LM-011/2022
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um ræði á málum og málsøkjum (At taka loftrúm og flogferðslu undir føroyskt ræði)
Lógaruppskot · Birt 30. aug. 2026 · logting.fo
Uppskotssetarar
Skjal (1)
Skjal · — · 6. sep. 2022
Atkvøðugreiðslur (0)
Ongar atkvøðugreiðslur skrásettar
Orðaskifti (79)
Vís orðaskifti
Tekstirnir eru gjørdir av einum sjálvvirkandi talugreinara og kunnu innihalda villur.
1. viðgerð (79)
harra formaður tað hevur mangan verið tosað um lottrúmið og at vit eiga at fáa tað á føroyskt raði men danir hava ikki verið serliga hugaðir fyri tí og tað hevur verið sagt at tað ber til ikki til tí at at mann kann ikki fáa fleiri loftrúm tað vil siga skuldu vit havt yvirtikið tað so má íslendska loftrúmið býtast upp tí ið okkara er jú tað sama saman við teimum og tað var danir sagt at tað ber ikki til og tað eru nógv landsstýri sum hava roynt yvir donsku stjørnuni at koma til eina niðurstøðu um at fáa yvirtikið bæði loftrúmið og eisini tað sum hevur við við við luftfars yvirhøvur at gera vit hava alla tíðina at vita at tað eru nógvir pengar við tí men hava ikki so lætt fingið at vita hvussu nógvur og tað hevur verið sagt at mann kann bara fáa tað sum tað í veruleikanum kostar og visti ið vit skuldu gjørt hetta ja men so vildi tað merkt at kostnaðurin í sambandi við at stýraflogførini telso verður verið torny á flogvøllinum sum hevði tað uppgávuna so hevði tað verið kostnaðurin av einum møguligum radara eg haldi íslendarar hava tríggjar radar sum loftrúmið hjá teimum betalur og og tað er eisini tann parturin sum er sørkjavnum resku sum mann eisini skal brúka og hevði eisini kunnað fingið pening til tann partin og so tá tað so kemur til loffersluna myndugleika so er tað eisini eitt stórt apparat sum skal fara í gongd og tað høvdu tú eisini kunnað fingið goldið ígjøgnum hetta við loftrúmi er tann broytingin sum er gjørd í grønlandi tí har hevur danmark gjørt tað nú at loftrúmið yvir grønlandi sum áðrenn varð býttur millum ísland og kanada at nú hevur danmark yvirtikið tað loftrúmið og ætlað so at fáa tað rikið í grønlandi soleiðis at tað kunnu koma grønlendingar at arbeiða har men tað skal staddvók vera danskt og sum so er munurin tað er ja men altso ber tað til tað sum vit hava fingið at vita áður at hetta ikki ber til tað er ikki rætt longur og av tí mann hevur júst tann møguleika sum danir hava brúkt í tí góðleikar loftrúminum so átti mann eisini at kunnað gjørt tað sama við tað føroyska loftrúminum og vit hava sum tað eisini verður sagt í uppskotinum her yvir tikið tað var tað niðara loftrúmið eg meini eg meini at tað er upp til sekstur sum fóti til okkurt orðnaka tað vil siga flogfør sum koma lægri enn tað tey verða so stýrd av flogvøllinum meðan tað var tað var væl næstan einki tað var bara ein lítil bobbla rundan um flogvøllinum fyrr men tað er mann so komin til men tá ið vit tosa um loftrúmið tá er tað altso tað stóra rúmið og tað er nógv og tað er nógvu flogførini so her eru pengar í eingin er við um tað og viðbroytingini sum danir hava gjørt við grønlandi so eigur tað tíðir nú at vera búgvin til at vit fáa yvirtikið av hetta sjálvi spurningurin er so krætar siga yvirtøkulógin sigur jú at vit kunnu yvirtaka men tað skal vera eftir samráðing og tann samráðingin skal eg ein hvørjum einstøkum føri vera men yvirtøkulógin sigur einki um hann mann skal vera samdur og tað vil so siga at at samráðingar skulu til men er mann ósamdur ja men so kann løgtingið sjálvt avgera tað og eg haldi at vit skulu brúka tann møguleika nú vit hava verið hildir henn tí einki skuldu bera til og nú vita vit at tað ber til og tí hesum spurningurin sum eg rokni við at uttanlandsnevndin fer at finna út av tað er hvussu hevur landsstýrið arbeitt við hesum her í seinastuni vit vita undanfarna samgongu arbeiddu við tí komu ikki á mál og spurningurin er so hvat ið hetta landsstýrið hevur gjørt fyri mær haldi eg at hetta er eitt øki mann absolutt eigur at yvirtaka hetta er ein nógv førleikakrevjandi størv og og eg haldi tað stóðonkrastaðni her at mann roknaði við at hundrað fólk koma at arbeiða við hesum í grønlandi og tað er tað so hvussu verður vit skulu hava allar góðkenningar á flogførinum og annað á føroyskt vald og tað skal vera føroyskt eftirlit so eg haldi at hetta her er eitt munandi meira spennandi mál nú enn tað var fyri ein hálvnari
ja tað er ikki so tað høgt heilt til at sína viðmerkini hjá søgum vara formaður eg var fegin um røðuna hjá jøku niclasen eg haldi at tað fór ígjøgnum bæði hvussu tað hevur roynt at fáa tað málaðar føroyskar hendur um hann hevur havt øðanakrar umberingar men nú tá ið so danir sjálvir skulu gera eina umsitu loftrúmið í grønlandi so hevur tað ikki verið trupulleika at býtt sundur at her so eina tað fyri sum hevur verið umsitin av ávegavist í íslandi og kanada og eg haldi eisini at eg hevði knekkast nú rætt í tí at at saman við úttøkulógini og og lógini og málið málið málsøkir so hava vit rætt til at samtykkja hatta uppskotið at sum vit strika hatta av listanum harvið er tað føroyskt og vit seta eina freistað og tær praktiskt við sum kunnu vit fáa hann lást og tað ligg ustera men tað liggir hvussu nógv arbeiðsstov sum forleikameining í tí fyri tað føroyska flogførtum og eg haldi at øll tær føroyska flogvinnan heldur hetta er frálíkt hugskot
ja takk gertur vælur grippesen ja eg tykvi at fyri fyri fóðvemuna hevur tað verið gott og nógv førleikargevandi størv og danskir myndugleikar eru ikki altíð so lættir at fáast við tá tað kemur til góðkenningar tað hevur ofta verið tungt og har kundu vit fingið eina føroyska smidligari skipan sváhesa nær at tað kundi gingið skjótari og kanska eisini verið einfaldari men men men yvirtøkulógin sigur sum sagt at tað skulu samráðingar til og og spurningurin er so at so at mann hevur tosað við danir fyri árum síðani er tað ella skal landsstýrið taka samráðingar upp við donsku stjørnuna nú og tá tað so ikki ber á um málið men so leggur mann lóguvar uppskuld fram til yvirtaka ella skal mann siga tað sum verður sagt fyrr millum londini tað er tað eg veit ikki tá men eg rokni við at tað uttanlandsnevndin
ert tú vilja sum hjá henni seg gjørt svøv ja takk fyri harra formaður eftir at viðgera er eitt lógaruppskot frá høgna heittal vegna tjóðveldi um at yvirtaka loftrúmið og tað er eitt mál sum vit eftir hondina hava viðgjørt nokk so ofta í løgtinginum eg haldi at tað er triðju ferðirnar í hesum vaskoynum at at tjóðveldið hevur eitt uppskotur í løgtinginum og fyrstu ferðirnar løgtingið viðgjørda mær vitandi tað var aftur í tváysum tólv tá uppskot frá framsókn um at yvirtaka loftrúmið tá var ein uppskotur samtyktar og um eg ikki fari skeivur ella minnist skeivt so haldi eg tað vera samtykt ikki nevn frá tað var ein eimalt løgting og samtyktan sjálvt um framsókn tá var ein andstøðug flokkur og júst tá ið tað uppskot var viðgera í løgtinginum tá var eg í nakrar fáar vikur sum varafólk inni á fólkatingi og bað tá um ein fund við táverandi trafikkministrarin í danmark hennrik dam kristensen um hetta málið fyri at spyrja meg fyri og hann var sjálvandi positivur um tað at føroya kundi yvirtakað eftir tær men eg hevði væntað eftir at spyrja inn til inntøkur og hvussu mann deildi inntøkurnar ímillum føroyar og eitt millum danmark og ísland tað fekk mær ikki ordiliga svar uppá hann segði seg at eg fór ikki at vita hvussu tað var men tað er eisini áhugavert í hesum málinum hvussu tað er og undanfarna samgonga hevði eg eisini í samgonguskjalinum skulu yvirtaka loftrúmið og tann sum var landsstýrismaður tá ið innan fyri økið hann arbeiddi við málinum og hevði fleiri fundir við donsku stjørnuna var eisini eitt fund við ikao tað er tað altjóða felagsskapurin sum varar av flogferðslu men tað vísti seg at vera trupult at koma á mál við yvirtøkuni og tað tað endaði seg við at ein frágreiðing bleiv gjørd um málið av einum arbeiðsbólkinum sum var bæði føroyingar og danir við arbeiðsbólkinum og at niðara loftrúmið sum tað bleiv kallað fyri bleiv yvirtikið men tað er sjálv innflúgvur ikki skilja læninum og tað er eitt danskt privat felag sum umsitur tað náðu eg eri og haldi tað eitur eg haldi eisini at umseta tað framvegis men tað merkir so at tá ið føroyingar nú hava ábyrgdina tí so kann mann um vit hava teir førleikarnar til tað í føroyum lata annað hvørt eina almenna myndugleika ella eina privata føroyska fyritøku taka sær av tí men tað sum var frágreiðing hjá seyðin í stuttum tað var at tað var trupult at yvirtaka tí at eitt trupult at y trupult við at vit sjálvi skuldu umseta loftrúmið í dag er tað sum í íslands og umsitur loftrúmið vegna danmark tí at vit ikki vóru í eini skjóttstøðu fyri og at tað varð felgt í sáttmála ímillum limalondini og ikao hvussu fyri vórðu deildir og skuldu mann geva føroyar til ein skjóttstøðan fyri sum mátti mann broyta hesir sáttmálararnir og leggja tær fyri fyri íikao og øll limalondini so skuldu taka støðu til tað tað sum frágreiðing sker men sum er okur tú ikki at tað verður eitt sum ammars nú eg fari at umsita ella fer at umsita grønlendska loftøkið sum íslandi kalla tað annars umsitur frá mann undan eg var ikki grønlandi sjálvstøður fyri áðrenn eg ikki tað veit eg ikki hvørt tað og blívur tað tað nú so vit høvdu gingið ov partlágt so lætt at gera tað tað er sjálvstøður fyri so tekast eitt sindur øðrvísi men úr øllum støðum so halda vit tí í javnaðarflokkinum vit hava sæðan málið vera løgdu skiftir tí ikki undirvitið er takafræðis undirvitið tí so leingi vit ikki hava broytt