LM-084/2022

og viðgera í dag eitt uppskot um broyting av løgtingslóg um almannapensjónur og annað broyting við lekking av pensjón hetta er eitt uppskot frá sambandsflokkinum og tað líkist eisini ætlanini hjá samgonguni og sum standa í samgonguskjalinum tað er helst ymisk hvussu politikarar síggja seg sjálvan meðan summi eru meiri hugsjónarlig onnur meiri pragmatisk og heilt onnur kanska heldur populistisk so hókar øll avbjóðingar av at tað ikki altíð er so lætt at vita hvat er tað rætta at gera onkuntíð kann okkurt vera rætt í dag og skeivt í morgin og aðratíð er júst døgurða galdandi og akkurát hetta málið er kanska ein ímynd av akkurát hesum avbjóðingunum tí fleiri av teimum ið nú koma við hesum uppskotinum eru tey somu sum fyri gott tveimum árum síðan minkaðu móti okningina úr trýss túsund niður í fimmogfjøruti hvør orsøkin til hesa nýkomnu opinberingina er kunnu tey so helst sjálvi greiða nærri frá eg ivist ikki í at okur øll ynskja okkara pensjonistum væl og vilja at teirra gerandisdegi skal vera uttan fíggjarliga stúran men okur vita eisini at pensjonistar eru júst líka ymiskir sum restina av okkum tað eru pensjonistar sum eru fíggjarliga betri fyri enn aðrir líka sum tað eru pensjonistar kropsliga betri fyri enn aðrir tí virkar eisini noydd ikki at gloyma teir pensjonistar ið hava onkrari orsøk ikki eru førur fyri at arbeiða líka so mugu heldur ikki meg gloyma at tú ikki kunnu tvinga pensjonistar til arbeiðis tá tey hava útintar á part av okkara sosialu avtalu og tí eftir hesi somu avtalu hava rætt til at fara heim við eftirlønum av teimum umleið níggju túsund pensjonistunum í føroyum eru umleið tvey túsund í fátækraváða nú hava okur akkurát viðtikið eina hjálpapakka til illa sperdar familjur so ein ávísur bati er sjálvandi í tí men eg kundi hugsað mær at ein meiri varandi hjálp kann veitast til pensjonistar ið nemliga ikki eru í arbeiðsmarknaðinum og tí heldur ikki fáa nakað burturúr einari hetking ella strikan av markinum fyri nær pensjónin verður mótroknan men tað eru sjálvandi eisini pensjonistar ið ynskja at arbeiða meira og tí eisini viljaðu meira burturúr og tað er tað okur vit gera tað okur hava í dag eina skipan har komandi pensjonistar kunnu hava útsetað pensjónina og at fyrri hetka pensjónum við seks prosentum árið og hon hevur verið galdandi í nøkur ár men um markið verður strikað verður eingin orsøk at útseta pensjónina tí tá fer mann báðir løn og pensjón men beint nú er tað eitt gott hugskot at hetka markið fyri nær pensjónin verður mótroknan søguliga góðar tíðir okur hava søguliga lágt arbeiðsloysi tí er tað rættiliga høpisleyskt at tvinga pensjonistar av arbeiðsmarknaðinum við at mótrokna pensjónina um tey tjena meira enn fimmogfjøruti krónur um árið tað kann tó vera ein ávísur vandi um arbeiðsloysið brádliga fer at vaksa aftur og útbýið av arbeiðsmegi tá verður ov stórt og tað fer óivað at koma í dagur har tað kjakið verður tikið uppaftur men sum sagt so er tað eitt gott hugskot serliga við lága arbeiðsloysinum í huga at eggja pensjonistunum til at arbeiða meira og tí eisini at hekka markið fyrr enn at arbeiðsinntøkan verður mótroknað í pensjónini okur hava tað eisini við í samgonguskjalinum at tú ikki hekkast markið so hóast akkurát hetta uppskotið nokk ikki verður samtykt so er útlit fyri at markið verður broyttið nærmast framtíð eg kundi tá hugsað mær at vísa nøkur ivamál í akkurát hesum uppskotinum og tað er vónandi møguligt at onkur av uppskotstillarunum kann greiða nærri frá ivamálunum tað stendur í uppskotinum at tað fer at kosta landinum umleið hundrað milliónir men so stendur eisini at um til dømis trý hundrað fleiri pensjonistar fara at arbeiða hálva tíð tað vil siga níggju hundrað tímar um árið og forvinna hundrað og trýss krónur um tíman so gevur tað sjeyoghálvtrýss milliónir í skatti árliga níggju hundrað ganga trý hundrað ganga hundrað og trýss tað er trýogfjøruti komma tvær milliónir so pensjonistar verða skattaðir við sjeyoghálvtrýss milliónir fyri einum inntíku av trýogfjøruti komma tvær milliónir so fer eingin av teimum til arbeiðis men nú stendur í uppskotinum at eina broyting hjá tí at kosta landinum sær hundrað milliónir og tað er rættiliga nógvur pengar men onkur heldur brúkti pengan til at hegga pensjonurnar so kundu allir pensjonistar fingið umleið túsund krónur um mánaðin ella kanska upphæddu betri at hegga viðbodna soleiðis at tey ið høvdu mest brúk fyri tí fingu eina ennstýri í hekkan

takk fyri fólkina ja takk fyri og at vita viðmerkingar út í salinum og tann fyrsti at viðmerkja er

eintiliga gott uppskot

takk fyri og søg tað frá mær nætt kirkjavæl takk fyri og takk fyri keli holm johannesen eg haldi eg segði henni tríggjar ferðir at tað var eitt gott uppskot so tað er samdur um og okur hava tað eisini við í samgonguskjalinum so so hóast hetta uppskotið nokk ikki verður samdykt sikkurt bara tíð eftir at ansa í uppskot so hava okur koma okur sjálvi við einum uppskoti sum allariðis tí eisini verður verður samdykt

takk fyri ja takk fyri

tað haldi vit so til halda tá ið tað var sagt tað takk fyri ja takk fyri og so er tað røða

hans jakob thomsen ger so væl ja takk fyri takk fyri johan simonsen ja men eg kann bara siga at eg eri púra samdur øh eg haldi persónliga at hálvfems túsundir eru ikki for for lítaka tað so so tað er bara kann eg bara siga

ja takk fyri so tað eru ikki fleiri viðmerkingar til røðarin men tann næsti at røða er jóhan dahl

ger so væl ja takk fyri fólkurnar ja hetta er eitt uppskot sum sambandslokkurin hevur lagt fram hetta hevur við at avtaka mótrokningarnar hjá fólkapensjonistunum og okur høvdu tað eisini sum ein part av okkara valskrá teg at okur gjarna vildi gera møguliga hjá fólkapensjonistunum at og teimum sum eru sjeydu so eldri sum hava orkunnu viljan og hugin at arbeiða at gera tað soleiðis at mann ikki straffar tey um tey hava hug at vera longri á arbeiðsmarknaðinum okur hava sæð hesum síðstu árini at tað stórt sæð allastaðni er mangl upp á arbeiðsmegir samstundis sum okur hava eina rúgvu av búnum fólki kann mann kalla tað í góðum aldri í dag tí tað at vera sjeyogtrýss í dag er ikki hevur tað gamal eg eri sjálva trýogtrýss og í gongd við at tey allarflestu liggja harum millum fimmogtretivu fjøruti hóast tey eru hóast tey eru sjeyogtrýss og gjarna vilja vera og gjarna vilja vera longri á arbeiðsmarknaðinum og jú hvussu ger mann so tað viss mann hyggur eftir tey fyrr spurningi sum er at rúða sendingin um fólkurnar hevði í fjør so vísir tað tað at fólkapensjonistar við arbeiðsinntøku í tjúgu og tveyogtjúgu vóru ca. áttaogtjúgu hundrað og tveyogtjúgu sum vóru í arbeiðsmarknaðinum og tað er hasa ikki so lítið tað er ca tíggju prosent av arbeiðsmiðjuni og hygg mær tá aldrisbýnum so sær mann so hann tað at tey allarflestu av teimum tey eru millum sjeyogtrýss og tveyoghálvfjerðs tað eru tey flestu so er tað nøkur afturat sum eru trýoghálvfjerðs og fimmoghálvfjerðs og hundrað og nøkur eru at kvinnurin er sekta ferðir sum eldri og at mannfólk er tað fýra hundrað av teimum sum spurt tær um tað sigur mær so mikið nógv at at tá ið mann við tí skipan og gróði dag hevur sovorðnað fólk á arbeiðsmarknaðinum sum vilja og hava hug at arbeiða so gangi eg út frá tí at við einari bøting av av viðurskiftum so sær tað tað seppar frá at bráðmóti hundraði er so tað sjálvság at gera tey av oyggjar fólki til at vera longri á arbeiðsmarknaðinum okur tosaði eg jú um tey sum eru fólkapensjonina tey sum eru á tænastmanna pensjón ella at viðkomna pensjón tey fáa ikki brúkt hesi her lógini her tað eru tey sum eru fólkapensjonistar og bara hava tað at liva av faktiskt og allans annars kanska hava eina kapitalpensjón men okur meta tað at hetta er ein gott uppskot tað kostaði at sjálvandi kosta tað men men hinvið aftur eg haldi sjálvt at okur sum myndugleikar oftani gera nøkur øgiliga undarlig ting eisini hevur saman við pensjonistar at fólkapensjonistar hava heila sítt lív spar upp við givnum sítt skatt at fáa eina fólkapensjón og so starvar mann tey hvat tey høva at arbeiða længri er júst í fólkapensjonum við at at at at at at at at gera mótrokning so eg skilji ikki hoyra hví mann skal gera tað mann tók eisini grunduppbóndina burtur í samgonguni áðrenn áðrenn okkum sum okkurt so setti inn aftur aftur sum eitt part av tær pakkan sum verða nevnt í áðni man nevnt um mann hekkaði boðsvágararnar í fimmogfjøruti men mann hekkaði eisini grunduppbóndina við siga fimmoghálvfýrs krónur tá ið mann hekkkar eisini í tíðarskeiðum í síðstum síðstum samgonguni búgvi eg kemur at gera munin á tann hátt at tað kom at verða fleiri í arbeiðsmarknanum og at arbeiða longri nú nevndi hann sjálvur thomsen ein eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt e og hvør hava sagt tað at og tað er eisini úr frá tí tað er øgiliga ringt at moralera hvat tað tað kostar sjálvandi við tú tað at fært tú at áðusta antan meira av fólki og arbeiðsmarknaðum sum at tala tær so hondrað fullan skatt at tí sum tær tjena so í mun til hvat landið missir í hinum endanum við at strika mótartikina so er tað sjálvandi eisini eitt inntøka í hesum endanum við at tala meira skatt so um talið eitur fimmogfjøruti milliónir ella fjøruti milliónir ella hálvfjerðs milliónir tað er illt at sig og vit hava bara tað at tað sum tær svara til tað fyrispurning sum er at jóansin hjá forkvinnuna hevði í fjør so bleiv mett tað við táverandi spurningi at tað lá um fimmoghálvfjerðs milliónir pluss miniskans og fimmogtjúgu okur hava sagt millum fimmoghálvfjerðs kanska hundrað okur hava so í tí uppklúgum sum onkur annars havt eisini liggjaðar fram um tøkugjós sagt tað at okur kunnu fáa fimmoghálvfjerðs milliónir inn í tøkugjósum við tí sum lá á borðinum og tað var ein partur til at fíggja millum annað fyri so vítt fíggja og tað er ikki ófíggja uppskotan hyggur mann eftir fylgiskjali sum liggur við málunum sum vísir eina skattúrrotni sum er sat upp fyri pensjonistar sum eru føddir fyrst í januar í trýoghálvtrýss og seinni so skal mann síggja teg at tey sum fara út á arbeiðsmeiktan og tjena til dømis millum fimtan túsund og fimmogtjúgu túsund krónur við at arbeiðið eyka so hava tey eftir skatt nettu eftir um mánaðin er tað fimtan túsund krónur sum liggur tá um trýogtjúgu hundrað krónur um mánaðin og eftir tú arbeiðir til dømis fimmogtjúgu krónur í skatti so hava tey ca fýra túsund og tvey hundrað krónur eftir meira um mánaðin og eg vil metta tað at hetta betýðir hvussu er munandi fyri eini hvønn pensjonist sum fer í dagpensjónum at hann kann at hann kann hava eina rímiliga uppbædd eftir aftrat tí pensjón plátkamensjón sum hann hev hetta uppskotið er eitt rímiliga gott uppskot og vána tað tað fyri undirtøku tað at mann fer inn og ætlar at hetka mótrompilsrættur sum hevur verið nevnt teg bæði frí trýggjaldagjóðansin júndan forkvinna og ásjókur tommesen tað kostar eisini at ein mótrompilsrekkandi boð fems eftir túsund krónur kostar væl út móti tað sama sum hetta uppskotið hittir mær kostar kann eg ikki uppfrá tað kann mann stóða okkum uppá ella kanska nakað minni tað veit eg ikki men men tað virkar ikki nokk so stórur munráð men hetta og fáa fleiri fólk av føroyingum út á arbeiðsmarknaðum og hevna rúgvu av útlendingum sum arbeiða í vinnuni bæði byggivinnu og fiskivinnu og øðrum og servisvinnum í dag hetta kann eg hvussu kanska innanfyri kanska forsøkurnarøki og tað sum eitur eldurøki og kanska eisini innanfyri fiskavirki skipanir og annað gera tað at fleiri fólk hava hug til at vera á arbeiðsmarknaðum longri

takk fyri fólkina ja takk fyri og so eru tað viðmerkingar út í salinum og tann fyrsta viðmerking

føroyska samfelagið takk fyri

takk fyri og so er tað røðarin aftur jóhan dahl ger so væl ja takk fyri fólkum her hetta er so óatmyndaðar ringt at siga hvat ávøkuna sum tú vilt hava fara til nógv meiri fólk út á marknaðum enn tey sum mann hevur sæð í tí fyrispurningum sum varð stillaður í fjør er á marknaðinum har vóru áttaogtjúgu hundrað og tveyogtjúgu fólk á marknaðinum og mann sigur tað eisini tí svarinum til tað fyrispurningum at tað vóru seks hundrað tær seks hundrað og sjeyogtjúgu at tað sum mann he vónandi eggjarar tær fleiri fólk til at fara á marknaðinum og eg hugsi serliga eisini um tey økini har at tey forsøkurnar økir sum mangla fólk tað eru jú tað eru jú ofta tær tú fer at arbeiða í marknaðum sum ert tú hvussu á slitum tú tú fært pensjón fyri einki men tey sum eru førfyri og kanska eru í minnislitum og hava hug og orku og heilsu til at verða á marknaðum longri tey haldust til at hava møguleika til tað uttan at blíva hartaðar fyri tað sum tær faktiskt verða við at mann skal straffa tey fyri tí mann skal eggja fólk sum tey verða við meira

ja takk fyri

og takk fyri tað ja takk fyri

sørdarrøðarin jóhan dahl ger so væl ja takk fyri eg ja mann kann sjálvandi arga eisini sum ungur nýggjur tingmaður tað er gott at mann finnur tað tí at tað ber til at at dyriliga sindur frá tínum strøðarfalli men eg hevði vónað tað at mann kundi havt fingið konsensur sum ið tingini eru eg hopi tað at jananflokkurin sum jú eisini er ein sosialliberalur flokkur enn vil vera við til at at gerist tingini skilagóð og gera loystirnir speskilagóða fyri eitt marknaðin og fyri eisini tappans niðstarnir sum sum hava hug til at arbeiða tað haldi eg er rætt at okur gera tað tí at okur hava tørv á at atlitsu fólkini har gráar gulli sum mann ikki kallar tað vist at eg vilja tað eri eg longri í arbeiðsmarknaðum enn enn enn tað sum okur er við teimum lógum sum eru í dag gera at tað ikki tíma at vera tí at tey verða forðaðir lat okur gera so at tíma og ikki forða teimum tað og finna útav hvussu okur gera skilabesta

