LM-053/2022

tað er somuleiðis staðfest sum brisetin sædd landið eigur heita vatnið sum varð funnið í kollafirði í tvey túsund og fjúrtan tórshavnar kommuna hevur ætlanir um at gagnnýta ta vatnið til at hita kommunalar bygningar og í slíkum førum har grundvatn rennur upp av sær sjálvum á einum matrikli kann eigarin gagnnýta vatnið í egnum húsarhaldi og síðan hava í fyrsta lagi landið og síðan avvarðandi kommuna fram í hjárætt at brúka grundvatnið um aðrar almennar ætlanir ikki eru væl at merkja í føroyum hava vit fleiri serlóðir innan fyri ráevnisøki sum regulera ítøkiligu øki í undirgrundini lóðirnar um kolvetnisvirksemið um vatnið í sumbiartunnilum sum nevnt undirgrundarlóðin og lóðin um jarðhita skipanir eru dømi um tað men grundvatnið sjálvt er ikki skipað í lógávi og hetta uppskotið hevur av somu orsøk til endamálset setar reglur fyri hvør kann gagnnýta grundvatn hvussu loyvið verða veitt loyvistreytur loyvistíðarskeið og reglur um at taka loyvið aftur og hetta broytir ikki tær treytur í teimum loyvum sum longu eru givin tað eru stórir møguleikar í grundvatni í føroysku undirgrundini tað er tilfeingi sum kann gagnnýtast til millum annað upphiting elframleiðslu og drekkivatn las onkuntíð í gjár at í íslandi til dømis er omanfyri áttaoghálvfems prosent av drekkivatninum grundvatn hevur jarðfeingið víst á og jarðfeingið hevur eisini sum í skilji savnað nógv tilfar saman sum sum dátur fyri at skilja hvussu grundvatnið ferðast í undirgrundini og jarðhita borðingarnar sum taka alsamt størri dikvásið í føroyum eru eisini ein liður í tí og í føroyum brúka vit lasið eisini tvær ella tríggjar ferðir so nógv vatn sum í teimum londunum sum vit ofta samanbera við í uppskotinum verður millum annað lagt upp til at loyvið at gagnnýta grundvatn kann ikki latast fyrr enn avvarandi myndugleiki hevur mett um avleiðingarnar fyri náttúru og umhvørvi og loyvið kann einans latast um tað verður mett at árinini sum kunnu standast av at gagnnýta grundvatnið ikki í týðandi mun ávirka náttúru og umhvørvið tað haldi eg eisini sum útgangstøðið er gott eisini verða reglur fyri at land og kommunur kunnu í serligum førum ognar taka lendið fyri at gagnnýta grundvatn tað hugsi eg er til dømis í møguligum føri har útbúnaður skal byggjast fyri at fáa vatnið úr undirgrundini um tað skuldi verið relevant og tað kann bara gerast verður sagt í lógaruppskotinum um tað er neyðugt ella verður mett neyðugt til almannagagnlig endamál og tað kann bara gerast ímóti fullum endurgjaldi tilst avgreiðast í samráðing ella í rættarskipanini tað er sum sagt í í serligum føri í uppskotinum verður eisini staðfest at vitanin um grundvatn í føroyum er avmarkað og tað er umráðandi at fyrisita hetta tilfeingið eftir fyrivarnis regli so grundvatnið ikki verður dálkað ella annað av vantandi vitan og eisini verður mælt til at gera neyðugarð frøðiligar kanningar áðrenn farið verður undirragagnýta grundvatn í munandi størri mongdum enn nú men sum heild váttar vit fáa at skipa hetta økið betri og ikki tí eg ivist ikki í at tað eru onkrir ivaspurningar í mun til hesa lógkomin eisini sum vit uttan iva fara at at reisa í vinnunevndini men eg skilji at hetta lógaruppskotið hevur verið á veg í longri tíð eisini undir undanfarni samgongu og í vinnunevndini fara vit sjálvandi at viðgera hetta við við vælvild takk fyri takk fyri vár listanum eytis hartmann niclasen ger so væl ja sum sagt so eru okur her fyri at viðgera fram uppskot um løgtingslóg um grundvatn og mann siga tað er tað er sjálvandi øgiliga gott at fáa skil á hvat og hvussu mann skal brúka grundvatnið hjá okkum og at mann tryggjar sær at grundvatnið ikki er dálkað tá mann skal til at brúka tað og í tveyoghálvfems tá ið okkum so fingið rættin til ráðunnu undirgrundini tá vóru okur annars eisini í samstarvi og undirgrundum hjá okkum bleiv granskað saman við geus sum stendur fyri geologisk undirsøkilsi sum danskurin so tutti hevði saman við grønland eisini og har vóru nokkar kanningar gjørdar í føroyum og tað gjørdi mann eisini tá ið tað kom til at bora eftir olju og har eru nógv góð ting sum er komin av at siga at mann ger veðurligar kanningar av ognføroyafólk í undirgrundini at mann ikki er komin so langt við at kanna

undirgrundsvatnið í føroyum tað hevur sjálvandi sína orsøkir tað eru ikki nakað mann hevur havt so nógva erfaring við í farnu tíð men tað eru tað eru nøkur ting sum eg sjálvan

tey kunnu gera ikki galdandi her at mann skal tryggja seg at tað verður brúkt seg brúkt á skynsamasta hátt og skulu hava at vita hvør tað er sum kann gagnnýta grundvatnið og hvat fyri loyvistreytur og loyvistíðarskeiði og reglurnar eru um at nýta tað og eitt sum eg sjálv havi verið inni og hugtast yndir um tað er um hvat tað skal loyvini skulu gevast til hvat mann til dømis kann hyggja eftir hvat um tað er nakað summi kommunan ella grøna orka ella kann hava serliga tørv á men har er eisini ein spurningur um at fara inn á privat grundvøki um lógaruppskotið gevur almennu myndugleikarnar atgongdur privataogn og tað stendur her at lógaruppskotið gevur almennu myndugleikunum atgongdur privataogn tá endamálið er at seta upp út uppbúðina til tess og at gagnnýta grundvatn harumframt er almennu myndugleikar atgongdur privataogn um tað er neyðugt at gera fyrireikandi annað tøkniligt fyrireikandi arbeiði og aðrar kanningar aðrar mátar gevur lógaruppskotið ikki almennu myndugleikunum atgongdur privataogn uttan rættar úrskur har eru sovandi nøkur ting mann skal kanna inn í vinnunevndini um hvussu tað kann ávirka ognina hjá fólki og hvussu langt mann kann fara inni á privataogn í mun til tann tørvin mann sær at almenna skipanin skal hava tørv á og eg haldi at tað er øgiliga skynsamt at mann eisini tryggjar sær at grundvatnið skal verjast ímóti dálking í danmark til dømis hevur mann nú ígjøgnum tey síðstu fjøruti árini tryggja sær at undirgrundsvatnið ikki bleiv fult av pesticitum og mann ikki hevði dálkað tað grundvatnið sum skuldi brúkast til drekkivatn tí at tað er meinur sum at mann skal útvinna tað reinasta vatnið sum so skal brúkast til drekkivatn tað hava vit ikki ordiliga nakrar yvirlit og reglufyri í føroyum á sama hátt undirgrundsvatnið og tað er jú øgiliga viktigt at mann hugsar um tirving og gjørning og annað tá tað kemur til at útinna undirgrundsvatnið og annars skal mann hugsa at undirgrundsvatninsjókun kann vera við til at skapa eina meira burðardygga framførslu ella framferðarhátt í føroyska samfelagnum viðvíkjandi upphiting og helv og tað haldi eg eisini er sera týdningarmikið at mann fer at kanna hvussu hetta kann lata seg gera og hvussu mann sleppur eftir tí undirgrundsvatnið sum kanska kann hjálpa til at fremja hettar og framíhjárætturin hjá landinum og síðani kommununum tað fevnir eisini um rættin at brúka vatnið á tann hátt at tá ið tann sum eigur matriklin har vatnið rennur upp hevur brúkt tað loyvi at brúka vatn sum rennur upp á egnum matrikli er sostatt mangt annað treytað av at landið ella avvarðandi kommunur ikki skal brúka vatnið ella at landið og kommunurnar kann brúka vatnið aftan á at tann sum eigur matriklin hevur brúkt tað og at vatnið hóskar til ætlar og nýtsluna eftir umstøðunum kunnu aðrar treytir verða lagdar við einum loyvi at gagnnýta vatn eftir hesi ásending sambært ásetingum í paragraf triðju til níggju og til ellivu loyvi at gagnnýta vatn eftir hesi áseting fólir ikki um sølu ella aðra vinnuliga nýtslu av vatninum talan er bara um vatn sum rennur upp av sær sjálvum til dømis og keldur ella vatn sum rennur upp tí annað inntriv til dømis jarðhól ella bora í ognini sostatt tað ikki er aftur her haldi eg at okur renna okkum á at mann skal setta upp hvussu grundvatnið hvørji heimildir eru og hvussu tað verður hvussu tað verður staðfest um tað so fyrigongur inni á ogn hjá føroya fólk og hvør tað er sum sleppur eftir grundvatninum tað at mann ikki er komin longu við at kortleggja og finna hvar hvar akkurát hetta er tróðandi er tað ikki ein faringar felagið fyri tí hevur ikki verið til staðar fyri okkum nú á nýggjari tíð er byggint at bora nýmsa undirsjóvartunlar okur gera jarðhita hol og annað men tá ið nú tá ið nú undirgrundin bleiv handaføra fólkið tá í djúpastu kreppuni hjá okkum tá er tað faktiskt eisini viðmerkt inni á heimasíðuni hjá danska geologiska útforkning sum tær hava í dag tá var í átjan hundrað og áttaogfýrs haldi tey stovnaða hetta her og undirkrígnum tá tey innifristu føroyingarnar jú strandaðu í danmark har hendi tað at mann eisini fekk ein føroyskan útannaðan geolog sum hetur johannes rasmussen og hann hevði uppihildið sær í kjøpmanhavn undir krígsárunum og studerað millum annað hjá arna nýgaard og sum eisini varð eitt metlim av friðhetsroti frá dansk samling í krikens systu ár hann hevði her johannes rasmussen við sær og teir fingu so útstationerað hann og onnur í tórshavn hvar hann bleiv bestýrari fyri føroyska egið geologiskt arkiv fyri føroyska jarðfrøði og har eingin ivi um at vit sjálvi nú verða av hesum her í økinum her og eg haldi tað er spennandi at fáa at vita at tú kunnu útvinna av føroyskum undirgrundini og grundvatni og eg eri vís í at okkara at geva tí eina sera góða viðgerð inni í vinnunevndini og fáa uppklára teir spurningarnar sum mann eventuelt er eitt sindur í iva um nemliga hvat tað viðrørur privataogn og hvussu landið kann eg og kommunur eventuelt kunna koma inn á privataogn og hvat tað betýðir takk fyri ja takk fyri og tann næsti á røða er jørgu niclasen gert væl frú av forkvinna hetta er eitt uppskot har mann ynskir at fáa skipaðu viðurskiftir har mann ynskir at at er eitt fyri sum kann gagnnýtast so vil mann hava skipaðu viðurskiftir men hetta uppskotið snýr seg í mínum eygum um eitt greitt brot á grundlógina sum jú sigur at ognarrætturin er friðhaldgaður hetta uppskotið sigur sum fyrsta regla grundvatn er ráevnið í er ráevnið í undirgrundini og tí fólk eitt ogn ná er tað tað altso hvør eigur vatnið í føroyum eg veit ikki hvussu er at hevur tú eitt grundstykki og tað er vatn sum kemur inn á tað um mann skal byggja eini hús ja so er tað tann sum eigur vatnið sum eigur tað vatnið og eigur problemið og mann loysar problemið við at leiga tað runt um men nú er høgnin heitað funnið í dag hó tað kemur eitt sindur av heitum vatnið á eini grundstykki føllafirði hótt tað vil høvdin í heita leiða fólk sín sogn altso tá mann sær eina inntøku so skemur

brýt mann bara grundlógina og sigur og ognar tekur og sigur tað er landið sum eigur saman eina útreiðslu ja men so er tað jarðareigarin sum eigur eg haldi at tað er rættiliga grovt tí tí at hetta uppskrift

og tað vil nakað gott men tað vendir heilt skeivt tí tað má sjálvandi vera tann sum eigur jørðina sum hevur rættin til sum hevur rættin til tað sum er á hesari jørðini men viðkomandi skal ikki hava loyvi at forða einari nýtslu av tí men tað má ikki seta spurnartekin við hvør eigarin av matriklinum er tað ger hetta uppskotið tá hetta uppskotið fer inn í matriklin og tekur okkurt virðið burturúr og sigur nei nei nei hetta er í landi og so kanst tú eiga problemini uppskotið vendir skeivt og lat meg samanbera tað við at snúða í tvey slagavatni grundvatn er eitt og yvirflátvatn verður so eitt annað eg tykist at tey flestu í føroyum hava nokk neyvan hugsa dagliga um at tað er tvey slagavatni men taka vit yvirflátvatni tað ikki at tað sum rennur í ávundum vørum so er tað jarðaráðarin sum eigur tað vøtnini vit hava runt um í føroyum tað eru hagapartarnir rundan um tað vatnið sum eiga tað øh og tann ognarætturin hann kunnu ikki nærta við men so er lógin sum sigur at mann kann ikki forða eigarin kann ikki forða fyri at tað vatnið verður brúkt til vatnleiðing inn til húsarhald og eg haldi tað stendur í lógini til skip altso skip sum skulu út at veiða taka mann ikki nokta at tað vatnið verður brúkt til tað nú vendur lógin rætt tí mann situr ikki spurnartikin við ognarrættin men mann sigur tað at at eigarin má ikki forða fyri at nýtsla er hetta uppskotið er nokk gjørt bara tí at at tað kom heitt vatn á eini grundstykki í kollafirði og so vil høgni hoydal eiga tað men og mann situr í uppskotinum landið og so sigur mann viðkomandi sum eigur økið kann brúka av sínum heita vatni til at hita og so kemur menn ikki við seg í myndugleikin hevur aðrar ætlanir við tí altso viðkomandi kann allir notiskt sleppa at brúka hetta heita vatnið á sínum egna stykki við seg í høgni hoydal onga ide hevur hvat hann kann brúka tað til altso hetta vendur fullstendiga skeivt sjálvandi má eigarin har hava møguleika til at brúka av tí eigarin har má eisini kunna saman kommununi gera eina avtalu og viski vit so galið at ein avtalu ikki ber til ja men so syrgir mann bara fyri at so hevur mann ein leiðst at loysa tann trupulleikan tí viðkomandi eigar má ikki forða fyri nýtslu av tí tá vendir tað rætt og eitt uppskotið eigur at vera fullkomiliga vent á høvdinum tað er eisini áhugavert at mann í hesum uppskotinum sum eg meini er ein strívið grundlógina við ognarrættin hevur eina rúgvu av hoyringspørtum men tað er myndugleikar av ymsum slag so er tað onkur vatnframleiðari og eitt bryggjarí men mann hevur slett ikki spurt jarðaðar mann hevur slett ikki spurt bóndafelagið men mann hevur slett ikki spurt ólavsfelagið altso eigararnar av jørðini tað spyr mann ikki tá ið tað leggur mann líka í altso tey vistu at vendu at leggja einki í ognarrættin og ognarrætturin er tað sum í allari búskaparfrøði er tað viktigasta fyri framburðið og tað er tað vit hava í vesturheiminum altso í sovietssamveldinum fann mann seg ikki í at tað vóru privatir váttu garðarnar tí fór mann út og tak tók tær frá teimum tí nú skuldu tað vera á ogn føroya fólki tá er so ikki føroya fólk men sovietska fólki og teir hava liðug hugursneyð síðan og tað er væl tað sum hendir tá ið tað almenna tað er úr hvørjum ferð altso vistarvenduflokkar vistar síggja á her eru seksogtjúgu gradir í kollafirði hesa vilja vit hava so ognar tekur mann bara uttan at spyrja eftir og so víðari og so skrambla tann niður tí at integrativið sleppur ikki framatur tí eigarin er lóg sum hendan at staðfesta hvør eigur og so eisini staðfesta at tann sum eigur hevur ikki lov til at forða fyri nýtslu kann sjálvandi nýta sjálvur men kann ikki forða fyri at onnur koma framatí við síðu í teimum er sum ikki nógv at tað kann loyva fleiri stendur eisini ein heilingskrivi at at eigarin av hesum her heita vatninum lá í góðum samráðingum við tørtum á kommunu og tey vóru næstan komin á mál hvussu tey skuldu skipa hetta her men so vóru øh allar tær samráðingarnar lagdar á ís tí nú kom høgni heita við eini lógaruppskot fingu tey at vita sum segði tað at mann pjóðist ikki at spyrja eigarin longur og eg haldi at tær fara for langt hasum lat meg taka meg sjálvan altso ja næstur spurningur er hvat er so grundvatn grundvatn er regn sum er regnað niður og vit fara inn onkustaðni og so kemur tú út aftur ja hvussu langt niður skal tað og vit tað bara fer ein metur niður og so tveir metrar longur niðri kemur út aftur er tað so blivið til grundvatna vegnum tað tað veit eg so ikki men í hvussu so er lat meg taka meg sjálvan sum dømi og tað er hetta sum eg ikki skilji tað rennur vatn inn á mítt grundstýkjum og tað vatnið eigi eg sigi lógin og tað er sjálvandi problemur av hasum vatninum tað er eitt væl tíma sigi eg skal eiga tað og so er tað mítt problem at leiga tað uttanum í stykkinum so víðari so eg fái verið har men so fari eg ein túr út í tindhavn eg skal sigast at heiðvíkingar áttu tindhavn fram til átjan hundrað og fýrs tá vit keyptu hann tað vóru tá ið høgnum heita bleiv fiskmálarárið tað gekk eisini av hundanum men eisini har fóru vit og rættaðu tær men nú er farið sítt út í tindhavn har er vatnið úr einari keldu og vit eigarar hava verið opinbært so býttir at tá ið vit eru farin út við einari grýtu til hesa kelduna tí vit ætta okkum at kóka eplir aftur í døgurðanum so hava vit hildu at tað kunnu vit tí tí tað eftir okkara ogn nú sigur høgni hoydal hóv hóv høgni hoydal skal eiga tað vatnið nú og eg skal søkja høgna hoydal tá ið eg fari at kóka eplir um eg kann fáa vatn í hesa grýtuna tað kann eg okkum frá dagliga tigna tað fari eg so aldrin at gera so vil eg heldur skera eplirnir sundur og koyra tey í ovninum eg haldi at mann mann vendurist her púra skeivt og sum eitt afturat mann samanber við sumbiar bergholi tað haldi eg ikki rætta samanberingin tí sumbiar bergholi er at landið hevur ognar tikið eitt øki har tær so hava borað eitt hol og so kemur vatnið úr aftur úr sínum holinum á matriklin hjá landinum ja tað skilji eg væl so er tað tann sum eigur matriklin her landið meðan tá ið ein persónur hevur borað eitt hol á sínum stykki í kollafirði og so vatnið kemur úr holinum á hansara matrikli so eigur hann tað ikki so skal eg samanbera tað við sumbiar bergholi so er jarðaðar nir á stykkinum í kollafirði eigari av tí heita vatninum tí hann eigur stykkjar sum holið er borið í tað átti landið eisini í sumbiar bergholi so eg haldi uppskotin vendist skeivt tað ger seg inn á ognarættin og tað hevði einki farið av nøkrum um mann segði at hetta her er ogn hjá viðkomandi akkurát sum við yvirflatur vatninum og so sett mann bara treytir at viðkomandi kann ikki forða fyri nýtsluni av tí tá høvdu vit arbeitt við respekt fyri ognarætt num og føroyarfólki tá ja takk fyri og annika olsen hevur ein viðmerking til røðarin ger so væl ja takk fyri nú kundu tú ímynda okum at jørgen niclasen fór at bora eitt jarðhol til jarðhita og renur seg í eina oljukeldan skuldi jørgen niclasen so eisini átt hesa oljukelduna og havt ræðisrættin á tí oljuni sum varð funnin í garðinum ella er tað ikki ogn hjá øllum føroyingum at mann eigur tað oljuna sum rennur í undirgrundini tað er ikki stórt øðrvísni enn vatnið tí hetta er ein resursa sum okur øll eiga ja takk fyri so er tað røðarin aftur jørgen niclasen ger so væl viðvíkjandi oljaleiting er púra greiðar reglur hvussu ið tað gongur fyri seg men eg siti og hugsi um grannar hjá mær hava borið hol og gjørt har hita og eftir hesum at døma so eiga teir einki í hita eg og øll tit tit her eiga tann hitan uppumbart tí hetta kemur jú úr sínum holinum sum tey hava borið og so sigur høgni hoydal í her at nú kann hann seta tilfeingisgjald á her eisini altso eg veit ikki hvørt skal rokna tilfeingisrentuna út men eg haldi at tað er heilt galið her glavstýrismaðurin kann leggja gjald á tað stendur í slóðarskotinum og so er tað eitt tilfeingisrent á vildsavndarflokkar tola ikki at

