LM-078/2025
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um eftirløn (Eftirlønarlógin) (Persónar, sum hava fingið tillutaða framskundaða pensjón ella fyritíðarpensjón, kunnu byrja útgjald av eftirlønarsamansparing áðrenn almenna fólkapensjónsaldurin)
Lógaruppskot · Birt 29. aug. 2026 · logting.fo
Uppskotssetarar
Skjøl (5)
Skjal · — · 29. jan. 2026
Skjal · — · 29. jan. 2026
Nevndarskjal · Almanna- og heilsumálaráðið · 17. feb. 2026
Nevndarskjal · Verkafólk · 18. feb. 2026
Nevndarskjal · — · 20. feb. 2026
Atkvøðugreiðsla (1)
2. viðgerð · 31-0-0
Orðaskifti (275)
Vís orðaskifti
Tekstirnir eru gjørdir av einum sjálvvirkandi talugreinara og kunnu innihalda villur.
1. viðgerð (26)
hetta er málið áttaoghálvfjerðs sum er um at geva teimum persónum sum hava eri fyrrdiar pensjonistar ella hava fingið framskundaða pensjón at geva teimum avgongd til sína eftirlønaruppfaring hetta er nakað sum hevur verið uppi og vent fleiri ferðir hesi trý árini eg havi verið tinginum tá ið eg havi umgrýtt pensjónsaldur og eisini tá ið mótrokning hevur verið hevur verið undirviðgerðin hetta skal bøta um fíggjarligu støðuna hjá teimum persónunum sum verða pensjoneraðir áðrenn almenna pensjónsaldurin hann skal kunna fáa atkomd til sína uppsparing treytirnar eru at mann kann fáa pengarnar út ella sleppa at fáa atkomd til pengarnar trý ár áðrenn almenna pensjónsaldurin í løtuni er hann so sjeyogtrýss og eitt hálvt og treytirnar eru annars at mann antin hevur fingið fyrrdiar pensjón ella hevur fingið framskundaða pensjón hetta er ikki nakað krav hetta er sjálvboðið so hetta er møguleiki tey fáa og tey kunnu sjálvandi eisini bíða við at fáa atkomd til hesar pengarnar í løtuni er er tað bara møguligt at fáa atkomd til pengarnar við sum mann hevur fingið læknaliga váttan upp á at mann hevur styttan livialdur tað við sum mann hevur vandað fyri at fyri at doyggja tíðliga við sum mann kann forísíkja tað tað veit eg ikki ordiliga men summi eru kanska meiri útvíð enn onnur ja sannlíkini fyri at mann doyr skjótari hendan skipanin verður kanska meiri objektiv har har tað verður bara aldrin sum er avgerandi og um fólk sjálv vilja tey sum verða rakt tað sum eg segði tað eru tey sum hava fyrrdiar pensjón ella pensjón ella framskundað pensjón og tað eru upp til trý ár áðrenn mann verður pensjonar annars ein vandaviðisnir tað er at tað eru ofta fólk við lágari pensjónsuppsparing vist tú verður fyrrdiar pensjonist alt lívið so hevur tú kanska onga fyrrdiar pensjónsuppsparing og tey sum hava verið fyrrdiar pensjonar ella framskundað pensjón tey hava so lutvísa pensjónsuppsparing tað kann sjálvandi vera ein ein váðil ein óvísa hjá fólkunum at tey hava ein minni uppsparing tí tey hava havt minni tíð at spara upp og tað kann sjálvandi eisini ávirka útgjaldið tað at tey fáa fyrri atgongd til pengarnar tí at hesi vissu mann tekur tey byrjar at taka út trý ár áðrenn so er tað sjálvandi mist rentað hesi trý árini tá ið rentan er lág sum beint nú so er tað kanska ikki so avgerandi og og vissu útlitini fyri annars ikki at liva so leingi so er tað sjálvandi ikki so stórur vandi eitt annað er stað at mann fer ein part út beinan vegin men men annars verður restin deild yvir mánaðir og og tað verður sjálvandi minni so er tað mótrokning har er eisini okkurt eg haldi at mann skal eigra at kanna nærri tað er at tey sum eru fyri at pensja sær dag og framskøpa sjálvum tey verða mótroknaðir tá tey