldi verið tað skuldi verið tær tvey tí tvey prosent skuldu verið nokk til hildu kommunurnar skaðaleysar av tí mista partafelagsskattuna men eina ferð eina ferð enn hetta tekur ikki hædd fyri at hetta eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt e ella tala av børnunum í dagstovnum framvegis so eg vóni tað er eitt fyribils nøktandi svar til formannin í vinnulendini men sum sagt vit skulu nokk senda øll tey tøl vit annars hava og tað sum stendur í viðmerkingum tað er at mann sum minst á mark skal kompisera kommunurnar fyri tæt sær missa og tað ber til at rokna út hóast vit vita tað at alufeløgin hava jú tá tær rinda partafelagsskattin út so hava tær sjálvar kunna gjørt tað av í ávísan mun í hvørjari kommunu tær rinda út í mun til tær verður so tað ber til at taka hædd fyri tí men men men tað er eitt tað er eitt sindur av einum roknsstykki men endamáli er at tær verða kompiseraðar hundrað prosent fyri tær sum at missa í mistum partafelagsskættum so tað var tað so tað var tað svar til at eg vóni eitt annað fræ at takka fyri orðaskiftið tað bleiv at móti endanum meira meira principielt politiskt um hvussu mann sær hvussu mann byggir hjá hvussu mann land og vælfarsamfeløg og vælferð og eg skal ikki siga so nógv um tað tí at tað er ein meira partapolitisk landsformaðarbeint nú men til til orðaskiftið um hetta við at nýta orðið tilfeingis rentu tilfeingis viðrið og annað tílíkt tað vit hava valt at at brúktið hesum uppskotinum tað er at hetta er eitt gjald fyri tann serliga avmarkaða framhungjarættin til at reka avlivingið í føroyum og tað merkir ikki bara tað at gjald fyri at brúka fyrirnar tað merkir tað at vit við lóggávu hava sagt at tað eru bara so og so nógv sum sleppa framat fyri nú føroyum og vit hava býtt tær upp við reglum og lógum og metingum so at vit í dag hava trý alifeløg sum ikki hava ein stóran lut eitt feløg hevur umleið hálvfjerðs prosent av tøkuni og so hava hini minni og tað er tann avmarkingin sum vit gera sum land og tjóð og politisk skipan sum ger tað at virði av at koma framat hesum her vinnurættindunum fáa eitt stórt virð og tí havi eg valt ikki at brúka ikki at samanbera tað við tilfeingis rentuna sum vit kunnu rópa tað í fiskivinnuni tí at í fiskivinnuni geva vit geva vit eisini eina avmarkaða atgongd tí fær tað eisini eitt stórt virði um vit umsita fiskastovan rætt sum vit tíverri ikki hava gjørt har er tað hóast alt náttúran ella ella skal eg siga tað vóru harrar sum skapar tað ríkidømi sum á hvørjum ári verður skapt á havinum og tað geva vit summum atgongd vera út og fáa hendur á ælurvinnan er øðrvísi somandi ein framleiðsluvinna har hon framleiðir helst eisini hjálpir frá vár harra úr tí minsta egginum og og silinum og rogninum til tað kemur í eyga og til laksin verður tikin og tað tørsta viðmerkið skal gera tað er afturat her við at tað blívur við at verða sagt at mann skal taka hædd fyri íløgum tað er í hesari skipanini har vit byggja víðari uppskotið hjá magnusin rasmussen tað er tikið hædd fyri íløgum tí at tá vit seta heilsukostnaðin so er tað sum tað so væl verður lýst í uppskotinum hvat taka vit við vit taka eisini avskrivingar og tí var tað ikki rætt tá tær fóru fram at hetta er ikki eitt hædd fyri íløgum og eg haldi at tað er ein rímilur skipan at mann fær triðja í framleiðskostnaðum fer allir kostnaðurnar av sum tað sum sum ælurvinnar brúka upp á at framleiða heilt frá frá tí fyrsta rognunum til tað verður blandað við silunum til tað kemur í eyga og so framvegis allir kostnaður eisini tær stóru nær sum ælurvinnar hevur gjørt eitt landi til tess at fáa størri smált áðrenn útseting og so framvegis og framvegis og við øllum við øllum tí tilsamans so er tað framvegis at mínum tykkja ein heilt rímilur skipan sum framvegis fer at skapa eina eina ælurvinnu heimsflokki og eg kann bara minna á tey somu argumentini sum nú verða brúkt av teimum sum eru mest í mótvísum tey blíva søgd tá mann fyrstu ferð koyrdi eitt lítið gjald upp á tólv prosent á tá segði mann eisini at alt fórða enda galið mann fór at ja takk fyri so er har jóansin til ein viðmerking gjørdsvæl við at venda aftur til at hevur kommununum høgni hoydal so brundið til at tey settu at burðartekin við tað tað er tað at tað stendur øgiliga greitt at tær tvey prosent skulu takast ymuna av attøkugjaldum viðsúk fyri stiftum tokugjaldið er fimm hundrað milliónir so tað skattliga virði av tí sum kommunurnar koma at missa sjeyogtjúgu milliónir tað skattliga virði av hesum er fimm hundrað milliónir fyri kommunurnar fýr sjeyogtjúgu milliónir

og hvussu mann so tekur tað er tað og hvussu mann so tekur og sigur í lóg

at tað er tvey prosent ið skulu inn tað sigur at so mann tíggju milliónir inn av sínum fimm hundrað milliónum tað stúrir at manka upp á seytjan milliónum hevur mann altso er tað mínum høvdi tað er heilt galið við ella er hatta rokstykkið gjørt upp á ein heilt annað máta tað er líka sum míni tað er líka sum míni mín spurningur tí tí her er altso at manka upp á seytjan milliónum við sum at rokna skattliga virðið av sínum fimm hundrað milliónum so blívur at manka til kommunurnar á seytjan milliónum takk fyri hvussu er tað landsstýrismaðurin høgni høytalið gjørt sum søtur alufeløgin í goldi tvey hundrað og tólv milliónir

og onnur frá meira inn í tøvið gjaldi eg tað geri í dag og virði av tíð tí at tað verður trekt av áðrenn partafelagsskattin tað hevði verið at tað samlaða minni inntøkan av partafelagsskætti hjá landi og kommunum hevði verið áttaogtretivu milliónir og tretivu prosent av tíð er so umleið ellivu milliónir og í frá tíð hava vit mett at tvey prosent er nóg mikið til at kompensera fyri tað tær missa partafelagsskættin men tað kann væl vera tí sita vit fyrivarni tað kann væl vera at eri ljóðansin er eitt annað rokstykki sum eg gjarna skal taka upp við við embassafólkini men hatta er tað sum eg kann halda meg til tí eg dugi verri at rokna enn enn eri ljóðansin takk fyri og tann síðsta viðmerki jørka niclasen ger sær frúi forkvinna eg fari ikki at beint nú at royna at fáa høvdu hann at heitala skilja at hann skal ikki brandskatta vinnuna eg fari heldur yvir á hitt her er onkur sum hevur leiðar at era ein øki og tí skal betala eina leiðu sum so eru hundrað og tals milliónir tað er nakað annað men eg hugsa mær hin spurningin hvør eigur fyrirnar

eg veit ikki hvussu er at tað er eitt havnarvagn

øh dagrákt á natílindeygu kommunu

so nei útvarpið altso allan er at býta tað eftir tí sum tí sum í dag fellur í partafelagsskatti til kommunurnar og brúka neyvt tað roknsstykkið fyri at kompensera so tað verður hundrað prosent skaðaleiðisur fyri kommunurnar av hesum og hin hini hin spurningin hevði eg bara svarað upp á tann mátan at tað er fólkið sum eigur fyri nær fólkið í føroyum eigur náttúruna sjálvandi er eingin føddur til at eiga meira í ein fjøru hvørki eg ella jøkupin iklasen tað sum kunnu náttúran skapar eigur fólkið og við so vit lógu at regulera atgonguliga náttúrtilfeingi so skal tann eyka virði tað hevur at fáa ein avmarkan og eglið eyðslutarrætt til tað sjálvandi falla inn til fólkið tað er tað stutta svarið og har eru vit nokk slekkjandi við jøkupin og fólkatovki tíverri men hatta er grundleggjandi í einum vælfarsamfelagi at tað er fólkið sum eigur tær felags náttúruresursurnar øllum sum varð slept tí eru endaði í tí svarti armum ja takk fyri og tann næsti at røða er erling skoyrd ja tað er ein øgilig jammur nú standa teir borgarligi kø fyri at verja avlærarar ímóti leiðugjaldi fyri fyrirnar hevði mann sæð sami umumsorgan tá ið vit skulu játta ein hjálparpart

upp á tólv milliónir til sperdar føroyingar nei tá vóru aðrir tónar tólv milliónir meir til sperdar føroyingar fingið allar alarmar at ísaka

tí hetta fór at elva til prísvøkstur og inflatión nú ætlukur at taka eitt sindur meir inn frá ælivinnuni hetta tómar so sanniliga prísvøkstrið og inflatión men nú standa grátukonurnar í køð nú stendur deyðin í durinum tað eru tvey ting sum eg vil minna tykkum á ímun til hjálparpakkan sum var til illa sperdar føroyingar so eru verjurøðurnar í dag fyri einari branski sum er hálvfjerðs prosent útlendsk og alivinnan er ikki illa sperdd hon er sunn og sterk og hon er sloppin alt forbíliga í nógv ár men tað er eitt her eg ein stóran og tú ein lítlan tey borgarligu eru køll blá tá tað kemur til pallubómar sannu og knalletandi reyð tá kemur til tær stóru vinnufyritøkurnar so hvørji eru hvørjir eru ektaðir sosialistarnir tað sum hann sigur er mann ofta sjálvur her er talan um at taka meira inn ja men er tað ólur órímiligt nei tað haldi eg ikki fyri tað fyrst at vera atlit tikið til um framleiðslan melur runt tak ein frisør ella ein handil í sms til dømis tey hava ikki tær sømdurnar teirra húsaleiða er føst óanset hvussu nógv tey klippa ella selja alufyritøkurnar betala leiðið alt eftir hvussu gott tær klára seg klára tær ikki illa so seta okur leiðina niður eg kenni eitt annað stað har mann ger tað tað er í kovøsum fyri universetarar spyr ein bilmekanikar ella ein frisør um tey ikki kundu hugsa sær hesar treytirnar vit skuldu taka hesa talvuna sum sum okur hava skotið upp vissu eina ælar kemur ella vissu tøkugjaldið verður fýra hundrað milliónir so liggur ein komma átta milliard eftir áðrenn skatt úti hjá úti í tí sektorunum hjá ælarunum og skuldi tað hent at prísurin fer so langt upp at tøkugjaldið verður heilar túsund milliónir ein milliard tað eru svimlandi upphæddir tá liggja tvær komma seks fimm milliardir eftir úti hjá ælarfyritøkunum í tí geiranum so her er ikki talan um nakað háttafall lat ongan billa tykkum tað inn tað er bara ein roynd at prutta prísur niður og hví skuldi tú taka meirar pengar inn frá vinnuni kunnu vit bara lata vinnuna fáa frið og lata pengarnir vera úti í vinnuni og lata hana gera sum hon vil nei vinnuna skal ikki fáa frið tað at okur í dag hava heimsins bestu ælarvinnu tað er so sanniliga eisini taka verður tí reglulering sum okur setti í verk tá ið ælarvinnan fór fyri bakka av íðalág og sjálvandi skal ælarvinnan eisini betala fyri at leiga fyrinarsjónum og endamálið er at okur skal fáa alt samfelagið at hanga saman okur hava innfrá kervið skúlar almanna og heilsuverk sum alt skal fíggjast og sum er verður alt for nógv fíggja við inntøkuskatti frá palli bað og marsanni og alt ov lítið av vinnuni hetta ynskir okur at broyta takk fyri hesini her hjálpa pakkin og tað var altso við formannin í trúnaðarnevndini

so stendur eg her tað tók landsstýrinum tríggjar mánaðir

upp í leypar um at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at hann er so stuttlig at h

hetta fór at koyra samfelagið á húsagang at prísirnir fóru upp og at inflatiónin fór at eksplodera tá mann koyrir ein hjálpapakka út eg hoyrist ikki tað sama prátið tá mann snakkar um at gera út til ælvinna ella fiskivinnuna tað er tað eg meini við takk fyri tú ert ein viðmerking afturat erhard joensen ger svar samt ting sum koyrir tær ígjøgnum og eg haldi at tað er skeivt og eg dámi ikki tá mann hesum vinkulum sum ella eitskot kemur inn á at mann setir pallubba og marsanni upp ímóti vinnuni tá tað snýr seg um at reka tað føroyska vælferðarsamfelagið tí eg haldi

tað er grundleggjandi skeivt at seta vinnuna upp ímóti borgarum.tú kanst hava akkurát

ja takk fyri hókuna

tað er kann mann siga áhugavert at hoyra kjakið í dag og tað ljóðar sum um at ja ja og eg ynski tað eisini alt ferð bara ganga væl prísirnir verða í topp framleiðslan verður í topp eingin sjúka einki nakað vit skula bara bleyða fimtan sekstan ár aftur í tíðina tá varð útflutningurin av alufi

tryggja hálva milliard altso fimm hundrað milliónir

í dag er hon tíggju verðina so stór fimm komma fimm milliardir tíbetur tí annars hevði tað føroyska samfelagið slett yvirhøvur ikki havt tað ríkidømið hvørki vinnan ella føroyski borgarin okkara heilsuverk almannaverk skúlaskipan og so víðari tað hevði verið ein heilt øðrum støði vissu hendan vinnan ikki var komin sum ein nýbrot inni føroyska búskapið tað at vinnan hevur gjørt tað gott hevur dugað væl og lagt rættis við góðum regluverki rundan um seg hevur gjørt at vinnan hevur ráð at gjalda eitt tøkugjald skattir og so víðari og at seta sum undanfarnir røðari borgaran í mun til vinnuna so er eingin ivi um hyggja vit eftir teimum seinastu árunum so er ein nógv nógv størri partur av teimum samlaðu inndøkunum hjá landskassanum frá henni heldur enn frá borgarunum landsskatturin hevur alla tíðina verið tillagaður so ið hann er ein sovorðn rímilig partur kommunuskatturin er kanska hækkaður nokk so fitt tey síðstu árini men vinnan er tann sum hevur rindað meira og meira inn í ymiskum gjøldum og skattum tí tað hevur gingið væl tabulagiska skalíka nevnuna eru eisini komið inn sum eitt gott ískoyti til ta føroysku vælferðina bæði hjá borgarum og hjá vinnuni ein felagsnevnari er tá talan er um tøkugjøld tilfeingisgjøld og at broyta karmar fyri vinnuna tað er sambandsflokkurin sambandsflokkurin verður við allan vegin vit vóru við til at umstruktera fiskivinnuna mitt í hálvfemsunum vit vóru við til at umstruktera alivinnuna í nullinum vit vóru við til at seta tilfeingisgjald á fiskivinnuna fyrstu ferðir tvey túsund og ellivu vit vóru við at seta tøkugjøld á alivinnuna í tvey túsund og fjúrtan haldi eg tað var og hvørja ferð sæð sambandsflokkurin á odda í teimum samgongunum sum hava innført hesi gjøldini men nú ljóðar tað sum um her og frá ja men sambandsflokkurin er ímótur og hvat er at hava teir børgarligu viljuskiftar her vinnan skal bara hava alla pengarnar og vil ikki taka nakað inn og so víðari jú tað vil sambandsflokkurin men við rímiligheit tí vit vita at bæði skulu til vit skulu kunna hava eina vinnu sum kann standa í besta blóma hava ráðini til ikki bara at endurnýggja seg men at menna at nýmenna at koma við nýggjum tingum hava ráð til at sæt seg sum vit vita at henda vinnan sum er umrøður í dag alivinnan hevur gjørt í ríkiligt mát tað er ikki so fáar tíggjutals ella hundatals milliónir sum eru farnar onkur vil siga fyri skeyti tað eru tær tó ikki tað eru royndir gjørdar sum hann hevur lært eina rúgvu av sum eru mislukkaðar sum ikki eru eydnaðar fyrstu ferð men kanska hepnast tað næstu ferð ella triðju ferð ella fjórðu ferð men av tí at vinnan hevur havt loyvi til at tjena pengar og hevur eisini dugað at tjena pengar so hevur hon eisini torað at sæt seg eitt annað av hjartamálum hjá sambandsflokkinum er meir virking nú kom eg inn á hetta málið meira konkret meir virking í víðastu merking hevur sambandsflokkin altíð stýrt fyri betraðar marknaðarækong fyri meirvirkaðar vørur ikki minst men tíverri eru vit ikki komin har til enn alivinnan er gott á veg ein triðingur hevur verið málið helvtini er kanska nú málið at fáa meirvirkað alifiskin trupulleikin sum eg síggi í hesum uppskotinum blívur tá ið tú tekur tjúgu prosent inn tá prísurin er góður nær laksin fer upp á fýrs krónur kilo tú tekur tjúgu prosent inn tað er sekstan krónur skalt tú so seta tað mótið á framleiðandi sama laksin til portiónir og kanska bara fáa trýss krónur fyri hann so staðin fyri at tjena fjøruti krónur kilo upp á hendan laksin minus sekstan krónur tá ið tú siga fýraogtjúgu krónur so tjenar tú kanska fýra krónur kilo vistir tú faktiskt at keypa portiónir og tað er tað sum eg síggi tað størsta avbjóðingina við hesum høga gjaldinum tí vil eg spyrja løgmann er nú er landsstýrismaðurin akkurát hann mátti fara er hetta nakað mann vil semjast um ella er hetta bara nakað mann sigur og ikki vil gera men vil mann gera eina semju um eitt her og eg vóni tað at vit kunnu finna ein ein millumveg millumuppskot hjá sambandsloysnum og tað sum landsstýrið lagt fyri soleiðis at vit ikki taka enn sítt mangi hjá vinnuni at fara á meirvirka og lata okkum so í felag samgonga andstøða orsakafólkuna heilt stutt vissa í verki at vit klára at gera eina semju sum heldur yvir ár framreftir til gagns fyri alt á føroyska samfelagi vinnu og borgarar og okkara vælferð takk fyri fólkum tað kann vera eitt øgiligt stutt tíðarbil at tað er eisini

fyrimunir hjá alufyritøkum at hava

prísur sum hann er í dag so alt hongur saman

vinbara hansara eftir at vit ikki taka tað ynskt av mangivekti er samdur við annika olsen hjá forkvinnuna at ja upp á longri sigt eigur tað vera ein fyrimunur fyri okkara alivinnu at hava langt tøk kontraktir men við teimum ovurhondsgóðu prísum sum hava verið so hevur millum annað errat joensen sum kennir væl vinnuna alivinnuna víst á at í níggju av teimum seinastu tíggju árunum hevur alsenda portiónsvanleiðslanin hjá alivinnuni í føroyum givið undirskot tí at tann føroyski laksurin hevur fingið ein sergóðan prís hesi árunum ja takk fyri so er tað keið liðið hálmi johannesen sum verður tann næsta jarðhøva hevur tað verið so hevur hann verið so hann verið

dank fyri frá forkvinna eg hevði sitið her í nakrar dagar og lurtað eftir og tað eru nakað postir her altíð tey tað vit hava fingið breiðar semjur omen okkara ógvuliga týdningarmikið mál fyri tað føroyska samfelagið fíggjarlógin tað fantastiskt semja og nú eru tvey mál fyri sum hava eg haldi tann størsta týdning