nakar tjena nakað tí so skal landið eftir tí og nú er tað gud hjálpir tú mær eftir s

tú vistir tórshavnar kommuna at gera tað so skal tórshavnar kommuna betala til tann sum eigur tað

grundstykkjastur vatn ikki verður úr altíð hann kunna selja alt hetta vatnið til til allasa heitu allasa almennu bygningarnar kollan við teimum ja takk fyri og so er tað røðan aftur jørgen niclasen ger so væl vilja júst í hesum dømunum sum eisini framgongur av hoyringskrivi so varð hann avtalamest sum gjørd teirra millum og hvat stendur í henni tað veit eg ikki men lógin skal ikki fjarna ognarættin lógin skal tryggja rættin til at hann ikki kann nokta nýtslu gagnnýtslu og tað vil siga at ein lógil sagt ja her er eitt vatn hann kann ikki nokta gagnnýtsluni men her verður gjørd eina útbúgving á hansara jørð og tað vil so siga um so onkur samsýning er har tað er so millum teirra partar at vera men hann kann ikki forða fyri at tað verður brúkt so eg hugsi um at virða ognarættin men ognarættin má ikki forða fyri at tað tilfeingið kann brúkast men sjálvandi má viðkomandi takast við upp á ráð og ikki fjernast av so nógv næst ikki

so stendur her at vit svika mann ikki vil ja men so kann mann ognar taka so hvussu ognar tekur mann eitt hol

sum gav føroyingum raðið á allari gagnlýslu av hesum ráðevni

tá ið okur hugsa um ráevnið í undirgrundini er tað fyrst og fremst oljuna sum okur hugsa um men í grundini so eru tað so nógv onnur ráevni í undirgrundini sum mugu ikki geva okkum so nógv farum og her er tað millum annað grundvatnið okur hoyra javnan um heita keldur sum spríkir upp úr undirgrundini heita keldan í kollafirði vit vita at vatn kemur javnan úr tunlunum og enntá vatnið úr sumbiarartunlunum sum er serstakliga væl umtókt í føroysku handlinum í dag við teimum framleiðarunum sum hava selt vatn úr sumbiarartunlunum men lítil vitan hevur verið um grundvatnið og møguleikarnir fyri at gagnnýta grundvatnið hava vera øgiliga avmarkaðir millum annað tí undirgrundin er bygd upp av basaltflagum sum ger tað ikki so lætt atkomuligt men ongar veruliga reglur og lógur og kunngerður hava regulerað hetta økið og er hetta lógaruppskotið eitt boð á at bøta um tey viðurskiftini og eg haldi at tað er rætt at mann hevur regulerað viðurskiftið tá tað kemur til grundvatnið

endamálið er við lógaruppskotum at fáa til vega greiðar reglur um hvussu og við hvørjum treytum loyvið kann veitast til at gagnnýta grundvatn

grundvatnið er sum tað stendur í grein eitt fólk síns ogn og hetta hugtakið stavar faktiskt frá tí tá ið mann fekk lógina um oljuna lagda fyri løgtingið at oljan var ogn føroya fólk og eg eri serstaklandi glað fyri at hetta hugtakið heldur áfram og livir víðari teir kunnu tosa um grundvatnið sum eisini er eitt ráevni í undirgrundini aðal hugsjónum í lógaruppskotinum er at gagnnýtslan av grundvatninum skal vera burðardygg og kann loyvið ikki veitast fyri ein avvarandi myndugleiki hevur mett um avleikarnar fyri náttúru og umhvørvi og nýtslan av grundvatni skal ikki halda fram um nýtslan ikki er burðardygg og tað sigur seg sjálvt at tú kanst hava tað fyri eyga at tú ikki bara skulda brúka og brúka og brúka tí hetta verður sum vit komu inn á seinni ein mangul vøra í framtíðini her verða settar nakrar loyvistreytir treytir fyri privatanýtslu loyvið hjá kommunum og interkommunálum felagsskapum til almannagagnu endamál og eisini eru loyvistreytir settar til vinnuliga gagnnýtslu av grundvatni og at hetta skal lýsast alment eftir umsóknum soleiðis at hetta kann koma fleiri til góðar og so hjá feløgum so skulu hesi verða skrásett sum smápartafeløg ella partafeløg hjá skrásetingum føroya tað er skynsamt at tú kanst gera tað á hendan mátan tí at eru fleiri fleiri sum kundu hugsa at farið ein vinnuveg og tá má tað vera greiðar reglur og greiðar mannagongdir og skipað í viðurskifti og greitt gjøgnumskygni hvussu hetta fer fram somuleiðis verður í greina átta ásett at tá loyvið verður veitt so skal vatnið verða gagnnýtt á skynsaman hátt og at umsøkjarin hevur neyðuga fíggjaligan og tøkniligan forleika at fremja ætlanina eitt langt aðrar ítøkiliga treytur um uppseting so verður eisini landsstýrismanninum heimila at áseta gjald fyri loyvi at gagnnýta grundvatn og reglur um yvirgjøld av yviskari nýtslu í grein níggju er ásetingar um tað at loyvið ikki bara kunna liggja óðamarkað at verða tað ikki brúkt innan tólv mánaðir so verður tað latið inn aftur til landið í grein tólv eru tað ásetingar um útbúðina á privatari ogn at her kann útbúðirnar settast upp uttan endurgjald og bert um skaðar standast av hesum so kundi kann talan vera um endurgjald og sum tað altíð er í aðrari lóggávu so hevur landsstýrismaðurin heimil til at leggja hetta økið undir annan stovn sum er undir landsstýrismanninum og tað eru eisini róti og ásetingar har sekt er fyri at nýta grundvatn uttan loyvi ella uttan mannum fingið sær loyvi og at mann ikki heldur tær treytirnar sum eru ásettar harra formaður harra forkvinnaorsaka frúforkvinna vit skulu líka venja okum við heitið frúforkvinna vatn verður ein mangulvøra og týðandi resursa í framtíðini tá menniskja granskar nýggja planetur og nýggja galaksur so er tað tað fyrsta sum verður leitað eftir er vatn leitað verður eftir vatni út úr ørkini og líka til regnskóðum og eingin av okkum kann liva uttan hesa týðandi resursu jørðin inniheldur hálvfjerðs prosent av vatni og tað er ringt at ímynda sær at tað ikki er nokk av vatni til okkum øll men tað er altso bara tvey komma fimm prosent av klótuni sum er fesk vatn og sum kann drekkast restum er salt vatn og kann ikki drekkast tvey komma fimm prosent av heimsins vatni kann drekkast og hava teg í huga tí veðurlagsbroytingar sum okkum dagliga síggja so bendir nokk á at vatni verður ein tann mest týðandi resursan í heiminum í framtíðini ja kanska meira týðandi enn oljan so samanumtikið so haldi eg tað vera rætt at tú kanst fáa skipað í viðurskiftiøkinum tá tað kemur til grundvatnið og fáa greiðar reglur um hesa nýtslu takk fyri frúforkvína ja nú var betri ja takk fyri og tannastur jarðrøða er karlot hergarðsson gjørt so væl takk fyri frúforkvína ja til viðgera í dag er løgtingslóg um grundvatn hetta er ein heilt nýggj lag og so hví ljóð til tess at tryggja at grundvatnið verður brúkt á skynsaman hátt verða ásettar greiðar reglur fyri hvør kann gagnnýta grundvatnið hvussu loyvini verða veitt loyvistreytir loyvistíðarskeið og reglur um at taka loyvini aftur reglur um ognartøku til almenna gagnnið endamál verða eisini ásett so reitt er at land og kommunur í ávísum førum kunnu ognartaka lendið fyri at gagnnýta grundvatn grundvatn er allýst sum eitt ráevni í undirgrýndini og tískil hevur landið ræðið hesum ræðið hesum tilfeingi føroyar yvirtóku undirgrundina og ráevnini í henni í tveyoghálvfems og tískil er grundvatnið ogn føroya fólk men altso hetta er meira enn tretivu ár síðani og tað undrar meg at

og um hetta kemur nýsdani hvussu vit skipa hesi viðurskiftini mann rendi seg ítrupulleikan seinast í hálvfemsunum tá nógv vatn varð funnið í sumbiarbergholinum

og nógv lógu framvið at sleppa at gagnnýta hetta tilfeingið tá valdi mann at gera eina serlóg fyri sumbiar bergholi men henda serlóg má hava royntst væl so tað sum mann ger nú er meira ella minni bara uppskalera tað lógina til at galda fyri alt landið sum tað stendur í viðmerkingunum viðmerkingunum gagnnýtsla av grundvatninum er skipað við løgtuyslóg nummar tíoghálvtrýss frá áttaogtjúgunda apríl í tveyogtjúgunda varð vatnið um sumbiar bergholið tann lógin er í ávísa mun grundarlagið undir hesum uppskotinum tá lógin um sumbiar vatnið var til viðgerðar varð yvirsetti um hvør átti vatnið og millum annað varð ein advokatskrivstovan spurd um spurningin og hevði hoyringssvar til tá lógin var fyri um sumbiar vatnið og hon svarar nakað soleiðis nær eg veit ikki hvønn formansloyvi tá ið lógin um sumbiar bergholið vatnið var viðgjørt at meðan støðan má haldast vera greið hvat oman á vatnið viðvíkir at tað vóru jarðareigararnir ið áttu rættin til vatnið var ikki mett at vera stórvegis yvir um at ognarrættin til vatnið ið kom var fram á í eitt nú tunnilsgerð lá hjá tí almenna og hetta er eisini staðfest í bæði føroyarætti og eystara landsrætti at landið ella fólkið eigur grundvatnið og eisini rættin til at garnnýta vatnið so spurningur hvør eigur vatnið í undirgrundini er svaraður tunlarnir sum eru gjørdir í føroyum hava avdukað tað er hópin av vatnið í undirgrundini vatn rennur inn í tunlar ígjøgnum rivur og leyst grýtu og neyðugt er at leiga vatnið burtur nú var mítt borgarliga starv árini kom í løgtingi og partvíst er tað enn hjá byggifelagnum nsc føroyar og vit hava nsc hevur gjørt allar undirsjóvartunnlarnar í føroyum tó havi eg bara verið við í eysturoyartunnlunum og sandoyartunnlunum men tað er ein øgilig mongd av vatni sum eru í okkara undirgrund

á undirsjóvartunnlar so var tað sjógvur sum koma inn salt vatn men nei tað er feskt so at siga allastaðss tað er bara eitt lítið petti í eysturoyartunnlum har tað er sjógvur sum kemur inn sum sagt hetta er ein øgilig mongd sum kemur inn og hvønn minutt pumpa vit ca tólv hundrað litrar út úr eysturoyartunnlum og fimtan hundrað litrar per minutt úr sandoyartunnlum og næstan alt hetta verður bara at pumpa á sjógv og hetta er gott vatn ótrúliga gott vatn tann lítli partin sum verður nýttur úr sandoyartunnlum verður nemliga nýttur av ferðaðil distillari í vestmanna og sagt hetta er gott vatn við góðari góðsku tí at tað vátkaði sum tær hava gjørt burtur úr tunnilsvatninum vann í fjør gull heiðursmerki á altjóða messi og við formansloyvi ætli eg at lesa tað sum ferðaði vel skrivar um sítt sopseyðvátka tað eru enskomin av lesluumsetta til føroyskt ja gerst væl tá tær funnu eina føskuans skeldu undir havbotninum vakti tað beinanvegin okkara áhuga og tá tað vísti seg at vatnið hevði eina ómetaliga góða góðsku klárt og við sermerktum smakki vistu vit at vit høvdu funnið gull og tá vatnið vísti seg at vera ogmetaliga væl egnað til okkara framleisti og skapti ein sera reint og mjúkt vátka sum altso hevur vunnið gull hjá teimum sum er skil fyri tí og eg kann bara taka undir við teimum so í grundvatninum liggja nógvar møguleikar og tí undrar meg teg faktiskt eisini at kommunurnar har sum tunnilsmunarnir koma upp ikki hava gjørt verið meiri grammur eftir at fáa fatur av vatninum tað var nógv meiri grammur meiri at fáa fatur á steinum og gróti at mann ikki legði rørleendingar tá so kom mann kanska brúkt vatnið í seinni um mann ikki hevur brúk fyri teg nú men nú verður alt hetta bara pumpað á sjógv men her eru nakrir prispiellir spurningar sum mugu viðgerast í vinnunevndini kommunufelagið hevur verið sent eitt hoyringssvar og eg eri ikki so ræðuliga fegi um at landið fær fyrsta rætt til at nýta vatnið teir meina at teir í vinstarlagi skulu hava líka rætt sum landið at nýta eftir vatnið og eg kann fylgja teimum ein lítið sindur serliga har sum kommunurnar kanska hava avbjóðingar at geva fólkinum í kommununi nóg nógv drekkivatn tað má vera mannarættur at at fáa drekkivatn so at landið kann ikki blokera har og so er tað um ognartøk í prinsippi eisini altso vist mann tekur nú dømi eg at ein bora sær eitt jarðhol á jarðhol í túninum og um mann rakar eina heita keldu og kanska landið fær inn og beinleiðis ognartaka túnið hjá viðkomandi og seta uppi útbúðini har so mann ikki sleppur at sínum húsum ella parkera bilinum tað eru nøkur evamál sum eg hopa vit fáa væl lýst í vinnunevndini áðrenn vit taka støðu til hetta takk fyri frú forkvinnu ja takk fyri og tað er ein viðmerking út í savninum erhard joensen ger so væl takk fyri frú forkvinnu ella at spyrja ígjøgnum forkvinnuna kann eg tekast honum ein nokk so prinspælan spurning nú vilja okur øgiliga gjarna hava tað at fólk fáa sær alternativar orkuloysnir hitin í jørðini hann má vera fólk sínum sonnur kann hann blíva eitt skattaobjekt takk fyri ja takk fyri og so er tað røðarin ger so væl takk fyri eg veit ikki akkurát hvat er har joensen fiskar eftir um tað er tað tilfeingis at at vist tú finnur eitt hol sum hevur nógvari hiti og tú sleppur at útduta tú sjálvur og so tú skalt betala nakað av tí spurningur sum mann má beinleiðum at seta seg niður hvar ið hvussu mann ger mann hatta her eg havi ikki nakað svar upp á tað beinleiðis nei tað havi eg ikki ja takk fyri og tann næsti at røða er jens arana takk fyri frú forkvinna og sum karla tørkarsson litað sum ja endaði við hvussu er her at at hetta er nokk ikki at líta leyst uppskot og tað má viðgerast neyvt í í nevndini