koma upp á hundrað og seks túsund haldi eg krónur tær og so er tað mótroknaði tretivu prosent tað skal fólk sum eru undir hesum skipan her og ynskja at arbeiða við síðurnar av vissu tey mangna tað so restrigera tey at blíva mótroknaði tretivu prosent nokk so skjótt tí at persónsa uppsparingin telur jú eisini við har eg haldi at hetta er hetta er eitt gott uppskot og tað haldi eg eisini at tað vísir at tað hava ikki verið verið nøkur mótmæli ella ella nakrar atfinningar at tísnum uppskotinum hetta verða ynskir fyri øllum partum og eg haldi eftir eitt eitt gott uppskot og eitt rættvíst uppskot tí at tað kemur á stillivstu fólkini í eina betri støðu enn tað annars har verður og at tað ikki er eitt krav at tað er eitt val sum tey sjálvi kunnu gera men tað krevur so eisini at tey fáa rúttu ráðgeving tí persónsuppsparingarnir og sparingarnir eru sum eg segði ymiskar og tað kann hava stóra ávirkan og tí er tað týdningarmikið av tessu fólkini sum koma undir skipanina vera ráðførd skilagott soleiðis at tey kunnu taka ta bestu avgerðina sum er best fyri tey hetta kemur ikki at hetta kemur ikki at kosta landinum ella kommunum ella nøkrum nakað og tí haldi eg ikki at tað eru so illa nógv onnur ætlit at taka enn til tær persónarnir sum koma yvir í ís skipanini hetta hetta uppskot fyri fíggjardevndina har eri eg ikki sjálvur í men men eg haldi at eg havi nevnt tey ivamálini sum hann eigur at taka upp ikki serliga hvørjum ávirkan tað kann hava eitt persónarnir um tær hava hvussu stóra uppsparing tær hava og hvussu hvussu hvussu tað kann vera ávirkað í útgjaldi alt eftir hvussu leingi tær liva so eg síggi fram til at hoyra hvat fíggjarnevndin fer at finna út
ja takk so er tað tann næsti røðari tí magnus rasmussen fyri samfeløgini ger so væl
takk takk fyri farmaður tað er soleiðis at at nú hevur tann fyrsti framsøgumaðurin havt havt orðið tað var eingin viðmerking til tað sum hann segði og tað er eingin viðmerking yvirhøvurligt at mála tað almæna hoyring og tað hevur sent út til partar sum hann heldur er viðkomandi einki svar einki ljóð og hann sjók thomsen segði tað mann hevði tosað um at tað síðani samgongan byrjaði og sikkurt eisini áðrenn og so spurningurin hví mann ikki kom við sum fyrr fyrst at tað er so óalmindiliga gott ella skilagott men eg eri hvussu ein av teimum sum haldi at tað er eitt skilagott uppskot tað haldi eg avgjørt og eg haldi at hann sjók thomsen var nøkrum sum sum mann skal eisini hugsa um tað er tað at hesi eru fólkini sum kunnu søkja um at tað er tey kunnu fáa tað trý ár áðrenn fólkapensjónsaldur at tey hugsa um at tað er ikki bara at fóða sær pengarnar frá eftirlønar sparingini persónligu og hetta er eitt frítt val tað er eisini gott men at tey kanska seta seg inn í hvørja ávirkan hetta kann hava tað at vit sær nú ætla at at tey fáa lítið syndur og so fara at fáa eitt her at tey knappliga verða mótroknað og tað sum so kann tað vera í ordandi at tey verða mótroknað tað má bara ikki koma sum eitt yviraskilsja at tey knappliga verða mótroknað men har er tað soleiðis at hvør einstakur hevur skyldu til sjálvur at finna útav hvussu hetta ymiska ávirkar ein so tað haldi eg at tey eiga men hinvegin so so kann tað gott vera neyðugt og skilagott við upplýsing um eitt her tað tað haldi eg tað er faktiskt ikki serliga vanligt at at at eingin hoyringspartur svarar so eg gjørdi mær faktiskt ein ómak at eg spurdi kanska onkran sum tað var sent