fyri at vit kunnu betala fyri millum annað krúkkur og uppá teg venjing til okkara borgarar og teg vinnulív og er har ljóðansa eg segði nýliga væl at eg haldi ikki at vit eiga at seta vinnulívið upp ímóti borgaranum at vit eru ikki fíggindar vit eru avhangi av hvørjum øðrum vit eru avhangi av at vit stuðla hvønn annan laks beint áðrenn til ælvinna fór at heysa í tí fiskasøluni tá sat tú og seldi fyri fýraogtrýss føroyskar ælarar tað var listin hjá mær tá vit seldu laks á teg europeiska marknaðinum og vit stuðla minnast tað so fór ein alufyritøka niður til danmarkar hirsast fyri at gera sær eitt stórt roykirvirki tí at handilsháttmálið var forvánaligur tali seg at mann bleiv inn á fyri stutta tíð ein tann størsta roykirvirki í europa at fáa semju um at svara mál sum at tær her haldi eg hevur óalmindiliga nógv at siga fyri karmarnir hjá okkara vinnulívi og vit mugu eisini ansa eftir at vit ikki taka so nógv at vit drepa vøksturin bæði í ráður og søluni og í portiónssøluni at mann víðari virðisøkir vørurnar í nógv størri mun enn vit gera tað í dag og vit kunnu fáa eitt so nógv ríkari samfelag nú rátt vatn gleðir karmarnir fram aftur eitt hallur fýraogtjúgu vissu vit megna tey næstu tvey árini at fáa eina betri handilsavtalu við es so kunnu vit virðisøkja okkara útsøvsvirðið big teim og tað er tað sum vit skulu fara eftir tað eru níggju túsund partar har í dag haldi eg bakkafrost og har er nógv pengar komið inn talur fyri at tað kunnu útbyggja at vinna soleiðis at lagkakan hjá paula ellersen kann blíva so stór sum møguligt og vera so stór sum møguligt tí er tað viktigt eisini um mann kann eg pásta at mann kann rokna eina resursurenti út sum er fakliga vælgrundað sum øll kunnu diskutera út frá einum tali tí illa blívur tað bara tað sama at vit hava ymisku støð og vit ikki hava eitt tal hvat er tað føroyska resursurenta í alivindi eg haldi ikki mann kann kalla tað resursurenta í alivindi tað er meira í fiskivinnu so ein breið semja her hevði verið fantastisk altso vit sum mann kann geva sær sindur bæði samgongu og andstøðu at mann kann prøva at geva seg so nógv at mann kann fáa eina breiða semju tað hevði verið fantastisk fyri okkara vinnulív fyri okkara útlutningsfyritøkur og eisini fyri okkara fiskivinnu tí at er tað nakað sum vinnulívið ynskir so er tað stabilar karmar ikki broyta karmarnar alla somlu tíðina altso vinnulívið arbeiðir so hart og fyri at koma her til tað verður so nógvur bardagar eisini í politisku skipanini og hesi tíggju ellivu árini altso samgongur skradnaðar fyri at koma her til so vit eru komin so eg haldi tað var eina uppboður samgongu sum var í útvarpinum segði tá mann arbeiðir við at at fáa rokstyrkjum um einari stýrtrentu soleiðis at øll kunnu hava tað sama at diskutera út frá at mann ikki tekur for lítið og at mann ikki tekur for nógv tað er viktigt og at mann ikki setir fólk upp móti hvørjum øðrum vit eru øll partur av tí føroyska samfelagnum vit skulu liva her vinnu skal hava góðar karmar og vit skulu hava nokk av pengum til at betala fyri okkara sjúkrahúsverk og okkara almannaverk so tað eru ongantíð so stóra týdning sum við í smáum her at vit prógva at einaferð afturat at vit kunnu fáa eina breiða semju tí ella verður tað bara broytt aftur og vit mugu ikki liggja og broyta og skjussa við okkara høvuðsvinnu hon er nógv foralvorlig hon er nógv forviktig fyri okkum sum land nógv forviktig takk fyri frá forkvinnu og hanna jensen gjørt so væl ein viðmerking takk fyri frá forkvinnu ja eg vildi bara viðmerkja tað at eg haldi at karljótholmi hannur sær hann leggur eina øgiligani pragmatiska og semisøkjandi linju í hesum málinum og eg samd við honum í at hesi málini bæði vit viðgera í dag tey eru øgiliga stór og týdningarmikið mánað fyri okkara land eftir útflutningsvinnurnar har sum vit fáa okkara inntøkur úti frá og at

eg hvina tað aftur at tað var undir honum sum løgmannin at mann knasetti eða eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt

gongur í boksringinum at nú eiga vit eitt sindur av at læna okkum nummer

móti hvørjum øðrum staðið fyri fráhvørjum øðrum og finna eina semju um okkara høvuðsvinnu tað er mítt størst ynski ja takk fyri og orðaskiftið er komin at enda og uppskotið tað verður so beint í vinnunevndina og tann næsta málið á skránni er fyrsta viðgerð á løgtingsmáli nummar null seksoghálvfems tjúgu tveyogtjúgu og tað er uppskot til slóg um broyting løgtingslóg um veiðugjøld fyri fiskiskap og tað er veiðugjaldslógin dagføring av gjøldum veiðugjald fyri lodni og hóskít

eyðskýtandi sild og strikan av undantaki frá heimaflotan eg skal biðja um framsøgufólk gjørt væl ja takk og tann føsti at røða er eyðgul samuelsen gjørt væl eitt fyri frá fólkum ja nú fara vit undir eitt annað lógaruppskot viðgera ein øðrum lógaruppskoti tað er broytingar í løgtingslógini um veiðið gjøld fyri fiskiskap og sum tað hevur verið framgangið eisini av orðaskiftinum í tí fyrra málinum so hevur samgongan sett sær fyri at ein størri men rímligari partur av tí so nevndu tilfeingisrentuni skal koma eigarinum av tilfeinginum fólk til góðar

tað er løgsmálurin mær trýoghálvfjerðs og trýoghálvfems sum okur viðgera undir áðrenn honum mær trýoghálvfjerðs tað er á uppskoti hjá sambandsflokkinum um uppskot og løgslóg um broyting og løgslóg um loyvisgjalda og alvinna og tað sama hjá samgonguni tað vil siga í løgsmálurin mær trýoghálvfems nevndin hevur viðgjørt málini á fundi tann einogtrýndan mars nítjunda og einogtjúgunda og seksogtjúgunda apríl og fjórða mai undir viðgerðini hevur nevndin havt umboð fyri búskaparráðið havbønafelagið kommunufelagið landsstýrismannið uttanríki vinnumálum hvønn á hoydal og eg fari at lesa álitið upp fyrst til í uppskotinum frá sambandsflokkinum tað er soleiðis at í uppskotinum hjá sambandsflokkinum har hevur nevndin deilt seg í tríggjar minnilutar og eg skal lesa tað upp hjá mær sjálvum og eytist hartman klassen sum hava hesar viðmerkingar fyrrligjandi uppskot tekur støði í einum uppskoti løgvismál nummar nítjan frá tjúgu tveyogtjúgu sum magnus rasmussen táverandi landsstýrismaður legði fram grundtankin aftan fyri uppskotið er at tá altjóða marknaðarprísurin á alifiski er serliga hørð er tað rímiligt at hava eitt hægvið gjald enn tað núverandi lóguásetur galdandi lóguásetur á loyvisgjaldi í mesta lagi er fimm prosent av søluprísinum hjá alt tá altjóða marknaðarprísurin fer upp um seksogtretivu krónur hetta er uppskotið sum okur nú viðgera frá sambandsflokkinum tað flytur so tann prosentsætturin frá fimm upp á tíggju sum tann sum tað hægst loyvda gjaldið tað serliga nýbrotið við hesum uppskotinum er at framleiðsluprísurin á alifiski verður dagførdur árliga so at skilja at útroknaði framleiðslukostnaðurin ið til dømis tjúgu tveyogtjúgu verður brúktur sum grundarlag í tjúgu fýraogtjúgu tað er alneyðugt at hava rættast møgulig grundarlag tá mann ásetir at gjald sum tekur støði í søluprísinum undir viðgerðini hava umboð fyri vinnuna víst á at framleiðsluprísurin kann broytast rættiliga nógv í eitt tvey ára skeið hesin er minnilutin samdur í og tí ei mann hyggja eftir um tað hevði verið rættari at framleiðsluprísurin tók støði í hálvorðligum ella hvartorðligum ráðskapartølum uppskotið fer at hava tað avleiðing at tá marknaðarprísurin er høgur ella serligur høgur fer alivinnan at rinda meir enn hon ger í dag og tá prísurin er lágur ella miðal fer vinnan at gjalda nøkur lunda tað sama ella minni hjá sum hon ger í dag tað er sera trupult at siga nakað serligt um hvussu inntøkan fer at broytast við hesum lógaruppskapinum endamálið í seg sjálvum er heldur ikki at uppskotið skal geva meir ella minni í landskapssavn men heldur at hava eina rætta og gjøgnumskygda skipan sum tekur atlit til bæði lívfrøðiligu og fíggjarligu gongdina í vinnuni tá mann nevnir at hon skal taka atlit til lívfrøðiligu viðurskiftini so er tað ofta hongur tað saman við at lívfrøðilig góð lívfrøðilig viðurskiftur ger ofta meg tað at framleiðis til kostnaður er lágur meðan vánalig lívfrøðilig viðurskiftur ger at tað at prísurin verður hægri at framleiðis til kostnaður verður hægri undir nevndarviðgerðini hevur spurningur um hvørt broytingar í lógini fara at ávirka viljan og evnini hjá fyritøkum at meir virka til slags útrátur minnilutin ásannar at uppskotið kann hava eina ávirkan á hvussu fyritøkur velja at disponera sína framleiðslu men tað ber ikki til við vissu at siga nakað nevnt um hetta tó metir hesum minnilutum at um ein gjøgnumskygd marknaðar um ein gjøgnumskygdur marknaðarprísur í framtíðini verður skrásettur fyri so kallaðar vatnvørur eigur støða at takast til hvørt hesar vørur skulu hava eitt annað løgmingargrundarlag enn tað sum er galdandi fyri feskavørði minniluta umboðsambandsflokkinum hava undir viðgerðini av hesum uppskotinum frá sambandsflokkinum og av løgtingsmáli nummar tveyogtrýoghálvfems frá samgonguni um broytingar í lógini um tøkugjøld roynt at funnið eina semju um tøkugjaldsdigan hesin minnilutin heldur at ein breið semja hevði gagnað vinnuni og lagt hesi viðurskifti í eina treðgað liðu útgangsstøði var at finna eitt viðaltal upp á í mesta lagi fimtan prosent av søluprísinum við hesum uppskoti hava umboðini hjá sambandsflokkinum strekkið langt men uttan úrslit umboðini í samgonguni ynsktu ikki eina semju í hesum málinum sum hesin minnilutin kundi liva við eingin ivir um at ásetingin av tøkugjøldum hevur eina beinleiðis ávirkan á evnini og viljan hjá fyritøkum at gera íløgur er av tí greiði fatan at um vit seta tøkugjøldið forhugt fer tað at hava eina ávirkan á íløguhugin sum heild vinnan er sera íløgu tung og rúm tíð gongur frá at íløgan verður gjørd inntil úrslitini vísa seg hendan fortreytin er sera umráðandi at hava í huga tá vinnan verður skattað á henda hátt og hetta er uttan iva nakað sum vinnan hevur við í viðgerðini framtíðar íløgur skulu verða viðgjørdar tað er ein hárfín javnvág ímillum nær vinnan heldur at tað er ráðiligt at fremja eina íløgu ella heldur at lata vera tinglimini hjá sambandflokkinum halda at við hesum uppskotinum heldur mann skal innanvert marki fyri hvar vinnan og landið hvør sær halda at tey hava fingið sín lutfalsliga part av ágóðanum í alvinum við hesum viðmerkingum tekur minnlutin og mælir løgtingini til at samtykkja uppskotið so hevur sami minnlutið eisini nakrar viðmerkingar til uppskotið hjá samgonguni og eg havi tíð at lesa nakað av tí upp um ikki alt so nakað av tí tinglimini fyri sambandflokkinum hava lagt tað tilsvarandi uppskot fram í løgtismál nummar trýoghálvfjerðs uppskot lívslu broyting og lívslu um loyvisgjald og alvinna broytingar í tøkugjaldinum munurin á uppskotinum er í høvuðsheitum sjálvur stigin sum tøkugildini verða útroknaða eftir útrokning av framleiðslukostnaðin er júst tín sama í báðum uppskotunum tað eru níggju trin í uppskotunum frá landsstýrinum meðan tað eru fimm trin í uppskotunum frá sambandflokkinum hyggjúkur eftir av av báðum uppskotunum gevur uppskotið frá landsstýrinum eina fýrafalding av mest kravda skattinum tá marknaðarprísurin fer upp um fjøruti krónur ella tað er fjøruti krónur hægri enn framleiðslukostnaður meðan uppskotið hjá sambandflokkinum gevur eina tvífalding av mest kravda skattinum ein roynd varð gjørd at finna eina semju ið varða millumloyst í millumuppskotuni men eingin áhugi var frá samgonguni fyri at finna eina semju ella í hvør so varð áhugin óalmindiliga lítil tinglimur fyri sambandsflokkin vildi strekkja seg sera langt fyri at fáa eina semju sitandi samgonga sigur í sínum viðmerkingunum í áliti til broytingar á loyvisgildini í afturi í tvey túsund og átjan til løgtingsmál nummar tveyogfjøruti í tvey túsund og átjan at tað liggur ein stór ábyrgd av øllum púrtum í politisku skipanini at finna breiðar semjur um slík viðurskiftir hanna veit hvat hon hevur at fyri at halda seg til hesi minnilutum altso undirritaði og eytis harma niclasen skilja tí ikki hví hann semja ikki kundi finnast í hesi málinum havandi í huga at júst somu flokkar sum í dag sita í samgongu ásetti í tvey túsund og átjan galdandi tøkugjaldi har tað var mett rímiligt at hekka mest kravda skattin úr fýra og ein hálvum fyri fimm prosent at sama samgonga nú fimm ár seinni heldur tað vera avgerandi at fýrafalda mestloyvda skattin er tí púra óskiljandi ein fýrafalding er eitt øgiliga óvanligt stig at taka tá ið tað snýr seg um skatting av einari vinnu við langtíðaravleiðind er fyri at taka tað síðsta sum eg skrivi í álitinum so fer uppskotið hjá landsstýrinum so fer tað samlaða skattatrýstið tá mann roknar partafelags skatt tøkugjald og eventuellan villingsbíkiskatt so fer tað samlaða skattatrýstið í uppskotinum hjá landsstýrinum upp á umleið trýss prosent umframt alla tær skattinutøkurnar sum stava frá tí sera sera stóra og høga íløguvirkseminum sum hevur verið vegna hesa vinna tað er ógjørligt at siga hvussu nógv í hesum skatturin er men hann er betrakt

og okur fingur lovað eitt sindur ok so fert tú í nakað at sæð tað ja gert væl so okur máa til síðst bara konstatera at hetta verður sanniliga ella hetta sanniliga er ein gullhøna ið verpur gulllegg og serliga fyri landið og eg meini at við uppskot serliga við uppskotinum hjá landsstýrinum so torir mann rættiliga gott at gamla við hesari vinnuni takk fyri

jóansin takk fyri at formaður eg haldi at mann skal hava í

og at teimum tosar um hesa semjuna sum okur royndi at fáa ið akkurát hesin her málinum er at tær lógu tvey uppskot tá eina fordoplaði mestloyvda skatt hitt fýra doplaði mestloyvda skatt og eg sum partur av minnlutanum var eg og hevði lagt eitt uppskot fram ið fordoplaði tann skattin og teimast ov afturat tí vil geva seg hálvtrýss prosent tá haldi eg mann hevur roynt alt tað sum mann kann at finna eina semju men tað var altso ikki grundarlag fyri at gera hana tí í hinum endanum vildi mann bara strekka seg ein lítið sindur soleiðis haldi eg ikki at mann skal gera semjur at annars skal strekka seg fimmoghálvtrýss til fýrs prosent og hin skal strekka seg tjúgu prosent soleiðis spælir mann ikki takk fyri mær

vimurin gjørdist væl ja takkar formaður ja tað er gott at hoyra frá høvdu

akvarið fáa mær júst sjálvandi ferð prís

aðlifisk at tillaga seg til eftirspurningum eftir eftirspurningur fer at tillaga seg til útboðið tað sum okur síggja við ælubinnuni í norra og í føroyum og í skotlandi tað er tað at hon verður nú í dag so hart regulerað politiskt at hon hevur ikki klárað at økt um útboðið meðan eftirspurningurin blívur við at vaksa ótrúliga snedigari støðu hvør ið ein vinna verður niðurregulerað politiskt prísirnir fara til himmals og so sigur mann mann skal taka stóran skatt inn av vinnuni sum hann sjálvur sum politisk skipan faktisk hevur skapt tað er eitt ordiligt kuriosum í akkurát tí sum er dilemmaðin sum mann er í í vinnuni í dag tí sannan er tann at globalt so veksur vinnan ikki upp á grund av politiskari regulering men prísirnir fara til himmals og so sigur mann okur hava mella skætta hart tí her er eitt ella annað virði ja her er eitt virði sum okur sjálvi hava verið við til at skapt sum okur nú so so nú skætta eykahart so hetta er ordiliga hokus fili hokus hetta er virkiliga smart ein smartur máti at fáa pengar inn í landskapssamband

