LM-032/2022

takk fyri mær formaður hetta er lógaruppskot sum landsstýrismálin fiskimálin hevur lagt fyri tingið og tað er sum yvirskriftin sigur tað er leingja gildustíðina í eitt ár soleiðis sum tað verður lagt upp til soleiðis at veiðirættindini veiðirloyvi til betilsnir fimmogtretivu eg skal støkka lítið trýndir á við tað sum varð grundleggjandi tá ið lógan var broytt at vinnan kundi hava tryggar karmar tað vil siga eitt rímiliga langt loyvustíðarskeið har mann visti at mann kundi gangnýta tað rættindini mann hevði og evintøl nýggj rættindur sum mann kundi haldast til hav ið harvið kunna gera íløgur sum yvirhættar tíðarskeið kundi betala seg aftur og helst kunna fáa vinning burtur út við virksemi mann hevði eg haldi at mann hevði sett effektina virksemi ella tað sum hendan henda broytingin førdi við sær tað var jú at vinnan fór at gera íløgur í nýggj skip og okur hava sett nýggj sín góð skip koma til landið og fleiri eru á veg sum fara at framtíðar tryggja okur í hesi vinnuni og eisini harvið framtíðar tryggja føroyska búskapum og vera við til at framtíðar tryggja føroyska vælferðarsamfelagið hitt sum verður viðgjørt her tað er tað sum mann tosar um brúkskildið fyrr enn árið síðan tá var eitt líknandi ella eitt líknandi væl eg nei tá var eitt uppskotið brúkskildið til viðgerðaliga er og tá bleiv landsstýrismaðurin sum tá var ein annar vendur í hurðini og biðin um at tryggja upp á brúkskildina eina ferð afturat tað hevur so núverandi landsstýrismaðurin roynt at hugt at og er so komið við nøkrum nøkrum nøkrum broytingum í teirri brúkskildini sum okur kenna hevur verið í lógarum tann sokallaða trýss prosenta sum seinni bleiv til tretivu prosenta brúkskildan er ikki til longur tað var tað at vit sum hann ikki hevði brúkt upp til tretivu prosent av teimum retminum sum hann hevði tillutað so mistir mann mistir mann munin millum tað sum hann hevði brúkt upp tretivu prosent til til eitt komandi ár trýss prosenta av reglan kom inn fyri nógvum árum síðan hon kom inn ið mann bleiv forargaður um at onkur bátar lógu bara við kai og handlaði dagar handlaði kvotur vóru trekkir virknir fiskapi og tí helt mann at fiskapur skuldi helst vera til tey sum ætlaðu sær at fiska ikki til at handla dagarkvotur og tí kom trýss prosenta av reglan inn at skalt tú kunna handla dagar fyri eitt ár í senn kvotur fyri eitt ár í senn og tá skalt tú hava brúkt trýss prosent av reglum frammanundan tað hevði so verið ávísar broytingar í tíð tú um árini og nú er landsstýrismaðurin komin við seg eini broyting um trýss prosenta regluna aftur har ið trýss prosenta reglan er galdandi fyri ávísa fiskap men broytingin er at mann kann tann einhvøða tíð av henda endaliga hóast mann ikki hevur brúkt trýss prosent ár frammanundan men har tað er sum mann tosar at mann ikki hjálpa ella kann mann kalla tað at ár um ár bara brúka ein lítlan part og selja meginpartin og liggja sum hava virksemi tað tað gongur ikki og tað haldi eg púra rímiligt tí tey sum eru aktiv í fiskivinnuni skulu vera aktiv í fiskivinnuni kann mann siga í beinleiðis og so er tað tann brúkskildan sum var tann sokallaða tvey ára brúkskildan sum eisini er ein brúkskildan sum hevur verið inni í lógganum leingi og tað meiri tað at vit støðu seyðir eitt veiðloyvi og veiðloyvi lá púra deytt so tú fallar burturættina tvey ár okur høvdu jú tað upplivilsið undir lóggávuni og viljan fiskap at tað kom eitt sindur av inflatiónum í men fekk loyvið til at leingja eitt sindur longri og okkurt okkurt skip var ov ávegis og so gav mann undandagt loyvi og eitt mín tykkjur kanska tað gleði í so langt men hesum førinum sigur mann tvey ár vistu ikki brúkt veiðloyvi í tvey ár so varð fellur tað burtur hevur inniheldur fleiri fiskloyvir og her er so tann ásetingin at vistu ikki hevur brúkt tey veiðloyvinum galdandi fiskloyvir í trý ár so varð fellur tað burtur eini øgiliga fín broytingur í her haldi eg hana hevði eg so ikki við eg haldi hon góð skildina at gera at tá ið tað er smáar kvotur flemmingskapp kann taka sum dømi nøkur loyvisavar heri og samlaðar kodaðargrundalegg at eitt flemmingskapp leggur ikki upp til øll skulu fara eftir sínum men at mann sínámillum finna út av hvør skal fara eftir kvotuna flemmingskapp at so landsstýrismaðurin kann landsstýrismaðurin undantaka tann fiskiskap hjálvandi meir lønisamt hann sigur at kodaðargrundalegg er so lágt at tað loysir seg ikki hjá hvørjum einst at kunna fara tað er nógv betur at vinna arbeiðið saman soleiðis at mann fer báðir fyri skipini fyri manningarnar og fyri landafólk nógv best burtur úr og at vit gera eina brúktskildu sum tvingar teg avstað til at fara eftir flemmingskapp eftir eftir nøkrum fáum tonsum so tað haldi eg tað haldi eg er tað haldi eg ein fína áseting sum javnviðar eitt sindur í sniðri so kann mann sjálvandi diskutera brúktkildið við ymiskum undantøkum men her eru so nøkur ávís undantøk í sum sum mann hevur havt nakrar nokk so stórar diskussiónir um og á teg eru so ikki so nógvar broytingar tívið víntlandi men har eru her í stykki undantøkini sum eru tað er so tað er so uppsjóðar uppsjóðar ja tað er so uppsjóðar brúktkildið millum hana umframt umframt útróðbátar og har sum tað er felags kvotur at mann ikki hevur brúktkildið galdandi nógv er ringt felags kvotið at hondhevarin á eina brúktkildu tað er í ísláttum tað sum at hetta lávarar úrskotið gongur út uppá og hetta røllum førum nágreinar tað við brúktkildið eitt sindur eitt sindur betur í mun til í mun til verandi lógarvið takk fyri