ja takk fyri og tann næsti at røða er ódniskólið

gert tú væl takk fyri frá forkvinna tað sum eg til viðgerðar er eitt uppskot frá sambandsflokkinum um løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almannar pensjónir tað sum endamál við hesum uppskotinum er góðfrøðin er tað sum hann sigur ið tí sum hann skrivar er at mann ynskir at fáa fleiri eldri búgvin kallaði hann talið tey fleiri búgvin út á arbeiðsmarknaðin og tað er eitt øgiliga gott endamál tað er eitt endamál sum ella tað tænir okkum sum landið um tað eru fleiri sum koma út á arbeiðsmarknaðin tí at í verandi løtu so er arbeiðsútboðið tað er tað er for lítið vit hava eitt arbeiðsloysi sum er niðri á næstan ongum eg haldi at tað var tað tvey hundrað og hálvfjerðs fólk ella okkurt sovorðið sum er arbeiðsloysi null komma átta prosent tað er eitt øgiliga lágt tal tað eru allarhelst bara fólk sum eru á veg frá einum tjópi til tann næsta reelt er tað sannsýnvís øgiliga fá av teimum sum eru arbeiðsloysi leingir so endamálið við við lógini er gott endamálið við uppskotinum ella broytingini er er góð eitt sum bað er serliga hann sjakku tomsørenum eitra var inni á var hetta her við at mann undir seinastu samgongu lækkaði markið frá trýss túsund krónur niðri í fimmogfjøruti krónur tað er rætt men mann gjørdi eisini tað í somu í somu lógarbroyting at mann lækkaði mótrokningina frá trýss prosentum tað var ikki á trýss krónur fyri hvørjum hundrað krónur niðri til tjúgu krónur fyri hvørjum hundrað krónur tað sum mann mótrokna bara tjúgu krónur fyri hvørjum hundrað krónur eitt sum eg helt nára nokk so áhugavert í tí tilfarinum sum eg las í samband við uppskoti er at tað er ein geografiskur munur vit síggja at tað eru fleiri sum arbeiða fleiri pensjonistar sum arbeiða serliga her í suðurstroymi í mun til restina av landinum hinar størri bygdirnar ella býirnir hjá okkum klaksvík eru eisini uppi í nøkrum tretivu prosentum meðan tá vit fara út longur út á útoyggju og út á smærri so er tað eitt betíðiligt lægri tal av pensjonistum sum er í arbeiðsmarknaðinum tað er eitt áhugavert forhald og eg má siga eg veit ikki hví tað er so men tað er tað er áhugavert at vita hvat tað er sum ger tað um tað er tí at pensjonistar í havn hava størri tørv á tí tí tey ikki fáa endan at røkast saman ella um tað er okkurt annað sum ger tað ja eg veit ikki men í øllum hvørjum var tað áhugavert at observera takt at fíggjarligar avleiðingarnar av hesum her eru ca hundrað milliónir og so hevur mann eina mótrokning sum onkur longu hevur verið inni á sum so ikki hongur saman men her er eitt annað forhald í hesum fíggjarligu avleiðingunum sum ger so galdandi tað er at um vit gevast á mótroknað so er tað landið sum avheldur allar hesar hundrað milliónir meðan kompensatiónin sum kemur við at tað verða fleiri sum arbeiða verður fordeild ímillum landið tað verður ikki at kommunurnar fáa sirka helvtina av ágóðanum av einum meir arbeiði sum vit fáa og tað er heilt ikki gott fyri kommunurnar at tað er so men men har er øllum førum eisini ein ein fíggjarlig avleiðing av tí so so haldi eg at tað generelt nokk er soleiðis at vit øll halda tað at okkara pensjonistar skulu hava so góð forhold sum yvirhøvur møguligt og at teir skulu hava møguleika fyri at vera til arbeiðis vist teir kunna vist teir fysiskt eru soleiðis fyri at tað ber til so er tað rætt at teir hava tann møguleikan og vit eiga ikki at straffa tey til til kanska at lata vera ella at hava eitt system sum er at tey kanska lata vera men um vit hyggja eftir tveimum persónum har sum annars seksogtrýss og annars akkurát í farin forbí blivin sjeyogtrýss og teir sum útgangspunkt báðir hava somu inntøku talið ikki at fimmogtretivu túsund krónur við sum bara at taka tað sum dømi so er tað soleiðis at tann sum er seksogtrýss fær síðu sær her fimmogtrýss tretivu túsund krónur í løn og hann betalir fimtan prosent í í pensjón til sín sjálvan tað fer inn á eina einlæra kontu so betalar hann eitt arbeiðsmarknaðargjald á meg upp á sirka túsund krónur haraleið og hann betalar partiskt gjald á trý hundrað krónur tá ið hann kemur at liggja og fær sjálvandi onga pensjón hann kemur at liggja við einum inntøku sum hann skal skatta av fyri sum liggur ímillum trý og fýra túsund krónur haraleið onkuntíð hara tann persónurin sum er sjeyogtrýss ár pluss ein dag trýogtrýss krónur hann fjóðist ikki at betala pensjón til sín sjálvan hann fær henni upptalað tað siga hann fær góðar fimm túsund krónur lagdar afturat síni løn so fær hann samans fasta sum er seks túsund og fjøruti krónur eftir snuppskotinum sum til tølunum sum fylgja við hann fær eina viðbót sum er fýra túsund og níggju hundrað og áttaogtretivu krónur sum eru í tølunum sum fylgja við og hann fær eina grundarupphædd upp á fýra túsund og trý hundrað og sjey krónur tað vil siga og so hevur hann og tað er eisini tikið út frá teimum tølum sum liggja við eina mótrokning í dag sum skipanin er í dag upp á seks túsund og sjey hundrað og seksogtretivu krónur tað vil siga hann hevur eina inntøku sum hann skal skattast av sum eitur áttaogfjøruti túsund og átta hundrað og níggjuogtjúgu krónur her eru tveir persónar sum arbeiða sín síð fyri tveimum døgum síðan fingdar tað sama út í dag er annar blivin ein dag yvir sjeyogtrýss hann fær áttaogfjøruti túsund og átta hundrað og níggjuogtrýss krónur út hin fær trýogtretivu túsund og sjey hundrað ella hundrað og fýraogtrýss krónur út og tað sum sambandsfólkurin vil er at vit skulu lata vera við ein mótrokna tað vil siga hann vil ikki at hann skal bara fáa trý ella fýraogtrýss krónur út um hon til áttaogtjúgu trýss krónur út nei sambandsfólkurin vil hava at tann sum er sjeyogtrýss ár og ein dag skal fáa fimmoghálvtrýss túsund og fimmoghálvtrýss krónur út eg haldi at tað er ein skipan sum ikki ordiliga er sk og tað upp á einlánan máta er tað ikki ein góð skipan og tað haldi eg gott kann vera við til at gera knitningar inni á einum arbeiðsplássi hvussu vit gera tað tá tað er sagt so so haldi eg absolutt at tað er rætt at vit motivera motivera tey gomlu ella tey sum eru blivnir pensjonistar hjá okkum at vera arbeiðsmarknaðar og vit í fólkaflokkinum vildu absolutt vera við til at hyggja upp á tað og vit hava tað eisini við í okkara valskrá at vit skulu gera okkurt við hetta og og har er okkara boð at vit í øllum førum sum útgangin ella í fyrsta umbering fara at hyggja eftir at flyta tað markið sum í dag eitur fimmogfjøruti krónur uppaftur og okkara boð her hevur onkur verið sagt hálvfems okkara boð í okkara valskrá er fýrs túsund krónur okkara boð er at mann fer har í fyrstu ætløgu

ja takk fyri og her er viðmerking úr skjalinum

ja takk fyri og so er tað heilt

røðarin ódnuskóli ger so væl ja eg takk fyri til fólkina eg skilji hvat kaðiliga holmuhansen sigur men hetta var við útgangspunkti í einari nøkulunda miðal løn hjá fólki sum er komin har upp í árum sum eitur fimmogtretivu túsund eg veit ikki akkurát hvat hon er men hetta bílætið blívur nógv ógvuslagari tá ið tú fert at snakka um høgarlønir vist vit snakka um ein sum er farin at ordiliga høgarlønir og í stað sum sum kanska liggur uppi á fýrsi til hundrað túsund krónur so blívur hestur munurin ógvusliga stórur og eg haldi at gera eina skipan har sum har sum tað verður premierað so kraftigt ikki er á

takk fyri ja takk fyri

so at her er at spæla við eld ja takk fyri og so er tað tað at spæla við eld ja takk fyri og so er tað at spæla við eld

brøðarin aftur ádni skolið gerst væl takk fyri viðmerkingina ja nú kom eg slett ikki inn á hetta við haldføri ið mín røðu sjálvt mær hevði skrivað teimum ráðir ja eg haldi at tað er viktigt at vit hugsa um haldføri í tí sum vit gera í mun til okkara fíggjarlóg tað hevur týdning at vit skrúva tingini saman soleiðis at tað eisini er ein góð skipan langt fram í tíðina tað kann gott vera at vit hava ráð til beint nú men men vit verða noydd at hugsa systemið tíggju tjúgu tretivu ár fram í tíðina so so ja absolutt eiga vit tað

og tað við okkum takk fyri ja takk fyri og tann næsti at røða er liljan veiði gjørt sval

sambandsflokkurin hevur lagt uppskot fram um at broyta løgtingslóg um almannar pensjónir endamálið við uppskotinum er at økja um útboðið á arbeiðsmegi og hetta er nakað sum eg avgjørt kann taka undir við hetta skal sambandsflokkinum gerast við at avtaka mótrokningina fyri arbeiðsinntøku hjá pensjonistum og her eru vit ikki heilt samd vit føroyingar eru røsk at arbeiða tað fáa vit regluligar áminningar um frá hægstovuni hægstovan hon kom út við nýggjum tølum í morgun og arbeiðsloysið er framvegis bert null komma átta prosent talið er tað sama fyri menn og kvinnur vit fáa eisini javnan tíðindi um at føroyska arbeiðsfjøldin er tann virknasta í europa hetta er galdandi fyri bæði kvinnur og menn og fyri allar aldursbólkar eisini tey sum hava rokkið pensjónsaldur hetta sæst eisini við viðmerkingunum til uppskotið hjá sambandsflokkinum sambært uppskotinum hava tvey túsund átta hundrað og tveyogtjúgu fólk sum eru eldri enn sjeyogtrýss ár eisini eina arbeiðsinntøku tað svarar í rundum tølum til at triðju hvør sum hevur rokkið pensjónsaldur hevur eina arbeiðsinntøku sjálvsagt er her munur á yngri og eldri pensjonistum nakað av óvissu er tó um tølini talið stavar sum skilst frá einum grein tveyoghálvtrýss spurningi frá erhardi joensen til táverandi landsstýrismannin í almannamálum sólvið nólsoy fyri tað fyrsta so samsvarar tølini í uppskotinum ikki við tølini í svarunum frá landsstýrismanninum í fjør í uppskotinum eru øll yvir sjeyogtrýss ár tikin við í fyrispurningunum frá í fjør verður spurt til tey sum eru níggjuogtrýss ár og eldri harafturat verður uppskotinum víst á at almannaverkið ikki kennir inntøkuupplýsingarnar hjá seks hundrað og sjeyogtjúgu pensjonistum men tað er allíkavtaldur við í samlaða talinum og eg veit heldur ikki hvar hetta talið stavar frá eg kenni bara tilskrivliga tilfar í uppskotinum og havi leitað aftur í fyrispurningin frá erhardi joensen løgtingsmannin og tað kann væl vera at tølini eru onkrastaðni men eg havi so ikki funnið tey og eg sigi mær at tað er ikki bara bara at útvega røtt tøl og eg nevni hetta ongan hátt fyri at lasta sambandsflokkin men bara fyri at vísa á at tað er neyðugt at vit fáa tey neyðugu og ikki minst røttu tølini tá ið vit skulu taka avgerðir fólk sínst vegna tí skal mín áheitan til landsstýriskvinnuna vera at vit tryggja okkum at tað ber til hjá almannaráðnum og almannaverkinum at útvega okkum røtt tøl so vit kunnu taka avgerðir á røttum grundarlag eisini greiðari tá ið uppskotið kemur til viðgerðar í skrivnaðarnevndini men uttan at kenna heilt røttu tølini so vita vit tó at føroyingar sum hava rokkið pensjónsaldir eru sera virkin á arbeiðsmarknaðinum so hóast pensjónsaldurin eitur sjeyogtrýss ár so er veruligi pensjónsaldurin fyri fleiri væl hægri tølini í uppskotinum vísa at nógv velja at arbeiða til tey eru tveyoghálvfjerðs og tá er vert at hava í huga at ikki øll sleppa at arbeiða longri til pensjónsaldir hóast tey ynskja tað og tað eru eisini tey sum ikki megna tað tað er at fegnast um at føroyingar ynskja at vera virknir sum longst og pensjónsaldurin fer eisini at hækka í framtíðini fyrsta januar í tjúgu fimmogtjúgu upp í sjeyogtrýss eitt hálvt ár í tjúgu tretivu verður pensjónsaldurin áttaogtrýss ár og hetta er uttan nøkur stórvegis mótmæli hava verið um tað tá er støðan ein heilt onnur fraklandi taklendingar í mánaðir hava mótmælt ætlaninum hjá makrón um at hækka pensjónsaldurin frá tveyogtrýss til fýraogtrýss og meðan skrellin hópar seg upp í parís til stóra gleði fyri rotturnar í býnum tað er gott at føroyingar ikki fara av arbeiðsmarknaðinum bara tí at føroyingardagurin sigur tað nøkur hava tó einki val tey sleppast nøkt sagt ikki at halda fram í starvinum eftir tey eru vorðin tveyogtrýss tað er harmiligt haldi eg vit eiga kanska at hyggja eftir umstøðunum hjá okkara eldru borgarum á arbeiðsmarknaðinum tryggja teimum eina meira glýðandi yvirgongd frá arbeiðsmarknaðinum til pensjonistatilveruna tað kann vera styttri arbeiðstíð liðarligar arbeiðstíðir broyttar arbeiðsuppgávur og so framvegis tí vit hava sanniliga brúk fyri øllum hondum og tað serliga innan fyri vælferðarøki so langt eri eg eisini samd við sambandsflokkinum at hava ásannað at hava skeivt at lækka markið fyri mótrokning í pensjónum frá trýss til fjøruti túsund krónur tað haldi eg eisini men nú vil sambandsflokkurin avtaka markið fyri mótrokning heilt og tað halda vit ikki er tað heilt rætta at gera vit ynskja eitt samhaldsfast samfelag tað merkir at breiðastu herðarnir gjalda mest ella í hesum førinum fáa minni vit ynskja betra pensjónina hjá teimum pensjonistunum sum ikki hava harða inntøkan almennu veitingarnar men liva av fólkapensjónini og samhaldsfasta á leiðina og eg dugi ikki at síggja tað samhaldsfasta í at pensjonistar við høgari inntøku eisini fáa fólkapensjón líka so lítið sum at eg til dømis eg havi tørv á einari almanna veiting umframt lønina eg fái her úr tinginum harafturat so styrkir tað ikki um haldføri hjá okkum og vit hava ábyrgd av verandi pensjonistum men vit skulu sanniliga eisini tryggja at rúm er fyri góðum pensjónum í framtíðini sambandsflokkurin skal eisini hava rót fyri at fígging er tað uppskotið ein hækking av tøkugjaldunum hjá alivinnuni skal fíggja at mótrokningin fyri arbeiðsinntøku verður avtikin mær dámar yvirhøvur væl at rituarikkurin tykist verða broyttur tá ið tað kemur til at taka tilfeingisgjøld vit seta orð á at tað er rímiligt at alivinnan rindar fyri tann framtíð hjá rætt sum feløgini hava til at gagnnýta føroysku alifirðirnar og soleiðis eru vit til at fíggja føroyska vælferðarsamfelagið og eg fari ikki at koma longri inn á tøkugjøldina í dag tá kjakið tað byrjar í tinginum í morgin sum vit taka tað tá fyri at venda aftur til evnið so stendur í samgonguskjalinum at mótrokningin í arbeiðsinntøku av fólkapensjónuni verður endurskoðað henn hava vit í samgonguni ikki eitt endaligt boð upp á hvussu mótrokningin skal síggja út men heilt avtikin tað verður hon neyvan sum hetta uppskotið leggur upp til uppskotið hjá sambandsfólkinum fer nú í trivnaðarnevndina og har fer tað at fáa eina góða viðgerð og hvør veit kanska samgongan og sambandsfólkin verða samd um ein felag

sleist í hesum málum takk fyri ja takk fyri og her er ein viðmerk

og teir samansvastu takk fyri tað

fyri so er tað røðari liljan weihe gjørt so væl ja takk fyri viðmerkingina eg dugi ikki at siga tær og havi heldur ikki sæð útrokningarnar upp á nær vit eru før fyri at gjalda okkara egnu pensjón tað er soleiðis at tann tungna pensjónsuppsparin sum hækkar við einum prosenti um árið uttan at at siga vit eta heilt sikkurt so haldi eg tað er uppi av níggju prosentum nú so tað er rímiliga langt upp á fimtan í hvussu er tá ið mann so tá ið mann verður pensjoneraður so tað verða nógv ár og eg giti eisini fleiri enn tey tjúgu sum tingmaðurin nevndi áðrenn at vit verða heilt

stuttan almenna persónur ja takk fyri og so er tað bara á staðin nielsen sum s

ja takk fyri teg

eg rósar tær lilian veiði gjørt so væl takk fyri og takk fyri spurningin bára stein nielsen eg dugi ikki at síggja endamálið í at ein sum er yvir sjeyogtrýss ár men hevur eina eitt fast arbeiði og kanska eina ársintøku upp á fimm seks hundrað túsund sum tað er dømur um at tey eisini skulu hava eina almannapensjón eg dugi ikki at síggja poingi í tí tá haldi at mann hevur so frægt av inntøku og at mann eigur at kunna liva av henni eisini tikið betrakning av at tað er faktiskt á yngru árum at vit hava tær størsti útreiðstøð

ar til familju og upphælt ja takk fyri og so tann næsti røðarin tað er solvigt etnólsoy