nakrar avtalur við ísland og við ikao so broytir tú einki so tað blívur ikki verri altso og í besta føri ella í besta føri so kann tað viðføra tað við so danmark fær ein part av inntøkunum um tað er soleiðis so onkur vil vera við sum ísland sum koma av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av av sjálvi umsita válsøkið um tað ber av mál tær kemur tíðin so at vísa men tað er eingin ivi um at tað eru takrar inntøkur av hesum her uppskotssettarin hevur so roynt at sett tala har hann kemur fram til hundrað og trýoghálvfems milliónir árliga og tað sær út til at vera nokk so realistisk rokstyrki hann vísir hvat hann tað kostar at flúgva ígjøgnum lofturúm í okkara grannalondum medan í stórarbretlandi og hvussu nógv flogført tú flúgva ígjøgnum ígjøgnum føroyska lofturúmum dagin hann kann mann tað upp við tí prísinum og kemur til at tað eru hundrað og trýoghálvfems milliónir um árið men tað er sum tað verður sagt av undanfarna røðar av eisini uppskotinum ikki soleiðis mann kann ikki hava yvirskot av av lofturúmunum men inntøkur tú dekkar útreiðslurnar sum ein hevur av at umsita tað og tað er útreiðstur millum annað til til til eftirlit og til til rátaramyndir til bjarging til veðurtænastu og útbygging og møguliga eisini útbygging av flogvølli tað verður sagt í uppskotinum tað er væl møguligt eisini undir øllum umstøðanum so ger tað tað at vit kunnu hava nógv vitanartungstørv fyrst og fremst vesturvágunum á flogvøllinum men tað ger eisini tað at vit kunnu brúka ein part av pengum til tá snakkar um bjarging altso til til bjargingarskip altso sjóverjarskip og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og og fíggjaðaravísirnir so javnaðarflokkurin er positivur um eitt uppskoti og ferðir sannlíkt at taka undir uppskotini enn eina ferð sum varð gjørt eini fýra ferðina fyrr men sjálvandi verður tað eisini áhugavert at hoyra í uttanlandslendini hvat ið landsstýrismaðurin á oyggjunum og hansara fólk siga til hetta málið og ikki minst nú hvat liggur í málinum aftaná at at danmark nú skal umsita tað grønlendskum lofturúmið og at tað skal tann umseting skal vera í grønlandi og grønlendar skulu taka sær av tí í gerandisdegnum men vit eru positiv uttan iva og fara nokk at akvava enn eina ferð fyri hesari yvirtøkuni takk fyri
takk sovorðið tær viðmerkingar til jóannes joensen gert tað væl takk tværar framavirða vit duga bara at síggja fyrimunir í hesum her tað kunnu vit ikki eg kann tí dýsjóli síggja nakrar vansar í hesum her uttan tað at mann fær staðfest hvat er tað at vit tað drega seg um altso hvussu nógvur starvspláss drega tær seg um og hvat er tað fyri førleikamenningum vit snakka um og hvat fyri pengar snakka vit um tað eru ofta nógvar gitingar og eg haldi her mann roynt at seta niður á pappír men eg vil hugsa mær at mann í samráðingum fann ú tí tað er ofta í hesum málum hevur tað verið for nógv gift og vit vita for lítið mínari verð so har haldi mann at seta niður á allir flokkar burtur gjørt tað tí at hetta er væl ein mál sum vit øll eiga at hava áhuga í at at vit fara at umseta sjálvi
ja takk so tað laksar við til at tú jannesen gert so væl ja eingin er yvir um tað sjálvt eg haldi at mann kann gott yvirtaka tað og so mann ger mann tað fyrst upp tann máta mann sigur at tað er yvirtakað við tú soppan sum er galdandi og ísland fyribils umsitur tað skal mann byrja við so mann taka tað harifra ber tað so til at vit eisini taka umsendingina egnar hendur tað tað tekur møguliga hundur nøkur ár tá skulu vit møguliga samreiðingar til bæði við ísland og við káu men men at byrja við er ongantíð ikki vátta men mann hevur hoyrt fleiri ferðirnar at ísland og danmark deila sum inntøkurnar at danmark fær ein part av inntøkunum so eiga tær inntøkunum sjálvandi at fella til føroyar beinan vegin
ja takk so er bjarni kolasen og perusin bjørt væl takk fyri ára formaður tað er nevniliga so at grønlandi har grønland hevur faktiskt luftkontrol við øllum sum eru undir seks kilometrar hædd men alt sum hevur pivur tað verður umsitið av kanada og íslandi í felag í tí grønlendska fyrinum tað sum teir hava gjørt er tað flutt umsitingina til grønland sum yvir tí fer at skapa kanska eini hundrað arbeiðspláss tað er kanska naivt at halda at tað verður hundrað arbeiðspláss í føroyum men tað verða í øllum førum rætt á arbeiðsplássum so tað at taka bara tað at taka umsitingina til føroyar er í sær sjálvum ynskiligt um mann so ikki yvirtekur beinanvegin tað tað vil so vera men í mun til fíggingsina tað hevur verið gift og kanska onkuntíð eitt sindur kreativar útrokningar uppá hvat vit fáa afturfyri men føroyar altso uttan at ikki vinnumálaráðið sum tá sat við poul mikkelsen sum landsstýrismann tryggjaði sær umboðan í tað sum mann kallar fyri joint finance committee sum er í fíggjarnevnum hjá ikao har velur mann hvussu mann býtir peng og mann bestemmar seg fyri hvar tænastuveitingar og íløgur skulu gerast
ja takk gerst væl at tú hevur tað sovorðið hennesen ja ja eg havi eftirlýst akkurát tí svarinum uppá tann spurningin hvussu hvat endar pengarnir altso inntøkan av loftur um endan er hundrað prosent til íslandi ella ein partur til íslandi og partur til danmarkar tað hevur áðurvørt fingið tað at svara og er tað so einfalt sum bjarni kárasson sigur so er tað verið deiligt sum fóru teikar so upplýst í uttanlandsnevndini men byrja við at yvirtaka tað tað fyrst at hjá okkum at yvirtaka tað setir kann vera eitt sindur truplari enn enn hjá grønlandi kanska at grønlandi er ein sjálvstøður fyri sambært eyðkáu og føroyar ikki eru tað so skulu taka broytingar til men tað kann mann heilsuna arbeiða við og
ja dagsins hevði eg hjálpt hjá teimum sum fyrr enn vit vóru ikki ringdjóðir so væl formaður í undanfarna valskeiði tí samgongin sum akkurát var eg og hann sum var løgmaður fyri tá var í tí samgonguskjalini stóð hetta á at mann skuldi yvirtaka tað á øki og eg veit tað bleiv gjørt tað størsta forarbeiðið til tað men men tað bleiv ikki yvirtikið at mín spurning er bara hví yvirtók mann tikið at hvat hvat var forðin hjá
tá eingin ivi um at undanfarna samgonga vildi eg yvirtaka tað og tann hann stórt mær sum sat á málsøkinum tá tað var poul mikkelsen hann gjørdi eitt stórt arbeiði og tað bleiv settur eina eina eina arbeiðsbólkur við embætfólki bæði í føroyum og danmark og tað tað er tilfarið er tøkt í dag um hann varð fundur við ika og annað men tað vóru nógvar forðingar millum annað er tað her við at ika og hevði nakrar reglur ganga eftir at sáttmannar ganga eftir og varð føroy og føroyar var ikki opart ikki einum sjál sum við ká og limalondini samtyð broytast sum framvegis tað vóru tílíkur spurningar frá sjálvum men tað at tað er kanska eru nakrar avbjóðingar á vegnum eigur ikki at gera tað mann sigur ókey pínt so so gera vit einki eg haldi at vit eiga at arbeiða við tí undir øllum sum sum koma okkurt í spælt burtur ella okkurt burtur mann mælt tað loysnir tá okkara pínt vit yvirtaka tað og so lata vit í ísland fyribils halda fram við at umseta tað til vit koma
eg læt so døgnir høvdu teimum ikki so væl eg haldi at akstradur hannesen hevur prøvað rætt í tí at at vit nøvast ikki at gera málið so øgiliga innviklað tað sum hendir í teirra løtu við sítt samtykkjum hetta uppskotið tað er at vit løgliga taka ræðið á loftirúminum og tað skal so er tað við sum gera avtalur við onnurlond og traðka tá inn í ta avtaluna sum danmark hevur gjørt við íslandi og tað er eisini rætt at at at ofta enda vit at tosa um hvussu nógvar pengar í hesum altso tað sum eg haldi er avgerandi tað er at vit skulu fáa ræðið í økinum og harfrá kunnu vit samráða seg íslendingar um hvussu mann ger tað og við í kvav og tað er eingin ivi um hatta fer at vera ein eitt mynumtykki ein ein stór menning fyri føroyar sum sum tá vit hava tikið onnur stórir økir á okkum
eg haldi at málið er nokk so einfalt mann kann yvirtaka tað og siga at vit halda fram við akkurát tí sum er í dag at byrja við vit yvirtaka straðka innir tá ið sáttmálar sum danmark hevur bæði í ikao og við ísland og so arbeiða víðari harífram tað haldi eg nokk tað rættu loysnin at gera tað uppá
takk fyri árformaðurin ja takk so er tað næstu røðar til frímut rasmussen ger so væl