ja takk her var ein viðmerking høgni hoydal gerst

ja takk fyri okkurt

tá er tíð á heimafluttum sum hevur fingið serliga makrel og sild framhaldandi kann hava tað sum ein part av sínum ískoyti til rakstørv tí hevur øllum førum verið ein stórur partur av diskussiónini um umbrúksfildið á uppsjóriskipinum tey brúka síni retnundur og hasum dag í høvuðsheitinum loysir seg at brúkarretnundur verða tey næstan altíð brúkt ikki tí fiskap er ikki soleiðis tú bara kanst fara til fiskap og tá tú fer tað sum tú ætlar at tryggja tað grundarlagið sum millum annað heimafluttum hevur at mann ikki setir so kraftigar brúkskyldu reglur gildu fyri sildumakrel takk fyri

ja takk lasturarrøða er bjarni hammer ger so væl

ja takk fyri frá fólkum tað er sum sagt ja mann kann siga høvuðsgrundin til uppskotið kemur her tvey tað er tað er serliga at leingja leingja retnudegi í einari soleiðis at tey rullandi loyvini kunnu halda áfram í eitt ár afturat og so tólv ár fram í tíðini annars er ja eg vil hildið restina av av og hesum her uppskotinum tað er um vitjanir brúkskyldini gera eina sindur meira mann kann siga kanska liðiliga eitt sindur meira ja eitt sindur meira nevn mær at arbeiða við hjá teimum sum virka í hjá teimum sum virka í hesari vinnu tað hevur við at lesa viðmerkanir í hesum lógaruppskotinum so verður lagt upp til at tað kann hava óhefnar avleiðingar at brúkskyldan er sum hon er og at hatta skal hjálpa við at avhenda veiðirættindur sum kanska eru óvirki sum ikki verða brúkt á og flutt yvir á onnur fiskifør sum kunnu at brúka teg og sum vilja gagnnýta hesi her loyvini tí nú er sum sagt at tú skalt fyri at kunna selja avhenda til at selja fyri hvørt ár sær so skalt tú hava brúkt túsund prosent av tí kvotuni sum tú hevur og tað er kanska ikki altíð tað ber til sjálvt um brúkskyldan er hjá honum sum er komin inn til at siga at tykur sum fáa veiðirættindur tykur skulu hava brúkað tey tí at altso eg hevði fiskirettindur at tykur skulu hava brúkað tey tí vit skulu ikki ynskja brúkað tey frá fólkum hvíst tú tykkum at fáa tey tað kann sjálvandi ongantíð vera meiningin at onkur søkir um at fáa fiskiløgið nei fáa fiskikvotur við tí endamáli at sleppa bara selja aftur ár um ár hetta uppskotið ger so tað at tú ert ætlað at selja tað ár um ár og ikki endaliga avhenda tað so skalt tú enn brúka trýss prosent av tí fiskikvotuni sum tú nú hevur funkið men vist tú ætlar at selja tað endaliga barnavegin so er ikki neyðugt at brúka trýss prosent tú prívst einki at brúka har sigur tú fyrsta januar ella fyrsta januar eg havi funkið tá kvotuni eg eri vanur at fáa og nú havi eg avgjørt at eg haldi í tími ikki at fiskar tað sjálvur tíbetur hevur løgtingið akkurát valt hjá hesum retningini í tólv ár afturat ella í tólv ár øllum ferðum fram so fer mann at rokna upp á hvussu nógv hevur tað virðið fyri onkran og so verður tað bjóðað út har sum hesin heri privati vinnurekandi veljur at selja tey til onkran annan privat vinnurekandi altso brúksretningini sum allir føroyingar eiga hevði kanska verið men tað er eisini ein fínur máta at sleppa burtur úr úr vinnuni aftur við sum mann ikki hevur ynskjør at vera har men tað er eingin yvir um hetta ger seg hetta her ger tað at tað eru betri møguleikar at sleppa burtur úr vinnuni lættari og tað ger so tað at onnur sum kanska vilja hava meira burðardyggan ella meira betri rakstur í ta vinnuna sum tær eru í kunnu leggja nøkur loyvir saman ella nøkur fiskireftirnir saman her eru so øll fyri nøkur her eru so nøkur undantøk upp til tryss prosent reglurnar har sum mann sigur í serligum førum eg trúgvi at tað verður býstað á at tessu kvoturnar eru lítlar smábýttar at tað kanska gevur meining at fara út eftir teimum her er eisini skilagott sjálvandi tað tað betýðir at mann kann støða teg hvørt ár har haldi eg tað er skilagott at landsstýrismaðurin kanska kom og segði at vit søkta kvoturnar eru so lítlar og so smábýttar eg veit ikki hvat tað er fyri nakrar at so hvør er tað sum hevur at so skuldi tú kanska landsstýrismaðurin fungja tey sum hava hana at sloppu sær avftur endaliga soleiðis at tað verður tað gav meining