gjørt sval takk fyri fríðu forpínan til viðgerðar er uppskot til løgtingslóg um almannar pensjónir at avtaka mótrokningin í pensjónum endamál við uppskotinum sum sambandsflokkin sigur er at økja um útboðið av arbeiðsmiðføroyum og í tí liggur at mótrokningin í pensjónum í verandi løtu heldur pensjonistum frá at arbeiða eg fari at siga tað sama sum fleiri longu hava sagt útensøgn er hetta eitt áverkt uppskot og hetta er eitt fínt kjak at hava eisini absolutt ein neyðugt endamálið er eisini gott men eg eri ikki vístur í at úrslitið verður akkurát tað sum sambandsflokkin er kanska lagt uppi tí at í danmark arbeiddi eg við at avtaka mótrokningin í pensjónum hon verður so útfasað nú og har vístir tað seg at verður mót tá mótrokningin við tíðini er avtikin meir og meir verður roknað við at arbeiðsútboðið øll føroyum sambært heimasíðuni hjá donskum stjørnum arbeiðsútboðið hækkar við eini túsund og hálvtrýss fólkum tað er so túsund og hálvtrýss fólk sum yttir at tú arbeitt og mótrokningin helt fram sum sagt øll mær tað sum danska stjørnum upplystir á síni heimasíðu og skal mann gera nýtaskansjón vera varin við at gera eitt til eitt samanverð millum danmark og føroyar men um túsund og hálvtrýss fól er tað so ikki øgiliga nógv fólk vit snakka um sum at fara til arbeiðis av mótrokningini men tað skal so sigast tað sendir einki um hvussu nógv pensjonistar kunnu arbeitt meir av teimum sum arbeiða og tað er sjálvandi eisini ein interessant diskussión at hava sær sjálvum tí møguligt at tað hevði havt størri ávirkan á tað tað eru umleið níggju túsund fólk í føroyum sum eru oman fyri sjeyogtýrs ára aldur og sindurfarið níggju túsund sambært høvur frá hækstovuni og á teimum er tað gott nokk ein triðingur sum er til arbeiðis sum hava eina lønari inntøku og tey tølini eru nógv hægri enn tølini í danmark har umleið ein fjórðingur arbeiðir inntil níggju trýss ára aldur og so lækkar talið nakað fyri fólk sum eru hálvfjerðs ára aldur sum arbeiða í danmark so tað eru fleiri føroyingar oman fyri pensjónshaldur sum eru til arbeiðis men tá ið alt hevur tú sagt so skilji eg at fleiri blivu ørkymlaðir av at inntøkan við mótrokningina kanska eisini at mátandur tað verður gjørt tí sum eg inntøkan verður og gjørt inntøkan hægri enn tað tá ið tú hevur viðkomandi tikið eitt eyka tak so verður viðkomandi pensjonistur við ársenda roknaður fyri tað tað vil siga við ársenda kann ein pensjonistur sum arbeiðir kanska meira enn vænta av tí tú av ymsum orsøkum fáa eina rokning fyri at vera til arbeiðis og tað haldi eg er ein púra skeivur máti at gera tað uppá tí tí tú ert tað ikki elvur til mótloysi so skilji eg ikki hvat tað ger so í øllum førum skal tað broytast og tað ley og tað haldi eg er ein broyting sum skal gerast skjótt samgongan setir sær fyri at kanna millum annað mótrokningina í pensjónum og hvørjar broytingar geva meining tí arbeiðin taka vit sjálvandi undir við og eru tað skilagóðar broytingar sum kunnu viðmælast so eru vit við uppá tað millum annað at broyta millum annað broytamarkið nær mótrokningin byrjar tá skalt hækkast tað kundi absolutt verið nakað sum hon hugdi aftureftir og sum fólk hava verið inni á longu nú serliga vit ætla í tað at hjálpa teimum sum kanska hava torføri enn onnur at fáa endarnar at røkka saman tí tað eru pensjonistar sum hava tað tað sól millum annað tá ið oljuískoytið varð samtykt og helvtin av teimum sum søktu um oljuískoytið vóru pensjonistar men sum sagt so fyri at halda okkum eitt sindur yvøkarsom til tað stóru broyturin hjá sum tað er at taka mótrokningina av alla summum er tí í summum førum eru pensjonistar sum eru til arbeiðis og forvinna eina løn hava í allaraflestu førum eina størri tøk av inntøku enn ein sum forvindar saman men sum ikki er pensjonistur millum annað av arbeiðsmarknaðum gjøldum og so víðari og tí haldi eg at skal mann gera átøk sum skulu fáa fólk at arbeiða meir so skulu eiga vit heldur kanska hyggja eftir skattastyðanum og serliga honum sum liggur millum tvey hundrað og fimmogtretivu og trýttaogtretivu túsund tá hugsi eg at vit sannoliga havdu fingið fólk eisini at taka eitt eyka tak sum um meiri pengar lógu eftir hjá teimum og tað er millum annað eisini ætlanin hjá samb við sínum uppskotum og so at enda tað er sambært útrokningum sum kostar uppskotið eini hundrað milliónir krónur og tað er nógvur pengar og við tíðum mentu at vit standa framman fyri stórum avbjóðingum at fíggja framtíðar vælferðartænastur av ymsum norsøkum fleiri fólk gerast eldri tørvurin hjá nógvum fólkum sum fáa tænastur frá tí almenna gerast torgrædari og meiri innviklaðu tað eru fleiri fólk sum fáa tænastur og so víðari og so víðari so eiga vit øll ferðina at vera varir við at gera so stórur inntriv sum hetta sum kostar eisini hundrað milliónir og tað skal so kanska takast upp upp í einum størri viðgerð av hvussu vit fíggja okkara framtíðar vælferðartænastur men sum sagt eitt áhugavert uppskot og eitt fínt kjaka at hava eitt neyðugt kjaka at hava tí sanniliga eiga vit at gera átøk so tað verður hugaliga hjá pensjonistum men at avtaka mótrokningina heilt heilt er vit ivasomgum men at millum anna sovorðin nakað sum at broyta markið fyri nær mótrokningin byrjar tað eru halda vit eisini út

verta táttan takk fyri tær sovorðið takk fyri og tað eru nakrar viðmerkingar á útsælinum

hjá trýstaparturin har hava vit so tannk fyri tað ja tað er

vit til søguna takk fyri tú ja takk fyri og so er tað røðan aftur

sullvitið gistar tær júst á tær við at gera eina rokning upp á hvussu eg legði eina útrokning upp á hvussu nógv fólk hvat tey ávirka og hvat ávirkan av teg verður har er kanska fínt eisini at gjørt her sum mann sá veruliga hvør mann arbeiddi við tí at gera eitt so stórt inntriv sum eitt her sum sum hósæt eisini kostar eini hundrað milliónir tá haldi eg mann skal vera øgiliga vísur í hvat ið útvallur verður men øll førin takk fyri rættingina er har joensen at tað bara var galdandi fyri tann

ja takk fyri og so er tað røðaður at

renn aftur gjørt so væl bak fyri frí forkuna tað at fólk sum gjarna vilja arbeiða meir og taka tað eyka takið sum hann ofta tosar um men av einløgur orsøkur verður kennastur forræði í tí tí tað skal verða straffaða við einum skattilagarum hvat skal vera um tey fær upp um at hava eitt inntøkumarske sovorðnaka sovorðnum skipanum eigur mann sjálvandi altíð hyggja eftir tí tað at fólk sum eru sinnaðararbeiði og møguleikarnararbeiði vil altíð vera gott bæði fyri fólk fólk sjálvi um tey eru viljað tað og ynskjað tað at hava møguleikar til tað og fyri landið sjálvt at at fólk eru aktiv og inntøkur hjá landinum sum víðari fríarini tosa við um at fíggja vælferðartænastu er bara gagnligar ávirkanir av at fólk sum hava hug og møguleikarnarbeiði meira fáa møguleikar til tað uttan at kenna seg forræði av einari skipan

takk fyri ja takk fyri tann næsti av viðmýlum

brúka tað tann møguleika takk fyri ja takk fyri og so er tað røðarin á s

soleiðis er nólsoy gjørt væl takk fyri ja mann kann útsøta pensjónina og minnist rætt so vóru tað nøkur hundrað um trý hundrað sum hann valt í útsøta pensjónina sum eisini er ein fín skipan haldi eg sum verður kaldandi nøkur ár nú minnist rætt eru tað trý hundrað menn

ja takk fyri og tann næsti at røða er barr á steil lilsen

eg eri ein av teimum sum havi eina tiltrygd til at tað eru arbeiðararnir tað eru tey sum eru úti á markini og stríðast hvønn dag sum eru við til at fíggja okkara vælferð at vit hava ráðini til at hava eitt gott heilsuverk at vit hava ráðini til at hava góða umsorgan fyri okkara eldru vit hava ráðini til at hava børnini í barnagarði og vit hava ráðini til góða skúla og vit hava ráðini til at útbyggja samferðskervið og vit hava ráðini til at víðka og betur um okkara vælferð í samfelagnum tað er sum so útgangsstøðið hjá mær yvir fyri hvussu vit eiga at innrætta samfelagið tað er tað at vit hava eina fjøld av fólki sum gjarna vil arbeiða sum gjarna vil íta sum stríðist hvønn dag tí tey síggja virði í tí fyri í at fara upp og fara glað til arbeiðis hvønn dag fyri at gera nakað til nyttu og fara móð og troytt heimaftur til familjuna fyri síðani hjá sær kláran til næsta dag og tí er tað at vit í samfelagnum altíð hava hildið at vit skulu ikki forða nøkrum í at sleppa til arbeiðis tey sum hava hug og orkuna og heilsuna til tað tey skulu sjálvandi sleppa at arbeiða og hetta er sjálvandi eisini galdandi fyri pensjonistar vit vita sjálvandi eisini at tað er pensjonistar sum ikki hava orkuna ella hava hugin ella hava heilsuna til at fara til arbeiðis og tey taka vit okkum eisini væl av og undanfarna samgonga kann eg so heilt so siga gav øllum pensjonistum ein rættiligt ein stakur pensjonistur fekk sekstan hundrað krónur meira um mánaðin á livafyri og tað er so nakað sum merkist hjá pensjonistum í síni heild so spyr onkur ja men hava vit ráðini til tað og haldføri hvussu víðari men eg eri vísur í at teir pengarnir sum pensjonistarnir fáa í allarallarfleystu førum eg veit eftir hundadøk fara út aftur til nýtslu og tískil kemur bróðurparturin av teimum pengunum í umføri samfelagnum og bróðurparturin kemur inn aftur í kassarnar onkursvegna í tí umferðini tað skapar úti í samfelagnum tað er multiplikatur effekt og annað og tann multiplikatur effektin av teimum pengunum sum fer út til pensjonistar sum ikki hava so øgiliga nógvar uttan við er størri enn av teimum sum hava nokk av tøkupeningi og tí valdu vit at lyfta pensjonistarnar so hevur onkur hært okkum eitt sindur fyri ja men tit lækkaðu jú markið frá trýss túsund niður á fimmogfjøruti túsund ja tað gjørdu vit men eingin ikki ein tann einasti ein pensjonistur fekk minni í pensjónum av tí orsøk tí vit hækkaðu samstundis pensjónina betíðiligt so er tað tann og vit lækkaðu trýss prosent niður í tjúgu prosent móti og hundrað og fimmogtjúgu prosent annars í hvørjum aldersbókjum hann var tað gjørdi tað at eingin pensjonistur misti tað tryggja vit okkum so øll fingu meira eisini hóast teir vóru til arbeiðis og kentu yvir tveilt trýss túsund men tað sum vit so sóu og hava hoyrt eftirvílgjandi er at pensjonistarnir nú fokusera upp á at markið er farið frá trýss túsund niður á fimmogfjøruti túsund og nú skera tey tað inndúkuna vekk tá ið sær nú vilja tey ikki kenna trýss túsund og fara heim og gevast at arbeiða tá men nú arbeiða tey upp til fimmogfjøruti túsund og so siga tey nú tími eg ikki arbeiða meir tí at mótrokningin blívur for stór altso skattur og mótrokning blívur so høg at hetta loysir seg ikki fyri mær og millum annað kanst tú koma út og fyri vitst tú arbeiðir akkurát upp um tað er trýss túsund krónur at mótrokningin verður so stór at faktiskt hevur tú meira ella minni einki eftir sjálvur tí tú missir jú brenniollistutningin í einum høggi upp á eini sjey túsund krónur t tað er ikki ein skipan sum er arbeiðseggjandi og er tað nakað vit hava brúk fyri júst nú so er tað tað at vit fáa eina skipan sum ger at okkara arbeiðsútboð verður víðkað allir goyrar í samfelagnum tað verður innan fyri vælfariøkin innan fyri røktina innan fyri umsorganina innan fyri framleiðsuna innan fyri altso útbúgvingarvinnuna hjá okkum øll skríggja eftir arbeiðsumegi og vit innflyta arbeiðsumegi uttanífrá í stórum talu so spurningurin er hvat kuna vit gera fyri at fáa víðkað um tað arbeiðsútboðið vit hava hjá føroyingum her heima í føroyum ein máti er hettar pensjonistarnir sum hava hug orku og heilsuna latið tey sleppa til arbeiðis uttan at vera mótroknaðir bruttu kostar akkurát hettar sigst hesar dagar hálvfjerðs fýrs milliónirnar eg veit væl so sigur mann eingin fer at útseta pensjónu so eg eri út tað fer onkur at gera líka væl men tey tølini sum komu fram í tí fyrispurningini vóru at samla seg var hundrað milliónir krónur men tað sum kemur at henda er tað at fólk allarhelst fóru at arbeiða meira enn trýss túsund sum tey gjørdu áðrenn men fóru uppaftur longur upp eg eri ongalútt yvirum og eg veit tað eisini av prátum mann hevur við seg fólkini sum fær upp á pensjón ella eru pensjonistar at tey siga nei eg tími ikki at arbeiða longur at fimmogfjøruti tí fór dýrt hjá mær at fara til arbeiðis aftan á tær fimmogfjøruti túsund tí nú verður eg mótroknaður um mann átapir tala skatt eisini hoy jú men hvat við einum sum tjenar fimm hundrað túsund men halló ein pensjonistur sum tjenar fimm hundrað túsund eru tit greiðir við seg um talið í skatti tað er væl ikki hann sum skal fággja hinar pensjonistarnar tann sum er blívin pensjonistur hóast hann ynskir at tjena pengar ella tjena pengar eg unni væl tí pensjonistunum sum ynskir at arbeiða fulla tíð í fullum góðum starvi frameftur og tjena kanska fimm hundrað túsund og betala kanska tvey hundrað omanfyri tað í skatti eg unni væl honum at fáa eina pensjón sum ikki er mótroknaður við sær taskava bara um metrið tey eru skal eg solta seg ikki so øgiliga nógv sum tjenar tveir pengarnar so mann kann ikki innrætta eina samfelagsskipan eftir tí einstaka sum tjenar so so nógv vit mugu gera eina heildaskipan sum dekkar heildina so tøkur æti til hvussu víðka vit útboðið av arbeiðsmegi í føroyska samfelagnum tað er tað vit hava brúk fyri hesum tíðum har ið allir goyrar skríggja eftir arbeiðsmegi arbeiðsloysi sum vit vita er ikki bara metlágt men faktiskt kunnu vit siga at okkara arbeiðsloysi er null tí null komma átta prosent eru tey fólkini sum eru í skifti millum eitt arbeið ella eitt annað og so kanska tey sum ikki tíverri formáa sær at vera tøk á arbeiðsmarknaðinum so hetta uppskotið hjá samfelagnum snýr seg um at arbeiðsinntøka tað vil siga ikki at uppsparda pensjónir og annað tað verður ikki frítiknar fyri mótrokni men ert tú til arbeiðis og tjenar eina lønarinntøku fyri at vera út í arbeiðsmarknaðinum tað kann vera innan fyri røkt tað kann vera innan fyri umsorgan tað kann vera innan fyri tænastuvinnu útflutusvinnu ella framleiðsluvinnu tann lønarinntøkan skal eftir hesum uppskotinum ikki mótroknaðast hakkamarkið ikki at avtakamarkið men har er tað bara eg sigi minnist til vit prøvaðu tað nummarið at siga ókey nú lækka vit mótrokningsprosentið frá trýss prosentum niður á ávikavist tjúgu og fimmogtjúgu prosent og lækkaðu seg trýss túsund niður á fimmogtjúgu túsund og úrslitið var at pensjonistarnir fokusaðu upp á ókey nú arbeiðir bara upp til fimmogtjúgu túsund tí nú eru mótroknaðar koyraðust í markið á fýrs túsund so fær pensjonistarnir at arbeiða upp í fýrs túsund er tað tað skulu vit so siga pensjonistarnir at fara til arbeiðis upp til fýrs túsund men arbeiddu tit ein tíma afturat so skuldu tit kanska betala eini trýss hálvfjerðs ella fimmoghálvfjerðs prosent í almennu kassarnar fyri at fara til arbeiðis og tá veit eg at nógvur pensjonistar fer at siga nei tað tími eg ikki so verði eg heldur heima og nýti ella njóti mítt og tjúgu so eg vil siga tað at eg vóni at vit kunna finna eina semju um hettar her og eg skal ikki útihýsa at vit kunnu siga við at seta eitt ella annað marka at vist tað kann gerast fyri at fáa eina semju men eg vil mæla til at vit ikki gera tað tí tað fer at økja munandi meira um arbeiðsútboðið og er tað nakað vit hava brúk fyri akkurát í hesum døgum er at hava eitt hægri arbeiðsútboð enn vit hava í dag so er sær vit at fáa eina enn størri arbeiðsstyrki so hetta vóru orðini