til og tey hildu at tað var bara skilagott og tað haldi eg eisini og hesir persónarnir sum tað snýr seg um hetta her kann mann siga eru útslitnir persónar kanska av strævnum likamum arbeiði kanska sálarligum eisini tey sum fáa fyritagarpensjón so tað er fínt at mann kemur við hesum her uppskotinum tí eg havi ikki so oyla nógv at leggja afturat uttan tað at tað stendur har til dømis hvussu nógv eini ein fyritagarpensjonistur fær eða vist mann hevur hægstu fyritagarpensjón ella miðal fyritagarpensjón vist mann er stakur ella giftur tað kann mann siga tað er tað er so sjálvandi upplýsandi og so var eitt afturat tað er tað at tað er ein møguleiki í dag at fáa hesa her persónliga uppsparingina ella pensjónum útgoldina men so skal tað vera altso definerað tað at livetíðin hjá tær sær út til at fara at blíva heldur styttri enn enn enn fólkapensjónsaldurin men nú er tað so ein generell heimild og tað haldi eg skilagott málið kemur fíggjarnevndina har ið vit sjálvandi fara at gevast eina góða viðgerð men eg kann ímynda mær at vit fara at vera rættiliga samd men tað hevur onkuntíð verið at mann heldur at eitt uppskot er so óføra gott so tá tær kemur við eina nevnd og tær verða koppa høvdið og nógv ymisk sjónarmið koma at at kanska okkurt er allíkavæl og tí er tað gott við skipanini at tað kemur eina fyrstu viðgerð her fer sína nevnd har ið mann endavendir tí og so kemur við einum áliti men beint nú tú ikki at síggja fyri mær at mann kann vera rættiliga ósamdur um at hetta er skilagott uppskot
ja takk tú tú viðmerkingar hann er jensin ið gjørdist væl takk fyri harra formaður ja sum magnus rasmussen segði er álíkan á tí einstaka at at kunna seg um síni viðurskiftir og og tað eru jú ein størri og stórur trupulleiki so og og og jú ofta tað verða gjørdar broytingar í skipanum men broytingarnar verða næstan altíð gjørdar tí tað er ein tørvur ella onkur sum vísir á okkurt sum ikki riggar nóg væl men vit hava jú lát merki til eina aðrari viðgerð av eftirlendarlógini at har vórðu fólk øgiligani hildu at ver vitja at mann sjálvur hevur atgongd til at avgera eitt sindur um sína egnu eftirlønaruppsparing so í tann mun so er hetta eisini tráð við við tað prinsippi men tað er rætt at tann einst hasi hevur ábyrgd men samstundis má vegleiðingin sum magnus rasmussen sigur eisini vera
ja takk fyri harra formaður tað er so sum hann á jensæ nevnir at tað er við hetta er persónlig hetta er ein persónlig pensjón persónlig uppsparing sum mann so hevur møguleika til at taka út nakað fyrr enn enn vanligt og so hevur mann sjálvur skyldu til at seta sína í hvat tað vil viðføra men tað er so nógv ymiskt at halda seg til hjá borgarni her í landinum at eg haldi at hvussu er tað skilagott at tey verða ráðførd og at tað er ein kanska ein vegleiðing til dømis tá ið mann fer í holt við at arbeiðarvísnir og tað skal jú vera ein váttan frá almannamerkinum sum eg dugi at skilja fyri at hetta kann blíva til ein veruleika kanska kundi tað vera ein vegleiðing saman við tí háttanini tað kundi vera tulskøld
ja takk hansjókur tombsøki úr svøvnum takk fyri nú vóru magnus rasmussen og hanna jensen í njátíð sum eg ætlaði at viðmerkja og tað er hettar her við at tað er tað er rætt væl og fólk hava sjálvi ábyrgd av tí men nú hevði okkum grundina ikki roynt at verið pensjonist og tað er í broytingarlívinum og tá kann vera eitt sindur trupult at hava ella yvirskoða tær øll tey atlitir mann skal taka við henni í tí støðum sum hann er í og tí haldi eg tað er øgiliga týdningarmikið at leggja dent á at tann ráðgevingin má vera skilagóð og at hon má vera tøk fyri sum persóni