grønari annika holstein gjørt so væl

eg skal lesa á minniluta álitið upp og tað er eg taki málið nummar trýoghálvfems fyrst um løgting í løgtingslóg og loyvisgjald á alivinnuna og tað er undirritaðar sjálv uni holmur johannesen og karlot hargarðsson sum hava hesar viðmerkingar í samgonguskjalinum hava samgonguflokkarnar javnaðarflokkurin tjóðveldi og framsøkn avrátt at ein munandi men rímiligur partur av serstaka vinninginum tilfeingisrentini sum vinnulig serrættini kunnu hava við sær fellur til landið endamálið er fyrst og fremst at tryggja búskapum lækka lønarskattum og javnseta kappingartreytirnar hjá allari vinnuni í samgonguskjalinum stendur eisini at kommunurnar skulu fáa lut ítøkugjaldunum sum alivinnar rindar fyri brúksrættum til fyrirnar og útkansstøðið er at tøkugjaldið skal setast við atlitið at inntøku og framleiðstøðkostnaði hjá vinnuni hetta uppskotið um tilið at tøkugjald tekur støði í hesum viðurskiftum alivinnan skal rinda fyri rættindini at brúka føroysku fyrirnar og hon eigur at rinda meira tá ið tað gongur serliga væl í vinnuni alivinnan er ein av høvuðsmotorunum í føroyska samfelagsbúskapinum stóra fyritaksemið í vinnuni skapar stór virðið fyri føroyska samfelagið og avlætan virksemið er eisini virðismikið kring alt landið fyritøkurnar og starvsfólkini har framleið eina vøru sum tað er stórur eftirspurningur eftir og sum kundar vilja rinda stórar pengar fyri nógvar pengar fyri orsakan í fjør útfluttið alivinnan fyri fýra komma fýra milliardir krónur svarandi til fýraogfjøruti komma seks prosent av samleiða føroyska vøruútflutninginum hesin minnilutin heldur tað vera rætt at alivinnan rindar fyri rættum at gagnnýta føroysku alivinnurnar og hesin minnilutin heldur tað eisini vera rímiligt at alivfyritøkurnar rinda meira tá laksa prísurin er serliga góður minnilutin heldur tað vera rætt og rímiligt at ein størri partur av serliga vinninginum í teimum vinnunum sum hava vinnuliga atgongd til okkara avmarkaðu náttúrukeldur kemur samfelagnum til góðar fíggja føroyska vælferðarsamfelagið og ætlanin er eisini at tøkugjaldið skal verða grundarlagið undir skattalætta til lá og miðalønt sum verður lagt fyri løgtingið í heyst tað er eisini so sjálvresponsibilitið sum føroyska alivinnan leggur dent á í sínari marknarstrategi so tú bygnaðurin í uppskotinum uppskotið byggir á meginreglurnar í verandi skipanum grundgjaldið er null komma fimm prosent og annars hækkar gjaldið tá ið prísurin á laksi á altjóðum marknaðinum hækkar útrokningargrundarlagið er mánaligur miðalspottprísurin í evrum fyri krútan laks á fiskpálindeks framleiðis kostnar verður nú grundarlagið undir skipanini sum verður roknaður hálvárligan skipanin tillagar eisini so sjálva so hvørt sum framleiðis kostnar um hækkarin tað vil siga at tá ið framleiðis kostnar fer upp flytur stigin seg eisini samsvarandi og brundaliga var ætlanin at framleiðis kostnar skuldu gerast upp árliga men havbønarfelagið hevur víst á týdningin av at hava dagført tøl sum dagført tøl sum til ber tí framleiðis kostnar kann vaksa skjótt hetta er eisini tikið til eftirtaktarin fyrimunirnar við hesari skipan eru at hon er sum heild løtt at umskipa samstundis sum skipanin leggur upp til at tað vinnuliga loysir seg at effektivisera og fáa so nógv burtur úr hvørjum kilo sum til ber nakað um inntøku í landskassans tillagingarnar í tøkugjaldinum verða framdar skynsamt so alivinnan framhaldandi verður ein høvuðssúla undir búskapinum og kann gera munadyggar íløgur og verða virðiskapandi progressiva skipanin ger at tað verður gongdur í vinnuni sum avgerð hvat vinnan rindar í tøkugjaldi tað verður mett at tíverandi skipan sum er í gildi nú høvdu alivfyritøkurnar rindað tvey hundrað og seksoghálvfjerðs milliónir krónur í tøkugjaldi í ár hevði hetta uppskotið verið gildið alt árið hevði upphæddin verið fýra hundrað og níggjuogfýrs milliónir krónur annað hugsa dømi er at skal vinna við hesum uppskotinum rinda okkurt um fimm hundrað og hálvfjerðs milliónir krónur í loyvisgjaldi hevði úrslitið í vinnuni samstundis verið væl oman fyri tvær milliardir krónur tað vil siga at tað verða framvegis góðir møguleikar at gera íløgur sum eisini er neyðugt fyri framhaldandi at fáa mest burturúr kommunurnar kommunurnar fáa part av tøkugjaldinum kommunurnar standa við hesum uppskotinum til at missa áttaogtretivu milliónir krónur í alt í partafelagsskatti kommunurnar fáa tretivu prosent av partafelagsskattinum og broytingarnar í tøkugjaldinum fara at hava við sær at alu fyritøkurnar rinda minni í partafelagsskatti enn tær annars høvdu skolan í samráð við kommunufelagi er avgerð tikin um at tvey prosent av tøkugjaldunum verða latin kommununum utursmaður í fíggjarmálum sum fer í kunngerð at áseta nærri reglur um hvussu pengarnar skulu býtast ímillum kommunurnar ein partur fer til gransking vitan er avgerandi fyritreyt fyri varandi æling vit vilja at ælivinnan eisini verður lívliga í framtíðini og vit vilja at ælivinnan mennist burðardygt vit eiga tí støðugt at granska í teimum lívfrøðiligu viðurskiftunum í føroysku fyrinum so nýggj vitan og tøkni verða ment fyri at sláa fyri nýggjum og burðardyggum leiðum fyri føroyska æling landið eigur at stuðla og skapa karmar fyri nýggjum burðardyggum hættum at æla eisini á landi og á opnum havi ein liður í hesum er at eitt prosent av tøkugjaldum fer til gransking innan æling so nakað kemur aftur til ælivinnuna tað kann vera granskingarpengar til nýmenning og burðardygd ella hvussu bilboð kann fáast við laksalúsuni partar av ælivinnuni halda at ein serlig skattaskipan eigur at vera fyri meirvirkaðar vørur hesum minnilutum hevur umrøtt hesi viðurskiftini gjølla og tað verður mett ikki at vera skynsamt at hava serliga skattaskipanir fyri ávísar partar av vinnuni tøkugjaldið er atgongdin at æla á føroysku fyrinum og tað eigur sum úkanstøðið ikki at taka hædd fyri hvat æliv fyritøkurnar velja at gera við rávørðina tá hon verður tikin upp úr føroysku vanliga víðari virkar vinnan tí tað loysir seg rakstrarbúskaparliga og ein serlig skipan fyri meirvirking er at rokna sum ein stuðulskipan til framleiðslu tí verður ikki tí fransa gjørd ímillum meirvirkaðar vørur og fyri heilan laks so til endast snak um búskapbøkrunum sum ávíst so skal ein partur av væntaðum meirintøkunum fáa eitt skattalætta til láglønt og miðalønt og bøt um vælferðartænasturnar í føroyum tað er ein góð og avgerandi íløga í fólk og samfelag og hesi minnilutin heldur tað kortini eisini vera umráðandi at ein partur av meirintøkunum fer í búskapargrunnum sum so verður javnaður út í føstum leisti yvir nøkur ár so búskapari hædd verður tikin fyri at príslevan á marknaðum kann broytast og at inntøkurnar hjá landinum kunna lækka ein støk ár og við hesum viðmerkingum tekur hesin minnilutin undir við uppskotinum og mælir løgtinginum til at samtykja uppskotin og so til uppskotið frá sambandsflokkinum har hava okur eisini skrivað nakrar viðmerkingar tað er løgtingsmál nummar trý og hálvfjerðs tað er eisini tann sami minnilutin andur góðlussen uni holm johannesen og karlo terkosson sum hava hesar viðmerkingar tað hava verið tvey uppskot um tøkugjøld og alivinnuløg fyri løgtingið eitt frá tinglimunum hjá sambandsflokkinum og eitt frá samgonguni í landsstýrismaðurin í uttanríkismálum og vinnumálum hevur lagt fram reglurnar í báðum uppskotunum eru til somu tað verður ásett á grundgjald á alivinnuna sum er eitt slag av nýtslugjaldi á null komma fimm prosent á alifirðirnar og verður hetta gjaldið goldið uttan mundið framleiðisnum kostina og marknaprísurin somuleiðis taka bæði uppskotini hædd fyri framleiðisnum kostnaðini í alivinnuni og prísinum á altjóðum marknaðinum sum er frásettur á fiskupollindeygsunum tó ið munur á tøkugjaldstaganum í uppskotunum báðum har uppskotið hjá sambandsflokkinum hevur fimm stig og endar við tjúgu prosentum sum tað lægt hægstagjaldið hevur samgongan fleiri intervall í alt níggju stig og hevur eitt hægstagjald á tjúgu prosentum partarnir vóru tí nakað langt vekk frá hvørjum øðrum til at semja kundi fáast ímillum uppskotini og tí verður ikki tikin undir við hesum uppskoti men eg havi hug til at leggja nakað afturat hesum viðmerkingum harra formaður tí tað verður sagt at tað var als eingin vilji til at innganga eina semju og tað vil eg nú siga at tað var tí samgongan ynskti at fara heilt niður á seytjan komma fimm prosent faktiskt skal taka tann ovasta stigan burtur og nú kann tað kanska tykjast øgiliga lítið at tað er bara tveyogtálv prosent frá okkara uppskoti sum hevði tjúgu prosent men uttan at minnast til at tað eru tvey hundrað milliónir á leið tað hevði verið í minni avgjaldið til ælivinnu tað segði mann sum nei til veruleikin er bara tann at mann er í einari samgongu og tað er umráðandi at tann samgongan stendur saman uppskotinum mann ger men eg haldi at tú strekti eina hond út til til sambandsflokkin um at fáa eina semju men men tíverri so so bar tað ikki á mál men eg skal eisini rósa sambandsflokkin og eisini forma eina vinnu fyri at hann vildi hava eina semju tí tað haldi eg hóast alt hevði eisini verið tað allarbesta serliga fyri vinnuna at mann kundi staðið saman um um hetta málið men men tíverri bar tað ikki á mál takk fyri at fáa mær eina

hvussu gjørt tú væl takk fyri takk fyri tær fyri mær takk fyri tær fyri mær takk fyri tær fyri mær

ja takk fyri harra formæl

ja tað var spell at tað ikki er bara mál tað er eingin ivi um tað tí at tað hevði verið best fyri vinnuna og tað hevði eisini verið best fyri hvat skal mann siga politiska stevið men partarnir vóru so mikið langt vekk frá hvørjum og eg haldi at at samgonga strekti seg at so okur strektir kunnu hóast alt at taka tann ovasta staðan burtur men eg haldi ikki at deyðina líka væl stendur í durunum hjá ælivinnu tí hóast tey koma at gjalda tjúgu prosent tá tann ovasta skattastegin so hevur ælivinnan tvær komma sjey milliardir eftir at gera íløgu fyri so deyðin stendur altso ikki í durunum fyri tann ikki at mann hækkar tøkugjøldina í ælivinnuna tað er risaupphæddur sum sum ælivinnan framhaldandi hevur eftir at bátt linini til at gera íløgur og mann skal minnast til at tað er ein fram í hjárættur at fáa høvi til at fáa hetta tilfeingið tað eru tríggjar fyritøkur á føroyum av landi ein fram í hjárætt fram um allar aðrar vinnur í føroyum eg haldi ikki at tað er órímiligt at mann tekur at gjald fyri tað tvær komma sjey milliardir tá ið prísurin er ovurhøvur tað haldi eg at ein og hvør hevði klárað títt íløgu fyri

nýtstur at røða jøkur niclasenur harra formaður er viljing

og tað vóru fleiri fólk í tingshavnum til eg seri viðgerðina tí eg haldi sjálvur at hetta er eitt óalmindiliga viktigktut mál heri lat meg fyrst taka í málið nummar trýoghálvfjerðs sum er uppskotið hjá sambandsflokkinum og har eru vit ein minnluti ódnir skoli og ebaðir og har vísa vit á at skipanin við tøkugjaldi hon hevur verið í gildi í nøkur ár og eina eftirmeting var neyðug uppskotið hjá tinglimini í sambandsflokkinum lækkar skattin tá prísurin er lágur og hækkar skattin tá prísurin er sera høgur hesin minnlutin er tó undir viðgerðini vorðin sannførdur um at vit eiga heldur at fara til eina skipan við hægri partafelagsskatti tá prísurin er høgur viðverandi skipan er bæði stýrandi og tálmandi fyri nýølløgur vinnu men tað hevði ein skipan við partafelagsskatti ikki verið minnlutin so vísa vit annars á viðmerkingarnar í løgtingsmál nummar trýoghálvfems sum eg komi til um eina løtu men í mun til at uppskotið hjá tinglimini fyri sambandsflokkin kann vera tálmandi fyri nýíløgur framtíðini so leggur uppskotið hjá landsstýrinum eina køvandi hond yvir íløguhugin hjá vinnuni har skal toppskatturin fýra faldast altso ikki pluss fýra ganga fýra tað er jú púra garvilt og tað ger so tað at lønandi íløgur fara at geva undirskot bara av skattinum sjálvum so minnlutin ynskir eina partafelagsskattaskipan men skulu vit velja ímillum uppskotið hjá sambandsflokkinum og skattaokið ella eyðraðningina hjá ávinnuna frá landsstýrinum so er sambandsuppskotið frægari við hesum viðmerkingum hava vit sagt at vit taka støðu í tingsalinum tí sum sagt skulu vit velja millum hesi málini so er tað hjá sambandsflokkinum frægari í álitinum til uppskotið frá landsstýrinum eru vit báðir í minnluta ognir skolaðu veg vit ásanna at neyðugt er at føra lógina við loyvisgjøldum alivinnuna rúm tíð er gingin síðani lógin varð samtykt og hon hevur ikki fylt við tíðini til dømis verður við verandi lóg álagdur toppskattur hóast alivinnan skuldi havt tapað framleiðslu men av tí at tíðirnar hjá alivinnuni hava verið góðar og at toppskatturin einans er fimm prosent so hevur alivinnan havt mót upp á at gjørt ovurstórar íløgur hevur brúkt alt sítt yvirskot til íløgur og okkurt felag hevur brúkt meira til íløgur enn tey hava kent hetta í vón um ein framtíðarvinning men nú hesin framtíðarvinningin skal koma velur landsstýrið at fýrafalda skattið haps sum dømi so kann nevnast at norska alivinnan í miðal hevur brúkt fýra krónur per kilo av vaksi sum tær framleiða til íløgur meðan tann føroyska hevur brúkt tólv krónur per kilo í miðal altso tríggjar ferðir so nógv til íløgur sum tær norska hevur stórar íløgur eru gjørdar í at fleifalda vektina á smálti áðrenn tær fær eitt sjógv stórar íløgur eru gjørdar í sjúkuviðgerð og fyribyrgjan við skipum og nú eisini lokaðum ringum hetta hevur gjørt kostnaðin at ala munandi dýrari men hevur ført okkara alivinnu til at vera tann fremsta í heiminum at vera fremst sæst altíð aftur á botnlinjuni áðrenn skatt við verandi uppskoti fáa vit tíverri eisini heimsmet í skattiaralvinum pá eru sannlíkindini stór fyri at vit missa fyrsta plássið sum alaland slík heimsmet ganga sjáldan hond í hond mong ríki sum hava skattað seg til fortapin eitt er at landsstýrið ætlar at fýrafalda toppskattið men harafturat er skipanin soleiðis at alifyritøka kann hava lønandi æling men tað blívur undirskot av skattinum tað vil siga at at ein ein framleiðsla kann geva eitt avlop men skatturin ger tað til eitt hall at alivinnan framhaldandi mennast og vaksa er neyðugt við stórum íløgum hvørt kilo ið skal framleiðast afturat kostar munandi meira enn miðalkostnaður tá miðalkostnaður er grundarlag fyri skattinum er skjótt at slík íløga fer at geva undirskot bara av sjálvum skattunum tí verður slík íløga ikki gjørd alivinnan hevur nógv ár arbeitt við at víðari virka laksin í føroyum her hevur talan verið um ella annað fløk og persónir har er neyðugt at gera langtíðaravtalur hava vit fingið upplýst og við teimum kann vinnast um prísurin á marknaðinum lækkar tí mann hevur vundið prísin áðrenn men eisini kann tapast tá prísurin fer upp tí nú fær mann lægri prís enn marknaður uppskotið brúkar heimsprísin mánað fyri mánað at skattetur tað merkir at skatturin áleggur ein eyka váða á víðari framleiðslu í føroyum við langtíðaravtalinum er ein váði at prísurin hækkar og nú vil landsstýrið leggja ein eyka skatt tá júst tað hendir váðin við víðari framleiðslu verður tí tvífaldaður og kann føra til at hugurin til slíka framleiðslu og virðisøking minkar ella blívur burtur sá eg eina lesarabrævi í dag at tað var onkur í gestroynni sum var bangin fyri arbeiðspláss ruku á skálafjørðini hesin minnilutin er undir viðgerðini blivin samførdur um at hægri partafelagsskattur er munandi betri enn ein skipan við tøkugjaldi slíka skipan fer norra at seta í gildi tó bara fyri virðisøkingina á sjónum harafturat ætlar norra at geva stuðul til íløgur í jarlívinnuna um til ætlaðar skattin hjá samgonguni vil ein partafelagsskattur altíð tryggja at vinnulíð íløga sum lønar seg ongantíð verður skattað til undirskot tí vil ein eyka partafelagsskattur stimbra til íløgur meðan fyrileggjandi uppskot vil køva íløguhugin í skattalegu okkara um útvinning av olju er ein stigvíst er ein stigvíst hækkandi partafelagsskattur alt eftir vinningi tann lógin tryggjar at øll íløgan er goldin áðrenn stigvísti skatturin hækkar slík skipan tryggjar inntøkur til landskassan men er samstundis við til at stimbra íløgu minnilutin ódnýskogarligur sjálvur mælir tí landsstýrin er til at gera eina skattaskipan fyri jarlívinnuna sum er ein eyka partafelagsskattur helst við straksavskriving av íløgum heldur enn verandi skipan og tað er við hesum viðmerkingum at vit taka um tí í málinum og mæla løgtinginum til at fella uppskot tað er jú soleiðis at okkara ælvinna er í fremstu røðu og tað er bara at takka fyri tær risa íløgur sum eru gjørdar og sjálvandi tær eru gjørdar tí tær eru dugnaligir og vita hvat er skal gerast men skulu vit framhaldandi hava eina menning so verður neyðugt at gera íløgur hjá ælvinnum har ið á teimum plássum verður væl dýrari at framleiða tað verður seg lukkaðar ringar æling út í opnum havi tað verður nógv dýrari at framleiða hetta her uppskotið gongur út frá miðalframleiðslukostnaðinum tá tað so er nógv dýrari at avleiða úti á havi so kann mann gott tjena nakrar krónur upp á kilo til ta framleiðsluna men tá kemur hesin skatturin inn við stendum bang haps soleiðis nær at tað blívur til undirskot hvat hendir so jú hetta her eru persónar sum duga at rokna íløgan verður ikki gjørd eingin fer at gera eina íløgu sum á veit gevur hall hesin skatturin ger tað til hall í staðin fyri at mann fór eftir yvirskotinum tað vil siga tað sum hann hevur kent fyri á á opnum havi mann tekur ein ført av tí vinninginum inn heldur enn at fara at brúka ein miðalframleiðslukostnað so fyrr hava vit havt tøkur gjøld og og vit hava kunnað verið við til tað men viðgerðin í vinnunevndini sum hevur verið góð hevur sannført okkum um skulu vit halda fram at vera fremst so eiga vit tað tá yvir til ein eyka partafelagsskap hetta sum nú ger eyðraðnur og kvalur íløgu hann hevur slívi viðmerkingar tað fyrsta tað er

tú sært mann í kloksan gjørt væl takk fyri harra formaður

øh eg vænti ikki

altso tað eru methøgiprísir í løtuni men framleiðslukostnaðurin er í miðal inni á firðunum sum er í dag nakrar og fjøruti krónur og út í opnum havi giti eg hann um munandi hægri og vissu trøini vaksa inn í innmálin so verður prísurin verandi so høgur sum hann er nú eftir allari mínari sannføring so kemur hann at lækka og tað vil siga at nú byrjar munur millum framleiðslukostnað og prís at vera so lítil at skatturin etur tann munin vekk og ger undirskot út í opnum havi so hendan fýra faldingin av skatti sum landsstýrið leggur upp til trúgvi eg kemur at oyðileggja møguleikarnar fyri íløgum út í opnum havi fyri yvirhøvur at vaksa við dýrari framleiðslu tí tað er einasti vegurin at vaksa

tú gjørt so væl takk fyri jøku niclasen og eg

prísirnir sveiggja ja og tit sveiggja noyð

tí vit mæla til at hava ein partafelagsskatt tá ið mann fer og skattar tann vinningin sum er har vit ikki vilja hava íløgur gjørdar so verða íløgur gjørdar í tól og á støðum har sum framleiðslukostnaðurin verður munandi hægri enn miðalkostnaðurin er og tá er mann so fýra falda toppskattin so kemur tað at føra til at tað verða nógvar av teimum íløgum sum ikki verða gjørdar tí upp á grund av skattinum betalar tær ikki skatturin hjá høgnum á hoydali gera eitt undirskot tað er eitt avlop men tað blívur til eitt undirskot á skattinum hjá høgnum og tað er tað sum er reyst

har formaður er hóast tú gert so væl

harra formaður tá ið

ælvinan seinnu árini hevur brúkt alt tað sum hon hevur kent til at gera íløgu við og mann nú skal hava munandi burturav tí so er tað har við minni men norska skipanin er ein partaflagsskattur tað hevur ikki ein skattur av veruligum vinningi upp á fimmogtretivu prosent men vilki norski ælarin gera íløgur so fær hann fimmogtretivu prosent av íløgum í stuðli og skatta bara veruligan vinning hetta uppskotið vit viðgera í dag kemur at tálma fyri ikki at steðga íløguhugnum tí pá grund av skattinum fer ikki at betala seg at gera íløgur og heimsmet í skatti og heimsins bestu alivinnu gangur ikki hond í hond forever vit missa fyrsta plássið við hesum uppskotið

eg fái fyri at vera í plássuleiðinum. annika og olsen gera seg væl.

