LM-068/2022

framsøgufólkini verða fyri javnaðarflokkin kristianna vinter poulsen fyri sambandsflokkin verður tað helgja abrahamsen fyri fólkaflokkin verður tað jakob vestergaard fyri tjóðveldið verður tað herður pálsdóttir fyri framsøkuverður tað sólvið nólsoy og fyri miðflokkin verður tað stefan kleim poulsen fyrsta røða verður kristianna vinter poulsen ger so væl

ja ja vit vita hvussu stórar broytingar eru farnar fram í føroyum seinastu hálvtrýss árini í nítjan hundrað og hálvfjerðs búðu áttaogtretivu túsund seks hundrað fólk í føroyum og í dag eru vit úti við fimmoghálvtrýss túsund okkara samfelag er útbygt í ein mun sum fólk neyvan kundu ímynda sær varð gjørligt fyri fáum áratíggjum síðani vit síggja myndir fyri okkum tiknar í føroyum og nítjan hundrað og hálvfjerðs hagi har tað nú eru býlingar og bygningar fjøll har tað nú eru tunlar fyrir har tað nú eru aliringar tá mann útbyggir samfelagið hendan mun so slítið tað sjálvandi tað sum vit byggja á og tað er okkara umhvørvi okkara náttúra men okkara formligu amboð at taka okkum av okkara náttúru sum hevur lagt rygg til allir hesar útbyggingarnar eru í høvuðsheitum enn tann dag í dag tey somu sum tey vóru fyri góðum hálvtrýss árum síðani í nítjan hundrað og hálvfjerðs tá galdandi lovar samtykt eg haldi at vit tíverri ofta hava lyndi til at taka náttúruna sum eina sjálvfylgju tí eg haldi at vit eru væl signaði við her í føroyum at hon er allastaðni har sum eyga røkkur hon er rundan um okkum hon er við okkum og hon er lukku tí enn sum áður so sjáldsamavøkur og til stóra nyttu gleði njóð til síðu sálarbót bæði fyri føroyingar hálv fyri alt fleiri gestir eyðsæð er at vit ikki longur kunnu standa til kunnu lata standa til tí verandi lóggaðan náttúruvernd er yvir hálvtrýss ára gomul og tað var staðfest longu í tvey túsund og eitt at tann tá einhundrað gomla gamla náttúrufrøðingarlógin als ikki nøktaði tørvin á náttúrufyrisiting í føroyum síðani hevur politiska skipanin í fleiri umførum arbeitt við nýggjarlóg gáva uttan at tað hevur borið á mál verandi lógaruppskot er tað sama sum tað lógaruppskotið sum táverandi landsstýrismaður í umhvørvis og vinnumálum magnus rasmussen legði fyri tingið fyri einum ári síðan og tað vóru nakrar broytingar sum koma í rættarnevndini og tær broytingarnar sum ein samd rættarnevndin kom fram til tær eru tiknar við hetta uppskotið sum tó ikki var samtykt tí tað var beint aftur í nevnd eftir aðru viðgerð og so fælt tað burtur so vegurin til nøktandi náttúruvernd hevur verið drúgvur men lat okkum nú gera náttúruni tann beina at syrgja fyri góðari og tíðarøkan til lóggávu sum eisini røkkur út í framtíðina so okkara eftirkomarar kunnu hava sama alsignaða møguleika sum vit sjálvi sum tað stendur í uppskotinum um orsøkir til uppskotið so er náttúran virðismikil tað vita vit jú øll um markfeldið í náttúruni er ein fortreyt fyri náttúrartilfeinginum sum á nógvan hátt og í mangum førum er grundarlag undir okkara lívstreytum og okkara trivnaði endamál við løgtingslógini um náttúruvernd tað er at røkja markfeldið og tær vistfrøðiligu tilgongdirnar í náttúruni bæði fyri náttúruna sjálva og fyri náttúruna sum grundarlag undir burðardyggum virksemi tilfeingi mentan heilsu og trivnaði hjá føroyafólki nú og í framtíðuni eina almenna fyrilitsskyldu hon gevur okkum øllum skyldu til at fara fram við varsemi og við fyriliti fyri at tann hátt at sleppa undan at skaða náttúrumarkfeldið eitt annað sum er ásett er at øll tiltøk eftir lógini skulu haldast upp ímóti øðrum týðandi samfelagsmálum fleiri hoyrindspartar føra fram at akkurát henda áseting í grann fimm eg endurgevi tiltøk eftir hesi løgtingslógini skulu viðast upp ímóti øðrum týðandi samfelagsmálum hon er ógreið og at henda greinin í stóran mun leggur upp til at náttúran fer at tapa eina og hvørja ósemju har fíggjarligu áhugamál eru uppi í leikinum eitt annað afturvendandi ynski sum er at lesa í hoyrindskrivinum sum er komin inn tí tey eru nógv og tað eru alt annað enn líkasæl tað er vera ótrúliga áhugavert at lisi øll tey nógvu og øll angaskeraðu og eldhugaðu hoyringsskrivnum sum er komin inn og tað vísir bara at føroyingar eru alt annað enn líkasæl við náttúruna og tað er jú veruliga eitt tekin um er tað gott tekn men eitt annað afturvendandi ynski tað er at nágreina at náttúran hevur egin virði hon er virði sær sjálvari og at hetta virðið ikki er treytað av vinnuligari úrtøku men tað eru ikki nøkur ansøgn í at verja náttúruna við støði tørvinum hjá menniskjum og hjá samfelagnum og so at verja náttúruna tí at náttúran hevur egin virði og tað er júst henda javnvágin sum er viktig at raka og lágaruppskotið skal nettum tryggja at náttúrumarkfeldið verður vart eisini uttan at tað er treytað av nyttvirðinum galdandi lóggáva verður umsitin av leikfólki í teimum staðbundnum friðingarnevndunum og fakfólki og yvirfriðingarnevnduni og henda umsiting sum nú er hon er leys av politisku skipanina og uttan fyri fyrisitingarlógina sambært teg hesum lógaruppskotinum sum vit nú viðgera so er nýggjalógin hon verður eftir ætlan umsitin av fakkønari náttúrufyrisiting undir ábyrgd hjá landsstýrismanninum og umhvørvisstovan skal umsita lógina eitt sum hevur verið nógv diskuterað og hevur elvt til orðaskiftið og og og hevur verið til ampa fyri nógv tað er tað at landsstýriskvinnan ella landsstýrismaðurin hevur heimild til at lýsa verndarøkir við kunngerð til dømis tjóðgarðar landslagsverndarøkir náttúrufriðøkir og onnurøkir tað hevur elvt til stúran hjá mongum og tað stendur so at ætla verndarøkir og væntaðar avleiðingar av slíkum økjum tey skulu almanna kunngerast og eigarar og rættindahavarar fáa høvi at viðmerkja frammanundan umfra at eigarar ella rættindahavarar hava rætt til endurgjald frá landinum fyri fíggjarliga miss um hendan verndin darvar brúkið sum er í gongd sum eg segði so hendan ásetingin hevur verið elvt til at fleiri eru farin upp úr stólinum og fólka tosa um ognartøku og um ov víðar heimildir til landsstýrismann landsstýriskvinnu sum situr eg skilji hesar viðmerkarnar men eg haldi ikki at tær eru rættar ið verandi lógaðu eru eisini heimildir men henda heimildin hevur ikki ofta verið brúkt í føroyum eru trý øki friða fjallavatn leynavatn og mølheyggjarnar á sandi eg hugsi ikki at vit eru ósamd um hesar avgerðir seinasta friðingin var í nítjan hundrað og áttaogfýrs so kunnu vit spyrja okkum sjálvi er tað nøktandi men hetta haldi eg er alt samalt spurningar sum so hvussu eg hevði sett mær sjálvari eg havi sett mær sjálvari hesa fyrireikingina og sum vit í rættarnevndini fara at viðgera avgerðir eftir lógaruppskotinum kunnu kærast til føra kæristovn og her er so eisini ein munur tí eftir verandi lóg tá kunnu avgerðirnar sum yvirfriðingarnevndin tekur ikki kærast tær eru endaligar men yvirfriðingarnevndin kann so taka mál uppa til nýggja viðgemin kærast tú kunnu tær ikki tó er tíðin næstan men aftur til hoyringsskrivni lógaruppskotið er sent víða um og trýogtjúgu hoyringssvar komu inn eg fekk eina nógv burtur úr at lesa hesi hoyringssvar og tað hevði eisini stóran týdning fyri at viðgerðin bæði í dag og í rættarnevndini verður nóg góð so vit kunnu koma fram til eitt gott úrslit tíggju sekund

og eg haldi hoyrinarskrivini vísa at fólk í føroyum eru alt annað enn líkasælvi náttúruna sjónvarmiðini spennast sera víða og verða førd fram við veruliga eldhuganum og við sannførandi orðingum í grein átta og níggju í lógini eru heimildir til at áseta reglur fyri tøku av riggleysum landstýrum mín vón er at hendan lógin ikki verður ov riggleys til at verja ta náttúru sum vit øll ynskja at verja hetta lógaruppskotið fyri rættarnevndina har er sjálvveru og er í sannførdum at vit øll fara at geva hesum lógaruppskotum eina sera góða viðgerð takk fyri

takk fyri kristianna vinterpoulsen gjørt so væl

ja hatta er ein sergóður spurningur sum við hann ið hann mær setti og hetta er eisini ein eitt uppáhald ella nakað sum er ført nógv fram í teimum horðnirskrivnum sum er komin inn og tí orðaskifti sum er verið vit kundu lesa tilmæli frá eini samdari rættarnevnd aftaná og hon hevði viðgjørt hetta uppskotið fyri einum ári síðani har hevði verið sagt at leikurin er tann at ein og hvør kann heita á landsstýrismannin ella landsstýriskvinnuna at taka stig til økisvernd men tað verður so sitandi landsstýrisfólk sum í samráð við náttúrufyrisitingina fyri at taka støðu til um fara skal undir ítøkiliga økisvernd eg hugsi ikki at sitandi landsstýrisfólk fær víðari heimildir enn tær heimildir sum longu eru og sum yvirfriðingarnevndin hevur havt munurin er at tær avgerðir sum er tiknar sambært hesi lóg kunnu kærast og tað kundu tær ikki ella tað kundu tær ikki í dag

takk fyri takk fyri næstur á røða verður helgja abrahamsen

ferðsfólkini føroyar skulu hava eina náttúruverndarlóg tað haldu vit øll eru samd um vit hava eina viðbrekna náttúru og vit hava brúk fyri at vit hava reglur fyri hvussu vit verja hana náttúran hon skal njótast hon skal gagnnýtast og hon skal verjast vit skulu sum føroyingar kunna njóta náttúruna vit skulu eisini kunna fáa gagnnýtan at fáa tað burtur úr henni sum hon gevur men vit mugu eisini verja hana ansa eftir at vit ikki eiga hana og vit skuldu siga at okkurt vendir eitt sindur øvut tí at vit siga her hvussu vit skulu skikka okkum tá ið vit fara í hagan men framvegis er tað so ikki loyvt at fara í hagan strengt tikið sum mann kundi kanska hugsa sær at mann tók tað øvut í raðfólkinum og tilsin onnur søga lóggávast vit hava í dag hon er mest sum óbroytt líka sær hann er fyrst í hálvfjerðsunum og longu í tvey túsund og eitt bleiv staðfest av einum arbeiðsbólki at galdandi lóð var ikki nøktandi og tí fær mann undir eina prosess at fáa tað broytt og tí lógini frá nýggjálvhálvfjerðs hon er øgiliga nógv ein spurningur um vakurleik at hon tykkur øgiliga støði í at mann ikki skemmur natúruna sum mann ofta sigur at mann ikki ger nakað sum sær játt út men tilsin er øgiliga okkurt onnur viðurskifti sum sum hava týdning í dag sum sum mangla og tí tí er tað mann gera sovorðið á lóg

tað er øgiliga nógv prát í tingsalinum tað hevði verið ordiliga gott um helgi abrahamsen var tann sum hevði orðið nú gjørt tú væl ja takk sær stevenberg komfór tá hon var lasturskvinna á eisini økinum undir at gera eina eina náttúru margfeldið slóg sum tá kallaðist og tað var ein lógi sum fekk íla harða kritikk bæði frá samgongu og andstøðu tá mann kann siga at tað var ein forstórur biti altso mann vildi so nógv at at mann klára ikki at svølja hana bitan og tí kom tað ikki víðari og tað var serligt í kapittul tvey sum bleiv brúktur at mann brúkti norska fyrimynd og sum mann ikki ordiliga fekk at passa saman við við føroyska lóggávu ella føroyska veruleikan tá mann fór tvørtur um sektorar og so frávegis og og og eisini var um málsliga ella málsliga var eitt sindur ringat skilja so tað var nógvur kritikkur av henni og tað var eisini og tá ið mann skuldi praktisera alt at tað er sum bleiv nevnt í í kapittul tvey so skuldu ymiskir stovnar í landinum hava eitt stórt tilfar at ganga út frá sum faktiskt ikki var tøkt so tað kom ikki víðari og tá eg eri blóði landsstýrismaður so royndi eg at finna út tað hvat er tað mann vil hava burturúr fyri at fáa tað ígjøgnum tí at alt gottum tað svelgja stóran bitan men mann heilt ikki svelgja so stóran bitan mann seta hann í hálsuna sum hann heilt fáa niðurum og so helt eg tað var betri at lúka tað bur og so kundi mann heldur royna at fáa tað ígjøgnum sum var politiskt møguligt og so kom mann kanska heldur útbyggja tað við tíðini sum hvørt mann var klárur til tað og tað bleiv gjørd endast tí at tað bleiv øll í tí kapittul tvey bleiv tikkin burtur og tí at mann sigur at hetta kundi altíkt gera seinni og og og so broytti mann eina nógvar orðingar so tað var meira skiliga tað bleiv so magnus rasmussen sum legði hetta uppskotið fyri tingið fyri einum ári síðani og og tað bleiv so ein sand rættarnevnd tað var undirvitið tey avtornaðu tá vóru fleiri sum vóru skeptisk tá til fyrstu viðgerð men men tá ið tú fingur svar upp á nógvar spurningar so var stórur umtøkan fyri sniður men líka væl so so endar aftur nevnd og kom ongantíð út aftur tí sum onnur søga og nú kemur so sama uppskotið aftur so sum tað sá út aftan á nevndin hevði viðgjørt tað og hetta er í stóran mun ein rammulóg tá ið siga at tað hendir ikki so nógv tann dagin tá lógin verð at at náttúruvend verður løgd til ein fakliga fyrisiting sum er undir landstýriskvinnuni og og so so er tað tíðin sum við tíðini kann mann so broyta lógurnar út frá tí ein kritikkur sum hevur verið tað at landstýriskvinna fær ov nógvar heimildir við kunngerð og tað er púra vanligt at mann keypir upp á tann mátan at at í eina lóð so so skal landstýrisfólkið á økinum líka sum seta okkurt ting í verk við kunngerðum og so blívur altíkt her við teir orðingar sum eitt tilvildarligt landsstýrisfólk og kann gera eina kunngerð tað er altíð ikki so tað gongur fyri seg altso verður tað fyrsta er einki landsstýrisfólk tilvildarligt eg veit væl at mann kann blíva landsstýrismaður tá landsstýriskvinna uttan at vera fólkavaldur men tú verður ikki bara knappliga tilvildarliga ein penandi landsstýrisfólk og tað heldur sjálvsanna at ein ein ein dag tá ið yngilin strømmur fingið skeivabeini út á songini sum lýsir eina kunngerð altso so gongur at tingið altíð ikki er fyri seg tað er ein langur longri prosess og tað at at sjálvt tað stendur at at landsstýrisfólk gera kunngerð so kemur ikki bara ein ella onnur kunngerð detta niður í luftini at tað tað skal ein prosess til og sjálvandi skal tað vera kunngerð ígjøgnum at arbeiða áðrenn tað varð lýstar og og viðst at landsstýrisfólk skulu funnið upp á tað so verður tað ikki landsstýrisfólk nógvar dagar aftan á aftan á tað hendingin so handan lógin er fyrstast ein verndarlóg og og og tað eru eisini nógvar aðrar ásetingar innafríta øki sum verða finnað í øðrum lógum bóndafelagið óavsfelagið hevur sagt at hetta er ein ognartøka og eg má siga at eg ikki samdur tí í niðurstøðuni altso eg eigi ein bil men eg havi ikki stolt at brúka nakað sum eg vil eg kann ikki koyra meira enn fýrs kilometrar um tíman og so framvegis tað er ikki ognartøka at eg ikki sleppa at brúka sum eg vil eg eigi státverk bilin men sjálvandi mugu reglur vera í landinum fyri hvussu tú brúkarar eg eigi ein státverk og tað at mann setir reglur fyri fyri jørð merkir ikki tað at tú ognar tykkum nakað tú sigur at nakrar reglur men framvegis og og eg skilji heldur ikki hví hví bóndir óavsmenn eru so misnøgdir tí at friðingarheimildirnar eru longu í lógini í dag og og tað er eftir ella altso tað er totalfriðing tá tað verður gjørt her er hóast alt møguleiki at gera tað graduera og her eru eisini fleiri møguleikar at kæra tú kanst enda at fara í rættin við við eini avgerð tær kanst tú ikki í dag hevur yvirfriðingarnevndin tikið eina avgerð so er hon endaligur tú kanst ikki hava ein gongd fyri rættin við henni so eg haldi at at at at tann kritikkin er ikki heilt rættur og og eitt skrivaður nú eisini ein dagin og eg haldi at alt sum stendur í skrivinum verður svarað í eini skjali og liggur í íðvísum málunum tí at tá spurningar vóru eisini frammi seinast og tá bleiv tað vent og tað bleiv spurt hjá landsstýrinum hvussu at tað skal skiljast eg haldi at vit havt fingið svar upp á allasta spurningarnar sá eg ikki nøkur ognartøku eg haldi at tað er tað gott at vit eru komin har til at vit nú fáa eisini á lógina og at vit hava bíðað eftir nógv ár og eg haldi at tað er neyðugt at at vit verja tað verandi og verja ímóti nýggjum tingum vit vita tað at at fólk er farin at innflyta plantur og annað enntá gras verður innflutt fyri tá mann gjørdi ein grasblæn so slætta tú eitt øki og so koyrdi grasfræ í nú keypir mann flæði uttan frá og flytur inn í landið og mann áná ikki hvørjum hvørjum skriviskygdum og skoyrdur liva í hesum flænum og tað fyri at vit hava fingið flæturmark vit hava fingið mortnið ella annað tað ger einki mítt at hava nakað reglur sum øki at siga tað vit kunnu ikki bara opna og lata alt koma inn í okkara land samt at seta eisini reglur fyri hvussu verja vit tað lívið sum er frammanunda so so eg haldi at at tað er gott at vit vit vit hava fáa eru komað har til at vit fáa eftir málum fram aftur og og seinast bleiv tað viðgerðir rættarnevnd nú tað var ein ein sandnevnd og vit fara í hvussu rættið at at viðgera tað eftir málum og eg vænti at tað fær at breiða undirtøku takk fyri takk fyri so í næstrarøða jakob vesturgord ger so væl