herfrá frúkorpuna takk fyri takk fyri tað er ein røð av viðmerkingum tann fyrsta frá kai liðug hálv

tí

værasta nielsen gjørt væl ja takk fyri forkurina eg skal ikki fara so øgilagt aftur úr søguna men eg skal líka minna á at tað eru fleiri royndir tað blivur fleiri royndir gjørdar um at fáa eina tvunguna uppsparing til pensjónir í føroyum tað lukkaði so til enda nú her í tvey túsund og hvat hevur tað verið tólv har á leið tá mann sett út í verk og tað eiga vit øll at fegnast um og tað fer at tryggja okkum sum nú er á arbeiðsmarknaðinum tað at vit hava eina rímiliga pensjón tá ið vit eina fær til men tey sum nú eru pensjonistar hava ikki tað uppsparingina og kanska fleiri av teimum ynskja at arbeiða tí tey fáa nakað burtur úr tí men tá tey sum síggja tað tey verða mótroknaðir so ynskja tey ikki tað meira og tað kann ikki vera gott fyri haldføri nú hevur kollegi hon við handilsøganum gjøgnum forkurina ið verður við í leikinum leingi og vit hava hoyrt tað sær mann siga áheitanirnar um mann siga eftir haldførinum í øllum sær tjúgu árini men tað gleðiliga er hent í føroyska bú virðisvøkstrið er fleiri faldaður tí síðst í tjúgu árini men vit báðir hvørja hvørja hann johan johannesen hava luttikið í

eg holdi ikki

segði tú sæð teg

ger so væl bárður stein nielsen ja takk frá forkvinna til liðina av veiði gjøgnum forkvinnuna so er tað soleiðis at sambandsflokkurin er ikki forsprakkarin fyri at koyra pensjónsaldurin alt ov høgt upp men vit halda fast við tað skipanina sum er løgd í fastar rammur nú tá tað hækkar í fimmogtjúgu upp til sjeyogtretivu og tólvt og so tretivu til áttaogtrýss og so er ein leistur lagdur fyri hvussu tað skal hækka víðari og tað standa vit so inni fyri vit hava ikki avtikið tað skipanina tá vit sótu samgongu seinast tað standa vit við men ikki at gera meira enn tað men eitt vist er multiplikatur fekn eg segði ikki at tað var fyri tey ríkum tað var fyri teimum meini av pensjonistum hesar her sjey átta túsund pensjonistar sum vit hava tá tey fáa ein túsundlapp meira um mánaðin og serliga nú prísakkingarnar røðiligar so er tað ein løta í at bróðpartin av teimum pengunum koma út í umferð og skapa ein størri búskap í føroyum ein størri nýtslu og líka minna at høva løgting á at tað er altso bara ein triðingur av okkara inntøkum at fíggja kurnarvið sum kemur frá persónskatti restin kemur frá vinnuni og frá nýtslugjøldum

stjaldum hjá brúkaranum í vinnu takk

teir eru fleiri eldri

vóru tey nielsoyngerðsvenn ja takk fyri forkvinna nú nú havi eg tað vón til framtíðina at alt fer at ganga gott og at vit blíva eldri og eldri og vit blíva frískari eisini longri tá ið siga vit verða eldri men tó frísk og arbeiðsfør so eg havi eina tiltrykk til at pensjonistar í framtíðini eisini fær at arbeiða longur upp í árini og verða við til at fíggja og bera ein part av tí tørvinum arbeiðsmiðjum sum er til at røkta ja bæði tey eldru á ellisheiminum tey sjúku og veiku víðar sum krevjast á røktina men eg skal líka minna ella upplýsa karla terkursson hjá forkvinnuna at tá eg fyri tjúgu árini síðani sat sum landsstýr sum var fíggjarmálur tá hevði eg eisini ein bók sitandi arbeiða á pensjónum tí tað var neyðugt at gera nakað við hesar pensjónurnar tí annars bleiv hatta her býtið eitt til tvey eitt til trý og eitt til fýra og tá og føroyar fóru á heysunum um tjúgu ár men eg kann tí betur standa her tjúgu ár seinni og staðfesta at føroyar eru ikki farna heysin tað gekk e ættliga væl og arbeiðsloysið bleiv eitt sindur høgt men vit fingu banka tað niður aftur og hetta er tjúgu ár seinni men nú

er aftur um tjúgu ár at vit fara heysin men lat okkum nú síggja vit skulu klára at vaksa um búskapin í føroyum sum fær ikki heysin

fólkapensjonistar takk fyri

várasta nielsen gjørt so væl ja takk fyri fólkum neiða tað er eingin ivi um at vit í undanfarnar samgongu stríddust okkara dyst skal mann siga fyri at fáa tryggja okkara pensjonistar tá vóru eisini vællyftir sum vóru givin til valið næst seinast og tey vællyftini hildu vit og pensjonistarnir fingu kanska meira enn tað sum vit høvdu lovað í valdystinum men tað er dømi væl umt og tað kanska ger at pensjonistarnir í dag klára seg rímiligt hóast henda høga prísvágs og uppliva seinastu tíðina men hin vegin so kundi eg vend spurninginum til núverandi samgongu tí eg havi ikki væntað at landsstýriskvinnan kemur upp her og hon kundi kanska svara upp á hvørja ætlanir hevur henda samgongan fyri at gera batar fyri pensjonistarnar bæði teir sum ynskja og vilja orka og hava hug at arbeiða og teir sum ikki hava møguleikan ella ynskja

farboðið takk frá vorkum takk fyri næsta røða verður erhard joensen

ger so væl takk fyri frá fólkini tað er eitt uppskot frá sambandsflokkinum um at fáa strikað mótrokningina hjá pensjonistum og sambandsflokkin hevur lagt tað fram tí tað sum stýrir atferðini hjá pensjonistum tað er hvussu tað verða mótroknaðir í stóran mun eta hvussu tað verða mótroknaðir sum stýrir atferðina í míni fyrispurningi til almannamálaráðið sum er líka sum grundarlag undir hesum her undir hesum uppskotinum tað bleiv upplýst at hatta fer at kosta bruttu umleið fimmoghálvfjerðs milliónir tað er eitt bruttu tal talið er minni og vit vita bara ikki hvussu nógv minni ein partur av sum her av sítt mótrokningini tað er hjá pensjonistum sum tjenar rímiliga nógvar pengar men sum eisini hava kapitalinntøku tann kapitalinntøkan hon verður eisini mótroknað ein partur av kapitalinntøkuni verður mótroknað og tað eru rættiliga nógvir pensjonistar sum hava í dag eina rættiliga stóra kapitalinntøku sum verður mótroknað sostatt er hatta her mest baserað upp á teir pensjonistar sum faktiskt tjena lítið teir sum hava eina lága inntøku men sum fyri at fáa endarnar at røkka saman gjarna vilja taka eitt eyka tak og taka nakrar tímar á arbeiðsmarknaðin og okur hava við tí mótrokningini sum okur hava í dag at okur hava kortarnar niður á fimmogfjøruti túsund óans hava okur hava kortarnar niður á tjúgu prosent og fimmogtjúgu prosent hjá nøkrum so stýrir hon atferðini tað okur lært av tí uppskotinum sum bleiv lagt fram tá tað er gleðiligt at nógv sum hava havt orðið her í dag tey hava verið ja lið yvir fyri sjálvum uppskotinum men tað gjóðar ikki sum at tað her uppskotið verður samtykt men kanska verður okkurt sum er frægari enn tað sum er í dag samtykt og tað er í sær sjálvum gleðiligt mótrokningin vilja okur taka tað samlaða mótrokningina sum er upp á umleið fimmoghálvfjerðs milliónir vilja okur deila hann yvir seg áttaogtjúgunda menniskjuni so er tað í miðal umleið seksogtjúgu túsund krónur sum verða mótroknað per pensjonist í miðal og tað tilsvarar tað og tú ert mótroknað av tjúgu til fimmogtjúgu prosent tí at tað tað tað tað tilsvarar at at at tessir pensjonistarnir miðal hava eina inntøku upp á umleið hálvt andra túsund so svara til umleið hálva tíð hvat hetta vil gera og hvat hetta vil kosta vit okur ikki men okur vita tað at vit skulu broyta hetta her ella vit skulu avtaka mótrokningina so fara hægst sannlíkt teir sum arbeiða í dag pensjonistar at arbeiða nakað meir og okur vita tað at tínilivís fara nøkur sum í dag ikki arbeiða at arbeiða sostatt koma tær skattinntøkur inn og okur kunnu rokna við leysliga mett leysliga mett vil so okur siga tað at bara teir áttaogtjúgu hundrað sum í dag arbeiða arbeiða trý hundrað tímar meira um árið so vil tær hvussu svara til eina inntøku upp á umleið hundrað og fjøruti milliónir krónur um árið sum tær skulu betalast umleið umleið fjøruti prent skatti av og skattinntøku upp á fimmoghálvtrýss milliónir tá okur ikki lagt nakran afturat sum í dag ikki arbeiðir so hatta fer at kosta væl minni enn hesa fimmoghálvfjerðs milliónir væl minni tað er so tann krúllan á tí at fyri tann almanna kassan kemur at tær merkta bara altso effektin verður sirka helvt um helvt til kommunur og til land vit eru kommununum sikkurt nokk heldur ikki so nógv í at okur fáa ein eyka styrk tann vegin men hetta uppskotið er eitt sera gott uppskot hetta eggja fólkið til at arbeiða og sjálvt um okur vita at okur í føroyum í dag hava tann hægsta arbeiðstuttleikan yvirhøvur millumfekkinistar tað er einki annað land sum hevur eina arbeiðstuttleika sum er hálvtretivu prosent so viðtøkur vit bara tosa við fólk til dagligt at hesar fimmogfjøruti túsund krónurnar er ein stoktplássur sum nokk hava leskið fastaníð og sum okur her inni einki kunnu gera fyri at broyta og tí vil eg mæla til at hetta at hetta verður at hetta verður tikið í álvara og tá ið vit tosa um samhaldsfesti minnist eg akkurát hvør tað var tosaði um samhaldsfesti viðvíkjandi pensjónum men er tað nakað ið okur ikki hava í føroyum so tað samhaldsfesti í pensjónum tí tað eru nøkur sum fáa ekstremt høgar pensjónur og tað eru nøkur sum fáa rættiliga lágar pensjónur so okur hava ikki samhaldsfesti í pensjónum í føroyum yvirhøvur

nú er tað tað ikki

búskapin

takk fyri tú er at tú hansara gjørt so væl takk fyri frá forkvinnu sambæt til okkum hevur hevur við vilja ikki upplýst ella mett um hvussu nógv orsverk ið kunnu koma og tað hevur mann gjørt av eini betrari erfaring tað var at tá mann broytti mótrokningina síðst so forvæntaði mann eitt og tað øvuta hendi tí er tað hopuligt at siga men okur kunnu siga fyri vist at tað sum í allar hægstan grad stýrir atferðir hjá fólki tá ið tær velja at arbeiða tað er tær eitt skattaviðurskiftur og við eini útropning sum eg havi fingið gjørt av einum sum er skil fyri skattútropning so er marginalskatturin hjá einum pensjonisti sum er føddur áðrenn áðrenn trýoghálvtrýss frá tí hann fer frá trýss túsund upp á fýrs túsund er marginalskatturin hjá tí persónunum sjeyogfýrs prosent og tað og tað sigur seg sjálvt at tá tú hevur eina marginalskattur sum er sjeyogfýrs prosent hjá einum pensjonisti so sigur hann stopp so tímir hann ikki meira

tey eru fleiri enn ellivu fólk

ja takk gerst væl her joensen takk fyri tær for mær og til karlo terkarsson tað er era joensen tað sum karlo terkarsson vísir til tað er at mann í danmark er í ferð við at avtaka tann allarsýðsta partin av móttrokningini sum er fyri tey sum tjena fýra fimmogsers hundrað túsund og meir hin partin hevur mann langt síðan avtikið og tað er tann parturin fyri tey sum tjena har uppi sum má rokna við at arbeiðsútboðið kemur at hekka við sirka eftirhundrað so tað er ikki fyri tey sum liggja í botninum ella í miðjuni ella ovara partin av miðjuni bara fyri tey sum eru allar allar hægst uppi tí kunnu tey ikki brúka tey tølini til nakað sum helst uttan bara at grukka hetta málið við

takk fyri at teg fáa mær ja takk fyri sovorðið ikki fleiri viðmerkingar til mirald joensen næsta røða verður í næstu hvønn kvøldan dag verður syðustein berg

tað er so væl takk fyri tey har formaður ja eg haldi tað hevur verið eitt áhugavert kjak og tað er sjálvandi altíð áhugavert at umrøða hvussu mann kann bøta um korini kann mann siga hjá okkara borgarum akkurát er tað her málið við at fáa broytt tað skattafrøða uppeydnað sum mann kann tjena tá ið mann er pensjoneraður tað er nokk nakað sum mann fer nokk so nógvar áheitanir um eg trúgvi trúgvi allarflestu her inni fáa tað og serliga frá fólki sum arbeiða innan fyri ellisheim og annað har siga tey tað at tað er eitt sindur trupult at fáa avloysarar at snóka teimum sum eru farin frá fyri aldur hava hug til at kanska taka lýsingar fleiri vaktir og tað hevur kunnað bútt nokk so nógv um og serliga tað at mann lekkaði uppeydnað við enn tjúgu túsund krónur fyri enn fimmogtrimum árum síðan hevur gjørt tað at tað verður eitt sindur truplar at fáa fólk at taka tær vaktirnar sjálvt tú mann eisini lekkaði móttrokningar tí er tað blíður akkurát sum eitt sovorðið magiskt tal at mann vilja seg ella mann hevur trupult við at fara til arbeiðis aftan á hesar her góðu fjøruti skránurnar okur fara at hyggja eftir mótrokningini og tað okur eisini skriva í samgonguskjalinum men eg trúgvi ikki tað at okk fór at taka hana burtur tað haldi eg ikki rætt at gera eg haldi at tað má vera soleiðis at mann má velja hvat mann vil hava hvat mann hevur ráð til tí okur hava ikki ráð til alt okur hava eisini nakrar tankar um tað at okur vilja leggja eftirløn um at leikja fyrr tær pensjonistum teir hava onga eftirløn í dag og okur halda eisini tað at tey sum bara hava fólkapensjón og samansfasta livav í ávísan mun sita nokk so tungt í tí og nógvar av teimum broytingum sum eru gjørdar her inni tey síðstu árini hava verið rættaðar nokk so nógv til tey sum eru arbeiðsmarknaðin men eg haldi tað rætt at mann hyggur eftir at hekka tey lýsingar uppaftur og tað kann gott vera tað kann eg gera stigin men eg haldi faktiskt eisini at tann útrokningin sum ódnýss góði vísti á var øgiliga áhugaverd og tað mugu okur taka við at tað kann heldur ikki vera soleiðis at fólk sum standa sínar av hvørjum øðrum og arbeiða fyri tí um tey kanska ein dagur millum tey at tú so nógvar túsund krónur á mun tá tú fær út tí niður í lívinum hevur tú mest brúk fyri at hava eina høgu inntøku er tað tá ið tú hevur smábørn og familju og byggir hús er tað tann málbólkurin mann kanska skal leggja ikki meira eftir ella eta tey sum eru fólkapersónistar ella eitt sindur á hvørjum tí nokk har sum tey allarflestu av okkum eru men okur fara at hyggja eftir at fáa hekkuð sær uppheidnað og vónandi kann tað uppskotið fara út í hoyring einaferð nú í vár so at tey koma saman til ólavsøku so kann mann hvør fall gera sær uppheidnað eitt sindur størri eg dugi ikki at siga talið hvar tað kemur at liggja takk fyri

ja takk fyri so eru ikki fleiri røðarar til hesa fyrstu vikuna og hetta málið verður beint í trivnaðarnevndum tað eru ikki fleiri málarskrá til hendan tingfund í dag og tingfund verður aftur hósdagin tann trýogtjúgu mars klokkan ellivu við hesi dagsskrá tað er atburðgreiðsla um at beina loypsmál nummar níggjuogtrýss tjúguogtveyogtjúgu nakrar fimmogtjúgu nevnd og tað eru tey málar sum vóru í dag í samband við suðurskipanina og tingskipanina sum farmaskapurin læt fram og tað er tað sama við málið nú sum eitt løgsmál nummar hálvfjerðs tjúguogtveyogtjúgu sum eisini verður akurd um at velja eina fyrra fimmogtjúgu nærum til so tað fyrsta viðgerðir løgsmál nummar tveyoghálvtrýss sum er uppskotið lýst á tilmæli um at seta í gildi fyri føroyar annaðurning um eg kraftfri teg fór ferðini at vissu bestemmil sær í forskrildi lógu um ending av lóg um finansial virksamil og tað er fyrsta viðgerð av løgsmálummar trýoghálvtrýss tjúguogtveyogtjúgu