ja altso

landsbankin sigur og eftir øllum at døma hevur landsbankin eisini bestemmað hvat prísin á heimsmarknaðin fer at verða framyvir eg verði bara noyddur at siga aðra formaður at vist tú hevur eina skattalóg sum ger at eitt møguligt yvir ein møguliga yvirskotsíløga blívur til undirskot upp á grunda av skattinum so tálmar tú í tærum norra velur enntá at stuðla íløgum og bara skattadevil tú helt yvirskot altso nú brúki eg bara sunna fornuft tað fer at betýa tað at í norra fer mann at spita upp upp á íløgur meðan í føroyum fer mann at slakka av og vist landsbankin ikki veit tað at vist tú slakkar av við íløgum meðan eitt annað land veksur um íløgurnar so missir mann fyrsta plássur og tað er uttan mun til hvat í landsbankin hugsar upp

og í næstu røðari er uni holmjørðensen gjørt væl takk fyri teirra formaður

alir fyritøkurnar eiga síni stóra lut í góðu búskapargongdini í føroyum seinastu árini hon skapar nógv virksemi til stórir eftirspurningar eftir vørðini sum ábyrgarsfólkini og starvsfólkini framleiða men í løgtinginum er eisini breið semju um at ein størri partur av serliga vinninginum í teimum vinnum sum hava vinnuliga atgongd til okkara avmarkaðu náttúru og keldur skal koma samfelagnum til góðar tað eru vit øll samdum samgongan og andstøðan verður so ikki samd um hvussu skipanin best verður skrúvað saman tøkugjaldið er eitt leiðugjald tað er ikki ein skattur í føroyum hava tríggjar alir fyritøkur atgongd til avmarkaðu vinnurættindini at ala á teimum føroysku firðunum vinnulívsfólk leiga firðirnar til vinnuligt virksemi og vinnulívsfólk leiga firðirnar frá eigarinum sum eru fólkini í føroyum tað eru serrættindi tað er ein framíhjárættur tí onnur sleppa ikki framat teimum loyvinum og tað skulu alufyritøkurnar sjálvandi rinda fyri serligu náttúruviðurskifti gera at føroysku firðirnir egna seg væl til æling sjóvarhittin er rímiliga støðugur við sum heild góðum streymviðurskiftum og við góðari útskifting av sjógvi tað er rætt at tað er vinnan sum skapar virðini alivinnan er ein framleiðsluvinna men samstundis so fer alivinnan eisini illa við náttúruni og hon avmarkar eisini annað virksemi sum kundi verið á firðinum sum sagt so eru vit øll ikki á einum máli um hvat rætta leiðugjaldið er ein loysn kundi verið eitt fast árligt gjald sum skal rindast saman um tað gongur væl ella minni væl í vinnuni vit halda tað hinvegin vera rættari við einum lítlum grundgjaldi og so einari gjaldsskipan har alufyritøkurnar rinda meira fyri leiðina tá ið vinningurin í vinnuni er serliga stórur tað vil siga undantikin sjálvt grundgjaldið sum er null komma fimm prosent so verður leiðugjaldið stillað eftir hvussu tað gongur í vinnuni og framleiðis til kostnaðurin er so grundarlagið undir tí skipanum sum heild so er hetta ein skipan sum er løtt at umsita samstundis sum hon leggur upp til at tað vinnuliga loysir seg at effektivisera og at fáa so nógv burtur úr hvørjum kilo sum til ber hetta er at brandskatta og hetta er at plundra heldur onkur partur av andstøðuni eg eri ikki samdur hetta er hvørki at brandskatta ella at plundra fyrst og fremst fyri at endurtaka boðskapin so er hetta ikki ein skattur hetta er eitt leiðugjald sum er øðrvísi sett saman ein onnur leiðugjald og tað ber av somu orsøk ikki til at tosa um eina brandskatting í øðrum lagi so gongur hetta uppskotið ikki æli fyritøkunum so nær at tað ikki ber til at gera munardyggar íløgur og at vera virðiskapandi tað verða framhaldandi ríkiliga góðir møguleikar at gera íløgur sum eisini er neyðugt fyri at fáa so mest burtur úr og at plundra tað er at ræna at taka eitt leiðugjald fyri at gagnnýta føroysku fyrirnar er ikki at ræna nakað sum helst sum útvarpismaður tá lærdi eg tíðliga at tað tænir ongum endamáli at lesa eina rúgvu av tølum upp men tí at tað er lættari at fyri at halda seg til tølini sum tú sær enn tølini sum tú hoyrir men eg fari hvørt niður at gera eitt undantak fyri at vísa at tað eru skynsamar broytingar sum nú verða framdar og at tað framvegis verða pengar til íløgur tøkan verður sum skilst hundrað túsund tons í ár verður prísurin fimtan krónur oman fyri framleiðslukostnaðin so skulu alufyritøkurnar rinda tvey hundrað og fjøruti milliónir krónur í tøkugjaldi tað eru nógvir pengar men tað er í mun til at samlaða yvirskotið í vinnuni er eina komma fýra milliard krónur við øðrum orðum so er vinningurin í vinnuni eisini stórur verður prísurin fimmogtjúgu krónur oman fyri framleiðslukostnaðin so skulu alufyritøkurnar rinda fimm hundrað og hálvfjerðs milliónir krónur í tað eru somuleiðis nógvir pengar men tað er í mun til at samlaða yvirskotið í vinnuni er tvær komma eina milliard krónur tað verða altso nógvir pengar eftir sum vinningur og skipanin er progressiv og tað verður gongdin í vinnuni sum er avgerandi fyri hvat skal rindast í tøkugjaldi alivinnan fer framhaldandi at hava trygg og góð korð tað skal hon hava tá ið prísurin er heilt góður so fær landskassin meir samstundis sum vinnan fær nógv meir í hesum uppskotinum verða framvegis ein rúgva av pengum úti í vinnuni at gera íløgur fyri og tað er umráðandi at alivinnan fer at gera íløgur komandi árini umframt ætlanirnar at fara út á opið hav so ger alivinnan nú serliga íløgur á landi fyri at stytta um tíðina á sjónum og vit skulu minnast til at framleiðslukostnaðurin tekur hædd fyri avskrivingum og niðurskrivingum og vinnan fer sum altí at gera tær íløgurnar sum hon heldur loysir seg vara vælferðarsamfelag er undir trýsti og lata vit standa til so brotna tað vælferðartænasturnar sum eisini hava avgerandi týdning fyri okkara vinnulív rigga ikki nóg væl á mongum mótum tað hoyra vit um dagliga og eg haldi sjálvir at størsta politiska avbjóðingin í okkara tíð er at framtíðartryggja vælferðarsamfelagið nógv ár fram í tíðina skulu vit styrkja grundarlagið undir okkara vælferðarsamfelag so er neyðugt at ælumennan rindar meira ítøkugjaldi tá ið tað gongur væl pengarnir fyri leiðina eiga at koma samfelagnum til góðar og ein partur av væntaðu meirintøkunum næsta ár skal eftir ætlan fíggja ein skattalætta til láglønt og til miðalønt og at bøta um vælferðartænasturnar í føroyum og pengarnir skulu skapa eitt gott ella eitt betri samfelag fyri okkum øll tað er ein góð og ein avgerandi neyðug íløga í bæði fólk og samfelag men tøkugjaldið kann sanniliga ikki standa einsamalt vit mugu hava eina langtíðarætlan fyri føroyska vælferðarsamfelagið vit mugu tora at gera broytingar vit mugu hava eina greiða politiska kós at ganga og vit mugu koma til sættis við hvussu vælferðarskipanin í framtíðini skal skipast ella setast saman eitt einkilt dømi haldi eg sum vit mugu taka støðu til skjótt er til dømis um pensjónsaldurin skal hækka enn meir og vit mugu eisini endurskoða almenna geiran og fáa greiðu á hvar vit kunnu fáa meira ella tað sama fyri minni tað er neyðugt vit kunnu ikki framhaldandi bara skrúva upp á veiðugjøldini og tøkugjøldini tað er ikki ein ómøgulig uppgáva men tað krevur átøk og raðfestingar og hetta her at hækka tøkugjaldini er bara eitt einkilt teirra so skal eg gera vart við at eg fekk at vita í áðni at har er eitt lítið mistak í álitinum hjá minnlutanum sum er samgonguni har stendur at kommunurnar standa til at missa áttaogtretivu milliónir krónur í partafelagsskatti við hesum uppskotinum tað er ikki rætt tað eru landið og kommunurnar sum standa til at missa áttaogtretivu milliónir krónur í partafelagsskatti og kommunurnar eiga so tretivu prosent av tíð ella teimum áttaogtretivu sum svarar til okkurt um tólv milliónir krónur skuldu tað verið koma á pláss takk fyri

úti í savninum annika olsen ger so væl ja takk fyri eð

takk fyri viðmerkingina á antikoll

ja tað er kanska vert at skoyta uppí eisini at vanliga gera fyritøkur vanliga ger tað privata íløgur sum eru størri enn yvirskotið tað er einki løgið í tí vit kunnu taka føroysku gistingarhúsvinnuna sum sum eitt feskt dømi hon ger stórar íløgur sum sum als ikki svara til yvirskotið í vinnuni so í staðin tekur hon lán ella fremur kapitalhækking so tað er einki løgið í í tí men sum sagt so haldi eg at tað eru skynsama broytingar sum vit leggja upp til verða framhaldandi nógvir pengar í vinnuni at gera íløgur fyri serliga tí at skipanin er progressiv takk fyri

hevur tú til forkvuna ja tað er

unnhólm kirkla takk fyri sum upplýst undir orðaskiftinum s

og so royndi andstøðan samgongan at finna eina semju men tað vísti seg at partarnir lógu so mikið langt frá hvørjum orðum at tað bar tíverri ikki til men eg má eg kann í øllum ferðum siga fyri fyri mítt viðkomandi at eg haldi at vit skulu í øllum ferðum ansa eftir at loysnin at fíggja okkara vælferð ikki altíð verður at skrúva gjøldini upp í bæði fiskivinnu og ælvinu tað krevur nógv onnur átøk sum vit noyðast at fara undir at hyggja eftir nú so vit fáa framtíð at tryggja okkara vælferðarsamfeløg og tað er veruliga ein eitt brá neyðug uppgáva eftir eitt míndugt

dómsen ger so væl

hann er send gjørt so væl takk fyri ljóðið tað er brúðað

tað ber at rætt at hendan skipanin við tøkugjaldi tekur støði í yvirskotinum hon er yvirskotsbaserað undantikin grundgjaldið væl at merkja sum er null komma fimm prosent so er hetta ein progressiv skipan sum sagt sum sum ella har tað verður goldið eftir eftir gongdini í á marknaðinum og tað haldi eg sum sum útgangsstøði verða betri eg haldi tað vera einfaldari og ruddiligari at tøkugjaldið eisini verður tikið í fyrsta liði mann tosar um at blanda alt alt møguligt inn í hetta tøkugjaldið hvat hendir við ráðvørðini aftaná men hetta er fyri leiðina fyri føroysku firðirnar og at gagna á føroysku firðirnar og tað er tað sum sum vinnan skal skal rinda fyri takk fyri

og røða tað eru høgni í hoydal landsstýrissæður

eg haldi at bæði orðaskifti til fyrstuviðgerð boða nú og eisini álitini frá vinnunevndini hava hava verið rættiliga saklig har ið hetta málið um tøkugjald verður viðgjørt ja eisini út frá ymisku sjónvarpiðum men har mannur hvussu hevur roynt hvussu fær samanáttarsíðu eisini royna at fáa eina semju og sum annika olsen segði so hevur tá mann kundi gottfarin nakað niður í tí hæggargjaldinum og eg skilji ikki ordiliga hví samanláttarkurin ikki hevur hevur loftað tí bóltinum men tað skal eg síða spannað við um bý tí tað samkiftið fór fram millum tingfólk sum tú eigur men eg var spurdur um tí eg segði at tað kundi eg væl royna til dømis at enda at sjeya koma fimm prosentum í tí hægsta so er tað sagt uni holmur hann sum rættaði hetta stendur úr álitini við at partin hjá kommununum um hetta verður samtykt er ikki at tær missa át men at land og kommunur tilsamans missa tað og kommunurnar eiga ein triðing at títa seg umleið ellivu tólv milliónir so er tað stigfast men vit hava sjálvandi eisini nakrar hugtjónaligar og nøkur hugtjónalig orðaskifti um hesi málini sum sum eg taki væl ímóti tað at vit hava hóast eg haldi at vit tosa um øllum ymsar veruleikar kanska er tað har at ósemna liggur oftani hvussu mann at vit ikki samdum hvussu veruleiki sær út og lat meg tí siga frá forkvinna at eg haldi í stóran mun sum eg eisini segði undir fyrstu viðgerð og sum tað stendur í uppskotinum at alivinnan í føroyum er ein av tá okkara mest altjóða gjørdu vinnunum vit hava dundrandi dugnaligu fólk í alivinnuni og tað hugs eg um í allari vinnuni frá teimum sum arbeiða úti á ringunum og røktararnir til tey sum arbeiða á smálstøðunum til granskararnar til sølufólkini og alt tey sum arbeiða í virkjunum samanvegis eingin sum hevst yvir um tað og tað hevur eisini gjørt at føroyum hevur kastað oyða nógv av sær og tað eru eisini framskikk fólk sum gera íløgur í framtíðina og sum hava sett sær greim mál nevniliga at fylgja heimsmálunum hjá sameindikjóðum alla tíðina at vísa at leggja dent á ta lívfrøðiligu burðardygdina á ta sosialu burðardygdina og sjálvan á ta búskaparligu fíggjuligu burðardygdina vit høvdu koma aftur til tað sum eg haldi mangla eitt sindur í orðaskiftinum tað er tann fólkaræðisliga burðardygdin tí frá forkvinna vinnupolitikkur í einum fólkaræði tað er væl veruleikan tað hetta snýr seg um og hvussu fíggja vit tær felags treytir og tær felags tænastur og tær felags grundstøði sum fólk mugu hava í einum samfelag og vinnupolitikk í einum fólkaræði hann má verða bygdur á at grundleggjan má vera somur rættindi og treytir til at skapa og hugsa og menna síni evnir at fara inn á marknaðin við tí sum tú kanst skapa í tí samfelag tú ert partur av og at kappast á nøkul stundan jøvnum føti vit tey fólk og tær vinnur og fyritøkur ið vit eru saman við í tí búskapi tí marknaði tí samfelagi vit eru í hetta hava vit ikki megnað væl í føroyum tað er øgiliga øgiliga ymsa treytur í føroyum hjá vinnunum nógv av teimum sita her sum hasi rískt við teg har tú mást uppfanda einasta morgun tú ánarar ikki hvat marknaður sigur í dag og tú mást vera á eini kapping hvønn einasta dag tað er alvinnan á altjóðum marknaðinum men tað er ikki her heima tí at her hava vit altso valt við fólkaræðisligari avgerð at gera lóðir og avmarkingar til tess at lívfrøðiliga burðardygdin á okkara fyrum í okkara umhvørvi sum vit hava arbeiðað frá forfedrunum kann vera burðardygd tað vil siga at vit hava ikki skapt tað sum ikki eg sum standi her ella vit sum sita her men okkara forfedur hava skapt okkum møguleikar á sínum einastandandi staði í mitt í norðatlantshavi til at tað ber til at gagnnýta náttúru og tilfeingi bæði tað sum vóru harðar skapar á sjónum sum fyrsteliga fiskivinnan hevur atgongd til men eisini her tað er tað framhaldsta vinnuna við at gagnnýta tær náttúru treytir sum sum okkara forfedrar hava vunnið okkum gjøgnum tíðirnar og sum vóru harðar skapar so vit hava avmarkað tað so mikið nógv av lívfrøðiligu orsøkum og av búskaparliðum fyri búskaparliga og lívfrøðiliga burðardygd hava vit avmarkað tað so mikið nógv at vit í dag hava tríggjar fyritøkur har onnur eru øgiliga stór og hinar eru og ein er nakað minni og ein er eitt sindur min og tað er tað vit tosaðu um tann avmarkaða atgongdin sum vit hava atframt her við lóg og samtykt og sum vit haldu tú hevur stóra undirtøku millum okkara fólk tað er tann atgongdin sum hevur at serst eitt virði tí tann atgongdin við tí dugnaskapi sum er millum tey mongu fólkini starvast í vinnuni frá øllum liðum skapar ein heilt serligt virði tí tað er so avmarkað her er ikki ein fríkapping als ikki og hatta genererar øgiliga ein kapital hesin kann fara í arv millum ættarlið sum fer at skapa eina ójavna kapping seinni í okkara samfelag sum eg síggi í dag haldi eg ikki at ælivinnan er tann sum keypir mest upp til kanska meira fiskivinnan so nú eru vit í dag hvat er vinnupolitikkurin í fólkaræði ja tað er at sjálvandi skal tann avmarkaða atgongdin av hesum felags ríkidømi sum okkara forfedrar og formøður og vórðu harra skapað hvønn dag sjálvandi skal tað gjaldast til ta fólki sum býr her soleiðis at vit kunnu hava nøkulunda javnartreytir at búgva í hesum samfelagi at hava væl og tað vil siga tað tann fólkaræðisliga burðardygdin sum eg gloyma ofta eisini teimum málunum sum st hevur er eina sterk her og eg eri samførdur um at alin fyritøkurnar eisini kunnu brúka tað í sínum málum og strategium fyri framtíðina at har eru vinnur her um tað eydnast okkum sum eisini skapa fólkaræðisliga burðardygd tað vil siga eru við til at fíggja og føða sjúkrahús barnagarðar vøkurstovur veðir almannan almannverk á annað soleiðis at øll byrjan á tí sum vit skulu eiga í felag ikki bara verður á tí arbeiðandi fólkinum á tí vanliga verkafólkinum so har ið øll skattabyrðan liggur í dag í veruleikanum og tí er hetta uppskotið eisini at liður í sum fleiri av framsøkufólkum hava sagt so væl at við at samtykkja hettar so kann tað skapa størri inntøku til landskap tá má brúkast til at lætta um hjá teimum sum eru í til arbeiðis hvønn dag í íslandinum sjálvandi eisini hjá øðrum sum ikki fáa farið til arbeiðsøkuna og orsøkum sum eisini skapar eina meira kappingarføra vinnu hjá øllum hinum sum eru í tænastuvinn fólkvennan er eisini tengd av ælvinnuni og átti at gjørt okkum meira eitt kappingarfør tað er tann fólkaræðisliga búskaparliga sosiala burðardygdini í hesum men týdningarmest er lívfrøðiliga burðardygdin sum eg haldi at formandi vinnunevndini hevur lagt sera stóran dentan og eg haldi tað var eitt gott álit hann las upp millum dáliti tí har hevur so ælvinnan eisini sagt við okkum í hesum viðgerðum av hesum sum altíð er trupul at viðgera tá man broytir gjøld og stigar at vit ynskja at ein part av hesum verður brúktur til gr um bæði skulu hava eftirlit við at lívfrøðiliga burðardygdina er í lagi men eisini granskin til at kanna avleiðingar sum hava nógv frammi nú hvussu hevur ælvinnan hevur høvur ávirkað okkara fyri og sund okkara langrum og alt tað íðandi lívið sum annars er hon um hesar oyggjar tað skal tað part av pengum brúkast til eisini umframt til vælferð og at lækka skattin so eru ósemir sjálvandi men ósemirnar eru tó ikki størri enn so at hetta er uppskotið sum fleiri framsøganfólk hava verið inni á halda vit vera eitt rímiligt munandi og rímiligt gjald tí vit gera eisini soleiðis at stigin bygt á tað sum undanfarna samgongur gjørdist flytur seg og vit hava eisini møtt tí at framleikikostarnar nú verða ásøttir hálvárliga onkur yngsti hvørtárliga vit skulu gjarna gera tað vit halda tað vera eitt kanska vera eitt sindur trupult at gera soleiðis at vit altíð siga at framleikikostarnar skal altíð ásetast og tað er ikki fyrr enn tú fert hesar krónurnar ella prosentini upp um tað so flytur stigin seg upp og niður og hevði hendan lógin verið í gildi tey áðrenn t tey høvdu rindað minni tá ið framleikostin fór upp og prísin var lágur á heimsmarknaðinum men fer hann øgiliga langt upp sum til øðrum sum bað fýrs hundrað krónur bara sum eitt dømi so kemur øðan langt inn til landskassin men tá hevur vinnan samstundis risastóra yvirskot risastóra yvirskot so sum dømi vit landskassin fær eina koma fýra milliardirnir so hevur vinnan tvær komma átta tað er ikki nøkur hóttamáti vinnuni tað er ikki nøkur hóttan fyri at leggja til rættis so hattar haldi vit kundi samstum kynpartur sum hevur verið øðan nógv umræddir eisini seriøst at vinnuni tað er hettar bæði hetta gjaldið eisini tað hjá sambandetorkinum eisini tað sum verður áðrenn tað ger tað ella tað tá gongdin á heimsmarknaðum ger tað at nú er hann eitt trupulleiki við virkaðum vørum tí at prísurin á óvirkaðum laksi og heimsmarknaðum rýkist nógv upp av nakaðum orsøkum og tað er ikki vist hann verður har tað vita vit væl skuldi eg var so gjarna serskipan fyri hvussu tú rindar tá tað er virka men at fara og hyggja eftir veruligum prísum og annað tílust tú ikki blívur á slagum ráðsøkrummi har tú fast heldur vinnuni at framleiða ávís produkti sum eg eisini haldi formandi vinnunætini greiddu øll av alt frá undir fyrstu viðgerð men vit eru opin fyri at tosa um tað hvat mann ger men grundleggjandi er skipanin ikki nøkur hóttamáti vinnuni haldi eg als ikki hon kann uppfylla treytina um at vit fáa betri lívfrøðiliga burðardygd betri sosiala burðardygd betri búskapuliga burðardygd og ikki minst betri fólkareyðisliga burðardyg tað er undir við at vit hava sær vinnurnar sum føða ein stóran part av okkara vælferð og eisini her er tað til at rinda beinleiðis og tó tá ið er ikki fara beinleiðis inn at fíggja hann tá ið er at fara beinleiðis umvegis búskapargrundini sum eisini verður nevnt í álitinum frá frá einum av vinnunum hatta er avbjóðingin og er tað ikki til gagns fyri førarfólk er tað ikki til gagns fyri aðra vinnuni at vit fáa hesar inntøkurnar inn ikki við at taka nakað frá vinnuni men at tey gjalda fyri tann serrættin gongd at tey hava fingið til at brúka okkara náttúru okkara fyri okkara vatn eg haldi rímiligt og eg haldi at eg sigi ikki nógv nógv skeivt at at vinnan eisini hevur góðtikið tað men sjálvandi ósemdur um er tað for nógv er tað for lítið men tað er eitt øgilig framstig at vit eru komin so langt at at vit ásannanda alivinnan kann vera liðurin í at skapa eitt upphæddarbetri vælferðarsamfeløg og tað veit eg at vinnan kann eisini brúka í sínum marknaðarføring og tannlands

