LM-074/2022

ja hetta er so ein framløga av løgtingsmáli null fýraoghálvfjerðs tvey túsund og tveyogtjúgu og hetta er fyrsta viðgerð av løgtingslógum í umbroyting í løgtingslóg um dagstovnar og dagrøð

har pengarnir fylgja barninum og tað er fólkaflokkurin sum eigur uppskotið endamálið við uppskotinum er at geva kommununum heimild innan fyri ásettar karmar at bjóða foreldrunum eina veiting um tey velja at børnini ikki skulu í vøkustovu men heldur vera heima saman við foreldrunum til tey fara í barnagarð sum høvuðsregla er ætlanin við uppskotinum tann at foreldrini skulu vera saman við og ansa barninum tað at foreldur skulu vera um og ansa egnum barnið merkir ikki at tað er ein treyt at tey skulu vera heima við hús alt tíðarskeið tað er eingin áseting sum forðar foreldrunum í at ansa børnunum uttan fyri heimið og samstundis uppfylla treytirnar fyri at fáa veitingina innan fyri tær avmarkingar sum ásettar eru í uppskotinum fer uppskotið at geva kommununum heimild at geva foreldrunum eina veiting um tey velja at vera heima hjá børnum til tey fara í barnagarð hetta er ein sjálvboðin skipan fyri kommunurnar og avgera hvør kommunan sær um hon ynskir at bjóða sínum borgarum møguleikan tað kunnu vera fleiri orsøkir til at kommunur ikki at ynskja at brúka heimildina og seta skipan í gildi tað kann eitt nú vera at kommunan metir tað vera fíggjarliga ella umsitingarliga og tungt harafturímóti kann hugsast at summar kommunur fara at síggja fyrimunu við skipanini tá skipanin gevur kommununi størri frælsi at skipa seg sambært uppskotsstillarunum kommunur áseta eisini upphevdnað av veitingini sum tó í mesta lagi kann vera hálvfjerðs prosent av ansingarkostnaðinum hjá tí einstøku kommununi um foreldur velja hesa skipan so sparir kommunan útreiðslur av ansing tí tekur veitingin útgangsstøði í kostnaðinum sum er at reka kommunala ansing fíggjarligu fyrimunurin fyri foreldrini er ikki bara veitingin men eisini foreldragjaldið til ansing sum foreldrini sleppa undan at rinda uppskotið hevur støði í at pengarnir skulu fylgja barninum við øðrum orðum at tað er útreiðslur sum kommunan hevur av at ansa barninum í staðin verður veitt til foreldur sum velja at vera heima við barninum veitingin er sostatt ikki at rokna sum løn og tí er veitingin ikki skattskyldig um veitingin hinvegin hevði verið skattskyldig so hevði partur av veitingini farið til ávika við land og kommunur sum skattur og tí ikki í samsvari við omanfyri nevndum regli so hevði verið eisini neyðugt at broytt skattalógina samstundu soleiðis at veitingin sambært hesi løgtingslóg verður undantikin skattaskildið fyri at tryggja framhaldandi inngjald til eftirlønina hjá foreldrum sum velja sær skipan skulu broytingar gerast við løgtingslóg um eftirløn fyri at staðfesta at eftirløn skal rindast av veitingini høvuðsendamálið við uppskotinum er at geva foreldrum møguleika til í størri mun at vera saman við barni sínum fyrstu árini tí er tað ikki um einiligt at móttaka veitingina og samstundis vera virkjum á arbeiðsmarknaðinum sambært uppskotistillarunum so fer uppskotið at gera tað møguligt hjá fleiri foreldrum at velja at ansa egnum børnum heima eitt sindur longur enn bara í barnsilsfarloyvis tíðarskeiðinum heldur enn at lata tey fara á stóð at foreldur fáa meira tíð saman við sínum børnum og betri møguleikar at ansa teimum meta uppskotsetarnir vera ein fyrimun fyri bæði børn og foreldur javnaðarflokkurin heldur at ein skipan sum eggjar foreldrum at fara av arbeiðsmarknaðinum at ansa sínum børnum er ikki skilagóð fyri føroyska samfelagi og serliga fyri føroysku kvinnuna sum á henda hátt verður førska av arbeiðsmarknaðinum lívslønin hjá føroysku kvinnuni er longu sum er sera lág sammet við lívslønina hjá manninum verður skipanin sett í verk fyri kvinnan færri starvsroyndir og samanlagt leðri starvsaldur og hetta er óheppið fyri lønarlagið hjá kvinnuni tá ið hendan eftir at hava ansa sínum børnum heima fer út aftur á arbeiðsmarknaðinum fylgjurnar verða kanska at fleiri kvinnur als ikki koma á arbeiðsmarknaðinum aftur afturat hesum so vil hetta hava ringa ávirkan á pensjónsuppsparingina hjá kvinnuni sum longu er eftirbátur á hesum økinum tað vísti sera viðkomandi og upplýsandi framløgurnar í smærini sjeynda mars í samband við kvinnudagin tiltakið hevði heitið milliónum tú hevði fingið um tú vart mannfólk har ljós varð varpað á munum á lønar og pensjónsviðurskiftum hjá kvinnum og monnum í føroyum í uppskotinum stendur at kommunurnar skulu fáa heimild til at rinda ein part av kostnaðinum fyri stovnspláss til foreldur sum ynskja at ansa barninum heima okur í javnaðarflokkinum halda at okur skulu styrkja dagstovnarnar ikki taka pengarnar frá dagstovnunum og spurningurin er eisini hvør fer møguleika at taka av hesum tilboðnum tí tað fer at veldast um upphæddina vendur uppskotið sær í høvuðsheitinum til tær vælbjargaðu familjurnar okur ynskja øll at fáa betri stundur at vera saman við familjuni eisini okur í javnaðarflokkinum halda at tað hevði verið ordiliga gott fyri foreldur og børn at fáa meira tíð saman men okur taka ikki undir við at hetta er rættur mátin at gera tað uppá ímynda tykkum um hetta tilboðið var so gott at stórir partar av kvinnuligum læknum sjúkrarøktarfrøðingum sálarfrøðingum lærarum námsfrøðingum heilsurøktarin og heilsuhjálparum bara fyri at navna nakrar kvinnuligar fakbólkar bóði heima í trý ár hvørt barn men kanska tilboðið ikki er so gott og tí verður sum onkur til eitt tilboð til vælhavndu familjur og lummapengar til ríkar konur í javnaðarflokkinum vilja okur heldur stytta um arbeiðsvikuna so arbeiðandi mammur og pápar fáa meira tíð við børnunum samstundust sum tey gera mun og gjalda í kommunu og landskassanum um okur veruliga ynskja at geva familjunum meira tíð so noyðast okur at hyggja eftir skipanum sum okur øll í samfelagnum fáa gleði av og tað er til dømis at stytta arbeiðsvikuna hetta uppskotið hevur verið frammi fyrr og tá vísti búskaparráðið á tá óheppna í at borgarur verða eggjaðir til at fara av arbeiðsmarknaðinum eg kundi hugsað mær at búskaparráðið hevur somu støðu nú tí starvsfólkartrotið er framvegis ovurhonds stórt tey hava okkurt møguleika fyri at spyrja búskaparráðið í um í mentanarnevndini har uppskotið fer at fáa eina sakliga viðgerð takk fyri ja takk fyri og tað er ein viðmerking út í savninum jørgu niclasen ger so væl frúforkvinna eg haldi at vit hoyrdu eina kalda røðu beint nú og kanska var tað tíð í vit sóu eitt stóran skal fara av takinum meðan talan var hildin altso hetta uppskotið er gongur út upp á at foreldur skulu fáa møguleikan at vera meira saman við síni børnum

er javnaðarflokkurin ímóti tí altso allir flokkar hava kempað fyri at fáa dans

hetta uppskotið umfatar takk fyri

ja takk fyri og tann næsti ørøða er magnus rasmussen takk fyri her frá forkvinnan eitt uppskot frá fólkaflokkinum broyting í løgtingslóg um dagstovnar og dagrøkt pengarnir fylgja barninum hetta hetta málið hava vit hoyrt um fyrr og undanfarna samgonga arbeiddu við hesum eru málinum so er sær sum

og tað varð sent til hoyringar mann kann siga at tað var bara spellat at vit ikki hava nøkur hoyringssvar ella skriv

so hevði tað kanska verið eitt sindur breiðari kjak um hetta her tað haldi eg men tað ber bara ikki til tí hetta hevur ikki verið til hoyringar nú hetta er sum tað hevur verið sagt sýsanna bertusen tingvønina hevur greitt rættiliga væl frá hvat uppskotið gongur út uppá hetta er eitt tilboð til kommunurnar um hetta er eitt tilboð so kann mann siga ja takk ella nei takk og hetta ikki er serføroyskt hetta er eisini í danmark og tað eru kommunur í danmark sum hava slíkar skipanir eg má bara siga at eg kenni ov lítið til hvussu tær virka men tað ætli eg mær hvussu er at seta meg nærri í her er kanska hvør er fyrimunur og er kanska onkur vansar við einari slíka skipan men men danskar kommunur nakrar hvussu er at hava akkurát eina sovorða skipan ella eina skipan sum minnir um hetta her eg veit ikki um tað kann vera onkur smálutur sum ikki er líka her standa nakrar treytir sum skulu uppfyllast fyri at mann kann koma í hesa skipanina og hvussu nógv mann kann fáa út betalt og tað stendur um eftirløn og um skatt og so viðari skuldi tað henta at uppskotið bleiv samtykt so so betíðir tað at bæði skattalógin og eftirlønarlógin mugu broytast tí hetta er ikki ein løn men hetta er ein veiting sum tað stendur tað er eitt punkt sum eg hugsi um sum stendur á hetta lógaruppskotið er stutt tað er á fyrstu síðu sum stendur undir punkt tvey umsøkjari ikki í størri mun átekur sær annað arbeiði altso hvat er tað tað haldi eg er øgiliga leyst orða altso í størri mun altso tað haldi eg kundi verið ítøkiligari og eg veit heldur ikki hví tað ikki er skrivað ítøkiligari ella tað at mann ikki ordiliga veit hvussu hatta skal vera men hatta var verið nú ikki lætt og sita tað stendur í størri mun men tað er so tað hatta fara vit at viðgera í nevndini ein annar partur í hesum her er at hvussu vit hugsa tað frá einum kommunalum sjónarmiðju so kann hetta eisini blíva faktiskt eitt kappingarparametur millum kommunur kommunurin kappast á ymiskum økjum lit har kappast um skattaprocent barnafrádrátt og og onnur og sum kommunan kann veita so kann hetta her blíva eitt afturat og so kann onkur halda at ja men tað er bara fínt so hevur mann fleiri fleiri viftir men tað skal mann so ikki vera blindur fyri at hetta kann blíva eitt kappingarparametur og so er tað hevði her við hvussu hetta kemur ávirka kommunurnar altso kommunurnar hava gjørt íløgur í barnansingarstovnar og so kann mann hava tað sjónarmiðju men so sleppa tær kanska á at brúka pengar til nýðu íløgur kanska onkur kann vera bangin fyri at tað sum er bygt kemur at standa tømt ella hálvtømt so her eru sum mann sigur nøkur ting mann ið hvussu skal er ný og so er tað her við hvussu vit taka tað námsfrøðisliga men tað sum hetta gongur út uppá hvussu eg lesi tað rætt so er hetta tað skal vera innan fyri tey fyrstu trý árini haldi eg at tað uppskotið er nokk so nógv broytt ella tankin er illa nógv broyttur frá tí at tað startaði fyri nøkrum hundrað og trý ár tá var tað nógv víðfevndar tað kanska jørgen niclasen kann greiða frá tað veit hann sikkurt nógv betri um meðan nú hevur mann líka sum sagt at nú skal tað vera innan fyri tí fyrstu árini eg haldi sjálvur at tað hetta er nokk so spennandi og tað sum eg eri mest spentur uppá kanska tað er hetta her hvussu riggar hann tær skipanina aðrastaðist tað haldi eg er eita spennandi eg veit at vit kunnu ikki samanlukna alt og flyta tit til men kanska hvørjar eru avbjóðingarnar við tær eru og kanska hvørjir fyrimunir og so er eitt annað sum vit ikki vita hvussu nógv foreldur fer at taka avhúsini her og hetta er jú púra frívilligt so tá mann sigur at tað verða bara tað ríku eg veit ikki men hetta kunnu jú eisini vera menn sum fara heim so eg haldi ikki mann skal síggja forsvart uppá tað men hetta er faktiskt eitt nokk so spennandi uppskot sum skal fáa eina góða viðgerð í mentanina takk fyri og tað er ein viðmerking í útsæluni lillian weihe gerst væl takk fyri frúkforkuna og eg kann bara siga við magnus rasmussen at tey hava kannað hvussu hesar skipanirnar riggaða í øðrum londum í danmark er tað soleiðis at fýra prosent av teimum sum taka av tilboðnum um at fara heim at ansa sínum egna barnið er um enn minni enn tjúgundi hvør sum tekur av tilboðnum er ein maður heldur magnus rasmussen

asmussen at tað er ókey ella hevur tú nakrar tankar um

tað haldi eg hvussu av títtini takk fyri tað ja takk

fyri og tann næsti at røða er jørgen niclasen ein av uppskotstillaranum gjørt væl frúði forkvinna hetta málið er eitt mál sum skal geva føroysku familjunum størri frælsi frælsi til at taka avgerð sjálvi

eg haldi allar flokkar sum keypaðu við at fáa barnsburðarfarloyvið longt um mann vildi hava tað longt upp í eitt ár