at fara at fara eftir hesum kvotunum men tað snýr seg um at gera tað lættari at leggja loyvur saman at tað snýr seg um at gera raksturin betur og lønandi hjá teimum sum tí man vera í vinnuni og fiska botnfisk og tað er í botnum grundi tað eg haldi at landsstýrismaðurin skuldi roynt at viðsta bara til at støðga hesari her sølini sum eru ár um ár tað eru nú mann valta at gera tað sum hann hevur gjørt at tað bleiv at tey sum vildu hava fatur á fiskiløgum og fiskikvotum at tey sloppu framat teimum og okur hava sæð nú tað blívur givnir nokk so nógvir dagar til føroyabanka við góðum úrslitum sum so frægt sum eg havi hoyrt ja práta vit nøkur ella øll føroyum farbátar sum hava verið úti góðan fiskap góða góða inntøku har hevur veruliga verið nógvir dagar hapa sum eru givnir til føroyabanka sum er blivin seldur eg veit ikki um tað er endamálið í longdini nú hevur landsstýrismaðurin ikki so vera góða grundin ella nógva tíð øll føroyum hesum umfarin at gera nakað við tað men men har haldi eg mær burtur eitt so eksklusivt produkt sum toskur av føroyabanka tað er ein fína fiskap sum eg skilji góða góða góða sølu eisini at tær sum skulu fáa dagarnar vilja sleppa út í rein eftir tí toskinum tað tað haldi eg at tað er so mikið so eksklusivt at mann skal ikki sleppa at selja dagarnar áðrenn um áðrenn mann fer tær aftur sjálvandi at tí nú eru áðrenn givnir nokk so nógvir dagar tað er gott tá tað so sagt eg eri eg taki undir við landsstýrismaðnum at hann hevur loyvt at bátarin sloppin út at fiska á føroyabanka meira enn tær gjørdu áðrenn nakað sum kanska ikki hevur nakað við hetta uppskotið at gera sum eg havi eftirlist oftani her frá ráðar pállinum og og eg havi eftirlist eisini við landsstýrismaðnum báðir hesum undanfarna tað varð kanska landsstýrismenninur innan í fyrst sínum málum legði eitt sindur meira fyri dagin at royndi ikki bara leggja alt upp til vinnuna tað er sjálvandi gott at mann hevur so frálita vinnu at mann leggur upp til at at at at mann roynir at virka serliga eisini uppiskjóðarfisk til matna í føroyum so tekur uppiskjóðarfisk yvirhøvur hvørt hvørki sildir til makrel so er eingi krøv fyri altso eingi prosentsatsur sigur hesum partin skal helst landast til matna okur vita av at okur vita av at tað sjálvandi ber tað ikki til altso okur vita av at tað kemur inn kvaliteturin er so ikki vánaligur men beint nú fer stóðfara stórar nøgdir til ídnað hald kundi verið brúktur til av sild til matna sum eg skilji tað sum eg havi prátað við men tað er nakað men tað er ikki bara tað eisini bara tá mann leggur upp til at mann leggur upp til eisini báttfiski at landsstýrismarin fiskimálur er ynskjør ella vil virka fyri at sømdurnar verða so mikið góðar at mann kann virka nógv meira til matna í føroyum og at mann meir virkar báttfisk nógv betur enn mann ger her tí ið hyggja ikki bara til ísland serliga har er ein øgiljanin teir eru so nógv nógv meira framkomnur enn føroyingar í botni visti tí at har hava eina so deiliga reglu at vissu tað verður ferðir runt á landinum altso heilig fisk á landinum so er tað revsaður í kvoti so er tað revsaður í kvoti eg hevði eina fatta uppskot her ella javnaðarflokurin hevði eina fatta uppskot har tingi sum segði at vissu fiskur fór óvirkaður á landinum í føroyum so skuldu teir betala tvær krónur fyri í kilo og tað vóru tey sum vórðu rópt í allarhagast ímóti tað vóru nøkur feløg mann kann kalla tað flakavirki sum hava eina telefon í hondini sum ringja á landikarmiðstøðurnar keypa fiskin og flyta hann beint forbí flakakvinnuna og flakamannuna sum stendur og bíða eftir fiskinum forbí flyta hann til kina til poland har sum fólk sum fáa eina øgiliga lága løn skulu arbeiða fiskin har sum ikki er fræls fakfeløg skulu arbeiða hann tað haldi eg ikki rætt eg haldi at okkurt royna at halda fiskur við teimum í føroyum allar allarmesta mun og ikki bara bara kann man siga lata vinnuna gera akkurát sum hon hevur hug til og vit kunnu royna sum fræl saman við teimum at gera soleiðis at hvussu feg fáa allir føroyingar nógv mests burtur úr at virka tann føroyska fiskin sum allir føroyingar eiga takk fyri