læsingar annika olsen hon er tann fyrsta viðmerkja gjørt so væl ja takk fyri krúvur

hevur tú høgt tær í dalgjársvæl ja og vit hava søgdu tær í dalgjársvæl ja og vit hava søgdu tær í dalgjarl

bjóð sum granska bæði í alvennum men eisini undanum tað og tað er alvennan sjálv ynskt tað fáa eitt uppfylt við hesum og eg eg plagi at lurta eftir eftir eftir gandi sum einaferð segði tað at tú ert ikki serliga vísur um tú heldur at tú um tú heldur at tín vísdómur er betri enn tann hjá øðrum men eg tori at hugsa tann tankan at vit stóðu í tí sum hendir í heiminum heimurin blívur eisini dominerar av stórfyritøkum sum tvørtur um landan vóru setað siga næstan alt men eg eri samførdur um at tað verð tú verður nú bæði um minkandi útlál útlál grøna framleiðslu at eisini verða krav við sítt fólkarist í burðardygdini at alvennan í føroyum kann selja síni brut upp á seg vit liva í einum samfelagi har vit gjalda ein munandi rúmligan part til at fólki í sínum samfelagnum kann bæði hava góða vælferð og eisini taka lut í heiminum tað verður eisini eitt míntikið ein ein týdningarmikið parametur hjá alvennuni í føroyum til at markera seg upp á tí at hetta fer at verða kravfrá brúkarum til allar fyritøkur innan stutta tíð pástandi eg

so er tað helgi ábransin ger so væl tað er ikki ein spurningur um vinnan skal gjalda

eg haldi at eg skilji hvat ið heilsin hugsar um men nei vit hava ikki hugsað tað

og eg veit ikki hvussu eg skal siga tað men eg eri øgiliga varin við hetta her við at politikar skulu siga hvat vinnan skal gera altso eg eri samfeløgdur um at atlívinan er eisini ein av teimum drívandi meginum í at fáa umlagt til grønaorku í at fáa burðardygd í breiðarhøpi og eisini gera íløgur í grønaorku eg haldi ikki mann skal aldrig eta politiskt meðan tað sum ósemandi er um her tað er um so gjøldini eru høg og har bæða vísa á at tey fyrstu stigini í í sínum her nýggja stiganum og har vit nú roknaðu framleiðis kostarnar út per hálvár er tað sama í báðum uppskotum hjá jarnarfloksinum og samgonguni og so hava vit koyrt nakrar eyka stigar inn og eg dugi at síggja órímiliga heitina í tí tá prísurin er so mega høgur sum tað orsaka eg brúki tað í úttikið jú men tá fellur so nógv aftur við vinnuna líka væl og um prísurin fer niður og framleikarnar upp so taka vit eisini hædd fyri tí so eg veit ikki hvussu langt er millum partarnar viðleikarnar eg vil eg ynskt at at saman teimum hugsa seg um eina ferðir at um mann skuldi møtst teimum tann takk fyri og so er tað magnus rasmussen

gert tú væl takk fyri frá fólkum at

høvdu teir teldu gjørt tað

við norðmenn í seinastuni tað verður við fleiri dyrgatjónir úr norra eg veit ikki um tað var fyri at royna at finna finna fram til at føroyar skal vera ræðumynd ella øvugt og eg havi ikki ordiliga fingið heilt greiðu at hvat tær tosa um tær tosa um liðugtvørur men teir royna at skilja ímillum tað sum fer fram á sjónum og tað sum fer fram aðrastaðni meðan vit í hesum taka jú hædd fyri allar framleiðstrøð frá frá frá at drognur kemur í eyga til tað sjónum og so kanst tú eisini avskriva alt allan tann partin av ílø men eg havi ikki sæð nakað loyst sum sum loysir tann trupullein at hetta má ikki blíva eitt nýtslag av at politikararnir stýra vinnu ella framleiða ávísir produktir tá heimsmarknaðurin sigur nakað annað tað har liggur avbjóðingin

sæðistumfarið er jóannes joensen kjersvág

ja tað eru tveir tættir útí annað er tíðir tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað er tíðir annað

eg bað at nú kom eg tær fram við við seiguni í alinónini og eg fekk nakrar avfevingar fyri at bera tøl frá avbjóðingarfelagum vit hava ikki tølini og tað haldi vit skulu fáa við vega á einum óheftum vísindaliga grundarlagi og og hetta er eisini áhugaður hjá ælvinnuni at at tann ávirkan sum taka sum sum dømis tað málið sum vit ikki hava nakað prógv fyri hvat støðan er kann kann ávirka eisini verið lýst og regulerað hin parturin er tá ið tosa um at tær vit skulu fáa ein part av pengum til gransking tað er at gera tað størri nir bæði granskin sum sum er í tøktini og øðrum sum ælvin kann brúka men eisini tað størri granskingin um hvørja ávirkan hevur ælingin havt á tað samlaða lívfrøðiliga margfeldið um okkara leiðir og tað tað hugsi eg at mann ger eisini við einari roynd at kanska at fáa uppafturbygd nakrar av áðunum hjá okkum og tað umhvørvið sum hevur verið á fyrim og sundum so so tað er at tað er eitt størri prosjekt sum eg ætmi at brúka nógv orka uppá bæði at fáa líst men eisini at gera tað skal til fyri at at margfeldið kann byggjast uppaftur ímóti tað ávirkan sum ælvin hann hevur havt

tann næsti jørði røða er árni skolið

ja vit viðgera hesi bæði uppskotini um tøkugjøld uppskotið hjá sambandsflokkinum og uppskotið hjá landsstýrinum tað er staðfest at hendan vinnan skal betala hon skal betala ikki bara tað sum vit mannvís áleggja vinnunum í okkara landi ikki bara tað tær umkostingar sum hon hevur at hava sína drift og síðani betala skatt og vit sum síðuna hava eitt yvirskot og betala út at so betala vinnuspýtiskatt nei vit skulu betala vit skulu leggja ein eyka skatt á hesa vinnuna og eg fari at siga tað einaferð afturat tí hetta er ein eyka skattur sum vit leggja á vinnuna hetta er ein eyka skattur vit leggja á vinnuna tað er eingin ivi um tað og og eg haldi at tá ið mann ger tað so eigur mann at vera øgiliga varin við at gera tað soleiðis at loysturin sum hann velur at gera tað uppá kann vera atferðarstýrandi fyri vinnuna og í teimum hoyringunum sum vóru í nevndini so vóru vit høvdu búskaparfrøðingar inni sum søgdu at tað var øgiliga viktigt at mann hevði sær tað fyri eyga at tað sum hann gjørdi ikki var atferðarstýrandi og vit høvdu ælarar inni sum søgdu at hetta hesin mátin sum vit gera tað uppá er beinleiðis atferðarstýrandi hesin mátin er eitt lodd sum vit hanga upp í ælararnar sum alt eftir hvussu tungt er toga teir niður og verður tvingað teir at taka støðu til um ávísar ætlanir ella ávísar íløgur eru áhugaverdar at gera ella ikki alt eftir hesari ávirkanir frá hesum gjaldinum og tað haldi eg at mann hevur hoppað lættført rum mann hevur givið sær for lítið far um tað og mann upp á ein ella annan máta viðurkennir ikki at tað er ein risiko sum vit hava tá ið vit gera hetta loddið so tungt sum vit gera tað nú topp skatturin í hesum er hasum ein fýra falding av tí toppskattinum vit høvdu í uppskotinum sum hetta byggir á tað er hasum ein fýra falding av tí toppskattinum so vit gera hes hetta elementið øgiliga týdningarmikið hjá vinnuni so eg haldi at vit áttu at hugsaðu betur um tað ella meira um tað og tikið hædd fyri tí og tað sama sum vit diskuteraðu tá ið vit vóru og diskuteraðu um um veiðugjøldini hjá fiskivinnuni so haldi eg at tá ið mann ger tað so drastiskt sum hetta so átti mann at sett seg niður og sagt er hetta rætti loysturin at gera tað uppá eg haldi at hetta modellið hevur riggað tí at tann toppskatturin til tað størsta biløpið sum kann belasta ikki hevur verið so ræðuliga ógvusligt men nú verður hetta ræðuliga ógvusligt tí tjúgu prosent er ikki bara av vinninginum hetta er tjúgu prosent av søluprísinum av tí fiskisum sum so verður seldur vissur prísurin fer upp á hundrað krónur nú og til nøvnist kostprísurin fer upp á trýss so skal mann altso betala tjúgu prosent av hundrað krónum er ikki rætt tað er rætt tað vil siga at risikoðin í hesum uppskopunum er øgiliga stór eftir mínum tykki og kann potentiell koma at leggja eina øgiliga stóra byrði á alivinnuna eg vóni tað ikki eg vóni ikki tað verður fólit eg vóni at tað verða sum tey góðu tølini sum uni hálmi johannesen las uppi fyri okkum í áðni at vit liggja har sum vit kanska plaga at liggja og at alt fer at ganga gott tað vóni eg vit hava brúk fyri at okkara alivinnuna er sterk hetta er annað av okkara tveimum høvuðsbeinum sum vit standa á í dag og vit hava brúk fyri at virða tað og vit hava brúk fyri at fara við hesari vinnuni soleiðis at hon eisini framadrætta verður standandi og verður ein ein høvuðsframleiðsla í okkara okkara samfelagi ein onnur risiko sum eg haldi at haldi tað verður erhard joensen sum var inni á hesum har sum hann sigur at tá mann ger tað so ógvusligt so gamlar mann við vinnuni eg haldi eisini at hann var inni á hesum at at ein risiko er at vatnframleiðslan sum í dag ger sáttmálar sum er gangað eitt ár fram í tíðina blíva øgiliga risikofullir kanska so risikofullir at mann fer at halda seg aftur við at gera sáttmálar men men vit vita at okkara fyritøkur hava øgiliga lætt við eisini at flyta seg og risikoin við tí er at tær kunnu flyta seg á onnur marknaður á aðrar marknaður at gera tann partin av framleiðsluni sum vit við at seta so høgt gjald á gera øgiliga risikoputónaðar tí ein partur av teimum yvirveitslunum sum ein leiðslaðin fyritøkur verður noydd at hava við sær er hvørja risikotakið og tá vil tað vera negativt fyri okkum vissu teir velja ella vissu teir síggja hetta sum eina so stóra risiko at teir flyta hetta til onnur støð ikki gera teir heima vissu vit framhaldandi alivinnan hjá okkum er í fremstøðri eingin er við um tað og faktiskt biðundri eg tað sum alivinnan hevur nátt sjálvt um eg ikki altíð eri so øgiliga samdur við teir í øllum so biðundri eg tað sum teir hava uppnátt tað er fantastiskt at vit fyri nøkrum árum síðan høvdu eina alivinnu ja og tað eru kanska nógvir persónar her sum hava verið involveraðir í tað sum eg veit ikki hvussu nógv avloyðir vit høvdu hálvfjerðs ella okkurt hóru og tað fór alt undrandi heysin og so seint sum í tvey túsund og eg burdi vitað tað fýra ella harða leið vóru allir fyri ella fimm vóru allir fyri skræld tómir fyri laks í føroyum tí vit høvdu sjúkaútbrot í føroyum so vit hava havt stóra stórsving stór útsving í alivinnuni men vit hava við stýring við skynsemi og við øgiliga dugnaligum fólki í eini vinnu fingið eitt fantastiskt bein ein fantastiskan motor inn í okkara øknomi vit haldu at vit skylda teimum at vit virða tað og handfara teir ella í øllum førum taka atlit til tað sum kann gera at hetta blívur risikufult vit eiga ikki at vera tann faktorin tann politiska skipanin sum ger at grundarlagið undir okkara høvuðsvinnu fer at rilla og tað haldi eg at vit upp á ein máti eru í ferð við at gera tað er tað er ikki gott tað er onkur ting í hesum uppskotinum sum eg eisini fegnist um annika olsen var inni á tí hetta at vit seta nakrar pengum av til til gransking og tað er tað er gott eg haldi at tað er gott og tað fara takið undir við sjálvum ikki takið undir uppskotinum vit sum innlutir mala til at mann ger eina drastiska broyting í hesum skipanini at mann fer frá at atfyrstýra henni sum vit gera nú við hesum uppskotinum og at vit fara yvir og gera eini partafelagsskatt so vit fara frá at atfyrstýra henni til at tað altíð verður fornuftin og tað sum er fíggjarligt forsvarligt at gera sum alvinnan ja takk fyri frá fólkum ja takk

fyri og tað eru viðmerkingar út í salinum beini johannesen ger so væl takk fyri øh fyrr

skulu tú ikki fara tá tú hevur tað

jú tað er eingin ivi um at tann leiðin sum vit ganga við at áleggja okkara høvuðsvinnum so høg gjøld sum vit gera er ógvuliga ógvuliga riskufull vit vit áleggja okkara vinnum nøkur element sum gera at teir í síni tankagongd í sínum tankasetti verða noyddir at taka hædd fyri politiskari ella øgiliga høgari politiskari risko um at her er ein knøttur sum tað bara kann blíva við at blíva skrúv uppá tað kann vera øgiliga farligt og kann vera øgiliga skaðiligt fyri íløguhugum so eg síggi eftir í øllum førum og fáa vit ikki íløgur í okkara vinnu so fara vit at fara aftur út við tíðini tað er eingin ivi um tað

eina viðmerking gjørt sær tá hvør er frú

sum karla tekur sum sigur so er tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað tað

tað er púra rætt at í hesari skipanini er ein innbyggd risiko tí at vit vilja yvir tí yvir nøkur ár so vil natúrliga inflation gera tað at bæði kostprísir og søluprísir vilja hækka og henda skipanin tekur gjald av tí samlaða kostnaðum av søluprísunum so so vit vit liva við einum risiko at verður hon ikki stillað so kann hon blíva ein øgiliga hart skattandi á ta vinnuna sum vit nú skatta og tað er óhensilsmessigt hitt at norðmenn ynskja eitt og vita eitt annað tað kann gott vera men ein partafelagsskattur ella ein hon tað tekur í øllum førum hædd fyri øllum øllum bariablum sum liggja í einum vanligum roknskapi og hevur ikki atferðarstýrandi virkuna á hvat mann annars ger í sínum rakstri sum bara kemur natúrligt og hevur onga ávirkan á hvat mann annars ger takk fyri

tann næsti at røða er magnus rasmussen

takk takk fyri frúfólkuna ja tøkugjald loyvisgjald og alivinnuna er tað sum hevur verið frammi nú eina góða løtu eg hugsi at byrja við at fyri ikki so langari tíð síðani so arbeiddi undanfarna samgonga við viðursnir eftir tøkugjaldum er ikki komið akkurát nú tað eru nøkur ár síðani og tað sum vit tóku eg fátt upp á at tað var hetta her við við framleiðslukostnaðinum og tað haldi eg og hildu vit vera skilagott og eg haldi at vinnan helt eisini at tað var skilagott og samgongan sum situr nú heldur eisini at tað er skilagott hetta við framleiðslukostnaðinum at fáa teg upp á pláss so tann parturin av okkara uppskoti kann mann siga er nærum kopieraður yvir og at so hendan her samgongan og at tann landsstýrismaðurin arbeiðir við at kanska tað bjóðist ella ikki neyðugt at tað skal vera so langt aftur út at mann kanska fer at fáa tað hálvárliga ella styttri tað er so bara at fegnast hon vist tað kann latta seg gera men so er tað kann mann siga at teir stóru munurin ímillum okkara uppskot og hetta tað var tað at okkara uppskot var vil eg siga meira hóvligt munandi meira hóvligt vit tóku og settu tvey stig uppí afturat og tað bleiv fimm stig og har ið tað hægsta prosentið var tíggju meðan henda samgongan av landsstýri ger fleiri stig og fer eisini niður í og skúvar upp á prosentisatsirnar soleiðis at teir bleiv hægri tá tú kemur nakað niður í stigan sum vit høvdu og nú nevndi uni hálmi hannesen hetta er um tøl at hvat hann hevði lært sum útvarpismaður og eg kann siga at eg havi lært kanska sum lærari tøl og mann skal ikki koma við for nógvum á gangin men eg fari at nevna kanska bara ein tvey tøl tað er tað at vist vit taka í mun til verandi skipan tað skipan sum er í dag og siga at vit koma til tvey túsund og fýraogtjúgu so betíðir tað tað at eftir tí nýggju skipanina hjá hesum samgonguni so verður tað ein øking ella ein hækking upp á áttaogfjøruti prosent og so hendan her nýggja skipanin fyri tvey túsund og fýraogtjúgu ein øking upp á áttaogfjøruti prosent so ætlaði eg nevna tvey tøl afturat tað er tað at tað sum vit arbeiddu við tað gav fimmoghálvfjerðs milliónir meðan hetta her er altso munandi hægri eg haldi at hetta her er kanska eina eina ja tvey hundrað milliónir ella hvat tað er men ið hvussu er munandi hægri at at vinnan skal hava góðar karmar tryggakarmar og tað takar øll hund við men eg haldi at tað er eisini eitt annað orð tað er støðugakarmar og tað kunnu vit politikargeva at at sveiggj er í prísum og nøgdum tað fáa vit ikki gjørt so nógv við men vit kunnu hava støðugakarmar og tí haldi eg tað er óalmindiliga óheppið at mann fer so harðliga til verka tí at sjálvandi kemur tað at ávirka tað hevur tosað nógv snøggv um kappingar føri vit hava tríggjar alufyritøkur í føroyum og tær kappast faktiskt ikki intern men tær kappast við mann sær onnur lond tær kappast við norra og kili og so víðari og tí er er eitt bara metur haldi eg sum er vertikið eftir tað er tað at hvussu er kappingarstøðan hjá fólk og alufyritøkunum sammet við til dømis í norra ella aðrastaðist yvir í at viðseta skeiklast so sjálvandi fara alufyritøkurnar kanska hyggja aðrar vegir fyri til dømis at gera íløgur íløgurnar hava verið rættiliga stórar seinnu árini og tað hevur verið neyðugt tað er serliga verið smálsstøðir tað er flutt upp á land og tað ger tað at váðin blívur nakað minni í samband við lúsu og kanska sjúku og tað ger eisini tað at tað kemur meira ígjøgnum tí at fiskurin verður styttur hjá sjónum og nú verður komin kanska upp á sær hundrað túsund tonsir og hetta er eitt vældiga gott íkast til føroyska samfelagið nú nevndi eg í áðni til landsstýrismannin hetta er við hvussu nógv gevur alivinnan til landskassan og eg hevði ein spurningur á ein tveyoghálvtrýss á til ruth vang sum fíggjarmálaráðhara og har var tað nú í tveyogtjúgu fimm hundrað og hálvtrýss milliónir sum alivinnan og tá er partaflakskapin til kommunurnar ikki íroknaður so vist vit runda tað til seks hundrað milliónir so er tað ikki nógv skot pluss sjálvandi tað mann sigur ringvirklingarnar sum eru og so kann mann meta um er tað nógv ella ella er tað for lítið og so kann mann hyggja í mun til bruttu vinning og mann kann hyggja í mun til øgiliga nógv tøl hatta er sum tá mann tosar um um ríkisveitingina um tað er ein partur av bnp ella ella tað er ein partur av hvussu stóri fíggjarlógin er hvussu víðari hatta er bara fakta so nógv er kastar alivinnan og taka fiskivinnupís so liggur tað um hes er milliardina tað er bara tað at vissu tað verður ov høgt skatta og eg haldi at mann er ferð ov ógvusliga til verka í hesum og erhard joensen sum er formari vinnunevndin royndi so at mann at finna eina semju sum hevði verið best fyri allar partarmenn hjørt ber teg ikki til og tað er forlangt millum partarnar men eg trúgvi tí at verður tað ov nógv skrúva upp á hesi her inntøku knapparnar út úr alivinnuni tí nú er tað hana vit tosa um her so ja sannsýlvís minkar íløguhugurin og kanska møguleikin og so er tað hetta hervið hetta er ein øgiliga íløgu tung vinna vit síggja til dømis bara at eg hugsi um sørvági nú hevur mann innlukkaðar eindir men mann mann mann liggur sum kanna tað at tað er mær mikið og tí er hetta eisini ein øgiliga kapitalkrevjandi vinna og so fái eg líka nú til seinast tí at nevna hetta er um liðuframleiðsluna sum jørgen niclasen eisini líka sum varini á og vit vita tað at vit sum eru á skálafjørðinum at har er eitt veldiga stórt virki sum eini tvey trý hundrað fólk arbeiða og viss í nú hetta hendir at mann prísurin var eitt í dag og innan fyri eitt ár so er hann kanska øgiliga høgur og so verður gjaldið sum vinnan verður kravd tað kann hækka øgiliga nógv tí kiloprísurin fer upp í einum stuttum tíðarskeið og tann mann sigur avbjóðingin sum kann vera til tað at mann hevur vanliga gjørt eitt ára sáttmálar til tað at so fer mann at tora tað og kanska mann fer at stytta tær tað er kanska ein møguleiki at holt tær á vissu nú kundi hann ikki at tað har verða nakrar avbjóðingar men tað smíðar tað er áaverkt og sum eg nevndi í áðni eisini at at í norra arbeiða tær við nøkrum sum sum líkist at mann kann taka hædd fyri eitt snar og tí haldi eg tað er áaverkt og tað ljóðaði sum at landsstýrismaðurin løgast sum er sinnaður hann er at hyggja upp á tað hvørjir møguleikar eru har soleiðis at tað ikki endar við tí at mann fer at minka um ta framleiðsluna færri arbeiðspláss og og eventuell flytur hana kanska til eitt annað land tað tað vóni eg ikki í hvussu eg haldi at mann eigur at taka tað rættiliga alvorligt og tað hevur so í hvussu er morglutin ella samgongan ikki tikið hædd fyri í hesum umfarinum men vónandi og fara at heita landsstýrismannina hyggja rættiliga gjølla at hasum so at tað ikki hendir so mann kann kanska kann síggja fyri sær at tað verður niðurlaga og eventuell kanska flutt onkræðis ja takk fyri og her eru fleiri virðir