bjóð tann tann tað sum vit kenna mest best til grundvápnið tað er tað er

tað kemur fram í keldunum sum verða væl við virðiliga gagnar av bæði privatum og og bygdum sum tann týdningarmikla føðikeldan meðan vit fáa okur ta góðan vatnið so tað er ikki nakað nýtt fyri okkum á

men teir sum vóru av hesum keldunum teir eru ikki eingang spurdir

sum onkur segði nógvur almennistovnað verður spurdur men her er eingin sum spyr bondafelagið ella óðarsfelagið ella jarðir ella hvønn tað nú kundi verið sum var harav av einum stóru parti av hesum her sum onkur tosar um hesum økinum sum molini um tað skulda borðast tí altso bara tað at mann mann eg veit ikki tað er nokk tað sum er galið við okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur okur ok jú okur hava brúk fyri at skipa okrar viðurskiftir so gott sum okur kunna men tá tú sum anda nýt í so er tað kanska lisið lisið okkurt upp úr her og vit eru farið til grein tólv grein tólv so stendur útbúðinaður til tess at gagnnýta grundvatnið kann setast upp á privatari ogn uttan endurgjald um tað kann gerast uttan stórvegis ampa fyri eigaran hvat er stórvegis ampið kanska landsstørri sum hava kunnu sagt hvat tað er hvør skal meta um stórvegis ampa og her snakka okur altso um at mann kann fara inn á grundstykkið hjá einum privatum eigara og gera inntriv uttan endurgjald og so lesa okur víðari tann sum skal seta upp útbúðinaður nevndan í stykki eitt hevur heimild at gera neyðugvar fyrireikjandi fyrireikandi uppmátingar annað tøknik fyri reikingararbeiði og aðrar kanningar og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og avgerðir menn so tað er tað góða tað kann kærast jú avgerðin hjá jarðfeingi kann kærast til hvønn til landsstýrismannin eigarin skal hava boð um arbeiðið fýra vikur undan arbeiðið byrjar í seinasta lagi tvey vikur undan at arbeiðið skal byrja kann eigarin mótmæla og grundgeva fyri at ætlanin eigur at verða viðgjørt sum ognartøka á tær eru hvørjum á mær hetta er ja men er hatta ikki samstrarandi tí sum verður brúkt vanliga jú tað er tað kanska men eg visti at eg hevði fingið hetta her á mítt borð sum landsstýrismaður so eg hevði sagt gott arbeiði ordiliga gott men eg fari líka og hygga eitt sindur av teg aftur og orða tað eitt sindur minni áloypandi orða tað eitt sindur minni promkerandi orða tað eitt sindur minni arrogant tað er tað sum eg havi mest ímóti hesum uppskotinum tú færir til grein fimtan so hevur mann eina grein har um revsing og her eru bara seytjan greinir men hesar tríggjar hóvar mær ikki meg hóvar ikki málburðurin í teimum og lesa um revsing um ikki hægri revsing er uppiborin og um ikki hægri revsing er uppiborin eftir aðrari lóggávur verður við sekt rósaður tann sum fer undir á gagnning av grundvatn uttan loyvi fingið til tess ella sum ikki heldur treytir ásettar í loyvi lat eftir grein fimmogsjey um ikki hægri revsing er uppiborin eftir aðrari lóggávur verður við sekt rósaður tann sum til vita tekur burtur avligar ella løstarmerkingar og annað sum verður gjørt í samband við arbeiði fyrst á grein tólv í revsi ábyrgd kann verða løgd áløgd løgfrøðiligum persónum sambært reglum fimta kapittul í revslógini og í reglum givnað við heimild í lógini kann verða ásett at brot verður revsaður sekt bygd brátari sveikkin jú tað er tað sum eg hugsi um eg hevði sagt góði keri ella góða kera eftir eitt gott uppskot og neyðugt uppskot men fara og orða tað eitt sindur eitt sindur vinarligari tí tað er hóast alt tað fólkið um býr í føroyum sum okur er sett at tæna sum tú fært títt arbeiði fyri at at tæna ein forreftur og skulu vera góð við hvønn annan og skulu ikki loypa á hvønn annan og skulu vera virðilig við hvønn annan soleiðis hevði eg hugsað og soleiðis hugsi eg læt sær tú ígjøgnum eg tonkti at eg vildi ikki átteta uppskotið so eg fari at eg kann ikki heita á landsverkmanum taka tað aftur og koma aftur við tí meiri meiri virðiligum formi landsverkmaðurin hevur ikki skrivað tað her so siga eg einki um hann men eg hevði ikki góðtikið hendan tónan sum sum hetta er skrivað í hendan andan tí er skrivað í eg hevði gjørt tað eitt sindur meiri eg kanska eisini eitt sindur meiri átuligari tí at tað skal hetta kemur at ávirka kann koma at ávirka øll tí øll kunnu eiga tað grundarstykkið grundøki upp á túsund kvadratmetrar ella seks hundrað kvadratmetrar sum byggur braddur knappliga henni sigur eg sleppi inn at bora hjá tær og eg havi rætt til tey og lógin her løgtingi samtrygt hana ein dagin í tvey túsund og trýogtjúgu og annars sat eg har sum fleiri søgdu tað kann ikki passa tá ið jøkur niclasen førdi tað fram at landsverkmaðurin kann átaka áseta gjald og so fór sjørgun niclasen sjálvandi honum so líkt hann dugir tað víðari og filosoferaði um at so kemur so fór greisini tilfeingisrentu og so víðari men als tað stendur eg fór at leita tí tað stendur at harumframt verður ásett at landsstýrismaðurin kann taka gjald fyri at veita loyvið at gagnnýta grundvápn so áðrenn okur vit tað av so verður tað kanska ikki bara tilfeingisrentan sum verður kjakast um føroyum ella gongdur haga men eisini um hvussu nógv býr landsstýrismaður kann hvussu er tað ongantíð at siga tann til eina hvørja tíð tilvildarligi landsstýrismaðurin eg haldi kenda orðingina frá henni kann áseta takk fyri tú ja takk fyri men til viðmerkingar út í salinum jørgun niclasen ger so væl revsing altso revsingrein er øgilig altso eftir verðuretta samtykt so verði eg revsaður við bót um eg fari í kelduna í tindhømi og fái vatn í grýtuna ella góðgeplir at tað her er ja óvirðiligt brúkti jens at læna at ja tað haldi eg tað er altso so sigur mann í eina grein er at mann kann fara vassandi inn á privata ogn at seta upp spølina op og tað kann mann gera uttan nakað sum helst og viss mann ikki ger skaða at fara vassandi inn á privata ogn ja men so fær mann einki og so visti eg nakað skal endurrindast so skal jarðfeingi knappliga áseta prísina so hevur mann ikki metingarskipanir tá mann ger seg inn á nakað men hesin tankin er stuttligt at mann kann bara fara vassandi inn á privata ognir akkurát sum tað passar einum at eg haldi eg sær hana um hetta eg trúgvi nú ikki at at tað verður soleiðis okur revsaður tá ið tú fær á fjall og leggur tú á knæ við einum keldi at fána eitt sindur av vatni tað kemur neyvan rokning frá landsstýrismanninum men mann veit ikki men tær kunna hvussu fara í hagan og og og og og seta upp útgerðir á alt millum himmaljørð uttan at at trygdi fyri at tað verður nakra endurhenda fyri tað tað er ódómuligt

tað hevði verið gott men landsstýrismann kann svara hvussu tað ber til at mann ikki hevur spurt bóndafelagið óðanfyri s

tey søgdu eisini at tað er einki óvanligt men tað er mátundaður gjørt uppá tí mátunda

og at har er eksaktað við bókasavnslógini eg minnist ikki hvat eg eri fyri at era í tað sipar til har annars haldi eg annars kundi eg svara uppá tær takk fyri tú ja takk fyri og tann næsti at røða er jakob vestergaard gjørt so væl ja gjørt so væl ja takk fyri til fólkina eg haldi at tað er rætt at mann hevur eina lóggávu sum regleraðar grundvatn og tá eg hugsi eg um grundvatn so er tað tá ið mann fer at borðrekk vatnið ella at mann finnur vatn tá ið mann borðar í undirgrundini

ey tunellur hvønn blíða kom eg altíð inn á vatn tá ið tað vóru kolaminnust

partur av grundvatninum sum gjørkur niclasen er inni á sum lástur smæðurin skal geva loyvi til at gagnnýta hvussu samanblandið har verður ikki tykra siga so er stríð ymsastaðni í landinum tey um at tað var signaðar vatnið tí stór

kapitalur skal hava fatur í vatni til smálstøði millum hana og eg vóni ikki at hetta er ein máti at loypa jarðeigarum um tað eru í fleiri førum kjaku millum jarðeigar og tey sum skulu byggja andlegg smálstøðir

og hetta kundi eitt sindur við einum mistanka um at hetta kundi verið ein máti at kanalisera tað vatnin sum rennur í lendinum sum kanska og partvíst kanska er kelduvatn at kanalisera tað forbí jarðeigarin til hesar ymiskir fyritøkurnar sum siga seg skulu hava brúk fyri vatni og sum ikki vilja kann man siga hjálpa jarðeigarin í nakrar mátar við ella nøkrum og tað er tað haldi eg eitt sindur tað haldi eg eitt sindur eitt sindur ivasamt at mann mann tekur til keldur og tað sum rennur tað sum rennur úti í lendinum við hesum uppskotinum eg haldi mann skal taka tað burtur úr mann kann kanska í onkrum serligum føri gera nevnað av onkrum serligum førum kann mann men eg haldi mann skal taka tað burtur úr tí tað hevur runnið altí og tað hevur altíð verið at roknað altíð verið at roknað ein partur av tí vatninum sum er regulerað í tí gomlu lógini frá fjøruti um nýtslu av vatni har tað eru jarðeigarum og landseigarunum sum eiga vatni men har er jú eisini sagt at kommunur hava fríða atgongd til vatni til drekkivatn og annað ynskjóði í myrkjastrológinum og danskt heitið lat yvirfleidd og vatn vera eisini tað sum rennur út úr lendinum ið kemur væl úr undirgrundini annað kemur frá hægri liggjandi kjarnum ella vøtnum setur niður hjá um lendið sum kanska ikki er ein partur av tí úr grundvatninum sum mann tosar um ikki blanda teg uppí tað hevur ósáliga gottist mann kundi fingið lógina reinað fyri tað so er samdur jens ariana í hendan her hesa arogansina sum eg kalla tað at mann kann fara inn á privata ogn og gera isolatiónir uttan at spyrja eftir uttan at tað skal vera ónartøkað mann skal tola tað sum privat eigur at mann fer inn vist ikki hevur stóran ampa við sær hvat er stórur ampið tað haldi eg er so nakað sum mann eigur hyggja eftir tá ið mann viðgeri sær lógina tí tað skal mann ikki mann skal fara virðiligt við kundørum og vil mann inn á lendið hjá einum at gera isolatiónir kanningar ja men sum mátar verðurlendið á lokur millum tann sum eigur lendið brúkarlendið og tey sum skulu gera sær ávísir kanningar og serliga tey sum skulu seta útbúðina upp til tess at gagnnýta hetta ráðevnið sum mann kallar er fólk sínstovn men tað sum tað sum eg síggi fyri mær ein partur av tí vatninum sum rennur í lendinum í høvunum er ein blanding av yvirflátu vatni og kanska grundvatni hvussu skal mann definera hvat hvat skal landsstýrismaðurin skilja ræstan partur av vatninum er kelduvatn og annað partur er yvirflátu vatn hatta verður ein óendalig diskussión lat tað vanliga kelduvatnið tað sum rennur úti í lendinum vera sum tað alt hevur verið grundaeigarin sum disponeraði yvir tað bóðrar mann niður finnur mann vatn ella so er tað umfatað av hesum lóggávuni nú tí hon fær hon annars skuldi hon hugleiða eitt sindur av vatni í sumbiarum bergholmum sum kanska hjá okkum kennir eitt sindur til eisini har helt mann so at tá mann sprongdi úr sumbiartunlinum so skakaði tað so mikið at tað sum løkir høvdu runnið í lendinum áðrenn tá løkini blivu vekk og fóru niður úr fjalli og fóru partur av tí sum rann út úr sumbiartunlinum og millum annað tí hildu tey sum áttu hagan har at teir ella tey skuldu disponerað yvir yvir tí vatninum men tað var eitt langt sakarmál endraði við dómi landsrættinum har ið landsrættinum staðfesti at tað var tað var tað var grundvatn men tað var ikki bara bara hjá sumbiar kommunu at fáa fatur í vatni til drekkivatn tað skuldi ja okur skuldi hálva vegna liggja á knæ fyri at fáa brúkt ein part av tí til drekkivatn tað er so brúkt nú takk fyri so fólkurnar ja takk fyri og tað eru nakrar viðmerkingar út í salinum og jørgen niclasen er tann fyrsti til at viðmerkja kirkjan og halda ivaleyst at vatn er vatn men nú sigur mann at men nú skal mann býta tað upp í tvey sløg av vatni altso yvirflat og vatn og grundvatn altso tað kemur væl tað triðja sum er regn tað verður sikkurt ogn fyri at fólk sæðist nú áðrenn vit av men men men hvar er munurin at hvørt tað góðar væl nakað henni á tí altso tá ið tað tá ið tað regnar so eigur jesupápin tá ið hann er regn og tá tað so kemur í klubbagarðin so eigur klubbenda fyrr niður um asfaltið so skal høgnið heita leiðan men tað sum eg leiti eftir tað er tað kelduvatn og yvirflatn blandað saman altso her umhvørvisgóða mælir til at mann skal definera tað við ph-virðunum tað heldur landsstýrismaðurin ikki veit jakob vestergaard hvar munurin er at hvussu langt inn í fjallið skal tað tá tá síggjum út aftur og tá nær eita grundvatn og nær yvirflatn jakob vestergaard ger so væl takk fyri nei tað tað er áhugavert hvør eigur regnið og hvør eigur vindin eg meini í norra hevur mann tosað mann um at vindurin er tilfeingið tá hjá landinum tað er mann so undarligt at ímynda sær er har joensen spurdi á hann ið hvør eigur hitanir í jørðini ja tað er væl út men hvør eigur hitan frá sólini hvør eigur sólina eg meini tað at tað hevur blivið so undarlig so hetta blivið er so undarlig hugtøk tá ið tað regnar

hvør eigur vatnið tá ið tað er í lutinum og tá tá sum brestrar jørðina tá eitur hann sum eitur vatnið tá ið tað er í lutinum og tá tá sum brestrar jørðina tá eitur hann sum eitur vatnið

sum verður fevndur av látum

tað er eitt gott argument tá hetta er frá einum borgari sum hevur særa upp á eitt hoyriskipar hjá hvussu góðar tú tað at ja takk fyri própporgvuna tað er ikki góður lóggávu sigur at mann fer at lóggáva aftaná tá nøkur fólk hava innrættað seg eftir einum ávísari skipanum og tað haldi eg at her hoyringssvarið sigur tá skilti eg tað tá ið eg las tað og tað er tí at eg vil mala nevndini til ikki at fara at blanda seg upp í tað tað kelduvatnið sum rennur saman blandað við yvirflátum vatnið í lendinum men men hugsavna seg um hugsavna seg um tað sum mann borðar niður eftir ella mann kemur á tá mann borðar tunellur ella ella kamagerði eg haldi at tað er ótrúliga undarligt at at málið ikki verður til hoyringar hjá teimum sum var av lendinum londafelagið veit ikki av hesum her uppskotin fyndar kemur tingið og tað veit ólavsfelagið heldur ikki tað

