LM-058/2022

partifelagsskatturin verður ikki tikin við tí at hesin kann sveiggja nógv og kemur tíð at órógva tað verður landsstýrismaður sum ásetir nærri reglur um hvussu inntil grundalagið og eftirskuldin skal roknast nú er hendur skipan ikki eftirhugd í áravís tí er tað nokk upp á eftirskuldið

pláss at tað verður hugt uppá tær tað er hent nógv av tí kommunala goyranum her hugsi eg serliga um at eldurøkið er lagt út til kommunurnar at umsita tað í frágreiðingini frá arbeiðsbólkinum sum eftirmeti eldurøkið í desembur tjúgu einogtjúgu verður eisini mælt til at broyta skuldamarkið soleiðis at tað verður sett í mun til tær samlaðu inntøkurnar hjá kommununi tað verður serliga hugsað um aldursamansetingin er so ymisk í kommununum sum sæst á talvu talvuni og síðu tvæði í sum er viðløgdur í málinum tað vil siga at serliga eftirlønar skatturin kann fylla nógv hjá onkrum kommunum og minni hjá øðrum henda broytingin vil viðføra at kommunurnar blíva meira líkastillaðar óðinsæt hvat slag inntøkan er verul hoyringar hjá hjá kommunufelagnum og landsbankanum sum taka undir í uppskotinum landsbankin mælir eisini til at hugt verður upp á eftirlønar skattur ímillum kommunurnar í mun til fólk yvir fýrs ár og fíggjumálaráðið fer í næstuna at taka hetta upp við kommunufelagið eisini mælir landsbankin til at gera lóggávum so landsstýrið betur kann stýra og javna virksemið í landinum frá ár eftir ár vit hava seinastu hoyrt um at onkra av okkara størstu kommunum hava eina skuld sum er omanfrøðan áløgning hava teg hugað at vit nú í nøkur ár hava havt søguliga høgan búskaparliga framgongd so er hetta eitt tekin um at eftirlitið við kommununum er ikki nøktandi persónliga haldi eg at tað er neyðugt at gera broytingar til at hugsa verður um kommunur og land bæði hvat viðvíkar rakstrið og íløn fyrr í ár varð fundur í loksvæl til at samgonguskjal skuldi eldarvendast og búskaparáðið hevur eisini lagt fram um várfrágróðing sín í mars tað sum kom tíðliga fram í hesum báðum framløgum varð sveiggini í okkara búskapi tað sást á grafinum at land og kommunu gera íløgu við góðum tíðum sum vit hava havt nú í nøkur ár og so um tí sum privatið eftirspurningur er stórur har var eisini upplýst at kommunukomunubúskapur nú er blivin ein so stórur partur av tí av búskapinum umleið helvtin tí er umráðandi at tað verður samskipað millum land og kommunur til dagis fyri øll í loksvælum var vinnan eisini umboðað og har kom tíðliga fram at vinnan ynskir sær støðug viðurskiftir ikki hesi stóru sveiggini í búskapi nú bleiv fiskivinnan viðgjørd her í løgtingi í gjár sjálvandi er tað umráðandi at hon hevur sín støðug viðurskiftir eisini men vit mugu ikki gloyma at hetta er eisini galdan fyri vinnuna á landi tað má gerast nakað við hesi viðurskiftini soleiðis hevur fáa minkað um hesi sveingini raksturin hjá bæði landi og kommunum og interkommunum og felagsskapum má leggjast við eina fasta legu soleiðis at tað er stýr á útveitsluvaksnum íløgurnar skulu eisini leggjast við eina fasta legu soleiðis at tá privatið eftirspurningur vinkar kunnu almennu íløgurnar vaksa vøksløgum og íløgum almennu íløgurnar minkaðu takk fyri næstur á røða verður magnus nei her kom ein viðmerking í allarallarsýstu løtu hon er frá bjarnahammer ger so væl takk fyri frá bjarnahammer tað er eingin yvirhøvur eftir eitt gott skilagott uppskot eftir nakað sum kommunurin hevur eftirlýst í langa langa verðinstíð at lagt stóra stóra byrur út á kommununi og so kemur ein stór játtan við eisini og við sum mann við sítt kommunurnar tær smærri kommunurnar tá nakrar møguleikar kunnu at byggja ellisheim sambýlur og so víðari so noyðist mann eisini at gera sum hetta her lógar uppskotið sigur so skalt tú hava møguleikan til at koyra áløgningina upp til tað inntøkurnar sum tú fer eftir tí leistunum sum her stendur gott nokk stendur at landsstýriskvinnan skal koma við einum akkurát hvussu tað skal útroknast men tað kemur nokk men at her er eftir nakað sum er eftirlýst í fleiri ár og hetta her er hvar komið fyri kommununa um hjá henni takk fyri frúfólkvinnu takk fyri kemur duris gjørt so væl takk fyri frúfólkvinnu

hon givast tí at tað er neyðugt at hava hugt uppá tað tí sum sagt sum eg segði her at tað eru tjúgu ár síðan mann er hugt uppá tað seinastu so tað hendir tær broytingar alla tíðina

eg hevði alla tíðina havt tað her at kommunurnar kundu lænað mær náð

upp til eina álukning og tá mann segði eina álukning so var tað skulda verið líka fyri allar kommunur eina álukning tað var líka mikið hvat skattaprocent kommunan hevði um hon hevði sekstan prosent ella hon hevði nítjan ella eingin og so skuldi mann altíð rokna við trýogtjóð

tað var tað sum kommunurnar so nógv fingu tær í inntøku av persónskatti einaáløkning tríkir prosent við tí