takk fyri farformaður løgtingslóg um náttúruvernd eg hevði vónað og væntað hendan uppsetta uppskotið ongantíð koma aftur og slekkja aftur í tí líki sum tað nú er borðið tingið tí tað verður í mótstøðumóti sínum uppskotinum og tað er undarhaldan mann blívur við og mann blívur við at gera seg inn á jarðaðar hvør hevur sagt fyri at natúran er óspilt tak tað siðvenjuna sum føroysk jarðaðar og býndur hava havt tá ið teir hava rúkt bø og haga og bjørk teir hava altíð tikið atlit til natúruna ongantíð tikir meiri egg ongantíð tikir meiri fugl enn tað hevur verið neyðugt fyri at stovnarnir hvør sínum lagi ikki skulu líða líða undir tí mann marknaðar var førur føroyar sum hetta óspilta fantastiska landið hvør hevur siglt fyri tí tað er ikki umsitingin í havn sum hevur siglt fyri tí tann umsitingin sum nú við hesum uppskotinum fer allar heimildir til at stýra onnar og onnarfólkið og bøndurin kring landið hvussu teir skulu uppføra seg í sínum lendi í sínum haga í sínum bø tí tað skal onkur av umsitingini í havn fortelja teimum hvussu teir skulu gera teig sum í øldir djúnum generatiónir hava røkt og umsitið lendið í føroyum og tí harmar tað meg at mann fer á hendan hátt og onkursvegna til lítils gerð tað arbeiðið sum hevur verið gjørt av okkara forfedrum í føroysku høvunum í lendunum at mann so skal bara setina strika yvir tað og lata umsitingina kunna koma út og fortelja hvussu bøndur ólavsmenn okur sum vanliga ganga í høvunum skulu upp uppføra hvør og hvussu okkurt tey gera tað er ímóti og fari at vera ímóti og tí takið leggur undir við tí partinum sum er hesi lóggávuni har mann kann næstan siga fyrilitarleyskt friða øki til ymisk endamál og mongum førum ikki eingang spyrja eftir tey sum eiga og hava hava lendið tað ber væl til at friða eftir berandi friðingalógávum tað ber væl til eg havi sum síðsturmaður verið partur av viðgerðini av einum máli eg kann nevna hvat er múlakletlar á eiði sum er serstakt serstakt øki býráðið eiði skuldi gera eina útstyrking og byggja á á lendinum tað bleiv funnin semja millum partarnir millum tann sum náttúrugripasavnið sum bað um at fáa friðingina eiðis kommunu har ið friðingarmyndugleikarnir funnu útav við at viðgera málið við partarnir um hvussu mann kundi brúka eftir øki báðir tey at teir kunnu byggjast kring tað og hvussu mann so kundi brúka økið kanska uppaftur betur enn tað er í dag og ikki minst varðveita tað tað ber til við verandi skipan við friðingarnevndum har mann fer út tú fer út til fólk hevur eitt dialok dialok við tey fólkini sum eru og sum var av hetta er eitt heilt onnur skipan mann setir í verk her har mann frá skriftstovunum í havn kemur út og skal fortelja hvussu eg og onnur skulu uppføra í føroyskum á túruni og tað taki eg ikki undir við tað sum eg eisini vil gera vart við tað er tað at tey sum hava vera av jørðini onnur høgunum bønum í føroyum eru farin ómetaliga væl við náttúruni tí kunnu okur tosa meg sær føroysku óspiltu náttúruna hvat hava tey gjørt sum ger tað at nú skal myndugleikin í havn taka tað taka tað her frá teimum tað sum tey dagliga fáast við og ansa eftir tí tað er tað rong tí tað er tað lendið sum tey skal brúka til framleiðslu og tí haldi eg at tað er næstan ein hugan móti teimum sum til dagligt hava havt við jørð hava og lendið at gera mann ger slíkt eg púra samdur við hoyrisfarinum frá bóndafelagnum púra samdur frá hoyrisfarinum frá ólavsfelagnum um at onnur tøku líknandi heimildirnar í hesum heri lógaruppskuldinum og vit eldri ikki hvat tað umfatar mann mann hevur møguleikan at serliga kapittul fýra at seta lýsa ymisk verndarøki hvat er tað hvussu stór eru tey kann mann taka heilar hagapartar til tað tað tað veit mann ikki og økilsi verndarmið og kunngerð um verndarøki tjóðgarðar landslagsverndarøki náttúrufrøðingarøki lívøkilsvernd og vitiskvatn og vitiskjørla hvat ið hvat í tað inniber hvat er brúkið av tí hvussu skal umsita tað tey fáa ikki bóndir og ólavsmenn kring landið at umsita teg hvussu hvussu skal mann bera seg at kann nakað kann nakað virksemi verður har kann seyður ganga har kann mann skera upp hagar sum mann vanligt ger vanliga røkt tá mann røkir røkir haga tað framgongur tað framgongur onga onga staðni eg hvat er tað hvat er tað fyri øki sum skulu liggja sum skulu liggja ymsar staðni og so er tað her við at mann næstan uttan at spyrja næstan uttan at spyrja tey sum bara av bara av jørðini bara kann fara og lýsa í kunngerð eg veit gott mann kann bara lýsir kunngerð viðkurt tekur tað øgiliga drúgva tíð at gera kunngerðir aðra tíð eg tekur tað í dag eg havi gjørt fleiri kunngerðir sum tey hevur tikið øgiliga stutta tíð at gera tað er spurningur um politiskt politiskt tempramang hvussu mann hvussu mann ger tað og tað er sjálvandi spurningur um hvør persónur situr í ymiskum støðum eg haldi fyri at taka afturíaftur at verandi skipan nú tosa tær um elly ella gamla lóggávu grundlógum er elly gomul í mun til tað sum í mun til hann tað sum mann nevnir um hesa lógina allíkavæl halda okur at tað er tað okur skula fylgja tí tað er grundlógum tað er ikki alturin av lóggávum sum ger antin lóggávan kann brúkast til ikki tað spurningur tí lóggávan er brúk og lóggávan er gjørd og hvussu lóggávan passar til tað brúkið sum er tað hevur eisini verið sagt at haðalógin er atgomul kann ikki brúkast hon er grundarlagið í dag og dagliga undir tí vikusunum sum gongur fyri seg í bø og haga hjá teimum sum varða sum varða av varða av lendinum og tí er hendan náttúrufriðingarlógin sum er hon fín okur hava havt hana og tí hava okur hetta óspyltað landið sum okur tá sum okur hava men hon hevur nakrar pragmatiskar tilgongdir til til tey ymisku málini har tað so verður viðgjørt við saman við teimum sum tað rakar teimum sum tað hevur nakað við at gera tað sum mann tað inntripist sum eventuellt skulu gerast og tað er mangan og ofta mann finnur loysnir í eini diskussión millum partarnir tað leggur hetta ikki upp til tí mann skal kunna og mann skal ja mann hevur so slanga tíð fýra mánaðir at gera vart við seg og so framvegis og tí er eitt tær arrogant ógáva har mann simpl tenn ja ger seg inn á fyri ikki at brúka eitt ljótari orð ger seg inn á tey sum í úldur hava røkt bø og haga í føroyum og tað haldi eg ikki mann skal gera og tað er óvirðiligt at gera tað ímóti einum stórum parti av føroyafólki sum til daglut hevur sína gongd og sítt brúk og sítt virksemi í føroysku hølunum føroysku náttúruni sum hava varðveitt okra náttúru higartil takk fyri har

takk fyri so er onkrari viðmerkingar helgi abransen ger so væl

takk fyri sovorðið jakob vestergaard gerst

dagfyrr formaður eg las í spenningi salónan tá ið helgi kom vegni aftur og ella ella hansara rósi var hon munandi tað segði eg eisini við hann eg segði ikki hon var fín eg segði hon var munandi betur enn tað sum hevði verið frammanundan tí hann hevði tikið nakrar kapitlar kapitlar burturúr visman vil forða fyri at ymisk kemur inn til landið so kann mann gera tað til lógarvið uttan at gera seg inn á tað hava tær einki ímóti at mann ansar eftir at alt millum himmal og jørð av plantum og jórasløgum kemur til landið tað hava tær onkur dragið í tað er einki við hetta lóggávuna at gera yvirhøvur og tí skal mann slekkið blanda teg bíða teg her tað kann mann gera í aðrari lóggávu ansa eftir hvat kemur til landið sjálvandi bóndur keypa fræ uttan at mann tosar onkur tosar um gras fyri at fáa tað rætta grasið til at fóra neytini við men tað er hundur skiparin við ikki at

so tað hevur einki við at spilla føroyskum túrinum at gera takk fyri tær for teimum tá er tað sólvið nólsoy gera so

takk fyri takk fyri jakob vestergaard ger so væl

takk fyri at formaður økið friðingar á sjónum og økið friðingar í høvundum í hvør sítt tað átti sólvið nólsoyar vita sum er uppvaksin enn lítlari bygdur í føroyum við ikki økið friðingar blivu gjørdar bønum í dalis so hevði onkur verið fornærmaður men við ikki økið friðingar blivu gjørdar eystur og eystur úr eystur úr sandoynni so hevði tað verið eitt heilt annað so hevði tað verið útróðar menn ella onkur sum hevði verið eftir biðið um tað mann má ikki blanda per økisfriðingarnar mistu ferð í hagan í hesum førinum so tekur tú partar av einum hagaparti tí onkur heldur hetta er hetta er eitt øki sum skal vera eitt verndarøki tað er eitt tøkjur matriklunummar sum onkur eigur tað er ikki ein økisfriðing á norðhavnum í kassa i ella ella fyri at nevna tað tað er hvør sítt og tað er slett ikki sambarligt

takk fyri harra formaður takk fyri so er tað ein viðmerking frá jensi á rana hjá

takk fyri sovorðið okkum vesturhugin ger so væl

takk fyri harra formaður eg skal ikki samanbera føroyar við norðurgría men tendensirnir eru avgjørd har mann skal savna valdið mann skal savna miðsavnavaldið soleiðis at okur onnur deyðiligir sum búgva kring landið og aðrastaðni og fáast við jarðarviðurskiftir okur hava minni og minni skil í tí dagliga tosinum um hvat gongur fyri seg og tað má onkur annar fortelja okur hvørt skal ganga hvørt skal røða hvussu okkurt ber okur at í tí øki í tí lendi í tí haga sum okur við tað er faring sum okrar forfedrar hava lagt í tað gera til dagligt og hes er onkur og hes er onkur at tað er ein umsiting í havn sum av fólki sum hava gingið universitet í onkustaðni skulu skulu fortelja mær hvussu eg skal bera meg at økrum og aðru jarðareigar hvussu teir til bera seg at í sínum vanta umhvørvi har ið eftirnum er sprottin og hevur runnið takk fyri

takk fyri so er næstrarøða hervørp hálsdóttur ger so væl

trystið á náttúruni tað veksur alla tíðina vit ovurtroyta náttúrtilfeingi og náttúruna sum heild men náttúran hevur verið egið virði í sær sjálvum uttan mun til hvat hon gevur fólki og tí mugu vit eisini tryggja okkum at náttúran verður fyrisitin burðardygt og væl náttúran er grundarlagið um tú so at siga øllum vinnugreinum í føroyum í dag og so sæt eisini lívsstreytum drivnaði heila tikið eitt nú arbeiðsplássum og vælferð mett verður at ein millión djóra og plantusløg í heiminum eru í vanda fyri at oyggja út vit vita eisini at djóra og plantusløg í føroyum eru í vanda sambært reyðlistanum frá tvey hundrað og fimm eru fleiri sløg hótt meðan summi longu eru út tey tí at vit eisini í føroyum tørva at seta nakrar karmar fyri hvussu vit verja og fyrisita markfeldið í føroysku náttúruni verandi lóggáva um náttúrufriðing er frá nítjan hundrað og hálvfjerðs hon er skrivað í hálvtrýss árunum og hevur so at siga verið óbroytt síðan hon kom í gildi hon hevur víðar heimildir til friðing tó er hendan heimildin næstan ikki brúkt seinasta lendisfriðingin er frá fýrsunum lógin um náttúrufriðing hon tekur størri hædd fyri vakurleika og sjálvsøgana heldur enn viðskipanum og náttúruni í síni heild hon nøktar ikki tørvin á náttúrufriðisiting í dag vit viðgera so nú í dag eitt uppskot sum skal vera nýggja lógin um náttúruvernd í føroyum talan er um eina lóg sum ásetir nakrar karmar fyri náttúrufriðisitingina hetta er sama uppskot sum magnus rasmussen kom í tingi við tá hann var landsstýrismaður við umhvørvsmálum og hetta lógaruppskotið hevur eisini tær broytingar sum rættarnevndin ein samd rættarnevnd gjørdi í nevndini tá hendamál við uppskotinum er at røkja markfeldið og tær vistfrøðiligu tilgongurnar í náttúruni bæði fyri náttúrunar sjálva og fyri náttúruna sum grundarlag undir burðardyggum virksemi tilfeingi mentan heilsu og trivnaði hjá fólki nú og í framtíðini eg skal gjarna vera tann fyrsta viðganga at eg til fyrstu vitki seinast var øgiliga kritisk um lógina kapittul tvey var tikin úr tá og tað var eg ikki heilt nøgd við men eg segði eisini fyrstu vitki tá at nevndarviðgerðin í rættarnevndini fór at vera tað sum gjørdi av um eg fór at taka undir við uppskotinum ella ikki og nevndarviðgerðin tá sannførdi meg um at hetta uppskotið er absolutt betri enn einki uppskot eisini hóast tú pilt tvey ikki við saman við uppskotinum um náttúruverndarlógina so viðgera vit eisini broytingar í lógini um náttúrufriðing har mann strikar friðingar heimildirnar hesin parturin av lógini verður fluttur í nýggju náttúruverndarlógina heimildirnar í náttúrufriðingarlógini um lendisfriðing og friðingarplantu og djórasløgum hava ikki verið brúktar í heilt nógv ár so tí hevur tann broytingin í lógini ikki nakað serliga broyting við sær í umsitingarbyrðini hjá friðingarnevndunum og yvirfriðingarnevnduni tær heimildirnar ið verða strikarar úr náttúrufriðingarlógini eru tær ið vit finna í kapittul fýra í náttúruverndarlógini tað er kapittul fýra um økisvernd sum ásetir ymiskar reglur fyri ver har ið náttúrufriðingarlógin hevur heimild um at friða økir so eru nýggju ásetingarnar meira fjøltáttaðar og hava ymisk sløg av verndarøkjum tað verða nú fimm flokkar av verndarøkjum sum eru í ymiskum grátum soleiðis at tær onkrir liðarligar og onkurir strangarar verndarøkini eru tjóðgarðar landslagsverndarøkir náttúrufriðøkir lívøkisvernd og sjóverndarøkir og tey verða skipað við kunngerð tær tað eru sum sagt ymiskir grátarvernd meðan landslagsverndarøkið er ein linvernd so er náttúrufriðøkið ein strangur verndarflokkur hetta ger eisini at mann ikki ger ógvusligar verndarátøk enn neyðugt er tí mann hevur ymiskar grátir í dag er bara ein verndarflokkur og tað er friðing ein nýggja áseting í hesi lógini ímóti verandi er at avgerðir eftir náttúruverndarlógini kunnu kærast til føroya kæristovn og kunnu reinast í rættinum eisini avgerðir tað sum yvirfriðingarnevndin tekur tær eru endaligar og kunnu ikki kærast í so máta betrar hetta uppskotið um rættartrygdina við at leggja ein kærumøguleika inn í lógina hetta uppskotið hevur ómetaliga nógv hoyringsskriv fleiri sum eisini eru øgiliga kritisk hoyringsskriv sum táverandi uttanríki sum mentamálaráð kom við saman við tjóðsavninum tað var øgiliga kritiskt tað var eisini viðgjørt nógv bæði til fyrstu viðgerð seinast og í nevndini og tá tað kemur til vitanargrundarlag og náttúrufyrisiting so hevur tað eisini týdning at tjóðsavnini ikki verða gloymdar at náttúrudeildirnar á tjóðsavninum ikki verða gloymdar tær savna eina rúgvu av vitan og skapa náttúrudátur og nægt annað ið hevur týdning í fyrisitingini av føroyskum náttúruni og tí hevur tað eisini týdning at náttúrudeildirnar á tjóðsavninum og umh tvistitingini av náttúruni í føroyum bónda og ólavsfelagi tey hava eisini øgiliga kritiskt hoyringsskriv um hesa lógina tað var eisini viðgjørt til síðstu seinastu og tær fyrstu viðgerðirnum og í nevndini tað verður eisini millum annað víst á at tað tørvar á einari lendisætlan áðrenn hendan lógin samtyktir og eina lendisætlan sum onkuntíð grundlætastararnir eru fyri hvussu vit menna landbúnaðin framyvir og so er tað verður eisini víst á at hetta uppskotið fremur ognartøku og ger seg inn á rættin hjá bóndinum er ikki heilt samd í tí men men eg tað verður eingin ivi um at vit rættarnevndini fara at lýsa allar vinklar í hesum málinum og taka tær neyðu uppartan inn so at at rættarnevndin kann koma til eina góða niðurstøðu at bera fyri tinginum arbeiðið í í at fáa eina náttúruverndarlóg tað hevur tikið langa tíð um aldarskiftið koma ein arbeiðsbólkur til ta niðurstøðuna at okkum tørvaði eina lóg sum hóskaði seg betur enn friðingarlógin gjørdi og sum vardi náttúruna betri nú er lógin so aftur til viðgera her tinginum fjórðu ferð meini eg tað er inn á fyri tey síðstu heilt fáu árini tað hevur verið trupligt at at koma á máliðisum við hesum uppskotinum men eg vóni tað bera mál hesi ferð rættarnevndin hon fer at viðgera hetta málið væl vit hava eina góða viðgerð soleiðis at vit fáa lýst øll tað ivamálini sum sum eru í í hoyringskrivnum sum hava verið fram her í dag tað er eisini øgiliga nógv nýggj tingfólk sum ikki hava verið í síðstu seti so er eisini viktigt at at vit fáa lýstmálið væl hóast summi av tingfólkum hava verið gjøgnum hesar viðgerðirnar fleiri ferðir mín vónir eisini at vit í rættarnevndini klára at finna eina semju millum andstøð og samgongu soleiðis at vit langt um leingi kunnu fáa eina náttúruverndarlós sum setir karmarnar fyri náttúrufyrisitingina í føroyum