tað ger jørgen niclasen ger so væl frí fólkuna eftir álit í løgtingsmál nummar fýraogfýrs uppskotið løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almannapensjónir og annað tað er broyting í lækkan av pensjóni eg veit ikki hví heidi blivur lækkan av pensjóni tað er tað er tað er kanska mær øvugt men men lat fara tað eru umboðini fyri sambandsflokkin sum hava lagt málið fram níggjunda mars í trýogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tveyogtjúgunda mars trýogtjúgu er tað beint í trivnaðarnevndini nevndin hevur viðgjørt málið á fundi áttaogtjúgunda mars trettunda apríl og tjúgunda apríl undir viðgerðini hevur nevndin á fund við búskaparráðið landsfelag pensjonista og landsstýriskvinnuna í almannum mentamálum og undir viðgerðini á málinum so hevur nevndin býtt seg í ein meiriluta og ein ein minniluta tað vil at siga at at meirilutini sjálvurárnir skóli jóhan dahl og kærlið jóhon johannesen taka undir við málinum og mæla løgtingin til at samtykkja tað men tað er við hvør sínum viðmerkingum tað vil siga at jóhon dahl og kærlið jóhon johannesen hava sínar egnu viðmerkingar sum tær koma at lesa upp her samgongan hevur sínar egnu viðmerkingar og tað koma tey at siga frá og eg sjálvur og árni skóli hava eisini okkara egnu viðmerkingar og til tað er at siga at uppskotið júst snýr seg um at tað hevur mótrokning at í dag hevur ein forvunnið fimmogfjøruti túsund krónur so byrjar mann at mótrokna í pensjónini og sum tú hevur gingið fram í í í í nevndarviðgerðini so haldi eg allir ella í minsta lagi flestu flokkar hildu at tað her var forlágt mann mátti kunna forvinna meir áðrenn tað ávirkaðist hetta uppskotið gongur seg út uppá mann onga mótrokning yvirhøvur skal hava fyri lønarinntøku og spurningurin er so hvat er tað mann skal gera og har er tað eg og árni skóli meina at mótrokningin sum í dag byrjar við fimmogfjøruti túsund í inntøku er ov lágt mótrokningin eigur at hækka til í minsta lagi hálvfems túsund krónur sum er tað sama fyri sum er tað sama hjá fyritiarpegnistum altso ein fyritiarpegnistur kann tjena hálvfems túsund krónur áðrenn hann byrjar mótrokning og tað er har vit halda tað áttið á liðið men av tí at tað ikki verður mett at vera identitetur í at gera slíkt broytingaruppskot til fyrileggjandi uppskot verður mælt til samtryggja uppskotið upplýst eg fyri trinnarnevndini á landsstýri og arbeiði við uppskotinum uppskotið um at hækka markið fyri mótrokning men fyri at tryggja okkum at slíkt uppskot kemur í heyst so verður mælt til at samtykkja fyrileggjandi uppskot við teirri broyting at lógin kemur í gildi fyrsta januar tjúgu tveyogtjúgu tað vil altso siga tað sum vit siga tá øll mótrokning fellur burtur vissu okkara verður samtykt fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu um ikki landsstýrið er komið við nøkrum øðrum sum er samtykt her so tí mæla vit til at at fáa sett hesa broytingin í gildi tá ið vit eru komin við hesa broytingini so skal tað eisini sigast at tá tað kemur til til mótrokning so verður tað jú mótrokning yvir eitt ár og í uppskotinum stendur jú at tað skal koma í gildi dagin eftir at tað er samtykt so so eg veit ikki ordiliga hvussu hvussu hvussu mann umsitir tað so spurningurin er um ikki fyrsta januar tvey túsund og fýraogtjúgu hevði verið verið verið tað rætta ella hvussu so er ein fyrsti januar men sum sagt hatta vóru viðmerkingarnar hjá okkum báðum árna skóli og so hava hini nevndarlimirnar

eisini sínar egnu viðmerkingunum tá tú takk fyri so okkurt viðmerking her

stigin

takk fyri jørkan niclasen ger so væl tað er einki at ivast í at samfelagið hevur brúk fyri at fólk taka eitt eggatak og tað er tað mann leggur upp til við at mann skal hava onga mótrokning yvirhøvur sum eitt uppskot sigur ella hava eina legarligari og tað sum vit siga í sínum uppskotinum at fólk taka eina inntøku taka eitt eggatak og so víðari tað er tær afturveðurin at fara júst sum kærligur johan johannesen mátaðir seg at forvinna eitt sindur og men vit halda framvegis at tað skal vera eitt mark nú siga vit hálvfems túsund tá byrjar mann at mótrokna altso tað eru persónar sum eru pensjonistar í føroyum sum tjena bara bæði hálva aðra og tvær milliónir krónur eg eri ikki ordiliga við upp á at stappa fólkapensjónini eru teir eisini eg haldi at

har kann mann gott nóldrákn

sum mann kemur við herpuntarfyr

tað sum eg viðsæði mótrokningina so fólk sigur at tað betalir seg ikki jú tað ger tað altso sum tað er nú tá mann kemur upp á fimmogfjøruti túsund krónur so ber heldur mann framvegis fullans samansfasta og teir eldru pensjonistarnir biðhalda grundarupphæddina men mann byrjar tá at mótrokna við tjúgu prosentum og tað vil eg so siga at eg visti at her til dømis fór upp á hálvfems túsund krónur til dømis so vildi tað svara til at um viðkomandi arbeiddi meir enn hálvfems so lá umleið helvtin eftir hjá pensjonistunum altso mótrokningin er ikki ógvusligari enn tað tá hevði umleið helvtin ligið eftir av tí sum er omanfyri hálvfems túsund og tað munnu vera nógv fólk í føroyum sum ikki fáa meira enn helvtina av sínum løgum so mann hevur skapt eina mynd av at mótrokningin er so ræðulig men hon er altso bara tú vart trýss prosent fyrr men av tí hundrað og tjúgu prosent so beheldur mann altíð helvtina

takk fyri so er tað næsti ráðar listanum tað er jóhann dahl

ger so væl ja takk fyri harra formaður eg haldi tað at hetta her er eitt gott mál sum sambandsflokkurin legði fram um at avtaka móttrokningin á pensjónum tað er ikki bara sambandsflokkurin sum setti teg í kort í ár og valið at mann skuldi geva pensjonistunum hendan helvtan ella at steðga móttrokningina tað vóru faktiskt fleiri aðrar flokkar eisini sum mæltu til tað sama men sum ikki eina ferð eitt er væl lyftur eftir annað er veruleikin aftaná væl og tað síggjur so aftur eisini í teimum viðmerkingum sum eru skrivar í áløtu serliga frá samgonguflokkunum eg haldi tað at okur vita øll tað at hørdilin í hesum herviði við móttrokningini fyri pensjonistarnar er tvey tingar fyrstu tey móttrokningin fyri tað fyrsta verður árliga aftur út regulerað sá sanná nógv fáa eina rokning tá ið árið er av og tað er ikki serliga smart tí at mann kanska gjørt hana loypandi vistu tað var tað mann vildi sá sanná mann visti mánadferð mánað hvat tað var mann skuldi blivið trektur fyri honum dealt hitti er sjálvandi tað at marginalskatturin sum tú fer tá ið tú kemur upp um tú av og stald tá ið tú kemur upp um trýss túsund ella upp um fýrs túsund vistu tú tekur blíva um fýrs túsund krónur so hevur tú ein marginalskalla teimum penglum á sjeyogfýrs prosent og tað sigur seg sjálvt at tað tað er komin har upp er ca tað so hevur tað so ein kempur problem tí at tað sum hendir tá eg nevna tað at brennistuðulum havur verið vekk eisini og tí blívur sjálvandi tað skal tað vera so høgt við tr so tað sum sambandsfólkurin vil tað er tað at okur vilja gjarna hava tessir pensjonistarnir sum hava hug til at arbeiða sum hava orkuna og vilja forsetan at arbeiða soleiðis tær vilja og orka tá tær hava møguleikar til tað og tað eru fleiri fyrimunir at mann ger eftir tær áhugavert fyri pensjonistarnar at arbeiða ikki bara fyri tað sjálva men eftir úr samfelagi tí okur betur um lívsgróðskuna tað livar betur og tað livar so eisini eisini longur tað verður longur í arbeiðsmarknaðinum tað verður lekkri kostnaður til heilsu og umsorgan og tað økir um arbeiðsútboðið tað haldi eg er gott sum eg nevndi joani við verandiskipan so er tað ikki áhugavert hjá einum fólkarpensjonistarnar at arbeiða tá ið ársintøkan fór upp um trýss hundrað og krónur tí tað missir hann brennjóðið í oljastuðunum sum tað fyrsta og magnalskatturin av lønini verður um sjeyogfýrs prosent tað er fakta og hetta tekur sjálvandi allan um frá pensjonistunum og hví nær teir samanberingar nevna at danir hava avtikið seinasta partin av móttrokningi hjá pensjonistunum ella pensjonunum og tað er gjørt sum ein liður í at økið um arbeiðsútboðið sum tað so sanniliga eisini er brúkt fyri her í føroyum innan fyri áður søkjur her er stórur tørvur á flestum øllum geirum serliga innan fyri rúktar og umsorganarøkir tú hevur at halda tað at hon er eitt stórur forðin fyri at fleiri hendur í arbeiðsførum aldri vilja arbeiða og tað lýsir í lagi landsins maðurin hevur upplyst við tínarnevndini at til dømis innan røktarheim er trupulagt fáa fólk ið eru sjeyogfýrs ár ella eldri at taka vaktur eftir at tey eru komin upp um markið sum verður móttroknað onkur av hoyðurspørtum sum hevur verið inni hevur eisini víst á at tann árlig kostnaðurin av hesum uppskotum liggur millum fimmoghálvfjerðs og hundrað hundrað krónur hetta er ein pástandi vilja halda sum neyvan er rættur tí at tá ið fleiri koma á arbeiðsmarknaðin sum okur jú vilja hava við hesum uppskotum so verður eisini goldin meira skatturin um ein pensjonistur sum hevur eini arbeiðsmyndungur til dømis á tvey hundrað túsund krónur so rindar hann áleið fimmoghálvfjerðs krónur í almentu kassarnum og tað er ikki langt frá tí uppat sum við komandi fyri pensjón so rindar ein arbeiðandi pensjonistur sínum egnir pensjonuværleikarum tá hann arbeiðir kan eg kann eg vísa eisini longu liv okur við við betri heilsu tí er eisini sparing á heilsu og umsókanøvøkinum sum slett ikki verður hugt eftir í hesum høvum sum er relevant at taka upp her eisini endiliga kostnaðin óskundur kennikur ikki fyrr enn at skipanin hevur virkað kanska nøkur ár og tá ber til at eftirmeta hvussu hon virkar alt eftir hvønn úrslit verður kann lógins og tilhast ella eina onnur loyst verður funnin innkallingarnar hava verið sum hava verið í trúnaðarnevndis sambandi bjóðingina við at avtaka móttøkini tí mett verður at haldfrøði hjá landinum verður sett í boðað landsbeiggin í búskaparei vísti av vantandi haldføri og søgdu at pensjonistar í føroyum hava tað gott tað søgdu at inntøkustøðið hjá pensjonistunum er næstan at hædd við støðið hjá einum hjá eini arbeiðarfamilju sum eisini hevur aðrar útreiðslur sum pensjonisturnir ikki hava so sum hús barnagarðar vøkustovur og annað okur halda hinvegin at um samráðingar millum partarnar og arbeiðsmaðdarunum ikki hava megnað at lyft sínar bólkar og eitt støði sum ger tað livligt hjá teimum so eigur tað ikki at vera pensjonisturin sum eigur at bøta fyri tað og tað er tað mann er vegleikandi sigur her mann sigur fast tað at fakfeløgini ikki hava verið nóg góð til at forhandla lønina hjá sínum egnu limu arbeiðarunum siðvenja er at lønarsamráðingar verða avgjørdar millum partarnar og arbeiðsmaðdarunum men higin so er tað okra bliska uppgáva eina skilagáva loysn upp á hvussu pensjonistar skulu kunna arbeiða eftir at tær hava nátt pensjónsaldur um hugur framvegis er at arbeiða og sum eg byrji við at siga allir flokkarnir áðrenn valið lovaði eg at gera møguliga pensjonisturnar arbeiða og eisini at avtaka móttrokningina og vilji okur tí eisini við hesum uppskotinum halda givin littur og mæla til at mann samtykir uppskotið tá ið tað er sagt heilsa er framvegis sum jøkur niclasen nevndi í sínum røði í áðni at alternativið er hvat er tað við tú mann ikki verður samdur um hetta alternativið hvat geri tú so fyri at røkka málunum so sum mann fer hesa pensjonisturnar at arbeiða og tá kundi tað sjálvandi verið tað mann fann eina breiða semju um í móttrokningspartum at hann bleiv broyttur soleiðis at tað bleiv meira áhugavert hjá pensjonisturnar at arbeiða aftaná at tey hava fingið sína pensjóns ella nátt sína pensjónstíð fari eg inniliga heita á løgtingið um at hóast hetta málur hvussu fellur at okur at arbeiða víðari við at bøta um umstundis av pensjonistunum soleiðis at okur fáa eina skipan sum er nøktandi og fyri fyri alla partar vil eg siga tú okur at brúða fyri teimum

áh besta markan takk fyri at fáa mær takk fyri so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er tað so er

fyri okkara land faktiskt

so er tað handa altjóðið so ja takk fyri eg ja tað haldi eg júst tað sum jøkur niclasen hjá formanninum ið áðni lýsti eisini við at mann hevur pakkið til sovorðið tjena og eri aktivur kanska útvarpamenn og aðrir sum tjena nógvar pengar tað er ikki eitt kynsæt haldi eg mann skal gleðast um tað tí at tær eru so væl fyri og at tær kunna gera tær og at tær kunna tjena hasa uppbenda sum hevur nevndur nakaður av teimum tað betýðir sum undanfarna viðmerki eisini sigur at tær gjalda eina rúgvu í land hjá tær samfelagi við skattum øðrum so ja eg haldi sjálvur hetta er eitt gott uppskot absolutta gott uppskot og hetta er fyrst og fremst eitt væl lyfti sum okur øll góvu okra veljarum og pensjonistum tá ið ið okur fór teg væl onkurs tosa hvønn mottrosningina tað er so tað men tað er viktigt at mann ger tað ordiliga tær og fer tað at virka so at mann hevur lovað tað ikki bara upp til væl lovað nakað og

takk fyri harra formaður

kom á frá samkomuni takk fyri

takk fyri so er tað jóhann dahl kemur so væl ja takk fyri harra formaður ja nú má jóhann dahl fyrst og fremst siga tað at hann hevur ikki sæð serliga nógv sum komur frá hesum samgonguni annað enn uppstutt frá undanfarna samgonguni sum er tað samtykt sum okkurt ikki undirvið so eg eri nógv so spent upp at síggja hvat ið í veruleikanum kemur frá hesum samgonguni av útøkiligum málum sum ber okum framá tá ið okur hava hetta málið sum er spesifikt mál fyri samgonguna eisini kann eg júfra at fáa loyst saman við sínum og at løna lættum ella at løna lættum til ósar bólkar so bleiv sagt í nevndini frá landsstýriskvinnuni so inni at mann nokk var áhugaður í at hyggja upp á mótlótingina at hekka hana og sjálvandi allir bøtir batur so at vist tað er málið hjá systir steinberg landsstýriskvinnu og hennara arbeiðsfólkum at koma við einum góðum uppleggi til eina hekkaða mótlóting uppá kanska eitt fýra fýrs hundrað túsund krónur sum er tað sum skal tilfrøða okkum at geva meining so fór okkum sjálvandi at vera postur fyri tí har og eg vurdu at ein samgonga yvir tað kann koma við einum

eg meni yvir símun tá tað kemur takk fyri mær takk fyri so er tað

tað verður

takk fyri sovorðið hann tað haldir seg so væl ja tað er væl lendamálið hjá okkum øllum at so okur okur livir til longri okur hava flestu okra eina góða heilsu langt upp í ellisár og nógv okra hava hug til at sleppa at arbeiða og vera aktiv á arbeiðsmarknanum tað er eisini nakað við lívsfaldið teta at gera eftir at tú tú hevur eina ítenditet og at tú gjarna at vera við sum ein partur av heildini og og kanska eisini har vit sosialisera tað eru nógv eldri fólk sum kanska eru einsamøll hava eisini tørv á at koma út og tosa við onnur og tað ger mann millum annað við at fara til arbeiðis og síggja onnur menniskjur so eg haldi tað at tað má taka alt tað her í modelli sum tað er alla fyrimunin við tí so er tað ein rúgva fyrimun og ein rúgva kanska av sparingum serliga innafrí innafríktar og heilsuøki tá ið fólk eru aktiv og fungera heldur enn at seta seg á sovið og í veruleikanum fólna tá ið tey eru farin upp á pensjón og nógv á tað men tað haldi eg mál um at vera at tú kanst hava ein aktivan góðan

og so leingi sum tilbyrgd tí haldi eg tað er eisini eitt gott uppskot tá ið sum munnu koma við takk fyri at