trýogtjúgu prosent og so kemur hetta her at nú skal eldurøkið leggjast út og tað bleiv tosað um at so átti mann at hækka hetta her við at tað kundi læna meira enn eina álukning og tøl vóru frammi sum ja hví hví ikki eitt komma tvey ella eitt komma trý og so víðari men tað bleiv so einki avtalað tá tað vóru ymiskar meiningar tað vóru ikki øll sum vóru so grá glað fyri at loyva kommununum netta upp at hækka hetta her men ein og sum ofta hevði tað frammi tað var eg kann skoraðin fyri sjálvstýri at at fáa allíkast um gongd og at her men nú er tað sver og nú mann gjørt tað lítið eitt sindur øðrvísi nú er tað tað at staðin fyri at siga at tað er frá eitt til okkuma fimmogtjúgu so sigur mann tað er altso persónsskatturin og so tær flytingarnar sum koma frá landinum men allíkavæl er tað er tað eftirlønaskatturin og so nakað við dyst og fass soleiðis er at kommunurnar kunnu fáa heimild til at lána meir so er eitt eini interessant talva í málunum tað er hvussu mann sigur fordeilingin av eldri fólki er í føroyum tað má mann siga at tað sær mann heilt alvorliga hvussu nógv fólk eru oman fyri sjeyogtrýss tað góðar í eysturkommunum so er tað fjúrtan prosent har stendur væl til við við ungum fólki meðan fara vit so til húsavíkar kommunu so er tað heilt uppi á fýraogtretivu prosentum av íbygdum í húsavíkar kommunu fýraogtretivu prosentum sum eru oman fyri sjeyogtrýss so hetta her er nakað sum kommunurnar eru glaðar fyri og mann sær eisini at kommunufelagið teknast um hetta her men hyggja vit í sjálvt lógaruppskotið í greina eitt so stendur nakað um at tað er landsstýrismaðurin sum ásetir nærri reglur um hvussu her skal roknast tí tað stendur ikki at tað skal vera tjúgu prosent ella tað skal vera tað skattaprosent sum kommunan hevur ella trýogtjúgu prosent meðan eg haldi at kommunufelagið leggur upp til at vit brúka sær siðvegnina sum hevur verið við sær trýogtjúgu prosentunum men tað er altso landsstýrismaðurin ella landsstýriskvinnan sum fær heimildi kunngerð at fáa tey tingini upp á pláss arbeiðinum at mann er komin har eru fleiri viðurskiftir sum mann eigur at hyggja uppá og millum annað er hetta sum so landsstýriskvinnan í hesum førinum hevur tikið til sín eg haldi eitt áhugavert skriv er frá landsbankanum hoyringsfarið landsbankin tekur undir við at tað hevur gjørt eitt her men so hevur tað tvær viðmerkingar afturat landsbankin sigur millum annað tað at mann burdi umhugsa broytt hetta her við at nú er tað flutt í mun til ella hvussu nógv eru sjeyogtrýss ár og hann sigur landsbankin hví ikki fýrs ár tí tað bløða nógv fleiri eldri tað er so nakað mann kann umhugsa tað hevur til kanska meira eitt hugskot men so er tað hitt sum landsbankin flattar hon í hetta her tað er hetta við íløgum hjá kommunum at mann samskipar tað við íløgum hjá landinum og tað hevur mann tosað um í í nógv ár og er ikki komin til nakra semju men vit hugsa at tað eru níggjuogtjúgu kommunur í føroyum níggjuogtjúgu kommunur í føroyum so eru veruleikanum tríggjar til fimm sum gera íløgur sum veruliga muna tá ið tað handlar um mann sigur búskaparlig gongdur í føroyum so at vit mann hevði komið teimum á talu kanska kundu gjørt eina avtalu heldur enn at mann kanska meira restriktivt fer til verkan so so trúgvi eg at tað hevði verið ein gongdloy tá ið kemur fíggjarnevndin og tað skal sjálvandi fáa eina eina jaliga viðgerð og viðskift skal vurdera so rokta vit teg rættiliga góð undirtøka fyri at fremja hesa herði broytingina av skuldamarkinum hjá kommununum takk fyri takk fyri næstur á røða verður beinir johannesen ger so væl ja takk fyri frá borkuna ja hetta er so broytingur kommunustýrislógini og tað er dagføring av skuldamarkinum hjá kommununum og mann sigur her í viðmerkinum at tað er sjálvandi tað er komið eitt tilmæli aftaná at tað var ein arbeiðsbólkur sum gjørdi eina frágreiðing viðvegis eina eftirmeting av eldraøkinum og hesin er bólkur arbeiðsbólkurin hann kom so við ymsum loysnum til hvussu mann kundi tí at síðani eldraøkið bleiv lagt út til kommunurnar so hevur tað í sovorðnum verið ein størri fíggjarlig byrðhald hjá kommununum og hesin er at arbeiðsbólkurin kom so við nøkrum uppskotinum um hvussu mann kundi hjálpa uppá tað tá eina var

og dagføring av skuldamarkinum og tá ið skuldamarkið av fyrstantíð bleiv ásett so bleiv tað sjálvandi ásett eftir hvat ið

persónsinntøkurnar ella inntøkurnar av persónskatti vóru tí tað var jú tað einasta inntøkukeldan sum kommunurnar høvdu tað men síðan tá so eru ting broytt mann er verið mann er verið inntøkur av eftirlønar skatti og á afturberingum og at saman so so er skuldamarkið tað er líka sum mann kann siga ikki sett eftir tí ella tað er mann kann siga tað ikki dagført tað er ikki ásett eftir tí sum er galdandi í dag so at tað mann ger eftir tað er kanska í ja tað er eitt gott mál tí at mann sær tað sum hendan talvan sum bæði kemur úr hús og mann ger eftir tað at talvan vísir tað at tað er øgiliga ymiskt hjá kommununi hvussu inntøkurnar eru fordeildar hjá summum sum fyllir eftirløniskasturin hann fyllir meira enn hjá øðrum og at saman so er skuldamarkið kanska ikki upp á sama máta sett mann kann siga ella skuldamarkið tað er ymiskt fyri kommununi kann mann siga at tí sama og at saman so er tað kanska verri hjá summum at gerast stórar íløgur millum annað í eldsøki sum tørvar vera frameftir eg meti teg vit meta teg gott at mann ger eftir og at og at mann ja tí at kommunurnar eru øgiliga sperdar á ymsnøggjum og millum annað er tað eldsøki sum serliga tyngir nógvar kommunur so tað er gott mann mann fremur sær døgføringina og kanska onkur spurningur sum eg komi í tankar um tá ið mann fyrireikaðist til eitt málið er tað er at í hesi frágreiðingini sum bleiv gjørd ella handað í desembur tessund og einogjúgu so er tað eisini aðrar loysnir sum mann hevur arbeitt við ella hevur mann hevur tilmælt millum um og til hvussu mann kann hjálpa upp á fíggjarliga byrini av at hava eldsøki og tí skal vera eisini áhugaður sum samgongan hevur hyggið at fremja nakra teimum eg kann so hvørt at siga tað eitt eitt tilmæl var tað at lakka bóltsráðdróttin í kommunuskapinum tað taka vit í fólkafólk so ikki hund við men har vóru so onnur áhugaverd tilmæl so vóru akkurát í tí arbeiðssetningi men júst tað er tað er við at hava dagføringur á skuldamørkinum tað er ja tað er ein dagføring sum er neyðug at tú saman altíð at tá tað bleiv ásett so eru forseturnar munandi broyttar so tað takar hund við og at hetta málið skal fáa eina góða viðgerð í fíggjarnevnd takk fyri frí fólkum takk fyri næstur á røða verður eirikur í jákupsstovu ger so væl ja takk fyri frøðufólkuna eg stóð fastur í kavanum í morgun tað vóru sikkurt fleiri eg og eg nú er tað akkurát eirikur í jákupsstovu sum fingið orðið tað hevði verið ordiliga gott um teir fundirnir sum er í tingshavnum kanska kundu flutt og dunn meðan røðarin hevur orðið ger so væl ja takk fyri frí fólkuna ja í morgun tá eg skuldi fara avstað eg hevði uppgávuna at koyra børnini í skúla og barnagarð so standi eg buldrandi fastur í kavanum eg sleppi hvørki aftur ella fram og onkuntíð sum mann bara brúkt fyri einum so lítlum petti fyri ordiliga fyri ordiliga at sleppa avstað so stann mann at fara flutt bilin eitt sindur grannan skuldi eisini til arbeiðis og tíbetur so kom hann so kom hann nær og hjálpti mær so eg sat og eg fekk flutt henda bilin tað lítla pettið so eg slapp avstað tí styrkar tað sama sum at tað er uppskotið gongur út uppá tað er hann mann skal geva kommununum

eitt til annað fríurúm sýst at tey kunnu lofta í sær stóru uppgávuni sum liggur í at tey hava yvirtikið eldrakið heilt grundleggjandi so breiðkar lógu

