LM-091/2022

føroyar skulu bjóða fram fjálbroyttar tænastur til ta vaksandi skipafersluna á okkara leiðum og sjóttilbúgvingin skal styrkjast seta skulu strangar krøv um umhvørvisvend arbeiðsumhvørvi og trygd á sjónum menna skal ein føroysk skipavinnuna sum gongur á odda við burðardygd hetta uppskotið hetta er bæði ein politisk avtala ið metir eisini teg rætt at føroyar tekara taka reyðið á hesum her økinum endamálið við endamálið við hesum her uppskotinum tað er at samtykkja yvirtøkuna av málsøkinum í hesi her tingsetuni tí at tað í meiningin er ikki at sjálv yvirtøkan verður framd fyri fyrsta juni í tvey túsund og fýraogtjúgu soleiðis kann tann umsitingin sum skal arbeiða við hesum økinum fáa ta tíðina sum er neyðug at fáa yvirtikið tað við yvirtøku av sjóvuppmerking og sjóvuppmerki so verður lóggávuvaldið útinvenjandi valdið og eisini tann fíggjarliga ábyrgdinum á hesum økinum yvirtikin sum føroyskt sermál og tað er sum sagt tað sama hótt og sama orðingar sum onkur brúkti í tí lógini sum varð yvirtøkað av farsóttarøkinum við hesi her yvirtøkuni tá fevnir um fýraogtjúgu vitar sum verða ryktirnir út frá gomlu lorannstøðini í eiði yvirtøkan fevnir eisini um onnur sjóvmerki starvsfólk allar rakstrarútgerð sum er knýtt av tessum vitunum eisini um bygningarnar um teir koma at fylgja við í yvirtøkuni føroysku myndugleikarnar yvirtaka eisini ábyrgdina av teimum avtalunum og samstarvinum sum søfarsstýrisin hevur við arktis kommandu mrtc og landsverk og undir hesum ábyrgdinum av teimum uppgávunum sum tað eru avtalurnar fevnum landsstýrið arbeiðir við sum sagt at bygningarnir sum eru tætt knýttir at reikstrøðunum av vitaverkinum verða lættnir føroysku myndugleikunum í sambandi yvirtøkuna av vitaverkinum hetta skal tó leggjast fyri tað eitur fólkutinges finansútvalg á trætisini her eru tær tænastu bústaðirnar til starvsfólkini í eiði á borðini og í mykinesi teir bygningarnir sum vórðu brúktir til livranstøð sum formiliga aftur ikki eru partur av hesi yvirtøkuni men sum eftir ætlan men hetta er eftir ætlan vónandi fokin meira greiðuga um tað ferður verður veruleiki kostnáarmetingin fevnir eisini um tann rakstur yvirlíkahald av sínum bygningunum um teir verða lættnir so verður tað mett til at hava eina árligan rakstørur upp á eina millión at reka hesum bygningar um teir verða lættnir til við í yvirtøkuni í sambandi við yvirtøkuni verður løgtingslóg um trygdarsjónum broytt soleiðis at dagførdar reglur um sjóuppmerking eru í gildi í føroyum og heimild ein skipaøki er hjá føroyskum myndugleikum við yvirtøkuni verður øki um bjarging eisini av sjóroðum og tílíkum ið eru vandað ella verja ampað fyri sigling og fiskiskap sum í dag er reglubundi í norskørlóg siðvenji tað verður eisini yvirtikið soleiðis at okur fáa regið á teimum eisini og alt annað líka er tað skilagott at tað ikki er býtt upp í nógv ymiskt øki og nógv ymiskt støð í hesum føroyum eru gjørd nú í trimlundum men fyri fólkvinna tað eru komin inn nøkur illa tað eru send út nøkur hoyrinskriv og nøkur eru komin inn tey flestu av teimum hava ongar viðmerkingar onkur vísir til skrivið hjá landsverk og tað er kanska serliga hoyrinskrivur frá landsverk sum í hesum føroyum er áhugaverd tí tað sum landsverk heftir seg við serliga tað er tann prísmetingin sum sum landsstýrið hevur sett á at halda so átta komma nei tríggjar komma sjey milliónir pluss tann eina milliónum at halda bygningarnar landsverk metir at hon er slett ikki eftirfarandi í dag hevur landsverk eftirlit við eisini teimum kommunalu vitunum okur vit um vitar sum standa inni í bygdunum runt umkring eg var bara suðurhavur á øllum føroyum segd inni í bygdini um alt landið ið alt eru tað eini trýss vitar tilsamans tað er serliga tað vanliga ella tað árliga eftir síni har sum mann hyggur eftir um perurnar rigga og hvussu pensla tað sum nú har er men tendan her metingin altso kostnárametingin tekur útgangsstøðið í verandi rakstrið altso landsverk metir at tann kostnárametingin sum landsstýrið hevur gjørt tekur út í verandi rakstrið av vitum í føroyum rarstjórin av myndugleikauppgávunum í samband við øki teir verða gjørdar í danmark og eru ikki við í tí uppgjørini sum landsstýrið hevur gjørt altso tað er tað sum landsverk metir landsverk metir at yvirtøkan kemur at kosta minst átta komma átta milliónir árliga og tað er bara við sum bygningarnir fylgja við annars skrivar tær at vera munandi dýrari taka landsstýrismaðurin kanska greiðir okum nærri frá hví tað verður munandi dýrari og tey sum hava hug kunnu at fara inn í viðmerkingarnar til ella hoyringsverðini til sjálvt lógaruppskotið har hevur landsverk gjørt ella lagt tær roknistykki við har sum teir útgreina kostnaðin fyri yvirtøkuna løgmansskrivstovuna hevur eisini í hesum sambandi boðað frá at tendan her upphendin vil blíva nágreina nærri øllum førum áðrenn tað verður samtykt her í áðrenn tað verður samtykt her í løgtinginum sum sagt at her lógaruppskotið endar í útlendsknevndini og har fólkar fór at greiða á kanska serliga hvat verður tann veruliga kostnaðurin ella kunnu tú koma nærri tí veruliga kostnaðin av hesi yvirtøkuni men nokk líka mikið eg vildi sagt okur koma nokk ikki heilt hundrað prosent nærri at heilt neyvt hvat kostnaðurin verður so verður hetta her málsøkið álv málsøkið yvirtikið tey eta breiðir meiriluti vissu ikki ullu meiriluti fyri her í løgtinginum takk fyri fólkum ja takk fyri og tann næsta røða er bara eitt steig til senn takk fyri fólkum tað eru sjóvuppmerking og vitaverki sum í hesum skal yvirtakast og og kann mann siga tað tað eru tað verður prátað leingi um at yvirtaka verkið og og tað er tíverri kann mann siga ikki komið á mál enn

og í her verður so netgjørt burtur úr at tað kostar nakað meira enn tað sum mann hevur fingið upplýst tað hevur kostað higartil og tað er kanska serliga landsverk