tí tað mettir mann at foreldur áttu at vera heima hjá barninum og tað sum hetta ger hetta ger møguleikan fyri at vera kanska enn longur og vit hoyrdu jú frá serfrøðini at trý tey fyrstu árini vóru serliga fyri at knýta seg saman við eldri og at fáa tann partin men eftir trý ár tá var tann sosiala partin ógvuliga viktigur og hetta uppskotið leggur jú upp til at vit tosa altso um í mesta lagi tey fyrstu trý árini har tey fáa hendan møguleikan hetta uppskotið sigur at tað skal annað ella bæði foreldrini sjálvi vera heima hjá síni børnum ella ansa síni børnum mann kann ikki hava aðrar møguleikar har vil eg siga sjálvur at at eg kundi hugsað mær at at pengarnir fullkomiliga fylgdu barninum við at hjá foreldrini tóku sær av ansingini um tað so var ein privat sum and ansingarstovni ella tað var har teir slærdu seg saman um at skiftast ansa og so víðari men vit hava koyrt hetta uppskotið avstað tað var solvit nólsoy landsstýrismaður hjá fólkaflokkinum sum gjørdi uppskotið og fekk tað sent til hoyringar og tí hava vit líka sum hildu hildu okkum til tað uppskotið so kann mann gussur rokna við at fáa undirtøku frá honum tí eg kann geva út frá at mann skift flokk so pyrst mann ikki skifta meining altso og og og og hetta hevur staðið í valskránni hjá fólkaflokkinum í í nógv nógv ár eisini tá ið hanna jensen stillaði upp fyri fólkaflokkin og og eisini alla tað hann er annika olseni við í fólkaflokkinum og og eisini tá karlot hergarson stillaði upp fyri fólkaflokkin so so so mann skuldi trúð hatta at at vit sum at eg havi ikki alt væður og væð við tað vanliga so vóru vit nógv størsti flokkur í føroyum men men men tað hetta her eru hvussu sum er ein roynd hjá okkum at fáa undirtøku fyri uppskotinum og í hvussu sum er frá uppskotstillarunum sum gjørdi uppskotið orsaka at og tað sum vit hugsa teg at men lat okkum taka hetta stigið fyrst hetta er bara upp til trý ár og hetta her betýðir at tað av foreldrunum sum velur at hesa loysnina má altso ikki hava nakað nevniverkt arbeiði tað vil seg siga at mann forvæntar at so eru foreldrini heima hjá børnunum annað at bæði kunnu eisini vera men stadvargarð er tað her hann til hvat upphæddin er altso nú hoyrdu vit javnaðarflokkin slongja út sum tey plaga hetta er bara fyri tey vælbjargaðu yvirhøvur ikki vit tosa um her hálvfjerðs prosent av ansingini tað vildu svara til knappar níggju túsund og fimm hundrað krónur skattafrítt umframt at foreldragjaldið til barnagarðin sleppur mann undan tað liggur um einar fimmogtjúgu hundrað krónur tað vil siga at vit tosa um tólv túsund skattafríar krónur í mun til barnsildskipanina har mann fær fimmogtjúgu túsund max men tað er skattiskyldut tað ikki her er fyri sovit eingi munuráð so vit ikki ið mann kallar hetta fyri at vera til tey vælbjargaðu um so er barnsildskipan bara til tey vælbjargaðu tað veit eg eingin her inni heldur so men er tað soleiðis at javnaðarflokkurin vil hækka hetta her kanska upp á hundrað prosent av kostnaðinum so so her eru vit villig til at broyta tað prongt av at ikki standa á tí eg haldi at tað er so ótrúliga viktig at foreldur og børn hava longri tíð saman serliga tá tey eru smá eitt ára gamalt at at at fara í í vøggustovu við tí at so nú nú er mann sovaðsignara mann er blivin abbi og at síggja hvussu tað er at hatta eitt ára gamalt fer mann næstan næstan hevur tár tí tá tá eru tey tey eru lítil og viðbrekin og á kontaktin við foreldrini er enormt viktig tá og so er so spurningurin men eg gangi út frá tað verður sum tað plagar at vinstravenduflokkar her upp fara at sloingja um seg at her er at álopar kvinnur og hvat veit eg als ikki hetta her er at geva familjunum frælsið takið av honum visti eg vilja vit hava skipanir sum hesar í danmark og sjálvt um vinstravenduflokkarnir her niðurgera hettar her so tað ultra vinstravenda kjøpunahavnskommuna hevur hesa skipanina galdandi og tí hevði eg ynskt at mann eisini her vildi um ikki annað hyggja eftir hvussu ið vinstravenduflokkarnir í kjøpunahavn gera her er ein skipan sum hyggja vit eftir tølunum í danmark so er tað ikki ein rúgva sum velur at brúka hendan møguleikan tað eru nøkur sum velja at brúka møguleikan og visti eg í eg skuldi kopiera donsk tøl yvir á føroysku tøl so vildi tað svara til at umleið tretivu familjur valdu at brúka møguleikan í føroyum men familju familjurnar eru nógv sterkar í føroyum enn í danmark so spurningurin um talið ikki hevði kunnað verið hægri men sum sagt hetta uppskotið er bara ein møguleiki til kommunurnar tað ber ikki at taka av lat meg tó taka okkara størstu kommunu sum í løtuni hevur trupulleikar av væntandi barnansink har vil eg siga men hetta her uppskotið kundi hjálpt til í tórshavnar kommunu her mann hevur væntandi barnansink her í høvuðsstaðnum eru fólk tvingaði at vera heima fólk sum vildu sloppið til arbeiðis tey eru tvingaði til at vera heima vegna væntandi barnansink og sambært lóð so verður kommunan áløgd at betala teimum fyri inntøkumiss vegna væntandi barnansink tað vóru heilt sikkurt aðrar familjur her í kommununi at síta í størstu kommununi sum kundu hugsa sær at brúkt ein sornamøguleika tað vil eg siga verið heima hjá síni barni við síni barni og harvið givið eitt pláss í barnagarðinum men handan heimildin er ikki fíggjarliga ber tað ikki til tí tá hengur tað slett ikki saman hjá teimum fíggjarligum tað vil eg siga vit hava eina skipan har fólk sum ynskja at vera heima við børnum fíggjarliga fyri tey ber tað ikki til onnur sum vilja sleppa á arbeiðsmarknaðin verða tvingaði at vera heima tí tað er vantandi barnansink tá vildi hetta uppskotið verið upplagt at tey sum ynskt at vera heima við hesum hevði tað fíggjarliga verið munandi betur hjá teimum enn tað er í dag og so kundu tey verið heima meðan tey sum virkuliga ynskja at sleppa út til arbeiðis tey høvdu sloppið tí sum nú var eitt pláss letut í barnagarð nettop avbjóðingarnar í okkara størstu kommunu men sum sagt altso eg eri munandi meira víðgangandi mín persónliga meining á hesum økinum men hetta her er hvussu so er tað ein byrjan og hetta er ein varin byrjan og tí hevði eg vónað at tað varð varð undirtøka fyri at fáa roynt hetta og so kann mann síggja út frá teimum royndunum mann ger sær ja men skulu vit víðka tað tað kanst tú koma koma seinni men sum sagt í undanfarna samgongu at hetta uppskotið bleiv gjørt av av sólvíti nólsoy og og tað varð sent til hoyringar og tað vóru eisini fundir við kommunufelagi og so vítt eg skilti so var mann kanska eitt sindur tvíbýttur við kommunufelagnum hvør tók undir og ikki men nú hvussu so er so hevur tað havt eina eina drúgva tíð úr valskráum og á løgtingsborð nú er tað so staðfest í eini lógaruppskotið júst hvussu skipanin skal vera áðrenn eta kanska meira við uppskotið samtyktar so eg vóni ikki bara eina eina góða viðgerð og eina kærligu hond um okkara familjur men eisini at vit fáa heitar hendir í tinginum at akvøða fyri uppskotinum tá ið vit koma har til takk takk fyri so er tað ein viðmerking frá liljuni veiði ger so væl takk fyri harra formaður tað stendur í viðmerking num hjá í uppskotinum hjá fólkaflokkinum at tað er einstaka kommunan sum ásetir upphæddina sum tó í mesta lagi kann vera hálvfjerðs prosent av miðal rakstrarútreið sum av at hava eitt barn á stovni hetta svarar til níggju túsund trý hundrað og trýogtretivu krónur um mánaðin jørgen niclasen hann hevur hug til at leggja barnagarðsbrot seg afturat men tað er soleiðis at

hjørðstaðni er tað ókeypis í kommunum aðrastaðni er tað familjursøgan

eitt pluss á kontuni tað skal við

tosað sum tólv túsund krónur skattafríar krónur í mun til tað fyrsta árið tá mann er í barnsburðarfarloyvi fær í mesta lagi fimmogtjúgu túsund krónur skattskyldut so her er í veruleikanum ikki tann stóri munurin men eg hevði gott hugsað mær at talið hálvfjerðs prosent av verandi kostnaði var hundrað prosent ella tá stóð kommununum púra frukusta gjørdu hetta hevði bara tað mann kom til sum solvit nolsøe kom til eitt samskifti við við kommunufelagi og so skjýtur mann hetta upp men eg eri fullt við upp á at broyta tað og tað siga hækka tað takk fyri sordu av súsanna bertilsen ger so væl takk fyri harra formaður eg nevndi í mínari røðu at búskaparráðið ávaraði mótvegis skipanir í heystfrágreiðinginum tvey túsund og tveyogtjúgu og eg kundi hugsað mær at hoyrt hvat jørgu neglasen tingmaður heldur um tað takk fyri eg hoyrkaði eina lilla sangin her so væl altso vitki eg tær niður

eg hevði eina búskaparliga boðblu so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis altíð og so hevði eg viljað havt øll arbeiðis

ja viktigt og tíð

hvussu skil skal hesin møguleikin fyri at vera saman sínum egnu bøgnum økjast sum hann ger her eg veit ikki hvussu nógvar kommunur høvdu tikið av men eg veit ikki hvussu so er at í miðstaðarøkinum hvussu kommunan vildi taka við hesum so høvdu fólk sloppið til arbeiðið sum í dag verða tvingaði heim tí tað er vantandi barnansing so er hetta nærmast bara verið býtt um so kalt kynist so er bara at arbeiða nógv og arbeiða altíð øll men tá ið vit taka familjumøgum við uppí tá haldi eg vit skulu lata kenslurnar loyva okkum at fara meira hendan vegin tá fáa vit tað betri samanfyri soleiðis at at henda samgongan sum er partur av hevur gjørt sær aðrar tankar á dagstovnavísinum enn akkurát hetta

og tað avtalan fór eg halda mín til og eta nakar sum kennir týdningina av at halda seg til gjørdar avtalur kann eg gjørdast móti fólkaflokkurin so akkurát mína støðu

og hava stóra tøkk fyri at hann læt eftir teg s

segði í fólkaflokkinum og so túsund takk fyri tað takk fyri so er tað elspælmerkið til skúlastøtturðið hjá svavnina takk fyri harra formaður eg hugsi um mann hoyrir dagliga um starvsfólkatrot hetta vil kanska hjálpa uppá tað mann hoyrir ofta av kommunurnar ella tað sum mann hoyrir eisini er hvat skulu kommunurnar gera tey mangla fólk og so er tað hevur mann eisini møguleikan her at børnini kunnu vera heima hjá foreldrini í trý ár eg høvdi ikki akkurát hvønn fornøvn

eldurin sum skulu mann sigur gera sín størsta ávirkan á sítt

víðakendarfyri og ætið

tað hevur absolutt verið við til til at menna okkum at vit í hesum uppskotum vilja loyva møkurnar at vera upp til trý ár saman við sínum foreldrunum eg trúgvi tað er ein ótrúligur styrki fyri hesi børn til restina av lívinum so eg eri ikki iv um at sjálvandi skulu vit kunna vera saman við øðrum og so víðari men tey fyrstu árini trúgvi eg bond við familjuna við foreldrini ótrúliga stóran børn takk fyri og so er næsti rørið á skránni er liljan veihe ger so væl ja takk fyri harra formaður vit viðgera nú eitt uppskot um at broyta løgtingsstovn dagstovnar og dagrøkt sum fólkaflokkurin hevur lagt fram lógaruppskotið snýr seg í stuttum um tað sum fólkaflokkurin kallar at pengarnir fullu ja

pengarnir skulu fylgja barninum og við hesum ynskir fólkaflokkurin at foreldur sum velja ikki at hava síni børn á stovni tey skulu fáa útgoldir pengar fyri at ansa sín egna barn

heima nú er tað so at lógin um dagstovnar og dagrókt hon snýr seg um júst tað um virksemið á dagstovnum og hjá dagróktum sum virkar fyri uppbæling og menning av børnum sambært fullgóðari námsfrøðiligari stevnið eg haldi tí ikki at lógin skal hava innihald um ikki at hava børn á dagstovni eg haldi at familjur skulu sleppa at innrætta sítt lív júst sum tey vilja eg haldi eisini at vit skulu skapa góðar karmar fyri at familjulív og arbeiðslív hongur saman familjur sum velja at annað foreldrið skal vera heimagangandi kunnu sjálvandi eisini velja tað eg haldi tó ikki rætt at mann skal fáa pengar fyri tað almenna pengar og tað er nógvar orsøkir til tað tað er meira enn hundrað ár síðani at dagstovnar vórðu settir á stovn í byrjanini vórðu stovnarnir meira eitt uppihaldsdag til børn uttan námsfrøðiligt innihald faktiskt vóru tað samkomur og sjúkrasystrar sum ansaðu eftir børnunum kvinnur vórðu komnar út á arbeiðsmarknaðin summar tí tær ikki høvdu ein mann at forsyrgja sær aðrar tí tær vildu forsyrgja sær sjálvari og vit skulu faktiskt ikki leita serliga nógvar generatiónir aftur fyri at finna kvinnurnar sum hvørki høvdu ognarrætt ella kundu vera fíggjarliga sjálvbjargnar heldivís hava vit kvinnurnar nú møguleika fyri at skapa okkara egna lív tjena okkara egnu pengar og liva saman við ella uttan einum maka um vit ynskja tað og eg eri stórliga bangin fyri at hetta uppskotið verða eitt bakkast fyri javnstøðuna um tað verður samtykt vit vita at kvinnur tjena minni eg menn fleiri teirra arbeiða niðurseta tíð tað merkir at kvinnurnar ikki bara meðan tær eru í arbeiðsmarknaðinum eru fyri mismuni men eisini tá ið tær fara av arbeiðsmarknaðinum tí uppsparda pensjónin er nógv minni enn hjá monnum vit vita eisini at tað verða heilt víst mammurnar sum verða tær sum fara at ganga heima summar kanska sjálvboðið aðrar tí tær ikki hava møguleika fyri øðrum í danmark kunnu foreldur ansa børnum heima og fáa samsýning fyri hetta fýra prosent av teimum sum hava tikið av møguleikanum eru menn tað er minni enn tjúgundi hvør og eg kann gott nevna at dømi nú nevndi jørgen niclasen í røðuni frammanum undan at kjøpinhavn var ein so deiligur vinstraðvend kommunan og tað er hon kanska men tá eg skuldi í skúla aftur aftan á míni barnsburð nummar tvey tá fekk eg at vita frá kjøpinhavnskommunu tað at eg fekk einki barnaansangarpost eg skuldi tá í gongd við at taka tað síðsta árið á universitetinum eg hevði akkurát fingið eitt deiligt lestrarstarv á kristiansborg og alt koyrdi faktiskt fyri meg eg ringi til kommununa og sigi hetta ber ikki til sjálvandi má eg fái eitt ansingarpláss til mítt barn tí at eg skal í gongd við mínum lesna eg skal gera lesnaðin lidnan sum eg havi brúkt nógv ár uppá og eg havi eisini fingið eitt ordiliga gott lestrarstarv nei nei tú kanst fara heim og ansa tínum egna barni tað var svarið heldurvís hevði eg ein góðan arbeiðsgevara tá aftur í tvey túsund og níggju sum nú er uttanríki og vinnumálaráðhari og hann loyvdi mær so at taka barnið við til arbeiðis soleiðis at tað líka væl lat so gera at fáa mína útbúgving samstundis sum eg hevði lesnarstarv væl skipaða dagstovnaøkið í norðurlondum er annars orsøk til at vit eru so mikið frammarlaga tá ið tað kemur til javnstøðu hjá barnafamiljum í norðurlondum eru útreiðirnar til barnaansing umleið tíggju prosent av nettu inntøkuni í øðrum londum sum ikki hava somu javnstøðu sum vit eru tølini nøkur heilt onnur í usa fara seksogtjúgu prosent av inntøkunum til barnaansing í stóra bretlandi fýraogtretivu prosent og orsøkin til at vit hava so mikið frægar javnstøðu sum vit hava tað er at kommunurnar bera meginpartin av útreiðslunum í minsta lagi hálvfjerðs prosent og eg haldi at heldur enn at taka pengar frá dagstovnaøkinum so skulu vit heldur brúka størri orku uppá tað við hesum uppskotinum risikera vit at dagstovnaøkið fer at fáa færri resursur at arbeiða við tí tað er nógv bíligari fyri kommununa at lata mammurnar ansa børnunum sjálvar heldur enn at hava børnini á stovni sum dømi hjá mær úr keypmannahavn er eitt dømi og hetta merkir altso eina verri tænastu á dagstovnaøkinum vit hava í føroyum eitt arbeiðsloysi uppá minni enn eitt prosent vit mangla arbeiðsmegið serliga í kvinnustørvinum innan heilsuverkið eldraøkið og á dagstovnaøkinum um hetta uppskotið verður samtykt so senda vit kvinnurnar heim til hús at ansa børnunum fyri eina lítla samsýning kvinnur sum annars høvdu verið á arbeiðsmarknaðinum fleiri um ikki tær flestu í kvinnustørvinum heitar hendur sum vit tosaðu um í áðni kvinnur sum annars høvdu verið fíggjarliga sjálvbjargnar og høvdu goldið skatt til felagskassan hetta eru ikki bara triðingar men hetta er faktiskt úrslitið av líknandi skipanum í øðrum londum hann sær at tað eru kvinnurnar í kvinnustørvinum sum fara heim at ansa børnunum so vit missa ikki bara arbeiðsmegina sum vit hava mest tørv á men vit missa eisini skattainntøkurnar og so kvinnurnar sjálvar missa sítt fyri at sjálvbjargni eg haldi at vit skulu brúka okkara orku upp á styrkja javnstøðuna vit skulu lyfta lønirnar í kvinnustørvinum vit skulu stytta arbeiðsvikuna so familjulív og arbeiðslív hongur betri saman vit skulu gera barnsøksskipanina meira fleksibla og ikki minst so skulu hava stimbrað javnstøðu í heiminum har vit vita at býta av ólønta arbeiðinum er sera ójavnt býtt takk fyri tað fyri her er onkur viðmerking og tann fyrsta er frá hervørði hervørði pálsdóttir gjørt væl takk fyri tær fyri mær eg haldi at liljan veiðir lýtist nokk so nógv so væl sum eg havi trupulleikin við hesum uppskotinum altso hvat tað fer ávirkan tú hevur á javnstøðuna á fíggjari sjálvbjarg hjá kvinnum á dagstovnum øki í føroyum sum í forviðum er nokk so niður altso nokk so sperkt at tað kann føra til eina niðurleiðing av tí økinum men nú hevur vit snakka eitt sindur ella fáa eitt eitt