óðaruppskotið inntøkurgrundarlagið sum ásetir skuldarmarkið hjá kommununi og tað hevur við sær fíggjarligari avtal

øðingar fyri kommunurnar tí tær kunnu lána meirar pengar men tað broytir hvørki inntøkurnar ella útreiðskurnar altso pengarnir í systeminum eru fyri sovið tað somu tað ger heldur ikki tað at tú hevur nakrar broytingar í hvat tú kanst brúka til rakstur og íløgur heldur ikki eldrakið men tað gevur so møguleika at telja bæði persónskatt og flytingar frá landinum við so skuldin kann blíva størri eg haldi hetta vera ein avgreiðsdur spurning at avgreiða og tá vit hugsa um hvussu stutt og einfalt hetta uppskotið er so forstandi eg ikki at vit ikki hava avgreiðt hetta fyrr enn nú so rótst til hesar landsstýriskvinnar og tvang at klára hetta upp á tríggjar mánaðir tá ið tú hevur verið ynskir um tað í eini átta ár og tað var eisini tvey túsund og einogtjúgu at mann var samdur um at hetta var tryrka loysturin sum mann skal brúka tá ið mann uppartur blívur samdur um at skuldamarkið skal hanga saman við inntøkunum tað sum mann kallar fyri eina álíkning og taka vit álíkningina sum síggja kommunufelagið hevur eina viðmerking til teimum partin har sum tey siga at kommunufelagið vil mæla til at hildið verður fast um verandi kunngerð sum ásetir trýogtjúgu prosent tað vil so siga at tað verður forkláraður uppskotin eisini at at hevur kommunan eitt skattaprocent upp á tjúgu og farin á persónskattin inntøku á tvær milliónir so arbeiðir mann í sambandi skuldina sum um at skatturin er trýogtjúgu prosent ella at álíkningin er tvær komma tríggjar nú tað verður galdandi í rúma tíð í kunngerð og tað virkar sum um at mann er samdur um at halda fast við hetta eisini nú tað verður broytt tá mann gevur kommunum loyv til at læna meir pengar og frágreiðingin er at tað snýr seg um eldraøkið so veit eg og eg haldi tað eisini vera rætt at landið ikki skal leggja seg í dý hvussu kommunurnar arbeiða men frágreiðingin um hetta er eldraøkið so eg fari í hvussu er at hyggja eftir um hetta verður samtykt um kommunurnar nú fara at gera íløgur ið eldraøkið komandi ár tað liggur onkursvegna í dnaunum hjá einari kommunu at hon brúkar so nógvar pengar sum hon hevur og hevur hon pengar so brúkar hon so nógvar sum hon klárar so eru onkrar kommunur sum liggja inni í pengum og eisini lógar á seg so er tað tí at mann hevur torført fyri at finna okkurt skilagott at brúka pengarnar til isoleraðar eru einki galið við tí tí kommunurnar hava jú onkursvegna tikið for nógv inn frá borgarunum um teir brádliga hava eina erga pengna bók men tá vit síggja tær samlaðu íløgurnar broytingarnar í skuldini hjá kommunum ið styggja yvir alt landið so kløkkar tað ikki tá ið landsbankin í sínum hoyringstræðri heitir á løgtingi og landsstýri um at gera lóggávu sum ger at landsstýrið betri kann stýra og javna út í tí samlaða virksevnum í landinum frá árið til árið við hesum tosar mann onkursvegna um tað fíggjarpolitiska regliverkið sum eisini er nevnt í samgonguskjalinum og sjálvt um mann principiell kann ivast í um vit skulu gera reglur sum skulu bjarga politisku skipanini frá sær sjálvari so kann tað sikkurt men spurningurin er um tað yvirhøvur ber til um mann ikki hevur kommunurnar við í tí arbeiðinum og um tað er møguligt at gera eina semju við kommunurnar um tann partin hetta málið kemur í fíggjarnevndina og tað eigur at vera samtykt tá vit koma har til men tað hevur eisini týdning at mann fer heldur seg til hvussu mann fær landið og kommunurnar at arbeiða betri saman ikki minst tá ið mann frá landinum hevur tikið støðu til at leggja so nógvar kravir út til kommunurnar og eg vil nevna tað aftur tað er øgiliga gott at landsstýriskvinnan upp á tríggjar mánaðar klárar at koma við hesum málinum sum fleiri kommunur hava bíðað eftir í eini átta ár so koma vit til viðmerkingarbjørnini hann mær gjørt so væl fyri frá fólklinna eg tonkti at taka tað upp sum eirikur málan at tá ið mann stendur fastur í kavanum og mann ikki sleppur víðari mann vil hava skump at mann sleppur í síðan mann fer ikki brúkt meiri pengar so nú fer mann at lyfta loftið símun spurningur til ayrikørur í ákanstovu at tað burdi kanska verið øgiliga kærkomin hjá einari kommunu sum taskar kommunu kanska takk fyri frá hvussu tú gert so væl tað er sum eg nevn so eru tað nógvar kommunur sum hava brúkt nógvar pengar tey seinastu árini til at útbyggja í lokaløkinum tað er eisini fyri øgiliga nógvar kommunur blivið ein stór uppgáva við tí eldraøkinum sum er lagt út og har hevur tú so kanska nakrar aðrar kommunur í landinum sum hava enn størri uppgávur tá ið tá ið tað kemur til eldraøkinum mann hevur ein øgiliga stóran part av eldra borgarum og ja haldi tað var svar til danhammar tá fyri takk fyri næstu røða verður úr sólviti nólsoy ger so væl

og verður breiðkan

tað hevur verið nevnt her nakrar ferðir nú at hetta her er eini avleiðing ella eitt úrslit av ítøkiliga av eini eftirmeting sum bleiv gjørd av eldraøkinum av lógini av eldraøkinum síðan hon varð lagt út í túsund og fimtan men og kjakið hevur meiriliga minni koyrt síðan um mann skal gera hetta sum mann

er nú broytað skuldarmarkið hjá kommununum og í hesum eftirmetingararbeiði sum verða gjørt