takk fyri takk fyri so er tað kristianavínta poulsen vil eg viðmerka at

takk fyri søguna her úr pálsø

eg haldi altíð at løgtingsfólk skulu reisa tann spurningin tá ið landsstýrisfólk fáa heimildir at lýsa ella fáa møguliga at lýsa kunngerðir tí vit onkursvegna úr løgtinginum eisini geva vald frá okkum tá so tað haldi eg er ein relevantur spurningur altíð sum løgtingsfólk at viðgera men í hesum uppskotinum so snýr hvat skal eg siga andurin í lógini er at alt skal sum skal gerast av skal gerast av eftir vitanargrundarlagi og at tað ikki verða tiknar tilfeldigar avgerðir og tí havi eg eisini álit á bæði náttúrufyrisitingini og landsstýrifólkum sum koma at umsita lógina at at tey fara at umsita lógina eftir tí sum lógin ásetir at tað skal vera vitanargrundarlag og at mann tekur tær partarnar inn sum sum eru relevantir fyri einhvørja avgerð sum skal takast og at mann fær líst málinum væl tað tað havi eg eisini álit á at landsstýrifólki fer at gera

takk fyri so er næstur høgur á listanum sólvið nólsoy ger so væl

tørvurin á hægri raðfesting av øllum náttøður og umhvørvisverndarøkinum er sera stórur serliga sjónligur er hesin tørvurin tá ið hugt verður eftir hvussu gamalt lógarverkið er og hvussu lítið er gjørt at fylgja upp upp á altjóða sáttmálar sokallaða fullvældislandsstýrið sat tá orðingin er frá einum frágreiðing sum ein arbeiðsbólkur hjá eyguni eltur landsstýrismanni latur hondum tá endamálið hjá arbeiðsbólkinum var at leita eftir nýggjum loysnum sum skuldi koma í staðin fyri eina gamla náttúruvarðnarlóg yvirskipað endamálið var at tryggja at reint umhvørvi og varðveitan av fjølbroyttari náttúru einki hendi tá spola nøkur ár fram til tíggju tjóðveldið sum tá var í andstøðu legði fram eitt uppskot til løgslóg um náttúruvernd millum teirra sum sótu rættarnevndini tá var núverandi løgtingsforkvinnan og ein grundgeving skal leggja uppskot fram um náttúruvernd tá var at heldur enna pjós upp á gomlu náttúrufriðingarlógina eigur henda lóg á samtykt so føroya fólk fyri fyrstu ferð fáa eina heildarlóg fyri skipan avvernd av náttúru rættarnevndini mæltu frá uppskotinum mæltu til at fella uppskotið tí sum tað varð sagt landsstýrið var í gongd fyri at gera eina modernisering av náttúrufriðingarlógina moderniseringin bleiv ikki til nakað og einki hendi tá heldur samgongan frá fimtan til nítjan royndi at fáa eina náttúruverndarlóg tað gekk ikki undanfarna samgongan royndi eisini mann kom so mikið langt sum at fáa eina samdar rættarnevnd kom uppskotið ikki longur nú verður sítt aftur við uppskotið løgslóg náttúruvernd hesa ferð er tað ingilin litur frá einum strøvnulandsstýri hvønnum umhvørt smálum fløkur uppskotið fram uppskotið er sama uppskot sum undanfarna samgonga og andstøða tá eina løtu vóru samd um men sum so steðgaði upp eg eri samdur við teimum sum hava sagt at tað er ikki ein nóg gott argument í sær sjálvum at skiftan hann lá út bara tí hon er gomul var tað ein nóg gott argument hon er langt síðani sloppin av við heimastýrislógina men hon er hann er enn men um vit hava ein gamla lóg sum eisini er út av tær so eigur mann hyggja eftir eg haldi at vit eiga dagføra náttúruverndarlógina og savna umsitingin av náttúruverndar á einum stað tíðin stóru part av fólkinum krevja at vit taka náttúruverndar í størri álvara og tí haldi eg at vit eiga at gera tær broytingar sum hann mæltar til í lógini uppskotið hevur røkt sum meginreglu røkt av náttúruni er eitt endamál í sær sjálvum men eisini røkt av náttúruni so hon framhaldandi kann verða grundarliga undir burðardyggum virksemi heilsu og trivnaði við hesi lóg og broytingum í lógini í náttúrufrøðing verður umsiting av náttúruverndini samlað og løgd út til umhvørvismálaráðið og umhvørvisstovuna sum flog skipað økið gomlu friðingarnevndirnar sum higartil eisini hava havt friðing skulu ikki hava tað framyvir men bara takast við tað sum tær í sovorðnum gera nú tann friðingarheimild sum tær hava havt hava tær næstan ikki brúkt funnist hevur verið at nøkrum broytingum millum annað verður sagt eftir ein blankur kekkur hjá einum landsstýrisfólki at ognartaka jørð og leggja hald á økir sum landsstýrisfólkinum lystir eg eri ósamdur við tí útleikingini tað stendur greitt í viðmerkingum og svari til hoyringarnar at ognartøka er ikki partur av verndarveikinum tað snýr seg um atkomt til økir har verandi neyðug darvarverndin nýtsluni ella brúkin hevur eigari ella rættindi hava rætt til endurgjald og alt hetta at tiltøk av verja ognartøka og annað er ikki nýtt tí ið verandi lóg og náttúrufriðing stendur millum annað og lesa úr henni við formanslítið

í paragraff sekstan um friðing ikki kann fara fram uttan at eigarin missir lendið kann ognartøka fara fram sindurlógini og tað sendir eisini at úrskurður ið ber í sær at ognartøka friðing ella onnur samstørandi skipan skal fremjast eigurnevndin eisini avgera hvørjari fyriskipanir ella avgera eigarin ella brúkarin av avvarðandi ogn skal gera fyri at friðingin kann vera framd og eisini um eigarin hevur rætt til endurskjald so heimeldirnar sum verða kritiseraðar í sínum níggju finnast longu ið lógini flúgva á borðið munurin er at í níggju lógini verða heimeldirnar kanska orðaðar ítøkiligari og kanska eitt sindur víðari og endamálið frágreitt meiri tað er eisini ásetingarlógini sum loyva undantøkum og átøkunum vernd millum annað tá týðandi samfelagsáhuga mann gera tað neyðugt ella um tey eru til ampa fyri brúk sum eru gongd skal nakað gerast stendur í lógini at ein verndarkunngin gerast skal hon almannan kunngerast við teimum týdningarmestu avleiðingunum og allir avvarðandi partar skal hann var rímiliga freist at viðmerkja ætlanini eg skilji tað sum rættarsøkuni í nýggju lógini eisini eitt framstig nú verður gjørligt at fara umvegis kæristovnin og avgerðir kunnu reinast í rættarskipanini sum er eitt framstig hetta er eitt pragmatiskt lógaruppskot sum hóast meginregluna um røktan á náttúruni eisini letur upp fyri at røktin og verjan skal viðast upp ímóti týðandi samfelagsáhugamál eg neyðug tí vit vita jú at útbúðingar og annað sum vinnuverksemi eisini er neyðugt og lógin lógin heldur ikki skal verða ein beinleiðis forða fyri tí tað er skilagott at mann nú leggur seg eftir at røkja og verja náttúruna í nógv breiðar merkingar fyrr millum annað at verja fyri fremmandu verðum og við einum nýggjari áseting sum heimælar eina almenna fyrisitingar meginreglu at verja djór og plantur so er tað tað eru fleiri sum hava inni á hesum eru ið nevndu eisini á henni at mann leggur eitt mann gevur einum landsstýrisfólki for stóra makt sigur mann at hevur mann eitt landsstýrifólk sum hevur hug at verja at at friða eitt øki sum landsstýrifólkinum lystir so skal so sleppur landsstýrifólkið tað tað er sjálvandi ikki rætt tað sum mann ger nú er í grundini ikki so nógv øðrvísi enn tað sum vit eru von við í fleiri lógum er tað sama gjørt bæði sjófeingislóg og í lóg um almannssygd og tænasturri og dømis eru landsstýrisfólkinum heimæla at áseta nærri reglur og við kunngerð at skipa økið í stóran mun so tað sum mann ger nú er tað sama sum vit sum politisk skipan í grundini eru von við at gera vit hava eitt útinnandi vald sum útinnulógirnar sum eru samtyktar her og í og við at løgtingið loyvir eini landsstýrisfólkið víðari heimildir at umsita verður ábyrgdin hjá løgtinginum tað størri at hava eftirlit við umsitingin hjá eini landsstýrisfólkið men tað er sjálvandi eisini ein uppgáva so vit í løgtinginum eiga at taka okum at um landsstýrisfólkið ikki umsitur eftir lógum javn so hava vit í løgtinginum møguleikar til tað so eg vil bara at enda siga tað at tá ið mann í lógum leggur seg eftir at øll átøk skulu í teimum tað letst gera verður samstarvið jarðarar vinn og hon hevur fólk á staðnum annars sum tað stendur í viðmerkingum so er tað absolutt eitt pluss í samlaðar rokstøkkinum tí mann tryggjar at mann tekur allar partar við tá ið átøk skulu gerast og inntrivistøk so skulu gerast og tað haldi eg vera eisini stóran týdning í snið

takk fyri tann fyrri sær tú sól og snálsøkuna

eitt húsvøll takk fyri veiða sum er í dag heldur fram sum er í dag leiga veiða av fugli og øðrumtøløgum sum verður regleraður í aðrari lóg og tú ikki sæðist hendan lógin regleraður í aðrari lóggávum so tú kann við góðari tónvíst kunnu fara og á fleiðar lundir nólsoy víðari sum tú vanligvis ger

takk fyri takk fyri so næstur á røða stefan klein poulsen

takkar formaður fyri at byrja við tí politiska partinum tí politisku tilgongdini so bleiv tað upprunaliga uppskotið gjørt undir cegf samgongdini frá í vatnskeiðnum fimtan til nítjan og tað varð víst á at tað var eitt ný brot av einari lóg altso mann lóg gav upp á ein eina ein ókendan máta fyri okkum her í føroyum inspirerað av norskarlóggávu og og tað var serlig hesin er kapittul tvey sum fekk so øgiliga umrøðu sum sum nú er eisini blivið strikaður men sum sum flori vísti var øgiliga víðgongd men tað uppskotið kom eisini tey lagt fram nokk so seint í valskeiðinum so eg veit ikki hvussu nógva viðgerð tað fekk tað eg haldi at tað tað koma øllurin inn í nevndina so í forna valskeiði meðan abh sat við valdið so ruddaði mann millum annað hendan her kapittul tvey úr uppskotinum og ja og eisini gjørda fleiri aðrar tillagingar í tí trúgvu hoyringsprosessuni sum var tað bæði bæði politiskt mann mátti finna taka mann vildi politiskt eisini alt tað tekniska sum ja sum hoyringspartar av av øllum slag hava koma við viðmerking til og og afturat tí so tá vit høvdu uppskotið í rættarnevndum so gjørdu mann nakrar broytingar afturat og tað snúsin minnist rætt nakað við við við pant og annað at gera uttan at ferðina í smáluturnar og tað uppskotið fekk faktiskt rættiliga nógvan kritikk frá øllum frá partum av av andstøðuni í farna valskeiði mann saknaði hendan er kapittul tvey millum annað og so var tað ummæl skriv frá frá tjóðshavnum annað sum svar partikin fram sum sum vóru forholdsvíst kritisk men men tað stutt at langa er at tann andstøðan í farna valskeiði sum er komin til valdið nú og situr í samgongu leggur akkurát sama uppskot fram og hvat skal mann so leggja í tað altso nógv stórliga ambitiónir tvey sníggjan øll eru tey sum mynda og tað lógaruppskotið og hví hevur mann so ikki gjørt nakrar broytingar nú og tað tað haldi eg má mann bara tulka sum at politiskt lenda vit onkrastaðnar her tað tað er nokk tað stutt at langa hetta tað er tað er onkrastaðnar her mann skal lenda við sum at mann skal havna semju og sjálv lógin sum sum fleiri víst at hon er øgiliga gomul haldi eg upp altso lógin sum í hálvfjerðsunum hon bleiv nokk myndað longu í hálvtrýssunum sum eg skilji á lagunum og ein arbeiðsbólkur vísti á at í longu tvey túsund og eitt at lógin burtur broytt at hon er ótíðarhóskandi og so hevur mann arbeitt við hesara lógini sum eg sum vísti á avur frá eg veit ikki um frá tvey túsund og fimtan men øll fór mann byrjaði upp á her í valskeiðinum frá fimtan til nítjan og og sjálvt lógaruppskotið her er øgiliga nýtt og er ræðiliga nógvar detaljur sum sum eg ikki fari í tað fara vit at taka í rættarnevndini og nógva tíð er øgiliga væl lýst frá frá seinastu viðgerð men vit fara sjálvandi at taka alt tað ígjøgnum sum sum er sum er vert at hyggja uppá men heilt yvirskipað so so snýr lógin seg um at at verja náttúruna røkja margfeldið men har er eitt menn og tað mennið dámar mær rættiliga væl og tað er tað at mann tekur eisini onnur samfelagsáhugamál við tað stendur at øll tiltøk eftir lógini haldast upp ímóti øðrum týðandi samfelagsáhugamálum og akkurát tað orðingina ella tað tað tað stroffina dámar mær virkiliga væl tí at eg haldi vit menn ikki hava eitt tendens og stara okkum blind upp á nøkur ting í koronatíðini stardu vit okkum fullkomiliga blind upp á eina smittu har mann mann gloymdi ræðiliga nógv umráðandi viðurskifti millum annað samveru og tað er grundleggjan ting sum vit menniskja brúkfyri men vit stardu okkum fullkomiliga blind upp á eina smittu tá vit tosa um um veðurlagslóg so haldi eg parametrið co2 altso co2 ráðskapur annað eisini er eitt parametur sum vit haldast upp ímóti øðrum týðandi samfelagsávarmálum og tað er komið púra greitt fram at tað eru tað eru tey sum sum eiga jørð bøndur og onnur sum sum eru øgiliga kritisk ímóti hesari lógini og kanska serliga tá tað kemur til verandarøkir og onnur inntriv sum sum lógin gevur heimild fyri og og so eru eisini onkrar revsju heimildir og tað kann virka øgiliga ítgongd tá mann lesur tað men ið er sær tilgongd nú tá ið vit hava fingið greitt frá er at mann fer ikki í útgangstøðini fer mann ikki at stýra soleiðis við harðari hond men mann byrjar altíð um dialogið og so tekur mann tað har frá og og vistir nú tað gongur heilt galið so tá mann endar við onkrum bøtum men men tað er ikki tað er ikki har mann byrjar men tað er tað er kanska eitt sindur nevnari hjá mær hjá mær at siga akkurát hetta tá eg ikki sjálvur eigi jørð og kanska ikki er akkurát líka viðkvænt fyri meg persónliga sum tað er fyri fleiri sum eiga jørð og og umboða tey sjónarmiðjuni og fyri at nevna eitt afturat so so haldi eg akkurát at tað er við fremmandu lívverðunum og tað er øgiliga umráðandi at at vit fáa eitt betri eftirlit við tí sum kemur inn í landið skøran er er eilt dømi um tað sum er faktiskt ein øgiliga keðiligur planta sum sum køvir alt rundan um seg og og sproyðir seg øgiliga skjótt og og eg havi sjálvur verið við til at hjálpa til øvundskommununi har sum eru upp á ella búgvi at at í nøkur ár nøkur summar at at heinta sær skørina upp at hanta og og og so sæð eg øðrum størri kommunum hvussu hvussu hvussu ógvusligt tað verður blivið á sær skørini tí haldi eg tað er øgiliga gott og tað er fleiri tí fleiri aðrar fremmandu lívverðir sum sum hann kundi tikið støðmiðum men eg haldi teg tí tann parturin dámar mær eisini øgiliga væl men hetta er erur ja eitt øgiliga kontraskelt uppskot altan bað hvar hvar hvar mann situr har fær mær øður men tað fara vit at so taka upp í rættarnevnd