ja takk næstra røða er jóhan dahl

ger so væl ja takk fyri frá fólum hetta er eitt mál frá landsstýrismannin í fiskivinnumálum ein løgsløg um broyting í løgslum sjóðfongi og sum undanfarnir framtíð sum fólk hava greitt frá eisini so snýr tað seg her um nøkrar tillagingar í samband við millum at brúka skyldina og í grann eitt um at leingja loyvini hjá býtt fimm meira enn eg var eitt ár fram tað siga eg hjá ódnum ókey tað er hjá ódnum í orsaka so eg vil ikki fáa kertu ja tað er so tað sum hetta her uppskuldi eg sigi tað sum eg haldi er er gott í uppskuldinum tað er tað at mann eg eg haldi mann mann mann mann kann siga at mann gevur brúksskildina meira einfalda eg haldi at tað er skilagott at mann er farin inn og gjørt hann til at tilhaga til brúksskildina tí tú verði tað er kanska tað at mann mann hevur havt hana strammari enn hon er í dag ikki altíð verður so so so so so gott men tað haldi eg at mann hevur nú ferð inn og sigur tað at mann mann ger nakað stilleingar í mun tá uppskuldin varð borin í fjør sum eisini løgtingin bað um tað haldi eg er ordiliga gott trýss prosent reglan er hon komið inn sum vit mugu vita tí at mann vildi fyribyrgja at mann ikki lá og handlaði loyvir uttan at hava brúkt rættindini so varð jú kravaður tað at mann trýss prosent fyri at kunna handla hesi her setingini víðari og tað haldi eg at eg eri ikki illa góð tá mann sigur nú at vit mugu ikki hava brúkt í tvey ár so ferða rættindini aftur til landið og tá tað snýr seg um um fiskiloyvini so er tað so at mann sigur tað at vit ikki hava verið brúkt í trý ár so ferða tað aftur til landið so at tað er hvussu er ein greiður tala tí í samband við við við tann partin her so hevur mann a tillagingar sum eg haldi eg er illa góð sum eg haldi eg er skilagóð sum eisini gjøgnum besta góða nevndagin í samband við tá ið mann hevur kvotur ella rættindur har kvoturnar eru smábýttar tá ið siga tað at ikki loysir hjá eini fiskferði at fara avstað langa leið at veiða sum til eitt hundrað tons og tær til seks sjey átta bátar eftir teimum báðir tonsunum so hevur mann her sagt tað at mann kann undantaka hesi her rættindini úr skipuni fyri hetta er búskildurkravið tí at mann metir tað at eg skilagótt eisini búskaparliga fyri bólkin at ein ella kanska báðir tveir semjast sum tað at teir fara yvir av fiskusrættindum sum eru har í staðin fyri allir farar og so finnur mann sínámillum út av hvussu mann samstavar um tað tað haldi eg er gott og tað er haldi eg neyðugt at mann hevur smidligheitina eisini skipanini sum ger tað at at hatta her skal vera til tú er ikki vera so áður so tað er til taka landsformannið fyri at hann hevur gjørt tí at tað má vera soleiðis at vinnan má kunna hava tann fleksibilitet sum skal til fyri at honum skynsamt kann driva sítt virðsømi og og fáa nakað burtur úr tí eisini tað er hart klárt tað tað er soleiðis at er uppsjóðaður fiskasløg hava so vítti eg minnist tað ongantíð verið umfataði av at brúkt skildi eg haldi ikki tað var verið tað tann kann landsformannið rætta meg yvir støður eg meini ikki tað var verið tað og tað er heldur ikki í hesum heri uppskotinum her tað saman við smábátum og eisini har felagsskotið er eisini undantikin eg haldi sjálvur at hetta er eitt silagott uppskot sum liggur á borðinum og eg skal ikki fara so nógv meira inn í detaljurnar her eg haldi at tað er tað sum hava verið áðrenn eg havi greitt væl frá tí men okur fara at geva tær eina góða viðgerðu í vinnunavndini og viðgerðamálið og hava tær neyðu vinkonlingarnar sum okur plagar at hava so eg vil takka landsformandið fyri at uppskotið er komið í borðið takk fyri tí