og at tað so er ein skilagóð ráðgeving soleiðis at mann ikki aftaná kemur og sigur á hetta visti eg ikki og tað kanska ávirkaði á ein keðiligan hátt hetta sum mann so fór í holt við so eg haldi handan partin við ráðgevingini fara vit at takka upp í fíggjarnevndin ella hyggja eitt sindur nærri upp á hvussu mann kundi
benni og hannesen tú vóru at gjørt so væl takk fyri harra formaður ja nú hava torbari undarfarin røðurin verið inn í heimiskum her og hetta er nokk so beinfam uppskot og hetta er eisini fínt uppskot haldi eg at mann gevur hendan møguleikan og heldur eisini er øgiliga gott at akkurát hetta er at tað er eitt væl tað at tey sum eru antin eru fáa framskunda í pensjónum ella at tey sum eru fyri pensjonistar og nærkast pensjónshaldir kunnu velja at fáa at byrja útgjaldi av eftirlønar samansparingini tá tey einaferð eru komin har til at tey kunnu taka støðuliga so so máta so er hetta nokk so líka til uppskot men spurningin sjálvandi aftur í har sum bæði hann sjáktum søgum makst frá særum at vinja at fólk eru eisini tilvitað um hvussu hetta kemur at ávirka tey tí eg vita væl at at vit hava eina mótrokning tá tað kemur til pensjónir at fært tú av hetanum inntøku sum er omanfyri vist í hesum førinum er tað so eini hundrað túsund hjá fyritøku og pensjonistum so verður tú mótroknaður men men hin vegin so er tað kanska nokk eitt sindur órealistiskt at nógv hava eisini er tá mann tú má veita at tað eru fólk sum kanska ikki hava havt tær hægstu lønar gjøgnum lívið og kanska ikki hava tær stóru húskt eftirlønar samanspurningina so at tey eru neyvan tey sum koma at raka hatta loftið tá har tað kemur mótroknað serliga serliga nógv av teimum hvørt fólum í uppskotinum so eitt sum eg kanska hefti meg við tí eg las uppskot gjøgnum tað var eitt eg við mann ikki mann sigur tá tað kemur fíggjarliga avlangar mann metir ikki at tú hevur nakrar fíggjarliga avlangar fyri landskapssánið og eg hugsi at tað kann gott vera tað so er um tað hevur sørt øgiliga avmarkað men tað er kanska at vera gott at fingið vita bæði kanska í fíggjarnevndini hvussu nógv sum kunnu brúka hendan møguleikan og er tað nógv sum brúka hendan møguleikan so kemur tú sjálvandi eisini at ávirka hvussu hvussu tað verður fram eftir at tá ið fólkini álar fyri at vera pensjonistar og hvussu nógv tá verður mótroknað í pensjónini í mun til eftirlønaruppsparingina tí at tað ávirkar ikki sjálvandi í síðsta enda eitt rokstikki sum er har nú og tí vit vita eisini tað at vit hava pensjonistar sum øgiliga ófør til arbeiða tað er kanska yvir trýss prosent av teimum sum røkka pensjónshaldið sum forsetar við arbeiða men av teimum sum so ikki eru arbeiðsmarknaðin tá teir eru tað fleiri av teimum sum longu framundan longu hava fingið veitingar antin er framskápensjón ella tiljastarv ella fyriteyrapensjón har eru nøkur sum kanska longu altso eg veit ikki hvussu nógv av hasumum mann siga einum triðingi sum tá gestar arbeiða har er hvussu nógv ein partur av teimum sum longu longu fær fyri til persónar og framskápensjón so tað burtur verður møguligt at hugt eftir hvussu nógv at tað kann hvussu nógv fólk at tað kann koma ávirkað ella hvussu nógv fólk kunnu hava hendan møguleikan er so er pensjónin spurningur um tey velja at brúka hann ella ikki so og so einasti eg hugsa at mann kundi fingið betri lýst í hesum málum her og eisini í nevndini men annars haldi eg at tað er eitt fínt uppskot og nógv so líka til eisini og