ja takk fyri harra formaður ja nú er tað eitt uppskot um at yvirtaka loftrúmið og nú hevur mann øgiliga stutt síðani siti og viðgjørt akkurát líknandi uppskot tað var í fjør tað var løgsmannhundrað og einogtjúgu í fjør og tá høvdu vit øgiliga nógvar innkallingar har ið málið har málið varð lýst og tað sum ljóðar til at vera so øgiliga einkilt vísti seg kanska ikki at vera so einkilt allíkavæl tá mann so fór at tosa um tað ordiliga nær sjálvt um tað kanska burdi verið einkilt tá mann sær hvat ið hetta her tí at vit kunnu gott sum eg skilji tað so er einki so er ikki ein trupulleiki at yvirtaka hetta málsøkið úr tólv fjórðingar og tað er tað sum hevur verið eitt stórt nokk so nógv snakk um hetta her tað er tólv fjórðingar hvat hvussu nógv stórt øki er tað sum altjóðar flogførur koma at flúgva ígjøgnum tí at tað kostar at koma inn í ein nýggjan fyrr við sítt føroyar skal vera nýggjur fyrrur og hvat fara far far far fara flogførini bara at venda eina hálva grad sína av søgnar at teir flúgva uttanum so tey sleppa frá at betala eitt eykadjald vit vita øll at tað er øgiliga viktigt hjá øllum vinnum og eisini flogvinnuni at sleppa so bíliga sum møguligt so vit sleppa undan at skula betala vit koyra ígjøgnum føroyar við at flúgva lýsingar uttanum so gera teir tað sjálvandi men tað skal ikki forða okkum fyri at kanna málið til dýptar her í tinginum og og fáa enn einaferðirnar at síggja hvat ið hetta ymiskt skal er fyri nakað og tað tað sum eg hugsi eisini tað er at í seinum samgongum var faktiskt nokk so nógv gjørt við hetta málið so at teir upplýsingar sum eru um at so tey svar hvat er tað sum hvar vóru forðingarnir hví gjørdi mann ikki tað sum sum mann ætlaði sum mann setti sær fyri og so eru tey tær við pengunum sum sum fylgja við ella sum mann tekur ikki tað sama gjald í allastaðni eitt nú bretar taka eitt tagrið gjald men tú kanst ikki brúka pengarnar til eitt og hvørt tað skal brúkast innan fyri sørgin resku og til tað sum eg hevði við flogvinju at gera so og tað er nokk so interessant haldi eg eisini tá ið vit viðgjørdu tað seinastu uttanlandsnevndini so bleiv tað tosað um okkurt skjal sum varð skrivið millum ísland og danmark og men eingi finnreytaskjal sum ikki hevði tað lænað og varð nokk so løgið eisini at vit eru ein avtalaskrivað tá eing skal finna hana tað hevði nokk so verið so interessant at kunna sæð tað tá ið tað ikki verður bara ein pásandur men eitt pásandur alla tíðina hvat hetta er fyri nakað og so er hetta her við at sum hetta hevur grønlandið ja sum eg skilji tað og sum sum eitt skuld koma fram á her í dag so er tað sum grønlandið tað er ein fyrifryst sjálvan og sum eg skilji tað so er tað undir seks kilometrar at teir at teir koma at at yvirtaka tað her meðan meðan restin omanfyri tað er í kanada og íslandi so spurningurin er eitt sindur at so at tað sum vit tosa um nú er tað at taka sum segði maðurin allan vegin upp ella er tað upp til seks kilometrar sum vit tosa sum ella er tað eitt sindur kassin upp á tólv fjórðingar út og seks kilometrar upp sum vit tosa um og hvussu nógv flogfør flúgva í tí hædni tað er ein góður spurningur her er onkur tøl hevur ein tvey hundrað flogfør í dagin haldi eg stóð í uppskotinum so men eg haldi at hetta her er hetta er eitt áhugavert uppskot og tað er tá mann er býttur við nøkrum tingum fyrstur at mann arbeiðir við tingi so er tað nýtt og so skal mann seta seg inn í øgiliga nógv ting og kanska mann ikki er varugur við nøkur ting sum mann kanska burtur verður varugur við tá mann arbeiðir við tí men nú tá ið mann hevur viðgjørt tá nakað ferð eftir hondini so kanska mann er eitt sindur betri skúlaður til at seta tær eitt spurningarnir í nevndini tá ið vit viðføra viðgera uppskotið so eg havi ikki mær at siga um hetta mál
eg læt teg við mær syngtur høvdu tey høvdu tey so væl eg haldi at til frippur rasmussen var inni á nøkrum týdningarmiklu málum sum hava verið frammi aftur og aftur og tað fyrst hann nevndi tað var at tað er skjalið um avtalu millum danir og íslendingar sum ikki verður funnið minnist meg rætt so haldi eg enntá eitt royndag at fáa tann táverandi íslendska elkonslum inn í nevndina at svara tí og tað kom eg eitt royna aftur nú hitt er gjaldið og tað er rætt at at onkur sigur meg hvussu nógv nógv fennrætt í fjórðingum men ið okkara gjøld er ikki er í hægri in tað sum er um okkum so er tað eingin orsøklaður at flogført ikki hava flúgvað hjá okkum láttrum við at eisini fáa eina góða tænastu sum tey snýr seg um veðurtænastu sørkin resku og so framvegis og so er tað við grønlandi eg havi skilt tað rætt um frippur rasmussen skal rætta rættamestanina sær nakað annað so er tann grønlendska avtalan at tað er øll flogfør í øllum grønlendskum láttrummi altso allastaðni so langt uppstundis sum sum mann hevur hørt kann fara men í dag verður ein stórur partur av inn
ja takk bjørt frá tími rossin ja takk fyri tær ja tá ið mann taka tað síðsta fyrst so so veit eg faktiskt ikki hoyrdi bara eini ting mann siga at at at fyri í grønlandi var undir seks kilometrar og restin tóku kanada og íslandsar av og vistu tað er tað og mann skal so fara í samráðingar við ik og so blivur tað meira vanskeligt og so er tað tað her við oyndargjaldinum tað er tað sum eg kundi hugsað mær at fingið at vita einundargjaldi er tað per longd ella per náttluminet ella talir tú eitt gjald fyri at koma inn og so ein náttluminet talið seg at vit skulu tala hjald fyrst eitt mann sigur startupp gjald sum mann kalla tað so er blivuliga sjálvan eyka kostnámið sum var bara at tala fyri tá tá ið tær metrar hondimáman flýgur so so so kemur tú út um hatta saman
hevur tað verið eitt mál sum hevur verið fyri sera nógv her á tingi uttan at nakað munandi er hent á økinum sjálvandi eru nøkur framstig framd gjøgnum tíðirnar men tað hevur verið ein politiskur málsetningur í øgiliga nógv ár at fáa yvirtikista føroyska og fáa tað heimtikið til føroyar eg kann finna skjøl í tingskipanina aftur til seksoghálvfems har mann tosar um tað og tað var eisini eitt uppskot frá framsøgn sum í tvey túsund og trettan bleiv einmælt samtykk tá mann heitti á landsrúma at fara til samráðingar um at yvirtaka loftrúmið og tað sum kanska er áhugavert ella gaman í yvirtøkmannski øki og ikki komin á málvið teg enn men har koma eitt interessant skjal burtur úr tí sum bleiv gjørt ein embætismannabólki ímillum føroyskar og danskar embætismenn tær skjaliga eitur beskrivilsi av luftfarsumróti í relatión til ferðirnir tað er so nakað sum kallio holm johannesen fyrrverandi løgmaður setti boð um at fáa gjørt og har eru ræðiliga nógv áhugaverd tøl at finna og informatiónir um tað so enn nú er tíggju ár gamlar ella meir eg kann kanska byrja við at eg kann endurgeva úr tí í skjalinum í mun til
í mun til útreiðslur og inntøkur eg gjørdi so væl tað stendur á síðu seks umkostingar á okkurt byrðir danmarks og íslands samlitið umkostingar for útilsarni til luftfarsini rekkja við kvir á størsti delin av sønnurstrømum fyri framgóðar á netinstoyndi tabell og niður hensyn til ensartitetin eru umkostingarni uppgjørt í amerikansku dollarar tað vil siga at hetta er tað sum er av útreiðslum fyri íslendskar og danskar myndugleikar av at umseta grønlendska fyriðn og fyriðn sum vit eru undir og eg kann nevna í tvey túsund og trettan varð tað bushiterað til at danmark hevði tíggju milliónir dollarar í útreiðslum meðan ísland hevði fimmogtretivu og eina hálva millión dollarar í útreiðslum samlað fimmogfjøruti komma fýra milliónir dollarar tær runt rokna í dag er kanska einar trý hundrað og tretivu milliónir ella harðleiðir hetta er fyri tíggju árum síðani tað vil siga at tað skulu minnast til at flogferðslan givið at vit eru norðuratlantshavin og so ofta so gera flogferð í europa og usa tað sum mann kallar stórsirkulnavigatión mann flýgur norðureftir fyri at spara bensin tann ferðslan er økt ófatiliga nógv tey sannastu tíggju árini tí kann mann vænta sjálvt um mann eisini skal taka hædd fyri kovid-nítjan at tað talið er nógv hægri í dag enn tað var tá so í øllum førum trý hundrað og tretivu milliónir krónur harav ísland verður nógv teir størstu útreiðslurnar men har danmark eisini hevur munandi stóðar útreiðslur og hetta snýr seg ikki um tað danska lofturúmið hetta snýr seg um sønnerstrøm fyri sum er tað grønlendska og reyðkavik fyri sum er tað íslendska og føroyska nú nevndi eg viðmerking til akselvið johannesen at undanfarna landsstýrið tá ið tá æt uttanríkis og vinnumálaráðið tá mann fór til samráðingar við við dønum um at yvirtaka økið tá fekk mann tryggja sær atgongd til fundir hjá ikao tað vil siga tað sum mann kallar fyri joint finance committee teir bestemma hvat gjaldið skal vera og teir bestemma hvussu pengarnir verða býttir alt eftir hvørjar tænastur skulu veitast á teimum respektive londunum sum eru í softmálanum og teir bestemma eisini hvat fyri íløgur skulu gerast fyri at betra umtrygdina og um búskaparfrøðina í gjøgnumflúgvingar í hesum økinum sum norðuratlantshavið er annars tað mest traffikeraða látferðsluøkið yvir sjógvið í verðini smáar upphæddir vit tosa um hendan sama frágreiðing hon sigur eisini nakað um hvussu mann kundi yvirtikið hjá teimum partar av tí nú hevur mann til viðgerðina í dag tosað nógv um hvat mann hevur fungið í lag í grønlandi og tað er ein soppmáli har sum navið er faktiskt eftir uppforging frá navið er sjálvt og ikki natúrliga grønlendsku myndugleikar um at flyta umsitingina til grønland tað vil siga flogkontrol yvir seks kilometrar so tað er alt annað enn innflúgvingar og og innanríkisflúgvingar við sum mann kann kalla tað tað og tað er ein øgilig ferðsla tí at tað er øgiliga nógvur lofttraffikkur millum europa og usa og kanada sum fer ígjøgnum grønlendskt luftur sum jú ikki tykkum at siga er rættiliga stórt øki tað sum harmar meg tað er tað at mann kanska vil gjarna yvirtaka men men hevur kanska ikki neytørvuliga allar fakligu førleikarnar upp á pláss og hevur kanska ikki økundomiðina upp á pláss og tað má jú sjálvandi fáast í lag áðrenn mann kann fara inn til eitt samráðingarborð við einum seriøsum uppskoti um hvussu vit fáa yvirtakið økið vit hava brúk fyri í mínum neyðum at stovna ein føroyskan lofferslumyndugleika og at uppbyggja kompetensir á økinum flyta umsitingina úr danmark og so annars keypa okkum til tær tænastur og veitingar sum vit ikki sjálvi kunnu umsita í dag verður mann noyddur til at gera við sum mann skal hava nakrar vónir um at kunna yvirtaka økið tí at fert tú til danskar myndugleikar fær tú at siga javnum tit hava ikki kompetensirnar og fert tú til lið í káu so fær tú eisini at siga nei tí at teir vilja gjarna hava at vit sum hava upprætta ein separatan fyri altso ein nýggjan fyri politikkurin hjá í káu er mann skal hava færri størri fyrar og ikki fleiri smærri fyrar so tá ið mann kemur við einum uppskoti um ein fyri afturat so skal