ja takk næstur á røða er høgni hoydal

gevur tú væl fróðforsøgnina hetta uppskotið snýr seg um eina leinging og á pappírini um eina brúksskildu og fyri at byrja beint tí tað snýr seg um so er tað mest áhugaverda í hesum uppskotinum tað sum ikki stendur meðan tað sum stendur er kanska ikki so áhugavertiliga hvussu ikki so greitt sum undanfarin røðari vildi vera við og eg fari næstan at vága mær at siga eg skal als at hvat siga at alt teir flestu vita hvat eg hugsi um um fiskivinnupolitikkin og lógina sum hon hevur verið í undir hesi samgonguni sum var og ein yvirskrift til hetta uppskotið kundi verið tað ævinliga gonguverkið tí at hetta uppskotið hóast tað í viðmerkingunum og í útlæðingini sigst snúgva seg um brúksskildið bara hjá heimaflotanum og hjá einum partaheimaflotanum so er tað mest áhugaður tey við hesum uppskotinum og eisini tí sum stóðu í lógina frammanundan og tær royndirnar sum undanfarin landsstýrismaður royndi at gera tað er at hetta snýr seg ikki um tað tilfeingi tann fiskin sum í dag er tað virðismesta tilsamans í okkara samlaða fiskiríkidømi tað vil siga at tað snýr seg ikki um uppirsjóðarfiskasløgini norðavsild makrel og svartkjavt so vit lesa lógaruppskotið við teimbrillunum so sigur hetta lógaruppskotið at í allar ævir so leingi sum landsstýrið eisini aftara leingi sigur áðrenn í allar ævir kann eini eitt ræðarí ein persónur ella løgfrøðilig persónur sum hevur fingið tillutað kvotur til uppirsjóðarfiskin okkara nýggja tilfeingin kom inn sum er tillutað eftir tilvildarligum politiskum metingum hann kann liggja á sofuni og selja sínar kvotur út í ævinleikan og tað er tí eg kann rópa teg fyri tað ævinliga gonguvørkið og tað verður eingin grundgevin fyri hví tað er so eitt er tað at tað er so ella samgongandi samtykt tað er so men tá mugu vit eisini spyrja hví er hví skal so stórur ójavni vera í at reka vinnu í føroyum eisini sjálvt undir fólkatoysk at heimaflot so allir bólkarin heimafláttan farsólarar djúpansrólar línurskip og stórir útróðarbátar og bólkararnir bólkið fimm teir skulu vera innlagd teir skulu vera undirlagdir sera harða treytir fyri hetta sum hevur rópt at avhenda tá ið reglan er at tú kanst avhenda fyri eitt ár í senn ella endaliga og brúktskyldan sum jú eisini var boðlurin í undanfarna samgongu uppskotini nevnast sum skuldi tryggja tað at tú ikki at tú ikki selur tað tú ikki eigur tá ið tú brúkar tú ikki felda aftur til landið tað verður nú bara gjørt til ið verður leikin ein til eggjan til at selja so tað er næsta yvirskriftini sum uppskotina hetta her er eitt uppskot sum skal snógvast um at fáa selt mest møguligt og eisini serliga endaliga í heimafláttanum tað mugu vit kunna stoga fast út frá uppskotinum og viðmerkingum tað triði eg fari at nevna tað er føroyabankið og nú tá eg havi landsstýrismannin her eg havi ikki fylt upp sum eg ætlaði við henn til hann um henda fiskapina føroyabanka har mann ásetti nakrar dagar til haldi eg ikki minnist heitt skrift hundrað og áttaogtrýss dagar til bók trý altso línuskipini og hundrað og áttaogtrýss dagar til bók fýra stórar útróðrarbátarnar meðan bátarnarbólkið fimm varðveittir sínar dagar sum nú eisini kunnu brúkast til línu tað var til vit snelli áðrenn og hetta skal vera ein royndarskipan men tann royndarskipanin hon er altso blivin til tað at ein øll er stórur partur eg veit ikki sum allar hava gjørt tað men eg veit at nakrar hava gjørt tað at hvør bátur ella hvørt loyvi í hesum ymiskum bólkumum hevur fingið tí til at ávísa talað fiskstøðum haldar átta ella hvat tað var og tær verða so seldu víðari linar er tað veruliga tað sum føroyabankið at tann royndarskipanin at føroyabanka tann vinnuliga royndarskipan sum skulu skipast nú verður gjørdur til eitt speglatións øh skal mann siga speglatiónsmarknað ein bassar tað er tað sum er hent og tað er tað sum veruliga t ger tað gott teir verða noyddir at keypa sær tann dagarnar frá øðrum og tað verður framvegis loyvt her sum vit seg lesa í uppskotið rætt tí tú hevur tú tann sum varð lagt fram at mann kann ikki aventa tær endaliga men mann kann gera tað fyri eitt árið senn tað vil siga aftur her tað ævanliga gongur verkið tú kannst selja og selja men hann var tá hon verður so avmarkaður at øllum døma vitur gomlu trýss prosent regluni sum einaferð eisini var tretivu prosent at hevur tú ikki brúkt tretivu prosent av teimum og dømunum og heimafløgum hevur jú mestu dagar og tað er eisini dagur á svaldborg ja men so fellur fiskiloyvið aftur til landið men so kom eitt undantøkin tí so ikki fyri tey stóru fiskuslívinum tá fjórða vit kunnu taka fram her tað er tí eg sigi tað mesta áhugaverda í uppskotinum er kanska ikki tað sum stendur har men tað sum ikki stendur har tað er lat okkum so seta fyri at tað veruliga var endamálur í uppskotinum at tað avmarka keypa sølu tað er tað jú ikki at tað eggja jú bara bara til meira keypa sølu men nú har hetta hetta hendir at dagar og kvotuskifti hendir ella vit skotuna vóru við eisini so høvdu nøkur fiskirættindi fallið aftur til landið tað var tað sum var ætlanin hjá undanfarnum samgongum tað sum tú ikki brúkar tú eigur ikki at her tað er nakað tú leigar so detta æt til landið so onnur kunnu brúka tað hvat skal so gerast um nú nakað skuldi fallið æt til landið hvat skal gerast við tað hvat skuldi gerast við tey loyvinum har verður sagt í viðmerkingunum at har eg sigi til tað rætt og landsstýrismaðurin má rætta meg at tað skal kunna gevast til royndarfiskiskap og vinnuliga royndir verkætlanir so eg stendur tú í viðmerkingum við at eg havi lisið tað rætt men landsstýrismaðurin kann rætta meg og nú mugu vit eitt sær hugsa um allasta skipanina sum eftir míni tykki og tað er mín høvuðsniðurstøða at skipanin er jú fullkomiliga at undirminera vil tað sum merkja tað at ein landsstýrismaður aftur eins og undanfarn landsstýrismaður ið viðst mannum gjørdist skal sita og siga ókey tú kannst fáa verið kappingin altso tað hevur ongar reglur fyri hvat ið hendir við hesum sum fær til afturlandið skal tað ikki skal tað ikki minsta lagið um nú nakað skulu falla í afturlandið sum vit rokna ikki at við hendur her tí hetta uppskotið ger tað at sjálvandi fær ein og hvør at selja heldur hennara at fara afturlandið men skulu tað hent og tað stendur í lógini hvat skal tú gera við tað hvørt skal koma framat í skal tað aftur vera ein meting hjá einum landsstýrismaðni ella skulu føroyingar úr sumba heimasand til viðareiðis kunna bjóða seg fram at brúka tað hvat ætlar mann at gera við tað tað er heldur ikki gjøgnumhugsaður so tískil har eitt formaður og eg veit gott at fólk troytta at stava at eg havi so niðurstøðuna men eg haldi at hon verður rættari rættari eisini við tí sum uppá pappírini og stendur vit kundu akkurát sama og eg meini tað veruliga við tí fiskimolitikki sum hendan samgongan roynir at selja selja sum eina suksessøgu er bara tað hent at alt sum undanfarna samgongur royndir at koyra inn er rulla aftur og at meginpartin av øllum fiskiríki eg givi til nøkur forræðarí sum kunnu keypa øll hini ræðaríini upp og lógin sum hevur eina langa søguheit frá lóginum millum at fiska so snúði seg um bólkar og rættirnir hjá teimum sum vóru í skipanini hon er fullkomni undirminerað ein ørgrynna av aktøruni í skipanini haldi eg hava verið fyri stórum og øgiligum mismuni og lógin sjálv sum nú aftur operera bæði við fiskiloyvum og veiðiloyvum og tað er ymiskt fyri veiðiløg og fiskiloyvur gjørd til eitt endamál og tað er at tær veruleikan er ein landsstýrismaður við síni fyrisiting sum tekur allar avgerðirnar so í roynd og veru kundi landsstýrismaðurin viss mann var púra ærligur og eg skal ikki lata hesum landsstýrismaðurin fyri alt tað sum er hent viss mann var púra ærligur so kundi mann akkurát sama havt hesa lóguna í tveimum greinum har tað stóð at landsstýrismaðurin ger sum hann heldur vera best og grein tvey altso tvær greinar tá skulu tú fyrstu grein og grein tvey skulu staðið hendan lógin fær dagin eftir honum samtykt og verður galdandi í allar æður tað er veruleikan har at vit tey enda í føroyskum fiskimóti