ikki tey sum liggja hvønn dag og sørpa í dag

har var serliga ein keldur

eg var stórur smádrongur tá og eg minnist tað nøkulunda men har var serliga ein kelda beint undir hestum og leibbrandsmegum sum hevði runnið altíð og hon minkaði tá ið tunnilin bleiv boraður og hon varð brúkt sum sum prógv skuldi neitast í takinum men eg stórur smádrongur tá má eg bara siga við jakob vestergaard at eg skyldi beinan vegin tá at hetta her er kelduvættið at hon eitur ein kelda vatnið kom úr undir hundini tí rann tað alla tíðina eg haldi eisini at tað var høvuðsargumentin høgvast skorið tær so væl ja takk fyri frá forkunná tað er prøvaður rætt sum hann jakob nevnir tað lá rørin í kelduna sum hann kundi at smakka seg á vatnið tá ið mann gekk upp á bý ella koyrdi upp á bý men tá minkaði tað minkaði í mun til at mann bleiv sagt eg kann gjúla tá at tað er rætt sum bleiv sagt at tá ið tunnilin bleiv sprongd men hyggur mann eftir sunnara parti av suðuroynni sum er øgiliga lítið yvirflátur

vatn og einarøla lítlarum sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðiðirnir og sovorðið

og eg haldi at anniku er ov so lýstur tað við at við

at her uppskotið snýr seg rætt og slætt um at fáa skipað ella lóggevið kring tað sum er sum er grundvatn og tú sum har til hoyrir eisini orsaka tí at grundvatnið er blivið meira aktuellt í mun til borðoyingar sum fara fram bergholanina tí sum er sagt og besta myndina av tí at siga tað sum annika olsen segði hatta svarar til tað at hvat hevur tú gjørt um tú inni á eini privatari ógv finnur olju tað er sjálvandi ein partur av av ognini øllum fólkini í landinum tað sum er tað sum er skaptað av várharra og sum framvegis í okkara náttúru og hesum er tað grundvatn og grundvatnið er ætlaði væl definerað í lógini hvat tað er tá kanst tú definera jarðfrøðiliga og tað er tað sum lógin snýr seg um og snýr seg ikki um at gera seg inn á avlóggávu sum er tað sum eitur oman á vatnið tað sum eitur lógin um innsøður og vanløg og tað sum við jakob vesturgorð var inni á hon ger seg ikki inn á tað og um nakað ivarmálur um tað so skulu vit nokk greiða frá tí hvussu tú kanst gagnnýta tað grundvatnið sum av nógvum orsøkum er blivið kanska meira aktuelt

inntil hevur verið men sum bleiv aktuell longu í sambandi við sumbiar bergholi og hendan lóggávan er sum fleiri hava verið inni á bygd í veruliganum nógv á tey lóggávuna sum tey gjørdu tá løgd fram av fimm báðar landsstýrismannir fyri fólkastokkin

hvussu mann skipaði á tær og tað bleiv so avgreitt á tann hátt tí tað hevur virkað væl viðvíkjandi hoyring og so skal viðgangartalið ja tí eg haldi gott at tær komu í senn til hoyringar eisini hjá ólavsfelagnum og bóndafelagnum og orsøkist til tað er tann at tað ger seg ikki inn á nakað av tí sum hevur við jarðareigararnar at gera men tað kann gera seg inn á tá ið tú skalt geva eitt loyvi ella ognartaka lendi til at gagnnýta vatn og tá er tað als ikki nøkur arrogant lóggáva sum onkur hevur vinnu á henda lóggávan hon tryggjar allan vegin borgaran fyri fullum endurgjaldið við at tað skal gerast og hendan á privatum stykki so er ein áseting um at tú ikki hevur eitt ognartaka tá inni á tí stykkinum tú kanst siga tað við sær einum útbúðum har tað kann vera ein pumpa tað kann vera ein atkoma til tað so kanst tú gera tað innsikið uttan at ognartaka so er tað til minst møguliga ein ampa fyri borgaran og hann hevur fullar kærumøguleikar so skuldi tað verið verið svarað annars haldi eg at at eina viðgerðina av avrestuátøkum sum var inni á og sum fleiri tóku upp og sólviti nólsoy svaraði nokk so væl uppá tað nú hugdi eg bara eftir hvørjum revsaátsetingarnir eru í lógini um umhvørvisvernd sum jú eisini hevur eygleiðar víðar heimhildið hjá landsmyndugleikanum til at verja omanávatnið tær revsaátsetingarnir eru altso vit siga at rokna rætt sjey ferðir so langars tær sum eru her og munin harðari so at tær eru her tær revsaátsetingarnir sum eru her eru fyri tað fyrsta púra vanligar og í øðrum lagi nógv mildari enn vanligar revsaátsetingarnir sum hava slíka lógvøða at so haldi tann spurningurin skuldi verið svaraður tað grundleggjandi er bara at tí vit hava tørv á lóggávu so snýr eg um hettar og tað er rættur komið ein hoyringssvar frá borgarum altso tá ið tú inni á tí egna stykki finnur eina heita keldu ella olju ella gull ella hvussu annað skuldi verið av virði niðri í tí sum vit defineraðu fyri sum sum undirgrundina sum vit øll eiga jú so kretst sjálvandi at loyvi og ein mannagong fyri hvussu mann gagnar tær og ásettingarlógini sigur aftur slátt tað at í fyrsta lagi hevur rættagagnumøta í øðrum lagi kommunurnar og í triðja lagi kann tað eisini gagnast til vinnuligt virksemi og fyri tann borgarum lagar tær at døma við eina heitari keldu inn á tí egna stykki so stendur eisini her at tað ber væl til at kunna brúka tað til egið húsarheild tað krevur tó eitt loyvi og lokan leggur upp til tað at tú kann gera tað men fert tú undir vinnuligt virksemi ella ein kommunu av landi fer at gera nakað annað við tað so ásetir lógin mannagongin við hvussu tað verður gjørt og eisini hvussu tað ver um tað verður ognartikið antin av landi og kommunum til tess at gera tað vissu vissu vissu um lisið verður hoyringsfarið frá kommununum so ynskja tey faktiskt eina lóggávu fyri víðari til at kunna taka og og loysa aðrar avbjóðingars kommunurnar hava við at fáa atgongd til vatn til vinnuligt virksemi tað gevur hendan her lóggávuna ikki beinleiðis heimildi tað má regulera seg á aðrar lóggávur sum vit hava svar á kommunufelagum hetta snýr seg bara um tað sum verður definerað sum grundvatn sum kann definera seg jarðfrøðiliga sum eyt okkara okkara fyrstu veruligu jarðfrøðing sum er gjørt eina standandi arbeiði sum hevur byrjað tær í jarðfrøðiligu vísindini í føroyum bygdu tað upp so nú liggur hjá jarðfeingi vit hava veruleikan bygt upp eina ógvuliga ógvuliga gjølla vísindaliga øh ella ógvuliga gjølla vísindaliga grundarlag fyri at viðgera jarðfrøði í føroyum og tað hevur týdning tað hevur tað fekk mær týdning tá mann fór at gera oyðilógvávuna og tað er væl definerað hvat er grundvatn hvussu tað savnast í teim og savnaðust framvegis tað var ikki neyðugt hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hjá hj tað vit spurtu eftir tað er tí at útgangstøðugtferðistlógini at tað gerast ikki upp á nakran máta inn á tað lóggávu sum annars er galdandi fyri tað fólkið at nakra ognarætt til annað og í dag er tað heldur ikki so at nakar hevur ognarætt til keldurnar tað er longu staðfest at ognarætt til keldubátn er ikki privatur so samanumtikið tað er áhugavert at hava eisini eina prispælaða duktión ið góðtakið fólk tí at mann kann hava ynsa meiningar um teg men hettar uppskotið gevur bara landsmyndugleikan eina møg nær tað er møguleika at gagnnýta lógin gevur ikki heimi til at leggja beinleiðis eitt tilfeendsgjald á men tað er eitt nýtslugjald og annað í tí samvandi til dømis við sær at vit sum mann finnur eitt eitt eitt eitt eitt stórt tilfeendsgjald til at gagnnýta tað verður vinnuligt so kann mann eisini taka gjald fyri at útvega ella viðgera tey loyvini tær loyvisumsóknirnar sum koma somu lógir hava vit í alinlógvugávu oyðilógvugávu og annað tílíkt so eg haldi at vit sum mann lesa tað við teim inntil sum verða gjørd eru eru til verja eisini borgaran og annars er jú fyrisøkarlógin galdandi í øllum tað kundi eg hugsað mær at sagt tá mann fer inn á sær í orðaskiftini altso alt sum ein landsmyndugleiki ger tað snýr seg ikki um hvør landsstýrisfólk situr í tí sessuni akkurát tá tað snýr seg ikki um at tað sum verður gjørt er rættartrygd sambært fyrisøkarlóginum tá siga at alt skal vera proportionalt verja hoyringsrættin og rættin hjá borgaranum at kæra og alt skal vera gjørt við tí endamáli sum lógin hevur tað er tað er tann fyrisøkarlógin sum er galdandi í føroyum sum eg haldi at mann ofta gloymir og vit kundu vunnu øgiliga nógv við um vit tóku hana í álvara og ikki halda tað at tað er høgni hoydal ella hvørjum einaferð kemur at sita í tí sum sessunum sum situr og gevur av sínum egna høvdi hvør skal gera ella leggur leggur áløggugjøld hetta er lógarkarmanar fyri at tingin sum verða gjørd í føroyum eru rættartrygd eru til framman fyri borgaran skipa vinnuliga virksemið eftir greiðum reglum sum øll eru líka fyri lógini og ta tvær orsøkir til tað henda lógin eg vil styggja eftir hoyðumsfarinum so haldi eg at umhvørvisstovan hevur eina kritiska viðmerking í løtuni verða yvir jarðhita holini borðaðar vit kunnu justera hvussu stór kappingin er um tað um tað um tað arbeiðið men tað er stórur stórur stórur stórur møguleiki fyri at tann tann økta nýstan á jarðhita borðingum sum er fín upp á nakað mátar umhvørvisliga kemur eisini at kunna ávirka vatnveitingar og annað tíðligt sum kemur og tað haldi eg uppá tíðina at vit taka tað í álvara og hugsanin við hesum lógini er eisini at lata jarðfeingið fáa eina heimi til at gera tað vit mugu fáa eina planlegging har eisini sum vit kundu gera tað kanska meira reisini í staðin fyri at bora hundrað hol á ein lítlum øki kundu kanska borað tíggju og gagnnýtt tað til tað orku nýtslan vit skulu gera og tað er endamálurvísi her tað er einki annað endamálurin at gera hesum her førinum tað sum er best fyri fyri føroya land og sum gevur føroya løgtingi í fyrisigum sum verða løgtingið hjá eftirlit við møguleika fyri at gera eftir skipanum viðurskifti so tað ikki verður at orsaka meg so alt ikki verður stórt eftir einum kovboy bókum har bara okkurt til vildar hendir tað er endamálur við lógkanum og eg eri fegin um at undanfara landsstýrið byrjaðasta lógkanum vit hava tikið teg máliliga uppaftur og gjørt tað liðugt so eg hevði hugsað mær ella eg vónað at tað var ein ávíst undirtøka fyri at fáa skiparviðurskiftið sum økinum við teimum viðmerkingum og og iv alla í nevndini takk fyri tær takk fyri fleiri viðmerkingar tað fyrsta frá jensu og rana gjørt so væl men eg haldi at tað er øgiliga arrogant ikki at tosa teir sum eiga økið har ið keldurnar eru og tann sum hevur givið okkum at heita hatta svarið har at tað er ikki viðkomandi fyri teir hann veit kanska ikki kanska veit hann ikki hvat ein hagi er ella hvat bøndur eru og hvat at keldurnar eru í høvundum og so víðari men hatta verður evsið ábyrgdini høgni hoydal sigur tað at hetta er nógv mildari og legalari orða enn í umhvørvislógini jav tað vísir bara tað tað kann gerast betri og tað er tað sum eg sigi lat okkum gera tað soleiðis at tað ikki er áloypandi men at tað er virðiligt høgni hoydal ger so væl og eg skal fevur at standa við hennara rana í at um mann ráddi væl tað sum hann segði at okkara lóggáva skal vera virðiliga alla tínna og hava føroyingar sum ikki ikki ikki tykjast sum tað er ein arrogantur myndugleiki sum sum skal verða slag av byggbrotar yvir tær eg eri púra samdur í tí og tað skal eg fegin leggja meg eftir og geri tað vónandi eisini í tí flestu lóggávunum sum eg havi nakað við at gera antað sum landsstyrkfólk ella sum sum løgtingsfólk eg haldi bara ikki at uppáhaldi eg rætti hesum førinum tað verður eisini viðmerktur í hoyðingsvarinum at tað gjørdar broytingar av revsa ásendingunum men eg sigi bara tað at at allar lóggávur ger í dag hava revsa ásending hvørki eru argantar ella harðar enn tað men fleiri fóru mildar eisini ið tað var tað eg royndi at siga og eg eri samdur í sjónarmiðjuni eg haldi bara ikki at tað er rætt at brúka tað upp á hetta útskot

og hitt við at tað er ov argant at mann ikki hevur hoyrt og svíðað ljóð øh tað taka teg

tinntømur kansi er til døgurð

sig ja vit fáa nøkur oyru burtur úr tí so er í lagi men sambært hesi lógini er tað grundvatn tí tað kemur úr einari keldu vil tað siga at vit hava einki at skula sagt men høgni hoyta sum landsstýrismaður kann taka gjald við ikki onkur kemur og tindhøvdu eftir vatni til at framleiða okkum við høgni hoyta ger so væl eg kann svara sum greitt at so vit so taka tindhøvdu sum annars kom kom til til eigararnar núverandi aðrar eigararnar frá hoyvirkingum tí tað varð selt á upp og køli so stóð ein týdning av uppursølanum fyri sørmingar men vit taka tað sum dømið nei tað einasta sum hetta lógin her leggur upp til í mun til tað tað er um tað skulu verið funnin eini eini ein nýggj kelda ein heitt kelda ella okkurt onkur vinnulig gagnist eitt stórligt vinnulig virksemi av einari keldu í tindhólmi og tá sigur lógin tað tá skalt tú hava loyvir frá landinum at gera tað og so kanst tú eisini drúva vinnuliga virksemið har og sjálvandi eru tey sum var av teirri jørðini eisini hesari lógini tryggja tanná tú kanst ikki gera egriksliga inntriv tað skal altíð vera proportionalt og tú gevur fulla

tú gevur sjálvandi fult endurgjald um so er tú gjørt tað sær

hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann ikki hevði røðið hann

og leraði viðurskiftið var tað so bað tann einkundi jarðareigarin sum hevði atgongdina til grundvatn og kundi fáa vatn og harvið yvirlivað ella hvussu hevði tað sennarið sæð út vissu einki vatn var at fáa í føroyum og hvussu hvussu hvussu hvussu um tretivu fjøruti hálvtrýss ár høgni hoytagsgertur væl ja mær dámar sæðir servætanina spurningini eg veit ikki at eg fái svar á honum fult út tí tann ein luturin í hesum er tá ið mann vit vit seta tær øll tað hvasta upp at vit siga tað at alt vatnið sum rennur á einum stykki er privatovnir so at vit kunnu havt ta støðuna sum og hetta og hugsa ikki at nakar koma fyri í føroyum so langt er tað ikki millum okkara okkara hugsanum sum til dømis stóru partar av suðuramørka hevur har ið tað er har tú mann ongantíð havt nakað dekulering so at eg segði tá ið tað er tað amerikanska fyritøkur sum eiga nærum alt vatnið til dømis í bolivia tá ið hvør einans er boliviansur upprunafólk skal betala fimm krónur liturin fyri at fáa vatn tað er hinasturrimurin hetta

eg fyri at síggja hann eftir tað við sum vindeygaðan

við mann kunna um at e er ja sum tit siga

tingfólk vita so er tað norðurlandadagur í dag og hetta er orsøkin til at løgtingið flaggar við øllum teim norðurlendsku fløggunum uttan fyri dag sum tingfólk kanska sóu tá tey komu til arbeiðis og tað er ein avgerð sum tað er ein avgerð sum formatskapur nú tikið um at tað fer at verða gjørt á hvørjum ári og kann eisini kunna um at fær løtu síðani væl fundur millum tingformennar og eina tingfólkvinnu í parlamentinum í norðurlondum og vit høvdu ein góðan fund eins og norðurlanda umboðin í johan dahl og erlingur eitschord hava luttikið á fundi og eg haldi tað snúði seg um universitet og og útbúgvingar í dag so eg fari at ynskja tingfólkið ein góðan norðurlandadag vit fara víðari í skránni og tað er við at viðgera sum var uppskot til løgstovn grundvatn tað verður nú beint í vinnunevndina og síðan fóru vit víðari til seinasta fyrstu viðgerðirnir sum er á skránni í dag sum er løgtingsmál trýoghálvfjerðs og tað er uppskot til løgtingsstovn broyting í løgtingslóg um loyvisgjald á alivinnuna og tað er broytingar í tøkugjaldinum og at fólkvinnan skal biðja um framsøgufólk