mørkingar hann sjákum thomsen ger so væl

takk fyri forkuna ja nú veit eg akkurát hvar ið tú hevur tað í dag tá tú hevur tað í dag tú hevur tað

tann ónøgdin kundi verið men men okkara uppskot kom áðrenn hett mann sær uppskot hjá samgongdum og vit løgdu okkum á hesari leguna tí at vit hildu at tað var rímiligt og eisini tað serligt her við framleiðslukostnaðinum so so tá ið mann tosaði um sær semjuna so høvdu vit okkara uppskot og so hevði samgongan eitt uppskot og so vónaðu vit at vit kundu kanska kundu møtast onkuntíð saman miðjuni men tað gekk so ikki á hesum sinni takk fyri ja takk fyri so er tað annika olsen

ja takk fyri jenni var magnus rasmussen

tíðin er farin so er tað max rasmussen gjørt sær væl

vælferð tað snýr seg eisini um hvussu kategoriskur mann er at mann sigur visti meirvirka so til dømis men mann fær ikki niður á detailstýrið at vista nú raspa ella visti grønt og so víðari so kann tað vera ein stórur vandi tí so fær mann direkt at stýra og tað er ikki ætlanin og tá mann so tekur tað skipanina sum mann hevði tá og sigur at vistu vit høvdu havt hesi eg haldi ikki tað kann mann ordiliga samanbera men tað stuttar til langa so halda vit ella ið hvussu eg sigi at mann fer harðliga til verka serliga hugsi eg um at her er liðugtvørnur og tá eg sigi liðugtvørnur so so eri eg heldur ikki púra vísur í at kanska at ælararnir eru púra samdir um at tað er takk fyri

ferðsvæl

fyri fólkurnar ja

eg brúkti orðið hóvligari og eg meinti tað eisini at vit fóru ikki so harðliga til verka tí at mann í vinnuni eigur mann heldur ikki at fara for harðliga til verka tí vit vita ikki viss vit skrúva upp á hetta akkurát hvat kann henda onkra aðrastaðis og tað sum eg eisini hugsi um tað er at her við at frá tí at mann hevur tíggju prosent sum tað hægsta nú fer mann upp á tjúgu tað er rættiliga ógvuslig broyting og tá kanst tú í hvussu raka til dømis av tær við liðuframleiðsluni og vinnan er soleiðis at hon hyggur seg umkring og sum eg nevndi at vit eru ikki kapping innanhýsis í føroyum vit kappast við londini sum hava alivinnu og og aðrastaðis verður tað betri har ja men so kann mann flyta eina framleiðstu har til til dømis takk fyri

og so er tað karla tergarson gerst væl

takk skal tú takk fyri ja vit vóna tað s

at alvinan framhaldandi fer at gera íløgur men nógvar hasum íløgunum eru øgiliga langsiktaðar altso við steyra smálstøð ella skip og so víðari og tað er tí at vit ikki eiga at fara ov harðliga til verka og eg vóni tað veruliga at tað ikki fer at skaða men eg má siga at hetta er ja ja við mínum teimum meingi so hetta er at fara at fara harðliga til verka takk fyri

jóansen sum hevur ta síttu viðmerkingina er sum farin takk fyri tað ja altso tað sum mann svarar sum eg kenni nógv og eisini sum

takk fyri forkurnar nýndi hann og sjálv

og sum tað er so stórur stabilitet og mann tosar um sama loyst ja loysturin er tann sami men men tað er bara hvat hvat koyrir tú í hendan loystin altso og tað er har sum at nú fer mann so ógvusliga til verka mann fer heilt upp á tjúgu prosentar mann kom nær upp og tað hevur verið fimm so tí kann mann ikki her tosa endiliga um stabilitet stendur vit vóru meira hóvlig tá og søgdu her gerð lat okkum nú taka tær eina eyka høvur og koyra tað upp á tíggju prosent og tað var mann sigur ikki tikið úr leysum lofti og tað gav nakrar krónur í landskapssamvitsi tað eydnaðist væl og eitt annað sum mann kanska ikki snakkar so nógv um tað at tað er sveiggj í altso sveiggj er rættiliga stórt í prísinum men tað kann eisini vera í tøkuni tíbetur hevur tað gingið uppeftir og vónandi kann tað ganga enn um meira uppeftir við við tí takk fyri

og erhard joensen gert tað tær takk fyri frí fórspurðina takk

tað verður nakran at tú er lágur innan fyri økonomii einaftan er at meiraftur tekur inn í fyrsta liðið minni verður at gera íløgur fyri og at betala vinnuspýtið út við soleiðis er tað bara tað sum mugu velja taka inn tað verður minni av at gera tað verður minni at gera íløgur fyri og at betala út til vinnuspýtið tað er óreingiligt norðmenninir ætla sær at leggja eitt uppskot fram í nærmastu framtíð um ein nýggjan aliskatt í norra har hevur mann sett eina skattakommissión niður hon arbeiddi í eini trý ár við at finna ein leist her ordan máta upp á ein tveir mánaðir so er tað yvirstaðin sum mann funnið ein leist sum mann til fres við tað haldi eg grundleggjandi skeivt fyri hetta fyri sovit tað sum verður kemur at henda við hesum stiganum her tað er at vit søku fyri stilløgum tvey scenariur tað eina tað er at okur hava eitt søluprís á altjóða marknaðin upp á trýss krónur hitt tað er at okur hava eitt søluprís á marknaðin upp á fýrs krónur har er munur upp á tjúgu krónur í framtíðini so kemur ælarin at fáa átta krónur hálvtrýss av hesum her tjúgu krónur tá skal mann kemur at hava ein marginalskatt og kalla tað fyri skatt ein marginalskatt upp á næstan trýss prosent og tað er upp á grund av tí mátan ið tað verður gjørt uppá at tú tekur tað av søluprísum við einum innbygdum framleiðs til kostnaði yvirlustaði ið okur vóru ælari so var tað nakrar mánaðir tá stóð tað ikki upp niður og okkurt seldi fyri undirskot onkrumánaðar stóð tað reytað líka um snarið og onkrumánaðar vóru ordiliga góðir og tað vóru teir ið klivdu av tað vóru teir ið kláraðu at útbyggja fyri tað vóru teir ið kláraðu at gera íløgur fyri eg havi einki ímóti at tað verður tikið inn frá ælvinum sjálvandi havi eg ikki tað ælvinan hevur einki ímóti tí men tá mann ger tað eftir hesum her leistinum at tað eru periodirnar hvar prísurin er rættiliga góður at mann fer upp og tekur ein so stóran part av meirvinninginum um eg so má siga tað er jú ein meirvinningur vilst tú brúka at skera scenariðini upp á trýss krónur og fýrs krónur so tað er ein meirvinningur per kilo upp á tjúgu krónur av teimum tjúgu fert tú átta og hálv landið fer avstað við ellivu hálv tað haldi eg er øgiliga skeivt okur kundi havt mann kundi havt verið til fres við eitt sindur minni enn tað og eitt sum sum eg sakni í kjakinum eisini tá mann fer inn og skal gera eitt eitt útgreinar rottustykki fyri hvussu skal mann skatta hesa vinna tað er at mann fer inn og hyggur eftir íløgum okur hava ongantíð gjørt útropningar hvussu stórt samfelagslut avkast og búskaparligt avkast geva tær íløgar sum alivinnan ger hvussu stórt avkastið er inn til dømis inn á inn á fíggjarlóginum inn til kommunurnar í kommunukassarnar tað er eitt arbeiði sum burtur verið gjørt til dømis tann størsta fyritøkan sum mugu hava bakkarfrost hon betalir ein triðing út í vinnuspýti og hjá tveir triðingar fara til íløgum og jú meir okur taka inn jú minni verður til tær íløgurnar tað er bara eitt fakta og so kann mann kalla tað hettar og mann kann kalla tað hættar mann kann kalla tað leiðugtjald og tilfeingisgjald tilfeingisrenta tað er fullstendiga líkamikið tí haldi eg at mann onkuntíð so skal mann taka tann búskaparliga veruleikan kalla tað tað sum tað er og innrøma at tað sum mann ger tað fer at hava konsekvensir og eg haldi tað skeivt tí sum hann stendur her uppi og fyrigiklar føroya fólki at vist tú tekur meira inn so verður íløgurnar tað somu tí sjálvandi verður tað ikki tað tí tað verður minni at pengurnar gera íløgurnar fyrr eg funni eina semju hvar ið allir partar kundu kent seg aftur í henni tíverri bleiv tað ikki soleiðis men kanska tað verður eina aðra fyrr takk fyri

vært seg jóans joensen kertan takk fyri frá fólkum ja eg eri faktiskt sambyrgjur í øvundis

takk fyri teg fyri forspinnað

ja tað og tí øsa í støðuni beint nú tað er tað at ælvinan hevur gjørt óhugnaliga stórar milliardu íløgur og veruleikin tann at framleiðslan er ikki tjúkt hon er ikki tjúkt hví kann mann so bara spyrja seg sjálvanum tað tað dugi eg ikki ordiliga at at eg havi einki einfalt svar uppá tað men tað hevur hvussu er nakað við reglering at gera tí hon kláraði at vaksa so hon hevur klárað at vaksa seg upp til millum hálvfems og hundrað og tons og í fjør var hon umleið hálvfems túsund tons so hon er ikki vaksin hon er ikki vaksin tey síðstu árini sjálvt við teimum gika íløgum sum eru gjørdar so vistir íløgurnar ikki vórðu gjørdar so varð ein hegt sannlíkt minka

væl akfrú og forkvinna eheh

takk fyri tí

og so ein ting eru hvussu so eg eri púra sikkurt tað er tað at vinnan hon hevur lagt næstan alt sítt yvirskot í íløgur hjá tí størstu fyritøkuni har fara umleið tretivu prosent aftan á aftan á alt fara út til leiðarnar restum fer alt inn í íløgur tað viðtøkur og so kunnu okur bara hugsa restuna av tankanum tað er at tá ið mann so beginnur at taka meir inn ja men so verður tann parturin at minka at minka tað er relativt at minka av hvørjum av eina milliard ella av tri milliardum men parturin fer at minka tað er eingin ivi um tað so eg haldi at hatta var eitt sindur eitt sindur snópislut at okur ikki kundi semjast um at fáa gjørt eina skipan hvar vinnan politiskar skipanir vóru trygg skipanir var trygg og keimarnir vóru støður men tað kemur nokk eina aðraferð takk fyri

fyri at røða er hans jakob thomsen gjørt frá hvønn

fyrr í dag hevði kjakin um heitini hjá tingfólkum gjørdi ein brølarar ið søgdu eldu bálið og tað bálið vísir seg at brenna rættiliga leingi so tað ætli eg ikki at gera nú men tað er eitt sindur eitt sindur eg vil ikki siga bisarrt men eitt sindur løgið landi her og kjakast um hvussu stóran part av stuðlinum til ælivinnuna ið slá tora at taka í dag fær í dag er virðið á bakkafrost sum er tann størsta fyritøkan í føroyum áttaogtjúgu milliardir danskar krónur á búrsunum búskapurin í føroyum ella btu var í einogtjúgu trýogtjúgu milliardir og hann væntast at verða seksogtjúgu milliardir í trýogtjúgu tað er so grann at fyritøku har virðið er størri enn føroyski búskapurin og eg standi her og kjakast um hvussu lítið av stuðlinum eg taka aftur men tað sum tað snýr seg um í veruleikanum tað er at gjald fyri tann framíhjárættarhava umhvørvið ella tað hevur verið fleiri ferðir at vinna skapar virðini og tað passar vinna skapar virðini men hon skapar ikki alt virðið umhvørvið í hesum føroyum nælvinna ger umhvørvið tað nógv lættari at skapa virðini laksur í føroyum veksur skjótari enn laksur í norra og tað er vegna okra serstekna náttúru men eg havi so gjørt tað at eg havi tikið viðmerkingarnar í hoyrisvarðinum hjá havbúnaðarfelagnum sum er partin sum varar av ælifirtingunum og hugt at teimum viðmerkist at hava og tey siga at dagførdu framleiðstu kostnaður má nýtast og tað verður gjørt tað verður uppgjørt eina ferð hvørt hálvár og so verður kostnaður eina útroknaðarstíð ella ástøddur tá so siga tey føroysku ælvinnanir heimsleiðandi og hava høgt tøkugjald háttrestastøðuna tað er møguligt men sum onkur annar eisini haldar hann góðsamanini á ebit í føroysku ælvinnuni er trýogtjúgu komma átta krónur uttan tøkugjald tjúgu komma seks krónur við verandi tøkugjaldi og seytjan komma seks krónur við nýggja tøkugjaldinum og í norra er tað sekstan krónur uttan tøkugjald so okur stádvekk munandi betur so siga at tær veruliga tøkugjaldið kann blíva væl hægri enn vænta tí at mann brúkar fiskpull langtíðar fiskpull forwardprísum og tað passar fyri so vítt men argumentið heldur onga við tí at tær gloyma bara at inntøkan hjá teimum verður eisini nógv nógv størri tá so er tað tøkugjaldstigin hevur stóra óvissu við sær og tað hevur hørdu eg veit ikki um onkur hevur fylgt við hvønn kjaki eg havi havt í fjølmiðlunum um onkuntáð sær um hundrað og einogtjúgu milliónir hvønn vegin men tøkugjaldastigin verður viðgera regleraður mánaðarliga so tað sannlíkini fyri at tað skuldi hent eru øgiliga lítið fyri at skjóta í ongum so verður tað at grundarlagið verður tikið undan meirvirkari laksavørðum og tað hava fleiri eisini havt á lofti og har havi eg tað at siga tað er sum uni hálmi hannesen eisini svarin ja tað eru tvey ting og okur tosa her um at betala fyri laks í sjónum fyri firðirnar stuðla til dømis bakkafrost við at meiri viðgera laks ja men takið tær so upp her stuðla teimum men flyta um pengar ikki goyma tað sum sum minkan av einum tøkugjaldi ella tilfeingskrafti ella tilfeingsskrafti so sæð tær breið politisk semja er ein fortreyt og ja summi siga tey hava roynt og summi siga ikki eg veit tað skal ikki vera klokkan tá ið eg eri so ein av teimum sum haldi at okkurt at taka so nógv av tilfeingsskraftum sum møguligt fyri at tryggja at ein framdagaróðnøgd ikki verður nið her og í føroyafólki tey kunnu vera tær trygg karmarnar men tað tekur nokk eingin annar undirvið lógaruppskotið verður pressugin og siga tey so tey hava eg ja í mínari verð eru eitt ár rímiliga góð tíð so tey hava tey vitið hvussu er eitt ár og so siga tey tøkunarnir snáttu við at tøkugjaldið eigur at verða grundað eina skattiliga skipan og tað verður tað í einum ávísan mun tað verður sett eftir hvat prísurin er so meiri tær tjena meiri hekkar gjaldið so eg dugi ikki ordiliga at síggja ella at kenna meg aftur í teimum regmyndunum sum verða málarar veggin er og og ja so vónandi kann mann fáa fleiri avhvørjurnar bara samgvóðina fyri snær so verður tað kanska fyri eina løtu takk fyri

hann

ja tað kann vera rætta tíð

tú okur ikki vita hvat tilfeingið í veruleikanum er men sum higgur sum eg kanska nevndi í áðni við eina viðmerking við sum higgur at teimum úrslitini sum finna seg í hesum vinnuni eru í mun til aðrar vinnur so er tað væl hægri enn hetta uppskot leggur upp til at tú skalt taka og annars sum eg segði í áðni ja sum eg havi ikki klárað seg og nøkur klárað seg nú av ymiskum fortreytum men veruleikin er at tað eru firðirnir í føroyum sum eru tað størsta framleiðslutólið í føroysku ælivinnuni og tí eigur mann sjálvandi at betala fyri tað tí okur eiga tað øll í felag og ikki bakkafrost ella nøkronnu fyritøku takk fyri takk fyri næstrar røður jørgen niclasen