tað vera tí at tað tøkniliga tekn búskaparfrøðiliga løgfrøðiliga og annars er meira skynsamt enn hvat støðan er í dag so mann skal hava eina ófatiliga góða keys við sum mann skal koma seriøst til at samráðingarborð um at fáa fáa yvirtikið økið tað haldi eg er øgiliga týdningarmikið tá ið tað er sagt so taki eg fult og heilt undir við uppskotinum hjá tjólinum um at yvirtaka loftrúmið tað er bæði tí at tað kann elva til nøkur háðútbúgvin arbeiðspláss í føroyum mann fer at brúk fyri flogvallar mekanikarar mann fer at brúk fyri løgfrøðingar sum spesialisera sína fyri es-lógávum mann fer at hava tørv á búskaparfrøðingar pilotar metrolokar kommunikationsráðgev listin er óendaligur tað eru nøkur arbeiðspláss sum vit gjarna vilja hava í grønlandi tosar mann um at tapa sikt til tjúgu og tretivu fer at kunna geva hundrað nýggju arbeiðspláss til grønlendingar tað er ov ikki einki í føroyum verður tað kanska ikki hundrað men tað kann blíva tjúgu tretivu tað hevur at virða í sær sjálvum fyri ikki at snakka um teir pengarnir sum fella til føroyar ikki til vælferð og til at gera tunlar og annað men sum føddu til føroyar til nýtt virksemi tað vil siga at gera íløgur í sørgin resku og innsatsum gera íløgur í veðurstøðina sum vit hava yvirtikið gera íløgur í radarskipanum nú mann snakkar nógv um ein radara hann kundi eitt nú verið okkara og kundi verið fíggjaður av av hesum pengunum sum er káulettur tí tað er snúsið um kanska fjøruti milliónir um árið í tígg og pengarnir sum detta til ísland og danmark frá ikao er mangt slíkt tí haldi eg at tað er eitt mál í sær sjálvum tað er sjálvandi eitt mál í sær sjálvum politiskt at yvirtaka loftrúmið tí at vit skuldu stødna okkara egna landi og hava ábyrgdina á trygdum og umsitingum av okkara egna territoriu men tað eru eisini nógvir búskaparligir vinningur og samfelagsligir vinningur við at yvirtaka økið men tað krevur at mann politiskt er ein samlaður frontur og sigur hetta vilja vit hendir saman yvir fyri danmark og yvir fyri ikao og yvir fyri ísland og krevur at tað fellur til okkara lut men tað krevur eisini at vit síggja tað sum neyðugt at gera íløgur í ta kompetensurnar og førleikarnar sum er treyt fyri at kunna umsita økið á ein forsvarligan hátt tí haldi at vit áttu at verið og uppbygd hesar førleikarnar beinanvegin soleiðis at tá ið vit fara til samráðingarborðið við danmark og ikkao so hava vit eina góða frak tí at vit hava vit hava starvsfólkini vit hava førleikarnar vit hava teknisku útgerðina og so framvegis tað er ikki ovandi eitt sats men tað haldi at vit eiga at gera tað vísir seg at kunna bera til tí at tað er tað sum grønlandið hevur gjørt so fyri at taka samanum fyri fólkurnar so haldi eg at tað er eitt eitt stórt ótappað potentiáli í at bæði yvirtaka loftrúmið men eisini bara tað at flyta umsitingina av føroyska partum av íslendska fyrinum til føroyar at umsita tað merkir at hundrað tals møguliga milliónir fella í føroyska búskapin til lønir íløgur útgerð sum føroyingar kunnu taka sær av og kunnu vera av men tað er eisini ein liður í at taka ábyrgd av okkum sjálvi og gerast partur av altjóða samfelagnum tað at umsita loftrúm tað er nakað sum er í sínari nátt tú eru globalt mann kann ikki bara stýra sítt egna loftrúm loftrúm er nakað sum er globalt tí at ferðslan í loftrúmum er transatlantic og heimshugumfevnandi tí krevur tað at vit eisini eru sinnaðir til at samstarva við eitt nú kanada ísland danmark ella hvørda nú skuldi verið tí at tað er absolutt neyðugt og tað mugu vit gera okkum greitt áðrenn vit fara undir eina tilgongd so tað skuldi vera míni orð eg vóni at tað er frá eina góða viðgerð í íslandsnótini eg fari at fylgja tí í tann mun eg kann eg siti ikki í íslandsnevndina men eg fari at reina fylgja málunum og vita um nakað nýggjur
her var ein viðmerking frá høgna hoydalgerð so væl eg haldi við at hann er koyraður sum petersen í stóran mun greiddi frá týdningin og virði av at taka raðið á egnum í lotturrúmi og lottferðslu eg fór bara yvir eitt sindur í sær meterskipan tá sigur at nú skulu vit vera klár áðrenn vit fæla samráðingar eg hevði nógvar orðaskiftir við undanfarna landsstýrismál um vikusin um hettar skulu skulu vit koma um málvísing við at reinsa øðan leingi við samráðingum so er tað í lagi avgerandi at vit taka avgerðina og tað hendir einki annað enn tað tá at tá eru vit myndugleikin loggóðmyndugleikin og síðani kanst tú samráðast um bæði at fara at skapa nýggjan fyrr og alt tað sum har tá ið tú høvur at byggja upp so eg skilti ikki ordiliga um tað var tann um um at hann er koyraður petersen var helt mann skuldi fyrst vera klárur við øllum akkurát sum tá samansmenninir søgdu mann skuldu fyrst hava allar lærararnar klára áðrenn mann fór undirvísing í føroyskum so kom
ja takk bjarni kára sum petersen ger so væl takk fyri frí fólkuna nei eg og høgni hoydal eru neyvan ósamdur um hetta her men mann skal bara minnast til sum eg endaði mína røðu við so hevur loftferðsluøki ein altjóða dám tað vil siga at hetta her er meira og størri enn okkara forhold við danmark og tað maktforholdið sum liggur millum har so óansæðan vit koma upp um tann hetkin sum er at yvirbevísa danskar myndugleikar um at vit kunnu yvirtaka økið ella í øllum førum umsita tað so mugu vit eisini kunna leggja eina góða sak fram yvir fyri ikao sum sanssýnilivís verður torførur at sannføra um at vit kunnu stovna okkara egna fyri vit kunnu sjálvandi staðfesta og krevja okkara rætt men vissu nú at vit skulu veruliga taka ábyrgdina av loftferðsluøkinum so mugu vit beinanvegin fara undir eina tilgongd har vit menna neyðugu førleikarnar til at kunna liva upp til tær vitnar summi k og setur tí í hesum førinum er tað nógv størri enn enn forhaldið millum føroyar úr danmark og tí haldi eg at tað má vera eitt seriøst samráðingarupplegg
ið tá ið tað snýr seg um ikao takk fyri tú ja takk næstur á røði jóhannes
jóansen ger so væl takk fyri frá fólkróna ja nú er aftur um málið um yvirtakað av lofturúmi fyri á tingi og hvørja fara vit at hugsa hví í allari víðu verð samtykkjum mann spælir uppskotið og roynir at fáa samráðingarlag tí at fyri mítt vikumandi vísir tað seg sum at vit mann hyggja eftir møguleikum og loysnum og ikki eftir forðingum so fær mann loyst hetta málið við tað skal jú loysast fyrr til seinni við samráðingum og tá tað bara gagnar og ikki ikki ikki er nakra vansi í tí sum so fyri fólkarsamfelagi so dugir ikki at síggja hví mann ikki kann vera samdur millum allar flokkar um at mann vil hava eina tilgongd har vit øll eru samd um at fáa eitt gott úrslit eg hugsi at hvørja ferð tann málið verður fyri so hevur eingin verið móti tí men mann allartíð sett spurnartekin við hvat liggur í tí hvat er tað vit fáa afturfyri ella hvat er tað hvat fyri ágóða hava vit av og sniður er tað ikki bara betur at onnur røkja hesa uppgávuna fyri okkum og so eru vit frí fyri at hugsa um tað men tað sum eg hugsi tað er serliga tað at vit fáa fleiri arbeiðspláss til føroyar viturnar tunga arbeiðspláss har tað eru høgloynt størv sum borgarar í gjaldar skatt felagskassan har felagsskapurin fær ágóðan eisini av tí og samfelagið gjøgnum tann tann vegin tað má bara vera gott fyri samfelagið og so kann eg helst lata vera við at hugsa um at vit fáa ein flogvøll eitt øki ið kemur at vera væl útbygt bæði við tilbúgving og við veðurtænastum og øðrum sum kemur at gera ella gera tað at flogvøllurin í vágum verður ein altjóða uppafturbetur altjóða flogvøllur sum kemur at vera ein ein hvussu er ein ein ein ein ein varði ella eitt hvussu er eitt øki í norðureuropa ella hvussu er út útnorðið sum sum sum kemur at vera útbygt rættiliga nógv í framtíðini og nú tá mann ætlar at staðseta eisini eina útbyggingarvesturi eina tyrlutflúgva útbyggingu ella eina flogvuna útbúgving so er tað upplagt at mann eisini staðsetir onnur ting í vágum millum annað ið hevur verið sagt í uppskotinum tilbúgving av ymiskum slag størvina fyri sørkjum resku radiosamskifti veðurtænastu flogtrygd og annað so hetta eru fleiri størv við sum at tosa um og størv sum kom at gagna føroyska samfelagnum við at tað verður rindað í felagsskassa so her eg vil bara heita á alla flokkar á tingi hetta er yvirhøvur ikki partapolitisk sum mín har verður hetta er nakað sum vit øll koma samd um at vit fær hitt í eina tilgongd umráðast við íslendar tosa við allar partar og fáa eina skilagóða loysn har føroyska samfelagið er vinnari saman við øllum ni eg dugi ikki at síggja at hetta málið kann vera at tað pyrst á grugga so rær tað nógv við sum málinum tí tað er at síggja møguleikarnar at finna loysnirnar og so fara í gongd og tað at mann ikki hevur kunnað loyst teg har til ja men tað er bara beklæðiligt tað haldi eg mann eigur at kunna kunna hava gjørt ella hvussu er men so reið mann at fara í ta tilgongdina og so fáa loyst tað í framtíðini
viðmerkingar jóhann dahlger so væl ja takk fyri tað sum eg minnist frá míni títtum landsstýrismaður tá ið eg umseti tað málið tað var tað at millum annað í káu eg ikki vil hava fleiri fyrarar sum mann hevur ikki ynski um at flog at fáa fleiri aktørar til at umseta loftrúmin tað var eitt av hóvuðsendamálunum hjá esmyndanum eisini at hava eitt loftrúm og fáa niðurlagsfassin eina rúgvu av øðrum økjum so eg ivist í hvussu einkult tað er at fáa gift eina yvirtøku av hesum málinum her tá ið alt europa vil tann øvuta vegin nevniliga at fáa minkað um fyri antalið heldur eina øki um tað tað kunnu tú hugsa mær at fingið jóansin at greppa eftir honum frá og hetta við kostnaðinum og at blanda peru og bananu saman altso sár og alt annað tað hevur hann ikki hvønn annan at gera við lássum bjórtøkunum so vit eg so vit eg minnist