framsóknir verða fyri javnaðarflokkin uni hon johannesen fyri sambandsflokkin erhard joensen fyri fólkaflokkin jørgen niclasen fyri tjóðveldi anniku olsen fyri framsøk karlot hergarðsson og fyri miðflokkin stefan klein poulsen og á fyrsta røða verður uni hálmi hannesen ger so væl takk fyri frúfólkini hetta er eitt uppskot um at tillaga tøkugjøldini hjá sambandsflokkinum samgonguflokkarnir hava sítt egnu uppskot um tillaga tøkugjøld sum løgtingin fær høvi at viðgera í næstum men prinsippuni í uppskotinum sum samgongarnir eisini hevur arbeitt við eru tey somu sum í hesum uppskotinum í fyrsta lagi at framleiðslukostnaðurin er grundarlagið undir tøkugjaldsskipanini í øðrum lagi at eitt nýtslig gjald verður undir øllum umstøðum kravt fyri rættindini at troyta og gagnnýta føroysku æliøkini minsta gjaldið er null komma fimm prosent sum skal rindast hóast marknaðarprísurin er lægri enn framleiðslukostnaðurin í triðja lagi at atlit verða tikin at teimum sveiggjandi prísunum so vinnan rindar fyra í leiðugjaldi tá prísurin er góður og hon rindar minni tá iðprísirnir eru lágir tað var eisini tað sum skattanevndin mælti til í tvey túsund og seytjan og í fjórða lagi at skipanin tillagar seg sjálva

tí løgtingsmál nummar trýoghálvtrý sum var uppskot til løgtingslóg um grundvatn og hetta er høgni heita landsstýrismaður í uttaníki vinnumálum sum hevur lagt fram málið tann sjeynda mars í trýogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tann trýogtjúgunda mars í trýogtjúgu er tað beint í vinnunevndina nevndin hevur viðgerðsmálið á fundi tann einogtjúgunda mars nítjunda einogtjúgunda og seksogtjúgunda apríl og fjórða mai undir viðgerðini hevur nevndin havt fund við umboð fyri kommunfelagið óvaldsfelagið bóndafelagið bóndafelag føroya sev jarðfeingi og landsstýrismaður í uttaníki vinnumálum høgna heitaður undir viðgerðini hevur nevndin býtt seg í eini meiriluta og ein minniluta og hevði umboð í meirilutan sum er erhard joensen eytis harman niclasen jørgen niclasen og árni skoli við hesum viðmerkingum vitum eru ikki ósamdir í at vit eiga at skipa viðurskiftini við grundvatni við lóg seinastu árini eru staðfestar munandi nøgdir av sokaldanum grundvatni í undirgrundini tað byrjaði við borðingini í sumburðarbergholinum at mann í nítjan hundrað og áttaogfýrs kom fram á leyst og rivut fjall har stórar nøgdir av vatni lógu úr fjallinum síðani hevur mann við borðingum eisini staðfest stórar nøgdir av grundvatni aðrastaðni í landinum tað sum serliga ørkymlar meirilutan er at eg grein í lógaruppskotinum verður vatn ið rennur upp til yvirflatuna altso kelduvatn umfatað á lógini altso sum grundvatn hetta er nýggj definitión sum meirilutin metir hava avgerandi týdning fyri grundleggjandi viðurskifti serliga er tað yvir um hvør henda lóg ger seg inn á ognir og ræðisrættin hjá jarðreiðarin til vatn sum rennur inn á tærra matrikkul í lógfáfarinum umbyrnýtilsið at innsúða á verndlíp frá nítjan hundrað og sjeyogtretivu eru ásett at jarðreiðararni hava ræðisrættin á tí vatni sum er í vøtnum áum ella løkjum sum er innanverkt matriklinum um ikki serlig rættarviðurskifti lógu ella silvegini forðar fyri tí í nevndarviðgerðini bleiv spurt beinleiðis um nær vatnið sum spríkir úr keldum fer at vera fer frá at verða grundvatn til at vera omanávatn tó uttan at fáa eitt klárt svar harafturat undrast meirilutin stórliga á at millum annað tey sum vara av óvals og festu jørðini ikki eru hoyrd í tilgongdini til lógaruppskotið givamál sum nevndini sita við av vegnum eisini eru loyvini sum sev í dag hevur í samband við gagnnýtslag og vatni til orkuframleiðslu givin sambært lógini um ber nú til segða innsýða á venlík frá nítjan hundrað og sjeyogtretivu tað hevur yvirverið soddur um eftir hvørjari lógu sev fær at vera viðgjørt upplýst er fyri nevndini at tað hevði verið ynskiligt at viðgerðin fer fram eftir einari lógu og ikki eftir tveimum maðurlutin mælir til landsstýrismanninum til at evna uppskotið av nýggjum har øll løgfrøðiliga ivamál eru beint av vegnum og at uppskotið verður sent til hoyringar hjá øllum viðkomandi pørtum við hesum viðmerkingum tekur maðurlutin ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykkja uppskotið

takk fyri næsta røða er karloff tekarson ger so væl okkurt

minnilutin í minni nevndini annu goulsen uni holm johannesen og karla terkarsson hava hesar viðmerkjurnar hetta uppskotið hevur til endamáls at staðfesta at grundvatn er ráevni í undirgrundini og tí fólk síns ogn grundvatnið er ikki skipað í lógávi og tað er politisk semja um at vit eiga at hava reglur fyri hvussu og við hvørjum treytum loyvi kann veitast at gagnnýta grundvatnið við hesum uppskoti verður reglur ásettur fyri hvør kann gagnnýta grundvatnið hvussu loyvið verða veitt loyvist treytur loyvist tíðarskeið og reglur um at taka loyvini aftur undir nevndarviðgerðini er spurningur nær vatnið er met sum grundvatn ella omanávatn grundvatnið er annaðhvørt vatn sum spríkir upp av sær sjálvu sum kelda ella so kemur fram á ein kemur fram á í sambandi við borðing til dømis jarðhita hol tunlar og tílíkt tá vatnið er komið upp úr undirgrundini verður tað mett til omanávatn tað sæst í viðmerking til uppskotið at lógin bara fevnir um grundvatn og til tess at gera greitt at omanávatn ikki er fevnt á løgtingslógini verður sett fram eitt broytingaruppskot fyri at gera tað meira greitt hvat er at skilja sum omanávatn uppskotið til løgtingslóg um grundvatn ger seg ikki inn á verandi rættindir hjá grundleiðarinum sum er staðfest við lógum farvararni um benyttilsið av innsøgur á vanløg frá nýggjandi í sjeyogtretivu vissar grundleiðarinum brúksrætt til vatnið sum er í vøtnum áðum og smærri løkum um ikki annað er galdandi í rætta praktis lógum ella siðvønum í hesi førin er talan um omanávatn sum sambar viðmerkingum tá ið í lógin frá seks og sjeyogtretivu varð varð tað talað um brúksrættin til omanávatn og ikki ein ognarrætt tí í viðmerkingum tí í viðmerkingum tili tað lógina tá stendur mann harmið flyt unngot at brúka orðið eiðindómsrætt til vanligt í tey mann vil unngoða forskeligu tvivl kann kann dyrver kunna uppstáa oman á har ment at teg vet at brúka orðið rátið het nøttir teg rammur teg hvønn lóg um benyttilsið av van og innsøgur kommer andpáð nemliga atgongdina til at brúka vatnið tá grundvatnið kemur upp av sær sjálvum upp á einum øki hevur grundarjarin rætt til at brúka vatnið men grundarjar mann eisini uttan endurgjald og endurgjald fyri at avmarka at brúksrættum tola at vatnið verður brúkt til annað endamál og hetta stendur eisini í lógin frá seks og tretivu eitt annað ivamál hevur verið um hvørt tað er hvør hevur endurgjaldsábyrgdina um skaðið stendur av tað av grundvatni sum rennur upp rennur grundvatnið upp í samband við borðing eigur tann sum ger installatiónina endurgjaldsábyrgd fyri tann skaða á annað mans ogn eftir vanligum endurgjaldstreytum rennur grundvatnið upp av sær sjálvum og skaðið stendst av hesum er tað landið sum eigur og hevur ábyrgdina uttan so at slík hending verður ámett við fors marsjør jarðfrøðiliga jarðfrøðin metir at hetta er ein ógvuliga hypotetisk støða men kann ikki avvísa tað um verandi grundvatn støða kann skaglast um inntrívini verða for mong er stórar og er tilfeingi sum kann gagnnýtast til millum annað drekkivatn upphiting elframleiðslu og vinnuliga framleiðslu til dømis er sum at grundvatnið verður gagnnýtt í sumbiartunnilum sum er og til deils eisini í sandoyartunnilum verður brúkt til vinnuliga framleiðslu tórshavn kommunu hevur eisini somu ætlanina um at góðnýta ta heitið kelduna í kollafirði til at hita kommunala útbygningar vitan um grundvatnið í føroyum er framvegis avmarkað og tað er av somu orsøk umráðandi at fyriseta hetta tilfeingið við fyrivarpsreglum so at grundvatnið ikki verður dálkað ella annað av væntandi vitan meirilutini setir fram tí so ljóðandi broytingaruppskot í grein tvey sum stykki tvey verður sett inn omanávatn tað vil siga at vatn sum rennur í áðum vøtnum og tíløgum er ikki spent av løgtingslógini til tess til serliga viðmerkisar til tess at fáa greiðu á at omanávatnið er ikki spent av hesari lógini verður skotið upp at seta hetta inn í lógina við hesum viðmerkingum og broyting tekur minnilutin undir við málum og møli løgtingi til at samtykkja uppskotið takk fyri viðmerking

frá jóhan dahl tú ert so væl

vatn rennur eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eð

tá rætt vatn rennur niður í undirgrundina so rennur tað niður til einaferð tá tað rakar tað mettaða beltu og har tá blívur tað grundvatn eg havi ikki ordiliga jarðfrøðiliga definitiónina uppá tað men tá tað samlar seg upp hava so er tað so er tað tá er tað grundvatn tá tað er stoppar í einum einum stað í undirgrundi so eg síggi tað eg hevði ikki meira hugs bók sita í takk fyri ja takk og síðani er tað er at joensen eina viðmerking gjørt svar

takk fyri fróðskrínað

til fólkuna at hjá mær er ein giv

tá ið keldan er komin upp á omaná upp á yvirplátuna so er tað yvirplátuvatn

opnið skólið ið fær orðið gjørt væl takk fyri frá fólkvinnaðum

dagurin hann er blívið langur men tíverri haldi ikki at hann er blívið betur hetta er eg haldi eg fari at siga tað eg haldi at hetta er kanska eitt tann vánaligasti handverki eg havi sæð í samband við lógarsmíð vit hava diskuterað hetta nógv í nevndini og tað hava verið nógv ivamál nógv ymisk ivamál reist í samband við viðgerðina í nevndini eg fari at nevna nøkur av teimum millum annað høvdu vit seðvinnu í nevndini og teir meta at tað er sera óheppið at teir nú skulu viðgerast eftir teimum ymiskum lóg og eg haldi at mann átti havt tikið hædd fyri tí mann átti havt givið sær stundir til at gera lógina soleiðis at allir teir partar sum verða ávirkar og raktir av lógini hava verið inni hava verið gjøgnum hetta og hava verið inni til eina veruliga hoyring í samband við lógarsmíði soleiðis at lógirnir smíða rætt men tað virkar sum um at hetta er øgiliga einvíst gjørt og tað var eisini tað sum var í hoyringssvarðinum frá kommunufelagnum at teir mettu at henda lógin varð gjørd øgiliga einvíst við ávísum brillum har sum tað ikki var tikið hædd fyri at tað vóru ymiskir interessurpartar í hesum og eitt annað sum eyti sarpman niclasen eisini var inni á tá ið hon var her uppi var at millum annað tá ið hjá bóndafelagi og ólavsfelagi ikki er í hoyrd í samband við tilevningina av hesum lógini tað er øgiliga manglfult eitt annað løgfrøðiligt ivamál í hesum er konfliktin sum er ímillum grein tvey og grein fimm í lógini í nevndini kom eitt forsla upp til hvussu mann kundi loysa tað eg veit ikki um tað er tað rætta forslagið eg veit ikki um tað er tað rætta definitiónin men í øllum førum er tað rætt at tað er ein konflikt ímillum hesar báðar greinarnar og hetta fer í framtíðini tá mann skal umsitast á lógina at geva trupulleikar ein triði spurningur sum tað heldur ikki er tikið støða til tað er hvat hendir viss mann borðar eitt hol og tað kemur ein rúgva av vatni burtur úr tí hvat hendir viss mann borðar nógv hol og tað kemur ein rúgva av vatni burtur úr nógvum holum til dømis inni í eini kommunu sum er í havnum er tað so tórshavnar kommuna sum eigur problemi við at hontera ella lofta øllum hesum tað er ikki tikið støða til tað í her tað var einki nevnt um tað í her tað haldi eg er tað er tað er eitt forvánaligt lógarsmíð at mann ikki hevur hugsað seg um og tikið hædd fyri teimum ivamálum sum evinvel standast av hesum at mann ger eina lóg um grundvatn ein annar spurningur sum eisini bleiv reistur í nevndini tað er hvussu djúpt røkkur ognarrætturin og tað er heldur ikki tikið støða til tað í lógini vit vita ikki um tað er ein sentimetur niðurskulla ella ein metur ella tíggju sentimetur tað er ikki tikið støða til spurningin og tað er eitt problem at mann ger eina lóg sum skal definera hvat grundvatn er um mann ikki tekur støðu til hvar ognarrætturin byrjar og hvar hann endar so eg komi aftur til at eg haldi hetta vera vánaligt hondverk at mann leggur eina lóg fyri tingi og roynar at koyra skundan ígjøgnum faktiskt tí mær vitandi er hetta ikki nakað sum hevur neyð turviðheit ella pjøvist at skundast ígjøgnum mann hevur sent uppskotið út út til hoyringar til ymisk og biði tey um um at kommentera hetta og tá ið eg fór at hyggja eftir so so undrar seg eitt sindur yvir hvussu mann hevði valt tey út tí tey kommunufelagið skráseting føroya sumbiar kommunu spf kyrvi spf nomivotur pf føroya bjór og so stjórnaráðini og so mann lagt út á heimasíðuna eisini og barna og hvussu eitur tað málaráðið at svara men mann hevur ikki sent tað til bóndafelagið ella til óavsfelagið til torfmeyða jørðina tað haldi eg vera óalmindiliga undarligt tað haldi eg vera heilt óalmindiliga undarligt millum annað verður tað í lógini ásett at at landið kann áseta nøkur gjøld og tað hevur kommunan øgiliga misfornaða við norðursvari og eg haldi so við sum eg skilji at mann hevur tikið hædd fyri tí og hevur givið kommununum ella lovar kommununum at blíva ein part av tí soleiðis at tær útreiðsnar sum kommunan hevur av at skula umseta hesa lógina eisini kann vera gjøld sum kommunurnar fáa tað er gott so mann er øll for lurt eftir tí men hvussu definera mann so hvat er grundvatn er ikki ordiliga gjørt vit hava ikki eina hundrað prosent klær kott uppfatan av hvat p nei hvat grundvatn er millum annað hevur umhvørvisstovan í sínum hoyringsskrivi sagt at mann skal gera tað út frá eini p hálvmáting men tað er hon sum fór kastað og sagt at tað vil mann ikki men tað er ikki hundrað prosent definera tað er eitt problem og so sigur eitt av hoyringssvarunum er frá einum privatpersóni ella frá privatpersónum og í tí hoyringssvarunum verður tað millum annað sagt at hetta uppskotið eisini sigur alt for lítið um hvørjar treytir skulu vera uppfyltar í sambandi við ognartøku inni á privatum matriklum og tað er millum annað tað sum hevur verið hent falla fyri at mann hevur borað hol inni á matriklinum hjá privatfólki fyri at koma av tí sumum heita vatninum sum vit vita um har so eg haldi tað at tað er ikki í ordan at koyra eina lóggávu ígjøgnum sum hevur so nógv ivamál við sær sum henda lóggávan hevur so eg hopi at landsstýrismaðurin vil umhugsa at taka hana aftur og koma aftur við einari betri gjøgnumarbeiðdarlóg aftan á ólavsøku takk fyri for forspyrin

høvdu vit blivið munandi klokan til fredagin hvørjum mær er hann er blivið munandi klokan til fredagin hvørjum mær er hann er blivið munandi klokan

nýt skoli kjær svøv takk fyri harra formaður

eg veit gott at fólkaflokkurin í sínum sínar kampanju hevði fløskur við vatni sum í deiligu men at tær høvdu ávirkað henni so henni gold so nógv tað visti eg ikki tað er eingin ivi um at tá ið mann ger eina lóð sum skal regulera eitt øki so eigur mann í øllum førum sum minsta mark at kunna eintíðugt definera hvat tað er sum mann vil regulera við lógini og tað ger henda lógin ikki her er ivamál um nær tað tann yvirkongdin er hvar tann yvirkongdin er og tað átti mann at havt við í einari lóð sum hesa

færligt her góðar stovnini við viðmerking gerst tú tað takk fyri harra formaður ja s

oddni skolið hjá svøvnum takk fyri farmaður

ja eg síggi tað at meirilutin hevur eitt broytingaruppskot men eg haldi ikki at at hetta her er ein ein nóg góð definitión ein nóg góð broyting til at gera hetta til eina ein tíðuga lóg so eg fari státuekk at heita á landsstýrismannin um at taka hetta málið aftur og at koma aftur við einari lóg sum er betri ígjøgnum arbeiði aftan á ólavsøku takk fyri takk fyri