takk fyri takk fyri so onkur viðmerking els betur mær sær hvønn dag

takk fyri sovorðið stefan

ein posin hjá svøvnum ja fær mær tað tá tað kemur til veiði so haldi eg at tað verður regulerað í aðrari lóð um at so veiða av hári og so framvegis men sum verndarøkinum at so her er so nógv sløg av verndarøkjum og so sum eg lesi tað so er tað kanska ymisk í grátum at so alt at so tað kann vera at onkur vernd er meir liðarlig enn onnur og eg eg dugi ikki at siga eg dugi ikki at siga her nú akkurát hvør yndir hvørt einstakt punkt ger men men jú mann kann mann kann fara nokk so langt við sum mann heldur tað sendir heilt illa til onkur nøki

takk fyri takk fyri so er tað helki

takk fyri takk fyri

har fór eg sum at eg skal fáa eina semju í ansøku so er samd við helga avbróðir sínum í at so er hetta eitt gott útgangsstøði og mann kann sjálvandi gera tillagingar og broytingar her frá eisini við vist tað skal til eg haldi ja mann skal sjálvandi virða tað at at sum samfelagsbólkar síggja øgiliga kritiskt upp á eitt her uppskoti men men eg haldi eisini at politiskt ynskt mann at fáa eitt her máliliga breitt onkursvegna og tað tað er rættiliga keðiligt at við so vit sett uppskotið skal blíva leggjast fram aftur og aftur og aftur uttan at at mann kemur til eina endaliga niðurstøðu so vónandi kemur hann til eitt skilagott úrslit út frá hesum

takk fyri søgla hervør

okkurt fyri so er tað stefan klein poulsen

um støðan er tann sama eg haldi at vit fara at lata viðgerðina í rættarnevndini og hesa her politisku tilgonguna at at vísa hvørja niðurstøðu vit koma til í miðflokkinum og tað tað verður mítt svar her frá

takk fyri so er tað ein viðmerking frá jensi av raðnum at gerst væl

takk fyri so er tað stefan klein poulsen

har fór mær púra samdur at dialogurin er øgiliga viktigur tí at tað tænir ongum endamáli og so vit samtykkja hesa lógina og myndleikarnar beinan at fara út við harðari hond og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og biologi og so er tað altso friðingarnevndin honum viðger jú tað tað verður ikki broytt altso tá tað kemur til byggjaætlanir og annað sum sum liggja uttan fyri bøkanir og tað haldi eg at at friðingarnevndin faktiskt hevur eitt gott orð av sær at hon at hon er øgiliga balanserað altso tað er ikki antin ella mann mann onkuntíð nær tekur mann altíð til til náttúruna og onkuntíð nær sigur mann hvørt skal eg her kunnu vit faktiskt fara at byggja hetta og hatta og tað haldi eg

øllja sunt í okkara samfelagi at mann hevur tann hálningin takk fyri so er næstur at røða magnus rasmussen ger so væl

takk fyri harra formaður nakrar fáar viðmerkingar til tað sum komið fram og so kanska onkur onkur rættloying eisini hetta málið hevur verið eitt framhaldssøga tað kann mann ikki siga og sjálvur havi eg havt hetta á mínum borði og eg hevði sum tað hevur verið nevnt eg barð tað niðan í løgtingið tað hendar við at tað var ein samd nevnd men allíkavæl so so kom eg ikki tað er hetta er eitt mál sum fólk hava øgiliga ymiskar meiningar um og tað spennir víða og tí hugsaði eg at nevna bara nøkur fá ting sum sum kunnu standa eftir tá ið fyrsta viðgerð er liðug eg hugsi um eitt her við dialok nú nevndi eg henni sær ræna dialok í hæggum vesturgard hann segði tað í dag er dialokur lógin leggur upp til dialok øll sum hon er so at siga altso tað er at lesa lógina við viðmerkingum tað er at so frá tí ein tanki kemur til at mann ætlar at fara at gera okkurt so er tað ígjøgnum dialok so at siga tað at tað ikki er dialokur ella tað øvuta dialokið tað er ikki tráð við tað sum stendur í lógum viðmerkingum tað haldi eg má bara standa her og so eisini at her við sum hevur nevnt at hetta er ein háðan ímóti teimum sum hava við jørðina at gera og sum hava umsitu jørðina eg vil ikki koma í tann partin har tað verður sagt um meg um at tær øll vilja tað tá tú eru festurbønd hett er ikki ein háðan ímóti mær og mínum forfedrunum hetta sum liggur á borðinum tað vil eg ikki vera partur av at siga lat tað standa fast so er tað komið upp á pláss og so verður sagt at tað verður gjørt næstan uttan at spyrja ja men les lógina viðmerkingarnar tí eg biti dialokið frá dag eitt av ikki eitt annað sum haldi eg er øgiliga viktigt at fáa fram tað er tað at tá ið hetta málið áðrenn tað kom niðan í løgtingi so varð hoyringssvar onkur nevnt trýogtrýogtjúgu ella okkurt øll hoyringssvarini og svarið til tey eru samlaðir saman í einum skjali sum eitur nummar trýogtjúgu nummar trýogtjúgu løgtingsfólk er okkurt at vit hava øll lisið tað men eg hugsi eisini at tey runt umkring í føroyum har verða spurningarsettir og kanska ákærir frá ymiskum ymisk sjónarmi tað verður svarað í har so kemur málið niðan í løgtingi tað fer í rættarnevndina landsstýrismaðurin í tí førinum eg fái spurningar tað verður svarað har nógvur av teimum spurningum kanska einaferð træ men tit svara aftur har so vissu fólk fara har so fáa tey eisini svar upp á nógvar av teimum spurningum sum verða settir tað triðja tað er tað at vit mána lesa álitið so tekur tað samanum eitt álit sum øll vóru samd um í rættarnevndini hetta málið var júst startaði upp altso tað varð startað upp áðrenn eg kom hetta var eitt samgongufund og hetta er eitt landsstýrisfund og hetta verður í rættarnevndini og so víðari so víðari á líka støk góði eg upp tí hugsi eg bara tað at at tað eru nøkur ting sum mann altso viss mann fer í hatta skjal trýogtjúgu mann fer í svarið frá landsstýrismanninum til rættarnevndina og í álitið og mann eitt ótrúliga gott yvirlit yvir hetta málið tí tað kann vera møturmikið at fara at lesa eina lóg við nógvum viðmerkingum við at tað er hundrað síður trýogtjúgu hoyringssvar at tað kann vera eina møturmikið og tí vil eg bara siga at við sum at samla seg um hasi so kemur mann rættiliga langt eitt sum hevur verið eg fari at taka bara eitt tað er eitt tegum ognartøku og vil bara siga at ognartøku heimildin er til staðardag til staðar í natúrufriðingarnevndini og so er eitt annað orð sum er broytt sum eg hugsi at vit hava friðingarnevndir og natúrufriðingarlóg hetta er ikki ein friðingarlóg hetta er ein verndarlóg og alt tað og nú eg kann ikki fara at nýta men tit síggja í hasum har skjal trýogtjúgu so víðari alt tað um ognarrættin og um lunnindir og um vit hava at so um mann nú kann velta síni eplir og so víðari alt tað stendur haldi eg væl svarið har ið er ein partur av uppskotinum takk fyri

ja takk so tað viðmerkingar tann fyrsti tað er kelly holm johannesen gjørt væl at

ja so fyri mær at sæla seg at tú hevur gjørt sær

takk fyri harra formaður at vit hava eina politiska skipan vit hava framløgu vit hava fyrstuviðgerð vit hava nevndarviðgerð síðari tað er ikki av ongum tað er tí at eitt mál skal viðgerast væl og virðiliga og nú er málið aftur til fyrstuviðgerð her og tað fer í nevnd og nevndin fer aftur at viðgera eftir her og tað kann gott vera at okkurt kemur upp sum skuldi verið tillaga og fínasta slag men eg hugsaði bara í hesum her fimm minuttir hjá mær bara líva sum at konkretisera tað eitt sindur soleiðis nær at ikki alt hongur í leysum lofti at at alt er hopleyst og einaferð afturat hetta er ikki ein háðan ímóti øllum teimum sum hava gingið undan vil eg pásta takk fyri

ja takk so fer láserskvinnan ingilín dyritsen strømborðið tað er so væl

takk fyri tað harra formaður ja nú viðgera vit jú aftur hesa náttúruverndarlógina og eg haldi at eg vil fyrst takka fyri eina eina sakliga og góða viðgerð sum eisini haldi eg ber brá av at tað eru fleiri sum hava sitið øgiliga ella hava verið øgiliga væl inni í lógini av av góðum grundum og eg skal sjálvum siga nøkur stutt orð um hví eg haldi at vit hava tørv á hesum nýggju náttúruverndarlóginum og eg skal eisini svara nøkrum av teimum ivamálunum sum sum er komin fram tað er soleiðis at sum nógv hava sagt í fleiri umførum at tann lógin sum vit hava í dag hon er gomul hon er ikki broytt síðani nítjan hundrað og hálvfjerðs og sjálvt um hann faktiskt hevur roynt at broyta hana tey seinastu tjúgu árini fyrst so settir mann ein serfrøðingabólk eg haldi hesum í og eitt kom við hesum er hesa niðurstøðuna at vit ikki hava ta náttúrufyrisitingina í dag sum vit hava tørv á fyri at á ein tíðarhóskandi máta verja okkara náttúru eftir tíggju eftir hesi lógini sum í dag verður viðgjørd so fór seg í steinberg undir eitt drúgt arbeiði at tilevna náttúrumarkfeldslógina í táverandi heilsu og innlendsmálaráðnum tað kom so ikki á mál helgi abrahamsen fór so í táverandi umhvørvis og vinnumálaráðnum undir at í seinastu samgongu at broyta og tillaga lógina magnus rasmussen legði hana so fyri fyri løgtingið og tá var faktiskt ein samd rættarnevnd sum mælti til at samtykkja lógina men hóast tað so kom hon ongantíð til aðra viðgerð og av tí sama so liggja eisini at vissu fólk hava lagt merki til tað øll ella hoyring svar og annað tilfar við hesum eru uppskotinum rættarnevndin hon setti samd eitt broytingaruppskot fram um tvær smáar broytingar tá er at mann strikar heimildina krevja tvingsilsektir inn við panting og tað er tikið við í hetta uppskotið fyri at virða tað breiðu semjuna sum tá var at hóma um hetta uppskotið og vit hava í dag sum sagt hon er ikki nøktandi ímóti tørvin sum vit hava á einari náttúrufyrisiting hon hevur ella nógv gomul hugtøk mest verður víst til fagurfrøðuligir virðir og eingin fyrisiting er sum er grundað á vitan tann gamla lógin hon hevur faktiskt øgiliga víðar heimildir til at friða økjur í dag uttan at har er nakað vitan at grunda lag fyri friðingini og so kann mann eisini siga at lógin er ikki serliga nógv brúkt deyðasta friðingin hon var í nítjan hundrað og áttaogfýrs vist vit ikki at tí nýggju lógini so hevur hon eitt samanhangandi regluverk til at verja náttúruna lógin er ofta rópt ein rammulóg um tú vilt ein amboðskassi at verja náttúruna við øllum hennara margfeldi tað verður staðfest at náttúran hon hevur egin virð egin virði vit skulu verja hana bæði av teirri orsøk og eisini tí at hon er grundarlagið undir virksemi heilsu og mentan vit vita eisini í dag og tað verður staðfest í lógini at náttúran er ein viðskipan har allir liður kunnu ávirka hvønn annan og tað tekur hendan lógina eisini hædd fyri í tí heila tiki so er dentur lagdur á tað heildar trýsti av náttúruni ein faklig fyrisiting verður bygt upp á umhvørvisstovuni og hon fer vegna landsstýrisfólki at umsita lógina og har skal mann sjálvandi byggja á tað verandi vitanina og førleikar eru eitt nú á stovnum sum tjóðsavnið tað samstarvið haldi eg er týdningarmikið tað er nakað sum hevur verið víst víst á eisini í tí viðgerðini sum var rættarnevndini og eisini í tí hoyringsskrivnum sum sum kom inn men eisini tí vitani sum fólk á økinum og jarðareyðunum hava í hoyring og samskifti við hesi sum er øgiliga gjøgnumgangandi í allari lógini tá tað kemur til hvussu mann fer at umsita hesa lógina so hava onkur einkulti ført fram at vit fara at friða til høgru og vinstru men tað er ikki soleiðis at mann at mann umsitur eina lóg og tað er ikki soleiðis at mann umsitur hesa lógina heldur tað er ásett í lógini at tey átøkini sum verða framd tey skulu vera minst møguliga inntrivandi í mun til tað verjuna sum mann vil hava og av tí sama so er tað ymisk sløg av vernd alt frá at verja einstøk sløg ásetingar um fremmandar lívverðir og til ymisk sløg av økisvernd tað er munur á friðing og á vernd og tað skal vera greitt hvat vit friða og verja fyri sambært hesi lógini hvat endamálið er og hvussu tað verður rokkið hesar ætlanir um vernd teir skulu almenna kunngerast og eigarar teir fáa høvi at viðmerkja áðrenn og tað er gjøgnumgangandi ígjøgnum lógina at tað samskiftið er við eigarar og tey sum av og hyggja vit til dømis til norra har sum eitt meira hvat skal mann siga víðfevnandi meira víðfevnd lóg enn hendan er galdandi so er samstarvið við hesi eisini gott og gevandi fyri náttúruverndina og hetta er ikki nøkur háðan ímóti jarðareyðanum hetta eri spyrst tú meg ein neyðug dagføring av okkara náttúruvernd tí vit mugu vita hvat tað er sum vit geva og hvat tað er sum krevst fyri at verja hendan ávísa partin av náttúruni eigarar hava eisini ein kæru møguleika við hesari lógini við styggja eftir tí lógini sum eru í dag so er tað søgist at tá ið yvirfriðingarnevndin hevur tikið eina avgerð so er hon endalig í dag eru og eru rættartrygdir hjá hesum betri vard avgerðir kunnu kærast og so framvegis verða inntriv gjørd sum ávirka ognir ella í serligum føri rakstur so verður fullkompensatión eitt fyri tað tað er sjálvandi ein øttur fyri tí nýggja sum gevur mótstøðu og tað skilji eg eisini væl eg skilji væl at mann vil verja líka sum tað sum mann hevur og nú hava vit havt hesa somu lógina í hálvtrýss ár og hon hóskar ikki til tað trýstið sum náttúran er undir í dag og spyrja tí meg so er tað altavgerandi at serliga vit land og fólk sum í øllum lutum eru fullkomiliga treytað av náttúruni og kanska serliga tey ið hava sína vinnu beinleiðis treytaðaftur náttúruni hava møguleika at verja hana og at røkta hana her eru nógv áhugamál men vit kunnu ikki bara biðja náttúruna skikka sær pent og gera sum vit vilja vit mugu hava amboð og reglur fyri hvussu vit verja og fara um okkara náttúru og vita hvat er sum vit gera í kjakinum har er tað ført fram fleiri ferðir í fleiri umførum at verið lógin samtykt so verður talan um álvarslig inntriv í tann privata ognarrættin og íverandi rættindur at gagnnýta jørðina til landbúnað men eg haldi at tað eisini hevur verið ført fram fleiri ferðir í dag at hesin her yvin er longu svaraður í í uppskotinum og tað er nokk blivið sagt í fleiri umførum og tí vit víkjandi haldu eg eisini at tað var eitt gott eitt gott samskifti ímillum ráðið og rættarnevndina tá ið hetta uppskotið var fyri seinast har sum mann setti nakrar spurningar teir mest kritisku spurningartilógina og eisini fekk svar upp á tað og tað vilja eisini mæla løgtingsfólki til at at lesa hetta lógaruppskotið tað tekur fyrrligt fyri rættindunum hjá ognaranum øðrum og talan er um eina javnváða ímillum atlitini til at sær umhvørvisverndina og atlitini til tann einstaka ognaran og hesum í sambandi haldi eg at vit kunnu vísa til ta meginregluna sum er í paragraf fimm í uppskotinum og har ásetir mann at øll tiltøk eftir løgtingslógini skulu viðast upp ímóti øðrum týðandi samfelagsávnum økisvernd eftir uppskotinum fer ikki at bera í sær at landið tekur við ognarættinum til tað varda økið landið fær einki ræði á verndarøkinum annað enn atgongd at skipa fyri ávísari avmarkaðir røkt til at røkja ítøkilig tað hevur verið so ivi um hvørt landsstýrisfólkini og náttúrufyrisitingin fer at friða heilar higar her í dag men tað er altso soleiðis at lógin leggur upp til at mann í øllum førum ger minst møguligt inntriv fyri at náa tí endamálunum sum mann setir sær eg havi roynt at leggja meg eftir at fáa eina so breiða semju sum yvir her gjørligt um hesa náttúruverndarlógina við at taka hetta lógaruppskot lógina fram aftur tí hon byggir á eitt arbeiði sum hevur verið gjøgnum skiftandi samgongur og eisini tí tað seinasti hendan lógin var fyri eydnaðist rættarnevndini at fáa eina semju vissu vit aftur venda til lógina sum hendan amboðskassan so er tað jú eisini týdningarmikið at at tann politiska skipanin er villig til at brúka tey amboðini sum eru í amboðskassanum annars stendur hann bara har og verður ikki brúktur til nakað sum helst visti lógin jú breiðari semju vit hava um lógina jú størri møguleikin er tað fyri at hendan lógin verður fer at virka eftir sínum endamáli at verja náttúruna eg skal eina ferð takka fyri eina góða viðgerð og eg glemi eisini at viðgera nógvar av hesum spurningum víðari í rættarnevnd