ja takk johannes joensen gert tað væl takk fyri fólkuna ja eg skal ikki gera millum serfrøðingøkinum tí tað eri eg ikki og yvirskjóði at tað eru truplar samráðingar og tað eru nógvir áhugabólkar og áhugapartar men eg dugi ikki at síggja hví vit skulu bara sita og hyggja at og vera ein ein ein viðspælarar í tí at onnur staka sær av tingunum har vit kunnu vera viðspælarar til at vit sjálvi kunnu fáa ein part av avgávum har haldi vit skulu royna tað í øllum førum nú veit eg ikki tað broytist at tína nú hava grønlendar fingið síni sín part av av avtaluni við at at taka arbeiðspláss til grønlands ið tí sker til at síggja hví vit ikki eisini kunnu royna tað saman
helgi ábramsaði eina viðmerking har fer fólk at vinna sum eg havi fingið at vita frá fólki sum hava arbeitt við hesum her saman við at mann ætlar at yvirtaka málið so so er tað sostatt at vit fáa lítið øki rundan um føroyar altso kanska bróðar tallfjórðingar og møguliga trýssfjórðingar tað vil siga at tað er flogfar sum vit sleppa frá okkum inn í tað føroyska fyriðini skal betraða nakrar fáar gradir so er tað uttanumføroyskt láttøkið so kemur spurningurin hvør skal so fíggja hesi størvin við svinnu seta størv fólk í størv til at servisera hesi føroyar og tey vísa at tey flúgva tann um føroyar so fáa tit ikki pengar harfrá til tey størvin og vit fáa heilt ikki pengar fyri at seta størvin so spurningurin hvat hendir so altso hvat kemur fyri eggið ella hønað altso vit kunnu enda tí støðum við at bara seta fólk í størv og vit fáa ikki eitt fíggingin
ja takk jóhannes joensen ger so væl takk fyri forkuna ja eg gangi út frá at mann kannar hasum viðurskiftini áðrenn mann fer í gongd at seta størv men eg hugsi at tað eru nógvar forðingar vit skal síggja bara forðingarnar og og gevast har men so gera vit einki men eg haldi at mann skikkir eftir møguleikunum og fær eftir teimum tí eg dugi væl at síggja fleiri møguleikar her og eg vænti at mann fær eina góða avtalu fyri føroyar næstan á postandi tí at eg trúgvi at øll eru áhugaðir í at hava føroyar sum viðspælara tá mann hevur tosað ov so nógv um at føroyska lofturin hevur verið so týdningarmikið fyri norðuropa tá tað kemur til til dømis trygd
ger so væl frá forfevna hatta málið hevur fingið eina góða viðgerð og tað fegnist eg um ikki minst hendan dagin fjúrtan á septembur uttan at provokera sambandsfólkini for nógv so hevur einki ivast mær slíkt mál sum hettar hevur fyrr kunnu elvt til mykinesstríða ósemjur og vald men eg haldi at vit verða at hugsa um tað so er tað neyvan hvussu nakar sum hevur verið inni og viðgerðt hatta málið eisini at vit hava havt tað frammi áður sum ikki heldur at tað her er eitt púra upplagt mál fyri at menna tað føroysku tjóðina og eisini av fólkareiðisum orsøkum siga at sjálvandi er tað føroya fólk sum hevur ræðið bæði á landi á sjógvi og í luftini og á føroya løgting tekur avgerð um hvussu okkara loftrúm verður nýtt tí at støðan er tíverri so og fleiri røðar hava nevnt tað millum reglurnar at føroyar eru sum so ikki til í loftrúmshøpi í øllum orðaskiftunum um um ein aktivan rætara eitt so næntan hernaðar rætara so hevur mann sipað til eitt sum hann rópar fyri g i u k gapi í loftrúminum tað merkir at so grønland ísland og uk at so stóra bretland føroyar eru slettis nevndar og í loftrúmshøpi annars viðvíkjandi sivilarar flogferðslu so hava so eru føroyar heldur ikki til har tað eru danmark sum hevur gjørt avtalu við ísland um situr tað loftrúmið sum eri kring allar føroyar fyri fyri flogfør sum flúgva gjøgnum føroyskt loftrúm og ger eisini enn tað sama partvíst fyri grønlandi og tá ið málið hevur viðgjørt áður tá hevur tað verið roynt at fórt framdar somu forðingarnar og eg fari bara at leggast tá fast at serliga nú tá ið grønland hevur gjørt eina avtalu við danmark um og tað er nú í næstu tíggju árini at taka alla umsitingina á á loffertini til grønlands so er tað jú afturvíst at tað er so stórur trupulleikar í at gera slíka avtalu og tá ið vit samtykkja slíkt uppskot sum hettar so merkir tað bara rætt og slætt at vit taka nú tað løgliga vit taka raðið á málinum og traðka inn í teir avtalur sum longu eru gjørdar tað vil siga at tann avtalan sum er gjørd við ísland har verður tað bara føroyar sum er inni í teirri avtaluni heldur enn danmark og so komu vit har frá avtalu við íslandum hvussu vit byggja út okkara okkara tænastu í økinum og eisini um mann skal arbeiða í felag við at umsita henda so nevnda firðin altso tað økið sum í dag verður kallað fyri reykjavíkarfirðin og eisini hvussu vit kunnu menna teir tænastuna yvir fyri ikao at gera eina betri tænastu í føroyskum loftrúmi tí tað er tað eisini tørvur á tað kann ein og hvør av teimum sum fáa sítt føroyska flogvinnu vátta og tað sum flyta loftrúmið og flogferðsluna snýr seg um tað eru nógv viðurskiftir men fyrst og fremst er tað at hava eftirlit við loftrúminum bæði tað sum var oman fyri passiva flogferðslu at sær flogfør senda út tekin til ein móttøkuradara og so hevur tú eftirlit við hvussu hvar flogførini flúgva og vegleiða tey har og so er tað ein aktivuradari sum kann síggja eisini flogfør sum ikki hava ein transpondara ella ein sendara tað hava íslendingar kombinera so teir hava fýra radarar sum bæði sum røkja bæði báðar hesar uppgávurnar og taka sjálvir avgerðirnar íslendingar og uppi í tí hongur so at sambært altjóða flogferðsstovnum í káu so kanst tú harvið taka eitt gjald fyri at flúgva ígjøgnum loftrúmið sum svarar til tænastur sum tú eisini veitir til at bøta um flogtrygdina og tær tænastur tær snúgva seg um sjálvandi hetta við at hava flogført vegleiðing við umvegis umvegis radarar tað snýr seg um at hava tilbúgving til at kunna bjarga flogførin og í dag liggur tað fullkomni í íslandi hóast vit hava eina góða bjarga tænastu her tað snýr seg um at veita veðurtænastu og veðurupplýsingur og tað kann eisini snúgva seg um til dømis at fáa útbúgv flogvøllin tað veit mann ikki heilt hvussu nógv mann kann taka gjøld fyri tað men tað vita vit at bretland ger tí bara at lagna siga at flogvøllin er vágað longdur til lagna siga til tveyogtjúgu hundrað metrar so var tað skuldi kunna koma í trupulleikar í nógvælantshavi har vit hvønn dag við egna okkara egnu oyrum hoyra tað og eisini síggja tað í tølunum her flúgva jú væl oman fyri tvey hundrað flogfør ígjøgnum føroyskt lofturúm dagliga tá tað snýr seg um hvussu hetta verður gjørt har verða eitt sindur bilsin av framsøgn sum segði at mann mátti fyrst vera klárur við øllum fyrst hava bygt upp eina flogflogført til umsiting hava allan førleikan uppá flogs tí mann fór í samráðingar við donsku myndugleikarnar um at yvirtaka málsøkjur men har er tað soleiðis at málsøkjur loftið flogførsla og loftrúm tað er á listanum yvir málið málsøkjur sum sum føroyska løgtingið sjálvt kann taka avgerð um at fáa føroyskar hendur tað stendur tá at gerast eftir samráðingar við donsku myndugleikar men tað merkir ikki at donsku myndugleikar kunnu siga nei og tað hava verið samráðingar tá ið verður nevnt í viðmerkingunum við donsku myndugleikar kunnu hjá rann gerast nakað samráðingar afturat av praktiskum viðurskiftum men fyri at fáa tað málið framt og johannes joensen var inni á tí vit hava roynt tað áður og fleiri samgongar arbeiddu við tí so eri eg hvussu samførdur um og tað skilti eg eisini johannes joensen var at vit mugu taka avgerðina og seta eina dagfesting sum vit hava sett her til grækarismessu tvey túsund og trýogtjúgu tað kundi eisini verið ólavsøk um tað skal til tí at tá ið avgerðina er tikin so fella øll hesi viðurskiftini upp á pláss til at føroya løgting sjálvt tekur raðið á loyffersluni tað er heldur ikki at tá danir kunnu siga nei ella íslendingar kunnu siga nei tað eina sum hendir er at tá eru tað vit sum hava myndugleika nú er tað føroya løgting sum verður avgerðarmyndugleiki og lóggáðarmyndugleiki og sjálvandi verða tær at stendur eisini í uppskotinum sjálvandi verða tær avtalir sum mongu eru í gildi og økinum verða tær eisini virknar eftir tað og tá ber eisini til at fáa innlit við øllum viðurskiftum við ennirskifing og innlit í og ísland sum vit undra so lítið sindur á hvør grundgevingin er fyri at mann kemur innlit tað avtaluna seinasta grundgeving vit fingu frímund rasmussen nevndi tað tað mann fann ikki avtaluna hann var blivin burtur tað tikið mær eitt sindur løgi um tað umso er sum at mann hvussu er kunna finna okkurt embælisfólk sum minnist avtaluna og hvat hon inniber og mær vitandi inniber um tað at at ísland vegna danmark umsitur tað loftrúmið sum er frá sunnan fyri føroyum og heilt norður til íslands og yvir móti grønlandi har so ein nýggjur fyri byrjar og íslandi hevur veitt tær tænasturnar í langa tíð eg haldi eisini íslandi veitir eina verið verið mett at veita eina góða tænastu men tey teir flogskipar og tey fólk í flogvinnuni og frá atlantsflogi og øðrum og tey fólk sum hava skil upp á radar hava longu verið inni í løgtinginum greitt frá sínum sjónarmiðjum og tey hava víst á at vit bæði hava fólk við førleikum til at fara undir hettar og gera íløgur í ein radara hvat tað kostar á rekan og ikki minst hvørji størv og førleikar krevjast til at betra um tænastuna og eg hugsi ikki nakar ósamdur um at tey bara bøttu um tænastuna og trygdina fyri flogferðslu í norðatlantshavi at føroyar tóku sjálv raðið á tí og bygdu út bygdu út málið sjálvt so við teimum orðunum frá forkvinnuna so fari eg at vóna at vit fáa greitt tær síðstu tær síðstu spurningarnar í sum máli í teir viðgerð sum nú fer at fara fram í uttanlandsnevndini og eg haldi at tað hevði verið eina heiður til tey fólk sum hava stríðst við sum málinum og eg hugsi ikki um um um politikarar men fólk sum sum fáa sítt flogvennu sum hava stongt á leingi fyri at gera tær og eisini til tey fólk sum altíð hava stongt á fyri at vit sjálvi taka raðið í økinum tí at tey vísa hvørja menning tað kann skapa og hendan dagin fjúksevna settembur so kann ikki tað vera við at vísa á at at á øllum teimum mótum vit á okkara fiskimarki tá varð eisini sagt ja men tað var ikki til og tað fór kanska bara at vera eini fýra fýra manna før og tveir kristar sum lógu við einum snøri og fingu nakað fisk her tá vit skuldu taka undirgrundina av føroyskum hendi var óendalig mótstøða og samráðingar og tað tað gekk øgiliga stiltið men tá er tað gjørt so hevur tað altíð verið semja um tað aftaná og semja millum millum fleiri flokkar og eg eri sera fegin um at at at flestu flokkar hava sagt seg undir við hesum uppskotinum við við øllum teimum grundgevingum sum vit eru á hondini hava eru væl útborðin til at til at veita í málinum so frá fólkum at hatta málið fer uttan iva at fáa eina góða viðgerð uttanum stendur og eg vóni tað kann vera til at fáa meiriliga fyri tí tað er tað er víst at hetta