snakka eitt sindur um uppskotið hjá tjóðveldi um at fáa ein flekssparsil har ið foreldrini kunnu varðveita sítt tilknýti hálva tíð arbeiðsmarknaðin

hvørjum londum hevur mann eina fleksibla part

skipan soleiðis at kvinnur kunnu varðveita sítt tilknýti til arbeiðsmarknaðin millum annað tí at páparnir taka ein størri part av barnslunum men eisini tí at mann kann býta barnslurin upp í partíðarstørv sum mann kann vera hálva tíð á arbeiðsmarknaðum meðan mann er hálva tíð í barnsl og faktiskt heilt upp til sjey ára aldur fyrr enn so er tað beinur johannesen gerst væl takk fyri harra formaður nú var ráðarin ráðarin innjaðist her at vit ætla niðurliga dagstagnum øki men hasum tað er púra greitt teg hesar broytingarnar í dagstagnum lóginum tað er einki um tað skyldnar kommunurnar útav til at upphalda hesa tænastuna men vit vilja gjarna geva familjunum eitt væl geva familjunum frælsið til at skipa sum gerðins dag

sítt familjulív og fækst fleiri valmøguleikar

uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður eitt uppskot sum verður

her er til gang fyri tey sum ikki hava so nógva rutta við tí tað eru tær fægstu kvinnurnar sum kunna liva av níggju túsund trý hundrað og trýogtretivu krónum um mánaðin tað kann mann ikki sum stakur uppihaldari við børnum í føroyum dag fyri so er næsti røðari á skránni tað er hanna jensen ger so væl takk fyri at hava maðurin

til viðgerðar so hava vit eitt uppskot sum faktiskt eitur pengar fylgja barninum tað er líka sum ein yvirskrift sum mann vil seta inn í lógaruppskotið mann vil seta eitt grein seks stykki b inn tað er sum mann vil siga tað at børn upp til barnagarðsaldur eftir foreldur hjá børnum

upp til barnagarðsaldur kunnu vit fáa eina veiting frá kommununi tá siga tað er ein heimild tá er generell heimild inni í tí lógaráðsetingini og stykki tvey til hesa her grein sigur at tú ikki kanst eisini fáa samstundis fáa arbeiðsloysistuðul útgjald um barnaskipanina veiting sum almenna pensjón uppihaldsveiting lestrarstuðul ella veiting gjøgnum arbeiðsvermending og tá punkt tvey í stykki tvey er at tú ikki kanst átaka tær annaðar arbeiði og nummar trý í stykki tvey er at barnið skal búgva hjá umsøkjarni so kemur stykki trý og har tað verður nágreinar at bert annað foreldri kann fáa í senn fyri sama barn og stykki fýra at kommunan ásetir upparnar sum er maksimum ella mesta lagið hálvfjerðs prosent av miðal raksar útreiðsluni av í hesum førenum vøggustovu og har eru so nakrar viðmerkingar og tær snúgva seg um sovorðingars sum aftur pengarnir fylgja barninum hetta er eitt hugtak sum eg havi hoyrt um alt mítt politiska lív hava eisini havt tað á munni javnan fyrr og síðani hettar hendan orðingin frælsið at skipa sín gerandisdag hetta er eisini ein orðing sum vit javnan hoyra í mun til ansing tað frælsið at skipa hvussu barnið verður ansað men so verður eisini tosað um orðið sjálvboðið hetta er sjálvboðið fyri kommuna og at vit síggja gjøgnum viðmerkingarnar at her skulu vera rúmar ræsur at uppfylla treytirnar tey kunnu ansa barninum heima men tað tey kunnu eisini ansa tí aðrastaðni og í punkt eitt fýra um avleiðingar har verður tað nevnt at kommunan fær frælsið at skipa seg og so kann mann hugsa at tað er neiligt upp á tann matin at umsitingarliga og fíggjarliga kann tað blíva tungt tað kann vera jaligt tí tað er størri frælsið at skipa seg sum kommuna er tó við hesum markinum upp til hálvfjerðs prosent av hesum eru rakstrar kostnaðinum av eini vøkustovu og so verður tað tosað um at foreldur ein avleiðing er at foreldur sleppa undan at gjalda gjaldið fyri ansing sum er maksimum tretivu prosent og kunnu fáa hini hálvfjerðs prosentini og at veitingin er ein løn og tí skal hann ikki hava skatteskildu og tað krevur so lógarbroytingar tó siga hetta lógaruppskotið krevur tvær aðrar lógarbroytingar í skattalógini so eisini at hendan veiting kann vera undantikin skatteskildu og eina lógarbroyting í lógum eftirløn so at hendan veiting eisini savnar upp til eftirløn og so verður tað tosað um at hetta er til at leggja afturat barnsælstíðini og tað skal vera gott fyri foreldur og børn hetta her er retorikkurin í viðmerkingunum vit kunnu so gosgeri staðfesta at avleiðingarnar fyri kommununa sum sindur meira nevnt longur niðri tí er hetta her fíggjarliga og umsitingarliga sum vistar taka av hesum sjálvbodna hesum sjálvbodna heimildini ja og so er tað eisini nakað eftirlit við skipanini sum tað verður orðið og tær kunnu velja at seg áseta upphæddina og og hetta kann so vera ein sparing á dagstavnaøkinum ella ella kunnu vit spurt og møguliga er tað positivt fyri vinnuna í at mann kann kanska nøkta onkran ansingartørv men hin vegin so er tað nakað við at arbeiðsútboðið kanska eisini minkar so har er bæði fyri og móti sum allan vegin gjøgnum mann kann síggja fyri og móti tey nevna enntá nakað um umhvørvið at tú brúkar ikki bil til og frá til ansing og tað skal so vera ein hjálp til tað umhvørvisatlitið og so tosar mann um tann sosiala váðan mann tekur nøkur fyrivarni hettar at børn tó tá tess koma í barnagarðsaldur og so eiga tey at sosialisera við onnur børn í størri mun so alt hetta er nevnt og umframt tað at tey ikki ella afturat tí at tey ikki kunnu taka ímóti hasum veitingum sum eg nevndi fyri fyrst so kunnu tey tó fáa familjuískoyti og veiting til stakar uppihaldarar tey kunnu ikki arbeiða men kommunan skal meta um um tey arbeiða ov nógv innan fyri sjálvboðiarbeiði nevndararbeiði ella smærri uppgávur sum tey átaka sær og foreldur kunnu tað verður nágreina undir serligum viðmerkingum kunnu samstundis fáa hesa veiting um tað er fyri hvør sítt barn og miðalkostina verður so settur upp at tað kostar umleið hundrað og trýss túsund fyri eitt vøkstovt pláss fyri eitt barn og hálvfjerðs prosent av tíðir søkist tær hundrað og tólv túsund krónurar og býtt upp á mánar so verður tey sær her níggju túsund trý hundrað og trýogtretivu sum hava verið av lofti í dag og eg kann kanska bara skifta gir her og siga í barnagarði ynski eg at sleppa at ganga eina veg so lá snara sang eg eftir einum bandi sum kom út tá ið eg gekk í barnagarðið sang eg tað heima tá ið eg var komin úr barnagarðinum tí opinbert var hetta eitt evni tá í hálvfjerðsunum tá eg gekk í barnagarðið tí ymsastaðni í landinum eru stórar avbjóðingar at nøkta ansikvartørvin og her vita vit at nógvir nógvir faktorar spæla inn til til lágt arbeiðsloysi lønar og setanartreytir fyri námsfrøðingar og hjálparfólk og og fleiri onnur ting og tá eg var barn so var tað færri sum gingu á stovni og færri kvinnur á arbeiðsmarknaðinum og nú er faktiskt øvugt tað eru fá børn sum ikki ganga í barnagarðið á vøggustovu og fáar kvinnur sum ikki arbeiða úti á arbeiðsmarknaðinum vit eru heldur har at tað er neyðugt soleiðis sum okkara samfelag er skrúvað saman og hetta kann trýsta nøkur at liva og virka heilt øðrvísi enn tey ið royndin verða ynskjað skattaskipanin gevur ikki í nóg stóran mun høvi at velja hvussu ein skipar seg og hetta uppskotið er tað sama uppskotið sum sølvitt er nólsoy legði fram í seinastu stjørnu og endamálið er faktiskt gott at fólk skulu hava møguleika at velja at leingja tíðina sum eitt foreldur kann vera heima hjá einum lítlum barni eftir at barnastu tíðir enda fram til barnagarðsaldur er tað nú nágreina hinvegin hava summir serfrøðingar sett spurningar spurningartekin við hvussu í hvussu stóran mun smábørn skulu í vøggustovu og hvussu tíðliga tey skulu byrja har og aftur hinvegin er hetta uppskotið kanska eitt kvikk fiks til at loysa ansingartørvin í kommunum summum kommunum og hjá summum familjum kanska teimum sum hetta uppskotið loysir seg fyri hvør veit uppskotið minnir um ein tvey trý uppskotið sum andstøðan setti fram í tíðarskeiðnum fimta til nítjan tað var sjálvstýrið serliga og tá minnist eg hvat fyri vansar vit sóu gættisering vantandi felagsskap javnaldrar børn javnaldrar børn tí tær flestu onnur eru í barnagarði og og nú hevur mann møtt bøtt upp á tað at nú gjaldir hetta bara upp til barnagarðsaldur og persónliga dámar mær best hettar at heldur at heldur enn at taka pengar inn og so gjaldar tað út sum eina veiting til eina familju so átti mann heldur at arbeitt við einum munandi skattalætta til barnafamiljur so høvdu tær ein veruliga valmøguleika tað uppskotið sum eg nevndi um tað nevndi nógv um eftirlit at kommunurnar skulu halda eftirlit men eftirlit er eisini nevnt í hesum her undir avleiðingar punkt tvey tvey og tað er eitt sindur løgi at kommunur skulu halda eftirlit hvussu foreldur ansa sínum børnum hugsi eg í hesari samgonguni sum vit eru partur av nú arbeiða vit við at styrkja og bøta viðurskiftina í dag savnøkinum eins og við skattalættum og við avbjóðingunum á bústaðarmarknaðinum við at stytta skúladagin við at hugsa um um arbeiðsvikandið fór lang við liðiligum barnsburðarfarløvi og annað og tí fáa vit helst ikki tikið undir við hesum uppsláttinum men vit ætla okkum at gera tí eina ordiliga góða viðgerð í mentanarnevndini har sólviti eg nólsoy okkara tingmaður er formaður og eg má bara siga eg elski tað frælsið sum mamma mín hevði og mín tíð í drotningarinngritarbarnagarði var ómetaliga góð eg elski tað frælsið eg havi havt í okkara landi sum genta sum kvinna sum mamma og eg havi sum kommunalpolitikari verið við til at útbyggja á dagstovnum økinum millum annað ein flottan barnagarð við gøtugjøk sum letur upp ein ordiliga spennandi námsfrøðiliga barnagarð sum letur upp skjótt so hetta málið tað er ikki eitt annað ella tað er týdningarmikið at vit arbeiða við korunum hjá barnafamiljunum í hesum landinum tað eru nógvar ábendingar um at vit skulu arbeiða við tí og tað eru nógvir mátar at arbeiða við tí eg nevndi nú eina rúgvu liðiliga barnskipan skattalættar og annað so eg kann líka gjarna bjóða teimum sum hava settu hetta uppskotið fram um at koma við í tað arbeiðið og vita um loysnin kanska fæst tann vegin í fall at hendan her loysnin ikki er nóg góð og ikki røkkur allan vegin takk fyri harra formaður takk fyri so er onkur viðmerking beini johannesen ger so væl takk fyri harra formaður eg var takkarhugarin fyri eina góða viðgerð ella avistuna uppskoturnir og hon tók so undir við partin av teimum men eitt sum hon saknaði setir tað var hetta her at tað sum er ein stórur trupulleiki í dag tað er tað at familjur eru sperdar og fólkafólkarnir eru ikki heilt ráðaleysir heldur harbeint til at vita eftir

lagt tú uppskot fram um at hækka barnafrádráttin so eg hugsaði um tað kundi kanska røðarin tikið