var hetta her eitt ítøkiligt átak sum bleiv mælt til at breiðka ella broyta skuldamarkið soleiðis at at eisini fyri at gera tað møguligt hjá kommununum at gera íløgur í eldreki neyðugu íløgurnar í eldreki sum sum skuldu til tá ið tær sjálvar skuldu umsita økið og tað sum hann hevur sætt síðan eldrekið verður lagt út í tresund og fimtan er tað at at kommunurnar samstarvini hava brúkt nógvar pengar upp á eldrekið síðan til bøn kom út og fyri nógvar eta eisini komið aftan í markið við í mun til útreiðslurnar í mun til inntøkurnar sum tær fáa til at reka eldrekið fyri og tað er millum annað tí at mann ikki hevur gjørt sær neyðugu broytingarnar sum skulu til fyri at kommunurnar skulu vera førar fyri at reka eldrekið væl og ikki minst útbyggja tað eisini hann er sátt eina útbygging á eldreikinum í nógv ár við nøkrum fáum undantøkum og tí haldi eg at tað er uppá tíðina at henda broytingin verður gjørd tað saman við hinum átøkunum sum eisini standa í eftirmetingini har eru fleiri sum eru eftir sum eisini varð mælt til at gera fyri at loysa upp í inntøkunum hjá kommununum millum annað eitt stivis avtøk av rentustuðlunum har kommunurnar eisini bera sín stóran part av útreiðsunum og onnur átøk eisini onnur summi eru so gjørd millum annað at geva kommununa heimild og áseta gjøldini og reglera tey og so víðari øll neyðug átøk millum annað fyri at kommunur skulu vera betur førar fyri at viðlíka halda tað støðið sum er í eldreikinum og vónandi útbyggja tað so eg haldi at tað er eitt gott uppskot at tað er eisini í tráð við at vit geva kommununum fleiri og størri økir at umsita so skulu møguleikarnar at umsita tá ein fullgóðan hátt eisini fylgja við og kanska arbeiða vit ov seint í sum heild tá tað kemur til akkurát tað tí at tað er arbeiðið við eftirmiðlendingar á eldreikinum er eftir hondini skjótt tvey ára gamalt og alívhálvuliga eru tað fleiri av átøkum sum aftur á til teimum vist ikki eru framd hóast eg meti at tað kann vera meira enn fullsemi um tað flestu av tað so men tað er gott at vit eru komin her til í øllum førum eg fari so eisini at taka at vísa á at hoyringarsvar frá landsbankanum sum tey hoyringarsvar frá teimum sum tey hava latið inn har tey siga at samstundis sum mann ger hetta eigur mann eisini at fara og hyggja at hvussu ið hvussu mann kann javna og stýra hesum almenna og kommunala viðstjórinum frá ár ella ár tí at tað kann jú vera ein natúrlig avlangan tí at mann broytir hetta skuldamørkið at tað kann vera at onkur aktivitetur fer upp sum framundan er høgur og at tað hevur verið eitt kritikkpunkt nógv avstaðni frá í fleiri ár at tað má stýrast betur og tað haldi eg vert at taka at nevna eisini at og har verður so eisini víst til at tað er fíggjarpolitiska regliverkið sum fíggjarmálaráðið arbeiðir við og har er samdur við undanfarna røðareiki og jákurstovu at kommunurnar hevði sjálvandi verið tiknar við í tað tí at teir eru blivnar í øllum fýrum summar eru blivnar so stórar eftir hondini at teirra ávirkan á samlaða búskapin er øgiliga stórur og tá ið kommunurnar tessara teir stóru kommunurnar um tær skrúva aktivitetis knøttin heilt upp so so merkist tað væl so eg haldi at tað er skilagott eisini at landsbankið vísir um hetta og eg haldi at tað er skilagott eisini sum fíggjarmálaráðið sigur at tær fara at tosa við kommunurnar um millum annað tað og um fíggingina av eldraøkinum í síni heild sum eg eisini haldi er eitt er neyðugt at at gera takk fyri tað er við mær tingið johannes joensen gjørt so væl takk fyri frá fólkum ja tað er serstakliga gott fyri kommunurnar og serliga fyri tær kommunurnar mann skal hava álit á kommunurnar gera gera tað rætt tí at serliga tær kommunurnar sum sum til dømis byggja skúlar og barnagar har sum tær náa skuldararmarknum rættiliga skjótt tær eru ikki so stórar og pengaserkar kemur tá ið teir ganga teimum rættiliga væl og eg veit um fleiri longu kommunur sum sum vit veit tey hava nátt næstan markinum sum koma frá gleða og snær og kunnu gera íløgur í ein skúla til dømis og gera okkurt annað afturat so tær ikki standa bundið niður í fleiri ár bara við einari øløgu og restin for fellur takk fyri takk fyri sjálvur tú nólsoy gjørt so væl takk fyri nú nevndi johannes joensen ella brúkti orðið álit og aftur har satt út frá tí at vit leggja alt størri og gera út til kommunurnar at umsita mángar út frá at vit hava eitt ávíst álit á teimum eisini og sjálvandi skulu vit hava tað og eg eri samdur við johannes joensen

ja tað tað er ein góð broyting av høvdu sum sum fer at teg hava eina góð broyting av høvdu sum sum fer at teg hava eina góð broyting av høvdu sum sum fer at

til at steðiga lastbúskapin

hevur sólvítið nakað hugleiðingar um tað sólvítið nólsoy gjørt so væl eg hevði nú hetta soleiðis at at vit hava eina lógu um kommunustýrir sum verður sum liggur hjá landinum og tað kann sjónligt kanska virka sum tað er dupult vorðhalds at vit áleggja seg ella seta rammurnar fyri hvat kommunurnar til hvørjum rammum taka virkanum undir men soleiðis er tað eina ferð og eg veit ikki mær tí at her kann samanbyrgjast við eitt fíggjarapolitisk politiskt reglverk veit eg so ikki men í øllum førum haldi eg tað

mun til tað fíggjarpolitiska reglurnarverkið sum er mun til tað fíggjarpolitiska reglurnarverkið

fyrr enn eg havi gjørt tað í dag til døgum

takk fyri frífarsíðuna ja hetta er ein løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um kommunustýrið kommunustýrislógin sum snýr seg um broyting av skuldarmarki og í stuttum so er tað tað at inntøku grundarlagið tað verður vílkað soleiðis at teimum siga mann helst ikki skylda meir enn ein álíkning sum verður tann álíkningin alt annað líka størri tí at nú tekur mann flytingar frá landinum og annað við í tað inntøku grundarlagið og tað gevur tað gevur góða meining tað eru nógvar neyðugar íløgur kommunurnar hava fyrr neyðini at gera og loftið fyri fyri fígging altso fyri skuld tá tað verður hækkað og tað er ikki tað er ikki tað at allar kommunurnar helst skulu

knallhøvdu upp undir hetta loftið men men men tað gevur góða meining at at vist mann hevur út