so er næsti røðari erhard joensen gert svøvn

fyri at tríva aftur í tað álitið sum meirilutin skrivaði so so halda okur tað at tað er okur okur er fult ella eg eri fult fult við upp á at okur gera eina lóg um grundvatn men lat tað vera eina lóg um grundvatn so pjós meira ikki at fær sósa alt annað upp í tað vatn er ikki bara vatn vatn er eisini ein vøra tað eru stórar stórar interessir í dag í vatni altso vatni hevur eina kolossala interessur hjá til dømis stórum feløgum sum skulu gera kempistórar smáltøðir sum skulu hava vatngoymsløg upp á tíggju túsund kubikk hvør og so vit okur at so kemur ein konflikt ímillum ókey hava tær so atgongd til keldurnar ella er tað vinnumálaráðið sum skal selja vatnið til keldurnar og sum øvum nei sum ánna skólið nevnir tá tá mann tá mann sósar hetta her við kelduvatnið sum so blívur til smáar løkir og blívur til áir inn í hetta uppskotið ja men so má mann gjøgnum at arbeiða hetta ordiligt áðrenn tað kemur út úr málaráðnum at mann tekur og definerar grundvatn men lat tað vera grundvatn og eg setti her við at at sósa alt annað eg nýta eisini eg haldi at tað er uppá tíðina at tú kanst fáa eina eina lógu grundvatn men virði og interessirnar fyri vatninum eru so stórar at mann má gera hetta uppskotið ordiligt úr meirilutum í nevndini at tað kundi gott verið gingið betri frá tá mann í sambandi við í prosessuni byrjar at gera eina sovorðna lóg ikki tekur óavsfelag og og festurbundurin tað haldi eg nokk tað er øgiliga løgið tí tað er trots alt tey sum var av lendinum og tað sama við tað sama sum ánna skólið nevndi hvat gongur ognareftirnum til bara oman á flagnum er hann ikki undir flagnum so her eru for nógv juridisk ivamál og tí haldi eg at hetta er ikki gott lógarsmíð og hetta behøvdist ikki at verið skundað ígjøgnum hetta kundi saktans bíða til aftan á ólavsøku við púra samdur við undanfarna røðar í fyri so er onkur viðmerki

ethes hartmann niclasengrisvøll takk fyri harra formaður

er soleiðis at mann við hesum at at at fara at koyra lógina ígjøgnum við hesari við hesari beskrivingar tað er tað beskriving sum fyri liggur nú um tað ikki er nemliga at seta allar verkætlanir sum nú liggja fyri framman í eini í eina støðu hvar mann kann vænta sankjingar diskussiónir ógreiðugleika og mann hevur báðir bóndafelagar og óavsfelagism í skipinum hoyrdisnir mann hevur sev sum ivast í at tey kanska skulu royna at innbefinna seg eftir tveimum ella tveimum ymiskum ella tveimum ymiskum er tað nakað sum gagnar so nógv tvær ivaskalóðir er hetta nakað sum gagnar so nógv ivamál og so nógvar diskussiónir sum kunnu uppstanda er hetta ikki bara at forburða framtíðar verkætlanir og so skilja at læna at verkætlan liggur nátt á kølafjørð sum mann so mann gjarna vil sleppa í gongd við men er hetta tað vert at mann skal framskunda eina sovorðna avgerð upp á grund av eina verkætlan sum liggur og bíðar takk fyri harra frá mær takk fyri so er tað vera joensen gerst væl

eg dugi ikki ordiliga at gjøgnumskoða hvat fyri konsekvens tað kann hava at tað blívur soddur ivi um hvar hoyrir hetta vatnið heima hvør hevur ræðisrættin yvir hesum vatninum tað kann vera ein ein kelda sum spríkir upp á onkrastaðni og sum hevði verið kanska gullverd fyri eina alufyritøku sum gjarna vildi lagt eina eina leiðing inn í kelduna tí at tað hevði brúk fyri tey skulu hava eina stóra vankeiðslu og tey skulu brúka kanska hundrað tonsum tímar eg dugi ikki ordiliga at gjøgnumskoða um hendan her lógin her hvat fyri avleiðing tað kemur at hava fyri til dømis ta fyritøkuna ella fyri teir jarðar eigarum sum sum eigur tað lendið hvar ið hendan keldan kemur upp tað haldi eg ikki at hann er lógin her loysur men men tað verður soddur ivi um tað og tað haldi eg skeivt einki ímóti at hava eina lógin grundvatn sum kemur úr úr borðiholum og tunellum og aðra

fínt hevði tað verið tað so var einki problem takk fyri takk fyri so er tað karlot hergarður sum gerst væl ja takk fyri at fara mær við já

takk fyri harra formaður

tá ið tað bleiv spurt inni í nevndini millum annað og at mann skal minnast til hetta er ein lóg um grundvatn tá tað bleiv spurt inn í nevndini um nær blívur nær fer tað frá at vera grundvatn til at vera omanávatn sum ikki er regulerað í hesari lógum so fingi eg einki svar ein segði ja tá tað kemur upp ein segði tá tað hevur runnið ein sentimetur ein segði tá tað hevur runnið ein metur og tað styrkti meg í at handan og hjá honum hon er hon er ikki góð nokk tá ið tá hevur mann blandað tvey ting saman sum ikki eru góð nokk tá hevur mann ein part sum ikki er regulerað í lógum men sum allíkavæl faktisk er eitt sindur regulerað í lógum og tað var líka sum høvuðis

høvuðsboð eingin hjá meiritanum at fáa eitt heitt greiði á tíð takk fyri so er tað hennara goldgerðsvøvn

takk fyri so er tað er tað joensen gerst tað ja eg og henni goldið hvussu samdur um at vatnið tær

og mær eftir tað er tað er har so langt er eg tú samdur men mítt poang bara henni gold er at tá ið tú ger eina lóð um grundvatn lat tað so vera eina lóð um grundvatn og tá ið tað ikki er grundvatn lata so vera í eini aðrari lóð ella lata í hvussu so er vera greitt heilt greitt hvat er grundvatn og hvat er ikki grundvatn takk fyri takk fyri

næstu røðari og næstu røðari á listanum er høgni hoydal gert so væl ja farmaður

eg havi sjálv lurtað væl og virðiliga eftir teimum atfrøðingum í yvarmálinum sum hava verið í smálinum frá fyrstu viðgerð til viðgerðina í nevndini og tað er sunt at tú mást seta sporantekin við eitt slíkt stuttligt flóðraraskot tað er eg tað er fegin um at tað verður gjørt og eg skal ja eg má bara eg má bara siga tað at eg harmist um um tey yvarmálini sum hava verið reist ikki eru svaraði tí at tað haldi eg sjálvur at tey eru men eg havi lurtað eftir hvar ið hvørja yvarmál verða reist frá frá meirilutanum og veruleikanum í vinnunevndini sum nú sigur tey ikki taka undir útskotum so eg veit ikki at eg kann reinast frá teimum einaferð afturat sum eg meini at vit hava gjørt í nevndini og serliga við tí broytingaruppskoti sum sum minnluta umboðini í vinnunevndini hava sett fram eisini samskifti við við løgfrøðingar og annað so haldi eg hvussu man rudda tey yvarmálini fullkomiliga á vegnum upp á eina ógvuliga elegantan máta so lat meg bara byrja við tí fyrstu yvarmálinum tað verður sagt at tað er ivið um hvat grundvatn er eg kann væl skilja um at seta tað tann yvan men tað er ikki ivi í og sær ikki við tí broytingaruppskoti sum er grundvatn er tað vatnið sum savnast við teimum niðari metta og flágunum hetta er ein jarðfrøðiligur definitión jarðfeingi var inni í defineraði tað so tað ber eygleið av tað væl tilvísindaliga at definera hvat grundvatn er hendan lógin hevur ongantíð havt til endamáls at regulera tað vatn sum í dag rennur í áðunum vatnið og heldur ikki tað sum í dag verður óheppið henda endamál í slóginum er steðki at gera nakað við tað og tað sum í dag verður regulerað eftir lóg um um innsøður á vanløpi henda lógin er bara gjørd til tess at tað skal vera gjørligt at hava eina lóg sum ger tað gjørligt at gagnnýta grundvatnið sum er í føroyum eftir greiðum reglum og hvat eru hvørja eru tær reglurnar at tær reglurnar eru og vit kunnu definera sum tvey almenn endamál tær kunnu vera dømisveru koylla fyri at taka gagnnýtast til at framleiða orku við ella at onkur ætlar at brúka grundvatn og giti at løðupulle skora ella mann kann brúka tær til at til vinnuliga vinnuliga endamál sum sum henni í goldn henni sum sumbiar vatn í sumbiar tónum hevur verið at dømi um og í lopra og alt tað haldi eg er øgiliga greitt eg haldi at tað er øgiliga gott lógar sum í má eg siga akkurát sum er tað eg havi røst embbælsfólk sum hava gjørt hatta uppskotið sum eisini varð gjørt í hvussu nærum liðugt áðrenn eg kom í landsstýri tí tað tekur hædd fyri hesum so skal eg siga tað triðja ja eg kann era meg um at tað ikki varð sent beinleiðis til ólavsfelagið og bóndafelagið men sum er greiddur frá undir fyrstu viðgerð í nevndini so var tað tí at tað varð met ikki upp á nakað máta at gera seg inn á tað virksemið sum er undir jarðarlóginum og ei heldur lógu um innsøruvanløp tað varð allan annan frammi og tí havi eg eitt samskip bæði við ólavsfelagið og bóndafelagið um hetta málini og sagt teimum at sjálvandi vit tær hava nakað skotið upp nú at gera altso tað stendur púra greitt hetta her fevnir ikki um tað á tað vatn sum í dag rennur omaná í áðunum vatninum hetta er bara við tú skalt í gongd við at gera at útvinna grundvatnið á ein nýggjan háttin tað sum er gjørt í dag og so kann mann spyrja so sigur onkur ella eg haldi at bóndafelagið er uppi eg skuldi bara skriva við stóður borðið eftir tí um tað er ikki nóg breitt hetta kann eg eisini vera lagbreitt taka dømi við heita vatnið kollafirði sum er nú í runni at kanska senda átnunda árið út proportionalt tað minst møguliga inntrivið eitt aggregat ella eina pumpu sum kann taka tað vatnið í brúkatøkanum nakað tað er ikki bara tá mann borðar tað var tað eina ivamálið so hevur vinnulutin ella hvussu hevur vinnunevndin hevur eisini reist í ivamálið um endurgjaldskrav hvør hevur ábyrgdina eftir vatnið við at einum klappar spríkir upp ella eitt nýtt onkustaðni og svimur yvir í einum stykki ella okkurt so er tað og tað er so eisini greitt frá ið vit minn spurdu um tað og svara tí at um tað onkur sum fær loyvi til útvinnaðargrunnvatn og harvið setir upp antin borðing ella eitt annað amboð til tess útvinnaðarvatnið og tá tá hendir nakað so er tað tann sum hevur fingið loyvi sum hevur endurgjaldsábyrgdina mótvegis tí sum tað rennur inn hjá so tað er gott at seta nakað galið við mær eg haldi ikki tað er ógreitt eg haldi helst at tað er nakað sum helst ógreitt í tí at sær sev sigur tað at nóg skulda virka eftir tá tá tveimum lógu nei øh tey loyvin endamálið við hesum her uppskotum er ikki at sev nú kann fáa loyvi til at brúka grundvatn til vatnframleiðsluð slettiski all teir spurningar mugu avgreiðast í aðrar lóggáðum vatnum tað er bæði lóginum um vatn sær innløgvur tað er eisini tað lógin sum er ein kommunalar vanveitingar so er kommunufelag nátt frískt á nú skal hetta uppskotið brúka seg knappliga at kunna geva skulu vit bara siga tað akkurát sum verður stórkapitalin og atgongd til til vatn úti í høvundum vøtnum nei tað kann eg ikki brúka til tað vil eg svara vit broyta ikki hesa í sær lógina sum knappliga kann brúkast til gjøgnum bakdyrnurnar at gera nakað heilt annað endamálið við lógum endamálið er bara at definera hvussu brúkar tú grundvatnið tá ið tað er sum hendir áldseði tá ið tað er vatn sum kann vinnuliga gagnist ella brúkast til almenn endamál tað er eisini ásett at fær ein loyvi at brúka tað kann tað ikki seljast tað er ikki ein umsetiligur rættur tú bara ná tú hevur fingið rættin senda tú tú tú hvønn annan nei so skalt tú brúka tað gamla uppskotið um at brúka vatnið í summi av tunlunum sum eg veit at dugnalig fólk brúktu langa tíð upp á at gera fyri at fáa tað gagnnýtt hetta er sama modell so haldi eg at eytir sært mann niclasen spurdi honum at er tað bara vatnið fyrst segði mann tað tað er so ógreitt og og nú fer at altáblíva seinkað verkætlanina nei hend orsøkir at vit halda uppskot samtykkast nú tað er tað mann kann brúka tá ið lømis heilar vatnið í kollafirði tað er umsókn um at brúka vatnið í sandiartunlunum tað er um hann lá ov sum sigur hvussu gevur tú tá loyvi til at brúka tað landið hevur framman hjá rætt kommunurnar og tað kann brúkast við vinnuliga endamál og tað kann brúkast av tí sum tað spríkir upp hjá vist eg ikki verður givið av vinnuliga loyvi til tað eg haldi at tað er øllagreitt so eg lurti eftir avfevningunum men nú royni eg at svara upp á tað at tað eg og mann sum hava reist haldi eg eg eri væl og virðiliga lýst og serstakliga við tí góða broytingaruppskotið sum nú verður sett fram um tað verður sett til døgurðið sær sum keldur í dag spríkið út hendan lógin reglurar ikki tað og tekur ikki tann rættin frá nøkrum so kann eg ikki siga tær greiðari hetta er bara at vit skulu geva loyvi til at gagnnýta grundvatnið akkurát sum tær brúka so um vit funnu í olju tá kunnu vit brúka á lógina og eg haldi partíina at vit fáa tað vit fáa tað lógávuna tað eru fleiri tað eru fleiri dømur um at vatn verður ikki brúkt í dag tí mann hevði onga lógu at geva loyvi eftir og feskasta dømi er sjálvandi tað heita v eg veit ikki við tað ikki feil eg haldi at eg kenni til átta hundrað árið renni eg til einki í kollafirði so hví skulu vit ikki fáa ein lógávsregulera tað skal tað aftur bíða hví skulu vit ikki kunna avgreiða loyvir um okkum til dømis at kunna brúka tað vatnið sum tappið at spríkið er út úr sandoyatunlinum eftir greiðum reglum tað er mín spurningur og eg vóni inniliga at vit kunnu fáa tað samtykk tí tað er altso eg haldi at tað er ein óvissan skund og endiliga fáa regulera við ikki eftir økinum og ikki er sevloyvi til at brúka nakað vatn hetta ger ikki loyvi til dømis at bakka frá sløgum at fara inn eftir vatnið hetta ger seg ikki inn á tær reglurnar sum verða lýstar ið lógu um innsøgu og vanløp ella tað lógina sum í dag er um kommunala vatnveindingar hetta er bara til tað sum er grundvatn sum er definerað av jarðfrøðingum heilt aftur frá frá jóans rasmussen at grundvatn liggur í fláum í teimum metta og fláunum tí definerað heilt ítøsliga jarðfrøðiliga og skalt tú brúka tað antað til almenn ella til vinnuliga endamál og ein loyvi til tað eftir greiðum treytum takk fyri

kur viðmerking annika olsen gjørt tað ja takk fyri harra formaður ja eg haldi at okur hava tað

ja og í runavar kommunu hava tað sína eintíðaða sær svøvn ja og í runavar kommunu hava tað sína eintíða

vit gjørdu eina meting av hitanum í undirgrundini og har uttan iva tað har verður heilt skjótt at tað verður møguligt har at gagnnýta heitt vatn har sum eisini kann fara til býlingar so tað ikki verða skulu borðast bara ein støk hálvfrið ein støk hús so tí er tað ein tørvur av støllógini og enn eina ferð til dømis bara fyri at sláa tað fastaðum frá tað yvarmáli sum seður og reis tað skilji ikki árliga tí seður skal ikki virja sær støllógini her seður skal ikki fáa nakað loyvi at hesa eru her lógini til at so so einfald er tað so so eg fari at taka vinnuhendini sum eg ikki einaferð haldi eg fyri nágreiniliga arbeiði og eg havi lurtað eftir øllum átvenningunum ið tað er tað er gott at verða settar men eg haldi at tað er torri at siga at vit hava beint tær beint tær tey yvarmálini á vegnum og serliga við tær broytir snúvurlag fram har verður tað stig púra fast hetta fer ikki inn á hinarlógina men bara er til tað sum eitur grundvatn sum altso ber til at definera jarðfrøðiliga takk fyri