sum her hevur gjørt sína meting og hon liggur eg haldi meira enn tvífalt so høgt sum tað sum stendur upplíkt í uppskotinum tað standa knappar fýra milliónir og tað sum landsverk sigur er er kann mann siga tað sum hann roknaðar við er átta komma átta milliónir pluss íløgur tað vil siga pluss andleggs íløgur tað sum krevst at gera afturat og millum annað er nú ein kápul føroying út til vitan á borðini í nólsoy sum kostar roknaðar við tríggjar komma seks milliónir bara tað at hevur vitaverkinum og sjónverking er eitt øki sum vit leingja at tosa um yvirtikið og við hesum verður sløkt upp til at tað verður yvirtikið og tað tekur sambandsflokkurin undir við sambandsflokkurin hevur forsovit altíð tikið undir við skilagóðum yvirtøkum og tað hevur vísið seg eisini at javnaðarflokkurin er nokk tann flokkurin sum yvirtikið flest málsøkir og síðan er tað sambandsflokkurin næst flest men so langt langt langt aftanfyri tað kemur nokk ávikavist tjóðveldi og nokk fólkaflokkurin eisini har við nøkrum heilt fáum yvirtøkum so tað er bara gleðiligt nú meðan tjóðveldið er í landsstýrinum at teir nú leggja upp til ella og allarhelst taka undir við hesi yvirtøkuni men nú havi eg verið á øllum sum støðunum ikki øllum einogtrýss men nú í øllum teimum støðunum har sum bygningar eru knýttir at og eg má siga sum eg eri nú orðna nakað síðani vóru tey á borðini tann bygningur var í topp standi tá men eg skilji at læna har er kanska væntandi vit líka hald nú tey seinnu títtjóðfimtan árini út í mykinesi er tann bygningur nokk eisini á einari leið og tí er tað so eg haldi at tað sum er týdningarmikið á einogvørt yvirtøku er at vit gera tær neyðu fyrihøvdingarnar at vit seta tær neyða peningina av og ikki fyrigegla okkum at vit kunnu gera hetta fyri einki hetta kostar pengar tað sum fyri liggur nú á borðinum er at ja tríggjar komma fimmoghálvfýrs milliónir er tað sum tann beinleiðis draksturin hevur verið av hasum og tá er sum undanfarni framsøkumaðar í svarinum á ikki tikin við tann myndugleikin sum liggur aftanfyri tann fyrisitingin liggur aftanfyri hetta er beinleiðis kostnaðir meira og minni lønakostnaðir og tað neyðuga dagliga við líkahaldi sum hevur kostið hesar pengarnar alt annað er ikki við tá ið sær tá arbeiðið saman við sjóuppmerking og annað er ikki við tí kostnaðinum og landsverk hevur so verið inni við einum heimskrivi og sigur her at teir meta at draksturin fælist at vera sær her átta komma átta milliónirnar tá ið siga meira enn tvífalt so nógv sum stendur upplýst í uppskotinum umframt at mann væntar nakrar leypandi íløgur neyðugar íløgur skulu gerast í sær her vitarnar og bygningarsvíðar sum so eisini fellur landskassan at gjalda framyftir so tað kemur altso at taka av fíggjarlógini og økið útreiðsluvnið á fíggjarlógini við ja í øllum førum rokni eg eri í snitt eini tíggju milliónum ári vit tað skal gerast við skili og tað haldi vit skula gera nú tá vit hava sett okkum fyri at at yvirtaka hetta málsøkið ein annar spurningur sum eg haldi er vert at at taka upp í sambandi við einum slíka yvirtøku tað er hettar her hvussu neyðugur eru vitarnir í dag vit vita tá vóru alneyðugur fyri hundrað árum síðan undir seinna verandapartaga og uppeftir ella kanska seinna verandapartaga var ein kollvelting tí tú fekst ov rað nógvar aðrar skipanir tú hevur loðran c sum var tann mest brúkt undir krígnum seinna verandapartaga síðan hevur tú fingið gps sum er ein meira moderna skipan so øll siglandi føri í dag næstan hava onkursvegna fleiri skipanir umborð sum kanska gera at vitar ikki eru so lívsneyðugur sum teir vóru eg haldi vit eiga at taka tað upp eisini við viðgerðini framveftir um hesi vitarnir hvussu er tað krøv altjóða krøv staðurvekk um at teir skula vera í øllum øvnum ella er tað bara til ávísar havnir og annað har tað er neyðugt at hava vitar fyri innsigling og so víðari tí tað er eingin grund hjá okkum at halda lívið sum vitinum um so er at tað ikki skal verða soðistar tí at eg má siga at eg yvirstíku so nógv skip brúka ein vita í dag tá tú koma siglandi inn í tórshavn sum er nokk eg tann havnin í føroyum sum er mest brúkt tí haldi eg teg hvussu er ein spurningur sum vit eiga at taka upp er hetta ein yvirtøka nøkrum sum vit spakuliga nú eiga at tillaga og gera klárt til tann nýggju tíðina og um tað er neyðugt at hava aktiva vitar í tvey túsund og trýogtjúgu frameftir eg haldi ikki at eg havi meira at leggja trætísirnir fyri forkunnina so eg takki fyri hetta fær sjálvandi eina góða viðgerð frá sambandsloysnum í útlandssending hatta eisini tú hatt tað bleiv sagt har í áðni hann sigur at tað er faktiskt sambandsflokkurin sum er nummar eitt at tá tú kemur til yvirtøkur men tú tú at sambandsflokkurin havt leiðsluna eg sigi at ja men tað er ikki ringt sambandsflokkurin hevur havt leiðsluna fyri tað mesta

síðani nítjan hundrað og áttaogfjøruti so tað er eitt sýrd kappløp millum sambandsflokkin og javnaðarflokkin

vísir at javnaðarflokkurin og sambandsflokkurin

tann einasti samríkiflokkurin eftir hondini er ov langt langt langt framman fyri tjóðveldið tá ið kemur liðugtøkur altso eg haldi eini tríggjar ferðirnar so nógvar yvirtøkur hava ávikavist javnaðarflokkurin og sambandið framt í mun til tjóðveldið so tað er nokk so áhugavert í sær sjálvum so tað er oftani ella fyri mítt viðkomandi politikki er tað meira tað hvat mann ger enn hvat mann sigur men fyri ávísar flokkar er tað kanska meira hvat mann sigur enn hvat mann ger takk fyri okkum og tann næsti at røða er jakob vestergaard gerst væl takk fyri forkvinnan tað blíðkas fyri hugaðum kvinnum og monnum fíggjarlógin bleiv samdykt í dag har sambandsflokkurin var við til at skera blokkin og nú kappast tær sambandsmenninir um at yvirtaka og er púra samdur um at hetta røkir

yvirtøka av sjóuppmerkingum vitavekti skal yvirtakast á føroyska hendur og tað eru okur fólkapleikirnir á einari

tað er eisini púra samdýg hevur ein væliliga long og drúgv tilgongd fyri tjúgu árini síðani var eg sum landsstýrismaður í danmark og samskifti við eini ráðhara um yvirtøku av hesum økinum tað bleiv so ikki tann samgongan sum tá var fullveitssamgongan honum akkurát sum sang hvat sítt síðsta verkst tá og tað kom ikki so nógv á skaff teg akkurát tá men síðani hevur hetta mál verið uppi at venda við jøvnum millumbilum og nú er tað komið her til at tokur fara og skula yvirtaka teg málsøkjur tað haldi eg fínt eg havi altíð hildið at okur í føroyum eru fólk førur fyri at umsita øll málsøkjur og hetta sum hevur við sjógv og hav og uppmátinga at gera hetta altíð og hetta hetta er at liggja líka til høgrabeini so í hesum førinum eri eg føra samdur og haldi eitt sindur gott eg haldi eitt sindur gott okur øll eru samd um at hetta er rætt at gera tað hevur verið eitt sindur av diskussión um uppmáting okur hava ein føroyskt felag sum hevur mátað havbotn upp sjóvegis upp har mann so er komandi í skrambiláki tí nú plýsliga er eitt teir sum hevur serligan týdning fyri verjuna og tá eg lesi hetta so síggi eg ikki nakað marka mót ímillum hvat er hernavaligt øki av snær og hvat er og hvat er tað sum okur sum føroyingar kunna yvirtaka av sjóuppmerking og vitaverk men ein partur av ein partur av hesum her yvirskipaða hernavaligt og og sum verða mann so soleiðis sum heimastýrislógini eru samanskrúvað so kunnu okur ikki yvirtaka tað sum hevur við hernaðarmyndugleikar gera so eg sakni eitt sindur og eg rokni at tað fáa okur greiða á í uttanlandsnevndi hvussu markamoldurin verður millum tað sum er eftir sín her og verður føroyskt málsøki málsræði og tí sum mann nú er farin at kalla fyri eina infrastruktur sum nú eisini vísir at vera uppmáting av havbotni og annað har ið tað føroyska felagið sum hevur útmerkað seg og er sera dugnaligur til at máta upp og hava hava útgerð til tað ja hava verið noyddur ella háttur við at við báli brandvísingum slettar tað sum mann hevur fungjað av upplýsingum um okra egna havbotni so tað er nokk so interessant eg haldi at okur sjálvandi í uttanlandsnevndri skulu fáa greiða teimum viðurskiftunum her standa eg upp nøkur ting sum yvirtaka av av vitum og húsum og tænastu bústøðum og annað og sjálvandi er tað nakað sum sum fylgir við og so eg helt at eg helt tað var nokk so undanligt tá fyri tjúgu árum síðani mann mann sat akkurát sum á og gjørdi upp sett við virði sett við virði og ger húsini hvørt einstakt hús sum sum føroyingar so skulu ongsvegna betala betala fyri at yvirtaka tað virkar eitt sindur eitt sindur eitt sindur ja eitt sindur undarligt men eg trúði at mann yvirtók tað sum yvirtók tað minst hevði við høvdu gørnum alt sum tað var og so koyrdi mann víðari og føroyingar stóðu so fyri rakstøðuna av tí og fylgja útbyggja økið og fylgja við men tá ið øllum førum eru veit gjørdar hvussu tað er nú tá var nakað sum at roknistykkið niðri smálut og hvat alt hetta her hvat ið mann skuldi gjalda fyri bygningar gjalda fyri útgerða og forskelut vitar og tænastubústaðar og sovorðnagar tað helt so undarligt undarligt rokstikki og sum eg hevði onkuntíð eina huga at at muglar sindur ímóti at at lat mann yvirtaka tað lat okkurt yvirtaka tað við høvdu gørnum tykkara verið her her so leingi og heina stað slag og nú er nú yvirtaka okkurt tað sum tað stendur og og koyra tað víðari men akkurát hvussu mann niður í smálutur er farin hesi ferð og gjørt upp tað tað veit eg sjálvandi ikki men tað er eisini nakað sum okur fara at finna útav og í uttanlandsnevndini so tað fær okur eisini at klára so markamoldini hvar ið mann hendan føroyska fyritøkan víkt mær hevur rent seg rent seg í við teirra uppmátingum í mun til hvat er hernavaløt í teg og hettar her hvussu ger mann hvussu ger mann alt upp tað er eisini undarligt at síggja at søkastýrisin kemur við einum tali upp á hvat hettar kostar rakstrið góða tríggjar milliónir og so sær mann ein heiðurskur frá landsverk sum er meira innta dupult av millum tvey eru tríggjar ferðirnar so nógv hvat tað kostar rakstrið hvat hvat liggur í tí og hvat er tað fyri tøla aftan fyri tað tað tað veit eg ikki ordiligt men tað mugu onkursvegna finna útav og í mítt part og skild um tað kostar tríggjar ella átta ella tíggju tað tað fyri at eg skilji meg frá yvirtøku av hesum málsøkinum takk fyri próvkorpinum ja takk fyri erling eitur skoyggjarsvæl takk fyri nú nevnir jakob vestergaard eina føroyska fyritøku sum gjørdi nærrar mátingar har sum teir komu í harrabog úr danmark frá verjumálaráðnum meini eg um at hetta skuldi halda uppat og tilfarið skuldi fjarnast altso eg sakni at tá okur hava viðtikið kortmyndugleikan bæði á sjónum og landi og umhvørvisdómanum umsitur tað og skal geva loyvi til slíkar uppmátningar at hon bara bukkar undir og