ger so væl

frú forkvinna tað sum vit upplivdu bara nú var eitt av teimum fáu samgongufólkunum sum ið tikið orðið og tað sum fór mær kalt niður eftir rygginum tað er eisini her fjenski framførarháttin ímóti vinnulívinum jens arana nevndi tað fyri amingsjúka altso nú mugu vit syrgja fyri at at eyðraðna alvinna fyri at dempa misnøgdina hjá summum eg spikulera hvørji eru tey summi altso altso misnøgd altso eg havi tað soleiðis at við seg í vinnufyritøku at tjena pengar so blívi eg ordiliga glaður altso tað og eg billi mær inn at tað er ikki galið við mær altso eg blívi ordiliga glaður tá vinnan tjena pengar men onkursvegna herini er tað blivið til at nei tað er ikki gott tá ið tjena pengar vit mugu eftir teimum landstýriskvinnan og fíggjarmálin var her segði ja hvar aðrastaðni skuldu eg fari eftir pengum enn í fiskivinnuni altso er tað líka sum at eru pengar onkustaðni haps og vit mugu taka pengarnar inn frá alivinnuni so vit kunnu til fresti til onkra misnøgd onkustaðni altso hetta er óhugnaligt hetta er eftir óhugnaligt at uppliva at at føroya løgtingi eru tey ráðandi á slíkum hugsan at ein vinnufyritøka skal ikki tjena pengar og so srett ikki nógvar pengar men hvat hevur gjørt okkara alivinnu til at vera ein alivin í heimsslokki tað er tað at hon hevur keypt pengar hon hevur gjørt út íløgur hon hevur útviklast hjá honum farin framum allar aðrar vinnur tí hon hevur keypt pengar og tað allar allar viktigasta fingið loyvi til at tjena pengar men nú skal vinnan ikki hava loyvi til at tjena pengar fyri at tilfreðstilla misnøgd hjá einum ávísum parti av fólkini tað hevur tú fingið at vita frá einjá góðum dámsøgnum fyri løtu og soleiðis haldi eg hava merkt allan dagin í dag tað kann ikki vera soleiðis at hesi fólkini halda at við seg í mann fýrafalda toppskatt hækkar gjaldi munandi alivin ann mann fær líka nógvar íløgur hasi tað sigur seg sjálvt so verða færri íløgur gjørdar stutt tað burdi ikki verið logikkur bara fyri meg alivinnan hevur seinni árini brúkt hvørt oyra teir hava kent til at gera íløgur við hví gera tær tað jú tað er tí at teir síggja ella hildu seg síggja at so kundi mann fáa eitt betri avlop úrdið í framtíð tíðin fyri teir íløgurnar teir hava gjørt hon er í dag men nú sigur tær við vinstramenta samgongan tit skuldu ikki hava handa vinningin landið skal hava og og tú mást broyta forsetina so grundleggjandi sum eitt fýrafalda toppskatt og tað helt at mann tær kemur bara tað hevur onga ávirkan sjálvandi hevur tað tað tað merkir at mann fordoblar rissukíðina við at víðari virka hørjum og tað vil so siga tað at at fer prísurin tað forkertar vegin so riskerar mann at víðari framleiðslað regulert fer at geva undirskot ókey hvat ger mann so ja men so flytur mann bara á víðari framleiðslað til skotlands ella hvat tað er hvussu so er einmáti at gera tað uppá og vit ikki ið mann fer í hósla við kostnaðarmikla æling tað verður sigur lokanum ringum ella hvat annað so er framleiðslukostnaðurin langt oman fyri miðal og tað vil seg í teimum førinum so kann hesin her topskatturin fýra faldaði topskatturin gera at henda lønandi vinnan í lokaðum ringum knappliga ikki loysir seg blivið til undirskot so tað er eingin ivi um at hetta uppskotið broytir atferðina hjá vinnuni hon verður noydd at hugsa hvat hesin her skatturin hesin her okurskatturin eyðraðningin fer at merkja fyri mína fyritøku áðrenn eg eri íløgur tað vil siga vit hava verið eina skipa har tú fært eina vinnu at flyta seg alt eftir hvussu skatturin sær út heldur enn at hon flutti seg til hvat lønar seg og nú nú hoyrdi eg ein samgongulimur uppi snakkað um at at hvussu skatturin var eitt sindur lægri súr heldur at geva studning altso fyrst skal mann eyðraða pengarnar inn frá alivinnuni og so kallar mann tað studning við sum at vit skulu tika eitt sindur minni tað er ikki studningur so frægt veit eg og tað sum vit hava tosað um tað er tað at tá hesin her tøkurskatturin er blivin so høgur sum hann er nú altso áðrenn var hann fimm prosent tá sóu vit at alivinnuna gjørdi íløgur men tað var tí hann var so mikið lágur blivin ordiliga so tá pínur tjúgu prosent tað kemur at gera at íløgurnar verða ikki gjørdar í kostnaðar tungar produktiónum tí er tað vit siga í fólkagoymsnum at vit eru blivin samførd um at tann eyka partafelagsskatturin hevði verið tað rættað tí tá fert tú inn og tú skattar vinningin er vinningurin nógvur so kemur nógvin er vinningurin lítil so kemur lítil og er eingin vinningur kemur einki tí tann skipanin vildi ikki fórst til at tað var sjálvi skatturin sum flutti vinnuna hendan vegin ella handan vegin tá hevði tað verið regulert hvat loysir seg at gera tí vit hyggja jú bara eftir avlopinum øh diskussiónin sum er verið her í dag at at mann heldur at hetta ongan týdning hevur hetta uppskotið fyri hvat hvussu alivinnuna fær háttar sær framtíðini tá skal mann vera meira enn næðivur fýra falding av topskattum við hesari skipanini kemur uttan iva at ávirka alivinnuna tann skeiva vegin

ja takk fyri frá forkvinna

ælivinnan hevur tað seinni góðaðaðaðað

nórka alivinnan hevur um somu tíð gjørt íløgur fyri fýra krónur fyri hvørt kilo teirra framleittir tað hevur gjørt at okkara alivinna er heimsins fremsta okkara alivinna er heimsmeistari í aling vinnu og tað er so púra sikkurt at vera heimsmeistari í at skatta eina vinnu og at vera heimsmeistari í at vera fremst í einari vinnu tey bæði hanga ikki saman so tað er bara spurningur um tí so fara vit at síggja at annað av hasum heimsmeistaraheitinum reyk koma við til so verður tað skatturin men verður hesi sitandi so verður tað framveitslan av vaksi sum ikki verður tað bestanum okkara alivinna er heimsmeistari í at vera heimsmeistari í at vera

eitt teirra læringarspæl ja takk fyri frúforspýnaða

tað sum er við

fløkum og við portiónina sum meirvirkaðum fiskiføroyum tað er tað tá ið tú gert langtíðaravtalu og tað verður gjørt út frá hvørji útlitini eru og so lat okkum nú siga tað at útlitini eru at prísurin miðal at næsta árið verður trýss krónur bara fyri at taka tølini dømið hjá mær framleiðslan tá tú framleiðir til portiónirnar liggur væl uppi á eini sjey áttaogfjøruti krónur lærarleið har góðforkenast skuldi tað nú hent aftaná mann hevur gjørt sær kontraktina fyri eitt ár at prísurin á heimsmarknaðinum fer upp á fýrs krónur tað er hent fleiri ferðir so verður skatturin fjúrtan krónur og tað vil so siga at enn tá sekstan krónur tað vil siga nú er eitt undirskot upp á fýra krónur per kilo men mann kentir pengarpottin og tað vil so siga risikoyn er nú dupult so stór ja men vist vit lata vera við at gera sovorðnar kontraktir bara koyra fiskin heilan á landinum vit tað meira garderaði tí kemur hetta ávirkað tað sum eitur víðavirka

ja takk fyri teg fyri fólkina

ja altíð er so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so hótt at eg eri so h

og tað er altso fýrafalding og ein fýrafalding av einum toppskæti meti eg vera ja kanska eisini heimsmet skal alivinnan halda fram at gera íløgur so má hon tjena pengar tá ið mann fer inn á hendan mátan við einum slíkum eyðraðnarnar skatti so verða færri íløgur gjørdar og tað allarviktigasta tað verða serliga færri íløgur gjørdar í har tað kanska er kostnaðartungt altso har sum kanska framtøðarútlitini eru betur so hetta uppskotið vónandi bara kølið niður vónandi frystur alivinnani ikki vónandi er hetta niðurkøling

ja takk fyri ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja tað var ein góðan dagur ja

punkt eitt sovorðið

byggir hetta er uppskotið á at mann skal taka miðal framleiðslukostnaðin og tað er íroknað avskrivingartalið siga ið ið løgur har tá mann er farin har til ja men hví kann mann sítt seg at vaska so taka vit tann veruliga vinningin tí tað er har vit eru enn tað er tí vit siga partafelagsskatt hvussu høgur skal hann vera altíð eru tú ansøgnum víst á fleiri ferðina at tað sum mann hevur ferð við at samtykkja nú so brúkti av nøkur bestemt søgutøl sum við har so svara tað til at mann skætta tey við trý at skatturin á alivinnuna verður trýss prosent av vinninginum á einum bestemtum tað haldi eg eg for nógv ið í fyri fólkafloksins síðu má minst størra helvtin liggja eftir hjá vinnuni minst størra helvtin

ja takk fyri nú eri eg ikki so

hetta er ikki ein laya at tað er ein leiga at tað er ein leiga at eitt leiga av alt bevist

ein skattur hann er ein prosentpartur av søluprísinum á erin geitskor sum eisini er vinnulívsmaður sigur eg hetta eru bara tjúgu prosent til frisørin nei frisørin skal so afturat tí skattast við hálvtrýss prosentum í inntøku skattum við skuldi samanborða tann vegin á at at ein frisørur frisørur hevur hølir ja men alivinnan ger íløgur í milliardaklassanum fyri sum hevur at kunna framleiða mann hevur valt tvær vinnur sum mann hevur sæð hesar tjena pengar og so haps vit skuldu hava pengarnar minimum trýss prosent í skatti meðan aðrar vinnufyritøkur pjóðast bara átjan prosent í partafelagsskatti sovorðnar sum eg og ærling geitskor doyðu og tað halda vit fínt men men alivinnan og fiskivinnan teir hava keypt pengar so er tað haps frøðin høgni hýtal

frá fólkvødnaði

takið eg hevði ongar trupulleikar at taka hugtjónaligir orðaskiftir og annað tílíkt eg haldi bara at vit eiga at minnast til og hetta fær boðið fer allar vegir tá mann hevur ósemjur at ummagni í okkara fordómum og skeivu myndum av hvørjum øðrum kundu verið umsett til beinleiðis orku so hevði heimurin helst verið drivin við teirri orkuni einsamallur við øllum tí elin hevur brúkað í dag tí hetta er orðaki vit tíverri fara tann vegin at vera sagt nøkur ting sum ikki eru røtt og tað skal eg eisini taka á meg um eg havi sagt nakað skeivt men eg fari ikki at kasta øðrum motivir fyri men lat okkum bara sláa sláa fast at tað er ikki rætt bara at siga tað at magnalskatturin er eri trýss prosent á náttílíkt altso tað sum hetta uppskotið sigur tað er at vit áseta ein kostprís har vit rokna allar útreiðslurnar sum alir fyritøkurnar hava tí at gera íløgur framleiða vanliga raksturin og tá ið so miðalprísin á heimsmarknaðurin fer ávíst partar upp um henda kostprísin so tekur tú eitt gjald og tað er neyvan nakar sum kann so iva um tann veruleika at tey fyrstu stigini í hesum stiganum sum eisini vit viðgera nú og hjá frá landsstýrinum er tað somu sambætongurin hevði tað og siga hevði tað verið miðal ár har heimsprísina á laksi ikki var so høvuðs sum hann var nú jøvur so hevði hatta gjaldið í royndi verið verið lægri enn tað var í tjúgu og einogtjúgu og tað varð ivælagsgrunda at gera at gera íløgur fyri vit hava eitt tikið av dømi fram at fara vit upp fara vit upp um har har í hesum stiganum tá ið tú fær fjøruti krónur upp um kostprísin og kostprísin viðstavar vit sum jøvur nógv at spyr viðstavar tú at gera íløgur í lokarar eindir og annað tílíkt so kemur tað eisini at vera innroktur í kostprísinum hava at siga tú dregur tær rey nú áðrenn tú byrjar at gjalda í eina stigi men var tað bara fjøruti krónur omanfyri sum tað hægsta sum er í hesum stiganum so hava fleiri framsøgufólk víst á ja men so hevði landskassin fingið ja kanska omanfyri millum argnina inn men alvinan hevði fingið næstan tvær komma sjey milliardir er tað ikki nóg mikið tað at gera íløgur fyri er tað ikki nóg mikið til at geva vinnuspýti til eigararnar so lat okkum bara vera ósavnaðar hugsanaliga men lat okkum ikki brúka skeiv fakta til at royna at fáa rætt í okkara hugsanum tað má vera boðskapurin og har hevur eisini onnur ting søgd her sum eg noyðist at rætta hetta er ikki ein skattur hetta er eitt gjald fyri tann framyggjarættin tann avmarkaða framyggjarættin sum tað er at fáa atgongd til okkara fyri og vøtn og vatn og annað til at kunna dríva hesi her alvinna tað er heldur ikki rætt tá tað verður sagt at nakað í hesum er drivin av øvundsjúku ella nakar hevur gingið og niðurgjørt alvinnuna tað er ikki ein einans persónur inni her í dag eg havi noterað mær alt niður sum hevur sagt eitt ilt orð um alvinn eins væl var tað heldur ikki nakar sum í undanfarnarorði hevur segði eitt ilt orð um fiskimannin í føroyum so hví er tað neyðugt at brúka hesar fordómararnar havi teknað eina skeiva myndakorðn á øðrum fyri so at skjóta tað myndina niður hóast myndin er skeiv tað mást vit hvussu kunna vera so kunna samst um og tað far gera og æt mær ikki at detta í tað grønum at fara at leypa á aftur men bara vit mugu vit mugu hvussu kunna tosa um tey faktaðin sum eru og har haldi eg at tey álit sum eru skrivaðar vinnunøvnini eg veit at vinnunøvnini gjørt tær stóran ómak og eg haldi eisini tá ið eg sjálv varð kallað inn í vinnuna at tað var eitt sera sakligt orðaskifti lat meg halda tað til tað eg skilji eisini at mann kann hava fyrivarnir men eg haldi at mann fer rættiliga langt við næstan at regna framundir at nú skal ein ælur vinna sum hevur megnast so væl í fø tá vit eisini hava møtt tey nú í at siga framleiðis kostnámar ástødd hálva hvørt ár hetta er bara tá ið heimsmarknaðarprísurin fer øgiliga langt upp á eina regluleraða hvønn mánað at siga tað at nei at nú tekur mann næstan fyri givið at nú skulu fyritøkurnar fara av landinum tá fara vit alt ov langt í tibetiska orðaskiftinum vit mugu sjálvandi siga at hendan ælurvinnan sum hevur fingið høvið og við dugnaskapi at brúka okkara eina standandi náttúru fer sjálvandi at trívast og mennast í hesum samfelag og fer eisini at vera fegin um at gjalda ein munandi størri part til at alt fólkið yvir landinum kann liva eitt sámligt lív og har kunnu vera samdiliga ósamd meðan markið gongur men vit mugu ikki fara so langt til at skjóla hvørjum øðrum eg fari at ikki skjóla teimum sum eru ímóti úrskotinum og motivir skógvarnar um at tey bara at tey bara hava tær tær meiningarnar um um samgonguna ella um onnur fólk í landinum ella um tað almenna eitt annað dømi er eg haldi at ikki tað er rætt at blíva við at siga tað eg men vinnan vinnan er hattar og aðratænastursam lat okum tað bara tað ímynda okkurt tað dømið sum er hentur verri í øðrum londum at tú privatiseraði heilsuverkið at tað bleiv bara at tað bleiv bara lagt í tí privátarøkið ella eldrarøkuna var tak tak knappliga at vinna sum skapti virðini sum bara hini livdi av á stað sum verður skapt og sum vit eisini fara at fíggja við her nevniliga vælferðartænastur og annað tað er sanniliga líka nógv virðið eisini sum framleiðstur vinnangerðir so har eisini fór tað um vit noyðast at manna í jørðina eg hevði sagt at heilsuverkið var privat sum tað var í usa ja men so er tað aktaflag at vinna og ikki almenn ella so er tað ikki bara nakað sum brúkar frá vinnuni so vit mugu seta tingini upp á privativ og alivinnan er eftir mínum tykki heilt før fyri at gjalda hetta her gjaldið og hon fer eisini at kunna brúka tað í síni framhaldandi menning at hon eisini er við til at verða grundarlagið undir vælferð og fólkaræði í sínum landinum og tað er endamál við útskotinum og so kunnu vera samd til ósandum tað men tað má byggjast á reell fakta og ikki skeivar upplýsing takk fyri fólkini takk fyri at gjørda mína áhættir ikki læg

eg havi lurtað eftir tíðindum og annað í tingshavinum tað hoyrist upp her at onkur hevur havt eitt tíð til frá eina løtu men nú er tað sløknað tú bleiv so deiliga friðarligt tann fyrsta viðmerkini er frá jøk niclasen gjørt so væl frú forkvennan

ja til fólk at teimum vil siga at eg skilji væl og fólk heldur vit gera tað

eg kann hevði ikki hoyrt eftir mær men men tað er døgurði niclas sum vil eg siga tað at eg havi ikki hoyrt nakran inni her og eg kenni ongantíð inni her og eg kenni heldur ongantíð til landinum sum ikki fegnast sum tá tað gongur væl enn at vinna eg kenni heldur ongantíð sum ikki fegnast um um tað er rímiliga somu treytir at rigga at vinna í landinum eg kenni onga eg kenni heldur onga sum er ævintjúgur tá tað gongur onkur væl í vinnuni tað passar rættast hatta ikki ella um mann hevur tann pástan sum mann prógvar tað og eg vil so ikki havt tað skotið í skógvarnar til hvørki á mær sjálvum ella á samgongufólki tí tað passar rættast hatta ikki hetta er ein ósemja um hvussu nógv eigur mann at gjalda fyri framíggjarættin hvat eigur mann at brúka tað til og hvat er skilagóð og vinnupolitikkur í einum landi sum okkara sum er so ríkt upp á náttúru og tilfeingi tað er tað ósemja snýr seg um og hvørki meira ella minni og annað fyri næstan siga vit nástan við jørgen niclasen at sitera eina fyrimyndin hjá jørgen sum eg veitum hann hevur tað persónliga og tá tú fert eftir persónsálopinum so hevur mann vunnið tí tá er einki veruligt argument eftir og tað vildi eg eisini lagt jørgen niclasen tey ráð at lurta eftir

ja takk fyri frá forkvinnum

tað eru fólk komuliga tað við alla tiltrið

tí at hatta er ikki nógv at hækka skatt um tjúgu prosent sum tað verður endurtikið tað passar ikki um um prísurin á laksi verður tað sama sum hann var í tjúgu og einogtjúgu so kom hann at gjalda fimm prosent tað er bara at laksaprísurin verður so ovurhøvur á óvirkanum laksusu á fiskpál á so miðalprísum á heimsmarknaðinum at tú vrindar eitt størri gjald tað verður altíð ein fyrimun at fáa meira burturúr tað verður altíð ein fyrimun at fáa hægri prís enn miðalprísum á heimsmarknaðinum tað verður altí so hví skal mann tekna hesa myndina og enda mannaðina fram tá vit hava eina vinnu sum hevur serstakliga góða karmu vist vit eydnast okkum at halda skil á lívfrøðina tað er tann avgerandi punkti og at vit megna at halda skil á tí sosialu burðardygdini og tí fólkareyðustu burðardygdini tá annars verður ælvinnan ikki eitt væl trygdur viðst tað bara at vera ein vinna sum ikki tekur at til lívfrøðina sum ikki tekur at til tað fólk sum býr í landinum og eg veit at hon vil tað so hví skal mann tekna hesa mynd tað er gott at vit hava optimistar tey byggja flogførini men prismistarnir byggja fólk skíggjarnar men í hesum førinum hava vit onga orsøk til at vera svakir takk fyri

hilsa tú gert so væl ja takk fyri fólkuna

hvat til fer at gera semjur

tað er at mann torir at nærkast við argumentum tað er ikki bara at siga tað at eg eri sterkari enn tú ella tú er veikari enn vit tað er at nærkast við argumentum hvat er grundgevingin fyri tí tú gjørt og sum annika olsen vísir á so havi eg sagt at hetta uppskotið enda við tí hægsta stiganum er tjúgu prosent samanhuga segði vit kunnu fara niður á seytjan komma fimm tað vil siga enda stigan har og hvør er grundgevingin fyri tí tá haldi eg tá haldi eg framvegis at øgiliga stórt av sínum eyka virðunum liggur eftir hjá alvinum eg haldi at tjúgu prosent er rætt og tað er ein stórur nærking ein stórur nærking sum kanska hevði givið minn inntøku til landskapssamband millum hundrað og tvey hundrað milliónir men tað vildi samast ok hví sigur samanstokkurin nei til tað vit mugu møtast upp á argumentini og ikki bara upp á ein boksidyst har onkur heldur mann skal sláa hin niður og hvørt tær penalt sínuna hvør minst bláu eygur tað er tað sum ein seyma gongur út uppá