ein líknandi

takk fyri tú høvur handað á altjóðið so væl ja takk ja eg eg hevði meðan takað tað at eg haldi absolutt at tað er eitt eitt gott uppskot pluss tað at tað er eitt valrættur sum okur hava givið sum okur gjarna vilja halda ikki bara okur men nógv onnur inni her eisini sjálvandi tá ið mann ger hasa pakka sum mann hevur so er tað kanska onkur manglar onkur ting onkur lítið sum mann kanst tú gjørt eitt sindur betri ha og eg haldi sjálva tað at málið sjálvandi tá ið mann ger hesa her loysnina so einans sjálvandi eisini hug hann skal sjálvandi eisini gjalda tey gjøldini sum eru í arbeiðsmarknaðum so at við so lágum verður samd við so einans sjálvandi er júst tað tað at tað er inn so at at arbeiðsmarknaðar gjøldu og annað sum erliga tí partin av tí sum mann tjenar at tað hevur eitt goldum framhaldandi eisini sum gjøldur nørum so at eitt annað ting sum eg eisini var tað at nevna tað hetta hevur eg mann at siga ja men tað er okur sum at mann betalir pensjonarnar hjá tey at mann er undarfarni jú men tað er so at skipanarnar hjá okkum er bygd upp og við eftir hondini betalar tú egnu pensjónu millum hana men mann kann ikki straffa tey sum í dag eru komin her til at tey fáa pensjónu eftir skipanum sum er gjørd eg haldi at tey eiga at fáa tann møguleikan at kunna arbeiða á arbeiðsmarknaðum fult út uttan at blíva straffaði tá tey hava fingið pensjónina

gróðnusaldur takk fyri takk fyri so er tað liljan weihe sum er orðið

gert tú væl ja takk fyri harra formaður tað er soleiðis at trivnaðarnevndin hevur býtt seg í tríggjar partar og minnilutin sum eru hann sjako thomsen súsanna bertolsen og eg sjálv william weihe hava hesar viðmerkingar upplýstir fyri trivnaðarnevndini at tað er ætlanin hjá samgonguni at endurskoða markir fyri mótrokning minnilutin tekur tí ikki undir við málinum talir løgtinginum frá at samtykkja uppskotið og eg havi hug til at útgreina hetta her at pikka lítið syndir tað er soleiðis at vit hava ikki fíggjarligt haldføri í føroyum tað vita vit øll av sum sita her inni uppskotið hjá sambandsflokkinum er mett at kosta fimmoghálvfjerðs til hundrað milliónir krónur hesir pengarnir skulu sjálvandi finnast um mann vil strika mótrokningina heilt við at samtykkja hetta her uppskotið eisini við at hækka mótrokningina bara eitt vet kanska frá fimmogfjøruti túsund krónum til trýss túsund krónur lat okkum siga tað tað kostar fimm komma fimm milliónir krónur hækka vit tað til fýrs hálvfems og hundrað milliónir nei hundrað túsund krónur so hækkar prísurin fyri tað tilsvarandi lat okkum siga at vit fáa eina mótrokning sum byrjar á hundrað túsund krónum so verður kostnaðurin sekstan milliónir krónur nú er tað soleiðis at hóast vit hava eina mótrokning gang í pensjónini í løtuni so fær pensjonisturin altíð meira útgoldið óðan sæð tá ið pensjonisturin arbeiðir meira trupulleikin kann tó vera tann at at mótrokningin fellir eina ferð um árið so tað tykist sum um at pensjonisturin fær eina rokning og tað skilji eg væl kann vera rættiliga frustrerandi tí fegnist eg eisini um at landsstýriskvinnan í nevndini hevur verið inni á mann kann hyggja eftir tí og eisini at hann sær eftir tombsøkan hevur sett eina fyrispurning hevði mann kanska leypandi gjørt mótrokningina so hevði tað ikki kenslt heilt upp á sama máta hjá pensjonistunum eg haldi eisini at vit hava eina ábyrgd ikki bara yvir fyri teimum pensjonistum sum liva í tjúgu trýogtjúgu men eisini fyri teimum sum skulu liva í tjúgu trýogtretivu tjúgu trýogfjøruti og so framvegis sum nú er so haldi eg tað eri umleið fýra fólk í arbeiðsfjøldini per pensjonist í tjúgu trýss er talið niðri á umleið tveimum í arbeiðsfjørðum aldri per pensjonist og vit skulu sjálvandi eisini hava fólkapensjonu vit skulu hava vælferðartænastur og annað til tí størri fjøldina av eldri fólki sum jú koma í komandi tíðum vit hava leggja dent á at sjálvandi eru vit ikki blankt avvísandi yvir fyri hesum eru uppskotinum hjá sambandsfólkini tað stendur eisini samgonguskjalinum hjá samgonguni at vit ynskja at endurskoða ella hyggja eftir hvussu mótrop nøgingin kann fremjast men tað sum eg haldi liggur rimmarfast tað er at vit vilja hava eina samhaldsfasta samhaldsfasta skipan tað vil siga at tað eru tær breiðastu herðarnar sum bera mest tað er soleiðis í dag at at ein pensjonistur sum ikki hevur nakra sum helst aðra inntøku annað enn almennu veitingarnar fær knappar trettan túsund krónur og tað er millum annað tí at tey ikki hava spart upp til eygnapensjón samgonguskjalinum stendur at vit ynskja tað fyri tí at pensjonistar eisini skulu fáa eygnapensjónsuppsparing tað hevði bøtt nakað um hatta her yvirhøvur haldi eg tað eru tey sum eru niðast í hesum eru rókstyrkjum sum eiga at fáa meira og ikki tey sum tjena mest sum skulu hava uppaftur meira í løtuni er tað soleiðis at tjenar ein ein fólkapensjonistur eina ársintøku upp á tvey hundrað túsund krónur so hevur hann umleið ellivu túsund krónur meira í tøkupeningi enn eini arbeiðsfjøldini sum tjenar tilsvarandi og tey hava eisini størri útreiðsøra og við hesum uppskotinum og uppskotinum so hækkar tað tann tøkupeningurin uppaftur meira og eg haldi at mann eigur at leggja sær tað í geyma er tað rímiligt

gott fyri

hon síggur uppá tað

takk fyri lillian veitgerðsvøll ja takk fyri eg haldi hatta við rímligheitini hatta er sera áhugavert tí at almenna veitingar eru faktiskt gjørdar til at lofta teimum sum hava minst so tí haldi eg faktiskt ja tað er rímiligt at breiðastu herðarnar betala mest tað haldi eg eisini tá ið mann er arbeiðstakari sum eg eri og havi eina rímiliga høga inntøku her í løgtinginum eg haldi eisini tað er rímiligt at eg gjaldi meira enn tey sum hava eina lærri inntøku enn eg sjálv har eru eg og jóhan dahl kanska ósamd í mun til eitt uppskot frá samgonguni so veitir tað landsstýriskvinnan hon arbeiðir við tí og um tað er nøktandi fyri jóhan dahl tað dugi eg ikki at svara um

gitið tær naktandi fyri samkomuna takk fyri

nógvum bangum takk fyri at

takk fyri sær lilian veiga gjørt so væl ja takk fyri og takk fyri viðmerkingina sjákk thomsen tað er nevniliga soleiðis at tað loysir seg faktiskt at arbeiða og mótrokningin hon læt ella mótrokningin er nevniliga hasi tjúgu prosentini sum hann sjákkur so ræðuliga breitt og greið frá men eg haldi samstundis tað er vert at hyggja eftir hvussu er tað mann mótroknar ger mann tað árliga ella ger mann tað leypandi við tólv mánaðum aftur út og tað eg eigur at bera til eg skilji at mann hyggur eftir tí at finna eina eina tekniska loysn upp á tað sum tað fer at bera til at mótrokna leypandi soleiðis at tað ikki følir sum um at mann fær ein fíggjarligan smeit av at arbeiða meira annars haldi eg tí at tað er vert at hava mentið at føroyingar arbeiða faktiskt meira vit eru á arbeiðsmarknaðum tá ið vit eru yvir sjey trýss tey sum sleppa ein trupulleiki er at á privata arbeiðsmarknaðum eru tað sera nógv sum ikki sleppa men vera koyrd til hús so skjótt tey hava rokkið fangróðu

og tað haldi eg sera harmiligt

ja takkar formaður tað eru als pensjonistarnir eru jú kann mann siga eini ein stórur bólkur av føroya fólki eftir rondini og yvirhøvur vit hava at demografiin broytist og tað sum er umráðandi og tað sum sambandsflokkurin leggur fyri við hesum umskotini er kunna vit loyva teimum uttan at skula gjalda fyri tað sum vilja út og bidraga til tað føroya samfelagið tað er egiliga tað sum hetta uppskotið gongur út uppá í undanfarni samgongu royndu vit at gera batar á hesum økinum við at seta mótrokningina niður frá trýss túsund niður á fimmogfjøruti túsund og mótrokningina frá trýss prosentum niður á fimmogtjúgu og tjúgu prosent men effektin av hesum bleiv ikki tann sum vit væntaðu effektin bleiv faktiskt tað øvuta hevði tann at nú fór pensjonistan hyggja eftir og hetta er veruliga so tí eg tosi sjálvur og kenni rættiliga væl nógvar pensjonistar og umgangist rættiliga nógvar av teimum at tey fóru sera upp á tær fimmogfjøruti túsund tað vil siga at tann broytur sum viðgjørdi undanfarni samgongu fekk ikki ta bøtandi hondina til pensjonistarnar sum vit væntaðu at tey fóru at vilja arbeiða meira tí mótrokningin bara var tjúgu prosent sum hann sjákur thomsen var her og segði tað er ikki bara tjúgu prosent hon er tjúgu á vikus tjúgu og fimmogtjúgu prosent umframt ein skatt og miss av brennurøki og studningunum so er sær at í ávísa intervallum er tað ja oman fyri fýrs prosent ein pensjonistur missir hetta er ikki nakað nýtt kjak her á løgtingi hetta hevur mótrokning í pensjonistum eg minnist at ja í mínum arbeiði áðrenn eg kom upp í politikk tá var tað eisini nógv frammi og tá var mótrokningin faktiskt saman við skattinum oman fyri hundrað prosent intervallum mann er so roynt at gjørt batar allan vegin men teir batarnir røkk ikki tí er tað samráðflokurin hevur komið til nú rudda vit uppbýism her styrkja um arbeiðsútbogið styrkja um samfelagskøkuna gera hana størri við at fáa tey sum hava hug og orka og dirvi at forseta arbeiða aftan á tey hava rokkið eina ávísan aldur latið tey sleppa at arbeiða tey betala tað ruddiligani aftur ruddiligani í skattum og avgjøldum og nýtslugjøldum og annað um tey annars brúka í tey ápróðingarnar hetta uppskotið hevur eisini tað radikalu broyting í mun til tað sum undanfarið hevur verið at nú siga vit at tað er arbeiðsinntøka vit definera nú at tað er arbeiðsinntøka tað vil siga vit sum sita her á løgtingi og tjena sær eina tænastmanupensjón ella eina góða pensjón tey fáa ikki mótrokningsfríar uppaftur út viðstey fáa hana sum pensjón hann er mótroknað tað er ætlanin við hesum uppskotinum hetta er nevniliga beinrakið eftir lat okkum styrkja arbeiðsmegina øll skíggja tær arbeiðsmeg í dag í røktini í heilsuni og allastaðnis tað er so tann eyka mann sigur vinsturin vit fáa við at fáa hetta uppskotið framt viðst vit taka tann einstaka pensjonistin so er eingin ivi um og tað síggja vit tíverri fatan ferð at tey sum verða kroyst út á arbeiðingarnarfreginum á sínum føðidátu oftani fáa eitt heilt øðrvísi lív fáa kanska fellar lítilsyndir í fátt og hava kanska av tí sama ikki so góða heilsu sum tey annars kundu havt so har er eisini nakrir batar til tann einstaka pensjonistin viðst tey vilja og orka og hava dirvi at arbeiða so liva tey betri longri tað er vísindaliga prógv fyri tí og tað er ikki uttan orsøk at onnur lond royna at gera øll møguliga átøk fyri at framhaldandi hava pensjonistar aktivar á ymsan hátt tað kann vera arbeiðsmarknaðurin tað er nokk tann besti aktivitetin tú kanst hava tí so forsetir tú lívið og tað er ikki aldrin sum ger av nær tú heldur tú ert uppslitin og ikki vilt arbeiða meira men tað er tín hugur til hvat tú vilt sum avger tað so tað er prógv fyri tí at har er ein vinningur fyri samfelagi tað er eisini ein vinningur á annan hátt bæði fyri at vaksa um samfelagsskøkuna tað er vinningur fyri at økja um arbeiðsútbogið sum vit hava stóran hvørva í dag so her er vinningur allan vegin ígjøgnum nógv hevur gjørt burtur úr at hettar vit hava ikki ráð tí tað kostar fimmoghálvfjerðs milliónir pluss altso fimmoghálvfjerðs milliónir pluss tað er eitt bruttutal tað eru visti allir pensjonistar sum nú betala skattin sum útsettast á pensjónina um kemur so óðan í dag so kosta tey so uppadnað men eg eri vísur í at visti hetta uppskot her gjøgnum so skuldu vit sæð at tað vóru munandi fleiri sum fóru at vilja sum ynskja tað og orka tað arbeiða víðari hóast føðidag tí sigur at nú skalt tú upp á pensjón tey høvdu bidraði við pengum í kommunukassarnar í landskassan og ikki minst sparingar á heilsuøkinum og aðrastaðni sær sum tey annars høvdu fingið sína aktiva leiklut í teimum tingunum tá pástanda at upp á sikt vildi hetta uppskotið allarhelst betra um haldførið heldur enn verra um haldførið tí at vit halda tað at vit kunnu siga ókey vit taka bara nokk av skatti og inntøku frá tykkum so arbeiða tit tað líkavæl tað passar so nógvstak ikki tað haldi eg hendan tíðin hevur lært meg í øllum førum at vit hava royntagjørt broytingar bæði við tí undanfarna samgongu samgongan áðrenn tað men hóast tað sær út til at pensjonistar hava tað soleiðis tær at ókey nú sigur almenna systemið at nú eigur tú ikki at arbeiða longur tí vistir tú gert tað so fært tú eina eyka rokning fyri tað at tú ferðslaarbeiðist og tað er sjálvandi ikki ein góð kensla at hava hjá einum pensjonisti at føla tað sum um at ókey vit ikki væl hjá mær stendur ímillum á eg verði bara heima og hevur fullar fullar pengar ella fullan kassan út úr landskassanum og kommunukassum heldur enn at eg fari víðari og arbeiði og bitræði til teir almennu kassarnar og bitræði til at framhaldandi skapa eina størri samfelagsskap í føroyum tá er sjálvandi kenslan hjá okkum menniskjum betur enn at vit bara standa og bíða og móttaka pengar úr hesum kassum so eg vil pástan tað at í síðsta enda vilettar heilt sikkurt vera ein bati fyri at haldføra í føroyum eitt annað sum eg ætli at koma inná her henda samgongan hevur snakkað øgiliga nógv um breiðar semjur øgiliga nógv um breiðar semjur og siga sum er eg havi ella sambandsflokkurin hevur roynt at verið øgiliga konstruktivur eg haldi at tey málini sum fær í gjøgnum hevur mann mestsum tikið undir við øllum okkurt einstakt undantak er onkur vildi sagt fyrr var illa tað er í uppskot sum undanfarna samgongu har sambandsflokkurin var ein partur av hevur lagt fram áður og hevur arbeitt við áður ja tað er rætt fyri ein stóran part nú liggja so fleiri uppskot til endaligu viðgerðir aðruviðgerð og triðju viðgerð og etur í onga at síggja frá landsstýrinum frá samgonguni um at gera breiðar semjur onga onkur uppskot ja eitt uppskot haldi eg hjá miðflokkinum haldi eg uppskot samtyktar er samtykt av samgonguni og útlitini sum eg havi fingið upplýst úr nevndararbeiðinum sum hava verið er ikki til at nøkur onnur semja verður gjørd um tey stóru málini tá tað snýr seg um politikk veruligt politiskt innihald tað er altíð nevnt at samtykja okkurt uppskot samtyktar tí so skal landsstýrið verða víðari við tí og so víðari men tey eru tøkiliga uppskotini tøk og gjald vóru eitt øgiliga ítøkiliga uppskot og eg hevði góðar vónir til at har fóru vit at finna eina semju við samgonguni tað vilja allar samgongur tá tað kemur til gjøld á vinnuna tí mann vil hava mann sigur trygga karmar til vinnuna men heldur ikki har røkist við einari semju har hækkar mann og fýrfaldar skattin ella avgjaldið á alivinnuna og vit hava bjóðað okkum fram í sambandslóginum øllum førum og hjørt eitt komprimi ímillum tað uppskot sum sambandslógin legði fram og tað sum sambandslógin legði fram har røkist ikki fyri nøkrum tá tað kemur tilfeingis gjald á fiskivinnuna har ikki bara hækkar mann avgjøld men mann leggur eisini nýggj avgjøld á ein stóran part av vinnuni heimafluttin so eg dugi ikki at síggja fyri mær tá røkist fyri nøkrum semjum og tað sum verður skrivað í álitinum um at nú fer landsstýrið at arbeiða víðari við hesum og hasum og svíðari heldur ikki har er mann semjusøkjandi sigur ok lat okkum so samtykkja hetta uppskotið sum nú fyri liggur við gilduskomu frá fyrsta januar fýraogtjúgu so tað liggur eitt ávíst trýst á landsstýrið um at koma við einum uppskoti sum tillagar tað sum nú verður samtykt so eg vildi vóna at tað vóru handlingar aftan fyri orðini um semjur men eg má bara staðfesta tíverri nú løgtingiarbeiðir á næstseinastu viku at tað røkist lítið fyri semjum tá mann ikki ein gong kann fáa semju um at pensjonistarnir sum vilja og orka og hava dirvið kunnu sleppa at arbeiða uttan at fáa eina eyka rokning frá