ja takk her var ein viðmerking edva jakobsen

ja takk høgni og

vídal ger so væl ja frá fólk funnaðu um tað var tað æðiliga gongulagið so hevði eg meira skilt at ella jakobsen gjørdi gjøldur burtur úr tjóðveldinum mann kann altíð mann kann ofta ivast í gongulagnum men ja tað æðiliga gonguverkið átti ikki at verið í at geva at geva ognina hjá forða fólk út til handils sum at hetta er uppskotið ger ella sum fiskupolitikkurin ger men tað æðiliga gonguverkið er júst tað at taka fullveldið tí tá ið teir løtu vit eisini formuliga taka fullveldið og tað verður hvønn evi einasta dag berjast fyri at hava fólkaræði og ognirnar í hesum landinum hjá tí fólkini sum her býr so ella jakobsen eg takki fyri viðmerkingina tað er nettu tað tað skal vera tað skal nettu vera eitt æðiliga gonguverk út frá hugskjónum og um at sjálvandi skal tað fólkið sum her býr eiga allan rætt til vald og ognir í landinum og tað skal vera møguliga hjá okkara eftirkomaðurin eisini at kunna vinna burtur úr landsins tilfeingi tað átti eg vera tað æðiliga gonguverkið hetta er æðiliga gonguver fá ræðarí sum hava fingið eitt nýtt tilfeingi inn sum átti at verið atkomuliga hjá nógv fleiri nú kunnu keypa øll onnur upp og skulu sita við við øllum valdinum og við øllum landsins ognunum ikki bara í fiskivinnuni men at so ræða nógvum øðrum økjum

við virði er so stórt og tað ber at síggja til takk fyri næstu stórarøða er árni skóli