bukkar og leiðir og tekur løgust um ímóti ordrinum frá danska verjumálaráðnum har haldi eg at vit skuldu mær

har stýra føroyingar fult og heilt og bara hvør

og tað verður okur sum í føroyum geva loyvi til tær uppmátingar og annað sum skal gerast báðir av sjóvegginum á botninum ella hvat tað skal vera á tí økinum sum okur hava yvirtikið kann eg gjúlt frá tað umfatar alt alt alt tað økið takk fyri fólkum ja takk fyri sær tú kalla í liðu holm johannesen gerst væl praktiskt at væl annað málið á honum um suðuroyartunnil og at geva upplýsingarlag at landsverk kann ikki geva upplýsingar fyri einki tí má mann hava eina lógu tingi eg haldi at tað er tað sama mátað niðri í fólkatinginum at danskir politikarar kunnu ikki geva ognir burtur fyri einki tí má tað nokk ígjøgnum fólkatingið eisini haldi eg men vit fingu kommandørhúsini vit fingu mjørkadal vit fingu

á tryggilin har uppi eisini men so fór tað hinvegin

mykineshúsini og vitar og installationir og annað eygu sum mann onnur

skoynna skuldi betala við yvirtøkuni av tí at eg eri næstan hug at siga fínt eigi tað bara so byggir tú bara okkara egna men tað er so mín mítt temperamang eg helt tað var eitt sindur undarligt nakað tí eg hevði ímyndað mær at fínt nú yvirtaka tykur av teg við høvdu børnum og reka tað víðari eg veit gott at tað hevur kostað at eta at blera og alt sovorðið nakað tað veit eg gott men virkaði virkaði eitt undarligt tilgongd í øllum førum tá veit hjá tá hvørja hvussu tilgongdini nú ja takk fyri og tann næsti at røða er erling eitur skoyrdur takk fyri frú fólkum til viðgerðar í dag er enn ein yvirtøka tað blíðkar fyri hugan monnum í tvey túsund og tvey yvirtøk júkur trygd á sjónum í tvey túsund og ellivu yvirtøk júkur loyslágarøki og í tvey túsund og átjan yvirtøk júkur kort og landmátingarmyndugleikan

og nú er tíðin so komin til sjóv uppmerking og vitaverk hetta er alt eitt sindur í familju sær

við hvørt annað hetta eru ikki nøkur stór yvirtøka men hetta eru so onnur yvirtøkan higartil hjá hesari samgonguni alt er søkjað teg svanga og drúgt er tað sum dryppar so hetta gleðast okur sjálvandi eisini um okur eru um nakað ein siglandi tjóð okur hava knappar trý hundrað túsund kvadratkilometrar av sjógvi og hálvan annan kvadratkilometur av landi so tað er ikki at taka munnin for fullan at siga at okur eru so at siga eitt við havið havið gevur og havið tekur tað kennist tíverri alt til monga mannalagna er endað á sjónum og mangir eru minnisvarðarnir men tíbetur er tað longri ímillum sjólát ni í dag okur hava betri bátar og betri skip og okur hava betri tól og í heila tikið ganga okur í dag munandi hægri upp í trygd á sjónum enn fyrr uppmerking av sjónum so sum av boðum skerum og øðrum vandum fyri skipaferðslu er týdningarmikil partur av trygdini á sjónum vitar og siglingarmerkir somuleiðis skipanir og amboð sum leiga okkara skip og bátar trygt millum oyggjarnar og hvør skuldi verið betur tað tikið sær júst av hesum enn okur føroyingar sjálvur tað er í grundini nokk so ótrúligt at okur hava verið so óðansvarlig at latið hetta upp í hendurnar á einari fremmandari makt so leingi frú forkurina eg havi hug at siga eitt sindur um vitar hetta at navigera við ljósi og eldi gongur fleiri túsund ár aftur men tann fyrsti vitin soleiðis sum okur kenna tær í dag bleiv bygdur í alexandria í egyptalandi fyri góðum tvey túsund og tvey hundrað árum síðani hann skuldi vera einar hundrað metrar høgur og eitt av teimum sjey undrinum í sínari tíð og hann stóða í tólv hundrað ár til hann oyðilegist av fleiri jarðskjálvtum tann fyrsti beint árum túsundáraskifti tróndur í gøtu var smádrongur og sigmundur var óføtur tað er nógvur symbolikkur í vitum og teir verða brúktir sum myndamál til at lýsa mong av lívsins viðurskiftum og við forkvinnurnar loyvi vil eg gjarna lesa tvey verts úr einari yrking sum bilju stinussen fyrrverandi løgtingsmaður gjørdi landskenda í nítjan hundrað og fimmogfýrs á høgum bergi vitum stendur og lýsir yvir lívsins hav um á myrku nátt ókendur røttu kós mær gav glaða sterk á bølanini og meg um fjørum trygt skal leiða men um eingin vitir lýstið mítt far ein náddi havn

fjallar og siglingarmerkstur hava sjálvandi ikki tann sama týdningin fyri navigatiónina í dag sum teir høvdu fyrr tí í dag eru tólini umborðar skipum og bátum so góð og framkomum at tað fyri tað mesta verður siglt eftir einum telduskermi eg veit at skip framvegis brúka fýrlinjurnar at sigla eftir men vitanir eru kanska bara ein eykatrygd í dag um alt annað svíkir okur hava fýraogtjúgu vitar í føroyum og fleiri av hesum vitum eru honisk meistaraverk tak til dømis nólsoyar vitan ikki tann sum sæst úr havnini men landkenningsvitan úti á tumbuni og innan fyri kápulum hetta er ein av heimsins størstu vitum ikki í vavi ella í hædd men í linsustødd hann stóð liðugur í átjan hundrað og trýoghálvfems so hann er hundrað og tretivu ára gamal og linsan er tann sama enn tann dag í dag tað eru føroyingar sum hava vigt hatta her torny á heimsins enda tað er grótliga og tað er eitt satt meistaraverk eg tosaði við ein pensjoneraðan vitameistara sum fortaldi mær at viðlíkahald altíð hevur verið hevur havt høga raðfesting og at teir plagdu at mála vitarnar fjórða hvørt ár men síðan vitaverkið í tvey túsund og ellivu varð ellivu varð flutt frá forsvarsministeriunum og yvir til sjónvarpsstýrisi so vóru tey givnir at mála tosund og tólv ár síðani søfarsstýrilsen hevur mett at tað kostar tríggjar komma sjey fimm milliónir um árið at reka vitarnar landsverk metir átta komma átta so har er eitt øgiligt spenn tað kann ikki bara vera máling men okur mugu so í øllum førum tryggja okum at tað verður tikin hond um øll viðurskiftur í nevndarviðgerðini onkur av húsunum í vitaverkinum verða ikki brúkt nevniverdugt longur í takk fyri at tingini eru blivin á automatiseraði og manning ikki longur krevst í sama mun sum fyrr tað hevði verið stuttligt um okur kundi blást nýtt lív í onkur av hesum flotti bygnisverkunum so tey kundu komið fleiri føroyingum til góðar yvirtøkan av sjóuppmerking og vitaverki er sett til at fáa gildið fyrsta juni í tvey túsund og fýraogtjúgu so tað eru góðar stundir til at fyrireika og dagføra lóggávuna og at gera umsitingina klára málið fer nú í uttanlandsnevndina har eg hopi at tað fer eina positiva viðgerð takk fyri ja takk fyri og tann næsti at røða er solviti nólsoy takk fyri frú forkvinna nú hevur havað summi brúkt tíð upp á at reypa hvør er raskasta yvirtakað eg kann bara stafast í øllum teimum samgongum sum framsóknir meðan tey vóru partur í av havað yvirtøku verður framdar so tað sem søkurnar um hvussu mann sær upp á hatta