ja takk so viðmerkingar trýstir bjørt saman s

ja takk

takk fyri og eisini takk fyri fyri viðmerkingina tá ið vit hava eina náttúruverndarlóg so er tað sjálvandi so eisini at at tað sum vit verja tað hevur eisini ymisk sløg av vernd og eisini ymisku náttúrusløgini plantusløg djórasløg hava tørv á ymsari vernd er tað eitt slag sum bara finst í føroyum so kann mann tosa um eina øgiliga høga vernd og sum sum hevur eitt øgiliga høgt fokus og hevur nógva vernd har sum tað verður við at tyngri enn til dømis onnur samfelagslig áhugamál men mann má í øllum lutum hava hetta samskiftið eitt nú við landbúnaðin inni og tað er eisini øgiliga gjøgnumgangandi allastaðni í lógini at tað her er sær atlitini og samskiftið við til dømis sum bjørt samuelsen vísir á jarðaráðar verður tikið við í tí viðgerðini sum mann hevur og umsetingini av av lógini í samstarvi við aðrar stovnar hjá landinum og eisini samstarvið fólk á økinum og fólk sum verða av gjørligt at fyri

ja takk so eg skal stilla við teg poulsen at gstaða so einhjálp av meg at blíva til døgurða flottu og at bíva til tað er stórt

ja takk gerst væl ikki líntir ikki ein strøður

ja men ein orsøk til at mann kanska í stóran mun ikki hevur tikið atlit til náttúru tá ið mann fyrr hevur bygt út og tá ið mann fyrr hevur er farin undir vinnuligt virksemi tað er jú kanska tí at mann ikki hevur eitt nóg gott grundarlag mann ikki hevur nóg góða vitan um hvat tað er sum ávirkar náttúruna mann ikki hevur nóg gott vitanarlag undir hvussu partar av vistskipanum ávirka hvørt annað hvat fyri djórasløg eru hótt hvat fyri djórasløg eru ikki hótt og tað sama við við plantum so í og við at vit fáa uppbygd meira vitan um hesi økini so verður tað eyðsæð at tey kunnu viga tingrið ella lakrið vissu tað er í í einum slíkum førum har sum har sum tað er so tí at tað fer tað helst eisini at vera tá ið mann fær samtyktina eina slíka náttúruverndarlóg tíðin góðskjótt takk

eg læt ikki til tað karla trøggarsundsóknirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnirnar

ja takk

hjósfelagis til tíggju støðsøgu takk fyri ja her eru eisini umframtir tey vóru kanska ikki komið so nógv fram í viðgerðini akkurát í dag eg haldi tað fylgdi øgiliga nógv seinast viðgjørt eitt uppskoti at her eru eisini nakrar ásetingar um fremmandarlívveru og har er tað sjálvandi eisini eitt er tað sum verður innflutt í smáum nøgdum men serliga tá ið tað snýr seg um sum verður innflutt í øgiliga stórum nøgdum og verður plaserað út umkring landinum uttan at mann yvirhøvur hevur hevur skil á hvussu tað ávirkar náttúruna sum er frammanundan har er samd at vit hava tørv á at at seta avmarkingar fyri tí og verður tað eisini gjørligt við við hesari lógini tá tað kemur til til størri inntriva fremmandulívi

ja takk so er tað næsturløðari fyri jakkurt vesturgardið gjørt so væl

dagfriðarformaðurin nú var námsørskøð kvinnan yngilin til sum støðminni á at mann fer neyvan at brúka so er tað nógv av snara av friða men hvat mann skal mann so hava tað til lógina tá mann ikki skal brúka tað tá mann stendur her og pás stendur mann fer ikki at brúka tað er heimildur sum mann hevur í lógina tí tað fer mann ikki hvat her skrivar mann tað so til í lógina jú mann skrivar tað til í lógina tí mann ætlar at brúka tað annað set tað púra burtur við og fari eg heita á at taka alt úr aftur hesum her tí mann ætlar mann ætlar ikki at brúka tað tá eg tosi um einum hugan tá tosi eg um tað at eg sum partur av tí umhvørvin sum eg komi úr tey sum sita á beinki á árabeintum sum var av jørðini tí umhvørvin tey komu úr eru uppald við at passa upp á náttúruna uppald við at ansa eftir tí náttúruni sum tú umsitur tað hevur ligið í føroyinginum teimum sum hava verið og nýtt bø og haga bjørgini at hava teg bestemti skipanirnar sum hava vart umhvørvið fæði fuglum harðirnar nei nú skal onkur annar onkur annar sum situr í eini umsiting í havn fortelja og tað er tað sum landsstýriskonan sigur hon skal fortelja okur hvussu okur skulu vara og passa upp á náttúruna tí følið er ein hugan ímóti okur sumu generatiónir hava varðveitt føroysku náttúruna lat okur fáa frið at gera tað okur gera tað ordiligt soleiðis sum okur hava gjørt alla tíðina okur hava útbygt hetta samfelagið og í takt við at okur hava náttúruna eisini kann eg hava okur tað tað er hendan óspylta náttúran hjá okur hvørur tykkir av náttúruni sum eg segði frammanundan eg havi verið við til at skipa ein tjóðgarð til ein tjóðgarður í føroyum og tað er koltus eg havi ikki móttíð men tað var ein ein ein tilgongd og tað tað passaði seg soleiðis at mann valdi at skipa koltus sum tjóðgarð brúka tjóð koltus sum tjóðgarð eg veit gott at tey vóru tosað um at hvann hevði skal vera tjóðgarður nátt skal hann tað skipa hvann hvann hevði hasum tjóðgarð soleiðis sum okur skipaði koltur tú blívur ikki mann blívur ikki at at prenta tað í eina heila heila lóggávu og órógva alla allar jarðar í føroyum tí tí tí nú skal umsitingin hjá landsstýriskonuni fara út og peika økir út sum tey halda vera sum tey sum tey halda vera verandarøkir vølgjur sum mann kann hava upplivingar í hvat tað vølgjur skal mann so sníkja gongdini higa inn í innhettar her eisini tað stendur fleiri staðni í ymiskum greinum at gongd kann vera í sínum verandarøkinum hvør skal eg ganga har tað eru tey sum var av jørðini sum framhaldandi burtur til sloppið at passa upp á jørðina soleiðis sum tey altíða vóru gjørt og tá ið mann heldur okkurt annar tað sum hon segði vit mugu vita ja tykur vita tað er væl passað tað sum jarðareyðar í føroyum hava umsiting av jørðini higartil dags tað byggir á aldargamla mentan aldargamla sið hvussu mann fer væl við lendinum og jørðini og teimum lunnundum sum hoyra har til ið hann sigur lóggávuni eru ábendingar um at mann ætlar sær at gera seg inn á tey lunnundir sum sum jørðin hevur hvat tosar mann um um lóginum sjálvfeingi og tað sum er í vøtninum og tað sum er í áði áðinum tað er nakað sum tey sum var á jørðini hava skipað og lat tey framhaldandi sleppa at skipa tað soleiðis sum mann altíð hevur gjørt tað er tað sum er móti uttan at mann er smálur til at finga at vita hvat er mann vil hvat er tað fyri at hvat er tað fyri øtur ja tað mátti mann kunna so fortalt takk fyri

eg havi lagt eitt par viðmerkingar fyrst við jøkur niclasen gjørt so væl

vælgjóðarmaður hetta er ein enn ein roynd at máa burturav ongnareftirnum hjá teimum sum var av jørðini í mun til tað sum jørkan niclasen hevur sagt so er tað eita nógv argumenti frá teimum sum eru komnig til lógavnið ja men hatta var í tærri gomlu nátturfingalógini ella er í tærri lógini men tað hevur ikki verið brúkt og tí ger tá einki um tað stendur í tá signa verður takið tað so úr takið tað so úr er sær í lógavni nátturfingalógini tað verður ein nátturfingalóg sum er eg mikki aftur nær árstæluta seinasta brúkt tá tá súreplátur er úr lógavnið hvussu tað verður tikið úr lógavnið so er tað fínasta slag tey sum verða av jørðini hava einki ímóti sjálvandi ikki at verja náttúruna tað hava tey altí gjørt tey hava altí vart náttúruna tey búgva og liva av náttúruni tað er teirra fremsta fremsti áhugamál at verja náttúruna tá signa verður tit latu sleppa halda áfram við t og takið altíð tey úr sovorðið kann eg siga ikki verður brúkt allíkavæl takk fyri at hava fáið mær

ja tær hvussu veljar hvussu góðar tær

eg teimt ikki til ísraelis fyri nýverking

ja takk gerst tú veruliga ikki so gott

takk frá formaður akkurát so er sum jens har hann er inni á jens har hann er vanur at ganga og røggja ja haga og bjørg europa eisini nei europa sigur tríntsvági og eisini hvalba partvíst har eru nakrar ávísar mannagongdir nakrar ávísar siðvenjur sum liggja til grundfyri teir røktirnir tað er ikki tann sama siðvenjan tað sama tað sama grundar ella tað er ikki tað sama mannagongdir sum hann brúkar í grannabygdunum hvør bygd hevur sínar spesiellu at røkist tingini uppá og tað er í øgilag góður siðuravikin sum fremmandur kemur inn at mann ikki fer at blanda seg í bý og broytir tað siðvenjin sum er í teirri bygdini nú skal mann til eina heilt aðra umsiting í havn sum ikki hevur peiling fyri hvussu mann røkir jørðina og hvussu mann ber seg at í tríntsvági til hetta mann skal kroystur tí við jarðaráðarar allastaðni í føroyum og tað er ímóti takk fyri at

ja dagur sovorðið kelly holm johannesen við viðmerking

ja takk gerst tú mær út

takk fyri at forma okkurt at hava eina náttúruverndarlóg náttúrufyring og hava eina náttúrufyringarlóg við at

uppá hana eitt lítið sindur søgd hevur tú havt okur eina fína lóg dagføra hana hví skal mann enda venda øllum hvørja mann ger eina nýggja lóg okur hava eina náttúrufriðingalóg tak ókarstøð í henni dagføra hana at vit sum hana heldur hon fór gomul gera so tað sum eg meini við og tað kennist kai liðug holmur handelsen frá mykinesi av har eru nakað bestemta mannagongdur hvussu mann ber seg at tá mann fer at roykja bjørgini tá mann fer í hagan at reika seyð og so framvegis hvør veit tað best uttan tey sum til dagligt eru har og røkja bjørgini taka súlu ella fara á fjall hví skal eina umsiting í havn koma at telja teimum hvat tey tilgera ella hvat økir eru skilagóða í mykinesi at varðveita tað vita tey best sjálvi har og hava røkt náttúrini har altíð takk fyri at teimum eg eri tað ingilin við trýssunasturðinum at síggja næstan hvør orðið aftur

takk fyri harra formaður tað kom eitt øgiliga ítøkiligur spurningur ella áheitan um hetta við at mann avmarkar nýtsluna sum er nú á og brúk av uttakarsjørð og tøku av fugli og harð og sílum laksi ella fyri onnur lunnindi sum hoyra til jørðina og har vil eg gjarna nýta høvið til at at vísa tí aftur tær ásetingarnar í tínum ávísum paragrafinum sum eg haldi ger frá seks til átta sum eg havi veskað eitt vís til og sum mann eisini í øllum førum í undanfarnum viðgerðum av sínum uppskotinum hevur víst til tá ið talan er um akkurát hetta tað er blivið afturvíst tað er blivið afturvíst at tær ongar avmarkingar hava við sær fyriverandi gagnnýtslu av fugli harðu síli laksi ella øðrum lunnindum øll fuglaveiga hon hevur heimildið fuglaveilógina og harðveiga hevur heimild í harðilógina og harumframt so er tað heldur ikki soleiðis at eg sigi at vit ikki fara at brúka náttúruverndarlógina tað sum mítti tað sum eg sigi tað er tað at mann fer ikki frá degi til dagss at friða ovurstór økir sum hevur verið fórt fram í hesari viðgerðini og eisini øðrum viðgerðum tað er ikki soleiðis at prosessin fungerar tá ið mann fer at at verja røkta og friða eftir hesari lóggávuni tað skal eitt nógv meira umfatandi arbeiði til enn so takk fyri harra formaður

eg takki sovorðið viðmerking til jøkur titlundsen gjørt so væl

ja takk tú so væl yvir stuttligt

ja takk fyri spurningin hendan heri lóggávan hon leggur upp til at mann við minst møguligum inntrivi fær vart tað sum skal verjast við einari vitanna reglu at mann skal vita hvat er sum at friður hví friðar hví mann friðar tað og her eru ymisk sløg av verju røkt og friðing og tað er tað sum hendan lógin inniheldur og tað sum eg afturvísi tað er uppáhaldið at eitt stórt fólk sum eitt nú eg fer at brúka at misnýta hesa lógina til at gera seg inn á jarðareigarar og onnur tað er ikki tað sum lógin er til lógin hon er til at hava eina tíðarhóskandi náttúruvernd og tað vóni eg virkliga at vit í hesum umganginum og umfarinum kunnu fáa eina rættiliga breiða semju

ja takk so var hendan fyrsta viðgerðin at enda komin og meginmálini løgsmálmar sjeyogtrýss og løgsmálmar áttaogtrýss verða beint í rættarnevndini næsta málið á skrá tað er løgsmálmar sjeyoghálvfjerðs tjúguogtveyogtjúgu og tað er uppskotið til samditað um at loyva kommununa at seta upp vakniddatól og uppskotið til tað er helgi abrasen men á sambandflokkinum er jøkur niclasen vegna fólkalíktin og formaðurin skal biðja um framsøgufólk fyri jarnarflokkin er tað christianna vinta poulsen og fyri sambandflokkin er tað helgi abrasen fyri fólkalíktin er tað jøkur niclasen fyri tjóðaðarflokkin er tað herður poulsen fyri framsøgn er tað hanna jensen og fyri miðflokkin er tað fyrst røðrið er eri christianna vinta poulsen ger so væl