kingarbjørg saman við senn ger so væl takk fyri tað ja fyrst vil eg siga ella kanska takka formannin í tjóli fyri at hann hevur verið so áhaldin í smálinum kanska hann kundi nevnt nær tjólið og lagt tað tað fram fyrstu ferðir tað er hvussu er nakrar ferðir eftir hondini men tað sum undrar meg kanska lítið sindur tað er at altso hetta er hetta er so upplagt altso hetta er hetta er so upplagt at mann politiskt kann ganga saman um slíkt tí hetta er jú sjálvandi at byggja land men men ein og hvør flokkur átti jú at sæð møguleikan í at mann kann førleikamennna og fáa størv sum eru eisini til fólk sum kunnu flyta heim sum eru farin út at útbúgva seg og hava góð størv at koma heim til men eg heita tikið samansett og breið størv fyri ja fyri føroyingar og og kann høgni heita nevna eitt sindur um tað altso hvussu sær hann fyri sær at hetta kann styrkja um møguleikan fyri
ja takk høgni hoydal ger so væl ja altso tað sum vit hava fingið lýst frá fólki sum starvast innan flogvennuna og sum starvast innan innan tað sum vit kalla fyri leiting og bjarging so er tað ikki ein reyðskrift starvast hann fyri veðurtænastu sum hava skil uppá og hava drivið teir radararnir sum hava verið í føroyum so hava tey vísit á at vit longu hava fólk sum hava førleikar til at siga hvat skal til og at hetta fer eisini at geva møguleikar til nógv høgtútbygdum fólk at fyrisita sjálvt tað at veita tænastur til flogfør í okkara loftrúmi og at veita trygdina í tí sambandi har til kemur so eisini koma hanga eisini onnur viðurskifti uppi í hesum eg havi okkurt at gera jøk nigglasen og akkurát við hann sum vóru inni á tí at tað er jú eisini tað at kunna í tað liggur loyvini til tey skulu flúgva upp á føroyar tað liggur í trafiksstýrisinum í keypmannahavnum tað er eisini ein uppgáva sum fer at skapa nakað av av arbeiði og hugsar mann enn longur kann mann eisini hugsa sær eina føroyska flogfarskrá og alt tað sum har uppi hongur so tað so øll vísa á tá tær hevur so øgiliga øgiliga stórar og víðfevndar møguleikar við sær og eg haldi ikki at
møtt nøkund enn sum hevur víst á nakra tungt viðandi grundgevin fyri býnum skuldgjørtari
ábramsin eina viðmerking ger so væl ja fyri fólkurnar nú og nú dámar høgt at heita væl aftur úr søguna og sitera ymiskt og tað er ein góði sigur tá mann siterar okkara so vísir mann hvør var tað sum segði tað og hvør er sambandið eitt sitat sum hann nú segði var tað at onkur segði tað sjónvarpnað útflutt at tað fór bara onkur trystur avrætt eg fór at spyrja hann kann hann nevna hvør segði tað tá onkur trystur fór eftir við sjónvarpnað útflutt kann hann nevna hvør segði tú hvør er fyri mann hevði lærararnar kláraði altso kann hann høgni heita nevna hvør er hesa spørtuna
ja takk høgni hoydal ger so væl ja tað kann eg væl og nú skal eg ikki fara at trætast við við høgum aðrastum at leggja nøkrum skeiv orð í munnin søguliga keldur til hvør skal altíð vera men hetta hetta við tryssunum øh vit ikki fara heilt skeivur so var tað jóhan poul sum eg skal taka tað aftur ími við tí ikki fær hann á strondum og tað við tað við sum varð nevndur frammanundan við skúlanum á náttíð tað varð andras saman sín fyrrvandi formaður í sambandahvaksins men nú skuldu tey ikki blívaðast trý mill her tí tað vísir seg í øllum sum málinum hava tað sagt vit ikki megna tað har vísir tað seg at vit megna tað væl og tá er yvirsettingsvíða sambandstokkurin er fremstur í at verja tað er tær avgerðina vit hava tikið og er eisini vit at menna tað tá tú eisini sæð í lofferðsluni har tað var nógv mótstøða ímóti at vit skulu flúgva sjálv eingin helt tað bara til men er tað nakar dag sum ivast í at føroyska atlandsflog hevur ment vælurbønarar pilotar og ella flogskipar og mekanikar og flogternur og sølufólk og alt tað sum har hevur til hoyrir so so haldi eg ikki nakað fyri at føra upp á saman
ja tað hevur bara verið til fyrimunar ja takk næsta røða er bjórt saman
tú ert ómetaliga hugaligt at fylt orðaskiftinum um hetta uppskotið um at yvirtaka lofrúmið onkur vildi kalla tað ein gamlan tráðara hjá tjóðveldi tað er eitt uppskot flokkurin hevur havað frammi rættiliga ofta og høgni heitalív sum tykist tað fram aftur nú er lagt tað fram vegna flokkin og tað haldi eg er eitt øgiliga gott týskpunkt at gera tað av fleiri orsøkum orsøkin er sjálvandi hetta sum verður víst til at grønlendingar nú hvussu hevur teir mann sita nállakkar síð sítt sum er teirra landsstýri hevur jú sent boð út um at nú hava teir gjørt avtal við danir um at yvirtaka umsitingina av snær og og og og tað ber til og tað er sjálvandi ein orsøk men ein onnur orsøk haldi eg eisini til at hetta er væl teima tað er eisini tað málið um rætaran sum vit høvdu herfyri tað hevur verið eitt eldri stríð her í løgtinginum tí at vit ynsktu ein stórur part av løgtinginum ynsktu jú at fáa tað málið fyri løgtingið so hesa løgtingið tey sum fólk í føroyum hava valt at umboða seg kundu taka støðu til hetta ótrúliga prinsipiella mál tað hevur helst samgongu so ikki at løgtingið skuldi fáa høvuð til og og tí kann mann siga at ein rætari kemur í føroyum eftir avtalu millum rætarnir og føroya landsstýri og í mínum høvdi og sum eg havi ført fram øgiliga ofta so haldi eg tað er ein av teimum mest ódemokratisku prosessunum sum hava verið í nýggjari tíð men rætarin var eisini ótrúliga áhugaverdur sum vit vístu áði tí kjakin í mun til nettu upp á ambitiónirnar um at yvirtaka loftrúmið tað er tørvur á altso í loftrúminum er eitt øki í føroyum sum ikki er nakað eftirlit er har einki eftirlit er í dag tað er líka sum ein sovorður eg veit ikki mann skal kalla tað blindfeld sum ikki verður dekkað og tað kemur at verða dekkað av ein rætara sum verður settur upp men onkursvegna er tað bara for frá fólkum neyðugt tað er for meiningsleyst tað er for býttisligt í eina máta at at tað ikki eru føroyingar sjálvir sum sleppa at brúka hendan møguleikan til tað sum er best fyri okkum altso tað vil siga til at gera avtalur til at gera avtalur um atgongd til at gera avtalur um nýtslu til at eru føroyingar sum bestemma hvat og hvør og hví saknaði øgiliga nógv í tí kjakinum persónir fyri okkara egna landa fullkomil líka mikið um mann er løgmaður ella landsstýrisfólk fyri sambandsflokkin ella onkran annan flokk tað er eitt sindur líka mikið men tað at mann onkursvegna í øllum tíð viðgera allatna sæða men hvørjir møguleikar liggja hjá okkum hjá okkara landi hjá okkara fólki at at brúka til at brúka tey ymisku útbúgvingarnar og tey ymisku málini til at menna hetta landið og í staðin fyri bleiv tað bara sum tað ofta úr føroyum eitt eitt klandur sum eingin kundi brúka til nakað sum helst og og tað bleiv trampar nokk so hart á fólkaræði tí bleiv eg ótrúliga glað í dag tá ið eg hoyrdi røðuna hjá eisini hjá jørgen niclasen fyrrverandi formannin í fólkaflokkinum tí at fólkaflokkurin sambært jørgen niclasen eru øgiliga jaligir til hetta málið og sjálvandi øgiliga glað fyri at akkurát veyður johannesen formaður í javnaðarflokkinum eisini tosar og sær møguleikarnar í hesum her tað at at at at at teir flokkarnir saman við tjóðveldi og saman við framsøkuna vilja fremja hettar so sigur mann jú greitt at at tað er veruleikan longu er ein meiriluti fyri at fremja yvirtøkuna av lofminum og tað er ein stórur dagur haldi eg ikki bara fyri okkum tjóðveldsfólk at mann fær tað staðfest í tinginum annars ætlaði ikki frá forkvinna at fara at leggja so nógv afturat tí at alt á teknisku svíðar tað hava fólk verið inni á men eg haldi at at tað at mann við at yvirtaka lofrúmið kann fáa nakrar inntøkumøguleikar at mann kann fáa nakrar møguleikar fyri at førleikamennna altso førleikamennandi størv og so eisini tað at mann kann taka við ábyrgd av okkara egnu viðurskiftum altso blíva við at gera tað allan vegin gjøgnum tað haldi eg er fantastiskt tá ið tað eydnast at samla kreftirnar í løgtingi um tað tí eg eri heilt sikkur uppá tað er tað sum negnast tær partin av føroyum fólki ynskir av okkum politikarum tað er at vit ganga saman og síggja møguleikan
og so verður tað jú bara heilt fantastiskt takk fyri tær ja takk har er ein viðmerking høgt