eg haldi at eg fari fyrst at tosa eitt sindur generelt um eitt óð og klára loyvi tíðindini so skal eg royna at koma inn á nakrar spurningir sum hava verið tað eru haldi eg mann kann siga tvey høvuðs endamál við at leggja hetta fram sjálvandi at hetta bleiv álagt landsstýrismannin at taka uppaftur á viðgerð av nýggjum og tað er hann so gjørt og hetta er so resultatið av tí arbeiðinum sum hevur verið tað er sjálvandi tann fyrsta orsøkin men síðan er tað tað at vit vilja gjarna tryggja at øll rættindi til veiðið í føroyum verða gagnnýtt vit vilja øgiliga gjarna at alt kemur til høldar sum vit eiga av loyvum tí øgiliga oftani so er hetta loyvir sum vit hava keypt okkum til tað siga vit hava forhandlað tey við onnur lond og vit hava faktiskt brúkt av okkara tilfeingi fyri at keypa okkum til tey rættindini og tí ynskja vit at øll rættindi í okkara skipan verða gagnnýtt hin høvuðis hitt høvuðis tingi sum vit hava lagt dent í tað er dent á tá ið vit nú hava viðgjørt hetta her er at sum verandi lóg er skrivað so er ein brúkskylda inni í lógini og um vit einki gera um vit ikki gera nakra broyting so fær tann brúkskyldan gildið frá fyrsta januar komandi ár og tann brúkskyldan er bæði eftir tykkjunum hjá løgtinginum og eftir tykkjunum hjá vinnuni bæði trupul torskild og torfør at umsita og í nógvum førum eisini verður hin hildin at vera nógv forstrang nógv forstrøvn so eingi sum vit hava roynt at arbeitt við ella í samband við at vit hava gjørt hesar reglurnar er at vit gera eina linking av teimum ásetingum sum nú standa í lógini tað betýðir ikki at vinnan fer at uppliva tað sum eina linking tí tá ið hetta kemur í gildi og fær virknað so verður tað fyrstu ferð at brúkskyldu reglar fáa virknað í skipanini og hann brúkskyldan fekk ongantíð virknað hon bleiv skubbað og tá ið so henda lógin sum nú er í gildi koma í gildi so blivu so vit tey veit er tað blivið skubbað tvær ferðirnar tann ið gildist koma sum skuldi vera av brúkskylduni tað er so ikki ambitiónin nú ambitiónin er at brúkskyldu tá tí statvek verður tað sama og harvit kemur tí í gildi og tað verður tí fyrstu ferð at hann møtir tí at brúkskyldan fær virknað so vinnan fer ikki at uppliva tað sum um at tað er ein ein linking men tað er ein faktiskt vesinligur linking umhugni til lógina sum nú er so tað er so tað so haldi eg fari at gjøgnumganga tingini sum eru í ísum nummar eitt er tað at loyvisstímin verður longd við einum ári og tað er nakað sum lógin sigur at at landsstýrismaður skal koma í tingivið á hvørjum ári og verður tað við í snuppskotinum trýss prosent reglan sum í dag stendur í lógini hon hevur hon er orðaljóði er soleiðis at hon er galdandi bæði fyri eitt ára avhending og fyri endaliga avhending tað vil siga at er tað onkur sum ikki hevur brúkt trýss prosent so er tað eftir verandi lóg soleiðis at hann kann ikki eingong avhenda tað endaliga so so tað er ein øgilig binding og øgilig stívheit í tí systeminum sum er ella tí lógini sum er nú og tað leggur hetta uppskotið upp til at trýss prosent reglan bara verður galdandi fyri eitt ár tað vil siga at um tú hevur oyðir rættindi rættindi sum tú ikki hevur brúkt síðsta ár til dømis so er tað státvekk verður tað státvekk møguligt at avhenda endaliga tað vil siga at tú kanst altíð avhenda tíni rættindi endaliga meðan trýss prosent reglan státvekk skal gera tað at tað ikki ber til at avhenda ár um ár so er tað tann generella brúkskildan sum er deild í tvey veiðiloyvi er galdandi ella vissu eitt veiðiloyvi ikki verður brúkt í tvey ár so verður tað soleiðis at ella so er tað soleiðis at so fellir tað veiðiloyvið aftur til landið og øll tey fiskirættindi ella fiskiloyvir sum so liggja á tí veiðilóginum fella so við aftur til landið meðan hin parturin sum er fiskiloyvið hann verður gjørdur til trý ár tað vil siga at hevur tú eitt fiskiloyvi øll næstan øll skip í føroyum næstan allir aktørar í føroyum hava meira enn eitt fiskiloyv summi bátar hava heilt nógv fiskiloyvur tað tað er tíkinavís av fiskiloyvum sum tær hava so verður tað soleiðis at fiskiloyvið sum ikki er brúkt í trý ár fellir aftur til landið men tað er eisini soleiðis at vissu eitt fiskifar eitt eitt far bara hevur eitt fiskiloyv og tað fiskiloyvið so fellir aftur til landið so fellir veiðiloyvið eisini tí tað er ikki loyvt at hava eftir lógini at hava eitt tømt veiðiloyv so hasin bæði spæla eitt sindur saman tretivu prosent reglan sum er í lógini í dag hon fellir burtur tað vil siga at reglan sum sum í dag er sum verður mett av teimum sum skulu umsita lógina at vera øgiliga torfør og ring at skula umsita tað er barn hon hon verður simplin tikin út úr tí lógini sum nú er og tað eigur og tað haldar við ger at lógin verður betíðiligt lættari at umsita hatta haldi eg er í høvuðstingini í íðilsi broytingini so hevur onkur av undanfarnarøðarum verið inni á hesum undantøkunum sum er tað at tað kemur ein regla inn um at landsstýrismaðurin kann gera undantak fyri trýssfrans regluni í ávísum førum tað er orsøkin til tað er til dømis yrmingarhavið har sum vit hava havt eina kongafiskakvodu men har sum vit nú og kanska tey síðstu árini hava havt eina heilt lítla kongafiskakvodu ikki um gongur loystir hjá einum báti at fara eftir tí so so kann landsstýrismaðurin seta tað úrgild tað trýssfrans regluna úrgildið soleiðis at tá ið tað kemur fyri seg aftur so so er tað ikki soleiðis at teir sum hava havt rættindini hava mist tey og tað haldi eg er gott at vit fáa tann fleksibilitetin inn í lógina tí at tað er óheldigt at ein stór ógvuslig broyting av einum heinum fiskiskapi skal føra til at teir aktørar sum hava verið har missa øll síni rættindi upp á hina síðuna so er tað undantaki ikki galdandi vissu tað er soleiðis at tað er ein normal tilstandur men har eru smáir aktørar inni sum sum ikki hava nóg stór rættindi til at tað loysir at fara eftir tá tá tá er hetta undantakið ikki galdandi og landsstýrismaðurin kann ikki gera nakað undantak fyri tað heldur tað er skrivað inn í tær viðmerkingar sum fylgja við lógina at tá er tað tað er bara galdandi fyri heila fiskiskapur har sum broytingar eru eg skuldi kalla tíðaravmarkar ella at tað hendir nakað serligt einari tíð sum ger at tað er neyðugt at seta tað trýss prosent reglurnar úr gildi eg haldi at jóan dahl var inni á tí her og segði at og fegnaðist um tað at tað at hesar reglurnar koma á at mann hevur gjørt hesar reglurnar gera at alt hetta kompleks ella alt hetta økið blívur einfaldari og tað er tað er gagnligt fyri alla skipanina og tað takið undirvinuna í eg haldi at at tað tænir allari skipanini at tað blívur einfaldari at hava við at gera og hann hevði so nøkur nakrar viðmerkingar um hetta undantakið men eg haldi at eg havi svarað svarað upp á tað ja eg haldi ikki at tað var so nógv annað sum eg hevði at siga so eg haldi at hann var ein takk fyri