hvar orðið ger so væl takk fyri forkuna hetta er álitið í løgvismálum nummar sjeyogtrýss og áttaogtrýss sum er í náttúruverndarlógin og ein fylgjulógabroyting í náttúrufriðingarlógini landsstýriskvinnan í umhvørvismálum ingilin dyrkensstrøm hevur lagt málið fram tann sjeyndan mars tvey túsund og trýogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tann fýraogtjúgunda mars varð málið beint nevndin hevur viðgjørt málið á fundum áttaogtjúgunda mars ellanda fjúrtanda átjanda einogtjúgunda og áttaogtjúgunda apríl tvey túsund og trýogtjúgu undir viðgerðini hevur nevndin havt fund við føroya náttúru og umhvørvisfelag bóndafelag føroya føroya ólavsfelag høgna heita landsstýrismál í uttanríki og vinnumálum saman við búnaðarstovuni sigur steinberg landsstýriskvinni í mentamálum saman við tjóðsavninum og ingilin dyrkensstrøm finnið umhvørvismálum saman við umhvørvisstovuni undir viðgerðini hevur nevndin býtt seg í ein meiriluta og ein minniluta meirilutin hevur pálsettir hennrik áld kristianna vintar poulsen kim duris og helgia abrahamsen taka undir við málinum og hava hesar viðmerkingar um aldarskiftið kom ein arbeiðsbólkur til ta niðurstøðu at vit ikki hava eina náttúruverndarlóg ið nøktar tørvin á náttúrufyrisiting í føroyum friðingarlógin hon er skrivað í nítjan hálvtrýssunum og hon hevur verið nærum óbreitt síðan hon varð samtykt í nítjan hálvtrýss skiftandi samgongur hava roynt at gjøgnumføra eina nýggja náttúruverndarlóg men hetta hevur ikki borið mál higartil enn hetta lógaruppskotið hevur mong ár á baki og hevur verið lagt fram í løgtinginum fleiri ferðir og í fleiri ymiskum útgávum galdandi lóggáva hevur víðar heimildir og er lítið fjølbroytt men hóast víðu friðingarheimildirnar eru tað ikki nýttar síðan nítjan hálvtrýss og fýrsuni galdandi lóggáva tekur eisini í størrimun hædd fyri sjálvsemi og vakurleikanum í náttúruni heldur enn náttúruni og hennara viðskipanum við hesum uppskotinum verður náttúruverndin tikin úr friðingarlógini og løgd yvir nýggju náttúruverndarlógina uppskotið skipa karmarnar fyri nýggjari náttúrufyrisiting og økisvernd í føroyum økisvernd er skipað við fimm ymiskum stigum á náttúruvernd sum eru tjókarar landslagsverndarøkir náttúrufríøkir lívøkisvernd og sjóverndarøkir grundleggjandi fyri uppskotið er at tað byggir á at fyrisitast skal eftir einum vitanagrundarlagi og eftir lutfalli lutfall og eitt greitt endamál skulu vera við náttúrufyrisitingini verður tann at ein og hvør kann heita á landsstýrismannin um at skipa eitt møguligt verndartiltak og landsstýrismaðurin tekur saman við náttúrufyrisitingini støvið til um farast skal undir at fyrireika økisvernd kunngerðir í sambandi við verndarøki eru væl greinaðar í lógini landsstýriskvinnan kann ikki gerast sum henni lystir tá ið verndarøkir skulu kunngerast einsaka verndarøki verður skipað í kunngerð sambært paragraffum tjúgu til fýraogtjúgu í lógini í kunngerðini skal endamál við verndarøkinum ásetast somuleiðis skal eisini ásetast tey náttúru og mentanarvirðir sum verndin skal røkja og standurin sum verndin skal røkka mørkini um verndarøkið ávirkaðar ognir og hvussu økið skal brúka skulu eisini ásetast í kunngerð áðrenn kunngerð um verndarøkið verður orðað skal verndarætlanin almannakunngerast eigarar og rættindagar skulu hava beinleiðisboð og fáa rímiliga freist at koma við viðmerkingum til verndarætlanina tá verndarætlanin verður almannakunngerð skulu týdningarmestu avleiðingarnar í økisverndin væntast at fáa eisini lýsast í viðgerðini av lógaruppskotinum hevur verið ført fram at hetta lógaruppskotið ger seg inn á ognarrættin frá festibóndum og ólavsfólki og inn á rættindini at gagnlita lunnundini tá verndartiltøk skal gerast verður tað ikki talan um at fremja ognartøku í samband við verndartiltakið talan verður heldur um ein avmarkaðan ræðist rætt meðan verndartiltak verður framt endurgjaldsreglið eru ásettar í uppskotinum fyri mista inntøku av verndartiltakinum harumframt skulu umsitingarætlanirnar í samband við verndartiltøk sambært serligu viðmerkingunum í uppskotinum endurskoðast fimta til hvørt ár uppskotið er harðaðsætt orðað soleiðis at eigarar og rættindahavar skulu takast við í málsviðgerðina tá ið vendarætlan skal gerast hetta verður staðfest í paragraff fimmogtjúgu meirilutin leggur áherðslu á at skal lógin fáa bestan virkuna eftir at hon er samtykt so er tað av alstórum týdningi at samstarvið verður gott millum náttúrufyrisitingina eigarar rættindahavar og til lokalu økinum uppskotið til náttúruverndarlóg setir karmarnar fyri náttúruverndini og náttúrufyrisitingini hvørki hagalóg ella landbønarlóg gávu ið reglera umstøður og virksemið hjá bóndum og ólavsfólki uppskotið áfríkar heldur ikki møguleikan hjá eigarum og festarum at velta eplir kál gularøtur og annað til privatbrúk ella til vinnulíkt tað verður hinvegin staðfest í paragraff sekstan stykki eitt nummar trý í uppskotinum at einki loyvi krevst til slíka velting málið um gongd í haga fyllir nógv í almenna kjakinum eisini í viðgerðini av hesum uppskotinum og tað er týdningarmikið náttúruverndarlógin tekur ikki støðu til málið um gongd í haga hetta uppskotið broytir ikki uppá støðuna og tær reglur sum eru galdandi í dag í sambandi við bygging verða tað framvegis lokalu friðingarmyndugleikarnir sum skulu geva loyvi lokalu friðingarnevndirnar og yvirfriðingarnevndirnir verða varðveittar at taka sær av teimum uppgávum ið tær gera í dag og náttúruverndurin verður flutt yvir í hesa lógina rættartrygdin hjá rættindahavarnum verður við hesum uppskotinum styrkt náttúruverndarlóg eru avgerðir hjá yvirfriðingarnevndini endaliga og kunnu ikki kærast við nýggju náttúruverndarlógini verður møguleiki bæði at royna kærumál í føroyar kæristovuni og royna mál í føroyarætti til tjúgu til fýraogtjúgu er ásett hvussu økis verðindarmiðjuni verða skipað í paragraff fimmogtjúgu seksogtjúgu er ásett hvussu mannagongdin er tá verðindarætlanir skulu almann at kunngerast tískil er kunngeraðarheimildirnar í hesum uppskotinum ikki víðari enn í øðrum lógaruppskotum við kunngeraðarheimildirnum til landsstýrisfólk at røttin kann sigast at kunngeraðarheimildirnar í hesum uppskotinum eru eitt vet strammari enn vanligt er tí at kunngeraðarheimildirnar verða greinaðar eins og víst er omanfy náttúruverndarlógin hon byggir á at altíð verður framt eftir lógini skal byggja eitt vitanargrundarlag tað er tí eyðsæð at tørvur er á at náttúrufyrisitingin hevur atgongd til náttúrudátur og vitan um okkara náttúru og hennara viðskipanir meirilutin ger vart við at tað hevur týdning ikki at skapa dupultfunktiónir tá tað snýr seg um gransking í náttúruni og innsavnan av vitan og náttúrudátum tí hevur tað stóran týdning at náttúrufyrisitingin og náttúrudeildirnar á er ikki verður gloymt tá ið vitanargrundarlagið fyri náttúrufyrisiting í føroyum verður gjørt meirilutin heldur at tað hevur stóran týdning at grundtankin við hasum uppskotinum er at lógin skal tryggja náttúruvernd við náttúruvernd og náttúrufyrisiting verður altíð tikið at teg til onnur týðandi samfelagsáhommál so er tað eisini í londunum kring okkum tað hevur tá týdning at sláa fast at náttúruverndarlógin ikki kann brúkast til at veita øðrum atgongd til jørð ella ør økið hjá øðrum paragraff fimm og paragraff níggjuogtjúgu náttúruverndarlógini geva ikki náttúrufyrisitingini ella landsstýrisfólkinum rætt til at geva alurfyritøkum ferðavinnufyritøkum ella orkufeløgum rættindi til ávís økir paragraff fimm og paragraff níggjuogtjúgu uppskotinum lata ikki upp fyri at givin kann verða atgongd til nakað ið ikki er loyvt frammanundan málum gongdi higa bygging og líknandi hava einki við hetta uppskotið at gera tá meting verður gjørd eftir paragraff fimm og undantak givið eftir paragraff níggjuogtjúgu eigur hetta bert at verða gjørt av vælgrundaðum ávum tað hevur týdning at náttúran og náttúruverndin ikki standa sum tann veikari parturin í einari slíkari meting so tá tá mann um kemur so heldur meirilutin at tíðin er búgvin til at vit fáa eina dagførdan náttúruverndarlóg ið tekur atlit til náttúruna og hennara viðskipanir náttúran er í stórum mun grundarlagið undir mongum av vinnunum her í føroyum og tískil er tað eisini týdning at ná tykt so at framtíðarættarlið eisini fáa tann ágóðan á náttúruni og øllum tí hon gevur okkum í mun til uppskotið um striking av friðingarheimildum í friðingarlógini so vísir meirilutin til álitið í náttúruverndarlógini takk fyri

ja so er nakar við mær og eg at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja at eg vilja

nvør samtykt verður fyrisitin

takk hevur pállstøttir gjørt væl takk fyri ja tað er heilt aftur til aldarskiftið at at ein arbeiðsbólkur kom til ta niðurstøðu at verandi lóggáva ikki nøktar náttúru fyrisitingar tørvin í føroyum og í tí arbeiðsbólkin hava eisini umboð verið fyri yvirfriðingarnevndina so tað hevur verið nokk so væl kent í langa tíð at vit ikki hava nøktandi lóggávu og tí haldi eg at tað er eitt stórt stig hvussu vit samtikið hesa lógina nú og so er tað ræðiliga viktigt at ímeðanini ella í tilgonguni av at fáa lógina at virka tí vit eisini skulu fáa náttúru og dátur og vitan um okkara náttúru til vega tá er vitligt at tey gott samstarv millum bæði bæði náttúru fyrisitingina og tær partar sum koma at vera ávirkaðar ella kunnu vera ávirkaðar

tað sær lógina takk fyri

fyri hetta lovaðaruppskotið takk fyri tað

takk har uppá støkkið so væl takk fyri ja tað er veruliga ein øgiliga drúgv tí at so prosess við hesum er uppskotinum og og sum vit eisini siga á álitinum so hevur tað verið lagt fram fleiri ferðir og í ymiskum hami kann mann siga at tað er gjørt á nógvar broytingar og eg haldi at tað uppskotið sum vit standa við nú tað er eitt eitt eitt gott útspæl til eina nátturðverndarlóg og tað sum mann kann siga er munurin á hesum uppskotinum og tí sum vit hava í dag so er tann lógin sum vit hava í dag hon er faktiskt víðari í mun til friðingar heimildir tí at hetta uppskotið hevur eina økisvernd sum er í stigi um tað siga at tú skalt aldrin gera nakað ógvusligari enn neyðugt tú skalt altíð hava eitt lutfall í tí tú ger og endamálið skal vera greitt orða og greitt líst so at at mann tryggjar sær at at mann ikki fer at brúka lógina ja sum sum mann hevur hug til harafturat so verður rættartrygdin eisini styrkt og tað er eitt sum eg haldi er øgiliga gott við hesum uppskotinum allar avgerðir hjá yvirfriðingarnevndini endaliga og kunnu ikki kærast og nú verður rættartrygdin styrkt tí at mann kann kæra bæði til føroya kæristovn og til ífarið gjøgnum føroyarætt um um tað skuldi verið so tað haldi eg er øgiliga gott

ja nátti ikki mær takk fyri síðani eru tað elsbørn mær sær til skunnvælsdóttir sum fær orðið

ja takk fyri frá forklinna eg skal lesa minniluta álitið og tað er eg sjálv og stefan klein poulsen og vit alsanna at tey sum vóru av jørðini í føroyum taka ikki undir við uppskotinum og at tey staðiliga mala frá at samtykkja tað eftir at hava viðgjørt málið í nevndini lisið rúgvusmikla tilfarið og hoyrt tað ymisk í sjónarmiðjuni er minnilutin komið til somu niðurstøðu fyri óskiljandi at fleiri landsstýrspenn bera lógaruppskot um náttúruvernd í løgtingi uttan at tey sum vóru av høvunum eru tikin við í fólkandi arbeiði hesi umsita dagliga higar lendi í djóralív og eingin dugir at umseta hiðarnar so væl og so burða tykk sum tey ið eiga og kenna sín higa tað gongur sjónfrísøgn hvussu góð staðbundnan náttúruverndin hevur verið seinastu fleiri hundrað árini og hava føroyar seinastu árini ikki júst og hava føroyar seinastu árini ikki júst marknaðarfólk land okkara sum ánspeild ánspól enn unbelievable orsøkin til at føroyska náttúran er so ánspeild er at tey ið hava ansað eftir henni hava fingið frálæri at umsita jørðina burðardygg frá sínum forfedrum tí er altavgerandi at tey framhaldandi hava fullan ræðisrætt yvir teirra ogn uttan karsjørðin og tey lunnindi ið liggja til jørðina eru væl skipað við lóggávu ikki minst við siðvenju soleiðis sum bygdarsamfeløgini hava skipað seg kring landið rættarstøðuna betri ella tryggari at lógaruppskotið er týttur úr einari norskarlóg lóg um forvaltning av natúrins mangfólk bæði rættarskipan og jarðarviðurskiftini eru púra øðrvísi í noregi í føroyum eru øll uttan karsjørðin landbúnaðarjørð og bit fyri seyð neyt rossugas í noregi haraftur móti er meginparturin av lendinum skógur og hállend tað er eisini merkisvert at lógaruppskotið als ikki nevnist seyð neyt rossugas við einum orði minnilutin staðfestir at uppskotið flytur ræðist rættin frá teimum sum eiga ella leiga jørðina til ein einstakan landsstýrismann ella tey sum landsstýrismaðurin setir til umsita lógina og minnilutini av teirri fatan at ásetingarnar um at útleggja verndarøkið til ymisk endamál ger seg inn á grundlógartryggjaðarognarætt tað er eisini ógreitt hvussu hesi sokallar verndarøkir verður hegnaði inni so tey eru vard fyri seyð neytum rossum og gásum og hvør skal røkja hetta alt hetta skapar ótryggleika tí nú fer onkur annar enn tey sum eiga og røkja haðarnar at seta dagsskránna fyri tey hvussu haðin skal skipast og aldargamla siðvenjan er júst tí haðani verður skúgvað til viks minnilutin heldur tað ikki vera rætt at flyta heimildirnar at friða náttúruøki frá friðingarnevndunum til almennan myndugleika skipan við lokalu friðingarnevndunum hevur virkað væl aftur her leggur uppskotið upp til at tað lokala verður skúgvað til viks og onkur annar sum ikki kennir lokalu viðurskiftini taka avgerðirnar sentralt jørð og jarðarviðurskifti fylla nógv og hava stóra týdning fyri fleiri túsund fólk útkring land alt landið tí ber ikki til at samtykja eitt uppskot sum tey ið verða av jørðini í føroyum eru ímóti skulu vit gera okkum nakrar vónir um at verja náttúruni hava vit brúk fyri at skapa semju og samstarv er júst tey fólkini sum hava best skil fyri lokalu náttúruverndini úti í teimum ymisku samfeløgum vit hava brúk fyri lokalari undirtøku og luttøku og tað fæst ikki við hesum lógaruppskotinum tá mótstøða móti tíð er so stór vandin er at ikki bara staðbundin mentan og staðbundin vitan gjøgnum nógv ættarliðið fyri fyri skeyti men eisini sjálv staðbundna náttúruverndin tá er jú einki vunnið minnilutin stúrir stórliga fyri avleiðingum um løgtingið samtykir eina rammulóg við so víðfevndum heimildum til miðfyrisitingina har allar avgerðir um tí at náttúruøkjum skulu byggja á vitan sum stovnur hjá miðfyrisitingi skal savna í ein viturnargrunn tað er rættiliga ivasamt um einst tílík akademisering av náttúruverndini er vegurin fram tí hetta hevur uttan iva ein høgan rakstrakostna við sær og samstundis kemur ikki nóg greitt fram hvussu staðbundna mentan og vitan fáa pláss í hesum viturnargrunum við hesum viðmerkingum tekur minnilutin ikki undir við málinum og mæl løgtingin frá at samtykk

takk skotið takk fyri takk fyri ein viðmerki

verður broytt

eg sper mær seta skunnastøkkið úr sval takk fyri frá forkvøldinum sjálvandi er tað broytingar annars var eftir einum nýggjulóg og sjálvandi er tað ymiskar broytingar og tað sum eg haldi er kritisabil tað er tað mann ikki tikir tey við sum var av og eiga jørðina og sjálvandi er tað tey í lokaløkinum sum vita best tað sigur seg sjálvt tað er tey sum hava arbeitt við økinum og eru upplærdir mann situr ígjøgnum fleiri generatiónir hvussu mann skal vera avvísin í økinum so tað haldi eg tað burdi eingin limastur

takk fyri

vísir dagin tað var fyri fleiri hundrað árum síðan

elsa børnini sett skunnistøkki til væl ja takk fyri frá forkvenni er pøra samd við kristianne vintar poulsen í at tað eru broytingar men eg dugi ikki at síggja at nærumhvørvi ikki dugir at fylgja við broytingunum og vit vita eisini tað at tað sum vit vara av sjálvi og tað sum vit eiga hvør gongur hægri og pýta enn akkurát ein sjálvur eg og tí dugi eg ikki ordiliga at síggja at mann noyddi til at koma við einari lóg nú har mann tekur raðið av bóndrum ella teimum sum vara av ogni ella sínum høvunum eg skilji tað slett ikki at mann følir tað sum eitt kall at koma við einum slíkari lóg tí at tað er akkurát tað sum ferðavinnan selur seg uppá tað er hvussu væl alt er hildið hvussu reint og gott alt er hildið og hvussu tað er ikki oyðilagt og tað er meðan tey sum vara av og eiga jørðina tað er meðan tey sita og bestemma og tí dugir tú ikki ordiliga at síggja at nú skulu skøld líkasum nøkur her í umsitingini her so í havn halda tað at tey duga betur at umseta jørðina hjá ognarinum