á tí økinum so summi ting tak eitt sindur av tíð og lat tað

hon halda samrøðuni hvussu er á hvussu trivnaðurin hjá børnum skal vera og frælsi at velja hjá familjunum frælsi hjá kvinnunum at arbeiða og virka innanfyri og útbúgva seg og samstundis at hava stundir saman við makanum til síni børn so handan balansan har tað er hana vit skulu finna takk fyri harra formaður tað er jinnusa rana gerst væl takk harra formaður hetta er eitt uppskot sum

miðflokkurin eisini hevur havt í sínum skeldri í mong mong ár men tá ið tað er sagt so so má eg siga nei hetta er ikki tað uppskotið tað hevur sama navn men tað liggur so langt langt langt burtur frá tí sum miðflokkurin hevur

lagt í hetta at pengarnir skulu hava fylgja barninum eg skal greiða frá tí at eg kann kanska byrja við at lesa úr uppskotinum har tað stendur orsakir til uppskotið uppskotið ásetir eina heimild til kommunurnar at rinda part av kostnaðinum fyri stovnspláss til foreldur um tey velja at ansa egnum børnum heima hetta verður gjørt út frá meðiregluni um at pengarnir skulu fylgja barninum tørvur er á at foreldur kunnu fáa størri frælsi at skipa gerandisdag og er hetta ein liður í tí at geva foreldrunum størri frælsi at leggja til rættis hvussu ansin av teirra børnum skal skipast í hasum setningunum verður falsið nevnt tvær ferðir men vit skulu hyggja eftir uppskotinum øh so samsvarar tað ikki so vit hyggja eftir grein seks b stykki tvey høvuðs høvuðs øh greinini høvuðspunktunum í uppskotinum so stendur treytir fyri at fáa veitingar eru at umsøkjarin ikki fyri sama tíðarskeið móttryggur arbeiðsloysistovul sambært løgtingslóg um arbeiðsloysstrygging og arbeiðsávísing ikki móttryggur útgjald sambært løgtingslóg um barturskipan ikki móttryggur veiting fyri veiting sambært løgtingslóg um almannapensjón ikki móttryggur upphaldsveiting sambært løgtingslóg um almannatryggdu tænastur ikki móttryggur lestrarstuðul sambært løgtingslóg um lestrarstuðul ikki móttryggur upphaldsveiting ella lønarískoyti sambært løgtingslóg um arbeiðsfremjandi ikki í størri mun átekur sær annað arbeiði nú hevði eg sett ikki inn nakrar ferðir fyri at gera tað einfaldar at skilja annars hevði eg lopið sama teil tað siga at hetta er eitt ikki uppskot hetta er eitt antifralsis uppskot hetta er eitt uppskot sum simplen sigur hvat ið foreldrini ikki skuldu og ikki mugu og ikki skuldu tit kundu fáa pengar men so máa tit ikki syrgja fyri ikki ikki ikki ikki ikki tað er ikki frælsið verður samdur við framsøgumanninum hjá fólkaflokkinum segði so segði tú at hann dámdi ikki eitt uppskot altso vit skulu nú tosa akkurát sum hann tosar sjálvur tí at hann vildi at tað skuldi verið øðrvísi og so eg skilji honum so ynskir hann at uppskotið var soleiðis sum okur í miðflokkinum vit ynsktu at uppskotið var at hetta er eitt frælsi til føroysku familjuna at fara heim ansa børnum ella skipa ansin akkurát sum tey meta tað vera bestu mátið at gera tað uppá tit kunnu fáa tann peningin sum tykur hava goldið inn í kommunukassan sum skatt tit fáa tann peningin farið heim og brúkið hann til at gera alt betri fyri tykkum sum hjún fyri tey sum mammu og fyri tykkara børn og hetta er her at at formynda ríðið ja eg veit ikki hvussu fólkaflokkinum men men men ein flokkur sum sum framsókn burtur ikki verið kendur fyri at vera formyndaraflokkur vit eru allar liberalir men hetta er hasa eitt uppskot sum verandi og fyrrverandi fólkafloksfólk eiga sum eg skilji men so lesi eg eitt øgiløg sum sum hasa hetta vísir at tað er kanska hevur ein part av fólkaflokkinum ein annan partur hava havt ein ein ein fingvið í spælinum fleiri partar ella eta kanska bara uppskot seg nei umskylda tann sum hevur gjørt uppskotið sum sum eg hoyrdi til tann flogin ið í fólkaflokkinum er hildið okkurt annað tí ið viðmerkingunum stendur so knappliga tað er ikki soleiðis at foreldur einki einki arbeiði kunnu gera samstundis altso hetta er stikk í mótsatt tí sum stendur í paragrafinum tað er ikki soleiðis at foreldur einki arbeiði kunnu gera samstundis eitt nú kann hugsast at foreldur sita í nevnd arbeiði hjá sjálvbodnum felag ítróttafelag ella hava onkra smærri uppgávu tey kunnu loysa tá børnini ikki krevja at foreldrini eru um tey hava sama hátt ella tá mækin ella onnur eru barnið einki mark er sett fyri hvussu nógv foreldur kunnu arbeiða nú kunnu tey knappliga arbeiða akkurát sum tey vilja tað er einki mark sett fyri hvussu nógv tey kunnu arbeiða so her er ein lítil diskrepansur í uppskotinum í paragrafinum og í viðmerkingunum men tað kom kanska onkur frá flokkinum sum lagt tað fram fortalt okkurt men samanumtikið miðflokkurin er so als ikki samdur í kunnu vit siga løgur til at siga andanum í hesum úr uppskotinum okur er ikki eitt frælsis uppskot har tað er fullkomin frítt hjá foreldrunum hvat tey brúka hvussu tey brúka sær her pengarnar sum tey framundan hava betalt skattið til kommununa fyri at fáa børnini als ei so er tað eitt annað sum okur heldur ikki skilja og tað lesur okur á síðu fyri at gera tað einfalt at finna kanska síðu seks av átta og tað er til grein seks stykki eitt skrivar fólkaflokkurin hóast er eyðsýnt at foreldur í sjálvum sær eru egnaði at ansa og uppala síni egnu børn burtur ikki neyðugt skriva ok hóast er eyðsýnt at foreldur í sjálvum sær eru egnaði at ansa og uppala síni egnu børn kann tað vera ein ávísur sosialur vági fyri børnini og samfelagið um børnini ikki koma í samband við onnur børn ella bert koma í samband við børnini avmarkaði mun tað kann hava við sær at børnini ikki mennast nøktandi sosialt ella málsliga við hesum eg hugaði skipanin bert galdan fyri børn upp til barnagarðsaldur altso mann ivast í mann heldur at foreldrini eru menað sær tað er stór vansur fyri at at foreldrini fáa fáa peningjum ella hvat og skipa ansingina og tí avmarka mann tað til bara vøkstøðualdur eg hugsaði tá eg lisið eitt her og at tað var fólkaflokkurin sum var avsendarin ella at tað var javnaðarflokkurin men tað er altso fólkaflokkurin altso mann ivast í tað kann vera ein vági fyri børnini um tað er heima hjá mammu ella heima hjá foreldrum tí tað koma kanska ikki í samband við onnur børn hvat er tað fyri tvætli hvør veit tað men tað er kanska munurin er kanska hatta frælsið og ikki frælsið tí í okkara uppskoti sum okur vildi gjørt í okkara tankum um at har er tað frælsið hjá foreldrunum at skipa ansiningina akkurát sum tey vildu at børnini skulu ikki ganga einsamøll heima og ikki hava samband við nakran annan so hatta dámar okkum heldur ikki og tað sum eg havi sagt her tað samsvarar við tað hoyringssvar sum miðflokkurin gav til hetta uppskotið tá ið tað áðrenn tað kann vera útskrivað væl var til hoyringar men eg haldi at fólkaflokkurin skal fara at lurta eftir tí gamla roynda garðveiga formanninum í sambandi hetta uppskotið og kanska í nevndini gera broytingar soleiðis at hetta verður eitt frælsils uppskot fyri foreldrini fyri mamla fyri børnini og ikki eitt bindandi uppskot sum bindur tey til at tey ikki mugu hetta tey mugu ikki fáa lestrarstuðul tey mugu ikki fáa og so víðari tað er ikki tað sum miðflokkurin fer at neyvan at stuðla eina uppskotið tá ið tað kemur í nevnd og sær soleiðis út men nú fáa okur síggja tað takk fyri ja takk fyri og viðmerking frá jørkur niclasen ger so væl frú forkvinna eg haldi at eg segði tað undir míni framsøgurøðu at vit kundu hugsað okkum at tað var púra frælst hvussu ansøkin bleiv skipað men tá ið vit leggja uppskotið fram soleiðis sum tá her sær út er tað í vón at fáa undirtøku so vit fáa byrjað kunnu vit fáa hetta samtykt og vit fáa at síggja fruktirnar av hesum uppskotinum eru ikki yvir

og má vit koma víðari og hetta er noyaktiga tað sama uppskotið sum sølvit nólsoy leing

ikki hetta uppskotið okur hava boðað frá teg eisini okur dámar tað ikki okur vilja gjarna at s

foreldrini mamman børnini fáa hendan peningin og kunna brúka hann præcis akkurát sum tey vilja takk ja takk fyri og tann næsti at røða er erhard joensen kirkjal ja eitt áhugavert uppskot frí forspína sum fólkaflokkuni hevur lagt fram og grundligt til at eg haldi at tað er áhugavert tað er tí at

manni við í viðgerðini av einum sovorðnum uppskoti kemur at at diskutera eitt sindur um hvat hvussu hvussu skipar mann akkurát hetta her

hvønn kemki við barnans ing

tá ið mann ger skipanir sum barnaansýgarskipanina millum hana so skal mann væl altíð so eigur mann væl altíð at taka støði í hvat er best fyri barnið eða nú eri eg ikki ekspertur á økinum eg eri ikki námsfrøðingur ella annað líknandi kvalifiserað men sjálvandi okur hava so át át fýra børn í okkara familju sum øll eru tey síðstu tey fyrstu trý árini tey síðstu tey fyrstu fimm sekso árini hava verið heima og tey eru vælkomin nøkulunda frá tí men tá ið vit gera sovorðnu uppskot so so havi eg hug at seta nakrar spurningar sum sagt nummar eitt hvat er tað besta fyri barnið er tað er tað betri fyri at barn at vera tey fyrstu trý árini á stovni ella er tað betri fyri tilknýtið at vera heima hjá mammuni ella pápanum er tað nøkur kanning sum kann fortelja okum er um tað er skaðiligt fyri at barn at vera heima hjá mammuni ella pápanum í tey fyrstu trý árini tað veit eg sum tað er at sovorðnu uppskot so kemur diskussiónin øgiliga oftani inn uppá at her við við ja men so fara kvinnurnar at verða tiknar av arbeiðsmarknaðin og tað vísir seg sum um at at uppskotini taka støði í heldur enn at taka grundstøði í hvat er best fyri barnið hvat er best fyri arbeiðsmarknaðin og tað haldi eg grundleggjandi er skeivt tá mann ger politikk og so haldi eg eisini at í nøkrum førum tað hevur verið nevnt her í dag ikki bara eina ferð men fleiri ferð ja men so verður tað at kvinnurnar fara heim at passa býnni so missa tær tilknýtið so endar teirra lívs inntøka hon verður minni pensjónin verður minni og so víðari men tá tekur mann aftur útgangsstøði bara í tí skilt tað tá skal mann taka ongantíð útgangsstøðið soleiðis sum eg hoyri kjakið í eini familju í familjuni í mínum hugaheimi og tað er gott vera eg eri konservativur uppá tað mátan at so er tað soleiðis at tá tú tosar eina lívs inntøku so tað var lívs inntøkan hjá einum familju sum tað snýr seg um ikki hjá tí einstaka tú vilst tú ikki bara skulu viðgera og gera lógu taka støðið í tí einstaka so blívur tað ótrúliga dýrt til síðst onkur hevur nevnt millum annað súsanna bertilsen siga at okur vilja heldur taka og stytta arbeiðsvikuna niðri sjeyogtrýss tímar kemur tær at loysa trupulleikan sjeyogtrýss tímar tað er bara eitt tal fjøruti tímar er bara eitt tal er tveyogtrýss tímar betur er fimmogtjúgu tímar betur og tann allafyrsti spurningurin er hvat er tað besta fyri barnið ikki hvat er tað besta fyri bara tann einstaka men hvat er tað besta fyri barnið vistir tað er soleiðis at tað at vera passaður heima av familjuni tey fyrstu tvey trý árini er tað besta fyri barnið javn so er tað tað okur skulu fara eftir vistir ikki tað er tað javn so skulu vit bara gera sum okur gera í dag tað skulu vera míni orð í samband við hetta her uppskotið sum sagt eg haldi at tað er eitt áhugavert uppskot tí tað birtur fyri tíni neyðuga kjakinum um hetta evnið sum er viðkvænt men sum eisini er øgiliga principielt takk fyri til fólkina ja takk fyri og tað eru viðmerkingar út í salinum og tann fyrsta viðmerkið er jensarana gerst væl nú nevndir røðarunum hvat er her við best fyri barnið ja og í viðmerkingunum til uppskotið vil eg lasta burtur úr tí og lesa aftur at tað kann vera ein ávísur sosialur vági fyri børnini og samfeløgini børnini ikki koma í samband við ónni børn ella bert koma í samband við børn í avmarkaðan mun hetta kann hava við sær børnini ikki mennast nøktandi sosialt ella málsligt tað er øgiliga øgiliga alvorliga skrivaðaldið tí at okur eru í einum støvi í dag at tað er fríviligt

súgvur tær læra tað akkurát líka okkurt heima

tey fyrstu trý árini trúgvi eg bara út frá mínum avfaringum sum foreldur er væl tað at tá hevur mann brúk fyri nøkur basalum tingum tað er at fáa tryggleika og neyrleika og tað sum hoyrir til svøvn og tað kanst tú gera líka so gott heima og vist at vísa seg at tað er betur at fáa tað heima ja men so skal møguleiki ja takk fyri tann næsti at viðmerkir annika olsen ger so væl ja takk fyri ein spurning til erhard joensen nú verður nokk tos um nýføringar ella útlendingar sum koma hendan vegin sum eru giftur við føroyskum maka og fáa børn sera er har joensen nakran trupulleika í at hesi børn í langa tíð ikki koma saman við øðrum børnum og harvið menna tað føroyska málið tað verður øgiliga stórur tíð

rentur á at úttendingar skulu integrerast væl og

sig í akkurát tí sum annika olsen nevnir hetta her við við e

vissur tað er soleiðis at at tað hevði forset men eg dugi ikki at síggja tær fyrstu trý árini at tað høvdu her skuldi verið ein trupulleiki tað dugi eg ikki takk fyri ja takk fyri og tann síðsta viðmerkis hesum fær jørkan niclasen ger so væl eg haldi at erhard joensen rakti raktið seymin á høvdu tá ið hann tosar um hvat er best fyri barnið vit hava hoyrt frá javnaðinum og tjóðveldinum her í dag at barnið tað kemur í aðru røð nú er tað er tað arbeiðsmaknaðurin og tað er kvinnan sum skal til arbeiðis og so víðari men men veruleiki snýr seg um hvat er best fyri barnið

og er tað soleiðis at eitt av foreldrunum um tað so er er mamman ynskjur at vera meira um sín barn

og ger skipanir so hava okur í tíð

ja flutt fokus á barnansøkarøkinum okur hava flutt fokus frá hvat er best fyri barnið til hvussu skipa okur okur arbeiðsmarknað okur vita uttan nakað tíð til at tað er ein rímiliga stórur partur í dag av børnum sum ganga til dømis í barnagarð sum ikki hoyra heim av tí tey eru sensitiv og tey klára at sløkkja verjan barnagarðið og tað er ein torturur at verja barnagarðið í átta tímar men tey eru har tí foreldrini skulu arbeiða tað siga at har tak okur altso møguleikan hjá barninum at vera heima frá tí tí okur seta altso í lógar ella í í lógararbeiðinum seta okur arbeiðsmarknaðin fram um barnið tað er óumtvistligt í einum stórum ella hjá einum rímiliga stórum parti av børnum tað viðtøkur frá kanningum takk fyri takk fyri og tann næsti at røða tað er landsstýrismaðurin barna og útbúgvingarmálum og tað er nólsoy joensen ja áðurvert kjak út frá uppskotinum hjá átta flokkinum um at pengar skulu fylgja barninum og her eru nógvir vinklar her eru nógvir nógvir tankar verið uppi í orðaskiftinum og eg haldi at eg skal fanga onkrar av teimum tankunum