treiðslur og inntøkur annars avist niður at tað verður tikið við so at loftið ikki er órímiliga lágt og skulu tær kommunar sum brúka hesa íløgurnar til nakað ávíst tað er eisini nokk so áverkt tí at arkjur jakstøðu nevndi at argumentið er at ja men so burtur pengarnar fara til eldru øki tí at tað er tað serliga tað sum hann tekur uppí hendan álíkningin og og har er tað hendan talvan sum onkur annar hevur tikið fatt í sum vísir hvussu stór partur av fólkinum í teimum ávístu kommununum er eldri enn ella er sjeyoghálvfjerðs ár nei sjeyogtrýss ár og eldri hon er frá tveyogtjúgu og og tað spennir øgiliga vítt altso húsavíkar kommuna sum stendur til at hava flest eldri íbúgvar hevur fýraogtretivu prosent meðan eystur kommuna liggur heilt niður av fjúrtan prosentum altso tað tað tað er tað er spennin upp á tjúgu prosent stig og tað er tað tað vísir at at støðan í avístu kommununum er er rættiliga ymisk og og sum tað eisini verður nevnt íðist á uppskotinum so er tað serliga kommunur á suðuroy og sandoynni men ikki bara tær sum sum fáa stóran avgóða avísning øh kommunufelagið tekur so fult undirvísingar í sínum ummæliskrivi landsbankin hevur at tekur undirvísingar men hevur so tvær viðmerkingar afturat og vísir á at býtið av eftirlønar skattum millum kommunur kundu vera øðrvísi so tey størri mun verður býtt eftir talinum av eldri fólki ið er yvir fýrs ár og og tað akkurát hví hví teir siga tað hevur áðvørt at spurt spurt nærri inn til men í í frágreiðingini hjá búskaparanum so so so gjørdu nokk so nógvir úr súreysnir í talinum at tað verða fleiri fleiri fleiri íbúgvar sum koma í henda bólkin altso fýrs ár og uppeftni og og tað kanska var serliga her at at útreiðslurnar bæði til hjá heilsuverkinum og og sikkurt eisini hjá kommunum á eldroyggjunum vaksa men um tað nakað annað um tað er nakað annans lívgrýti í tað tað kunnu vit so spyrja tey um ja og so eru tey tær við fíggjarpolitiskum regliverki at at at mann saman við kommunum stýrir frá ár til ár hvussu íløgurnar ella reinist bjaða íløgurnar út og og og tað afturvendandi svar um at ikki gera føra ja ikki gera íløgur meðan tær eru hækoyringturur og gera tær meðan tær eru lækoyringtur men tað er tað er tann sama søgan vit hoyra har men til allar seinast fyri fólkina so er tað undir serligum viðmerkingum har verður tað eitt sindur meir útgreina um um hesa greinina her har mann víðkar og sigur at í uppskotinum verða umframt inntøksskattin eisini flytingar frá landinum nevndar her verður hugsað um eftirlønarskatt og endurgjald fyri skattarskipanir sum kommunurnar í dag fáa og so stendur afturat men orðingin er við vilja broytt orða soleiðis at til ber at taka fleiri flytingar við í framtíðini og har er eisini áður stórt hvørjar flytingartalanir um um tað er nakað sum mann vant undir nakað tøkiligt mann hugsar um ella undir bara nakað sum mann hugsar alla heyst fer at koma fyrr ella seinni tað verður so ikki upplýst her men tað fari eg eisini at spyrja um ínevndini takk fyri takk fyri næstra røða verður bjarni hammer ger so væl takk fyri frá fólklinum ja nú við landsbyrnanum hon er speint her men hon er á veg tey hon boðar frá hon er í upptikinum í øðrum ørindum og kemur at taka saman um øll tey trý málini sum koma ella eitt mál kemur afturat at taka saman um øll tey málini so tað er ikki tí at hon ikki ynskir at vera her hon er upptikin í einum øðrum átróðkannamáli men hetta her er lógaruppskotið sum er nú hetta her er eitt kærkomið uppskot og tað er væntandi hann bíðir at hesum her í áravís við sum mann hyggur eftir bara mátum hvussu mann útroknar áløtningina so skal mann líka aftur til tvey trý fyri at fáa fyri at tað skal gerast ein broyting í tí vit skulu hyggja eftir sjálvum lógaruppskotunum sum stendur at er nettu skuldin meira enn árliga inntøkur hjá kommununi frá persónskatti og flytingum frá landinum

hann krevst loyvi nú ið flytingarlandinum koma við krevst loyvi frá landsstýrismanninum á økinum hetta er upp