ja takk tað eru viðmerkingar fyrst jóhannesjóans

eg átti at hjá teimum at tað kom ertókt at hann hevði nomið hjá spyrum við bb og gbl og límið hjá spyrum og loymi og havaði puslisið

takk fyri spurningin johannes joensen ja tað er soleiðis at tað er ein greinsa inni tá tað kemur til sild og tann greinsan eitur fimmogfýrs túsund tons og frá fimmogfýrs túsund tonsum upp til ca tveyoghálvfems túsund tons í kvoti so við heildarkvoti so fella tey í sjey túsund tonsini til tey sum fingu nøkur ávís rættindi og og tað er soleiðis at vit halda haldast stýra hvar rætt indi koma frá so tey sum hava fingið rættindi út frá einum ávísum lógarverki tey missa tey eisini út frá tí ávísa lógarverkinum tað ið siga at tey sum hava fingið tey rættindini til lutaði sum eru ímillum fimmogfýrs túsund og ca tveyoghálvfems tons av seld tey missa eisini tey sjey túsund tonsini fyrst áðrenn nakar annar missir tá ið kvotan fer niður um tað so tað er rætt

ja og so er tað edva ja

takk fyri at forma tað

vóru teir á ódnum skóli og gjørdu hvønn ja tað er soleiðis at skip kunnu býta um men vissu eitt ein aktørur ikki hevur brúkt trýss prosent av sínum egnu rættindum so vil hann árið eftir ikki kunna býta um vinargrannan so kann hann ikki avhenda fyri eitt ár so so tað er púra rætt skilt at trýss prosens reglan vil fanga onkran í hasum men aktørar kunnu altíð vist eru eitt lønistøð lítil nøgd av flemingskapp og ímóti einum lítlari nøgdu grønlandi teir kunnu altíð avhenda endaligt tað vil siga at teir høvdu kunnað avhenda endaligt í sínum millum men tað er rætt at trýss prosens reglan fer at gera at tað ber ikki til til dømis at býta helvtina hjá sær um við onkran annan tí so hevur mann árið eftir ikki brúkt meira enn helvt ella mann ikki brúkt trýss prosent og tí vil mann ikki kunna gera tað aftur árið eftir

ja takk fyri tað vóru ikki fleiri sum hava biðið um orðið so er orðaskiftið endað og hetta málur verður beint í vinnuna ja so er tað soleiðis at løgmaður sambært grein einoghálvtrýss stykki trý hevur biðið um orðið tað stendur í ísøk greinini grein einoghálvtrýss stykki trý í tingskipanini umsøg er at løgmaður uttanum skránna ætlar at geva løgtinginum serliga fráboðan verður sagt formanninum frá formaðurin gevur løgmanni orðið beinanvegin ella seinni á sama hundi og eg fari at geva løgmanninum orðið beinanvegin