ja so ja takk fyri harra góðan ja takk so tann næstu røðar tað verður dennis holm við hjálp
ja takk fyri formaður eg merkist hvussu nógv tað ber til at leggja afturat í sumálunum sum øll eru nokk so samd um hetta við at at persónar sum hava fingið til lýtari framskundaða pensjón ella fyrrapensjón kunnu byrja útgjaldið á privatari eftirlandsuppsparing áðrenn á almenna pensjónshaldurum og eg haldi at tað er nokk so samd tá tí ið í sumáluni er at tað er eitt gott uppskot og eitt uppskot sum sum kanska burturin verður komin fyri til so spurningurin sum tað stendur eisini uppskotin at parta av endamálum við eftirlandslóginum eru betrum fíggjarligu umstøðurnar hjá fólki tá ið arbeiðslívið fær afturum og tað haldi eg eisini at mann ger við hesum her og eg haldi eisini sum fleiri av inni og á eg haldi at tað er viktigt at undirstrika at hetta er ein væl møguleiki at fólk kunna velja at gera tað og mann kann velja at gera tað trý ár áðrenn áðrenn fólkapensjónshaldurum og eg haldi eisini at eg kann taka undir við tú sum tey flestu hava sagt higartil at tá mann fer at sovorði væl tí at tað verður víst á í uppskotinum at tað er ikki hjá øllum at tað fer at løna ikki at fáa pensjónsavnsparingina úr góðnum og tað er so væl hjá tey einstaka sum mann skal gera og eg haldi at tað er nógv so viktigt sum fleiri hava víst á at tað væl verður ov so upplýst sum til ber stutt haldi eg sum heild persónliga at eg haldi tað er rætt at hava ein tekstibilitet í pensjónsskipanini og vit kenna tað frá øðrum londum har sum mann hevur ein tekstibilitet í pensjónsskipanini í svøríki til dømis har sum mann kann velja at fara í einum í einum tíðarkroppi sum er bara ca fýra ár haldi eg frá tí at tað er fýra túsund til áttaogtrýss ár og á sama hátt sum at her við at tað er væl sum mann kann gera so er tað eisini væl sum sum onkursvegnum eigur at verða upplýst og ið tú okkurt vitjaði í fíggjanini svøríki meiman í fjør so greiddi eg frá at mann hevði handa møguleikan at fara fyri á pensjón og tað árukkaði so hvat eg fekk útgoldið á og eg haldi at tann møguleikin tann tann tann fleksibiliteturin í pensjónsskipan og tað er við at annað mál sum er eisini er í gongd við at viðgera við tinginum sum sum kemur aftur nú í tingi aftur í innan og so langa tíð so tann fleksibiliteturin haldi eg er eftir at hava og hetta her er so ein partatíð sum kanska eisini gevur møguleika til tann partinum at tað er at tá tú fer á á framskundaðar pensjón ella fyrridaðar pensjón so sjálvandi eigur tú eisini at kunna fáa tína privatið eftirnaðarsamansbering úrkomna samstundis men sjálvandi er tað er hetta fyri tí einstaka persónunum so eisini at mann burtirar hvussu mann verður verður ávirkaður hetta er málið fyri sum fíggjarnevndina og eg vænti so mann rasmussen at venda á at tað fer at fáa eina eina góða viðgerð og eina eina skjóla viðgerð at tað søgur til at tú er nokk samd har eru nøkur ting sum eg skal hava svar upp á leiðini og tað fer landsstýriskvinnan uttan iva at at hjálpa okkum við tá hoyringarnir verða