landsstýrin takk harra formaður

kundu tey vera tey so greiðar semjurin fór við gretlið ja takk

so eg vil bara retta sær fyri at orðið at gjørt væl takkar formaður tað er nokk eingin ivi um tað at serliga eg vilja siga tá ið sum flokkarnir í andstøðu so eru teir øgiliga viljaðar hjá at breiða semjur í orðum eisini tá tey koma í samgongu men í gerðum nei her er eingin útrótt hond til semju um nakað sum helst við innihaldið í einki eg meini so við vit hava hóast alt eitt óskuld liggjandi her í dag nú til viðgerðar har pensjonistarnir sum vilja orka myrvi at fara til arbeiðis skulu seg bundan at betala eyka fyri tað tað vil mann ikki ein gongd gera eina semju onkustaðni sjálvt um tey siga seg undir vælstýrinum allir flokkar haldi eg ja vit vilja hækka markið so vil mann heldur ikki hava semju um tað eina ávís semju so eg havi ikki góða útlit fyri at tað verður nøkur semju ella útrótt hond frá samgongum

nev fram eftir

rætta

ja takk tú ert frá borðriksøgnum ja takk harra formaður nú er tað so hesum har at sambandsflokkurin hevur sína egna politikk óansæð um vit eru í samgongu til andstøðu munin á at vera í samgongu er sjálvandi tann at tá gert tú semjur við aðrar flokkar sum tú heldur teg til tá tú ert í andstøðu so gert tú ikki eitt vendur við semjur tá mást tú gera tá tú ert í samgongu og tí hevur sambandsflokkurin í tí málinum um ølljaðar tjald og valt at sagt vit fara ikki nú tað fyrsta lagt ein politikk á eina grøna leið har vit siga at vit skulu leggja samfelagið um til meira grøna orku og gera okkum meira frí av oljuni og so víðari og tí kontrar tær eitt sindur at vit geva skattafrítøku fyri hættar og eisini fyri oljuna tað hongur ikki saman so man man finna eina balansu vit hava fyri tað fyrsta mist fyri í grønum minni avgjøldum til bilar og hitapumpur annað ja tíggju tals milliónir altso millum hálvtrýss hundrað milliónir hvørt ár hjá landskraftsins inntøkum vit sum nú eisini fara at gera út tá tað kemur til tey fossilu breyðnevnir so hongur okkurt ikki saman so mann eigur at finna eina balansu og ta balansuna vildi sambandsflokkurin ikki gera upp við meðan vit nú sita í andstøðu men eður vit í samgongu so skuldu nokk funnið okkum

vørkt gott semja um tað takkar for mær

fríði johannesens joensen gjørt so væl takk fyri at formaður ja eg mátti líka viðmerkja nú haldi eg ikki at tað hevði orðið fyrstum viðgerðum men eg var so ein av teimum sum undir valsríðunum og hatta verður fórt fram fleiri ferðir at tað var lovað ymiskt undir valsríðunum og eg var ein av teimum sum segði tað mótrokning skuldi burtur og eg haldi tað stádvekk men tá mann er í samgongd tá veit eg vita tit so so skal mann gera konfirmiðir og eg vóni at tey kompromiðini verða tað at vit kunnu hækka inn títtina so at tað verður mótroknað seinni at tað sær kanska eini upp í hálvfems og skránur kanska kann mann vinna áðrenn mann mótroknaður tí eg haldi at tað er undarligt at mann innflytur eina rúgva arbeiðsmiðju tá mann hevur arbeiðsmiðju í landinum tað er ongantíð orðið skilt eisini tá mann hevur tøk á arbeiðsmiðju og mann hevur møguleikan at hava fólk á arbeiði eg vil eg hvussu eg virka fyri at tað kundi komið at kompromið í onkran máta soleiðis at sambandsflokkurin og samgongurin kundi blíva samd nú veit eg ikki hvønn landsstýrikvinna kemur við men eg haldi at eg havi tosað við hana og hon sigur at hon ætlar at arbeiða fyri at hækka inntøkuna soleiðis at mann verður mótroknaður seinni og tað haldi eg skilagott tey hevur ynskilda fingið eina breyða semju í hesum máli tí eg eri samdrekkiliga samdur í sambandsflokkinum í at tann skipanin hevur í dag er ikki nøktandi hetta er bara nakað eg vildi siga tí at eg sjálvur haldi at hetta er gott uppskot

og so er tað

til dømis um eitt komptomi

takk djúr sovorðið johannes joensen takk fyri ja nú kann eg ikki ordiliga siga hvat ið nevndin fer at gera eg vóni at tað finna eina semju upp á onkra máta men um so er at landstýrið kemur við einum líknandi uppskoti sum kemur at líkja sessuna uppskotið hjá sambandsflokkinum so er tað eisini eitt fínt mál tí endamálið er tað sama so eg vóni at landstýrið kemur við einum góðum uppskoti sum vit øll kunnu taka undirvið og sum kemur at gagna øllum pensjonistunum í samfelagnum og har veit eg eisini at landstýrið hevur arbeitt við at fyritøðar pensjonistar kunnu fáa eftirlønina soleiðis at fyritøðar pensjónir eru eftirlønakevandi og tað haldi eisini skilagott so har verður eisini arbeitt vónandi kemur landstýrið skjótt við einum uppskoti

og ting takk fyri tær ja takk næstur á røða verður sum besta eg mær

eg haldi at tað er fornuftigt at hækka hetta markið tað var soleiðis at tá ið borgarliga samgongan kom til so settu vit okkum fyri og høvdu eisini lovatað áðrenn valið at okkara fólkapensjonistar tá skuldu fáa meir útgoldið enn teir fingið áðrenn valið og vit vildu eisini at tað skuldi loysa seg betri at arbeiða hjá teimum og mann fór í gongd beinanvegin og í dag so fær eini fólkapensjonistur sum er stakur knapp trettan túsund krónur útgoldið um mánaðin og er tað tvey sum eru gift so er tað tveyogtjúgu túsund og fýra hundrað at fáa góðar tveyogtúsund og fýra hundrað úttalt um mánaðin um tað ikki hava nakað annað so í so máta so var hetta gott men so er tað at mann kemur til at tað skal loysa seg betri at arbeiða tað lovaði vit eisini og tað gjørdu vit eisini og tað sjálvfylgis kostar eisini tað hevur eina eina útreiðslu men tað valdu vit so men markið bleiv greitt niður á fimmogfjøruti túsund krónur og sjálvt ímillum tær fimmogfjøruti túsund og upp til trýss túsund sum tað var áðrenn so fingið ella fáa fólkapensjonistarnir meir útgoldið enn áðrenn men hesa fimmogfjøruti túsund krónur ella hetta markið sum fór niður á fimmogfjøruti túsund tað er tað hevur líka sum forstýrað øgiliga nógv hjá fólkapensjonistunum tað er tað er øgiliga nógv sum halda at tað loysir seg ikki at arbeiða aftan á tær fimmogfjøruti túsund men tað ger tað og mann er roynt at forklára eg minnist eg sum fyrrverandi landsstýriskvinna eg royndi at greiða frá og mann var greinaður út í bløðunum og sovíðar og sovíðar men tað at tað fer niður á fimmogfjøruti túsund tað var tað sum domineraði øgiliga nógv og dominerar øgiliga nógv hjá fólkapensjonistunum og eg veit eisini at tað eru fleiri sum ikki vilja arbeiða longri enn til hesa fimmogfjøruti túsund nógv havi eg eisini diskuterað við løgtingslimir eisini í reyði samgonguni sum er nú har sum mann hevur diskuterað nemlig hetta her og eisini kjakast um hetta her tá ið tey sótu við raði tá ið tey eisini vildu gera tað lættari hjá fólkapensjonistum at tey skulu fáa meira útgoldi enn áðrenn tey komu til og tað gjørdu tey eisini eg meini tað var tólv hundrað krónur ella okkurt áður sum tey fingið meira útgoldi men tað gjørdi tað at tey lækkaðu grundupphædnað og tað var tað sum domineraði øgiliga nógv hjá fólkapensjonistum tí at tað tað sum tey hildu tey høvdu rætt til og høvdu ja ja sovorðligu rættindur og sovíðari til hesa grundupphædnað tað vil siga at tann grundupphæddin kaldi øgiliga nógv hjá teimum tað líka sum tað næstan køvdi at tey fingið meira útgoldi og eg siti eitt sindur við tí at kanska tað líkist eitt lívsindur at mann fyriheldur seg øgiliga nógv til at lesa fimmogfjøruti túsund krónur sjálvt um mann fær tað loysir betur at arbeiða enn áðrenn vit gjørdu eitt her eisini millum fimmogfjøruti og trýss túsund krónur so eg haldi eisini er tað øgiliga gott uppskot at vit hækka hetta markið upp á um tað skal óavmarka ella um tað skal upp á fólkaflokkurin vildi fýrs túsund áðrenn valið men hetta uppskotið er so hálvfems túsund og eg skal nokk og eg taki gleðiliga undir við tí tí at eisini tað at vit mangla nógv øgiliga nógv fólk úti í arbeiðsmarknaðin sum fer at gera tað at tað eggja teimum til at fara til arbeiðis og vit genturnar eg minnist eg byrjaði arbeiðið við hesum gera nakrar kanningar í samband við at mann sá væl at vit í leilla koyra hetta markið upp á trýss túsund fyri at fólkið skal fara ella okkara fólkapenskinistar skuldu fara at arbeiða longur ella halda tað at at tað loysir seg betri hjá teimum arbeiða og men eg og samgongan sum tú vita vit vit fóru heim áðrenn skeiðið var liðugt so so eg

eg hópti at hendan samgongan fer at arbeiða við tí tær takk fyri ja takk so er tað næsti røðari tað var jøkur niclas henn sambróðri gjørt væl

tá ið reyða samgonga sat seinast so gjørdi mann ávísa hækking til pensjonistar men í rokstikkinum lakkaði mann grundarupphædna og tað var alt fokuski á tað tá undanfarna samgonga sat ja men tá lækkaðu vit mótrokningina úr trýss prosentum niðri tjúgu prosent trýss krónur so misti tú trýss krónur í pensjón tað lækkaðu vit heilt niðri á tjúgu krónur men so lækkaðu vit markið nær mótrokningin byrjaði frá trýss niður á fimmogfjøruti og tá alt fokus var uppá tað men men bara fyri at taka rokstikkið altso fólk fólkaprátið øgiliga ofta stýrir okkum altso fólkaprátið er at tað loysir seg ikki men men tann sum er kent fimmogfjøruti túsund tá byrjar mótrokningin viðkomandi vil tá verða bara mótroknaður tjenar hann hundrað krónur við tjúgu krónum og viðkomandi betalir bara kommunuskatt sum er fyrst ská tjúgu krónur so tá viðkomandi fer upp um fimmogfjøruti túsund so fáa tey trýss krónur av hvørjum hundrað tey tjenu altso bara fyri at gera tað rætt altso tað er altso ikki soleiðis at tað ikki betalir seg men men men soleiðis at hongur lógin saman men eg haldi sjálvur at tað talið burdi verið hægri og og tað er tað er sum sum vilja gera meir aftanávalið enn áðrennvalið at so fólkaflokkurin lovaði at hækka tað til fýrs túsund í valstýrinum og og nú siga vit longu hálvfems túsund so so tað gongur skjótt at tað sum eg líka sum kundi hugsa um mær at spurt um tað er grundgevingin frá samgongulímum er at landsstýriskvinnan arbeiðir við málinum eg fari tí at spyrja um tað ber til hjá syrisdegn ber landsstýriskvinnu at koma upp her og greiða okkum frá hvat er tað tað verður arbeitt við altso og og tað eru fleiri tingum hjá sum verða spurt har altso at tað kemur til mótrokning er tað so bara mótrokningar markið mann ætlar at hækka ætlar mann at broyta mótrokningar prosentið hetta uppskotið strika bara mótrokning av lønarinntøku her er tað eg fari at spyrja hvat landsstýriskvinnu arbeiðir við tí at at tað sum hetta uppskotið ger tað er at tjenar tú nakrar pengar so skal tað ikki mótroknast men hevur tú eina bankabók í einari eftirlønaruppsparing so verður hon mótroknað altso líka sum tær pengar mann aðra bók skulu mótroknaðast men ikki vist tú tjenar eina millión blóðvarðum altso líka sum tað er ikki ordiliga tú kundi hugsað um at spurt landsstýriskvinnu um tað og tað nýggjasta sum er komið fram mótrokning fari eg eisini at spyrja landsstýriskvin har mann hevur eitt løgimark at so øll míni tretivu ára við ongantíð verða farin um hatta markið at hevur mann fingið tvey túsund krónur í vinningsbýtið ein pensjonistur so missi eg viðkomandi hvat er tað sjey túsund og níggju hundrað krónur í brennihøliustuðli eg skilji ikki hevur tað hvat at eg eri frá eg fari bara at gita eg giti at at hetta markið hjálmum er so mikið gamalt tit kanska haldu at kanska einin trýss ára gamalt tá ið í oljukreppinum í hálvfjerðsunum tá brennistuðliðurin var tvey hundrað krónur so kunnu vit fáa at vita um landsstýriskvinnan arbeiðir við tí tí vit sjálvum ikki gjørdu tað men so mugu vit til at fyrireika dupskopan har vegin tí tá ið eg meini bankum ordiliga seldur tá var tað øgiliga nógv sum vildu keypa nakað av partaprøvum nógv sum bjóðaðu at øll hevði skrúvaði niður so tey fingu bara ein pikkulítlan eigaralut í part men tann pikkulítli eigaraluturin sum ein røðafólki og í dag eisini pensjonistar sluppu at keypa tey hava nú fingið sendandi við keykkinum eitt vinningsbýti upp á tvey túsund og fimmogfýrs krónur og á tær tvey túsund og fimmogfýrs skuldu tey betala skatt av og avtøta fyri pund tvey túsund sum missa brennumjón í oljustuðul sum er sjey túsund og níggju hundrað tað ljóðar ikki heilt rætt so tað hevur verið gott at at landsstøðskvinnan kundi greitt at koma frá hvat er tú hon arbeiðir við altso er tað mótrokningarmarkið um hon kann siga nakað meira um tað er tað mótrokningarprosentið og er tað so eisini at eg eri við mótrokning í kapitaleftirlønini og so eisini tá tað kemur til mótrokning arbeiðir hon bara við at broyta markið viðvíkjandi lønarinntøku ella hugsar hon eisini við við eftirlønaruppsparingini altso eg spyrji hvat hon hon arbeiðir við tí sum sagt orsøkin til at mann ikki kann tøk undir hesum uppskotinum hóast tey flestu eru øgiliga jaligir tað er at landsstøðskvinnan arbeiðir við og tí er tú ikki sum at vita hvat tey

og galið takk fyri

takk fyri okur niclas ið gjørt væl eg haldi at tað var kollegi holmur hannesen sum fyrr í snorðarskiftinum nevndi at vit áttu ríkastu pensjonistar í heiminum tað fært tú neyvan pensjonistar at siga men men búskaparráðið hevur verið í nevndini og hevur sendað okkum skjøl tey liggja við seg tey liggja sum nevndarskjølini heimasíðuni har mann samanber ymsar inntøkubólkar í føroyum við pensjonistar sum hava inntøkur og og og í tí er ein pensjonistur sum arbeiðir ótrúliga nógv betri fyri enn lágvølarbólkar í føroyum so so tað er

tað er ikki ikki bara bara

nærri uppá tað takk fyri

takk jakur niclas tá ið tú gert væl ja vit hoyrt hatta fleiri ferðir magnalskatturin er fimmogfýrs prosent og so víðari tað haldi eg fleiri av sambandsfólkunum hava sagt her í dag og tað er ein leit manipulatión tí fyri tað fyrsta so tosar mann har um pensjonistar sum eru føddir áðrenn nítjan hundrað og trýoghálvtrýss tí at aftanáðar trýoghálvtrýss teir verða mótroknaðar við við tjúgu prosent og tað er tað men teir sum eru áðrenn trýoghálvtrýss vist teir tjena eina krónu meir enn trýss túsund krónur so missa tær brennioyljustuðuni sum er sjey túsund og níggju hundrað krónur og sum at so ferð tað er tí at tí er sit leit manipulatión og tekur inntøkuna frá trýss túsund og upp til fimmoghálvfjerðs túsund sum eta word case so fært tú eitt tal sum eitur fimmogfýrs prosent út aftur so tað er ikki heilt rímiligt at brúka hatta har mótrokningin fyri var trýss prosent