eg havi havt ein framíhjárætt at arbeiða saman við øgiliga nógvum hittum orðanum fólkum ein av teimum viðkommandiskar ónevndir undraðist nógv einaferð ella undraðist einaferð yvir hvussu vit í ramasta álvara í føroyum framvegis kundu tosa um at gera føroyar til eina at loysa føroyar frá danmark tá ið vit ikki eingang kláraðu gera okkara egnu pantskipan og ikki megnaðu ein gongu yvirtakað fyri skulu vit hann ein eg kláraði tað so skilti hann ikki hvussu mann framvegis í ramasta álvara kundi tosað um at loysa føroyar úr frá danmark men nú er fyrsta stigið tikið nú skulu vit hann yvirtaka so kemur pantskipan kanska aftaná men so er vegurin til loysingina klárlagdur frá fólkum vit taka undir við hesum uppskotinum at yvirtaka vitaverkið yvir á føroysku hendur við øllum tí sum tað inniber tað er ein sjálvfylgja at økið er føroyskt eitt er sjálvandi vitarnir sum vitarnir sjálvir og hvussu stóran týdning teir ið tøkiliga hava í øllum sniðrum men eg haldi at tað er gott við øllum alt tað sum fylgir við eisini sjómerki altjóða samstarv og altjóða avtalur og so víðari tí var vit av ábyrgd av tí vit føroyar sum ein tjól sum ið um nakar livir av sjónum og skal taka sær av tí sum er í føroyskum sjóveiki halda vit er ein sjálvfylgja so vit halda hetta var fínt stig at taka og hetta er eisini nakað sum ja vist mann skal siga brúka orðið tjóðarbygging sum kemur at undir tað tí at tað vit fáa ábyrgdin av sum økinum og er gott vit hava førleikar vit hava fólk sum hava neyðugt førleikarnar at taka sær av tí og nú kunnu vit sum menna tað víðari í føroyum við tí sum krevst og brúka tær dygdir sum vit hava og upp á hesi økini og so haldi eg eisini tá ið vit yvirtaka vit skulu taka tað í stórum álvara haldi eg tá vit nú fara undir hesi yvirtøkuna at tær vitarnir sum vit hava og sum vit síggja javnan eisini skulu haldast við líka tað er ikki bara at yvirtaka hetta økið og so lata vitarnir standa eisini hóast summi seta spurningartekin við týdningina aftanum so skulu teir haldi eg haldast við líka tær okkara skylda at vit gera tað og síggja okkum at tær pengar sum verða neyðugir til at umsita eftir øki á fullgóðan hátt og tað er alt frá frá tí tekniska til altjóða avtalur til sjálvi líkahaldi av vitinum skal finnast og tá ið tað er sagt so leggi eg eisini til merkir til sum sum eg havi verið inni á at tað er munur á munur á metingini millum tað sum sjónvarpsstýri sigur og tað sum landsverk sigur metingin er har er hann enn fýra fimm milliónir á muni hvat tað kostar at umsýtast sjálvt um vit ikki tosa um nógvar pengar eg haldi at tað er tríggjar komma nakað og ca átta milliónir sum er sjónvarpsstýri sigur tríggjar komma nakrar milliónir og landsverk sigur at um átta milliónir tað er ikki nógvar pengar at snakka um men vit skulu so við nevndurnar finna út av hvat er tann veruliga kostnaðurin og hvar er hann veruliga liggur og so í tí tíðarskeiðnum sum frá tí málið við væntandi verður samtykt inntil hon kemur í gildi sum er f at arbeiða arbeiðið fyri at finna tann hevur pengarnar skulu til fyri at umsita økið á fullgóðan hátt so samanumtikið fyri forkvinna vit taka undirvísingum uppskotinum haldi hetta er ein skilagóður yvirhøvur takk fyri ja takk fyri so er tað viðmerkuliga hendurspøl gjøsturfrøði ja fyri forkvinna nú er sólvið nolsøk so líkasum sum eg eri optimistiskur at hann er serfyri sær at hetta gangur tað rætta vegin við loysingini tað er eitt ómetaliga stórt tíð hetta er størsta stig ið tiki í mínari tíð móti loysing at yvirtaka fyristilla sær yvirtaka fýran sum eingin hevur hugt at tí tretivu ár eingin hyggur uppá í fýr

yvirhøvur ikki hyggur uppá hana hann lýsir har gott nokk og

tað fíntist eg at taka sjálvandi skulu vit hava ábyrgdina av hesum her tað sigur seg sjálvt haldi eg

takk fyri ja takk fyri so er tað koyr liðið holmi johannesen til viðmerki til sándoyar tað er ein stórur partur av okkara søgu nú kenni eg av góðum grundum alt til vitan í mykinesi og fýrhúsini har úti tað var faktiskt søgað vegna gamla mammu sum var smágenta tá ið týskir fúgvari bumbaðu fýrhúsini úti í hólminum í mykinesi og teir skuldu við maskinbyrsunum inngjøku vindeygaðar og so hoyrdu søgur um hvussu nógv mann legði fyri at hava vitanir lagið tá ið snála er í lagi tá ið snála er í lagi

suppurnar komu aftur úr íslandi í myrkri og oynnaveðri

takk fyri harra formaður orsaka frúforkvinnu takk fyri frúforkvinnu

og eg vil hyggja hvør er situr til høgru tað sum eg kom og hugsa um tað er at tað er nokk so áhugavert at eg haldi at mann kann siga í dag at tjóðveldið hevur yvirtikið

øh tjóvvild hevur yvirtikið stig fyri stigpolitikkinum hjá gamlar sjálvsøgu tað haldi eg mann kann siga at vissu tjóvvøldið fegnast um hetta pickelítla klípið so eru tær ja men tað er kanska ein virðiligur arbeiðtakari hví ikki men meira mark hotlutt haldi eg tað er at at uppliva sambandsmenn sum standa her uppi og sita her niðri og reypa av hvussu nógv tær yvirtaka og og tað er nógv tí higartil í ár eru hevur sambandsflokkurin við til at eyka útreiðslurnar hjá fólkasamfelagnum vegna yvirtøkur tað má vera út móti yvirtøkur ja og so okkurt afturat upp á tjólvtrýss milliónir tað haldi eg tí fyrst sendir mann neyðhjálp ella menningahjálp iva ikki til danmarkar sum danir ikki hava við um fimmogtjúgu milliónir so tá hetta uppskotið sum neyvan fer at vera minni enn fimtan milliónir tað tað dugir gott at síggja tá ið tølini eru so ymisk og so tá farsáttarøkið eisini tað átti okkurt forrestin tað er uppskotið hjá farnu samgongu so tað má væl tátt tí hálvtrýss milliónir og og tað ganga tað biður meiri pø pø og og reypa av tí men tað er so tað er tað sum hendir í politikki altso flokkar broytast hugskjólin broytast tað má mann eisini hava notið tað verður tosaður nú er er greitt frá hesum kostnaðinum og sovorðið yvir yvir iva semju um hvussu nógv tað kostar men vissu landsverk hevur handað hægri prís sín og eg vænti hann upp á hægri so kundi eg ímynda mær til tí at tey hugsa um at halda allir bygningarnar viðlíka og tað kostar at halda gamlar bygningar viðlíka tað kostar ikki tríggjar komma fimm milliónir landsverk hevði uppi á hvat út móti tíggju so vænti eg tað fer upp á fimtan tað rokni eg við so tað haldi eg ikki at mann skal halda vera vera nakað løgið yvir taka okkurt tað so er tað eitt vilja gott mál at tryggja at tað verður við líkahildi eg minnist tað eru ting mann minnist sum foreldrini hava sagt og so víðari vil eg sæð eitt sum pápi mín einaferð segði hann siteraði hann endurgav tann sum var stjóri í sev hann hevði hoyrt hann sjálvan siga tað tann sum var stjóri í sev áðrenn eg klemmi tvey eg minnist ikki eg men eg nú fór fór navnið men hann var nógv vár sagt við hann ein dagin at og tað var um elektriskt tesverkið sum stendur í tróndsvági at málið hjá honum og teimum var at tað skuldi vera teir best hildnu bygningarnir í landinum og eg haldi eisini at mann kann siga tað hevur verið frá leiðis og tá eg hugsi um vit skulu hvørja vera til til vitaverkið vitarnar á vitarnar tvøroyri vitarnar í funthavnini onkur sigur mann hyggur ikki at teimum jú ikki til teirra tað hevur verið verið gott við líkahildnir væl málað hvat tað fjórða hvørt látur sum onkur segði var málið til tann skifti í danmark at danna ráða yvirdongu tað sum eg havi hugsað um tað er tað er hetta her at mann hevur eitt mál í samgonguskjalinum tá skuldi tær hava takk fyri mennast skal ein førur skipingvinna sum gongur á odda sum gongur á odda og við burðardygdarsøku og tað tað er eitt gott mál og tað er tað sama sum okur høvdu í farnum samgongum eisini okur sæð sæða ímóti hesum her at føroyar sjálvsagt skulu vera eini eini og kallaði tað ein meir timur deplið orsaka hava meir timan ein kanska fleiri deplar í føroyum tí at okur vita tað at tað hevur brúk fyri eisini her tað hevur brúk fyri at kanska verður tað brúk fyri vitum eisini og í takt við at fleiri skip sigla rundan um oyggjarnar tað eru longu nógv sum sigla men tað fara at vera fleiri tað er eingin ivi um og eg var á vitjan í grønlandi í sambandi útnorðurfundum og hevði so fundur við ymisk har hevði eg aktivt sørkøld tá ið fjør summar havt ein eina fundarrøð og og har var brádligani eitt ynski frá ein ráðhara í syngapur at fáa eitt prát við tann tann føroyska uttanriksráðaran og eg undraðist tá ein ein ein frá syngapur altso hvat er problemið har og tað var fantastiskt at vera fundur við tann mannin ella teir menninar øh teir greiddu frá hesum her at heimur broytust tað verður siglandi í noregi og okur vilja vera við okur vil verður fyrr reikaðir í dag er syngapur alt eitt hjá teimum tað er er er er er tað er sjóvinna fiskivinnuna ikki ikki fiskivinnuna fórt ímóti men skipleiggja at har teir hava vert vert og suðoyari og teir sóu fyri sær greiðir hann frá at alt fer at flyta seg norðuríkur nýggj siglingarleið og tí ynsktir teir sambandi við føroyingar fyri at bjóða seg fram til at ráðgeva føroyingum ráðgeva tykkum hvussu tað vit kunnu fara avstað tá ið tað blívur afturelt tá ið skipini koma niðri í føroyar og vit vilja gjarna vera við vit vilja gjarna vera við til at at byggja vert og suðoyar tað var ein ótrúliga týdningarmikiður fundur vilja eg siga góður fundur og eg hopi at tað hevur fylgt upp upp á av upp á tann fundur tað vóru menn sum sóu fram í tíðina tað klandraðist ikki um um og tað sum burtur verður so natúrligt sum hevur ikki burtur klandrast um at staða egnum beinum tvørtur um bóti vorðið ikki niður tá soðu fram í tíðina og fyrr reikað ikki til til nýggjar tíggir so okur bjóða hesum her hesi lítlu yvirtøkuni vælkomnari og tað skal ikki standa á at at fáa tvær atkvøður frá miðflokkinum til hetta um tað er neyðugt ella ikki takk fyri takk fyri og tann næsti at røða er helgi abrahamsen gerst tá tann er yvirtøkan av sjóvuppmerking og vitaverki hvørji vit skulu hava vitarnar at blinka á føroyskum og tað er sjálvandi stórt í tað sjálvum sum mann hopar at tað fær ganga betri enn tá mann yvirtøkur veðri tí at tað hevur ikki verið útfarandi síðan tað koma føroyskar hendir men tað skal kanska fara at blíva betri eisini men eg havi okrar spurningar til løgmann saman við eittamál