gudi her er so ein fylgilóg aftan á at eldraøkið bleiv koyrt út til kommunurnar eg haldi øll nú eru tey hjá kommununum tú verður líkasins tvey túsund og fimtan men eg haldi uttan at fara inn í tað kjakið og umaftur so var tað eingin ivi um at tað bleiv ætlanasta skundað ísunong ígjøgnum tað bleiv koyrt út fyri at gera okkurt stórt og tað bleiv tað eisini men mann má so siga tað at sjálvt um tú hevur verið ein øgiliga stór og tungur burður og byrða hjá kommununum hava borið í áravís tí tey hava nýtst at gjørt tað tað hevur gingið út yvir nógv av nógv av tey vanligu dagstýrinum tí at tann afturberingin sum er komin aftur til flest flest allar kommunurnar hevur verið alt alt forlág í mun til tá ábyrgd sum er lagt á tey tað var eingin ivi um at tá ið landið hevði tað so var tað vælivirðiliga pýnt og fortreymt nokkastaðni og fyri at hava sjálvandi sæð tað skriftina á vegginum at tað vil fara at tingja fyri almenna geiran hjá landinum so bleiv tað koyrt út til kommunurnar og mann kanst tá halda hvat mann vil um tað tað var haldi eg ikki rætt at koyra tað út tá tað var men tí flestu kommunurnar í landinum hava so loftadíð hava so loftadíð eg vil líka vísa á eitt sum eitt sum er viktigt við viðmerkingunum her við sum hann tekur og hyggur eftir at hava lagt upp tá landsstýrismaðurin skal koma við henni skal koma útgreinað inntøkugrundarlagið hvat nettur skuldum hvussu hon skal roknast altso mann leggur afturberingina frá frá forskatningini og dyst og fass og alt omaná og so er tann og so gangar tær mær við býnum mann brúkar seg trýogtjúgu prosentini fyri at felags inntøkuskattin hjá kommununum men so er tað líka væl afturberingin er forkert tað viturkrav og tað hevur verið eftirmeting hevur verið aftaná fimm ár og tey fimm árini eru so langt hjá farum men nú gleðikunum báða at vita eisini hvussu ferð afturberingin til tær ymisku kommunurnar at vera okur sóu eisini hvussu tað bleiv fordeilt tá ið tað bleiv fordeilt ymsar kommunurnar fungja eina avtalu sum vóru meira lívdraktivar enn aðrar men tað er tað sum tað er men tað sum er sera umrøðandi hyggja eftir fyri forkvinna tað er tann parturin av fólkum sum er yvir sjeyogtrýss ár í dag í føroyum og tað sum loypur í eyguni tað er tað at miðal fyri alt landið er tað sekstan prosent av borgarum í føroyum sum er yvir sjeyogtrýss ár men sum mást tú hyggja eftir frá økinum er tað ið eg veit ikki um tað er bæði gott og kanska ringt at tað vísir at fólk yvir sjeyogtrýss ár trívast øgiliga gott suðuroynni og tað er eisini at gleðast um at eg havi tað kanska betri har enn aðrastaðnast tí vit skulu hyggja eftir prosentsætisunum har miðal er sekstan tvøroyri har er tjúgu prosent váð tjúgu prosent sumba einogtjúgu prosent hov trýogtjúgu prosent porkir eru fýraogtjúgu og fámiðjum trýogtretivu prosent yvir sjeyogtrýss tað merkir tað at hasar kommunurnar ikki bara tær tað eru aðrar kommunurnar eisini sum eru har uppi lítlar kommunurnar skálavík húsavík er toppskorari vestmann er tann einasti teimum stóru kommununum sum er eisini er uppi á tjúgu tað vísir tað at eldraøki tyngir tær kommunurnar nógv meiri enn hvat aðrar kommunurnar verða tyngdar tí tað øgiliga umráðandi at heita samgongurnar sum mugu sita í nú at ógvuliga fáa eina afturbering tær kommunurnar sum verða harðast fraktar sum eisini samsvarar við hetta her prosent sædd sum sum er kommunurnar í føroyum hava eftirlýst ov langa tíð tær sum eru brúkfyri tað eru kommunurnar í føroyum sum eru øgiliga sterkar og hava eina beint her sum hevur ein øgiliga stóran trupulleika við at sláa bæðir pengarnar altso kanst tú brúka tað til tað verður bygt í eyst og vest men tað er virkt tey gleðiligt at tey hava møguleikan men tey hava aðrar kommunur ikki niðri við um tað at tað har mátin at betala aftur til kommunurnar skal broytast so tað tað fylgir eftir gongdini sum er tí samansetingin í føroyum hon er so lasert tí mann rekur fólk inn í miðstjóðarøkið at tú rekur tey tú ger tað faktiskt ov møguligt at fáa lán uttan fyri miðstjóðarøkið til sum jakob vilja siga við íðgrøn tað gert tú ikki men tú kanst fáa føra milliónir av ráðum í havn men tú kanst ikki fáa eina millión uttanfyri nógvastans gevast meira lýtraktivt og abstraktivt í hesum ikki fara at gera tað breitt eldraøkið skal eisini skal fordeila soleiðis at tær kommunurnar tað stendur svart upp á hvítt hvar tær eru sum hava brúk fyri hægri afturbering og tað skal mann eisini líka og tað fær ok at syrgja fyri tá tað kemur har til øgiliga umráðandi tí tað er fullkomiligandi vatnforbýti og tað viturgræð fyrrverandi landsstýriskunnan sum koyrdi eldraøkið út kemur á handa røðu nú nú kemur hon at fortelja um tey mistøkini sum vórðu gjørd og tað er tað sum hann ikki burdi havt gjørt hjá honum tað er nú tíðin fara annars heilt stutt so er tað øgiliga gott uppskot gott at mann veruliga kann fáa tað inntøkuna sum kemur frá ættimerikini aftur til til kommunurnar so látst tey kunna taka lán og byggja tey eftir sama sambýli ella hvar tey skulu vera tí tey gera møguligt tí tað er tungt at drøvna lítla kommunu í mun til eina kommunu har sum føroya fólk greinar reka øll inní takk fyri tá tingmaðurin endi gav ein jakkup so hugsaði hann um jakkup vestergaard tingman ein viðmerking frá bárður á staði nielsen gjørdist væl ja takk fyri fólkina skuld reddar ongar kommunu men rætt skal vera rætt at tá ið inntøku og grundarlagi á kommununum verður broytt so er eisini rætta til at laga lógina fyri skuldarloftið eftir tí nú varð bjarni hammerin í ásýni her at av fleiri kommunum í føroyum har tað var omanfyri tjúgu prosentir og omanfyri sjeyogtrýss har var ein stór kommuna og tað var vestmanna kommuna men tá fíggjarlóg skuldi so nú er komið ein tingi batar ikki um hetta ella betar ikki um hetta tí at størsta avbjóðingin í vestmanna er tað at tú fært ikki fólk av vøksturin sum tú sært restan av landinum í vestmanna ætlanin var at gera ein tunnil vil bjarni hammer standa við at gera tann tunnilin og seta pengarnar á aftur sum henda samgongurin tikið av fíggjarlóginum sum løg fyri tingið kommunan er norðuri sum hevur tjúgu prosent

eg nær kommunurnar suðuroynni og mann hevur skotið ein langan píl eftir suðureyðtunlinum ølliga síðstu fýra árini fullkomiliga meður líka glaðar fullkomiliga líka glaðir sita øll

teimum gjørt so væl

takk fyri fyri fólkina eg vil nýta høvið at takka tingmanninum bjarnar hammer fyri at hann varpar ljós á støðuna viðvíkjandi eldraøkinum í suðuroynni og afturberingini sum eru rættiliga skeiklað eg kann til dømis nevna tað at í suðuroynni sum er eitt eldraøki hevur tað ongantíð verið pengar til at seta í verk fyribyrgjandi heimavirkjarnar tá fimmoghálvfjerðs pluss tí tað simplens hava verið pengar nokk til tað so tað er ordiliga gott at tú gerast við at bjarni hammer tingmaður tað ger vart við hetta her og at mann fer at taka tað upp takk fyri takk fyri bjarni hammer at gjørt tú tað er takk fyri fyri fólkina ja ja tær eru sum síðuna bertilsen vísir á so er hetta her ein hetta hevur verið ein trupulleiki so langa tíð man rennur runt og sløkkir eldar fólkini jaka runt og gera tað mest gera tað mest neyðug við viðgerðina sum yvirhøvur kann gerast um mann hevur ikki tíð til at raðfesta sum síðuna bertilsen vísir á millum annað fyribyrgjandi heimavirkjanum

nakað sum vildi spart landinum nógvar nógvar pengar men eg gav

tað er skal vera pláss til at gera trupulleikar so leingi mann sær tað at mann vil bøta upp á tað og gera tað betur og tað er tað sum eg vóni at okkum fáa fortalt nú at at mann skuldi heldur at gjørt tað sindur øðrvísi enn mann gjørdi men tætt samanumtikið so haldi eg at kommunurnar hava loftað tey flestu kommunurnar hava loftað eldraøkinum øgiliga gott og betri enn hvat landið kundi gera takk fyri tær takk fyri næsta røða verður annika olsen ger so væl

ja takk fyri frú forkvinnan at byrja við so vil eg siga tað at eg eri nokk ikki ein av teimum politikarunum sum eg hyggi aftureftir mann kann hugleiða og filosofera og diskutera og ilskast hendan handan veg hvørt eldriki skulu leggjast út til kommunurnar ella ikki eg haldi at tað var tann einasta rætta avgerðina at leggja eldriki út til til kommunurnar tað er eingin ivi í mínari sál mann hevði hjálpað um mann hevði tosað um mann hevði diskuterað um mann hevði manererað við hesum úr økinum og tað var komið har til at mann mátti taka eina avgerð tað avgerðina slapp eg at taka og tað er í oynandi feginum at eg tók ta avgerðina at leggja eldriki út til kommunurnar tí kommunurnar hava faktiskt eg vil næstan siga uttan undantak lyft hesa uppgávuna fyrimyndarliga fyrimyndarliga við nærløgdu og við