so er tað næstu røðara listanum jørka niclasen ger so væl

formaður høgni hoydal segði ein hugnaligan setning her hann segði at hann meinti ikki at tað var nakað galið við honum og tað kann hann sikkurt halda fyri síðani sigur hann at lógin her er púra greið og allir spurningar eru svaraðar so má eg so spyrja hvussu ber tað til at allir eg haldi stórt at allir hoyðingspartar sum vóru inni í nevndini høgni hoydal hevur hoyrt tinglimir her í dag spurt hvussu tað skal skiljast vit hava viðgjørt hatta mál leingi høgni hoydal sigur her í dag at keldur sum koma upp og renna er ikki umfatað av sær lógini men í viðmerkingunum til lógaruppskot frá landsstýrismanninum sjálvum stendur at kelduvatn er at rokna sum grundvatn at hetta her er ein ó greið lóg er eingin ivi um hetta er ikki eitt lógaruppskot sum er búgvið at vera samtykt mann hevur í gerð av hesum lógaruppskoti slett ikki havt avvarðandi partar teir partar sum hetta ávirkar hevur mann slett ikki havt til hoyringar her hevur verið nevnt jarðaðarar bæði bóndafelag og ólavsfelag sev sum størsta grøna grundarlagið her er vatn tey skiltu eldri stiftin í sjónum og vistu ikki hvussu hetta skuldi skiljast hendan vegin og handan vegin altso mann hevur ikki simplutent gjørt eitt lógaruppskoti her við klaffum upp á síðuna av eygunum og mann hevur slett ikki viljað orta síðust til øll tey sum hetta møguliga rakar eg meti eisini at hetta her uppskotið er stríð við ognarrættin og at her her ger mann seg virkliga inn á jarðaðarar grundvatn nú kemur hann við einum lógum grundvatn tað er fyri so vit ikki nakað vit hava snakkað um í føroyum vit hava hoyrt um danskararnir hava grundvatn tí teir mugu bora niður eftir øllum vatnum teir skulu hava her í føroyum kenna vit jú vatn í áðum í løtum og í vøtnum og so víðari og tað er so reguleraður við einari lóg frá sjeyogtretivu men nú kemur hann við hesum her nýggja og sigur grundvatn eg tað almennu myndugleikir brúka p h virði landsstýrið sigur nei og vit royna at spyrja tá tað stendur í viðmerkingum at ein kelda er grundvatn er tað so tað høgni heitari kemur og europa sita tað er tað ikki ella skal eg ikki skilja soleiðis ja eg sum havi verið við í viðgerðini í nevndini veit ikki í nevndini vóru embætfólk hjá landsstýrismanninum tey søgdu onkur segði at ein kelda tá hon er runnið ein sentimetur omaná so er hann yvirflatvatn tá hon er runnið ein metur segði eitt annað embætfólk og tað sum eg so siti og hugsi á teit so vit ikki í tað ikki passar sum stendur í viðmerkingunum men hetta passar sum tey hava sagt inni í nevndini so merkir tað væl at ein kelda sum rennur brúksrættin til tað eigur eigarin av lendinum men viðhøgnum hoydal kemur eina slangu og setir hana niður í kelduna og og vatnið er staðin fyri at koma upp á so fer tað í at tað rørið so er tað landsstýrið sum eigur vatnið eg eri eg spyrji tí eg veit ikki tí tað sum stendur í viðmerkingunum tað sum embætfólk hava sagt inni í nevndini og tað sum landsstýrismaðurin sigur her har er einki samsvar millum so er tað ikki galið við høgna hoydal so er tað galið við onkrum øðrum eg rokni við at tað er kanska líkas nógv tað fyrra so eg eri sannførdur um og og at tá mann ger eina slíka prinsipiella lóg sum hetta ger tað ordiligt ein innurlig áheitan á landsstýrismannin tak hesa tak hetta lógaruppskotið aftur far út til avvarðandi partar og finn fram til eina loysn sum øll skilja ikki bara høgna hoydal sjálvur men vit onnur í tinginum eisini kunnu skilja tað fyri ikki at tala um tey sum var av tað sum verður seg bæði sev og jarðaðar og hvat veit eg so er tað at mann mann skilir tað tí tí hetta her er ikki gott nokk onnur regla sum stendur í hesum her haldi eg her er ja eg meti hana vera og ein total broyting í mun til vanlig lógarsmíð altso her stendur at her ætlar almennu myndugleikin sær trampandi inn á stykkið hjá onkrum viðkomandi fara at vita tað ein dag viðkomandi er kanska sjómaður og er burtur tveir tríggjar mánaðir her hann ikki svara áðrenn fjúrtan dagar ikki svara javu so er tað almenna bara rætt til at koma trumlan yvir næsti ikki og seta ein borður í og allar møguligir útgerðir altso hetta er heristur við ognarættin hetta má kunna ganga sína vanligu gongd og tað er tað at mann spyr um mann kann sleppa og fær mann so ikki eina avtalu í lag javu so hevur mann eina aðra lóð til at kunna gera ognartøku ger tað so ordiligt at bara siga tað her at senda bræv viðs viðkomandi til feldils ikki hevur sæð tá tá fjúrtan dagar so hevur mann tað almenna bara rætt til at trumla inn hetta kundi vegin av stykki hjá henni í gold ella hjá grannum hjá honum har hann letur alt vatnið hjá sær fara sigur hann eg haldi eina slík regla er ófrættakend at mann beginnur at seta slíkt inn tí hetta heristur víð ognarættin mann má kunna gera eina avtalu við ikki í eina ætlar at brúka part av mínum stykki og klárar mann ikki at gera eina avtalu men so hava vit reglur um um ognartøku vist eg er gagnligt neyðugt sev vísti á at nógv av teirra vatngoymslum var partvíst kelduvatn og eg meini at allar næstan allar áir í føroyum eru samanbland millum regnvatn sum vanliga verður kallað omanávatn og kelduvatn tí tað eru alt tí keldur eru rættiliga nógvastaðni sum so renna í sonna sev spurdi tí at so koma teir nú undir hesa lógina eisini framtíð frá sjeyogtretivu teir frá er lógin frá sjeyogtretivu er púra greið hon tosar um tað sum er í áðum og á løkjum og vøtnum og brúksrættin hevur jarðaðilin men kommunan kann fara inn og taka vatn til húsarhaldini til skip og so víðari tað hevur mann ikki lát at nokta og tað sama við tá ið tað er sev til at framleiða elork við hevur sum at rætla at koma inn og brúka tað vatnið við seg í einari avtalu og bera avtalan so ikki til so kann mann á ognar taka uttan kostina ja men tað er tað er so gudsur ein greil av men nú kemur samanblandi her viðmerkingarnar til lógarupp skuldu siga at keldur er grundvatn landsstýrismaðurin sigur at ting sum er á ráðpalli at keldur er ikki grundvatn tá ið vatnið er komið í púr kelduni ja hvat fer rættarsystemið at siga uppá tann eina dag vanliga plagar mann í ivamálini hyggja eftir viðmerkingunum lá eg lóg er tað tá tær skrivaðu viðmerkingarnar frá landsstýrinum ella er tað tað sum landsstýrismaðurin hevur sagt her eg veit ikki og hasum bara fyri at gera tað stutt her eru so nógvir yvaspurningar í fá hetta definera púra greitt hvat er hvat hvør hevur rættin á hvørjum fá avvarðandi partar inn áðrenn mann prøvar at gera eina lóg á hesum slagnum sum skal definera nøkur ting í sínum samfelagnum og kom so aftur við einum uppskoti sum er ordiliga gjørt sum er búgvið til at taka støðu til tað er hetta uppskotið ikki og lat vera við at fara inn í ein lógaruppskoti og gera seg inn á ognarrættin at mann skal kunna bara trumla inn í maskinuna stykkir bara at hava spurt viðkomandi kanst tú ikki hava hoyrt spurningin aftur til tað í staðin fyri at uppføra seg sum sum vanlig menniskjur og tað siga at fara og gera eina avtalu byrgist til at gera eina avtalu men so fer mann aðra veg so harra formaður mítt inniliga ikki er at landsstýrismaðurin tekur málið aftur arbeidda ordiligt og kemur við einum uppskoti sum er búgvið at taka støðu til tað er hetta uppskotið ikki takk

nú veit eg ikki so skilja sum at skal beinastaftur er nevnd var tað tað nei fínt so er tað onkur viðmerking hann er goldgerðsvøvn var hann formaður nú hetta má vera triðiliga

fólkini taka málini aftur men eg dugi sjálv at síggja hvat at so um ein veit rennur okkurt stigin inn í ein stykki hjá okkum øðrum hví ein skal fara og ræðma seg inn í eina veitina hjá øðrum fólki sum rennur eg dugi sjálv at skilja tað hvat er hvat ið tað gangar út upp á nú var eg í systeminum tá ið vit áðrenn okkurt startaðu sumbiar tunnilin og tá var tað ein persónur hann hann hevur jóans rasmussen hann pástovandi síðsta fundin okkurt á tí næstan fjøruti ár síðani her uppi at tá fór at blíva problemir ávís inni í svimbiartunlinum tá fór at blíva vatn og leysur og annað tí og mann trúði ikki ordiliga uppá tað men tað passaði merkiliga væl og tað vatnið hevur so runnu síðani og tað hevur til at signa seg fyri báðir svimbingar og onnur og tað rennur eitt øgiligt tonsattali í havi men men altso eg dugi ikki at síggja at síggja hvat ið problemið er tí vatnið stoppar ikki upp altso tá kemur eitt keldup sum rennar á næsta tann grannanda triðju tann fjórða gjørdu tey ikki fara fyri henni tá ið tú hevur gjørt árið takk fyri ljóku niclasen gerst væl

vit plaga at kalla eitt fyri at at hekslurnar kóka døgurða har á lyngkamri í sørvági har ið er tað eitt sindur av vindeygað so fer vatnið uppeftir so tað kemur fyri at vatn fer ikki øllum førum omaneftir tað kann eisini renna niðaneftir í vindeygaglopp og og inn á gólvið so tað er ikki tað men tað sum vit tosa definera tað greitt bóndafelag ella dømið skeyt upp skriva í her at henda lógin fevnir um tað grundvatn sum kemur fram við borðiholum nú var tað ein greið definitión tað verður ikki ein ein tunnil ella mann hevur borað eftir eftir eftir jarðhita so hevði mann eina greiða definitión tað hevur mann ikki nú nú kann mann seta alvorligt spornartekin við og tað verður garantera rætta sakkið burturúrist

tað verður skilt upp á fleiri mátar hetta lógin tá er tað herkarlot herkarsson ger so væl takk fyri harra formaður

ja altso eg vil skipa teimum aftan altso tær keyptu at eg vil skipa teimum aftan altso tær keyptu at eg vil skipa

ildir sum renna og sum altíð hava runnið halt tær uttanfyri altso tað sum eg eri við hesari lógini tit hava mann funnið eitt sindur av heitum vatni í einum borðiholi í kollafirði og so kemur mann eftir í ogn feiga fólk og tað er problemið men altso vistir tað er problemið men eg má loysa upp problemið og tað vil eg so siga her er vatn komið tí mann hevur gjørt tað borðiholið ja men definera so tá er hendan lógin galdandi so er tað definera tað her mæla mæla samgongufólkini til og um mann á vatn tað er vatn sum rennur í áðum vøtnum og tílíkum ikki er fevnt av vøknislógum so ein kelda plagar vanliga at renna í eina lækju men men tað sigur mann ikki lógartekstin er tá sum er bara um áir men kelduvatn stendur framvegis í upprunupskotinum og so rennur kelduvatn hvussu langt er tað grundvatn og nær blívur tað yvirflatvatn tað framgongur og tað ger heldur ikki av at snara broytingaruppskotinum heiður

takk fyri so er næsti røðari jakob vestergaard gert tú tað takk fyri at

maðurin tað sum fekk mær at taka orðið tað var landsstýrismaðurin sum legði tekstin út mann skal gera eitt lovaruppskot um grundvatn og eg trúði at vit ikki onkur boraði niður í undirgrundina og vatn kom upp so var tað grundvatn tað hevur mann fingið vatn upp í eina ellibita tann landsstýrismaðurin sum hevur gjørt sær til talsman ferðir klokkuklárum mannagongdum og treytaleysum neyðlagni og reyttstundisumhugsni hann hevur fingið eftir her borið og tú ert til at greiða seg um alla verðina og eisini vatnið kennir gold so rennur av stykkjum hjá honum allar eftir og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og tá ið landsstýrismaðurin heita royndi at greiða frá meiri torkilt var tað heila tí tað var ikki tað sum hann meinti við sum stóð í uppskotinum tað var nakað heilt annað meint við og so skulu vit púra samdur í teimum sum hava sum hava havt orðið sum hava verið viðnevndini erra joensen eytur sært mann niclasen árni skáli jørgen niclasen sum hava roynt at portaltumegin hjá ivarmáluni karlot tekarstjórin hevur so roynt at akkurát sum fórt svarast í tingini eitt lítið sindur og og royna at fáa tað uppá beint men so vóru landsstýrismaðurin alt upp í ein ellibita aftur har vóru ongar klokkaklárar mannagongdir ella treytaleyst nærlagni ella reyttstundisumhugsni tað fór alt upp í ein ellibita og vatnið rann í allar eftir so tað allarbesta var at landsstýrismaðurin tók eitt uppskotið aftur soleiðis at vatnið rann sum tað plagdi renna og ikki forstýraði alt vatnið takk fyri har formaður takk fyri her er onkur viðmerking

tað er jørgen niclasen gerst væl harra formaðurin

takk fyri teirra formaður tað er tað sum hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er hann er

okur hava verið vitni tilja allan dag at hetta her við hetta her sosialistiska hugsanarhátturin um at tað almenna skal eiga alt og leggja halda alt tað verður tað vera tað ber tulka út í ytstu lykkju og tað er bæði samamáta tað sum tað sum landsstýrismaðurin var inni á við sínum við sínum forkláringum ella burturforkláringum hvat lógu hann annars skuldi bert tíða ein sera einfald lóg at bora eitt hol niður í jørðina og kemur vatn burtur úr tí so tær grundvatn sum dalmælum eigur mann pjørt hjá tær gera tað meira innviklað enn tað og eg trúði tá ið eg sá yvirskriftina lá á lávarar skulu vera løgd fram at tað var tað tað snúði seg um men at tað er ótrúligt at mann kann fáa so nógv burtur úr einum so einfaldum sum átti at verið so einfalt mál takk fyri

so næsta røða henni gold gerst tú tá tú hevur formað tá ið nú er lívið

tað er eitt sindur seint sum nú kann mann kanska lýtist eitt sindur tørligt men men meni tað er ov fatuliga manni hvat hann kann koma nógv burturúr øh øh vilja lítlul eg havi ikki hoyrt nakran enn í føroyum sum er deyður í tosta veinleiðis av tí og at mann er komin illa fyri uppá vatnmangul av vatnmangli altso onkuntíð kann tað vera problemir onkustaður í føroyum men tað er øgiliga fá pláss hvar mann manglar vatn og tað er ólukkum mátað so um veturin er ólukkum mátað vatnið nakað so er ekstremt sum eingin í verðini kann samanløkna tað vatn sum dýsjar um hann hevur taldið einaferð nær ið bára veg vestur á flogvøllinum tað verða nøgiligur rangdegur herfrá eg taldi sjeyogfjøruti áir frá hvítanesi og inni botnum hvar tað báltað er omanreftir sjeyogfjøruti og fólk av fólkum siga at teir eiga allar sjeyogfjøruti tá eingin annars skal koma her og siga tað at tykur eiga nakað vatn ja nei vit ikki eg bestemmaði so stóð tað í øllum lógum sum verður gjørda fólkaflokkurin eigur einki av hesum tað stóð eitt ein brot í øllum lógum fólkaflokkurin eigur einki av hesum til at fara tað avstað við øllum tað er at tað er bara tann eina túra tá fara avstað við øllum sjálvt vatnið sum rennur inn til grannan altso tað er einki við tað at at at tú ert sum vit bíða í síðuna av at at tú mást bara taka mótið til nei nei nei nei tú skalt betala fyri til fólkaflokk vatnið sum rennur frá honum inn til tín tað skalt tú betala fyri eisini so tað er ein sovorðið ein sovorðið merkiligur nú er komið hesa undarligu støðu nú er eg samdur við høvdinum á hoydal tað er øgiliga langt á langt ímillum men men men nú havi eg altso tað tað tilfeldiga hesum verður at eg eri javntans samdur við høvdinum á hoydal um at her at fólkaflokkurin eigur ikki rættin til vatnið øll í føroyum eiga rættin til vatnið øll í føroyum tann brunnur sum eg drekki úr eg veit ikki hvussu nógvar áir rennur í at gud í himmal vitur hvussu nógvar rennur úr eyst og vest og norð kemur bóltandi og eingin kann standa tætt við brunnum og sortera og siga á hatta vatnið eigur fólkaflokkur og hatta eigur restina av føroyum so at eg eti ikki og úr rikivatni verði hevur vágs kommunu eina pumpu sum sikkrar sær at mann fær nokk av vatnið mesta stendur á í tørringi og tað er eingin trupulleiki av tí at so tað er gott og væl hundrað ár síðani mann er vági í fannum dag og mann kundi brúka tað til nakað fólkaflokkurin tá tað var ikki komið fyri men tann sami tankin var jú tað var totalt ómøguligt tað var totalt ómøguligt og og síðan tá hoyrdi eg hvussu um um eg eri í havn at fólkaflokkurin í havn hevði hevði stóður problemir av vatni tí tað rann omanítt eg veit ikki hvussu nógvar frágreiðingar eg havi fingið frá fólkaflokkurum í havn um at vatnið oman fyri havnina at tað átti fólkaflokkurin og hini skuldi bara tá ið eg fái ein dropa burturav soleiðis er hon bara støðan ikki og og eg haldi at tað er øgiliga gott at høvur hon heita kemur við hesum her so hon kann fáa greittis í tingini tí at tað er ein øgiliga simpl útlegging av tingi at vatnið rennur omaneftir og einur kann fáa seg burturav sum hevur eitt landi tað er ófatiliga nevnt í føroyum at liva við at fáa fatur av vatni sum fólkaflokkurin hevur slepp at ráða so er tað eitt problem hjá nøkrum fólkum sum ikki eiga stykki ella sum ikki hava nakrar vatn at renna tí so skulu tey biðja um at fáa eitt sindur av vatni allir náttir sum fáa eitt sindur av vatni mann ser bara til teimum sum sumbiar kommuna vatnið rennur út í lopra teir pumpa tað suðuri gjøgnum tunnilin tí skulu tey einastu húsarhalda í sumba tað er einki problem tað er einki problem av nøkrum slagi og tað bóltar út til ein tangbát um dagin minst ein tangbát um dagin so fer eg havið bara so at at at at mann ikki skal hava greiðu á teg við einum lóg tað haldi eg eru fínasta ordan tí illa eigur onkuntíð beinanvegin ja tað er ikki rætta okkum út hvørt havi eg takk fyri tær hvørja her onkar viðmerkingar

tann fyrsta teg er árni skóleiki og so

áður yngri er so hevði eg fari og hálpti eftir at eg hevði dyrkt eina granskingarætlan sum so kundi eg hevði dyrkt eina granskingarætlan sum so kundi