er okkurt sum undrar meg eitt sindur tað var soleiðis nær aftan á sjeyndan mars tvey túsund og nítjan

eg aksoviði johannessa sum tá eisini var løgmaður uppskot fyri tingið um at yvirtaka málsøkið sjóvrættur og í viðmerkingunum til tað uppskotið stóð ella annað og eg fari at biðja forkvinnum loyvi at endurgeva føroyar eru sjóførandi tjóv og umráðandi er at ræðið á so týðandi málsøki er á føroyskum hondum málsøkið hevur harafturat tað tilknýtið til onnur øki sum eru yvirtikin her uppi í trygd á sjónum losøki og sjóuppmerking altso málsøkið sjóuppmerking varð sambært uppskotinum yvirtikið tvey túsund og nítjan og nú verður skotið um at skotið upp at yvirtaka sama málsøkið

eg yvirtíði aftur løgmansskriftanum hevur skrivað hvat er yvirtikið og hvat ikki er yvirtikið men men hvussu hongur hetta saman hví skrivar mann í eitt annað uppskot tá at hetta var eitt yvirtikið málsøki og í dag skrivar mann uppaftur yvirtakanum tað er ein spurningur á heimasíðuni hjá umhvørvisstovuni har stendur eisini og eg fái eisini at biðja leikurin at endurgeva tað ja ger so væl tann fyrsta januar tá ið sum tjúgu fingu føroyingar sjálvir ábyrgdina av at máta upp og kortleggja hav og innsøklingar og siglingar føroyar formligu ábyrgdin av málsøkinum er sostatt yvirtikið ein ábyrgd sum higartil hevur ligið hjá danska geodatastýrelsa altso sjókort eg kann ikki útferða sjókort og sjómað uppmerking er tað sama men so tí tað er tann spurningur tað er tað sum undrar meg eitt sindur eg havi sjálv landsstýrismaður við sínum økinum og tá ið at tað koma føroyskar hendur at tað bleiv yvirtikið fyrsta januar tá ið sum tjúgu sjókort og tað var okkurt við tað at pengar vóru hjá áttaðir og sum tingi at biðja um pengar til tað men men men men tað undrar meg eitt sindur at at at mann segði at tað var yvirtikið tá og so er tað ikki yvirtikið nú allíkavæl tað var líka stóðsvarp spurningurin at tað hevur sjókort og landkort er øgiliga stórur munur á og tað er øgiliga nógv strangari við sjókortum tí at til dømis við seg ein kommuna fer at gera gróðkasta onkustaðni og tað ikki er merktandi kortið og skiprennur á tað hvør er so ábyrgdina og tí er tað so ræðuliga nógv strangari nú var ein spurningur har javni um at onkur fyritøka hevði givið okkurt kort út og tað bleiv givið boðum hjá tær aftur tað hongur nakað saman við tær saman altso tú eitt er at tú hevur eitt eitt eitt tól umborð á tínum egna báti ella skipi sum kann máta upp og síggja tekna kort á tínum egna skermi men so skjótt sum tú gevur tað út so eru øgiliga strangir reglar tí at tí at tað kann ikki einum hvør bara gevur sjókort út og so knapplar so er tað orsøk til at at tað hava ein feilur í og so so hendir ein ólukka hvør er so ábyrgd og so ræðuliga strangir strangar reglur fyri sjókort og mun til landkort og tað haldi eg mann skal halda fast við so men mín spurning er at har hvussu hongrar tað saman at at máltøkið varð yvirtikið tá og ikki nú takk fyri ja takk fyri og tann næsti at røða er landsstýrismaðurin høgni hoydal løgurin leggur tað málið fram men vit hava avrátt at eg so taki orðið fyrst tí tað er so uttan at ikki vinnumálaráðið sum hevur gjørt uppskotið og sum kemur at standa fyri fremjingina av hesum meðan løgmaður kemur at greiða frá tí meira yvirskipaðu og yvirtøku málunum sjálvum og eg skal ikki svara fyri fyri løgmann frá spurningarni frá at taka ábráðan søg men vit umrøddu tað líka og og tá er hann nú inn í tekniska part