og tað hann á jensens bróðrið gjørt so væl takk fyri harra formaður hvussu vit fara beinanvegin til tær serligu viðmerkingurnar til hetta lógaruppskotið og í eftirlønarlógini so er tað soleiðis nærra greina eitt fer at áseta at persónar sum fáa tilutaða tilutaða framskundaða pensjón ella fyritiðar pensjón sambært løgtingslóg um almannapensjónir og annað kunnu byrja eftirlønarútgjald tá ið tey røkka aldursmarkið fyri at fáa tilutaða framskundaða pensjón sambært løgtingslóg um almannapensjónir og annað og at tað er taks sum váttar at útgjald av eftirlønar samansparingini kann byrja tá almannaverkið hevur játtað umsókina tað er ásetingin og sum tað stendur á nærastaðni so flytur mann seg frá at tað skal vera treytað av einari læknaligari meting til eitt objektivt kriterium soleiðis at tað verður upp til tann einstaka um mann ynskir at gera hetta her fleiri av framsøgufólkunum hava longu verður eg inni á at at tað kann kanska vera trupult hjá summum at finna útav er tað eitt fyrimun ella eitt vansi fyri meg samlað sær at eg taki mína eginuppsparing út samstundis sum eg byrji upp á framskundaða pensjón og og tað er so sjálvandi týdningarmikið at vit líka viðgera hvørjir vansar eru eisini tí í prinsippunum vænta øll taka undir við at at tú skalt hava so frítt val yvir tínari eginuppsparing sum møguliga eitt uttan so at okkurt sum talar heilt ímóti og tað prinsippið leggur hetta seg eftir tað minnir meg eisini um kjakið vit høvdu tá í einum øðrum lógarbóðskoti um eftirlønarlógina viðvíkjandi eginuppsparingini og tað vísti seg at fólk hava sterkar meiningar um rættin til at avgera hvat skal henda við eginuppsparingini hóast mann kanska ikki nýtir rættin og tað førir meg eisini til viðmerkingar um ið um henda bólkin har stendur undir punkt tvey seks um avleiðingar fyri ávísar samfelagsbólkar til felagsskapir at viðmerkjast skal at hesin bólkurin av eftirlønar samanspararum helst er ein av teimum bólkunum sum í miðal hevur minstu samlaðu samansparingina tá ið tey røkka almenna fólkapensjóðsaldurin og helst eru tað fleiri í hesum bólkinum sum eru og frámerkt eru verðafevnd av verandi áseting í grøntíggju stykki tvey í eftirlønarlógini sum sigur at er samlaða eftirlønina samansparingin hjá øllum føroyskum eftirlønarveitarum tilsamans minni enn fýra túsund krónur við eftirlønaraldur sambært ein níggju stykki tvey kunnu í staðin upp til trýss túsund krónur rindast út sum kapitalútgjald og restin verða útgoldið við upp til tvey túsund og fimm hundrað krónur um mánaðin so at tað er akkurát sum nakrar undantaksreglur fyri tey sum typis ikki hava upp sum typis eru ein bólkur sum hevur havt tørv á at fara á fyri trepensjón og tílíkt so her er heilt klárt eisini sum beini johannesen nevndi at fara kanska og spyrja eitt sindur meira um hvat hvussu stór er sum bólkurin hvat er tað fyri ein tørvur og og hvussu fer teirra støða at vera tá ið teirra mánaðarliga útgjald sjálvandi lækkar tí tey skulu hava útgjald útroknað yvir longri áramál heilt klárt áhugaverdur spurningar sum vit sjálvandi fara at viðgera væl í fíggjarnevndini tað er áhugavert at eingin hevur havt hoyringsskriv tað er rættiliga áhugavert tað mugu vit eisini líka kanna hví tað er so hetta her er eitt gott uppskot haldi eg sum verður tráð við tað sum mann annars arbeiðir við á eftirlønarøkinum og vit fara at geva tey eina góða við
góða viðgerð takk fyri harra formaður ja takk so er tað mest røðari tað verður stefan klein poulsen ger so væl