í nøkur áðrenn

í nøkur ár kundi eg sita upp á andøvut og pipið tí og funnið í dag hvar ið vatnið nú einaferð kom frá eg eri totalt líka glaður bara eg fái vatn um tað rennur upp eftir ella niður eftir tað eri eg floyttandi líka glaður men fólkaflokkurin vil bara hava tað til tað at teir eiga tað tað tað er tað sum er munurin á okum og at eg havi aldrin tað er kanska býtt á eitt men eg havi aldrin gjørt meg nakrar tankar um hví rennur vatnið akkurát har sum tað rennur og tað fer enda víðari til tað næsta grannan problemið er tað at tað uppstendur ein ella uppgevur ein eitt stykki sum sum eg eigi til dømis so komi eg neyðugt at vit grannar sita tó veitst hvat hatta har vatnið vil eg hava við hvøvur ikki hava tað rennur oman á grannan og og og tað má mann bara finna seg í og øll eru eini um burtur frá einum einum flokki at hetta eiga øll soleiðis er er tað einkunt at eta og og og um tað kemur upp á ein tveir sentimetrar ella fimm sentimetrar niður frá tað havi eg ongantíð gjørt meg nakað serliga tankar um eg havi bara verið henni tjaldi og hvar okur hava fingið vatn og tað hevur riggað av takk fyri takk fyri ein viðmerking afturat tað var eitt snar

henni góldi eg so

hon vænti at mann fann út av at mann kundi brúka tað og tað sum var so heilt ótrúligt eingin annar kundi finna út av og øll gjørdu grimbur úr tað var tað at mann fór at framleiða streym burtur úr vatni og tað fingi eg á onnur fólk í føroyum til at vera nakað totalt vanvittugt at mann fór at framleiða onkur skil meðan keyðan dahl vóru uppi í fór at framleiða streym burtur úr vatni tann einin maðurin segði at hetta var tann reini rá megandur tá ið tey bita at kóka í fyrstu grýtuni øll fólk vóru áði áttu tær øll føldu eigaraskap í snær ikki bara tann reini flokkurin takk fyri

so er tað næsturhøvari høgni hoytal hjá sær so væl

eg skal ikki leggja stemningin men men annars siga nakað útlendingar sum koma til føroya at teir undrasta at vatnin er uppaftur í føroyum tað vita vit eisini men eg hugsaði bara at siga tað at teir hava hvønn stjórn skorið til tvey møll tvey møll livurpult tað bað hann um orðið tá fekk hann nýtt nýggj orku til at taka tað stríðið men og hann hevur so sigað tað at eg havi valt at altíð bæðum ellibeta tað skal eg ikki gera millum dómarar yvir eg fari bara at siga einaferð at sær at hatta er uppskotstýris grunnvatnið er tað vatnið sum liggur tað metta á flágunum tað ber til at definera og at tað skal bara regulera tá ið tú fær at brúka tað til antin almenn endamál ella til ella til privata nýtslu at útvinna tað um eina hóttina ikki verður gjørt í dag tað ávirkar ikki lovað um innsøgurða vanløp og heldur ikki lovuna um kommunalar vatnmeiningar og harra formaðurarnar frá forkuna tá ið hevur nógvastin segði tað at henda lógin var so innviklað men at tann verandi lógin var so greið so fari eg at biðum loyvi at sitera burtur og læra kommunalar vanleitingar við staðarlagið fyri forkuna

hetta er teimum til greiða lógin sum jøkundin vísir til sum skuldi vera so greið aftur ímóti uppskotum frá landsstýrinum og har sendir greiðin fimm tí er lóð angovandi statin købinghavns á dendsk grundsforsýningum við vann frá tí nýgu vannverkur frá tretivunum tretivunum novembur átjan hundrað og seyðhálvtrýss innihálvtur bestemmisir við hensi til brúk og og til børligt spil av vann kann mær tí forandringir sum tí sera eini stetligu forhold í ferðurinum til at tær brúðist í ferðurum tað fyri statinum købinghavns vannforbrúk og annars stendur her í slógini sum er galdandi enn at vit sum ætla at gera eina broyting so má tað vera staðfestis á justitsmysturinum eftir at lágtingið tær givið betenningum og sakaðum og annars stendur tað at er mann ósamdur so kann tysi avgaveisir innankast for amtmannin í hennara ordningssøku so hetta er tann greiða lógin sum jøkundin eftirlýsti eg haldi eftir tí at vit fáa nakrar nútímans føroyskar lógu sum gera tað sum hevur tú goldið segði so rætt at vit kunnu brúka tað vatnið sum fólksins ogn har ið grundvatnið kann brúkast antin til at gera hita ella at gera aðra framleiðing tá sum varð gjørd har í dag takk fyri so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið í tingmáli trýoghálvtrýss uppskot løgslógin grundvatn og viðfara at atkvøða ímálinum

hevur tú uppskotið troyttað uppskotið henni hvat er træni og treymug ja vit skulu nú viðgera uppskotið um grundvatn tað eitur uppskotið

løgsløg um grundvaskn kunnu vit líka fáa frið í salinum tað eru ikki øll tingfólk sum eru líka harðmælt so eg fari at biðja um at tað skal altíð vera frið í salinum óansar hvør orði men eg fari at biðja tingfólk um at lurta eftir broytingaruppskotinum ger so væl vit tað er eingin ivi um at kanska serliga eg var nokk so kritiskur í samband við viðgerðina av hesum og vit eru so komin fram til tað at tað eru tvey broytingaruppskot sum vit vilja leggja fram í samband við hetta uppskotið tað fyrra gongur út upp á at broyta paragraff tvey at seta eitt nýtt stykki tvey inn í paragraff tvey soleiðis at vit fáa at definera hvat grundvatn er og tað tað er tí at vit halda at tað løgfrøðiliga er øgiliga ódefinerað tað sum nú liggur og sum annars hevði vit verið samtykt her við tríviðgerð tað er ikki ein góð juridisk definitión av hvat grundvatn er vit mæla vit til at at paragraff tvey stykki tvey verður orðað soleiðis løgtingslógin fevnir um grundvatn sum er komið fram á í samband við borðing tað vil ikki at vit definera at vatn er grundvatn tá ið tey hava borið okkum á tað tað vil gera eina eintíðuga definitión av hvat grundvatn er tað haldi eg vit ikki hava við tí sum hin broytingin er ein broyting í í tí sum er hevur samband við ognartøku í verandi lóg so stendur at paragraff fimm stendur í seinastu lagi tvær vikur undan at arbeiðið skal byrja kann eiga at mótmæla úr grundgevarfætlanini og so víðari men tað halda vit er er skeivt at tað stendur soleiðis tí tá víkir mann frá teimum vanligu ognartøkureglunum tær sker bara við at geva eina fráboðan og tí skjóta vit upp at tað verður broytt soleiðis at paragraff tólv stykki fýra verður orðabenda mátan at eigarin skal hava boð um arbeiðið fýra vikur undan at arbeiðið ætlandi byrjar fast ikki semja við eigaran kann ætlanin verða viðgjørd sum ognartøka eftir paragraff trettan og at paragraff tólv stykki fimm verður strikað tað sum eg akkurát las upp tað vil siga at mann mann ger tað at mann brúkar vanligar ognartøkureglar vanliga mannagongd í samband við ognartøku eitt kritikkpunkt sum var av tí sum nú stendur her er at mann faktisk kann boða frá og vist tað er onkur sum ikki er akkurát til staðar tær vikurnar til dømis ein sjómaður sum ikki er heima so kann onkur við sær lómur standa tí sum hon er nú fara inn á stykkin og ólógliga beginna gera okkurt henni á stykkjunum uttan at vit høvur at reagera uppá tað ið tað stendur bara at vit mann ikki hevur at reagera so kann mann og tað halda vit vera skeivt og vit vóna at at tað verður undirtøkað fyri hesum bæði at vit fáa eina greiða definitión av hvat grundvatn er og at vit fáa eina ognarættinum sum er betur enn tann sum er í tí lógini sum vit í dag standa við eg haldi at hatta var tað takk fyri fólkum

ja meirilutin í vinnunevndini hevur lagt tvey broytingaruppskot fram andstøðan hevur meirilutan í vinnunevndini og eg sjálvur triði er samgongu umboð í vinnunevndini til tað fyrra lógar broytingaruppskotið hetti her við ís paragraf tvey stykki tvey og er á soleiðis eina løgtingslóg fevnir um sum eg komi fram á í samband við borðing meta vit samgongu umboðini ikki eru ikki er ein nóg góð orðing og mala frá at samtykkja tað tí at borðing tað er øgiliga spesikt altso tað er hvussu tað stendur við viðmerkingunum nevnast kann borðing av tunlum tessum spurningur um orð um mann borðar tunlar nú havi eg arbeitt eitt sindur við tunlum og vanvíst breingja við tunlar og meðjarðhýta hol borðar manja so at at at tað verður bara nevnt borðing í í lógini er kanska eitt sindur snævirkt uppá tann mátan tí halda vit fast við ta orðingina sum var broytt undir aðruviðginum tí at tú kanst eisini koma fram á borðing ella fram á grundvætt við nógvum øðrum mátum eisini tá ið tú grevur út ella og gerst kaka stóri vinnuøkir har tú spreingir eitt eitt stórt høgt beini sum til dømis við smálstøðina norðurvið strond har er hon ongantíð borað har er mann bara sprongt so at ein sovorðin grundvænts kelda sum kanska hevur funnin í einum sovorðnum hevði so ikki verið fevnt á lógini og og eg vita ikki hvat tøknin kemur at vísa fram eftir tað er útviklingangur við rúkandi ferð og og hvør veit at eg kanska fari at eg fái ikki brúka lasarar til at skera holið saman framtíðini so er tað ikki borðing so vit mæla til ikki at samtýggja broytingaruppskotið til grein tvey stykki tvey hinvegin broytingaruppskotið til grein tólv stykki fýra halda vit er ein skilagóð broyting og vit samgongu umboða í vinnunevndini taka undirvitið og mæla tingjunum til at broyta tað so at vanligar ognatøkur reglar verða verða brúktar eisini í umsetingini av lógini um grundvatn takk fyri

ja takk seta viðmerkingar tað er eina góða seðn

ja takk gerst væl hvørt tær góða til dag

rætta hendur út og geva onkur hettar og fáa hættarat fyri júp tað er eisini eitt fínt argument og tað taki eg so ein und við men mann skal eisini at tá ið tá ið andstøðan kemur við nøkur skilagávu so skal mann taka hundur við teg við sum at meta sjálvur tað skilagott so at mann skal ikki bara avvísa nakað tí at tað er andstøðan kemur við teg so hetta skilagott broyting sum vit viðnevnda og í vinnunevndini samgongumboðnir viðnevndin tað kundi takk fyri

ja takk so ferðahøvundi hoydal orðið júst væl

maðurformaður at seinastu orðini hjá kardatærgarðsøkanum skal taka undir við styrkilagossu er tað gott at taka undir við tí og kardatærgarðsøkan hevur greitt frá og vit merkja anniku olsen at tað ber nokk nógv rokummóti men eg kann bara endurtaka endamálið hevur verið at definera eina lós sum snýr seg bara um grundvatn og eg kann nevna tær tøkist at dømi um tað heita vatnið sum mann kom fram á sum bara fer fyri sjeyti í dag sum mann ikki fær gagnnýtta og eg kenna dømuni eisini um at her ynskir um mann kann brúka grundvatn til at framleiða ynsa løgir á natílíkt og við teir broytingi nú eg sæði fram eg skilji væl ynskir eisini í tí fyrra broytingaróðskotinum og bóndafelagið haldi at eg hevði sama ófskot sum mann ikki bað definera sum borðing men tað meta vit eisini í ráðnum er ov smalt tí at sum kardatærgarðurin segði tú tú kemur fram á grundvatn í nógvum øðrum samanhangum so tað er bara ein spurning um mínum rýtir seg at tú røkkur tí sum endamálið yvir lógini men hin loðar broytingin sjálvt mann kann hava eitt sindur av yvarmáli at sum tryggari hjá einum borðgára vit so skalt inn at gera eina lítla isolatión til dømis altso mann kann ikki átnaðar og taka ella mann kann bara siga at mann setir upp á eina tað kann vera ein krani ella okkurt so skal mann sjálvandi gera tað í samráði við við eigaran og at um mann ikki fær semju so má mann so fara tann tyngra vegin og tað skal eg bara skriva undir upp á tað havi eg heldur ikki nakrar trupulleikar av og vóni so eisini mann kann við við hesi broytingini og teir broyting sum varð gjørd framundan har vit defineraðu at omannavatn er ikki fenta og eisini er so haldi vit hava rokkið nokk so langt í tí sum sum atfinningarnar hava verið eg kann ikki høvdu rokkið øllum og tað fegnist bara um at viðst tað kann fáa okkum at vera meira samd um eitt mál sum altso ongantíð hevur endamál nakað annað enn at fáa greiðar reglur fyri at kunna gagnnýta grundvatnið í føroyum eftir eftir greiðum reglum

ja takk skal tú viðmerkja hvat tú allar góðar senn

ja takk

eg kann ikki annað vera samdur við onnur góðl sínum tí at eisini tá ið ivamál reisar so kann ein landstýrismaður standa upp á standa eitt ella annað men vit sum mann hevur eitt ivamál so samar øll av at mann so ger tað greitt og tann atfinningin var frá byrjan av tað var um hetta var eitt eitt uppskot sum skulu brúka brúka tað tað hugmyndina sum at at øðrum veðum fór at verða brúkt til nakað annað tað var ongantíð endamálur tað er so haldið bundið fyri við tær broyting sum var gjørd undir viðgerð og nú og eg kann so bara siga aftur her at eg kann garantera at tað tað var vit tryggja allan brúka hesa lógina til nakað annað inn at fáa gagn í grundvatni til framman fyri lokaløgjur og fólk og tað besta dømið vit nú kunnu fara á gongd við at fáa loyst fyri tær tær heitir keldur sum í dag renna á sjógv

ja takk fyri so vóru úrslárið sum hava biðið um orðið í tingmáli trýoghálvtrýss uppskotløgslaðum grund vatn og vit fara at hjá okkum klár til at atkvøða og tað er sum nevnt hevur verið at tað eru tvey broytingaruppskot og tey ið vit fara fyrst at atkvøða um broytingaruppskotið í grein tvey og vit fara at atkvøða nú ja vit eru longu liðug at atkvøða tað eru trýogtjúgu sum hava greitt atkvøðu trettan atkvøður eru ímóti broytingaruppskotinum tíggju atkvøður fyri eingin til blonk og tað merkir hetta broytingaruppskotið í falli síðani koma vit til broytingaruppskot tvey sum var broyting í grein tólv stykkið fýra lógini og vit fara at atkvøða um tað broytingaruppskotið tí her eru trýogtjúgu tingfólk sum sita við sum sita í salinum so tað skuldi gjarna verið ein sum manglar at tekna til vit vóru trýogtjúgu til broytingaruppskotið so vóru allar atkvøðurnar greiddar og her eru trýogtjúgu atkvøður fyri uppskotinum eingin er ímóti og eingin er blonk og tað merkir at hetta seinna broytingaruppskotið er samtykt og soleiðis broytt fara vit nú at atkvøða endaliga í máli nummar trýoghálvtrýss ger so væl atkvøða tað eru trýogtjúgu atkvøður fyri endaliga uppskotinum tað er eingin akvimóti og eingin er blonk og uppskotið er sostatt einans samtykt hatta var hatta var seinasta atkvøðugreiðsla skránni í dag seinasta máliða skránni í dag tað er svarið upp á skrivligan fyrispurning nummar seks fyrispurningurin er til lenu meiðaljohansen ríkisumboðsmann og spurningurin er frá liljuniveigi kunnu vit fáa frið í salinum evnið í hesum spurninginum er føroyskir fangar og varðhaldsfangar í danmark og tað verður liljan weihe sum hevur sett fyrispungin