tað sum hetta umskuldið snýr seg um tað er at yvirtaka vitarnar og sjóvuppmerking og tað sum hendir at avbjóða tær bara til tað var tá vit yvirtóku kortmyndugleikan á sjónum og landi og tað er hvør sítt á tann hátt at vit hava yvirtikið myndugleikan at gera sjóvkortini og máta upp og alt tað sum hendir at avbjóða sum verður inni á men sjóvuppmerking í hesum í hetta málsóki sum sjóvuppmerking er tað er tá vit seta innsøklingarmerkir upp tá vit reglutera hvørja ferð sum at hjá ábrásum verður inni á tá ið ein brimgarður verður broyttur tá ein ælurringur verður fluttur alt tað sum annars fyrigongur í í teimum fysisku merkjunum sum tað er fyri at sigla og hyggi eg við hyggjumóti kalli holm hann hann kennir hetta so tað er tað er tað er so svarið við tað er so svarið hjá mær akkurát uppá tann spurningin hví tað er nevnt soleiðis og so nevndi eg at hjá ábrásum eisini málsøki sjóvur rættur sum er allar tær altjóðar reglurnar sum eru galdandi tær verða eisini yv beint eftir ólavsøku tað er sum tað er so tað at taka ábyrgdin av øllum teimum altjóða sáttmálum sum vit so eisini seta inn í føroyska lóg sum ger tað at at at sjóvrættur sum heild verður undir føroyskum lógkaðarvaldi men sum fleiri verða inni á og eg takki fyri fyri allar tær góðu framsøkurøður verði havað so kom eg so komaðin byrja við at sagt tað at navigari nesessu st altso neyðugt tað er at sigla tað er eingin tjóð í heiminum sum kann siga tað saman mátt sum føroyingar vit hava ikki verið í sínum oyggjum uttan tað og í mong ár hevur tað at at duga at navigera og at kenna okkara egnu fyri og sund og sjógv og sjóvarðfall og veðurlag og annað tílíkt hevur verið avgerandi fyri at vit hava búgvið í sínum oyggjum men higartil sum fleiri hava verið inni á so hava vit so hevur altso sjálvt vitaverki og vitandi vóru og eru enn ein týðandi skotur av tí at tað er møguligt at navigera og sigla í okkara í okkara í okkara sjógvi millum okkara oyggjar so er tað altso ikki verið eitt føroyskt málsøki men vitarnir hava eina týðandi søgu eina eina sterka søgu fyri fyri all okkara søgu sum sjófarandi tjóð eisini eina sterka familjusøgu hjá teimum í familjum úti á ymsum plássum sum hava verið við til at rikið teir stóru størru vitarnar og tað hevur verið nevnt her bara tað sum vit eisini yvirtaka her vitarnar og húsini í mykineshólmi sum kallaði í holm í hannesen nevndi og tað er á borðini í akrabyrgi har hevur mann longu og tað er ein tel longur søga men tær bygningar sum vóru har í samband við støðina akrabyrgi har er nakað selt frá men vitarnir vitarnir sjálvari yvirtaka vit nú eisini og umframt tær smærri vitarnar og einaferð vóru vitarnir bárður nissu nevndu hettar eru neyðugt við vitum einaferð vóru vitarnir tey einastu ljósini sum altíð brunnini í myrkri í føroyum áðrenn vit fingu ravmagn inn í føroyska bygdur tað var ein stór broytur tá tað koma og tá annars vóru tey tað einastu mann sá á hávetri bæði hjá hjá útlendskum og føroyskum skipum og útróðbátum og vitarnir hava enn ein tíðandi ein tíðandi leiklut hóast tær blivna aftur nátt seraðir og á fleiri av teimum eru eisini veðurstøðir men teir hava enn og tað kann onkur annars sum verður meira kønur enn eg vátta nú hyggi eg aftur at tað at vitarnir eru enn tíðandi partur av av øllum av av allari navigering í føroyum eg veit ikki enn um mann brúkar vitarnar og vitasignalir tá mann skal stilla kumpassina enn tað má eg siga at tað veit eg ikki um tað eisini er broytt síðani síðani gps-systemini áðna tóku yvir men men tíðandi eru tær framvegis fyri fyri trygdar sjónum og umframt hann sum bóðskap týdningarnar hava og eg havi argaløgd mann tað kann eg bara meinaður siga um hann hevur keypt sær eina málingaspann ella tríggjar ella fýra ella fimm og erling tosaði málningina tí at vit skuldu hvussu út ámála eina bláa striku eftir at reyða hvítu vitarnar sum tað verður eftir so boðstaði tað er tað fyrsta ferð at teir síggja tá tey koma men annars skal eg svara upp á nakað av teimum tøkis spurningum sum er er er nevndur sum sagt bárður nissun spurdi um tørvur er á vitum yvirhøvur og tað haldi eg avgjørt tað er og tað kann eg fáa lýst nærri hví tað er so og eisini á sjóuppmerkingini altso inns og lýsast soleiðis at ein og hvør sum eisini sum ikki staðkendir og hóast tú hevur loðs altíð kannst sigla trygt enn eftir teimum siglingamerkjunum sum eru at koma inn á okkara mongu havnir og fyri og aðrastaðni harafturat so hevur sjálvandi mestur dentur verið lagdur á tann yvir tær ymisku kostnarmetingar sum er í her og løgmerðir kanska eisini greiða frá tí men tað sum stendur í hesum uppskotum er tað at at ein leikin myndugleiðing hevur hevur mett at rakstirnar vit sum kostar tríggjar komma sjey millión ir og tað er eldri tøl tey vóru frá tvey túsund og nítjan vit hava biðið um dagført tøl fyri tað og so mann lagt nakað omaná omaná meðan landsverk leggur meira omaná og lesur mann hoyringar frá landsverki so havi eg roknað meg fram til at tað sum tær liggja dent á sum mann ikki hevur roknað við ið tær møttu tær til fimm milliónir tað er at tær mæla tær nýggj starv innan fyri sjóuppmerking fyri allanna at vera at vera dagførdur á tí økinum at helst nýggj starv har tær mæla at keypa t til at skapa atkomu fyri tyrlur og bátar á teimum støðum hótt at vit eitt skuldu fáa viðlíkahildu teir vitar sum eru eisini teir størru vit kunnu taka pæt taka bara borðini og erlendingar eisini skuldu nevndu at hin hin hin vitan við kappli tann gamla tær roknaðu eisini eina upphædd til árliga dagføringar fyri hálva millión og tvey hundrað túsund krónur til bygningar árliga til dagføringar ella viðlíkahald til altjóða samstarv og til eitt náttiskt tíðarrið tí at vit mugu eisini lýsa fyri teimum siglandu fólkunum hvørja ferð vit broyta nakað við hjálva uppmerking á annað tað skal tað skal lýsast alment og so hava tær eisini sett av til tað so nevndu dgps støðina á bøllumreyni og tað er altso tann støðin sum er grundarlagið eisini fyri gps skipanini altso tað er tann víðkaða gps skipan sum hevur eina støðu á bøllumreyni sum tær eisini meintan skuldu hava dagføringar og eg kann ikki taka støðu til tað nú vit kunnu viðgera tað nærri í uttanlandslending høgt hjá landsverki men tað er tað er gott at vit eisini vit vilja beinanvegin seta pengar av til at fáa dagført vitarnar og og sjóðuppmerkini sum heild tað er sjálvandi frálíkt so tað kunnu vit koma nærri til akkurát akkurát smálutirnar í í tí droksnustyrkina so hendir jákup vestergaard eitt sum sum eg haldi hann er rætt í at tað hevur verið í summum førum tá vit hava yvirtikið so vit hava knapp at koma í yvarmál um hvørt vit skulu gjalda fyri fyri tær føstu ognir tær bygningar sum knýta seg at yvirtøkan og reglan og eg haldi ikki ikki at eg hevði skeivt tað sum reglan hevur verið hvørja ferð eg havi samráðt sum yvirtøkur tað hevur eg gjørt oftani so vit sagt ja men tað er sum jákup vestergaard hevði yvirtøkan við høvdu gørnum tað sum vit yvirtaka uttan kostnað men taka so eisini at skulda okkum við sum liggur onkrastaðni men tað bleiv tó gjørt eitt undantak og tað er hóast tað sum jákup vestergaard skipa til og tað var í sambandi við yvirtøkun upphædd fyri prestagarðarnar og minnist meg rætt so bleiv gjørd og eg var eg var stórharmur um tað tí at tú tú tú kanska skapti mann eitt nýtt nýtt fordømi nú so rindaði mann ein ávísan prís fyri ta gomlum prestagarðarnar sum eisini allir trongdu til dagføring men tað hevur verið undantakið annars hevur reglan verið yvirtekur tú sum yvirtøkur við øllum uttan nakað millumrokning og tað haldi vit sæla tað fast við og tað er tað sum er avtaluð í hesum førinum eg var á fundi við danska ráðharranum í ø og eisini at at vit yvirtaka tað uttan nakað millumrokning og bjóðaðu eisini tað at serliga fyri sjórættin sum hevur umsitin í danmark og partvíst kanska fyri sjónuppmerkis ikki at at føroysk starvsfólk kunnu koma at hyggja hvussu teir hava arbeitt við teg higartil og so framvegis so tað var øgiliga jaligt ein jaligur fundur har har eingin lepi hongur eftir í hesum og yvirtøkan er sett til meira enn eitt ár fram í tíðina so tað er tíð til at dagføra bæði lóður og annað sum vit hava viðgjørt og tað haldi eg er skilagott so ætlaði ikki at blíva so partapolitiskur men eg sær her vanlig í argingini um hvør er yvirtikið mest so kann eg gott siga søguliga eg nevndi tað fyri kelið og holm í hannese men søguliga sæð um tú hugsar hvør hevur verið samgongu tá ið yvirtikið er so haldi eg javnaðarflokkurin eigur metið frannir hjá látfjøruti og samanflokkurin er nokk nummar tvey tí at hesir báðir flokkar vóru eisini samgongu hann fyrsta aprílini í hannara áttaogfjøruti altso fyri sjeyti fimm árum síðani og tá blivur jú ein røð av av málini yvirtikið stóðu á hesum listinum altso frá tí degi av men taka vit so hvat er yvirtikið síðani flokkarnir eru stovnar so eftir so er tjóðarflokkurin sjálvandi fremst í tali men men men framsóknir er fremst í framsóknir er fremst í síðani hann verður stovnar at tað er yvirtikið hvør hann verður framgongur sum søguliga vit nólsoy segði og flokkaflokkurin liggur onkustaðni har ímillum og hevur við til nógvar yvirtøkur síðani fólkaflokkan kann ikki takast orsøkuliga fólkaflokkur er ikki so langt frammi í hesum metinum er nokk tí at fólkaflokkurin akvøddi móttømasúrslógin sum eg haldi var púra beint men tá ið siga so kunnu teir ikki so kunnu teir ikki fáa nakað har og vóru heldur ikki samgongu tá tá ið øll tey málini tær vóru kanska eini tretivu fjøruti mál sum stóðu á listanum í nítjan áttaogfjøruti fyrsta apríl fyri sjeyti fimm árum síðani so skuldu hat málið sum sum mál hann eigur yvirtøkumál tekur sum orðið aftaná meg takk fyri viðmerkingar tann fyrsta frá helga abrahamsen ger so væl sjóvkort og sjóvuppmerking er hvør sítt er rætt men í uppskotum

eg vísti til um at yvirtøka sjórætt í tessum nítjan har var tað so sjó uppmerking

sum kortmyndugleikin

tað varð yvirtikið haldi tað hevði tað heit í kortmyndugleiki men sjálvandi er í praksis er tað í sjóv uppmerking um jú í tí nú hava tey endaftur gera okkurt sverda sum kann kortleggja allar hvør at hava bátt og eg loyndi at koma inn á tað við viðkmar vit skulu bara siga tað sjálvandi geva vit viðkmarloyvi ið púkines spyrja danskar myndugleikar eftir og tað kunnu vit enn betur gera tað eftir yvirtikið og annars skal eg siga tær tjóvogtokur á stovnaður tólvtu trettunda mai í áttaogfjøruti og onga søku sum var beint við sum hann segði hetta var samtykt eg haldi at tað var átjan dagar eftir syftum søku fyri at hava onga søku við í dagfestinginum tað nakrar myndir av tí tá tær buka tað fast so at tær kundu ganga yvirum tað var ikki til turistar tá tað var til at fáa atgongd til hólmin og eisini var tað hesi her bókunarnir tú koyrir niðan

fyri at hava útstøðugt

at vit hava síðst ikki støðugt til tað enn?