og festaband takk fyri takk fyri næstrar røður stefan kleim poulsen

ger so væl takk fyri frá forkuna tað er sjónfrísøgn at tað ikki er ordiliga álit ímillum partarnar tá tað kemur til akkurát hetta lógaruppskotið altso ímillum tey sum eiga jørð og og tey sum skulu koma at varðav og sær nýggju rammulógini fyri heilt skjótt at at taka trý aftur hvat hvat hetta gongur út uppá so er tað soleiðis at friðingarnevndirnar hava kanska í høvuðssætinum tvær funktiónir í dag har tað einans snýr seg um at góðkenna ella at vraka verkætlanir ella at seta treytir við at ger mann hetta ella hatta inntrivið ella skal tað byggjast so skal tað gerast á hendan mátan og tað verður so at siga óbroytt friðingarnevndirnar koma at forseta við tí men so er tað friðingarparturin friðing av náttúruøkjum sum hendan flóðin flytur yvir til landsstýrið landsstýriskvinna og harvið til ein almenna stovn og spurningin er so hvat hendir og tað er tað sum kann virka øgiliga ógreitt hvat hendir so tí at tað er ein rammulóg og alt eftir hvønn tú spyrst so fært tú ymisk svar men tað er soleiðis at í dag er einki friðað í rætta langa tíð og spurningin er skal nakar friðast hvørji øki skulu friðast hví hví skulu tey friðast og tað er so tað og tá tað kemur til teir sum eiga jørð bøndurnir og sum framvegis so kunnu summur virka øgiliga bombastiskir men men tað kemur øgiliga nær at teirra lívsverki teirra tað sum tey tað sum teir liva av liva í og liva av meðan aðrir kanska eru sindur meir jarðbundnir og faktiskt vilja semju gongdur higar eitt annað mál sum sum ikki hevur komið so langt enn tey mann prøva at at funnið semjum í áravís nú eftir hondini og og summir bøndur eru øgiliga hvat skal mann siga semju søkjandi faktiskt men tá tað kemur til hesar lógina so vil eg siga at tað sum teir allir fólk sæðu til felags er at eingin tekur undir við hasar lóginum sjálvt undir øgiliga ymiskt hvussu mann ber seg fram men tað sum eg havi allar størst stentað tað er tað sum faktiskt allar avgerðir í hasari lóginum skulu taka støði í og tað er altso út frá tí vitan út frá sumum dátabasanum vitanargrunninum hvat vit skulu kalla tað og har leggur í meilutinum øgiliga stór denta vit ikki skulu hava dupult funktiónir og tað ger so eina góða meining og tað tað fyltir øgiliga nógv til viðgerðina sum hann er síðsta valskeið at onkur stovnur var millum at tjósan er øgiliga ónøgd við loysnum sum hann legði fyri tað og kanska mann hevur klárað sín drúpp men eg hugsi eittir dupult funktiónir tað tað má honum sjálvandi rotta upp í vit seg hetta verður verðin fram men spurningurin er hvør fyllir vitan í hendanum dátabasanum avgerðir skulu takast út frá vitanum men hvørja er vita hvør er tað sum fyllir vitan inn sleppa tey lokalu framat í snóðstøðan mun ella verður tað bara ein stovnur her í miðstaðinum sum kemur at skriva sínarar portur sleppur pragmatikaran framav altso í hesum førinum bóndin er hann sum livir í náttúruni sum livir av náttúruni og onnur kanska ikki bara bóndir ella verður tað má ein meir akademisera tilgongd sum vit eisini vísa á okkara áliti har mann ja kemur at skriva portur upp og niður og við sínarar vitan frá ja eg veit ikki hvar tað skuldi vera frá bøkum og hagtølum og annað so eri eg onkran bangin fyri at at vitanargrundarlag kann blíva í so smalt vit hava nøkur dømi um tað tá tað kemur til fuglateiljingar og kanning av fuglum at ikki so nógv at tí verður alment frammi men sum at tosa við summar aftur har veiðimenn ikki enda teir bara sum oyða jørð men teir sum veiðimenn sum sum liva av fuglum og fiska og annað sum hava próvað samstarv við við ein stovn her í miðstevnum sum hava øgiliga ónøgdir við við ta tilgongdina og hvussu mann oftan verður viðfarin og tað kemur til sjálvar fuglateiljingar og og til grágasirnir millum annað nevnd at eitt tal tað er ja eg veit ikki akkurát hvar tað bleiv skrásett á eini tretivu fjøruti grasvørur verður skotnar men so visti onkur um ein einstakan bónda sum hevði skotið minst líka nógv sum tað samlaða talaðið var skrásett og tað er bara eitt dømi um altso hvør vísar at í tí førinum er vitarnar grundarlagið totalt skeivt og og við einari hvat skal mann kalla tað akademiseraðari tilgongd fær mann fær mann allar allar daturnar inn allar neyðugu daturnar inn í hendan dagdagrunnin tað er mítt allar størsta ivamál og skal mann altso fara øgiliga detaljera til verka so kemur tað at kosta so kemur tað at kosta øgiliga nógv og tað tann partin haldi eg eisini er øgiliga ógreiðir men tað er kanska tað sum er við rammulógin tí tað at tær eru nokk so ringar at gjøgnumskoða og mann veit faktiskt ikki ordiliga kemur henda í eisini her men tað stutt at lang er at teir sum var av jørðini teir sum eiga jørðina stúra øgiliga nógv fyri eisini her og tí halda vit at mann eigur at kanska velja eina aðra tilgongd skriva tað saman upp á ein ella annan øðrvísindum máta og tað vísir kanska at tá at mann byrjaði við sær inspiratiónina av norskarlógav og kanska hevur hevur gjørt at mann byrjaði kanska í einum skeivum grundarlagi hetta er so lógin mann kom til og sum sagt so fekk minnlutin ikki undir við

takk fyri teg

við lógina at mann kann tað tað skal líka minna á at tingfólk altíð skulu nevnast við fornavni og eftirnavni so stefan eitur sjóndi stefan klempó

heilsuna tingið ger so væl stefan klempols fyri frí fólkina ja altso eg ynski onga upp á ongan máta at sova split óneyðugt split ímillum ein akademikara og ein pragmatikara úti í náttúruni men men eg vóru ein bað vísa á at tað kann vera øgiliga ymiskt hvussu mann sær upp á tingini og og at og kanska hevði sniður sum sum er arbeitt úti í náttúruni als í lív ikki verður hann fyrsti til at skriva raportir og fylla inni hendan datugrunnin tað kann skeikla myndina tað kann vera so ræðiliga nógv sum kann skeikla myndina og og tí haldi eg eitt øgiliga eitt øgiliga ringt at síggja við sum hann fer vel hendan akademiskan loyst at síggja um um um tær dáturnar koma at vera nóg fjølbroyttar og vísa eina rættvísandi mynd tí at allar avgerðir allar avgerðir út frá hesum rammlønum skulu takast út frá hesari vitan eg evni at mann mann kemur at gera nøgd burtur úr at tær

dáturnar verða so fjølbroyttar sum øll

næstrar røður jakku vestergaard ger so væl ja takk fyri fólkuna tínir avmarkaðir mann bara staðfesta tað at mann reinur ella mann hevur trýst eina lóggávu niðri yvir jarðaðar í føroyum tá ið sum var av jørðini og mann hevur lagt upp til nú nevndi stefan klemm poulsen mann hevur lagt upp til nei mann vil ikki leggja upp til stríð jú mann hevur lagt upp til kríggj og tað er so verið kríggj og tað er fínasta slag fyri mína skyld tað havi ongar trupulleikar av tað er ikki tað rættu mátuna at arbeiða uppá tá ið mann skúgvar tey til viks øll tey til viks sum til dagligt arbeiða í føroysku náttúruni í føroysku høvunum við at onkur annar onkur annar enn tey sum eftarlig hava verið og umsitið jørðina hagan skulu nú úti hagan at bestemma hvussu tingirnir skulu hanga saman og hvussu verður hon fylt út tað er áhugavert at vita tað viðtøkur ikki nú eingin inni her veit tað fyri nøkur ár og síðan viðtøkur hann at djóra væl ferðarlóg gávi sum eisini var rammulóg gáva tikið úr norskum konsulenti sum skuldi fylla rammurnar út við at siga djóra vælferðarlógini teir sum hava neytafljós fingi at vita tað at tey sum hava leysgongufljós teir skalt sína neytini vera úti í føroyskum náttúruni á biti í minst átta vikur og sum hevði hon hevði eitt básafljós so skuldu neytini vera úti á biti í føroyskum náttúruni í sekstan vikur eg eri vaksin upp í tær tíðini tá ið kúgv var í kíðum kjallara tað var eingin kúgv sum var úti í sekstan vikur uttan hjá onkrum sum ikki hevði fóður kørnur mátti koyra hana út í úrstíð hetta er hetta er fólk tey somu sum nú fortelja skulu fortelja okur sum eru út úr landi og umsita lóggávuna hetta er somu fólk sum nú koma við fullstendiga ómøguligum krøvum í mun til føroyska djóravælferð tá mann tosar um seyð so finnur tær at vita at mann skal uppsýma í seyðinum tríggjar ferðirnum vikuna myrktalagið skal mann í lítlu dímunum vera ganga mælir vikuna ella ella ella tindhólmið hetta er aftur nei nei her hendir einki tí hetta er ein rammulóg hetta er til at verja hetta er til at verja djórini hví tekur mann ikki og lurtar eftir teimum sum hava djórini til dagløt og so tekur útgangsstýrið í tí hví lurtar mann eftir teimum sum umsita jørðina og tekur útgangsstýrið í tí tað vil mann ikki mann vil seta nakað heilt heilt aðrar rammur og trygg mær úrslitið velur har eftir ein djóravælferðalóg ein rammulóg sum ikki tekur atlit til hvussu føroyingar hava djór hvussu seyðurin gongur fríur og villur í høvunum hon kann ikki brúkast í føroyum tað ávaraði millum annað eg móti her á tingstrøðarpalli at líka væl nei nei hetta er ein rammulóg sum okur fara at taka atlit til nei mann tekur ikki atlit vist mann billastur inn at mann í føroyum kann ganga og hyggja eftir seyðunum tríggjar ferðir um vikuna hava uppsýðing í vikunum so ber tað bara slikt til og tað er sovorðnakað sum er fullstendiga burtur úr vón og viti tá mann flytur seg frá teimum sum arbeiðir við eftir niður til daglut til nøkur onnur sum sita á onkursvegnaðum skímaskoti og og fortelja okur øðrum hvussu djóra hald skal skal havast og hetta er nýaktivt bara saman hendan lógin nevnir ikki eitt einasta orð um tað sum er í haganum tað kríatúrin sum er í haganum hvussu skal mann verja seg úr vendaríki fleiri av teimum sum eru tingin hava ivaleyst verið í tindhálmi sum ein frískt dømi tað er einki ting í vegin av tí hendan lógin er samtykt sum er tindhálmur úr vendaríki av einum øðrum slag tú mann kann finna øllir sær kriteriini øll ikki kriterini í lógini til tindhálm og hvat sovorðið teimum sum eiga tindhálm sum hava keypt ein gillum og gøvum ein gillum fyri eina ein hálvan gillum fyri eina hálvan millión tí eingin gjaldsfertur ikki á ordilitetinum einaði tú skalt tola tú skalt tola tá øll onnur koma út til tindhálm og og lýsan sum verndarøki av ymiskum slag av mentamligum orsøkum ella av av lívfrøðiligu orsøkum ella og fleiri hava hoyrt um tað jarðfrøðiliga tindhálm er eitt sindur øðrvísi enn enn restina av vágoynni eta tey tingin mann skal verja tindhálm fyri so hetta hevur víst fevndar avleiðingarsmýntikið og tí vil eg enn einaferð mæla til at mann ikki samtyktir samtykkir

koma

ja hvat skorið tú so takk fyri frá fólkum við sær hevði tú hevði tú hevði eitt samtykt og tað var ikki uttan orsøk at uppskotið ikki bleiv samtykt tað var tí at millum hann og eg og fleiri onnur vóru ímóti uppskotið og eg havi ongantíð ikki undir uppskotið í landsstýrinum ongantíð eg havi roynt at greiða frá ungursvernd eingum trupulleiki men tað at mann ger seg inn á lendið við at lýsa ymiskum verndarøki tað er ímóti eg kann taka lítið dømi at tað var eitt mál sum var nógv diskuteri her og summir bøndur hava havt øgiliga trupulleikar av at skjóta krakás men so komið tað fram at mann skuldi hava teljingar við at mann skuldi framhaldandi hava loyvi til at skjóta krakás og onkrasta niður bóndin hevur fingið næstan forboð fyri at skjóta vit almennu hevur ikki tikið saman enn til at telja krakás so gott virkar tað almennu og so gott setarvirk í hesum førinum eisini í mun til jarðaðar

ja takk fyri og so er tað krist

komin við hesar lógini í mun til tað takk fyri ja takk fyri

og so er tað røðan jakka vesturhvørt gjørt tær tá hvør er frá forkvinna í galdandi lóg sum er galdandi ein løtu afturat har eru friðingarnevndirnar sum eru demokratisk uppbygd rættaskipan sum tekur atlit til neyðrumhvørvið sum tekur útgangsstøði í hvat hendir í økinum her yvirhular mann tað totalt tey sum eru úti í økinum hava onga og bara av økinum hava einki skola sagt friðingarnevndirnar vóru bygdar upp á ein heilt annað máta har mann tók atlit til neyðrumhvørvið har mann hevði fólk við sum vóru úr økinum og tí hevur mann sjálvandi framt tær friðingar sum hava verið neyvar tær hava verið fáar eg havi verið sjálvur við í tilgongd til at fremja eina friðing men mann fann eina semju millum partar sum varðaði av lendinum her ætlar mann at yvirrula og niðurtrumpa tey sum eiga jørðina og úrslitið verður har eftir

opp fyri nakran part takk fyri tað ja takk fyri at tað var so tann seinasti við mær søgn genn til jakkavestergaard og tann næsti á røðu jørgen iklasen

vit eru mong sum aftaná okkara uppvøkstur hava romantiserað um hendan her kenda fólkafundin í átjan áttaogfýrsunum altso hesin fólkafundurin sum var undir slokkanum um at í føroyum skulu føroyingar ráða at við árinum eri eg faktiskt komin til ta niðurstøðu at tað sum tann rørslan sum fór í gongd tá var ikki at tað vóru føroyingar sum skuldu ráða í føroyum men tað vóru akademikararnir serliga í kjøpinhavn sum skuldu ráða í føroyum og eg havi sæð so eg ikki her hálvt annað hundrað árini at tað blívur bara meir og meir tað nú skal mann út at yvirrula eigararnar av av av lendi inn á eina skrivstovu í havn at taka avgerð um hvat ið skal henda tað verður sagt her at tað verður ikki tann stóra broytingin og øll verða tikin upp á ráð og mann fer at lurta eftir øllum og so við ja men altso spurningur hvat leggur tú til grund fyri sær í avgjørðuni sum nú skal takast niðan í skrivstovu mann vil ikki hava friðingarnevndirnar sum er fólk úr tí lokala økinum sum kenna umstøðurnar nei nú er tað ein skrivstovu her og heimeldurnar í hesari rammulóginum eru so ógvusligar at eg eri ikki iv um at mann ger seg inn á ognarrættin altso mann ger seg inn á grundlógina har ognarrætturin er friðhaldgaður men tað sum eg haldi er verri er tað er hvørji áhugamál fara at ráða at taka eitt annað dømi víkjandi friðing til dømis varð ætlanina tjóð at at krígshavnur skuldi fáa tann bygningin sum lá við flogvøllin tað dámdi tey ikki á náttúruverndarøkinum í hermiðstaðarøkinum og so tók mann bara eina lóðfram og so friðaði mann allar betongklættar frá einsmunum er ein asinsrúgva av betongklættum sløddur runt á mýruni sørvaði upp við flogvøllinum mann er bara frið á allar betongklættar vit kunnu ikki gera eina rundkoyring inn til flogvøllin tí har var ein lítil betongfláta har tað hevði staðið eina oljutankin á undir grýnum altso so langt kann tað fara tá ið mann vil sleppa at brúka eina heimild og tað er fullstendiga absurd hálvfjerðs ára gamalt betong má ikki nertast tað gevur slett onga meining og tindhømur kann siga at tað er verandarøki og so verða vit bara noktaðar at fara út har tað kunnu vera so nógv nógv atlit altso at eg havi verið við onkrurnar úti sum skeldaði meg tí eg traðkaði á serlig blómstur altso visti í nú tann persónur sum situr við tí virðir nøkur ávíst blómstur meira enn nakað annaði men so verður tað bara verandarøki og tit sum eiga útta mín kiosk sleppa tað ikki til sum er góði tindan so er tað vit sum eiga har tí hava vit skipað tað við við fólki at tað skal vera góðkendur ferðaleiðari við og vit ganga ávísan veg faktiskt tann sama har tað er vítt fyri soleiðis at mann ikki órógvar seyðin for nógv men heldur ikki treingi seyðin vit hava steðgað við at ganga niðan á tak so kallaða kollaraskarð tí gøturnar har eru blivnar forslitnar so fyri at fáa lendið at seta seg aftur vit eru virkuliga góði og tað er tí vit fara so væl um tey sum hava verið í tindhømi sóu eisini at vit ganga tann sama vegin og seyðurin í tí økinum er púra róligur tá hann er vanur við okkum um vit gingu onkran annan veg so vildu sæð at seyðurin var munandi meira stiggur vit sóu at lundi minkaði vit friðaðu í tvey túsund og átta alla lundaflæðing og tað er framvegis friðað stovnurin er á veg uppeftir men hann var ikki komin eru allarbest við tað og og og tað er ein perla meðan vit hava kunnað tikið avgerðir nú skal mann flyta tað yvir á eina skrivstovu í havn vit hava fingið at vita at landsstýriskvinnan nú skal skráseta vátlendur í føroyum altso tí vátlendur eta sigur tvey ella okkurt eg haldi tað haraleiðis ja tað vil latst tú siga at mann má ikki dyrka at mann má ikki leiga líka sum vatnið so at mann fær betri lendið til tí nú knappliga vil mann heldur hava alt til ein sump sum kann eta seg í tvey spurningurin er áhugamálini hvørji eru tey og hvørji verða tey hendan lógin er vandamikil kanska einki eld ógvusligt hendur í morgin men bíða