og hoydal ger so væl ja bjørt saman sum vísti á at tað er nú ikki undir tað sum er gjørt alt tað men at at uppskotið hava verið lagt fram at tær javnan og eisini fyri rúmaðar tí síðani og eg hugsi at tað fyrsta uppskotið hjá okkum var í tvey túsund og fimm og so aftur í tvey túsund og seks og sjeyogogogogogogogogogogogogogogogogogogogogogogogogog og eg haldi eisini tað hevur vit til at búna málið og eg haldi tað sum er hent síðani bæði tað at grønlendingar hava tikið avgerðir um at tað fáa umstøðis til grønlands og at vit vita at tað áhugin fyri lottrúminum er so stórur tørvin hjá okkum at hon sjálva hava eftirlit og ræði av tí er so stórur tað er bara gjørt tað at tað er lægst afturat við grundgevingum fyri hví vit gera tað so so eg vóni eisini at tær jaliga tónarnir her fara at fara
ja takk bjørt sámal senngerðis væl takk fyri ja tvey túsund og fimm nevndir høgni hoydal sum hetta málið verður lagt fram og so fleiri ferðir síðani tað og tað er tann spurningur sum eg havi sett mær øgiliga leingi tað er nettu upp hví tekur eitt sovorðmál so langa tíð tað er nokk so trupult onkuntíð at skilja tað hava verið forðingar og samráðingar hava verið við danir og tað hevur ikki einki ber til men í mínum høvdi er tað so at vit føroyska politiska skipan tá ið hon stendur saman tað ger hon viðhvørt og tá ið hon stendur saman so ber tað mesta til tí tá tá krevur mann tað í við einari felags rødd og tá er tað øgiliga nógv lættari at fáa eisini danir til at flyta seg so so tí haldi eg at tað er ein øgiliga góð orsøk til at fegnast um tær røddurnar sum hava verið í dag og tað er eingin ivi um at ongantíð betur vit senda samgonganini vit seta landsstýrið setir ferðir á tað er men tað er eingin ivi um at næsta landsstýrið verður nokk so forpliktað til at
tað er løgmaður ger so væl ja takk frá forkvinna tað er soleiðis at hetta málið er sum ofta hevur gjørt vart eg eri verið frammi rættiliga oftani fyrr og og tað hevur sum verið ikki komið víðari við málinum undanfor eina samgongu at arbeiddu eisini kunnugt við tí uttan at koma kann mann siga á mál við hesum málum men tó soðist at mann avgjørdi at yvirtaka tað niðara loftrúmið men tað verður so framhaldandi umsitið av navið er akkurát sum tað var áður mann er ikki komið víðari í tí eisini at vága floghavn skuldi í tí førinum yvirtaka tað málið og tað skyldast nokk ella siga tað sodan mær er upplýst at tað skyldast korona sum íkom akkurát tá mann arbeiddi við tí og tað er so ikki komið víðari so vítt eg er kunnaður eg havi gjørt mær tann ómakki sum málinum at eg einaferði var í íslandi ómakkaði mær at fara á fund við við isavia fyri at kanna kann mann siga teir upplýsingarnar sum ofta verður sagdir her ikki um hvat er hatta fyri nakað og hvussu nógvar inntøkur gevur hetta og hvussu nógv størv gevur tað tí at sjálvandi er tað soleiðis at vit kunnu fáa eina nýggja vinnu uppá standa í føroyum innan fyri flogferðslu og tað sum har til hoyrir við trygd og so víðari so sjálvandi eiga vit í føroyum at at royna alt fyri at gera tað møguligt annars haldi eg áðrenn eg fari víðari kann eg siga at tað er stuttligt at uppliva at vit í dag hava eitt væl útbygt flognet úr føroyum víð út í heim við okkara føroyska flogfelag harumframt uppløgði tey hesum døgum eitt avgerð er tikin um at at útbyggja ein ein simulátur til tilriflúgving í føroyum sum skal fíggjast ikki bara við at føroysku pilotarnir skulu í tann simulátur men við at selja tænastuna til onnur og har má eg siga at tað er eitt bragd og at fáa slíkt uppá standa og eg havi eisini spurt hvussu ber tað til at vit her í føroyum kunnu gera tað og tað verður sagt at tað er tí at vit hava væl útbygnar pilotar og tað skylda ofta er tað persónsafangust og tað er tað nokk eisini okkara føri sum gera fleiri at hava førleikarnar til at læra frá sær í einum flogsimulátur so tað er tað fegnast um ná men aftur til hetta málið við sín út tað er soleiðis sum upplýst verður her at at ella vit kunnu saktans yvirtaka tað tað er eingin trupulleiki út til tólv fjórðingar og út til tólv fjórðingar føroyar eru jú ikki serliga víðar í umveldi tá tað kemur til landføroyar tólv fjórðingar út fært tú so beint upp eftir úr einum seilu so er tað økið ikki serliga stórt og tað er nokk ein avbjóðing í ikao høpi tí tað økið blívur fáast í so lítið og vit koma nokk ikki at fáa okkara egna ikao fyri í tí sambandinum og tað haldi eg eisini fleiri her í dag og í inni á og eg ómakkaði mær sum sagt at fara á fund at fáa útreiðir eitt herfrá í savia og tað er eingin liðugur um at tað sum er fórt frammer í dag eisini um at tað er trupult at fáa minkum fyrirnar og gera fleiri fyrir tí tvørturímóti er gongdin út í heimi at tú roynir at víðka um fyrirnar og at flogfeløgini sum flúgva royna at umganga at fara inn í og nógvar fyrir í senn um tað sær upp á grund av kostnaði ella umsitingarliga tá ið tú skalt skifta frá einum fyri næsta og so víðari tað tað skal vera svak skyldugt men í øllum førum er tað soleiðis at flogførararnir royna at fara ígjøgnum sum fáa fyrir sum til ber og helst er tað bæði fyri at spara umsiting og fyri at spara pengar og alt hevur verið upplýst her á løgtingi eisini at her liggja øgiliga nógvar pengar í hesum har vit kunnu bæði fíggja bjargingartænastuna og sørgja resku generelt og ymiskt annað eisini haldi eg enda eitt uppskotiskoma ting fyri nøkrum áðrenn síðani var vit kundu fíggja flogvøllur tí tað gjørdi man og har má eg bara siga at út frá teimum tølunum sum vit finga upplýst frá isavia so er tað als ikki soleiðis hetta er eisini sum í káu kommissiónin ásettur at tað skal vera kann mann siga non-profit nærmast fyritakandi og tað er eisini í kapping ella tíðina við aðrar fyri um hvønn veg tú skalt fara fyri at fáa trafikkin sum bíligan so til ber tað sum vit finga upplýst har var at tað sum teir kundu fíggja út frá hesum píljunum sum koma inn tað varð reskju beinleiðis knýtt at flogvøllinum onga veðurtænastu onga bjargingartænastu annars og so víðari bara reskju beinleiðis knýtt at flogferðslu tað er tað sum vit finga upplýst frá isavia tí eg haldi tað týdningarmikið at vit geva okkum tað ella halda okkum tað fyri eyga at tá vit fara ella um vit fara í gongd við hettar so trúgvi eg at vit skulu heldur fokusera upp á at ja lat okkum royna at taka eitt samstarv upp um tað sigur danskir myndugleikar íslendskir myndugleikar og royna at kanska fáa størvini etableraðar í føroyum heldur enn at fara at fokusera upp á tað sum onkursvegna ikki er tróndurin í dag kanska tvørturímóti í ikka og høpi og altjóðhøpi í tí konvensjónum sum er um at mann royna at fyri hennara so víðari og stórar og umsitingina so smidliga sum til ber bæði orsakað av kostnaði av trygd og sigur øðrum viðursøkum við so eg trúgvi heldur at vit kundu staðið saman um ja yvirtaka loftur tað broytir sum so ikki nakað upp á umsitingina av tí tí í dag verður tað útligerað úr danmark til íslands at umsita føroyska lofturúmið men at fokusera upp á um vit í føroyum eins og mann nú fer at gera í grønlandi kunnu umsita lofturúmið yvir føroyum við at hava nøkur størv so vit kundu eventuelt menta nakrar førleikar á tí økinum og eg trúgvi tað eg trúgvi meira upp á tað enn eg trúgvi upp á hitt fer at hatta gera at fáa ein nýggjan fyri fyri í føroyum tí tað haldi eg bæði eg verði frammi her á løgtingi fyrr tá mann er spurt nærri inn til ikao og eg haldi eisini undanfarna samgongu ella landsstýrið var á fundi við ikao í sambandi við yvirtøku av sínum her málunum at kunna seg um hvussu støðan var og tá er mær upplýst at tey finga upplýst frá ikao at tað nokk ikki var møguligt at gera ein serstakan føroyskan fyri grønland tað málið er nakað fyri seg tí grønland er sjálvandi eitt øgiliga stórt land altso ein stór oyggj hann tekur so tólv fjórðingar har út frá hevur sín eins og sín serstaka grønlendska fyri og tí kann mann siga at teir hava tað grundarleipa pláss og nú sum er nú eru tey saman sum umsitur tað økið men har ætlar mann á úr kanada eisini og har ætlar mann so nú at tað skal upprættast ein stovnur í í nákkaldili yvir grønlandi øllum førum sum so skal umsita tann grønlendska fyrið burturav tað er so kanska ein onnur støðan tann støðan viðsit í ísavia tann sum umsitur í loftrúmi har arbeiða tilsamans tvey hundrað og hálvfjerðs fólk so samlaðu inndøkurnar sum eg haldi at bjarni kára sum petersen upplýsti her fyri gott nokk tíggju árum síðan vóru um trý hundrað milliónir danskar og í hesum uppskotinum verður upplýst at vit kunnu kanska rokna eina inndøku í føroyskum loftrúmi sum er handan her smala seilan tólv fjórðingars uppeftir skal kunna geva við haldi tínum upplýst millum hálvfjerðs og tvey hundrað og hálvfjerðs milliónir hatta sigur mann skjýtur øgiliga høgt fyri ikki at siga tað tykist øgiliga órealistiskt at vit skulu kunna fáa næstan líka nógv sum mann gott nokk fekk fyri tíggju árum síðan fyri alt loftrúmið bæði tað omanfyri ella í føroyum tannum reykjavík fyri tann grønlendska fyri sum er umsitur í reykjavík tað haldi eg tá skjýtur mann rættiliga høgt so eg vil bara siga eg haldi vit eiga kanska heldur at fokusera upp á ja kanska yvirtaka tað tað er so tað tað er og síðani samráðast við íslendar um tað ber til at fáa nøkur førleikastørv so hesi vikun hava verið í føroyum tað próvaði eg at venda við teir tað vóru teir ikki so fegnir um og snakka beinan um tað verður fordurt og kostar meira og svíðari men sjálvandi situr mann við málsráðnum so kann mann saktans taka tær samráðingarnar upp og kanska siga so hesi ynskja vit tað og so kanska tað bera mál so tað var bara tann kunningin sum eg helt eg skuldi bara