og tað síðsta millum hana sum er á joensurinum jú eitur hvat er tað besta fyri barnið tað er ein øgiliga ítøkiligur áhugaverdur spurningur

og vit siga so hesum har við fyrsta lag skal eg hugsa um hvat tað er so er tað at vera saman við foreldrunum so leingi sum gjørligt tí fyrsta ár er eingin leiðina tað tað tað tað tað er tí púra samdrív teimum sum føra fram og tí hugsi eg í mun til loysnir uppá tað nú tá vit hoyra nógv um dagstovnaøki í dag og vit hava vit hava fyri tað mesta eitt gott dagstovnaøki góðar vøggustovur so vil eg heldur hugsa at tað er betri at vit fara tann vegin at hava eina sum onkur eisini vilja eina meira fleksibla barnsildskipan at økja barnsildstíðina heldur enn at fara henda vegin sum sum hetta uppskot leggur teg upp til at vit at pengarnar skulu fylgja barninum tí tí eg havi ikki ordiliga ongantíð skilt ordiliga tað tann tað tað tankasetti tí vist er tað tann fríheitin er hjá familjum at vera heima í dag hjá hjá teirra børnum uttan at skula draga pening uppí ella løn ella hvat vit nú kalla tað tað stendur øllum frítt tí hugsi eg at tað besta fyri allar partar hevði verið at mann kanska segði at barnið byrjar fyrst tá ið tað er eitt hálvt annað ella kanska tvey ár í skúla tað síggja vit úr øðrum londum rundan um okkum at mann er farin meira tann vegin sum eina loysn upp á at børnini sum longst eru heima í tryggum umgerðsum har tað so spakuliga kann slúsast út í dag stóðna lívið sum eldri eitt sindur eldri børn tað tað trúgvi eg tað rætta rættasta at gera fyri at koma eitt sindur inn á hetta og tað hevur verið frammi fyri hetta uppskotið og tað skal fáa eina sakliga viðgerð haldi eg tað hevur tað uppiborið men tey sum hava ført fram tað at hetta er líka sum at taka eitt sindur úr skipanini sum vit hava eitt væl virkandi dagstovna virksemi sum kommunurnar reka og eg haldi tað var magnus rasmussen nevndin nevndi tað tað eru stórir og flottir bygningar koma teir at standa hálvtómir og so framvegis tað eru áhugaverdi sjónarmið og spurningar sum hava verið settir eisini gjøgnum henda hetta kjakið í mínum hugaheimi er tað er hetta poppikostning av felagsskapinum at tú gerti tað sum er til tey børnini sum sum so høvdu verið eftir á dagstovnaøkinum til til eitt verri tilboð og har tað kemur so eisini inn á tað tá ið hetta økið bleiv lagt út til kommunurnar har eg saknaði at at at mann legði eitt eitt eitt javnt nivó av umsorgan tað vil siga mann segði hvat hvat vilja vit at føroyskt barn skal hvat tað gongur á dagstovuni hvat hvat skal vera minstamark av tímum sum tú er saman við vaksnum og har ert úrslitið av tí at tað ikki bleiv gjørt beinan vegin tað er tað at vit í dag síggja tað at tað eru kommunur sum hava eina høgu normering og aðrar hava eina lakru normering og tað fallur mær nokk so fyri brøsti tá ið mann hoyrir at hetta er ein tá ið mann hoyrir hvat skal mann siga bæði røddir sum sum eru frammi sum siga at hetta er ein stór útreiðsla fyri kommunurnar tíverri tað kemur fyri har eg síggi tað mótsatt at hetta er ein íløga hjá tí kommununi ella at raðfesta børnini og nógva vaksna kontakt og tí og tí kann tað eisini líka sum kjakið eisini hevur verið niðri har tað verður rørt fórt fram at tað hevur verið nógvar sparingar fær til økinum hann hevur ikki brúkt tað neyva peningin og úrslitið av tí er tað at vit fáa nøkur børn sum koma út aftan á dagstovuna lívið koblingina til skúlan sum ikki hava ella sum hava nógv óforloyst altso tað vil siga eitt høgt nýskt stressniveau og so framvegis tí má málið vera bæði á dagstovunøkinum og í skúlanum at tað eru so nógv vaksin kompetent vaksin undanum tey so tey klára at beganga seg eisini í mun til framtíðar avbjóðingar í mun til tvístøður tað at vera barnungur í dag ikki tí at tá ikki sagt tað at at ein vaksin skal tín at vera har men at tá ið tað er at at barnin hevur brúk fyri tí at tá er tað týdningarmikið at tað hevur onkranarlena seg uppat fyri at loysa hesar her físløg sum tey koma út í og annars í danielsenum at at tað verður sett orð á saman við barninum tað sum tað fer ígjøgnum ígjøgnum ein barnagarðslív ella ein skúlalívi at tað verður speglað og at tað verður tað verður viðurkent sum tað sum tað er tí at ein avbjóðing í dag vit hoyra nú eisini at børnini eru byrja at siga á at tað ikki fær inn á stovur sum framvegis tað er at tá eru vit alvorliga í einum vandakós tí at tað eru eitt barn sum forbindur við ikki at fara inn á eina stovu tað forbindi tað at har eru nógv ting sum eru keðilig tað tekur tað við sær víðarlíkum inn í skúlan og vist at tá heldur ikki hevur nokk av vaksnum sum møta sær og verða viðurkent í teimum ivamálum tey standa í ja men so so eru vit úti í einari óndari ringrás sum ger tað at barnið fær eina fatan av at eg við hoyrt so tað eru nakrar hugleiðingar rundan um tað økið og tí skulu vit mítt mál er so at vit eiga at styrkja bæði dagstovunaøki og fólkaskúlan við at málið er í stuttum kann mann siga at hava nóg nógv vaksin rundan um tey og og og tað kann gerast í ymiskar mátar og tað eru ymiskir modellir uppi at venda eisini í íráðnum hvussu vit gera tað í besta máta tað er so málið í mun til sum eg kann siga er er er málið hjá mær og hjá hesum samgonguni at vit eiga at styrkja dagstovunaøkið og og har liggur tað so at longri yvirskipar eisini at her við at tey sum arbeiða í økinum fyri at biðhalda tey sum longst er at vit lyfta lønina hjá hjá teimum millum annað og gera arbeiðsviðurskiftini betri annars stendur tað at tey sum hava verið frammi eisini fer at venda aftur til málið og út á røðurnar sum hava verið frammi so hevur tað eisini verið tað at verður nevnt at í grannalondum eru tað summar kommunur sum sum sum hava gjørt tað her og og mann kann so undra seg hetta modellið við við at fanga fylgibørnunum at tey hevur ikki ordiliga kanska fingið tað tað undirtøku sum sum mann kanska hevði roknað við og so kann mann spyrja hví tað man vera og og at tað stendur eisini í dagstovnarlógini at kommunan kann loyva stovnum og og fyritøkum at stovna eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt eitt og tað ger so tað at eittlaðum stað at so má mann finna aðrar loysnir ella foreldrini og ja mann kann siga fólkafólki til rót so í hesum er so tá tey koma við einum boði upp á kanska upp á tað tað sum eg nógv frammi nú eisini at her tað tað skal eg gera tær eitt kreditt fyri men men eg haldi bara ikki at hetta her er akkurát tann rættur máta at gera tað bara tí at vist mann vil vera heima og hevur ráð til tað so skal mann tað men eg haldi heldur at vit skulu brúka barnsølin og og tað skipanin heldur fyri at styrkja um tað er tann tann rættari og og og sum tjóðhendis umboðini eisini á vini á at hyggja meira fleksibilt at tí skipanini og og útbyggja hana so at vit kanska eisini lætta trýstið á dagstovnaøki og at kanska at fleiri av teimum sum sum arbeiða har í løtuni verða frígivin til til onnur arbeiða og tað frígivist eisini um arbeiðskraftið á økinum tað er kanska verið tann rættari máturin er gjørt uppá so samanumtikið so so haldi eg at eg eri spentur at vita hvat tí sum onkur er eisini rørdur frá mundur at her hava ikki verið hoyringar tað kom ikki so langt seinast og og tað er eisini spennandi at vita hvat hoyringarnar siga í hesum mánaðum tá tað kemur har til so hatta vóru mínir og takk fyri fyri fólkum ja takk fyri og søgdu viðmerkingar úti í salinum og era joensen er tann fyrsti at viðmerkja ger so væl takk fyri fyri fólkum eg segði nevniliga í fyrstu sínum tali hetta her at at vist mann innførir hetta her so kemur mann jú til at taka nakað av pengum úr eksisterandi skipan og eg haldi eitt land avstað so er tað nokk so symtomatiskt í dag tá ið okur hugsa um at prøva av nýggja skipan

at okur er bangin fyri at prøva nakað nýtt tí so kemur tað gangudyvir tað eksisterandi og tað ber høvuðsæt slett ikki okur kunnu sæð

tí hetta er eisini so sum eg segði í røðunum í byrjanini so er hetta at niðurlega tilboðið tí at tað er

verða færri pengar at gera gott við til tey børnini sum í eini felagsskap mennast tí góða felagsskapinum so tekur tú nøkur børn út úrskipanini sum eittlandastað at tað tilboðið sum er á dagstovnumørkinum at at varja sjónin ella mongdin av børnunum í mun til hvar tey koma frá ymiskum heimum er tann styrkin í at í danielssunum og tí fer at her ogreyt her tann púra skeiva vegin í mun til tað til dømis takk fyri frá fýrsta ja takk fyri og tann næsti at viðmerkja er jørgen niclasen ger so væl nú er tað ljóðað tað sum at tað gongur út upp á eins rættingum á nýfrøðina danielsi tær tær ljóðar heilt heilt skeivt altso her hava vit eitt landsstýrismann sum byrjaði sína røðu sera væl har hann segði at tað er fyrstu árini er tað allarbest fyri børnini at vera hjá foreldrum restin sum hann segði samsvaraði slett ikki fyri tað vit biðja

her um set fokus á barnið nei vit hava eina samgongu av barni

miklasen tá ið hann nevnir tað at hendan samgongan ikki hevur børnini tí hendan samgongan ikki hevur børnini tí hendan samgongan ikki hevur børnini

hevur raðfest raðfest barnið og familjuna í einum mála ráð fyri seg so tað kom at siga tað at tað ikki blivur raðfest so so so skurðar tað alvorliga men men sum tað eisini verður frammi skal mann inn og gera eina royndarverkætlan við hesum her tað er tað væl møguligt og tað kemur so eisini viðgerðina so í nevndini eisini at vísa um tað er tann veður mann skal prøva men mín niðurstøða er so hvussu tað at hetta er ikki tann rættin veðurin at fara við sum vit snakka um at gera at halda eitt gott javnstøði fyri tað sama nøki takk fyri frá fólkum ja takk fyri og hetta málið verður so beint í mentanarnevndina og orðaskiftið er endað komið tað seinasta málið á skránni í dag er fyrsta mál av løgtingsmál nummar trýogfýrs tjúgu tveyogtjúgu og tað er uppskot til samtyktar um at verja børnini ímóti pornu og øðrum ágangi á internetinum

uppskotstillarnir eru miðflokkurin jensa rana og stefan klein poulsen og formaðurin ella forkvinnan skal spyrja um framsølufólk gerst væl og væl tykkum til og tann fyrsti at rúða er johannes joensen frá javnaðarflokkinum gerst væl takk fyri til flokkuna sum limur í mentanini skal eg viðgera hetta málið sum kemur í mentanini og hetta mál frá miðflokkinum uppskot uppskot til samtyktar um at verja børnini ímóti pornu og øðrum á gangi á internetinum uppskot til

takk fyri frú forkvinna tilviðgerðar er uppskot og til løgtingslóg um broyting í lógini um dagstovnar og dagrøkt fólkafólkurin legði málið fram í sjeyndamars og eftir tað varð tað beint í mentarevni nevndin hevur viðgjørt málið á fundi einogtjúgunda og seksogtjúgunda april og hevur havt fund við kommunufelagi føroya pedagogfelag dagstovnaráðið felagið føroyskir sálarfrøðingar og landsstýrismannin í barna og útbúgvumálum jóna nólsoy joensen saman við gigni undirviðgerðini á málunum hevur nevndin býtt seg í ein meiriluta og ein minniluta meirilutin tað eru eg sjálvur johannes joensen erling eitursgaard lilian weihe og súsanna bertolsen hevur hesar viðmerkingar øll eru á einum máli um at foreldur og børn eiga at hava møguleika at vera heima saman sum longst øll eru ikki á einum máli um hvussu hetta skal skipast frá almannari síðu og hvør leistur er frægast skipanin sum vit brúka í føroyum í dag er barnsils skipanin ið øll eru glað fyri og sum yvirskipa riggar væl seinastu árini hevur verið arbeitt viðvíst við at leingja barnsils tíðarskeiðið júst við tí endamáli at geva foreldrum og børnum møguleika at vera saman sum longst samgongan hevur samgongan hevur sett sær fyri at bøta um møguleikarnar hjá foreldrum og børnum at vera saman í eini longri tíðarskeið enn verandi barnsburðarskipan loyvur í samgonguskjavunum stendur at ið sitera viðforkunarloyvið barnsilsskipanin verður broytt til eina smidligari skipan har til ber hjá foreldrum at leggja barnsils tíðina til rættis eftir egnum ynski og tørvi hon heldur hetta samsvarar við somu ætlan sum uppskot hjá fólkaflokkinum leggur upp til landsstýriskvinnan í umhvørvismálum ingilíndi strøm sum var har av barnsilskipanini hevur fyrr úttalað seg um at hon fer at arbeiða við málum út frá tí at samgongan hevur sett sær fyri at loysa málið og at landsstýrið arbeiða við málinum mælir meiðlutin í nevndini til at fella uppskot summi dagar í politikki eru løgnararnar aðrir fyri fólkumnaðum tá ið eg sum formaður í mentanarnevndini skal mala til at fella uppskot sum eg í grundini eri sjálvur men soleiðis bleiv í dag og sum sagt meiðlutin tekur ikki undir málinum og mælir løgtinginum til ikki at samtykkja uppskotið tí at samgongan arbeiðir við einum uppskoti sum í grundini ger tað sama sum hetta uppskotið takk fyri tær

takk fyri viðmerkingar jøkur niclasen ger so væl

sólvít nólsoy gjørt væl

takk fyri teir frá fólkum tað kann ein broyting í skipanini sum er um barcelskipanina uppnáa eisini og akkurát hvar pengarnir koma frá ja tað er møguligt at við hesum uppskotum ella við hesum uppskotum koma pengarnir aðrastaðni frá enn í barcelskipanini tað er rætt men yvirskipað endamálið verður eisini uppnátt við at fara inn í barcelskipan heldur enn hendan má tað so so nei eg havi ikki broytt meining men vit arbeiða við eini aðrari skipan í hesum samgongum inni undanfarna samgongum takk fyri

hann sann kjørt væl

takk fyri so vit nólsoy gjørdu væl

hevur tøkiliga spurningin frá beini hannesen so er øllum førum ætlanin at gera skipanina meira fleksibla so mann hevur møguleika at skipa seg betur um mann ítøkiliga fer at leingja hvar barnsburðin meira enn hann er nú er ivasamt men í øllum førum at gera gera tað fleksibla so mann kann skipa seg betur enn mann kann í dag takk fyri