í dag er hon tjúgu prosent takk fyri nær tað søgist at forkvinnan kunnaði um at tað fór at verða ein døgurðasteðgur men av tí vit vóru komin so langt í skránni og tað bara vóru hetta hetta málið og eittmál afturat eftir so havi eg valt at koyra tingfundin til til málini eru avgreidd so eg vóni at teir tingbólkarfundir og annað sum skuldu vera í døgurðasteðginum kunnu útsetast tað eru tveir røðarar á listanum nú hannesen fær orðið

ger so væl ja takk fyri frá fólkvenna vit eru guds úr samdum at hetta er eitt óvanliga gott mál allir flokkar tosa um at hetta er eitt óalmindiliga gott mál fyri okkara pensjonistar eg skilji væl eg havi prøvað tað øgiliga oftani fyri forkvinna at tá ið mann kemur í samgongu so tekur mann nøkur annara álit eg havi prøvað tað fleiri fyri sjálvur men hetta er eitt óvanliga gott mál og so er spurningurin eg havi bara upplivað tað positiva við netrinnanevndini øll hava hugt upp á tað málið og tað hava smíltst og sagt at hetta er gott fyri okkara pensjonistar og tað hava vit so verið samdum og pensjonistan har við henni og sjálvan siga tær at tað er gott og so siga vit hóv hóv hava vit ráð til at hetta er tað skilji eisini og tað er eisini logikkur men grundgevingarnar fyri at gera hetta eru øgiliga nógvar og ymiskar og hetta er eitt bruttutal stóð tær fimmoghálvfjerðs milliónir ella hálvfjerðs milliónir ein meting eitt bruttutal so at tað kemur ikki tað kemur slett yvirhøvur ikki at kosta tað so eg havi sitið og hugsað um ja so skulu mann havt hálvfems túsundir skriva ordan men bila tað nakað um vit gera tað ordiliga gott fyri okkara pensjonistar og eg veit tað er nakað við búsk og eg hevði púra samdur men tað at tú kanst arbeiða ein tíma eyka gevur altíð eina eyka inntøku eisini til landskassan tað ger tað bara tað siga meira tú arbeiðir meira inntøkan so hesin einkundur pensjonistur sum onkur er sagt tjenar eina hálva millión ja men so komu vit hvussu gleða so fær hann ein gratis elbil í avgjøldum væl til tað og so betalir hann eisini skatt upp á hvat eini sjey hundrað túsund lok krónur nakað tað haldi eg óalmindiliga positivt og mann eigur at taka hondina tí pensjonistunum og væl segnaður arbeiðir meir kanska eg keypa fleiri elbilar tað við tjópan men arbeiðar meir tað er fantastiskt altso so at hevði mann kunnað funnið eina semjumsjón altso tá mann rættrar hond út hvat er tað sum hann arbeiðir við og eg gleði meg eisini tí at eg veit at samgongan roynir at gera eitt ella annað soleiðis at landsstýriskundan er fíggjan mann ikki fær høvuðspýði altso høvuðbýni av tí tí at alt kostar siga tey men hetta her haldi eg er eitt óalmindiliga gott uppskot og eisini tað kann vera so leingi í arbeiðsmarknaðinum sum møguligt sum pensjonistur og so fingu vit eisini at vita eftir tað at tað var bara avroknað eina ferð um árið tað burdi mann gjørt loypandi mánaðurliga soleiðis at pensjonistur aldrin upplivir at fáa eina rokning vistu tú fært eina eftir rokning upp á tólv túsund krónur fimm túsund krónur tað er óðiliga nógv tráði pensjonistur í einum tað er tað bara kenslan av tí er hasin keðilig men vistu vit mangla heitar hendur á okkara vælførarøkinum so er tað at gera alt sum vit kunnu fyri at fáa eina semju um eitt ella annað sum er rímiligt mitt ímillum soleiðis at pensjonistar kunnu forseta at arbeiða og eru motiveraðir

takk fyri frá fólkvinna takk fyri næsta røðari landsstýriskvinnan syðri steinberg

ger so væl takk fyri frá forkvølda tað er blivið spurt um hvørji ting mann arbeiðir við í løtuni innan fyri pensjónsøki og tað eru faktiskt trý mál sum eru sett á skrá og um tey kunna loysast í tveimum uppskotunum ella trimum tað veit eg ikki ordiliga enn men eg skal taka eitt sindur í hvat tað er tað eina tað er tað at hetta her við brennistuðlunum sum er komið fram at tey sum hava fingið útgoldið eitt vinnuspýti sum er yvir tvey túsund krónur tey hava mist brennistuðlunum og tað er nokk so haldi eg meining sleivst brennistuðlunum verður bara latin til teir pensjonistar sum hava minst sum bara hava fólkapensjónum samansfasta so tað gongur ikki ordiliga og eg haldi nokk ikki at nakar hevði forðusett tað at vinnuspýtini fóru at blíva so stór hjá banknordisk so tað er nokk tað sum er hent so tað er eitt mál sum tað verður arbeitt við at fáa broytt tað markið so at mann ikki missir brennistuðlunum framyvir við sum mann skuldi funnið upp á at at hekka at vinnuspýtini blivu so stór tað er so tað og so verður tað arbeitt við hesi eftirregleringini so at tað ikki verður soleiðis at tað verður eftirreglerað tá ið árið er farið men at tað skal verða gjørt mánaðurliga akkurát sum ein ger við onkrar aðrar veitingar eisini til dømis familjuskoyti verður eftirreglerað mánaðurliga so at fólk ikki fáa eina rokning tá ið árið er farið tí at tað kann vera ein øgiliga stór upphend plássliga skulda betala aftur vistu verður nakað og tað kann vera uppi enn fimtan túsund krónur kanska fyri ein pensjonist at betala inn aftur so tað tað eru gudsra bøtur uppá nakað og so verður tað arbeitt við at hekka mótrokningarmarkið í í pensjónum og tað er ikki endaliga tikin støða til í landsstýrinum hvar tað markið kemur at liggja og so er tað eisini verður nevnt tað at har til valið søgdu at mótrokningin skuldi strikast tað er ikki ordiliga rætt eg minnist hvussu ræði eg sjálv fekk spurningin í einum beinleiðis sjónvarpssending og eg segði at eg helt at mann skuldi ikki taka mótrokningina burtur men at mann kundi hekk hana til á leið onkustaðni har sum fyrr ikki at pensjonistarnar eru og eg minnist at fólkaflokkurin segði tað sama í tí sendingini í hvør fall so tað eru nokk deildar meiningar um um tað skal burtur men eg haldi at øll eru samd um at tað skal rekka og tað trúgvi at okkum kunna finna eina góða semju um tað ivist eg ikki í mann beginnir at mótrokna tá ið fólk eru farin upp um fimmogfjøruti túsund og fyri nøkrum heilt fáum árum síðan tá varð tað markið fimmogtrýss so at tá ið mann í dag vil taka mótrokningina burtur so eta faktiskt tey somu sum summi broytti hana á so mótsattan veg kann mann siga men tað nyttar bara ikki at arbeiða við at snakka upp á tann máta men tað er bara fakta og so haldi eg at tað skal leggja afturat at tað loysir seg altíð at arbeiða eisini tá ið mann er pensjonistur og og í nøvndini bleiv tað latin eisini ein framløga um tað men tað er eisini rætt at tað loysir seg betri hjá nøkrum enn enn hjá øðrum tað er so tað tað er eisini nokk sum vilja arbeiða longri tað eru eisini tankar frammi frá pensjonistafeløgunum og avtaka fráfaringar aldrin heilt heilt er komin ein møguleiki í pensjónskipanini at mann kann útseta pensjónina og tað sær út sum at tað talið at fólkið veksur so eg haldi ikki at tað er rætt at mann avtekur móttrokningina eg haldi tað er rætt at mann hekkar tað so upphedna tí og tí okra arbeiði er eisini at hava ábyrgd fyri landskassanum og vist tú tekur inntøkur burtur so mást tú finna útav hvussu tú fíggjar tað og eg trúgvi ikki at tað eru nógv her inni sum halda at tað er rætt at til dømis at hekkaskattum tá trúgvi eg tí ringt at fáa meiriluta fyri so mást tú hvussu gera sparingar onkraðastaðni og so skulu vit eisini mennast til tað at tað eru aðrir fyrimunir sum fylgja við tá tú blívur pensjonist til dømis tað at bartilsgjaldið hevur tú ikki og tú hevur ikki als at betala og tú hevur at støða arbeiðsmarknaðar og gjúldu heila takið sum er ein nokk so stórur postur av lønini hjá nógvum og tú hevur avsláttur í til dømis heilstrygdarskipanini og strandfersluni í øðrum men eg haldi tað er rætt at mann eggjar fólki at arbeiða longri og at mann kann hekka hetta markið sum vil gera tað at fleiri nokk vilja átaka sær ein tíma eg haldi tað er serliga innanfyri okkurt øki eg hevði hoyrt at eftirspurningurin verði og tað hevur sagt til dømis frá teimum sum arbeiða í rúktarheiminum at tað hevði verið rætt at at tað var eitt sindur hægri so tað var lættari at at fáa fólk at arbeiða so tað eg trúgvi at tú fáa eina góða

um tað tað ivist eg onga løtu í takk fyri teg takk fyri

og tað er ein generell markn

sigur steinbergur so væl takk fyri frá forkvinna ja eg haldi at yvirskipa skal alt tað sum hevur við pensjónsøki at gera tryggja teimum sum hava minst at liva fyri eina góða tilveru tá ið mann fer av arbeiðsmarknaðum tað má akkurát sum vera tað yvirskipaða og at so nøkur vilja arbeiða víðari og hava orku til tað tað skulu okur sjálvandi eisini gera at fremja tann hugin brennistuðulin tað tað arbeiða vit og hava tær við at mótrokna mánaðarliga tað er rættið at tað kann vera ein fella í tí tí kanska serliga fyri tey sum akkurát eru farin av arbeiðsmarknaðum tí tá er inntøkan høg at tað árið so tað má mann sjálvandi taka hetta fyri og so vit mann hevur altso tað at fara at broyta mótrokningina eg haldi at mann skal hyggja eftir sær sum hon var áðrenn hon var uppi á fimmogtrýss altso broyta tað bara tann mátan og kanska longur upp kanska upp í mótar sum fyrr tær pensjonistarnir eru vistir semju um tað tað er ikki tikin ein av

hjørði landsstýrin um hvar tann upphæddin skal liggja takk fyri teg tað er rættiliga nógv tos í salinum eyðkund saman

tað vísir seg tað at hendan skipanin við at mann kann útseta pensjónina hon veksur so tað eru fleiri og fleiri sum velja tað so tað er gott í sær sjálvum kann mann siga og tað haldi eg rætt og eg haldi eisini at at okkum mugu hava at tað má vera ábyrgdarfullt tað sum mann ger at mann tryggjar at tað er fíggjað eg havi jú havt eisini fundir bæði við búskaparráð og landsbanka og annað sum sum mælar til at mann heldur fast í at tað má vera ein ávís mótrokning og generelt so so undrar tað meg faktiskt í øllum kjakinum um pensjónir at mann brúkar øgiliga lítla orku upp á at tosa um tann bólkin sum bara hevur

og samans fasta at liva av tí tað er faktiskt teir pensjonistarnir sum eru altso sum sita harðast í tí í løtuni serliga eisini við við vaksandi inflation og og altso oljuprísum og matjørðum men teir eru við koma líka sum ikki ordiliga framat mikrofonunum takk fyri tær tá ið tú friðir úr sælinum fær elspæl mær sett skunnistøð

til orðið er tað til næstur skulu vit hava við

sigur steinberg ger so væl takk fyri frá fólkum á og takk til sbk mær sær tí skunnastar stór tað hava okur faktiskt yvirhøvur ikki umrøtt men eg haldi tað er viktigt at taka tað við tí at vist tú fær stillaður tí tað at tú stendur út í einum arbeiðsplássi og tað eru tvey fólk sum standa við sínárhugum øðrum og gera akkurát sama arbeiði tann eini er seksogtryss og hin er áttaogtrýss so fer tann sum er áttaogtrýss nógva túsund krónur meira út um mánað fyri samaarbeiði og tað er naka heldur vil diskutera og visti og visti eg vil so siga tað at tann sum eg nú sigi var seksogtryss vitja hann var tretivu og var í ferð við at sita búgv so hevði tann familjan sitið heilt ómetaliga tungd í tí í mun til hin og so tí haldi eg má mann síggja at akkurát sum ein eitt sindur størri høpi at tað tað er ikki soleiðis at tað altíð kann vera frítt frítt væl á øllum hillum takk fyri

so hevur rutt vatn glastur kunnu búðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðaðað

hjá má honum biðja um orðið gjørt væl takk fyri nei eg havi bara í forleingi sæð tí sum landsstýriskvinnan segði nú havi eg sjálv veit eg slett ikki mítt mál men eg havi sjálv sitið og inni á hasum er heildarroknaranum sum almannaverkið hevur inni á heimasíðuni hjá sær hann er undir menning so tað skal takast við einum við sínum fyrivarni men har kann mann sjálvur fara inn og rokna hvat havi eg eftir og syðri steinberg vísti á munin hvat mann hevur eftir mann er seksogtrýss ella mann hevur áttaogtrýss og har visti tú tekur tú dømis eina eina inntøku upp á fjøruti túsund so hevur tú fimm túsund krónur meira eftir visti tú ert áttaogtrýss enn visti tú ert seksogtrýss visti tit hava eina inntøku upp á tretivu túsund so hevur tú sjey túsund knappt sjey túsund eftir um mánaðin visti tú ert áttaogtrýss í mun til visti tú ert seksogtrýss og visti tú hevur eina inntøku upp á tjúgu túsund um mánaðin so hevur tú eina inntøku mun upp á níggju túsund altso so hevur tú ert pensjonistur so hevur tú níggju túsund eftir meira í mun til tann sum er seksogtrýss eg haldi bara at tessin her vinkilin kanska hevur

angla hatta var tað einasta sum eg hevði at siga takk fyri ein viðmerki

hjálp mær til frá tí

heimasíðuni hjá almannaverkinum takk fyri takk fyri tað eru nakrar viðmerkingar við tey sum hjá viðmerkingum

staka ikki nissan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan støðan

ruth van ger so væl takk fyri forskoynna eg haldi at tað er virðiliga gott at koma við einum ordiliga góðum skattalætta sum gjørdi mun hjá øllum hjá pensjonistum hjá vanligum fólki sum ikki eru pensjonistar barnafamiljur øllum tey eru virkuliga ynskt at vit kláraðu at finna fígging til tí eg haldi sum heild at vit skatta arbeiði og serliga miðalønt

alt for hart

og tá er tað trætryggjan lívugt at vera á trætryggjan lívugt at vera á trætryggjan lívugt at vera á trætryggjan

ruth vang ger so væl takk fyri eg eri ómetaliga glað fyri at pensjonistar arbeiða tí vit hava veruliga brúk fyri øllum hondum í hesum døgum eg havi sjálv hildið at tað er nakað viðskipanini so sum hon virkar at tú fært tað øgiliga ógvusligt tá ið tú pensjonistur so fært tú eina rokning tú fært tað í einum sum ger at tú kanska ikki sær at tú í veruleikanum fært kanska átta níggju túsund meira um mánaðin tí at tú fært eina rokning í eg uni pensjonistum hvørt einasta oyra eg ynski eg uni eisini hasum pensjonistunum bæði fimm og sjeyognýggju túsund sum hann fær meira tá ið hann bleiv pensjonistur

um skipanin er í dag takk fyri takk fyri so eru tað ikki fleiri sum hava biðið um orðið í tingmáli nummar fýraogfýrs uppskot til løgsløgum broyting til løgsløg um alnáma pensjónir og annað og tað eru vit fara at atkvøða sum málinum og vit fara fyrst at atkvøða um eitt broytingaruppskot og broytingaruppskotið er frá meirilutanum í trimnaðarnevndini og meirilutin er jørgen niclasen árni skóli jóhan dahl og kai og holm johannesen meirilutin í trøðnarnevndini setir fram eitt broytingaruppskot og tað verður atkvøtt um tað fyrst vit eru liðug at atkvøða tað eru seytjan atkvøður móti broytingaruppskotinum tí fjúrtan atkvøða fyri og eingin blonk og hetta broytingaruppskotið er sostatt fallið vit fara so at atkvøða í lógaruppskotinum sjálvum soleiðis sum tað upprunaliga varð framlagt ger so væl tað eru einogtretivu tingfólk sum hava atkvøtt seytjan atkvøður eru móti uppskotinum fjúrtan atkvøður eru fjúrtan atkvøður fyri uppskotinum og eingin atkvøður blonk og fýraogfýrs er sostatt fallið og endaliga avgreivt frá løgtinginum vit fara víðari á skránni í dag vit fara til seinasta løgtingsmál á skránni í dag seinasta aðruviðgerðina sum er tingman nummar trýogtrýss uppskotuleik slóð um at umbyggja hølini hjá apotekstverkinum á starvið í fimtan