og við dirvi hava tey lagt seg selarnar til at røkja hetta økið s

so gott sum tey nú kunna ja tað hava verið tað hava verið avbjóðingar við millum annað hetta her við skuldamarkinum at mann ikki kann fara upp um hesa heru álíkningina sum sum stendur í lógini at kommunurnar ikki skulu fara upp um tað haldi eg er ordiliga nóg gleðiligt at mann nú kemur við hesum lógaróðskotinum og lyftir lyftir tað markið so at kommunurnar kunna gera íløgur í eitt øki tí síðani at hetta økið hjørtið bleiv lagt út til kommunurnar er eingin desidera íløga gjørd nú sigi eg íløga nógvur rakstur er settur til allar stendur runt um í landinum men íløgur er tað ikki gjørdar til stóru uttan her í havnini har mann hevur bygdu umlættingar og rehabiliteringsteplum úrd sum eg haldi er eitt tað besta stigið sum er gjørt á eldraøkinum tað var undanfarna burðasamgonga sum tók stig til tað og tað er í ógvuliga feginum tí tað er nettu tað mann skal gera á eldraøkinum at seta inn fyribyrgjandi at menna okkara gomlu at geva teimum sørleikarnar aftur og at geva teimum ta neyðugan rehabiliteringina so at tey kunna vera byrg og búgva heima og harvið eisini vera longri í sumum egna heimi hvat ið allarflestu eisini gjarna vilja tað haldi eg er veðurin fram og eg hopi eisini at nú kommunurnar fáa hetta her høvið til at gera íløgur at tað er tann vegin mann fer at mann fer at byggja fleiri umlættingar og rehabiliteringsteblar til okkara gomlu runt um í landinum eg veit at tað eisini verður neyðugt at byggja røktarhaldspláss og tað er eisini eitt á veg her í havnini til fýraogtrýss borgarar har mann eisini byggir sekstan heiti tað sekstan røktaríbúðir so at okkara gomlu eisini kunna búgva saman við sínum maka og fáa røktartænastur tað er ein avbjóðing sum okur hava fyri framman tjópan sum kom við einari nokk so daprari mynd av hvussu ið býtist millum gomul og ung á arbeiðsmarknum kemur at síggja út tey komandi árini har er millum annað nøkur áhugaverd tøl vit so kunnu hyggja eftir teimum fimmogtrýss til níggjuoghálvfjerðs ára gomlu so eru tey trettan prosent í dag av tí samlaða fólkinum og í tvey túsund og trýss telja tey seytjan prosent flyturkur longur upp og hyggja teimum fýra ára gomlu so eru tey fýra prosent í dag men í tvey túsund og trýss eru tað uppi á ellivu prosentum so ja her er neyðugt at seta inn og tað er neyðugt at seta rætt inn og viðvíkjandi teimum viðmerking sum hava verið til fíggjaleist og annað so vil eg bara siga tað at vist tað stóð til mín tá tá ið eldraðurin varð lagt út so bleiv tað lagt út til sjey kommunur eg hevði ynskt at mann hevði eina kommunusamanlegging tá var tað bara ikki undirtøka fyri hevði tú faktiskt lagt út til sjey sterkar kommunalar eindir so tað sum er tað sum so var komprimiðið tað var at mann legði tað út til nøkur samstarvsøki í staðinum viðvíkjandi fíggingarleikunum so haldi eg tað her við eftirlønarinngjaldunum hevur passað nøkur lundaval við sum mann hyggur at tórshavn kommunu sum tú faktiskt passa í mun til hvat tað kostar at reka eldraðið inntøkurnar frá eftirlønarinngjaldunum men tær fara sjálvandi at broytast tí at tær renna ikki inn í landskassan forevur so longu ið tvey túsund og fjøruti kemur tað at broytast og har mann mann fór inn og hyggja eftir hvat mann so ger so hetta her krevur eina eftirmeting viðvíkjandi dyst og fass og niss har raka tær sjálvandi eitt sindur ymiskt alt annað upp á hvar ið sær útisiglararnir búgva so tað kann ikki vera ein støður ein støðug inntøka hjá kommununum tí tað flytur seg ímillum kommunurnar so ja fíggingarleikunum hann skal endurskoða so at tú kunna tryggja okkum at at kommunurnar fáa tað sum eldraøki veruliga um kostar takk fyri ein viðmerking frá eygvum samuelsum gjørt so væl takk fyri frúfólkurnar eg haldi sjálva at tað er gott at tað kemur nú at eg við sum skuldamarkinum tí at tað er tað einasta rætta at gera tá eitt sum kann bekymra meg eitt sindur tað er um kommunurnar sum fara at brúka hetta her loftið til at gera íløgur í eldraøki ella um mann bara fer at økja skuldina til onnur ting hvussu mann kann fyribyrgja tað men men tað er øgiliga nevnt at bara hækka lániloftið og so ikki gera íløgur í eldraøki sjálvt um tú tørvar at góðsøngjørt væl ja takk fyri fólkurnar ja tað er púra rætt sum eygvum samuelsum er inni á at mann kann koma út fyri at pengarnir ikki verða brúktar til tað men tað mugu vóna at kommunurnar gera og eg havi so mikið stórt álit á kommunupolitikarum og kommunala geiranum tað verður ikki brúkt til tænt og fjas tað fer til tær tænastu sum liggja tættast at borgarunum og hvussu mann hyggur at hvat kommunurnar verður

hann hava brúkt upp á eldraøkið í rakstri

takk fyri næstra røðaberð

magnus rasmussen ger so væl takk fyri fólkarnar eg skal ikki leingja hetta er orðið skiftið tá ið tað bleiv nevnt tá ið tað bleiv nevnt at kommunur ikki hava gjørt íløgur síðani mann yvirtókar eldreki uttan at tórshavnar kommunu hevur gjørt tað so so haldi eg skal koma við eina rætting tey skálafirnir gjørdu mær stórar íløgur tá ið eldrekið bleiv yvirtikin tí eg var mitt í tí sjálvur eg veit tað so tey kommunur hava gjørt íløgur og so hetta her við skuldarmarkinum tað betýðist at kommunurnar fáa meira pengar mann má ikki líka sum blanda tað við tað hetta er gevdum ein møguleika til at læna meira pengar og tað síðsta so havi eg hug at siga at tað eru kanska tvey sløg av kommunum ella samstørvum tað eru tey sum bara brúka tað sum tey fáa frá landinum til eldrekið og hinar kommunurnar ella hin samstørvini eru tær sum

tær brúka tað sum tær fáa frá landinum og so fara tær í at

eg haldi at eg vil pásta tað at fyri at mann skal liva upp til lógina so má mann niður í sínum egna kommunukassa fyri at kunna lyfta eldraðkið so høgt upp sum eg haldi tað oyrað vera og so til seinast at kommunurnar haldi eg hava klárað tað frá líka væl og tað gera tær í allarflestu førum og hetta her er eisini eitt dømi um tað í størsta mun takk fyri takk fyri síðani verður tað landsstýriskvinnan í fíggjarmálinum runt vág sum fær orðið ger so væl takk fyri frúforkuna nú havi eg tíverri ikki verið við til alla viðgerðina av hesum málinum av serligum orsøkum men eg skilji at tað er komið nokk so víðandi viðgerðini og sjálvandi hetta grýpur eisini inn í í nógv ting ikki minst eftirmetingina av fíggingini av eldraøkinum sum vit eisini hava sett okkum fyri samgonguni at at fáa avgreitt men akkurát hetta uppskotið er eg haldi at tað er nokk so greitt uppsett í uppskotinum at tað er endamálið er at altso tað er egentliga prinsippið við hesari ásetingini um at skuldi tað ikki vera størri enn eina álíkning tað er jú stádverk galdandi tað er onkursvegna fortreytirnar sum eru broyttar tí at nú er inntøkugrundarlagið hjá kommunum við øðrum inntøkum eisini