síðan kristianarmentir poulsen gjørdist væl

góðligt nólsoyggjur tvæl

nevndar poulsen sjálvandi skulu fara inn og gera umstøðurnar hjá foreldrum skipa seg betur ið meini eisini uppum á tað í bakslurskipanini av fullgóðan hátt tær fyrr

hvassur á røða verður bárður á lækini ger so væl vorkvinna

ja eg skal so lesa álitið frá minnlutanum í mentanarnevndini í samband við hetta her er uppskotið til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagstovnar og dagroykt pengarnarfyll hjá barninum og minnlutin til magnus fronsimussen og báru lætuni hevur hesar viðmerkingar uppskotið snýr seg um at geva kommununum eina heimild eitt amboð til betur at kunna skipa barnans garðøki sum um heimildin verður nýtt fer at geva foreldrunum ein nýggjan valmøguleika tá tað snýr seg um fyrstu árini hjá barninum tørvur er á at foreldur kunnu fáa størri frælsi at skipa sín gerandisdag og hetta uppskotið er ein liður í hesum at geva foreldrunum størri frælsi og smiddleika at leggja til rættis hvussu barnansin teirra skal skipast uppskotið ásetir eina heimild til kommunurnar at rinda part av kostnaðinum fyri stovnspláss til foreldur um tey velja at ansa egna ansa egnum børnum heima hetta verður gjørt út frá meginregluni um at pengarnir skulu fylgja barninum talan er um eina skattafrí av veiting sum í mesta lagi kann vera hálvfjerðs prosent av ansýngarkostnaðinum í einstøku kommunu og eftirløgin skal rindast av veitingini líknandi skiparnir eru galdandi í bøkrum av okkara grannalondum og undirviðgerðini hevði nevndin fundið við føroyar kommunufelag føroyar pedagogfelag dagstovnaráðið felagið føroyskir sálarfrøðingargygni og landstýrismannin í barna og undirvísingarmálunum gjóna nólsoy joensen hóast partarnir ið hoyrdir vóru í málunum vórðu ymiskir á málið um nær barnið kensluliga er til reiðar at fara heimanífrá og at vera skilt frá sínum primera umsorganarpersónum foreldrunum so var áðurvert hoyra at flest allir viðkomandi hoyringspartar innan økið vóru samdur um at sum nú er er tað ov tíðliga tað er ov tíðliga at lata eitt barn á stovn tá tað bert eru tíggju tólv mannar gamalt og hetta samsvarar eisini væl við tað sum eitt nú høgt verður danskir granskarar at føra fram og berlendski skrivar soleiðis í eini grein frá tvey túsund og nítjan og skal eg biðja formannin leið til tað at lesa tú

tað varð sagt soleiðis samt tí tí stillir fleiri av landnætisførandi børniforkari ósak kundi eg gennemskt tí senastu tretivu ár nú ósað grundleggandi spørsmál vet eftir av tí allermest fundamentali aspektir vetvorðiðs veldferðssamfund sum titligari formand for børnviltkoyr kann pet og psykolog djón halsi formuleraði tað mellum enn fær ella er morð og eitt barn er eftir av livets førti stori dramaðir og tey dramað útspælar seg í tí dansku dagsinstitutiónir for titir morsku er fundamentalt unaturligt at ovarláti sítt barn til fremmandu individer so titligt sum vit góðu norðurlond har millum eisini føroyar teljast millum tey lond har børnini fara heilt ung á barnansingarstovn hjá allarflestu okkara er stóðan tann at vit eru noydd at loypa inn aftur í hamstara kjóli tí serliga fíggjarligu umstøðurnar loyva okkum ikki at vera heima í longri tíðarskeið enn barnsins farloyvir loyvir júst her hevði eitt uppskot sum hetta verið ein góð hjálp tí spurningurin eigur alt at vera hvat ið er best fyri barnið og fyri familjuna sum heild til í størri mun at vera saman við sínum barni fyrstu árini og tað eru fleiri fyrimunir við hesum eitt nú fer tað at gerast fíggjarliga betur møguligt hjá foreldrum at vera um sítt barn eitt sindur longri enn bert í barnsins farloyvistíðarskeiðinum foreldur fáa meiri tíð saman við barni sínum barnið fær tættari tilknýti til frimeru umsorganar persónar sínar foreldrini hvataliga týdningarmikil forningur víðar í lívinum hjá barninum fyrst og fremst men sanniliga eisini hjá foreldrunum har serliga mamman ið hevur borið átt og føtt barnið hevur tørv á at koma fyri seg aftur aðrir fyrimunir eru eisini eitt nú kann ein slík skipan vera sjúkufyribyrgjandi hjá barninum tí flest øll børn eru ofta sjúk tað fyrstu tíðina av stovni ein slík skipan kann eisini taka eitt ávíst trýst av barnansjingarskipan nú tað í fleiri kommunum er trot á bæði námsfrøðiligum námsfrøðingum og á stovnsplássum harafturat er vert at hava í huga at tá støðan á barnansjóruøkinum er so strongd sum hon tykist vera í støðum í løtuni ja so er støðan avgjørt ikki nøktandi hjá hvørki barni ella foreldrum per sjuls jorgensen sum livdi frá nítjan hundrað og trýogtretivu til tvey túsund og tveyogtjúgu hann var professur amerikius og fyrrverandi formaður í fyri børnuráðdigt í danmark hann er siteraður soleiðis hjá eini grein frá tvey túsund og ítjan og er siterin

nórvi har børn helt net í tig mánaðir tærs aldarin í institutión blivur við nøt til at verið meiðugt opmersumur upp á omsorg og nærhædd forsankar við kvalitetum for meiðugt kann tey fáa konsekvensir langt uppi livið undir hoyringunum varð ført fram at ein vansi við einum uppskoti sum hesum kundi verið at børn við alsærligan tørv og børn sum eru í mandafirða detta niðri millum í skipanini ikki nóg tíðliga og skjótt verða loftað hetta eru góðar og neyðugar grundgevingar tí umráðandi er at slík børn og slíkar familjur fáa ta hjálp teimum tørvar so skjótt sum møguligt stovnurin gigni tekur sær longu av av at vitja heimini frá tí at barnin verður føtt og til tað er átjan mánaðir eru viðurskifti í familjuni sum gigni metir ikki eru nøktandi so heldur gigni fram so leingi sum stovnurin metir tørvir á at vitja og ráðgeva familjuni tíðarskeiðið á átjan mánaðir kundi verið longt til trý ár fyri øll soleiðis at allar familjur fáa eitt ávíst tala av vitjanum áðrenn børnini verða útskrivað í øllum førum átti ein skipan ið kann gagna teimum allarflestu ikki at verið vraka hóast vandi er fyri at onkur fellur niðri millum men tí hava skal eg huga at tað finnast eisini tey sum koma illa fyri í teimum skipanum ið longu eru galdandi og tað kann væl hugsast at júst eins lík skipan sum her er í uppskoti hevði givið meiri rúmd fyri teimum í skipanini ið hava serligan tørv samanumtikið kann sigast at um kommunurnar fáa heimildina so kann hetta føra til at foreldur fáa ein møguleika fyri meiri smiddleika í gerandisdegnum einum smiddleika sum kann virka fyri at fyribyrgja strongd og hamstrarkjólstilveru hjá smábarnafamiljum við hesum viðmerkingum tekur minnlutin undir við málinum og mælir løgninginum til at samtykkja uppskot

ja takk gerst tú væl meira í leysnum

ja fáa mammurnar heima kjøtgrýturnar til tað mann ikki hugsnar at hugsanin við hesum uppskotinum hetta er eitt nei tað er tað ikki hetta er fyri tað fyrsta eitt uppskot til at geva eina heimild til kommunur har so foreldur fáa hendan møguleikan og eg haldi at tað sum er í fokus í hesum uppskotinum tað er barnið hvat ið kann vera til barnsins besta og hvussu familjan sum skipar seg mann má eisini hava álit á at foreldur eru vaksin og kunnu skipa sínum viðskiftum og tað kunnu í hvussu næstan øll so eg haldi at hatta er ikki rætt sum tú fór fram og eg vóni at hetta kann vera samtykt

fløkistjólin við tær poulsen gjørdist væl

og takk ger so varugt báðar lækini

sum særligt eisini særligt nólsoy ja eg teg teg við tú og eftir nøvnum so orsakað

og tað skal vera fornavn og eftirnavn á tingboðistøðum sum samd við nólsoy eisini nevndi eftir við barnskipanum so ljóðaði tað ikki sum at mann ætlar at fara leingi á barnsils tíðina ella farloyvis tíðina og tað er so dugi eg ikki øll at síggja so øgiliga væl hugsanina við tí og so nevndi tú eftir við hoyringssvar og sovorðið frá kommunum til dømis eg haldi í øllum førum samum um tí skal mann siga at eitt svar frá kommunufinnan var at ein kommuna fer ongantíð at siga nei til eina heimild so størri sjálvræði ein kommuna kann fáa tað siga tey so ikki nei til og so spurningurin hvussu kann mann skipa eftir tær og hvat fer tað at krevja av umsiting og ymsstanna so tað var sovorðið sum var frammi men generelt at kommunan hevði verið glað fyri at fingið møguleikan tali eg mann kann siga ja takk sovorðið tær hjá eini strena til eina viðmerking

ja takk hjá so væl borðleikirnum ja

takk fyri hasara viðmerking hjá henni sær annað tað er áðurvert at hoyra tað er havi eg ikki ordiliga hugsað um til langt saman átti eg smá børn men men tað er nevniliga ein ordiliga góð trygd í tí heila eisini at at børnini koma ikki minni fimm ferðir til lækna teir fyrstu fimm ferðir fimmtan mánaðirnar umframt vitjanir frá trygdini so takk fyri hatta inni

ja takk so tað var so sovorðið til nólsoypsferð viðviðmerking gjørt so væl

dankt gjørt svølparleikirnir

viðmerkingarnar sólvegis nólsoy jú tað tað kann mann siga í øllum førinum fær mann tað inn at mann gevur foreldrum ein stórur møguleika at skipa seg skipa sína sín gerandisdag men eg haldi framvegis og tað heldur tú allarast innast í eisini at hetta er eitt gott uppskot og ein góður møguleiki at havt afturat í í at velja

so er tað magnus til at sum sær so viðmerking gjørt so væl

hvussu væl borðið leysirnøvn

takk fyri magnus rasmussen fyri hasari viðmerkingina har er ja hatta er gott sæð fyri serbóndamátan at tað er allarhelst saman við problematikkur í í hasari umskipanini á barnsilsskipanini sum tað kann hugsast annars ja so takk fyri tað og ja eg veit ikki hvat eg skal siga um øll tað

ja takk so er tú næstur við mær hjá tær við røri látum skonuliga út væl

gjørt so væl borðið tey sína ja takk fyri at tær viðmerki

og verður tað dýrari í prinsipinum verður tað ikki dýrari tað verður bara á tann mátan at at teir pengarnir sum høvdu farið til anskarstovnin fara í staðin til familjuna og møgulig vís og allarhelst verður eitt sindur av umsiting í hasum har hjá hjá tí kommunu sum kanska velhesa loysnina sum sum ger tað eitt lítið sindur veit ikki meg siga dýrari fyri kommuna møgulvís men annars er tað øllum neutralt so spurdi tú um um grannalondini tað eru skipanir í okkara allarnarmastu grannalondum sum sum líkjast hesum vit kanska bara kunnu leita til danmarkar so so hava kommunur hesa heimildina og eg las akkurát nú nú mann roynt at sett seg eitt sindur niðhetta málið so til dømishevurnar kommunu sum aalborg er tílík skipan akkurát er komin ígjøgnum har mann loyvir hesum slagnum av avansin kann mann siga at pengarnir fylgja barninum og tað er akkurát komið ígjøgnum nú í tvey túsund og trýogtjúgu og tey hava so gjørt tað til eina eina royndarskipan í tvey ár so gjøkkust tað riggar sum sum eg haldi ljóðar ordiliga fornuftugt og øgiliga nógv í tí sum tey gera líkist øgiliga væl hesum uppskotum sum vit hava á borðinum er so tað ja tað verður gjørt okkurt grannanandum so vit burdu eisini gjørt eina roynd her haldi eg

ja takk so er tað neystur at røða tað verður beinriður handa senn

takk fyri harra formaður hetta er so uppskotið hjá okkum við fólkavíksunum um broytingar við dagstovnarlógini og tað er so veruligt viðgerðir í mentanarnevndini og tað er sjálvandi keðiligt at tað bert er evnstýriflokkan í mentanarnevndini sum tað gundur við tí við hesum eru uppskotinum í álitinum men nú fáa tú síggja hvat at atkvøða hvørt sær um at vísa men eg haldi hvørt sær um og hon fegnast um tað at morlut nevnir í sínum áliti at at mann er tekur undir við ætlanini sum hetta uppskotið hjá okkum hevur um at mann skal geva familjunum meir frælsi til at skipa sum ger ein stað og skipa sína ansing og tað er hvørfa øgiliga gleðiligt at mann at flokkar eru samdur við okkum um tað tí at tað er nakað sum vit í fólkavíksunum seta øgiliga høgt tað er tað at arbeiða fyri at familjuna fær meir frælsi alla tíðina og hetta uppskotið tað gongur so út upp á at mann fær meir frælsi til familjuna til at brúka meir tíð saman og at skipa sum ger ein stað tað eru fleiri sum kanska eftirlýsanum tilboði um at vera meir saman børnum eisini at mann bart tíðin er av og tað er so tað hetta uppskotið skal geva familjunum meir frælsi til tað og er tað jú sjálvandi eisini frælsi til at taka av tað er ikki eitt krav um at fólk skal gera tað men tey sum ynskja tað og tey sum vilja tað tey kunnu taka sær av tí møguleikanum og eisini er hetta eisini eitt frælsi til at kommunurnar kunnu seta tað í verk eitt amboð hjá teimum og er hetta eisini avhaldsstaðni kann mann siga sum hevði eisini verið nevnt her beint í grannalagnum hjá okkum og og har beint er tað mann kann siga nógv meir umfatandi enn hetta uppskotið er at tað fer nógv víðari um og sum mann kann siga hetta er bara ein lítil byrjan umhug til hvat mann hevur í grannalagnum so so tað er tað men eg haldi sum so er tað øgiliga gott uppskot sum gevur um kommunurnar ynskja tað gevur familjunum eina eitt amboð til at skipa sum gerandisdag meir frælsi og eg haldi ikki at tað eina útløkar hitt men nevnir her frá meirlutanum av at mann tosar um samgongusjónina at mann skal broyta barnskipan til eina smidligari skipan men so er spurningurin akkurát hvat mann hugsar við tí hugsar mann við tí at mann ætlar at at familjar kunnu strekkjast í barnsfarlógi longur út og er tað tað mann hugsar so er tann kritikurin sum mann ofta hoyrir um hetta hugskotið er her beint at hesi tankar sum hetta uppskotið byggir uppá tey nevna tað setningar sum at ættiligu kjøkgrýturnar sum verður blivin brúktir her beint men at at nevna tað at tað kann mann vansin við tí er eisini tað at kvinnurnar verða kanska enn longri heima enn tað verandi barnskipan leggur upp til og so kann mann siga at vist tað er trupulleikin so skilur sær hvat hví mann brúkar hesa orðingarnar um hetta uppskotið ja fyrst og fremst at sum eg hyggi eftir í barnsfarlógini tað er tað at mann hækkar útgjaldið úr henni hægst útgjald tí sum í verandi skipan so eru hægst útgjald fimmtjúgu túsund krónur og tað er so sær at miðal inntøkan bæði hjá monnum men eisini hjá kvinnum er hægri enn tað so tað er faktiskt har beint at til lønist mann tosar um kvinnur tað fer betur aftur úr sær tað millum andur barnskipan tí mann fær minni út í miðal kvinnur enn enn tað annars fáa dagliga so tað er eg haldi at mann eigur fyrst og fremst at hyggja eftir tá mann kemur til tær men eg haldi at her uppskotið er eitt illa gott uppskot sum sum gevur okkara familjum frælsi til at velja og tað er ikki nøkur nakra krav til at taka av hesum tilboðin er so at sum vónar kann løgningin taka undir við at snara og standa saman um at gera familjum meiri frælsi til at skipa sítt gerandisdag