og akkurát hvør skal umsita tað men men men tær bygningarnar kunnu bæði brúkast til til søvn og til ferðavinnuendamál og frítíðarendamál hjá føroyingum at so tær bygningarnar sum eftir standa við stavara hilnir í góðum standi og er tað rætt at hjalp húsini út í mykineshavnini eru í vanligum standi í dag meðan í dag borðini haldi eg tað er munandi frægari erliga eitt skorið gerst væl fyri sum eitt kuriosum so kann eg nevna tað at teir stóru vitanir í føroyum tað er teir á borðini og í akrabyrgi teir vendu ja landsynning meðan teir lítlir teir venda norðureftir tað vil siga mykines kallurin og tað er ikki uttan grund tað er soleiðis at danskarar kundu sigla trygt upp til koloniuna í norðurhøvum takk fyri

høgni hoydal ger so væl

eg haldi eisini allir flokkarnar hava sagt her í dag

so so so tað so tað gleðir meg til síðan er tað annika olsen gjørt so væl ja takk fyri for forkvinnaða tað er hugaligt at vera í tinginum í hesum døgum nú blokkurin er skorin við hundrað milliónum og tvær yvirtøkur eru longu komnari tingi tann eina er samtykt nú hava okur so heimildina til at navigera sjóvegis í føroyum ella at fáa yvirtikið vitaverki so hesa tað gerst lættari eg hevði tøku sum vera spurt gjøgnum hoydal landsstýrismann í vinnumálum nær

í tað fer at bera til at navigera sjálvvegis nær ið mær nær

hon var nú til fyrireikarnar og ætla at fáa hann

dugnalig fólk sum hava arbeitt við hesum í ymsum høpum í føroyum vit hava sera sera góð fólk sum eru kennatilettar hvat tað kostar at gera ein radar og umsita loftsrúmið og tað fær vit í gongd við ja tann dag í morgin tí nú er føddur við fýrtalágum samtykt so tað tað var tað næstan tí at fáa at fáa ræðið á vit altso vit nú hava fingið ræðið í undirgrundini á sjónum og á navagerðingini her nú skulu vit eisini upp í loft at fáa ræðið á tí nú teir ætla um tjóða teg ætlar at fyrireika eitt ella annað ht-arhald tá ið fýrarnir eru yvirtiknir tað er útmerkað at útmerka andlendingin til at skipa fyri eini løru tú nú skal mann hava tveir bilar danskar mann klára ikki við at ganga og er eitt sindur trupult at ganga á borðini at koyra á borðini og til lølsker hvat skulu so bilararnir brúkast til altso tað sum eg meini við at at

at havt ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eftir mannum er at hava ein hátíðarhald at eft

ikki bara hjálpa hann

tá ið rokku vit at vera eitt framsóttarfólk og fólkafólk samanfólk á síttum so tað er tað tilboð henni í gold við seg um tað hevur áhuga takk fyri næstur at røða er løgmaður ger so væl takk fyri frú forkvinna takk fyri næstur at røða er løgmaður tilboð henni í gold við seg um tað hevur áhuga

men tíverri er konan aldrin mann má hava brillurnar við sær á tingstrøðarpall tað hevði eg gloymt men til viðgerðar eru løgdislógin broyting í løgis

vit slómu ræðið á málum og málsøkjum og tað er eitt uppskot sum landsstýrismaðurin í uttanríki vinnumálum segði løgmaður hevur lagt fram men sjálvt økið tá tað er yvirtikið er eitt eitt vinnumál soleiðis at tað verður landsstýrismaður úttanríki vinnumálum sum hevur verið við til fyrireikað eitt uppskotið og sum kemur á umsitanda tá tað er yvirtikið og tað snýr seg um at yvirtaka sjóuppmerking og vitaverk sum í dag er danskt málsøki í stuttum tað sum yvirtøkan fevnir um tað stendur og í viðmerkingum lógu til lógaruppskotið og tað er at yvirtøka fevnir umframt um fýraogtjúgu vitar sum verða ryknir frá gomlu norðanum støðini á oyði so fevnir yvirtøkan harafturat um onnur sjómerki starvsfólk alla rakstrarútgerð sum er knýtt av vitunum og rakstrarútgerð í dgbs støðini í bøllureyni føroyskir myndugleikar yvirtaka eisini ábyrgd av avtalum og samstarvunum sum søfarsstýrisøkan hevur við við millum annað artisk kommandu mr cc og landsverk undir hesum ábyrgdina av teimum uppgávum sum avtalurnar fevnunum arbeiðir verður fram ímóti at bygningarnar sum eru tætt knýttir av rakstrunum á vitaverkinum verða latnir føroysku myndugleikunum í sambandi við yvirtøkunum á vitaverkinum hetta skal tó leggjast fyri fólkatingens finansútvalg á fíggjarnevndina í fólkatinginum tað er ikki gjørt enn men sum landsstýrismál eisini inni so er altso bendur á at at bygningarnir sjálvandi verða latnir í føroyingum í sambandi við yvirtøkuna alt annað vildi kanska vera so undarligt tí at danskir myndugleikar komu ikki at hava tørv á bygningunum tá ið tær føroyingar hava yvirtikið økið ætlanin er at yvirtøkan skal vera fyrsta juni í tvey túsund og fýraogtjúgu tað er við tí endamálina skal hava góða tíð at fyrireika yvirtøkuna fáa alt upp á pláss og møguliga skulu eisini okkara lógarbroytingar gerast áðrenn sjálv yvirtøkan kemur í gildum sjóvuppmerking og vitaverk hevur eisini tætt tilknýti til onnur yvirtikið málsøki sum til dømis trygdar sjónunum loslógarøki og eisini sjókortøki sjórætturin er eisini tætt tilknýti eftir hesum ætlanin er eisini at yvirtaka sjórættin tað stendur í samgonguskjalinum upprunaliga var ætlanin at gera tað samstundis at fáa sjórættin við í hetta uppskoti men tað er eitt sindur meira kompiserað við sjórættinum altjóða avtalur sum vit traðka inní tá vit yvirtaka tað tí mann valt at bíða til eftir ólavsøku at koma við tí uppskotinum og so eftir ætlan so yvirtekur mann sjórættin samtykistøð komandi tingseti og so kemur tú gildi frá einaferð í tvey túsund og fimmogtjúgu helgi abrasen var inni á at tað var eitt lógaruppskot í tvey túsund og nítjan um at yvirtaka sjórættin at har ið varð nevnt at sjóða upp skking og sjóðuppmerking varð yvirtikin eg kann staðfesta hvussu at sjóðuppmerking er ikki yvirtikin eg minnist ikki heilt præcis tær viðmerkingarnar í tí uppskotinum sum var í tvey túsund og nítjan men har vóru uppar tvey uppskot til tvey túsund og nítjan tá eitt tað eina var at yvirtaka sjórættin sum nokk segði í viðmerkingum sum helgi avrasen sigur at sjóðuppmerking varð yvirtikin men haldi at tað var ein øðrum uppskot sum eisini var í løgtinginum samstundis um at yvirtaka vitaverkið men tað var als ikki yvirtikin og tað hvørga uppskotin bleiv samtykt tí at tí at nøkur mál lógu eftir løgtinginum tá løgtingið fór í summarferiu og val varð útskrivað nakað seinni so sjóðuppmerking er ikki yvirtikin men eg kann saman við mínum embætisfólkum greiða nærri frá tí ið ið tá hoyringar verða í uttanlandsdegnum um akkurát hvat stóð í viðmerkingum tá uppskotin hví tað stóð so tá stóð kostnaðurin av yvirtøkuni er tíverri um tey høvdu tað soleiðis eitt sindur trupult at meta um tí at so fært stýrissøgn sigur at yvirtøkan ella tey rinda í dag tríggjar komma fimmoghálvtrýss milliónir til løkið tí tað tey brúka uppá tað ella í tvey túsund og nítjan so tað er nakað hægri í dag meðan landsverk sigur at tey meta tá hvønn kostar átta komma átta milliónir krónur men skal eg meta um tað sum vil eg siga at tað virkar okkurt at týst landsverk setir høgt og spurningurin er eisini sum okkurt er neyðugt at hava við so alt annað líka so rokni eg við at kostan verður liggur okkurt saman sum ímillum tríggjar komma hvønn fimmoghálvfjerðs og átta komma átta milliónir krónur og tað skulu vit so kanna hann nærri í sambandi fíggjarlóg og seta tær pengarnar av sum skulu settast av til tær men tað sigur seg sjálvt at mann skal hava gott og væl hálva játtan í tvey túsund og fýraogtjúgu tí tað er frá fyrsta juni mitt í árini um eina yvirtøkuna og so fulla játtan í tvey tús ogtjúgu eg haldi ikki at tað er so nógv at leggja afturat hesum økinum hetta er ein blútfalsliga lítil lítil yvirtøka men ein yvirtøka sum kannst mann siga at tað er ein sjálvfylgja tað er á føroyskum hondum alt tað sum hevur vit sjógvuna at gera í føroyum bæði sjóðkort sum tóki og yvirtóki í tvey túsund og átjan sjálvan skulu vit føroyingar umseta tað og tað sama tá kemur tær sjóðuppmerking og vitaverk og eisini sjóðrættin sum fer at koma seinni so vónandi verður tað samt løgting sum fer at taka undir við hesum uppskotinum frá forkvinnan takk fyri takk fyri og tað er ikki nógvur viðmerking so hatta má hava verið egla greið tala tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í hesum málunum og løgtingsmál nummar einoghálvfemsogtjúguogtveyogtjúgu verður nú beint í uttanlandsnevndini vit fara víðari dagsskránna í dag verður komin til punkt átta á skránni í dag og tað er løgtingsmál fimmoghálvfemsogtjúguogtveyogtjúgu