vóru viðmerkingar høgni hoydalgerð so væl ja formaður er royndin verið lurtaður væl eftir røðunum hjá løgmanni og hevði var rættað fegin um hana tí at hann segði sum uppskotið sjálvt sigur at hetta uppskotið snýr seg um at taka sjálvt sjálvan lóggávu myndugleikan og ábyrgdina á okkum at tær verandi athalda fram og so koma at byggja upp harfrá hetta sigur einki um mann skal gera nýggjan fyrr ella tílíkt tá stýrir seg um um vit so kunnu byggja upp eina tænastu sum veitir kansar betur tænastu fyri sum veitir enn betur tænastu fyri fyri tey flogførum sum kann mann kann rokna upp í at mann bara kann taka sørkjum resthúv og vit sløgmaður siga tað at íslendingar brúka umleið trý hundrað milliónir dansakrónur upp á sørkjum resthúv til flogførtina so fara at loyva mær yvir taka yvirtaka tað so komu vit samráðast við íslendingar um kann vit gera býða við teir
Fyrr enn eg hevði blívað tað í hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn øki hvønn
ja takk løgmaður ger so væl ja takk fyri forkvinna tað við ikaðu við seg er rætt upplýstur siga tað sodan er soleiðis at tað er um vit ynskja at fara inn í okkara egna fyri altso at fáa okkara egna og tað bleiv nokk staðfesta fundið millum undanfarna landsstýrismann á økinum og ikaðu at tað nokk ikki var ein vegur at fara men trý hundrað millión til sørkjum resku havi eg ongantíð sagt men bjarni koyra sum petersen segði at samlaðu inndøkurnar fyri loftrúmið oman fyri føroyar teir vóru at siga reykjavík fyrr og grønlendska firðin var tilsamans trý hundrað milliónir krónur bleiv sagt tá og og eg nevndi eitt samstundis at tað eru tvey hundrað og hálvfjerðs starvsfólk harumframt er sjálvandi nakað av av útgerð og annað sum skaldar seg líka og softverð og kvvd men tað sum kundi brúkast til resku var einans tað sum beinleiðis varð knýtt at flogførslu og einki annað einki einki innan fyri bjarnaskarannast annað sum vóru nýtt baktari bjarnaskip tað bleiv beinleiðis sagt at tað kom als ikki upp á tal og hetta var
ja takk bjørt samuelsen eina viðmerkingin so væl takk fyri ja tað er gott at løgmaður fyri sovið ikki letur aftur fyri at mann kann yvirtaka hetta men eg veit ikki ordiliga um eg skilti hví hann prognoserar so øgiliga tað er við tólv fjórðingum og fyrrum sum hann tosar um tí at føroyingar eru væl fullu førir fyri at so gera avtal við samstarvspartnarnar um hvussu mann umsitur hetta so at tað er so ósmiddligt og nei so at tað er so smiddligt tað er sum gjørligt altso eg meini tað avgerandi fyri okkum er væl at føroyar og føroyingar fáa raðist rættin á tí føroyska loftrúminum og vit so taka tað harifrá vit eisini fáa ábyrgd fyri at samráðast við onnur um at skipa tað upp á ein góðan máta tekur løgmaður undir við tú
ja takk til løgmaðurgerð so væl takk frá fólk sína tað sum eg sigi er at eg royni ikki at problematisera tær við tólv fjórðingum síðani eg sigi bara tað at tann fyriðurin vistir har mann er er so lítil og tað øki er so lítil at droyma um at fáa hálvfjerðs til tvey hundrað og hálvfjerðs milliónir krónur inn tann vegin sum tú sendir upplýst í uppskotinum tað er tað sum eg royni at siga at lat okkum halda okkum til tann veruleikan at ja vit kunnu saktans yvirtaka umsitingin av loftrúminum yvir føroyum tað er vit so fáa rættin til at kann mann siga hava okkara egna fyri ella umsita loftrúmið beinleiðis men í dag verður tað gjørt eftir avtalu millum danmark og ísland reykjavík fyri og tað kunnu vit sjálvandi halda á framvið uttan nakað eg trúgvi ikki at tað skal hava nøkur broyting til vit yvirtaka bara so forsetrið í savja við at umsita tað men fyri at skapa førleikastørvini í føroyum so trúgvi eg mann skal fara inn tann vegin og samráðast við í savja um at fáa ein part av tænastunum røktar úr føroyum og tað er nokk tað sum e fyrstumfarið leggur uppi
til sum eg havi skilt tað takk fyri fólkum ja takk næstur av røða er
ja avbramsin ger so væl ja frá fólkum nú er tað málið verið øgiliga ofta fyri og so hevur mann tosað um eða forleikamennandi starv og frávegis og tað kann ikki vera spennandi men eg tosaði tá ið umsatta tað málsøkið ná ikki at tað málsøkið men eg tosaði tá ið tey vóru landsstýrismaður við fólk sum høvdu arbeitt viðist her tá mann ætlaði at yvirtaka tí farnu farnu væliskeiði og sum eg fekk at vita frá teimum so sør fyri fyri tað fyrsta so so reinmann kom burtur frá fyrum at so fáar sum møguligt tí tað er nakað við trygd at gera tær tvørt frá einum í ein annan og vit kunnu kanska fáa ein fyri út á tólv fjórðingar og tað vil siga at flogfør skal ikki drega nógvar gradir fyri at koma uttanum tann føroyska fyrin og og og síggja spurningurin við sum tá hevur sett forleikamennandi starv ella fólk í starv sum skal fíggjast við hesum pengunum og flogførin bara flúgva uttanum so so er hvør skal so rinda tað í størvinum tað er so tann parturin so hatta har er og og og so samanbera mann við grønland eg hevur hann saknað sær eitt heilt aðrari støðu tí tað er eitt heilt kontinent aftur móti at sær eru har er ringt at flúgva tann um so bleiv nakað sagt her sum eg haldi ikki skalt hann tað ósvara tað var høgni heitald sum var rokstøðurin á ja hann fór í samanberu tá ið tey at tá mann yvirtekur so eru øll í móti ella so er sambandi og sambandslokkur í móti og aftaná ið mann so øll er glaður fyri tað so nevndi hann okkurt dømi at tá mann skuldi útflýta fiskimarkið so bleiv sagt tá okkurt sambands og at bara onkur trystur sum var út har altso eg havi onga við tað tá at at mann fór longur út við einum trystu bað teg sjónvarpið longri út at skala eg haldi at hatta skal hann sleppa at vísa hvar ið hvør hann funnir tað sitatið so nevndar eitt annað og tí tá ið hann sigur tað at sambandsflokkur verður mótur at føroysk mín skúlarnar fyrr enn lærararnir dugdu nógv á føroyskt ella fyrr mann hevði lærarar so tá ið eg spurdi hann hvør er sagt tað so sigur hann andras saman ókey eg veit hvat eg hevði føroyskt fólkaskúlin var øgil illa fyri flestu næmingar gingu bara skúla aðruhvørja viku og so sigur mann ókey so er neyðugt at fáa hjálp undirvísing heimanífrá men heima høvdu tey foreldur sum ikki dugdu føroyskt hvør skal lesa til at skriva føroyskt hvør skuldi so hjálpa teimum og so kemur spurningur hvussu fær mann so føroyskt inn í skúlan í tí sambandini skrivar andras samansen at hann vildi fegin hava føroyskt inn í skúlan men hann hevði sæð teir vóru eingin lærarar at undirvísa sítt og mann hevði havt okkurt summar skoyð fyri lærarar í føroyskum og fleiri av teimum lærarar so søgdu seg duga at føroyskt undirvísa teir kanningar høvdu víst at teir dugdu tað sløkkir tá dugdu sløkkir undirvísa sítt og so er spurningur hvussu fær mann so føroyskt inn í skúlanar og har fær mann til dømis tann øvuta vegin millum anna jógvan poulsen sum var ein av stovnararnar í sambandflokkinum sum var tingmaður og og lærari hann gav út ta fyrstu føroysku skúlabókini og tað er okkurt at siga mær at at hann ikki gevur tað føroyska skúlabók út í samband móti føroyskum í skúlanum so so spurningur bleiv bara hvar raðfólki skalt tað hava tað herí og og eg haldi at tað er øgiliga viktig tá mann tá mann fer í holt við at sitera sovorðið ting at mann so hevur lítið síni skil uppá hvat er at mann sitera tað søguliga og eg haldi at hann í hoydal í hesum førinum nevndi nøkur ting sum hann slett ikki sæð sær sín í og so sær hann bara út og blása sovorðið út og við ongum skili og eg haldi at tað var avbjóðingin hjá tey føroyska skúlanum mann kundi ikki fáa føroyskum í skúla fyri mann hevði fyri børnini hevdu skúlabøkur høvdu lærarar undirvísað og kanska kundu fáa hjálp heimanífrá so havi eg sagt
eg kom frá høgna heidal ger so væl høgni á tað ja nei nú roknaði eg eisini við at eg hevði heldur at ábrúðað sær komað at seta á tað syndroma teg men tað sum tað sum er poingið í hesum her tað er tað er tær tey sambandsfólk tú sigur tað er yngst tá mann hevði føroyskt skuldandi tað er spurning um mann sigur at skulu vit gera tað ella skulu vit bíða til vit eru klár hava tað sum eg var inni á við mínum viðmerkingum og har sigur øll søgan okkum at vit sígu bíða til vit eru klár so verður tað ongantíð hon hevði eisini haldið at prinsen fer at uppliva í hesum málum at tá vit taka avgerðirnar jemensu fáa vit loyst allar tær spurningar vit kunnu ikki siga tá vit skulu fyrst hava at tær skúlabøkurnar klára at tær lærararnar klára áðrenn vit fara at undirvísa
takk fyri helgi abrahamsen ger so væl frí fólkum men eg dámar øgiliga væl at hoyra høgnum heita siga tað at at hann vildi havt og og og leisikarreiðslan vildi havt tá mann fekk føroyskt í skúlanum áðrenn mann var klárur at fáa tað í skúlanum tað er tað er hvussu nýtt fyri mær eg haldi at tað er øgiliga umráðandi at at tá ið mann fær hálvt við nakað sum at hvussu so mikið klárur at at hesa føra av børnum kunnu fór eina undirvísing men tað var mann altso ikki sambært høgnum heita tá hann er rætt vit hava ikki allar endaligu loysnirnar tá ið eitt mál er yvirtikið men mann má hava nøkulanda so frægt at at at málið kann virka í støkni fyri
ja takk so eru ikki fleiri sum hava biðið um orðið hetta málið verður beint í uttanlandsnevndina og vit fara yvir til næsta mál á dagsskránni tað er uppskot til samtyktar um viðlíkahaldi av almennum bygningum og landsvegakervinum og eg skal biðja um framsøgufólk fyri fólkaflokkin jørgen niclasen fyri javnaðarflokkin aksel villemsen johannesen fyri sambandsflokkin erhard joensen og fyri tjóðveldið ingolfsólem olsen og fyri framsøgn rudvang og fyrstur at fáa orðið er jørgen niclasen