ja takk sovorðið teir nakað viðmerkingar tann fyrsta tíð lilian veit eg gjørt so væl

eg løgdi ikki so væl um venjarjohannesen

eg haldi tá tað kemur bæði til barnsøl og eisini tá tað kemur til eitt uppskoti er

so er tað fyrst fremst mann skal hyggja eftir hvat tørvin er hjá barnum og tað trúgvi eg eisini at vit sum politikarar eisini verða nóg vaksnir til at síggja at vit eisini hava álitað av familjan hvør sær sær hvat er best fyri teirra barnum og vit eisini skulu gera teimum frælsi til at skipa seg eftir tí og herundir eisini at vita hvør skal verða heima og hvussu leingi og sum framvegis tað er upp til familjan familjan halda við tá ið vit hvørt falla álitað vit í fólkapleikunum at familjan klárar best at skipa hesi viðurskiftini sjálv og tað skal altíð vera so sær at vit lóggeva so sær at tað er barnið sum er líka so miðpunktin teir fyri

tað er so væl til beintík hann er senn

takk fyri at tey hava formaður ja nú er tað sítt tað er ella uppskot leggur upp til tað er eitt amboð hjá kommunum kommunurnar kunnu sjálvar seta í verk um tey ynskja og er tað sær at tað er við summi kommunum soleiðis at tað eru summi foreldur sum mammur ella pápar ið ynskja at taka av sum møguleikanum so hevði tað verið við til at eisini lætta um trýstið sum er á dagstovnum økinum í dag so tað er sjálvandi eitt amboð hjá kommunum at brúka vitst tey ynskja tað og tað er sjálvandi altíð til foreldrini at taka av eisini teir fyrr

ja takk skal tú bakta so at tú sært sovorðið meðan eg syngji so væl takk fyri at vera

ja takk tú hevur tú væl bein johannesen

ja takk fyri har formaður og tað er púra rætt sum maks rasmussen sigur at tað er øgiliga týdningar hjá vit sum politikarar sína komandi ættarliðnum lands og tað er eisini tá ið kemur barn skipaðum annað og tað er púra rætt sum maks rasmussen sigur um vit kostaðu við hann at skipaða tað

eg veit ikki um eg fari eitt sindur eykatíð men eitt metur við kostnaðinum tað kostar sjálvandi at leingja eina vist tí tað man ætlar tað sum liggur í hesum orðunum og tað kostar eisini at hækka útgjaldið og tað verður ringt at gera bæði senn koyrfált við tí pengunum sum barnskipan longur hevur tað og við tí útgaldisvegur aftur má útgaldina inngjaldið hækka øgiliga nógv sum mann skal gera bæði senn og eg trúgvi lítið upp á at mann fer at gera tað í samgonguni so eg vænti at tað verður bara annað sum var fyri hálvt við við sum var fyri hálvt við nakað takk fyri hálvt nakað næstu røða tað verður jakkupassur lørdur

og úrslitið er sjálvandi har eftir og eg skal ikki fara øðrum nógv inn á tær við hesum konkreta uppskotinum sjálvandi vil eg hava at pengarnir fylgja barninum og tað skal vera vælmøguleiki hjá foreldrunum okur hoyra dagliga um trupulleikar við børnum ungum hava sálarligar trupulleikar tey skúlanoktan ja tey vita ikki hvat kynn tey hava so okkurt er ravrískandi galið ið tí skipanini sum okur byggja upp tað dýra barasta sum okur hava hesi børnini tað dýra barasta sum okur hava tað er ongantíð tjúkur tey vakna tíðliga í morgunin og fara nagarðurin stovn alt gott um tey sum passa tey á stovninum og so út á seinnapartin móti kvøldið koma tey heim aftur og sita í einum ipaddi meðan foreldrini royna at fáa okkurt at eta og so fara í song hetta dýra barasta sum okur eiga ja hava okur øgiliga lítið eg eri vaksin upp í einum bygd heima hjá mammu so leingi um honum livdi hon so hjá ommuni og teimum rundanum har hava bygdum spælbrot fjøra báturin haði hon á hvønn altíð altíð loypa inn og fáa okkurt at vita tá ið tú høvdu karm nummar trý so so fíggir tú at vita annaðis nú eftir tú hevur ikki nógvar buksur at fara í afturat tí tú tú gerst til tað skitnaðum altso tað var tann fríheitum sum gav okum møguleikar at liva avbjóðingar á ymiskum slag har stóð eingin pedagogur hjá hvønn segðina ikki tak hatta men tak hitt tú royndist tá egnum kroppi hvar ið tú skuldi fara ikki fara sjálvandi prøvar mann grensur av alla tíðina tað føldi eg menti meg sum tann sum eg eri og so kann mann so fordera tað í mun til onnur og tað er so tað er so tað men har lærdu mann avbjóðingarnar og at loysa avbjóðingarnar sjálvur nú hava flest øll børn sum nakað skilur í ein læradiagnosi ymiskar viðgerðarpersónar aftan á seg tí tær skulu koma á reyðkjøl í barnaflokkinum tá har vóru allar møgulagdiagnosir tey yvirstu ikki í men tey allar allarflestu komu væl burtur úr tí rebellurin sum tá var hann er ikki til longur hann hevur ongan verðinskjans hann verður jøraður beinanvegin hann stingur høvdið undan tær tú ert ikki til at tað er við tær fríða at fleiri av tú børnunum sum koma at ferðast út av bygd og skal ein túr í mølina tær dugir ikki at ganga tær dugir ikki at ganga í urðargrád tær dugir ikki at ganga í malargrád tað er ikki tær førleikarnir sum eru púra natúrligir tá ið okur fara ein túr ígjøgnum ein ur okur okur okur og hugsa ikki um okur stíga okur ein stein okur stíga tí tað er innbygt frá barni av tøkan er ikki til longur síggja fleiri og fleiri sum sum ganga øllum fýra har tær skuldu bara lopið stein á steini tí tær vit ikki hvat er tað eru øgiligar avbljóðingar við heilt ungum fólki við við rúsevnu rúsevna trupulleikum og so eitt ella annað stað ber at tosa yvirskipa innreftir okur samfelagið tjúkur geivan hátt okur hoyra dag og dagliga dag og dagliga um børn og ung sum hava trupulleikar allastaðni í landinum tað er ikki tí at børnini øll eru øðrvísi niður dagin tey hava verið tað er tí at okur innrefta samfelagið í øðrvísi niðan okur hava og tí eigur mann ikki at halda rimmar fastur til skipanirnar sum okur hava mann eigur at kunna prøva hesi tingini av sannføring at foreldrini eru tey bestu at passa síni børn sjálvandi er tað altíð undantøk og har er tað siga einki ringt um nakað sum á stovni gangur ella stovni passar børn foreldrini eru altíð tey bestu til uppala síni egnu børn okur gloyma nøkur ting haldi eg yvirskipa og tí er eitt sovorðið møguleiki sum her sjálvandi kærkomin eisini mann eigur at prøva sovorðið av og yvirskipa er samfyrdur um at okur innrefta samfelagið skeivt tá tað kemur til okra allardýra barasta allardýra barasta okra børn takk fyri

ja takk fyri teir viðmerkingar hvussu jøk niclasen ger so væl

eitt kyssveljur var so gott ja takk fyri teg

ja tað er tað fyri meg óskiljandi sjálvandi skilji eg slett ikki tað at mann skal byrja børn inni tá ið eg mínum barn áðrenn hevði alla bygdina at spæla í okur klættrað eftir krákumgum og leitað eftir eggum hesa tíðina og tú lógu okur bátið smádreingir tú ert beinanvegin altso beinanvegin so nógv er broytt tí mann hevur innstillað seg upp á at børn skulu innstika tey skulu ganga innan fyri sær girðingina og gud hevur varmið seg vist tey fóru úr dummis á girðingina tí so er púra púra galið og onkur stendur við skegginum í postkassum so galið er tað blivið og tey tey tey tey føla okkum við hesum portrinum tí eg síggi fleiri børn koma akkurát at tey standa við einum portri tey tá tú ikki útum tey tú ikki út út út í garðinum altso tað er e teir stýra teirra hugsanarhátt um at prøva prøva seg av takk fyri

ja letur við mær ikki út við hvat er liðugt um johannesen gjørt so væl

ja takk ikki hevur tú gjørt so væl jakobin sigur ja takk fyri tað

formaður sjálvandi skuldur lata skuldur brúka sovorðið til at skal geva fólki betri møguleikar í gerandisdegnum eisini foreldrum betri møguleikar til at passa síni børnum maskuliniteturin er púra vekk vaksnir menn ganga sum dreingir sum gentur og so tað er tað er farfloytna øgiliga í øgiliga stóran mun og sum eg nevndi rebellurin hann verður hann hevur ongan verðinskjans okur báðir tá ið okur okur høvdu okur høvdu havt okur høvdu havt harðar dagar vit ikki okur vóru uppaldir í einum í einum barnagarði men soleiðis broytast soleiðis broytast tíðirnar og alt verður einsrettað og vit nakað skilir við einum dreingi so skal hann líkjast ein gentu í dag so eg nei eg eri gjørt at við upp á alt tað sum gongur fyri seg tí eigur hesum valmøguleikunum eisini at vera skjólið

gerst væl bara til hasum

ja takk tí at tú hevur sum væl at gera hvussu hvørt

ja takk hvørjar formaður nærleikin og kærleikin eta alfa foreldrunum eta allar allar viktigasta sum børnini hava brúk fyri og skulu hava og tí og tí ein mann hjá vísingum sovorðnum møguleikar frá seg vist tey nøkur av foreldrunum kunnu fáa hendan møguleikan og vera meira heima hjá sínum børnum og geva teimum tann føroyingi sum tey halda at teirra børn skulu hava báðir báðir suðu so og tað er ómetaliga umráðandi og eg eri av teirra samanføring at ella havi varhugan av at tað er kanska har at halda eitt sindur í mun til teir trupulleikar sum fleiri av okkara ungu fólkum hava í dag at foreldrini eru ikki nakar ringt um tey men samfelagið er hetta soleiðis at tey skulu renna um kapp við tíðina fyri at fáa endarnar at røkka saman og náa alt tað sum øll hini náa og so hevur mann ikki tann neyðugu tíðina til nærleikan og til kærleikan sum er grundleggjandi alt avgerandi hjá børnum takk fyri

ja takk elspælmerki skal eg lesa tú hjá sær so væl

hjá sovorðið hvussu góði tú teg hvussu góði

takk fyri teir formaður eg dugi at síggja allar vinklar og eg komi gott funnið upp á at sjálvur at gingja heima og passa børn tí tað er verðins besta arbeiði at passa síni egnu børn tað hevur gjørt eitt sindur av ivaleyst altíð for lítið tí mann skal renna við tíðina eisini men tað er tað allarbesta og eg havi tann framíggja rætt at hava abbabørn sum mann kann hava við tá mann fer at geva seyðinum tá mann fer ein túr í hagan tá mann fer ein túr í bátum tað er heilt fantastiskt so ikki eg økonomiskt í mínum mínari tíð kundi verið heima eitt ávíst tíðarskeið og havt gingið við børnunum nøkrum og havt tey við í tí sum eg gjørdi til dagligt soleiðis sum eg sjálvur var uppvandur eg hevði einki havt um út so eg skilji allar vinklar eisini tað er konur sum vilja arbeiða

hendrið var í dag arbeiðið sær tíðin farin tá ið jóans jóansens fríbjóðing gjørdist væl

velgdjósvelgja hvussu góði tú ert ja

hjohan sjónensen sum er lærarin kennir væl kanska betri enn eg tí ymiskar avbjóðingar sum børn hava tí hann hevur arbeitt við børnum og ungdómum til dagligt jú gera skipanirnar so góðar sum til ber soleiðis at foreldur kunnu vera heima hjá sínum børnum hetta er eisini møguleiki til tað við at lata pengarnar fylgja barninum men samfelagið brengna bera til skipanirnar sum okur hava og meiri skipanirnøkur søgdu verk meiri skuldu okur framleiðis sum samfelagnum báðir menn báðir menn og kvinnur so sjálvandi eru avmarkingar fyri hvussu nógv og kunnu okur kunna lata fólk vera heima við at fáa og fáa løn her verða pengarpalt rindaði til børn her eru her pengar sum eru í skipanini lat at fylgja barninum og geva foreldrunum tann valmøguleikan at brúka pengarnar sjálv upp á síni børn og tað haldi eg er fínt við sum hann tók undir við tí afturat øðrum sum hann setur í verk takk fyri