broyting í løgstovum afturberika av útreiðslu til filmframleiðslu og tað snýr seg um broyttað fíggingarleiðst og lógar tøkniligar rættingar og eg skal byrja um framsøgufólk framsøgufólkini verða fyri javnaðarflokkinum uni hálmi og hannesen fyri sambandsflokkinum rósa samuelsen fyri fólkaflokkinum árni skóli fyri tjóðveldið anniku olsen fyri framsøgn karlot hergarsson og fyri miðflokkinum stefan kleim poulsen og fyrstur at røða verður uni hálmi og hannesen ger so væl takk fyri frúfólkuna stóra filmsverkætlanin trom hevur vunnið virðislønir og fingið nógv herðaklapp viðurkendar stroymingartænastur og sjónvarpsrásir hava keypt rættindini at vísa sjónvarpsrøðina um váttliga tíðindamannin smartinsson trom var í stóran mun ein útlendsk framleiðsla men søguna

eg takki fyri frá bókvøðina sum sagt er tað uppskot um yvirtøku av málsøkinum sjóuppmerking og vitaverk aksa við johannesen løgmaður hevur lagt málið fram tann átjunda mars og eftir tann fyrstu viðgerð tretivunanda mars er tað beint í útlandsnevndina nevndin hevur viðgerðsmálið at fundið tann trettunda apríl og tann triðja mai undir viðgerðini hevur nevndin at fundið í løgmannaksa við johannesen og landsstýrismannum og uttanríkjast í vinnumálum himna hoydal yvirtøkan av málsøkinum sjóuppmerking og vitaverk tað er liðugur í at styrkja og menna sjóvinnuhøkið í føroyum við yvirtøkuni av sjóuppmerking og vitaverkinum verður lóggaðuvaldið útinnandavaldið og fíggjarliga ábyrgdin á hesum økjum yvirtikjum sum føroyskt sermál sjálvt um løgtingið samtykkir uppskotið um yvirtøku av hesum í hesi tingsetuni so er sjálv yvirtøkan sett til at vera fyrsta juni tvey túsund og fýraogtjúgu og hetta er fyri at tryggja at yvirtøkan yvirtøkan fer skynsamt fram og økini verða væl ritjum aftan á yvirtøkuna yvirtøkan fevnir um fýraogtjúgu vitar sum varð ryktin frá gomlu loranstøðini eiði og harafturat harafturat um onnur sjóumerki starvsfólk og allar rakstrarútgerð sum er knýtt at vitinum føroyskir myndugleikar yvirtaka eisini ábyrgdin av avtalum og samstarvinum um søfarsstýrismun hevur havt við fjandu mrcc og við landverk løgtingslóg um trygdarsjónum verða eisini broytt í samband við yvirtøkuna soleiðis at dagførdar reglur um sjóuppmerking verða settar í gildi í føroyum heimhildna skipaøkið verður hjá føroyskum myndugleikum frávegur øki um bjarging av skipsrøðum og líknandi ið er til vanda ella veruligan ampa fyri sigling og fiskiskap sum í dag er reglubindur í norskarlóg verða eisini yvirtikið bygningarnar sum eru tætt knýttir á rakstrinum og á vitavirkunum verða á lættinum føroyskum myndugleikum ótreypust í samband við yvirtøkuna av vitavirkunum nevndin vónar at bygningarnar aftan á yvirtøkuna yvirtøkan fara at verða brúktur í størri mun eisini til annað endamál enn teir hava verið brúktur til í dag søfarsstýrismun hevur upplýst at í tvey túsund og tveyogtjúgu varð samlaði kostnaðurinum fyri rakstur av vitavirkinum í føroyum komma sjey fimm milliónir hetta er er tó nakað leggri enn mett tá tað áður hevur verið umrátt at taka yvir sjóvuppmerking og vitaverk landsverk tað metir kostnaðin at vera nakað hægri á leið beint yvir illa beint yvir átta milliónir uttanríkis og vinnumálaráðið fer í nevstuna at umráða kostnaðarmetingina fyri at tryggja at tað í samband við komandi fíggjarlóg altso fíggjarlógina fyri tvey túsund og fýraogtjúgu verður sett hóskandi uppaftur av til at fyrisita sjóvuppmerking og vitaverk á fullgóðan hátt og á føroyskum hondum ein samnevnd tekur undir við málinum og meldir løgtingina til at samtykkja hetta uppskotið takk fyri for forkvinna og ja sum sagt at her er aftur eina yvirtøka sum hevur verið í vant í nøkur ár og sum samgongansettir og samgongustjalið millum vera millum annað partur av teimum yvirtøkunum sum vit ætla at fremja okur eru so sjóvandi glað fyri tú ert komin so langt sum eg eri komin takk fyri for forkvinna ja takk

síðan er tað viðmerking jørgen niclasen gjørt væl

ger so væl

fyri jøkur niclasen so er í sambandi við at mann steðgar kostnárametingina so er tað eingin ivi um at landsstýrismaðurin metir at tær fara at liggja eitlanastað har ímillum men mann metir eisini at søkaststýrisin ikki hevur tikið alt við tær hava ikki tikið tær hava ikki verið nóg greiðir millum annað við líkahaldi sum mann hevur væntað bygningunum saman við bygningarnar so vísir tað seg at tað flestu eru í rímunagóðum standi og mann hevur eisini at vita at mann sigur at teir altso teir fylgja ikki viðbeint nú men teir koma við og tað verður gjørt upp á sama máta haldi eg sum hann gjørdi tá ið er prestaðin børnini hvat tað var blivið onkur bygningar har og tað vil vera eisini vera ókeypis tað er tað sum nevndurin fungir at vita og tað er tað er ein eitlanastaðni avgreiðsins spurning hvat kemur har til nevndurin hevur eisini umrøtt og metir eisini at tí bygningarnir verða øgiliga lítið brúktir í dag at teir verða brúktir til annað endamál enn tað sum meira har meita okur uttan at fara inn í tøkila hvat tað skal vera millum annað ferðavinnu og líknandi okur vil ikki svara í tøkili í hvat tykkum meina við men øllum førum at bygningar sum eru so faktiskt nógvar teimum góðir og søguligir verða brúktir til okkurt sum er meira munagott enn tað tí í dag standa tær næstan bara tóm

nær tað karlut hergarðsson gerst væl

bjarni hammer eitur ikki tú at tingja altíð bjarni hammer ikki ert sval

góða við hesum herum málinum nú verður tað yvirtikið nú fáa føroyingar endiliga ræðið á hesum økinum og hesumum bygningunum soleiðis at tað nú ber til at hava annað í bygningunum enn áðrenn mann hevur ikki ordiliga kunnað trummfólkið inn í bygningarnar áðrenn tí teir hava verið á einum øðrum málsæði ræði enn á føroyskum ræði men tað var einki tøkiliga uttan tað at mann ynskir at hesum bygningarnar sum eru góðir og eru søguligir og sum karluterkarsson vísir á bygningarnarborðini sum uttan iva kunnu verða brúktir til nógv annað og nógv altso góðu endamál og tað vónaði nevndina eisini at tað fara varð brúktur til men nú fyrst og umfærd snýr starvin sum mann fáa tað her samtykt og tað er ein samdnevnd sum tað verða so okur fáa tað her á føroyskt málsæði ræði so kunnu vit brúka bygningarnar til at halta onna endamál enn hann ger tað takk fyri tú

so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í hesum málunum og tað merkir at viðfara at hvønn mál vit eru liðug at atkvøða tað eru tretivu atkvøður fyri málunum tað eru eingi nakað um móti málunum og tað er ein atkvøðblonk í málunum og tað merkist so at hetta uppskotið um yvirtøku av málsøkinum sjóuppmerking og vitaverk er samtykt til aðruviðgerð og fer víðari til eina triðju viðgerð dag røkt og hetta málið snýr seg um at pengarnir skulu fylgja barninum hvør ber um orðið sólvið nólsoy formaður í mentanarnevndini fær orðið ger so væl

eingin hevur biðið um orðið orðaskiftið er sostatt endað ið fær atkvøða og málið var til aðru viðgerð samtykk við tretivu atkvøðum fyri ongari atkvøðu ongari atkvøðu ímóti og einari blankari atkvøðu løgtingsmál einoghálvfems er sostatt satt endaliga samtykt og avgreitt frá løgtinginum við koma so til tað fyrsta aðruviðgerðin í dag tað er tingmál nummar fimmogfýrs uppskotið ríslógar tilmæli um at seta í gildi fyri føroyarlógum ferðini um genniføra restriktivu fornáttaltningar áður fyri russland á belaruss hvør biður um orðið jarni hammer formaður í uttlandsnevndini fara orðið