bara takk ja takk fyri og tí viðmerkingar út

hvussu nær summar teg taka avgerðir takk fyri at

nei tað er ikki altíð øll eru løgumvaksin og júst hatta altso at ganga tær kommunalum vegi inni í eina bygd tey lugu ikki at síggja nakra meining í at taka ein ein jarðaðar taka pening fyri tí hann eigur ikki vegini so so akkurát hatta dømi eg har eg kanska har mann er farin við síðuna av men í tí førinum simast tá ið føroyingar kunnu gera sínum tað vilja men men tá tað kemur tit til at varðveita altso giti tú mykines mann meinar við mykines er for hart trýst í løtuni av fólki og tí má mann haldi eg gera avmarkingar og hvør er best til at gera tær avmarkingarnar ja eg vildi sagt tey á staðnum tað hevði eg hildið at tey vóru tey bestu til at gera tær vit hava eisini avmarkingar í tindhólmi og og eg haldi at at vit eru tey bestu til at gera tað tí tað er jú ein fantastisk perla sum liggur har og tað er aftan á at vit hava tikið avgerðir har so eg haldi at álitið á borgarum í samfelagnum er minni og minni tað skal alt avgerast úr erva

ráð og niðureftir tað er skeivt ja takk fyri og so tann næsti viðmerktur

ikki ein trupulleiki takk fyri

ja takk fyri søgurði døgurðin jørkan iklasen gjørt so væl hatta var ein fantastiska góð samanbering solviti eg nólsoy kom við har tá ið lógin um sjófeingi tað er at umsita ogn føroya fólk hann sigur nú ið koma á land at henda lógin er akkurát líka sum hon nei tá umsitur tú tá tosar tú um ognina hjá persónum runt umkring í føroyum tað er ognarrætturin sum er friðhaldgávur í grundlaguni har heldur mann at mann kann gera seg inn á tað í sama máta sum mann ger við sjófeingislógini sum um tá mann umsitur ogn føroya fólk so her er altso ein stórur munur og tað er ein óvani yvirhøvur at landsstýrismaðurin kann við so rammulógin sum hettar er at sum hann eigur at kunna vera persisari í lógávu eisini á fiskum økjum tað er so heilt annað men at mann samanber hasumegy tingini altso nú vurderar mann ikki at ognarrætturin er til sama máta sum við sjófeingi

ja takk fyri og so er tað landsstýriskrinnan ingilin dittriksen

strøm gerst væl frá ísmanum takk fyri tað frá forkvinna eg vil gera nakrar viðmerkingar til kanska tað sum er fórt fram í dag móti náttúruverndarlógina sum er viðgera og eg haldi at mann kann kanska bara byrja við byrjanini sjálvt um eg kanska havi verið har nakrar ferðir eftir hondini men tað er so at í tvey túsund og seytjan í mars tvey túsund og seytjan so setti sigur steinberg ein arbeiðsbólk at orðið tær uppskotið til føroyska eina føroyska náttúruverndarlóg og tá varð arbeiðsbólkurin mannaður við umboðum fyri táverandi heilsu og innlendismálaráð fyri umhoyristovuna mentamálaráðið og kommunufelagið nakrar av teimum átfinningunum sum hava verið hava verið hví ávísir aktørar kanska ikki hava verið uppi í hesum her lógararbeiðinum og tað uppskotið var tá nakað størri í vavi og tað var fyrst ferð lagt fyri tingið tvey túsund og nítjan og er so tillagað og hesi ferð er tað so lagt fyri løgtingið á fjórða sinni og hóast tey sum var av høvunum ikki sótu í tí arbeiðsbólkinum sum orðaði upprunupskotið til ta føroysku lóguna so hava tey líka sum aðrir áhugapartar sum hetta uppskotið kann hava ávirkan á tí tað eru fleiri ogførarin havt teg høvi at gera síni sjónarmið galdandi og hava eisini gjørt tað og so kann eg harafturat eisini nevna at áhugamálini hjá nettu bjarareigarum og rættindahavarum fylla ótrúliga nógv í tí norska lógaruppskotinum sum hesin arbeiðsbólkurin sá tá setti til at vera sína fyrimynd og tað sæst eisini hóast hetta uppskotið er tillagað eftir føroyskum viðurskiftum so sæst tað eisini eftir í tí loysnum sum hann valdi fyri vøroyskum uppskotið og er tað kanska eisini akkurát tí at mann metti at hetta norska uppskotið hóskar betur enn til dømis eitt danskt uppskot at laga seg til ella okkurt annað tað er so eisini at jarðarumsiting til landbúnaðarendamál tað er ikki tað sama sum náttúruumsiting sjálvt um tey kunnu koma í kontakt hvønn annan hóast tey kunnu umskarast øll sum brúka náttúruna vit hava skyldu til at fara væl um hana og tað er eisini gott og gleðiligt at tey flestu sum vara av høvunum tey virða náttúruna og leggja eina burðardygga náttúruumsiting eftir seg og hesir jarðareigararar og rættindahavarar hava eisini rætt til at gagnnýta hagan við lundinum men sjálv náttúran og náttúruvirðini tey eru í føroyum og eisini aðrastaðni tey eru tungt viðandi samfelagsávarmál sum vit í føroyum síðani nítjan hundrað og hálvfjerðs hava vart við løgtingslóg tað er so eisini at landbúnaðarlóggávan honi regulerar hagan sum landbúnaðarøki men hon er eingin náttúruverndarlógáva so tað er eyðsæð at vit hava tørv á eini náttúruverndarlóg vit mangla náttúruverndina í okkara lóggávu og sum eg eisini segði áðrenn tað hevur verið funnist at at mann leggur seg upp at einum einum norskum uppskoti men tað er ótrúliga vanligt tað síggja vit í nógvum lógararbeiði í føroyum nógvar lógur sum verða borðnar niðan bæði av okkum sum sita í samgongum nú og eisini teimum sum sita í andstøðum nú at tað er ótrúliga vanligt at styðja seg upp at lóggávu í okkara grannalondum tá ið vit gera nýggja føroyska lóggávu og tann arbeiðsbólkurin sum orðaði tað fyrsta uppskotið til náttúru og margfeldið slóð at tað tá hugdi eg eftir íblástri í londunum um okkum og hugsaði tað netta upp at tann norska lógin hóskaði væl sum fyrimynd fyri tí føroysku náttúruverndarlógini og hendan lógin hevur eitt drúgt arbeiði aftan fyri seg og er gjøgnum øll hesi árini blivin tillagað føroysk viðurskifti tað var við bleiv við innihegning í munstleysta lóggávuna og har er tað so at verendarøkir tey verða generelt ikki hegnað inni uttan at tað so er í eilt ítøkiligum førum neyðugt at verja eitt ítøkiligt verendaráðhugamál tað sum er gjøgnumgangandi í hesari lóggávuni alla tíð tað er at mann skal hava eina proportionalitet inn at tú skalt viga virðini upp ímóti hvørjum øðrum og tað er so eisini at vit mann skipar eitt náttúruverndarøki so fær náttúrumyndugleikin at vara av røktini av náttúruvirðunum sum økisverndin skal verja tað vil siga at tað er ikki nakar annar enn tey sum eiga at røkja haðarnar sum skulu seta dagsskránna fyri hvussu haðin skal skipast sum millum til siðuna í sínum áliti tað er hesin her enn tann røktin av náttúruvirðunum sum mann skipar eitt náttúruverndarlógin fær atgongd til so er tað so eisini at arbeiðsbólkurin sum tá ið tvey túsund og eitt kom við sínari frágreiðing um akkurát er hendan her mann gjørdi tá eina frágreiðing um er hendan náttúruverndarlógin ella hendan náttúrufriðingarlógin sum vit hava eru nóg góð verjir hon okkara náttúru nóg væl og tá var tann greiðan niðurstøðan til tann spurningin nei tað ger hon ikki og tá mælt mann til at smíða eina hóskandi náttúruverndarlóg har sum landsstýrisfólkið hevði tí endaligu ábyrgdina og arbeiðsbólkurin taldi tá millum annað umboð fyri yvirfriðingarnevndina og har metti mann so at ein faklig náttúrufriðsiting undir landsstýrisfólkinum fór at sláa fyri betrivernd enn skipanin eftir tí galdandi náttúrufriðingarlógini og so kunnu vit jú eisini í sama umgangi og tað sum eisini er blivið ført fórt fram fleiri ferðir at tann seinasta økisfriðingin sum er galdandi eftir náttúrufriðingarlógini hon var altso lýst í nítjan hundrað og áttaogfýrs og vit hava eitt øgiliga stórt trýst á okkara náttúru í dag tað er eisini so eisini at hetta uppskotið tað leggur ótrúliga stóran dent á at taka fólk á staðnum við upp á ráð nakað sum eisini hevur verið ein stúran her í løgtinginum umhaldi stefan klemposi nevndi hetta við hvussu náttúru og dátur verða uppbygdar hvussu náttúrufyrisitingin verður akademiserað men vit hava onga náttúrufyrisiting í dag og sjálvandi eins og mann skal hava allar relevantar almenna stovnar uppi í arbeiðinum so skal mann eisini hava lokal við í arbeiðinum at savna náttúru og dátur og har hava vit eisini í dag dømi upp á at tað eru fólk leikfólk sum eru við at savna náttúru og dátur sum er gjørd við akademikarum men eisini við eini fimm hundrað veiðifólki sum upplýsa um harðuveiðina sum gongur fyri seg so har hava vit eitt samstarv og har fer mann sjálvandi eisini framhaldandi at hava eitt samstarv og tað er ongantíð verið so lætt sum í dag at taka myndir og senda inn og so framvegis tá tað kemur til nemliga at savna náttúru og dátur so er tað eisini hetta við at hann heldur ella at her eru nógvar heimildir til landsstýrisfólkini og tað er so eisini at landsstýrisfólkið og fyrisitingin skulu sjálvandi sum útinandi vald sakliga og lógliga sita fyri teimum heimildum sum løgtingið leggur til landsstýrisfólkið allir landsstýrismenn og øll fyrisiting sambært lóg skulu fyrisita sakliga og við tað at vit hava álit á skipanina so haldi eg eisini at vit mugu hava at hendan lógin hon verður umsitin rætt og sakliga sambært vitanarregluni sum eisini blivin halda loftið her fleiri ferðir í dag sum lógu sambært teimum almennu viðmerkingunum skal fyrisitast eftir so skulu myndugleikarnir umframt vísindaliga vitan eisini leggja dent á vitan sum er grundað á royndir hjá ættarliðum sum hava livað av og í samspæli við náttúruna og sum kann stiga upp undir burðardygt brúk og at náttúr um margfeldið verður vart tað er blivið staðfest fleiri ferðir í nógv nógv ár vit hava brúk fyri einari lóg í náttúruna náttúráðnum er grundarlagið undir okkara lívi bæði so og so og við hesi lógini so hava vit møguleika fyri at samantvinna vísindaliga vitan lokalar royndir og áhugamál og tað er mín vón at vit í hesi realiseringini av ásetingunum í lógini kunnu samstarva bæði politiskt úti um landið tí tað leggur hendan náttúruverndarlógin sanniliga upp til og eg vóni at vit fáa møguleika síggja tey

ert tú eisini takk fyri frá fólkum tá

takk fyri teg til teg er tað stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað er stuttligt at tú sigur tað

eg haldi at tey flestu sum hava fylgt við í politikki og øllonga tíð tey vita í øllum førum at hendan lógin hevur havt langt á mál og ja men men tá tað kemur til vátlendur so er tað soleiðis at í øllum førum tað fyrsta sum mann eigur at gera tað er tað at vit vita jú ikki hvat standurin er í dag vit vita ikki vit hava ikki kortlagt fyri vátlendur vit hava hvat sløða vátlendur vit hava hvussu nógv koltvílstutekuna upptaka her og har hvat gevur meining at verja og hvat gevur minni meining at verja hvussu er djóralívið her og so framvegis so tað er fyrsta sum vit í øllum førum mugu gera sum vit eisini hava sett pening av tað er at kortleggja hvat er tað vit eiga her og tað er so tað fyrsta

tað er tað fyrsta sum mann má gera at vit fáa kortlagt hvat er tað fyri vátlendur sum hava hvat er tað fyri vit hava at at arbeiða við tað fyri

rætt sum verður sagt sum hevur verið sagt takk fyri nú verður tað yngiliga dysturin strøvn landsstýriskonuna fór høvi at svara at fara at biðja um friðis

hann um meðan nakar tosar á ting sum strøðar páll ger so væl takk fyri frá forkvinna tá tað kemur til rættartrygdina so er tað soleiðis at eftir míni fatan og í sambandi við hesa lógina so verður rættartrygdin munandi betrað tað er soleiðis at at í dag hevur mann ikki møguleika at kæra avgerðir sum yvirfriðingarnevndin kemur við men við hesum lógaruppskotinum so fær mann bæði møguleika at at kæra og eisini at fara í í rættarsystemi við við teimum avgerðunum sum verða tiknað eg minnist tí var ikki at tí seinnu tann seinna spurningin sum kristianna metta poulsen

kom við takk fyri tað er frá fólkum takk fyri tað eru ikki onnur sum hava biðið um orðið í ja hesum báðum málunum sum eru tingmál nummar sjeyogtrýss og áttaogtrýss og vit fara tí at atkvøða í málunum og tað er øgiliga gott at tað kann vera so hampiliga friðarligt eisini at vit atkvøða tað er løgtingsmál nummar sjeyogtrýss sum er sjálv náttúruverndarlógin uppskotið til løgslóg um náttúruvernd sum tað verður atkvødd um og her er einki broytingaruppskot so tað verður sjálvt lógaruppskotið sum vit fara beinta atkvøða um atkvøða um atkvøða ja tað eru trýogtretivu sum hava atkvødd her eru fimmogtjúgu atkvøður fyri uppskotinum tað eru átta atkvøður móti uppskotinum og tað er eingin atkvøða sum er blonk og hetta løgtingsmálið er sostatt samtykt og fer soleiðis víðari til triðjuviðgerð síðani fara vit at atkvøða fyri tí seinasta løgtingsuppskotinum á dagsins skrá sum er løgtingsnomman nummar áttaogtrýss og tað er uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um náttúrufriðing altso broyting í galdandi friðingarlóg og hetta snýr seg um striking av friðingarheimildum við meira skot ja allar atkvøðurnar allar trýogtretivu atkvøðurnar eru nú latnar tað eru fimmogtjúgu atkvøður fyri uppskotinum tað er átta atkvøður móti uppskotinum og eingin atkvøða er blonk løgtingsmálið nummar áttaogtrýss er soleiðis samtykt og fer víðari til eina triðjuviðgerð sum verður í komandi viku tað er soleiðis at seinasta punktið á skránni í dag er framløga tað fara at verða framløgd fleiri mál nevndirnar allar tær seinastu eru eisini við at koma við sínum álitum tingfundurin verður niðurlagdur nú hann verður upphættatikin klokkan trý tá verður skráin fyri tingfundin sum verður komandi mánadag lisin umframt at álit verða framløgd tað verður klokkan trý at fundurin verður upphættatikin klokkan er upphættatikin klokkan er upphættatikin klokkan er upphættatikin klokkan er upphættatikin er upphættatikin klokkan er upphættatikin

byrgdismál nummar áttaogtrýss sum er uppskot í broyting í løgtingslógum náttúru og friðing tað snýr seg um striking av friðingar heimildum og annað er tað nakar sum byr um orðið eingin byr um orðið hetta málið var til aðruviðgerð samtykk við fimmogtjúgu atkvøðum fyri ongari blankari og átta atkvøðum móti so vóru trýogtretivu atkvøður fimmogtjúgu atkvøður eru fyri uppskotinum átta atkvøður eru í móti uppskotinum og eingin atkvøð í blank tykt og avgreitt frá løgtingi vit fara víðari í dagsins skrá og vit eru komin til tingmál tað er punkt átta á dagsins skrá tað er løgtingsmál nummar sjeyoghálvfems uppskot til samtyktar um játtanar karmar á løgtingsfíggjarlógini fyri tjúgu og fýraogtjúgu hvørt biður um orðið eyðkun samuelsen forkvinna í fíggjarnevndini fær orðið ger so væl