er jakku vesturgaard gera so væl takk fyri frá fórkínum á

tað var undanfarin røðari tá ið hann ikki tosaði um burðardygd á ymiskum slag so skuldi hann seta tingini í perspektiv og tað royndi hann so at gera eg skal so royna eisini at royna at seta tingini í sindurperspektiv æh alivinnan er ein høvuðsvennur í føroyum og nú royndi undanfarin røðari at samanbera tað við tey sum arbeiða alla aðrasta øll eru partur av búskapinum gera sítt í samfelagnum men tað er ótrúliga umráðandi útflutningsvinnurnar hava allarbestu møguleikar til at fáa allarmest burturúr alivinnan er ikki bara ein vinna í føroyum hon er ein vinna í heiminum hon er í altjóða kapping onkra feløgin hava flutt seg út um landoddarnar og sjálvandi altso mann ger íløgurnar har sum tað loysir best hjá einum vinnu eg hopi ikki tað er soleiðis at mann leggur so nógv gjald á føroysku alivinnuna at hon flytur seg aðrastaðni at gera íløgur alivinnan hevur gjørt risa risa íløgur sum ger tað at úrslitið er so gott sum okur hoyra dagliga og vónandi kann alivinnan framhaldandi gera tað og vera vágafús brúka pengar har og tað kanska ikki fyrstu umfarið sær út til at tað gevur avkastuna líka væl dømi við luna og hennifjørð sum fór á víkar at próva at avláa har tað kostaði kanska hálvtrýss trýss milliónir eg havi ikki hoyrt hoyrt okkurt sovorðið tal tað var nakað sum at fylla at prøva fylla at prøva um um tað æliøkið kundi kundi geva nakað ein dýri leikostnaður fyri at staðfesta at hetta riggaði hetta riggaði altso ikki men hetta riggaði jammu so koma vit við við krøvum tí so hevði mann leiðið æliøkið á víkum og tað framleivdi so so nógv nú baðum fyri at nevna ta fyritøkuna nú ger mann royndir í ja beint í munnan tá ið tú kemur út í vátunnilum í tí streym har økjum har mann brúkar eina tíð við at penga um fyri at vita um tað ber til at ælið har og mann hevur eina trygg upp á at tað ber til og vónandi ber tað til og skapar upp á tær fleiri virðir tí mugu okur ansa so ótrúliga væl eftir at okur seg eyðræna eyðræna vinna og tí og tálma tí íløguhugin sum hevur merkt ælivinnuna tað er ótrúliga umráðandi okur gera tað okur ansa eftir tí alt avgerandi at okur ansa eftir tí okur hava jú eisini hoyrt at og tað er hoyringssvar frá hæddbundnafelagnum at ja men meiri meiri tú leggur av gjøldum á so er spurningurin hvat tú kannst gera við hendan vaksin ein lesarabrævi fyri hvønn fyrrverandi politikara var í dag har mann sigur ja men hann bandið er fyri trý hundrað arbeiðsplássina glúrin tí ja men hon loystar seg kanska ikki at gera pensjónir ella at gera íløgur í tað tí tí mann kemur við gjøldum á álivinnuna men hetta leggur mann einki í og so er tað her sum mann hevur bilt fólkið inn og tað tað er ein tjúgu ára gomul søga at mann má taka pengar inn frá fiskivinnuni tað hevur tað verið nú álivinnuni soleiðis at skatturin hjá fólki skal minka tað passar ikki tað passar ikki tí skattaskrúvuna duga og skjóttar listar gott at skrúva og tátta allar samlutíðina og tað er bara tað er bara tos fyri at onkur onkur svegna legaliserar tí at mann eyðrænir eyðrænir vinnuna og skal hava allar pengarnir í landskapssavn og sum eg nevndi ein røðu fyrr í dag tað er ein skrúva ein negativ skrúva tí tað er vinnan sum dugir nógv best at skapa virðir í samfelagnum og lat vinnuna og ælivinnan er týðandi dømi um tað lat teg væl signa verið ælivinnuna fáa frið at skapa tey virðir sum ælivinnan hevur skapt í samfelagnum og at økja tað økið um íløguhugin heldur enn at taka pengarnir flyta tær inn í landskapssavn takk fyri fyri fólkum

viðmerking tær so væl takk fyri frá fólkum ha

erh própporkvinna tað sum ofta hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er

tað sum oftani flytur vinnur fram á leið tað er tá ið mann hevur vágabúsan kapital til at royna at gera nøkur ting sum er marginal og tað er so øgiliga skjótt at ein sovorðn uppskot kann broyta atferðina hjá vinnuni men mann ger ikki tað sum mann hevur gjørt tá ið tey gildini sum verða ásett tey gera tað mann blívur meira varin og broytir atferð ælvinan í føroyum er ein solkynsøga og tí undrar tað meg at mann við gjøldum roynir at broyta atferðina hjá vinnuni og tálma kanska teimum íløgum sum eru marginalar at tað skal loysa seg ella ikki tí váðafúsa meiri váðafúsa kapitalinum hjá vinnuni takk fyri

hilsen ger so væl

øh tað skulu grundgevingar til alt sum mann ger og eg má siga sum er eg havi roynt roynt at leita eftir grundgeving fyri hví mann fer so harðliga til verka í hesum málunum sum mann ger fyri so vit eisini fyri tað málið svar til viðgerðar um tilfeingisgjøld á fiskivinnuna hetta er okkara høvuðsvinnur hetta er okkara grundsúlur berandi súlur undir øllum samfelagnum tað er alivinnan sum viðgera nú og fiskivinnan sum viðgjørdu í áðni at taka meira gjøld inn frá øh og so fór eg mann sigur við áhuga til seg ráðstevnum tilfeingisgjøld og tað kom nógv gott fram har vóru serfrøðingar úr ymsum londum og greiddu frá hvussu teirra skipanir vóru hvørja ættanir lógu fyri framman og so víðari mann hevur hoyrt merkiliga lítið av grundgevingum frá tí ráðstevnuni her undir viðgerðini serliga frá landsstýrinum frá samgongulímum hetta var jú búskaparráðið sum oftani verður brúkt serliga av teimum sum nú sita og valdu sum grundgeving fyri hví mann skal gera hattar og hattar og so víðari men nú hevur mann einki hoyrt tá hjá tær grundgevingarnar vóru opinbart ikki teir røttu tí at tað vísti seg at vit hava nógv nógv tey høgstu gjøldini á tilfeingisvinnuna í hesum øðrum fiskivinnuna og alivinnuna fleiri av hvinnulondum høvdu einki gjald á hvørki á alivinnu og ei heldur á fiskivinnu meðan onkur hevði eitt lítið gjald og serliga tað sum vit her í føroyum hava sett á hesar vinnurnar sum hóast alt eru okkara høvuðsvinnur og vanligt er í øllum samfeløgum sum eg kenni vanligt at har høvuðsvinnurnar sleppa oftani lættari í ymiskum gjøldum og reglum og so víðari men her í føroyum er tað øvugt alivinnan er ein altjóða vinna og so sigur mann tey at mann hon hevur ráð at betala og serliga vissur prísurin blívur fýrs krónur og so víðari fjøruti krónur oman frá framtíðskostina tað verður ikki upp á sikt vit sum lógi her í hesum øva tingi mugu gera okkum tann tær tankarnar um hvat hendir upp á sikt tað sum eg síggi fyri mær millum annað tí vit ásetu søgu gjøldini so verður tað alt annað líka færri ella minni íløgu gjørdar í føroyska alivinnuna meðan vit síggja í øðrum londum har verða gigantiskar íløgu gjørdar í hesa vinnuløtuni serliga við æling uppi á landi tað vil siga at útboðið av alufiski kemur at økjast í framtíðini meðan vit kanska standa í stað og ikki gera tær íløgurnar sum vit annars høvdu kunnað brúkt skilagott í hesi tíðini meðan hini byggja seg upp er hvussu tapa vit í tí samlaða kappingina og tað er tað sum vit politiskt mugu gera uppi okkurt sjálvi er tað nú vit skulu heinta pengarnar inn á stuttsikt ella skulu vit lata vinnuna styrkja seg enn meira gera enn størri íløgur fyri at vera kappingarfør ímóti tí nýbrotinum kann mann siga sum er í hesi vinnuni at æling á landi beginnir at geva meining tá er tann føroyska alivinnan gudsgerð upp á tað longra løpið ikki profitabult fyri samfelagi eg havi verið við í politikkirímiliga leingi aftur hondini og eg var við millum annað tá ið núverandi landsforma vinnumál høgni heitað og snakk hala millum beinini tá alivinnan fór bakka frá nullinum og fram til tvey túsund og trý fýra fimm tá ið tað sansaði at hjá landskassanum upp á fá ár fóru inndøkurnar veltandi niður og útreiðslurnar spolandi upp so er stara nú segði mann at ok hetta gongur ikki meir nú sleppa vit okkum vekk eina løtu so fór mann til verka og setti á reglurverk inn fyri alivinnuna tað var ikki gjøld alt annað enn tá varð eitt lítið stuðul haldi eg latin eisini til at fáa smáltið bygt uppaftur men tað var serliga strammar reglur á tí innan fyri alivøkið hvussu tú stýrdi og hvussu nógv fiskur kundi vera ringunum og alt tað fyri at tryggja umhvørvið og tryggja heilsuna hjá fiskinum og so víðari og tað lukkaðist til fulnar men tað var reglurin frá almennu myndugleikunum ið samráð við alivinnuna fyri at byggja eina uppaftur og tí er hon tað stóra beinið sum vit hava standað í dag og tí er spurningurin hvat skula vit vissu vit nú beginna at seta ovurhonds stór gjøld á vissu nú tá ikki gongur so væl sum tað hevur gjørt og peng og mann glíð hjá landskassum tá hava vit heiltar á trupulleikar men enn eina ferðirnar semjan sambandslokkurin gjørdi eitt seriøst arbeiði fyri at fáa eina semju legði eitt uppskot fram vit royndu at leggja okkum mitt ímillum men so segði samgongan jú vit kunnu gera semju men tað krevur at tit lata alt tykkara ov nakað væl afturat og vit taka ein lítlan brøðpart av okkara og sum landsstýrismorgani upplýstir alla heyst verður prísurin øgiliga sjáldan heilt har uppi so tann semjan hevði kanska einki takk fyri landskassan takk fyri okkum takk fyri

viðmerkingar jørgen niclasenger svein

takk fyri forkvinnan nei sambandslokkurin er meira ein sloyp

bátur hjá samgonguni fyri at royna at rædd hana frá at sigla á skerðini men tíverri lukkarst tað ikki og nú haldi eg at eg kann staðfesta tá hetta uppskrift var gjøgnum aðru viðgerð at hetta lukkaðist heldur ikki men sambandsflokkurin gevur ikki upp og fer at gera framhaldandi royndir um at fáa semju vit hava eina triðju viðgerð aftur um tveir dagar og kanska tað lukkast við at leggja broytingarsøku fram at fáa samgongulimir at taka fat og siga ókey vit ynskja at føroysk hvønn annan framhaldandi skal vera í oddunum sum verður heimsmeistari ikki í gjøldum men í æling av góðum sunnum mati til heim heimsborgar

ja takk fyri meg dámdi væløg

ein semja

skal vera ein semja tað skal ikki vera eitt at eg fái fýrs prosent og tit fáa tjúgu tá er ikki ein semja longur so gongur forhandlingar ikki fyri seg og tá vit hava lagt eitt uppskot fyri løgtingi sum sigur at vit vilja strekka okkum upp til tíggju prosent samgongan sigur at vit strekka okkum upp til tjúgu prosent so er semjan ikki seytjan komma fimm og kappa tjúgu prosent av niðri í seytjan komma fimm tað er ikki har semjan liggur hon liggur onkuntans har ímillum men tá mann so snakkar um ja men hetta er tvey hundrað milliónir minni gjøldu fyri vinnuna ja gud gavur tað var so men tað er tað altso ikki fyri forkvinna so hevði gjaldið í landskassum verið eina komma seks milliard vissu tey tvey komma fimm prosentini skuldu givið tvey hundrað milliónir eg vildi ynskt at prísin helt sær uppi men allur handil og vandil í heiminum hevur víst at tá framleikin góðsnaðurin er eitt ávíst so nærkast søluprísurin típ á eittlanda dýspunkt og tað kemur tað eisini at gera fyri alvinum takk fyri teg næstu verða høgni hoydal

nástursmaður gert tú væl? ja frá forkvinna

um so var sum ið bárður lilsen sigur at prísurin fer at normalisera seg so er faktum ið tað uppskotið nú liggur tí at tað uppskotið og tað byggir eisini av tað sum undanfarna saman varð gjørdin fyri fyrstu ferðir koyra tú inn nú ein framleittur prís ein kostprís tað vil siga at tú byrjar at keypa talið eftir stiganum fyrr enn tú fert upp um framleitturprísin og at siga sum til tað sjónum hevur verið so er tað ein stórur fyrimunur fyri vinnuna hetta nýggja uppskotið í mun til tað gamla uppskotið har tú bara hevði ásetað eitt vildari tal uttan mun til kostprísin so kunnu vit siga at tá ið prísurin hevur liggið á normalum stigi so líkist uppskotið hjá landsstýrinum tað sama sum hjá samanlýsingum tað sum vit høvur at tosa um tað hevur prísurin á heimsmarkna ríkur øðanaka upp sum hevur nógvar orsøkir meira elvsburðurin í útboð hvat onnars hendir í heiminum so ut lat meg siga tað at at eg hevði fingið framíhjarrætt hvussu nógv gullfamt hvussu fannst í føroyum eg var tann einasta sum slapp framat tí gullinum og so hevði mann sagt at eg mást ikki um at rinda nakað frá teimum framíhjarrættini nú rýkur gullprísurin á heimsmarknaðinum upp á tað fýra falda ella fimmfalda hvat hann var í fjør er tað tá ov rímiliga betalir meir vit tekur tær grundarlagið undan mínum virksemi tá ið hendarskipanin í veruleikanum hevði gjørt at alvin upptalti minni í einogtjúgu og t framleiðsgústin var eg farin upp tá og allíkantá gjørdist tær íløgur so tí skilur ikki hví mann kann seta tað upp so um at hetta er ein so ógvusligt álubba vinnuna tað er tað jú ikki hetta byggir bara á tá ið heimsmarknaðarprísurin er serstakliga høgur at tá rindar tú hetta prosentin tað er tað vit tosa um liggur tær innan fyri tað vanliga marginalin so er tað harafturat hava vit eisini kringistíðan møti at vit nú seta framleiðsekostnaðinta kostprísin hálvárliga vit próvaðast at siga hvart árliga tað verður eitt sindur ringt at fáa allar rosskapnar inn til tíðirnar tað kann mann eisini tosa um so hetta er ikki nøkur brandskatting einum vinnuni hetta er eitt gjald fyri tann framvegjarættin sum sigur tað at tá ið heimsmarknaðarprísurin knappliga rýkur ógvusliga upp hetta er ikki prísurin av tí sum hendir í føroyum heimsmarknaðarprísurin rýkir ógvusliga upp so betalir tú mær og framvegis er ein fyrimunur vitst tú kann mann fáa ein betri prís enn miðal prísurin av fiskp og tí kenni eg meg ikki aftur í tí sum hevur sagt um hetta skal vera øvundsjúkulát brandskatting og annað nei tað er tað ikki her er ómyggjur til íløgur her er ómyggjur til einum vinnu sum framvegis hevur sera góðar treytir av virkuføroyum treytað av tí at vit klára at halda tað lívfrøðiliga markið og tað lívfrøðiliga eftirlitið og alt tað sum elvinna fær eisini eisini eisini betalur fyri og sum hon er áhugaður í sum barnilsin var inni á og so skal ikki mann ikki fara at rætta men eg kann ikki halda mær tá vit feytast honum trý at søgum har vitandi so bleiv tjóðast honum blakað úturnar samgongu tá men men men mann kann ikki spinna sítt egni mýtur tað er lættari at argumentera tá tað er tað ikki og so líka til at enda frá forkundum til semjurnar nei semju er ikki altíð bara at siga tað at eg smekki so høgt og so møtast vit har tú so skulu vit bara so skulu vit bara sagt tað trý tú upp á tað og so møttast tá okkum har so møttist mann um miðjuna nei semju er at finna fram til hvat er ein rímiligt ein rímilig semja sjálvt mann ikki heilt samd hvat er ein rímilig semja sum kann verða varandi grundarlag undir einari vinnu tað má vera útgangspunkt og tað tilboðið sum andur olsen hevur fórt fram duga ikki ordiliga at síggja hví hvat argument sambætt okkum hevur fyri at havna tíð tað má eg siga øvila ringtvæl síggja tað men vit eru góðar argumentir so lurtir eftir tí men men eg skilji ikki grundgevingina tað má vera sinnsterkari enn bara at byggja á tað at hendan samgongan royna pínna ælvinnu tá tað ger hon ikki hendan samgongan ætlar at hava eina ælvinnu sum er í heimsl og eisini gera íløgur í gransking og alt tað sum annað har til hoyrir tað regimið skal vera nógv úr ælvinnuna sum hon framvegis skal mennast tað er faktum

tá nielsen gjørt tað væl ja takk fyri forkvinna eð

eg bara tá ið vit fara at brúka orð sum takur

taka frá vinnuni longu tá eru vit á eina heilt hvør sínum gongustjørnum tí tað sum vit tosa um her tað er ein vinna sum við lóg við lóg við okkara avgerð hevur fingið framíggjar rætt bara tríggjar fyritøk til at brúka okkara fyrir og vatn og annað til at til at at reka alvin og tað skal mann sjálvandi gjalda fyri vit sum at mann skal siga at vit taka býttøvið sær tú bjóða teg út allan á heimin hvat hevur tú at betala fyri at hava sær fyrir í fjøruti ár so hevur tú fingið tað seks dupultin tað so sigur marknissur hvat mann lært á ráðstevnuni og vit hava vit tað ikki bara lært á ráðstevnuni vit hava eisini tosað við norðmenn og annað og tað sum eitt tað sum vit hava lært tað er tað mann tosar um at hava eitt yvirskot spaserað í skipanum tað sum tey ikki skilt millum at hann norsk professan var í ráðstevnuni sum vit tosaðu við hann allaná tað var tað at vit trekkja jú allan framleittikostnaðin frá frá at rokning kemur í eyga til at fiskurin verður tikin og framleiddur alla tær útrekkja vit frá har tað er ein góð skipan fyri at vinna at tú trekkir allan veruliga kostnaðin frá áðrenn tú byrjar at gjalda eftir einum stigi og tann stigin er so stigveksandi tað haldi eg eisini skilagott og skal mann endiliga taka eitt søguligt dømi tú ongantíð gingir betri í usa ein av høvuðsmotorunum í heiminum sum tá mann hevði stigveksandi skattaskipan í usa síðan reykan kom til og gjørdi tað til klædskatt vil tað ganga av hundanum til

so eru tað ikki fleiri sum hava biðið um orðið í hesum báðmálunum tað er tingmál nummar trýoghálvfjerðs og trýoghálvfems vit fara at gera klárt til at eg koma á málunum vit fara fyrsta at kvøða í tingmáli nummar trýoghálvfjerðs sum kemur upp á skíggjanum um eina løtu tað er uppskotið frá sambandsflokkinum hoy orsøkin er at vit skulu atkvøða íløgtingsmál trýoghálvfjerðs fyrst sum eg nevndi og nú er rættamálið komið á skíggjanum so gera so væl og atkvøða fyri hetta er uppskotið hjá sambandsflokkinum ja her er her er at halda tungna mitt í munninum hetta er uppskotið frá tingumboðnum hjá sambandsflokkinum sum hava lagt hetta uppskot frá ja vit eru liðug at atkvøða tí eru fimmogtjúgu sálinum tað eru seks sum hava atkvøðað fyri sínum uppskotinum tað eru nítjan sum hava atkvøðað móti uppskotinum og uppskot og tað eru eingi sum hava atkvøðað blankt uppskotið er sostatt fallið og avgreitt frá løgtinginum síðan koma vit til løgtingsmál nummar trýoghálvfems sum er uppskotið frá landsstýrismanninum og vit fara at atkvøða hjá so væl vit eru liðug at atkvøða tað eru fjúrtan atkvøður fyri uppskotinum tað eru ellivu atkvøður í móti uppskotinum eingin atkvøður blank uppskotið er sostatt samtykt og fer samtykt víðari til triðjuviðgerð vit fara til seinasta tingmál á skránni í dag tað er løgtingsmál nummar trýoghálvtrýss uppskotuløkslu um grundvatn hvør byr um orðið eytishartmann niclasen fær orðið gott sum tað kann vera frið úr salinum meðan eytishartmann niclasen hevur orðið ger so væl takk fyri frúforkvinna