ja takk so er næsta røða tórini sær hana gjørt væl

takk fyri tær á borðburðið skal ikki gera nógv burturúr eg hugsaði um okur hava í dag í einum undraðum fyrispurningi havt til viðgerðar skannaran tann lovaða skannaran til klaksvíkar og trupulleikin við honum var at tað vóru settartreytir nøkur hava trupulleikar av at tað vóru nógvar treytir settar til hendan skannaran saman trupulleikin eg havi við hesum uppskotum her eru so nógvar treytir annars hevði eg væntað at hetta fór at vera tann stóri dagurin fyri miðflokkin at okur eru jú tungan á váskálini okur hava eitt uppskot sum fólkaflokkurin og sambandið til trettan atkvøður og framsøgn til sekstan eiga so kundu okur avgera kanska at fyri so blivur tað samtykt men eg havi varhugan av at at kanska serliga saman við framsøgnum við at bakka út men okkurt so sjáldsamt tað er eitt uppskot sum ein flokkur eigur ella hvussu er sum ein løgtingslimur í tí flokkinum eigur og sum mann sum bakkar burturúr tað sum okur hava móti hesum uppskotinum er alt gott um og hvar atkvøða fyri tær á tærum skivasí tí tí hetta er eitt stig hvar á rættu leiðini men eg fari beinvegin at boða frá at okur fara at leggja eitt uppskot fram aftur men uttan tað ófrælsið sum er lagt í uppskotið tað er tað sum er problemin hjá okkum hetta er ikki eitt uppskot sum tað stendur í viðmerkingunum at tørvur er á at foreldur kunnu fáa størri frælsið at skipa sínum gerandisdag tað ger hetta uppskotið nevniliga ikki tvørturímóti og vit skulu lesa grein tvey stikkið tvey í grein seks b broytingini til grein seks b altso okkum lesa alt alt alt alt tað grein seks b hon sigur hvat tað snýr seg um kommunan kann veita foreldrunum við børnum upp til barnagarðaraldur eina veiting sum børnini ikki eru um børnini ikki eru á dagstovuni ella í dag røkt sambært grønturí alt gott um tað hetta frælsið sum kommunurnar fáa men so beginnur mann at leggja treytur á eg skilji ikki hví mann ger tað tí tað tekur ja kommunurnar fáa frælsið foreldrini fáa eitt sindur frælsið men mann tekur nógv meiri frá teimum enn mann gevur teimum tí treyturnar fyri at fáa veitingin er at tú skalt ikki fyri sama tíðarskeið móttaka arbeiðsloysistuðul tú skalt ikki fáa útgjald sambært løgtingslóg um barnslukskipan tú skalt ikki fáa uppihaldsveiting sambært løgtslóg um almannatrygd tú skalt ikki fáa lestrarstuðul sambært løgtslóg um lestrarstuðul og tú skalt ikki fáa uppihaldsveiting ella lønarískoyti sambært løgtslóg um arbeiðsfremjandetiltøk og so tað ringasta umsøkjarin skal ikki í størri mun kunna átaka sær annað arbeiði hví hví tað hví tekur mann hetta frælsið frá fólki tí tað nøkra teimum argumentum sum eru av eitt ordiliga gott argument sum verður brúkt fyri hesum at kunna geva kommununa hendan møguleikan at lata mammurnar fara heim ella pápanar tað var at so kundu tey sjálvi skipa teirra ein røkt av børnum kanska í einum grannalagi ella í einum bygd at mammur funnu saman og kundu til rætta leggja teirra dagliga arbeiði soleiðis at at tað bar til og vórðu felags um at taka sær av barninum og tað er neyðugt í dag tað er so ótrúliga neyðugt at mann fer eitt alternativ til tað etableraða tí tað etableraða er so einvíst politiskt at tað rópar til himmals tað er tað sum trupulleikin er við øllum okur verða stýrd av av nøkrum ávísum ideologiskum fólkum á noppum øki inn í einum brævi um umhendan her fremmandastovnum sum er í samfelagnum hjá okkum hesum er troyanski hesturin sum er plaseraður inn í samfelagið hjá okkum og tekur altíð negativt og ljótt og niðurbrotandi ikki bara tað tað er nógv gott sum kemur frá nlh men har er eisini nógv alt tað sum okur ikki ynskir inn í okkara samfelag tað verður snýgt inn ígjøgnum okur hørda eisini stjórin honum er ikki bangin fyri at hon segði stuttligt greitt at tað var endamálið hjá teimum í sjónvarpinum nú á kvøldi so okur noyðast allu tíðina tær góðu krefturnar sum eru eftir í samfelagnum og í løgtinginum at royna at vera á varðhaldi og skapa alternativir men hetta er ikki eitt fullkomin alternativ alt gott um ta fyrsti veiki royndina sum sólid nólsoy hevur gjørt fyri at skapa eitt sindur av frælsi til foreldrini men hetta uppskotið er ikki gott tað kundi verið so nógv betri og tað kann gerast betri við henni ein øgiliga einfaldari gerð og tað er at fáa stykkið tvey í grein seks b burtur alla sum hon er stykkið tvey í hvussu er punkt eitt og punkt tvey tey hoyra ikki heimísirnir tí tey gera tað akkurát mótsatta við eittum uppskoti sum tær sum hava lagt tað fram siga at uppskotið ber við sær tað ber ikki frælsi við sær tað ber ófrælsi við sær og tí fari eg at bjóða øðrum flokkum góðum flokkum tær tríggir sum segði vera við upp á tær um at vera við til at leggja nýtt uppskot fram beint aftan á ólavsøku har ið ófrælsi er tikið burtur úr og bara frælsi eftir takk fyri

takk fyri sá tað okkurt viðmerking hvussu annað myntir av fólkstevnuni ger so væl ja takk fyri

í tað um lógt løgd løgdina er samd við hesum annaðum tí hetta uppstøðið er ikki ov og tí tað ger ikki um tað er ov ja takk fyri sovorðið henni sær annaða kirkjubø

ja okur er samd á á hasum økinum at at hví skulu teir fara at fara at hví skal mann geva teimum hetta frælsa at fara heim og fáa níggju túsund krónur samstundis forðar teimum nokta teimum at at arbeiða tað tú ikki at síggja eg haldi at ideologi er ikki tikin heilt við her tann tann tann góða ideologi sum sum gevur foreldrunum møguleika fyri at fara heim og skipa sína egnu barnansning teir fáa teir ikki jú men tey verða tannstund bundnar heima tað er eingin grund til at nokta teimum at fara at til arbeiðis eisini og harvið vinna sær báðir kunnu vinna sær til hvussu uppihald og tryggja at børnini eru í góðum hondum

takk fyri so er tað næsti s

maðurformaður ein hevur ja eg vil siga eitt sindur ringt at skilja at tú mann ikki vil taka undir í uppskotinum hetta her er ein møguleiki kommunurnar fáa og eftir øllum at døma nú veit eg ikki hvat javnaðarflokkurin á fólkatingi sigur men javnaðarflokkurin á løgtingi sigur at javnaðarflokkurin í býráðnini ikki sleppur at taka hesa avgerðina tað skilji eg ikki heilt men men hygg mær at hvat hetta gongur út uppá so vit hava fingið at vita frá heilsufrøðingum at upp til trý ára aldur tá er tað ikki avgerandi at børn fáa hann tann sosiala saman við sínum javnaldrum tey fyrstu trý árini eru tað allar viktigasta tí kærleikin og umsorgan og hvør er best til tað í mínum neyðum foreldrini familja so so so tað at tey skulu innihegnast á einum stovni tá tey eru eitt ára gomul tað er ikki tað besta fyri barnið sambært serfrøðin tað verður sagt at mann skal broyta barnseðilsskipanina og tað hevur sama endamál sum hetta uppskotin altso eg dugi ikki at skilja hvussu mann kann siga tað tí vit hava fingið at forklára hvat tað merkir nú er tað fimmogtjúgu túsund max tað vil siga tann sum fer barnsburðarfarlaður við eitt ár fær trý hundrað túsund so skal mann gera tað fleksipult at viðkomandi skal kunna fara í tvey ár og fáa eitt tað somu trý hundrað túsund tað er hundrað og hálvtrýss túsund um árið altso hvar er fleksibiliteturin altso trý hundra og trý hundrað túsund í tvey ár tað er staddvíkt trý hundrað túsund har er eingin munur so so akkurát hasin parturin hangur slett ikki saman skipanin sum vit ynskja er at fólk kunnu vera longur heima tey skulu ikki tey kunnu vit hava trupulleikan í dag at tað eru fólk sum kundu hugsa sær at verið heimas hjá sínum smáu børnum men av peningarligum orsøk tí okkum ikki kunnu tað hevði hetta uppskotið kunna hjálpt til vit hava hinvegin fólk sum vilja sleppa til arbeiðis men sleppa ikki tí eingin ansingarmøguleiki er og tá er mann so og so hava vit á stovnum ikki bara í høvuðsstaðnum hetta við at at nú er galið við við ansingini tí vit mangla starvsfólk hesa vikuna ella hvat orsøkin er til líkasum mangul upp á starvsfólk hetta uppskotið kundi eisini hjálpt uppá tað tá tað verður sagt at vit mangla fólk arbeiðsmarknaðinum ja millum annað tey sum ikki fáa síni børn ansaði og við einari slíkari skipan sum hesari ja men so hevði tú ikki broytt uppá støðuna tí tað hevði merkt at tað var onkur sum valdi at fara heima at ansa síni smáum børnum soleiðis nær at hin sum vil brennur eftir at sleppa arbeiðsmarknaðin sleppur tí nú var eitt pláss har so so so er tað her hetta er eitt uppskot sum fyrst og fremst hugsar um familjuna vinstravenda andstøðan roynir at tosa um pengar og arbeiðspláss og hvat veit eg altso vit royna at tosa um hvat er best fyri familjuna frælsið til familjuna at velja ta bestu loysnina fyri teirra familju skipanin kostar ikki meir tí tað eru tær somu pengarnir sum verða lætnir til tey foreldur sum velja at fara heima ansa sínum eg hoyrdi úr javnaðarflokkinum í áðni eg meði níggju túsund krónur er for lítið ja altso vit hava valt at tikið uppskotið hjá sólvið nólsoy í vónum mannfóði tær gundu við tí men tá hann ikki vil so vil eg siga javnaðarflokkinum ja men lata hvussu sigur staðin fyri hálvfjerðs prosent av ansinkingargjaldinum so hundrað prosent so eru bjóðar tólv túsund skattafrítt pluss tað sum viðkomandi skuldu goldið í íansinkingargjaldi tí tað ið viðkomandi skulda goldið um hann var arbeiðsmarknaðin tá hjá nú nærkast vit ja ja kanska fimtan túsund tá tú tosar um vøggustuðpláss og skattafrítt nú verður gingin tá líkjast nú er tað meir enn barnsælsskipanin gevur so og vit tosa starvsvekkum tá somu pengarnar tað er ikki tað er til at slúta at finna nýggjar pengar so eg vil siga at hetta uppskotið eg skilji ikki at mann ikki kann taka undir við tí eg finni bara eina orsøk og tað er uppskotstillar at tú fært tann forkertu uppskotstillar

takk fyri so er onkur viðmerking fyrst er tað bára læsingarsøga

takk fyri sovorðið jørgen niclasen ger so væl

ja tað er ein trupulleiki rættiliga nógvastaðni í føroyum at tað er fá starvsfólk á stovnum og tað er ein stressfaktur fyri starvsfólkini men tað er eisini ein trupulleiki fyri foreldur sum eru til arbeiði sum fáa at vita hoyr hesa vikuna mugu tit hava tykkara barn heima tí vit hava starvsfólkatrol tað vil siga at vit gera tað dupult vit hála fólk úr arbeiði umframt at tey sum eru eftir á stovnum vera strongd nú gevur mann lønarligt á umsorganarøkinum og tað skal so hjálpa til tað hjálpir einki til vissu trivnaðurin á hesum ánsøkanstøðunum er strongd so hetta uppskotið kundi loyst so ótrúliga nógvar møguleikar fólk sum vilja kundu sloppið til arbeiðis tey sum ikki sleppa í dag fólk sum ynskja ansa sínum egnu børnina heima høvdu kunnað tað fíggjaliga og vit høvdu fingið ansøkanarøkinum

betri arbeiðspláss uttan strongd hjá starvsfólkunum við tí væntandi starvsfólkatroti sum vit hava í dag takk fyri so er tað kristianna vinter poulsen

tær skulu tosa so neiliga um hesi tilboðini sum eru á tað stóði tú takk fyri sovorðið jøkur niclasen ger so

vit hava ikki tosað niðurandi um nakran stovn tað sum vit hava sagt er frá serfrøðini at tað fyrstu trý árini er tað serliga kærleiki og nærleiki tað fær mann best frá sínum foreldrum men tað er sanniliga eisini gott á stovnum men men hvussu er tað tá ið stovnar eru undirmannaðir tað mangla fólk starvsfólkini hava strongd altso hetta er ikki gott nokk fólkaflokkurin er ein sosialur flokkur fólkaflokkurin hugsar um at fáa samfelagið at vaksa fyri at trivnaðurin í sum samfelagnum skal vera betur vit hugsa um alt samfelagið og hevur familjan tað gott so hevur vinnan tað gott og familjan er kjarnin í samfelagnum og tað vilja vit altíð berjast fyri eg meini seg við tjóðveldi var fiskimannaflokkur tey vilja ikki síggja fiskimenn longur javnaðarflokkurin var arbeiðarflokkur tey liggja ikki í arbeiðaran

og tað eru vinstarmentaflokkarnir sum eru broyttur vit eru framvegis tann sosiali borgarligu flokkurin ja takk fyri sóu tey nólsoy gjørt væl

takk fyri soleiðis hørður góði niclasen

og hvat eg fari at taka undir við hava eg lat meg síggja tað men men tað er trupult at fáa undirtøku fyri einum sovorðnum málesmisni her vit hava roynt í áravís og eg skilji ikki hví men í seinastu samgongum var hon soleiðis sett saman nú verður tað og sólvið nólsoy gjørdi eitt uppskot sum er júst tað sum liggur á borðinum og vit hoyra at jensa rænast var part av tí samgonguni segði nei tað er ikki undir við tí og javnaðarflokkurin segði nei tað er ikki undir við tí tí tað er hvør sínum henda og tað er ótrúliga harmiligt vit høvdu møguleikarnar í seinastu samgongum og vit kláraðu tað ikki og henda samgongan er møguleika nú og klára tit tað sum hetta liggur á borðinum ella nakað sum líkist hesum so eru vit við og so eru vit glað

takk fyri sovorðið árni skál eg kemst væl takk fyri at

takk fyri sær jørga niclasen ger so væl

áhugaverdur spurningur tí tí tann spurningur er nevniliga viðgjørdur í hvussu landsstýrin er tá altso tað er mann hevur eina fatan av nú fara øll heim eingin verður eftir til arbeiðis tað er bara ikki soleiðis tað fungerar hetta er ein eitt frælsi ein møguleiki tey kundu fáa og hann er nakað avmarkaður tað haldi eg eisini sjálvur sum jens har rænavísti á men líknandi skipanir í danmark so vildu tað kanska verið tretivu børn sum har foreldrini valdu hendan møguleikan og hevði skipanir verið frælsari at tey høvdu fullkomið frælsið um hvussu tey so tóku sær á ansøkingini so hevði tað verið nakað hægri tað er ikki soleiðis at ein rúgv hevði tikið av í sniður men at givið teimum ein møguleika sum virkuliga yngstu vann tað haldi eg eftir stórt

takk fyri so er tað eldstøðan tú mær sæð til skuldnástøftir ja takk fyri

takk fyri so er tað jørgen niclasen gerst væl

harra formaður eg tori at siga hóast eg ongantíð havi eru slopnað at umsita almannamál at tá ið fólkaflokkurin hevur sitið á almannamálum tá eru verulig framstig hend á almannaøkinum munandi meira enn hvat mann hevur sæð tá ið vinstravongurin hevur sitið tá hevur tað kanska verið øgiligt snakk men lítlar gerðir elisabet mercedes gullhósdóttir sat seinasta valskeið og har hendi eini rúgva og annika olsen úr fólkaflokkinum sat árini frammanundan har hendi ein rúgva altso so nógv at hon nú líka sum at hava so nógvur futtur í at hon endaði á einum øðrum flokki altso men tað var ikki fyrr enn aftaná hon hevði gjørt øllir tingini so tá ið fólkaflokkurin hevur sitið við almannamálum tá er veruliga nakað hent so ja vit eru ein harður flokkur men eg vil siga tað sum við pakkum vit eru ein harður pakki við bleytum innihaldi hann er ein harður

tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í tingmáli nummar fýraoghálvfjerðs so vit fara at atkvøða í uppskot til løgsløg um broyting í løgsløg um dagstovnar og dagrøkt sum snýr seg um at pengan vilja barninum gerast væl og at atkvøða í uppskot til løgsløg vit eru liðug at atkvøða tað eru tólv atkvøður fyri uppskotinum seytjan atkvøður eru í móti uppskotinum og eingin atkvøður blonk og tað merkir at tingmáli nummar fýraoghálvfjerðs er fallið og endaliga avgreitt frá løgtinginum vit fara víðari í skránni sum er skrivligur fyrispurningur nummar fimmogtjúguogtveyogtjúgu sum snýr seg um útboð av loyvum til elframleiðslu úr vindorku hvør birður um orðið