so tað er egentliga bara ein eini tillaging í mun til veruleikan at at hetta uppskotið gongur út uppá

nú veit ikki um tað hava verið nøkur ivamál í mun til sjálvt uppskoti men í so fall so hava vit møguleika fyri at viðgera tað meiri í fíggjarnevndini men eg skilji á navninum at tað hevur verið ein góð og konstruktiv viðgera av málunum so eg síggi fram til víðari viðgerð takk fyri takk fyri so vóru tað ikki fleiri sum hava biðið um orðið í tingmáli áttaoghálvtrýssum sum nú verður beint í fíggjarnevndina vit fæla so víðari dagsskránni til seinasta mál á skránni í dag og tað er fyrsta viðgerð av løgtingsmáli nummar níggjuoghálvtrýss sum er uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg og meirvirkjald meirvirkjaldlógin og tað snýr seg um longdarpreist fyri at fáa endurrindað meirvirkjald av íløgum og í almannagagnligt frítíðarvirksemi og eg skal biðja um framsøgufólk framsøgufólkini verða fyri javnaðarflokkin johannes joensen fyri sambandsflokkin magnus rasmussen fyri fólkaflokkin beinir johannesen fyri tjóðveldið eirikur í jákupsstovu fyri framsøgn karlot hergarðsson og fyri miðflokkin stefan klempolsen fyrstur á røða verður johannes joensen ger so væl takk fyri frá fólkuna

har tað er ein nóg sum er í trimum pørtum kann man siga eftir uppskot til løgnslóg um broyting til løgnslóg um meirvíksgjald longt freist er at fáa endurritað meirvíksgjald av íløgum í almanna ganga til frítíðarviðursømi og so eigur at standa ein lítil rætting í einum til at broyting í einum mvg uppskoti um bilar og sum viðmerki kann eg nevna at tað er í trimum afturbering av meirvíksgjaldi eftir grind trý á í meirvíksgjaldslógini almanna ganga til frítíðarviðursømi

ger so væl takk fyri frá forkvinna hetta er ein mál sum ruth vang landsstýrismaður í fíggjarmálini hevur lagt fram tann sjeynda mars í tvey túsund og trýogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tann fimtunda

mars er tað beint fíggjarnevndini tað skal vera friður í salinum meðan álit verða lisin upp vinarliga kunnu tit hava virðing fyri tí tað er eyðugt samuelsen sum hevur orðið gerst væl nevndin hevur viðgjørt málið á fundi tjúgunda apríl tvey túsund og trýogtjúgu og undir viðgerðini so hevur nevndin á fund við kommunufelagi og landsstýrismálum í fíggjarmálum ein samd nevnd hevur hesar viðmerkingar í eftirmetingini av eldraøki av at eldraøkið varð lagt út til kommunurnar frágreiðing frá einum arbeiðsbólki í desembur tvey túsund og einogtjúgu verður mælt til at broyta skuldarmarkið hjá kommununum so skuldarmarkið verður hækkað við teimum flytingum sum fara frá landi til kommunur hetta hevur fíggjarmálaráðið lagt uppskot fyri løgtingið um at fremja í verki tað hevur við sær at umframt teir samlaðu persónskap og inntøkurnar eftir grundarlagnum sum verða ásett í kunngerð verða allar flytingar frá landinum lagdar afturat skuldarmarkinum áðrenn loyvikress frá landsstýrisfólkunum til lántøku og broytingar í lánitreytum nevndin tekur undir við hesum broytingum og vísir á at tað ikki bert verða verandi flytingar frá landinum her uppi í eftirlønarskattur og endurgjald fyri diss og fass og aðrir frádráttir men eisini møguligar nýggjar flytingar frá landi til kommunur eitt aktuellt dømi kann gerast flytingar frá landinum í samband við tilfeingisgjøld kommunali parturin av partafelagsskattinum verður framvegis ikki partur av grundarlagnum nevndin staðfestir at útrokningargrundarlagið fyri eina áløkning síðani tvey túsund og trý áhaldandi hevur verið ein kommunuskattur av trýogtjúgu prosent og nevndin metir ikki at broytingin í skuldarmarkinum gevur orsøk til at broyta hettar í viðgerðini á málunum er ikki er ikki nakað komið fram leggur upp til at grundarlagið av trýogtjúgu prosent eigur at verða broytt nú av øðrum orsøkum men heldur ikki nakað sum hevur við sær at nevndin metur orsøk verða at broyta skipanina har landsstýrisfólkið hevur heimild at broyta grundarlagið nevndin metur at hóast hetta uppskotið ikki hevur við sær at kommunali geirin fær eitt størri fíggjarligt grundarlag til at fíggja eldraøkið so hevur øktað skuldarmarkið við sær at frælsi og møguleikin hjá kommunum at leggja soleiðis til rættis men annað íløgur í eldraøki í størri mun kunnu fremjast og har kann eg so skoyta afturat at sum vit hava sæð í ískoytinum til karmarnir so verður tørvurin íløgutørvurin hjá kommununum metur at vera sera stórur tey næstu næstu fimtan árini millum annað til eldraøkið við hesum viðmerkingum tekur ein samd nevnd undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotið takk fyri frá fólkróna tað eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í hesum málinum so uppskotið til løgslaðum broyting er løgslað um kommunustýrið tað fer til atkvøðugreisil nú ja vit eru liðug at atkvøða tey eru tveyogtretivu atkvøð fyri eftir eingin atkvøðumótur og eingin atkvøða er blank og hetta málið fer soleiðis samtykk víðari til triðju viðgerð númar níggjuoghálvtrýss tjúguogtveyogtjúgu uppskotið til løgslaðum broyting er løgslað um meirvirðisgjald meirvirðisgjaldslógin og tað snýr seg um longu tað freist fyri at fáa endurin tá meirvirðisgjald av íløgum í almannagagnum frítíðarvirksemi og tað er eyðugtum samanheilsan forkvinna í fíggjarnevndini sum

ja so er vit farin víðari til løgtingsmál nummar áttaoghálvtrýss sum er uppskot løgsløgum broytingum løgsløgum kommunustýriði og tí broyting av skuldarmarki og hetta málið er tað nakar sum ber um orðið skal eg fyrst byrja um til hesa triðju viðgerð tað er tað ikki hetta málið var til aðru viðgerð samtykt við tveyogtretivu atkvøðum fyri ongari atkvøðum móti og ongari atkvøðu blankari og vit fara at atkvøða nú ger so væl so vóru tretivu sum høvdu teknað til og atkvøtt og tað eru tretivu atkvøður fyri eingin atkvøðum móti og eingin atkvøður blank og tingmann nummar áttaoghálvtrýss eru soleiðis endaliga samtykt og avgreitt frá løgtinginum