ja formaður tað er eitt øgiliga stutt og greitt uppskot sum loyvir teimum ið hava fingið tilhutaða framskundaða persón ella hava fingið tilhutaða framskundaða persón ella fyriteyperatión at tey kunnu byrja útgjaldi av eftirlønar samanspurningini framskunda og at hetta kann byrjast upp til trý ár áðrenn galdandi pensjónsaldur fólkapensjónsaldur og her er ikki nógv at krógja seg í tá ið uppskotið er so stutt og greitt sum tað er og her eru ongar viðmerkingar sum undanfarnir vóru víst á og tað tulkir eg sum bara sum at mann heldur hetta í ordan og fíggjarmálarar upplivst eisini eftir ongar avleiðingar á uppskotinum og sum eg havi víst á at sjálvandi er hetta avleiðingar kann fáa avleiðingar fyri tann einstaka sum um mann velur at taka av eftir sær í samband við mótrokning sum mann arbeiðir og beinur johannesen nevndi at markið nokk var hundrað túsund fyri fyritíðan pensjonistar tað var eg faktiskt ikki var eg við vit veit at her er eitt annað mark tað liggur um beint undir tvey hundrað túsund nei tveyogtrýss túsund í smynstrætt fyri vanliga fólkapensjonistar ja og so er tað eisini tað hvussu nógv skal mann dyrka hetta her hvussu nógv fólk tosa vit um við sum mann skal dyrka avleiðingarnar at so er tað kanska eitt at baka telv mark fyri hvat hvussu nógv vit skulu útpensla men eg haldi øll tú at mann skal fara at grava eitt sindur í hesum eru fíggjarnevndini og ikki annað fáa at vita hvussu nógv fólk talan er um og so hugsi eg eisini um hetta við at eftirlønin er jú kann blíva trýbýtt tá ið mann einaferð kemur har til at mann kann foretla eina útgoldna og tað er í form av lív lívrentu og luta eftirløn sum tað verður kallað og so kapitalútgjald og har er prosentur sett á fyri fyri minsta mark og mesta mark hvussu nógv mann kann hava men altan líka so verður henda prosenturin framskundað upp til trýar vit fólk vilja taka av eitt snar og eg hugsi eisini um hvør avleiðingar tað hevur at tann einstaka tað ávirkar sjálvandi ikki ikki landskassan men eg hugsi hvør eitt støð við setir tað einstaka borgararnar í og kann tað hava óbeinleiðis avleiðingar ið hugsetti er øgiliga avmarkað og hugsetti øgiliga fólk vilja tosa um men men tað er øll fyri nakað eg hugsi at at mann kundi fingið útreinað annars er ikki nógv at leggja afturat
takk fyri teirra formaður ja høvdu øll fíggjarmál fingið so jaliga móttøku sum hetta uppskotið hevur fingið í dag so hevur tað verið eitt sindur stuttligari eitt uppskoti snýr seg um at persónar sum fáa tilutaða framskundaða pensjón ella fyritøðar pensjón skulu kunna fáa útgoldið sína egnu uppspardu pensjón frá tí at vit áseta aldur til framskundaða persón ella pensjón og tað er ætlandi at tað skal vera fimmogtrýss ár so tað er frá fimmogtrýss ára aldri og høvdu fingið øgiliga positiva móttøku og vit vóru sína eitt sindur spent upp á hvat ið pensjónsfeløgini fóru at siga um tey sóu trupulleikar í hesum her og tað gjørdu tey ikki og sum tey víst á fleiri ferð her inni so hava tað ikki verið nøkur hoyringssvar til at uppskota og onkur hevur forhoyrt tað hjá onkrum av hoyringspartrunum og tað vísir seg sum at orsøkin til tað er at fólk sum heild halda hetta er eitt gott uppskot tað sum hevur verið borið fram her í dag tað er tað at tað nokk verður neyðugt við vegleiðing og tað er púra rætt til dømis onkur nevndi hetta her við at hetta kanska eru fólk sum hvussu nøkur av teimum kunnu ikki væntast at liva miðal men tað merkir ikki at tað verður tikið hædd fyri tí í útrokningini av útgjaldinum tað at tú fert fyrr í útgjald merkir at sama upphædd skal strekkjast yvir eitt longri áramál og tað ger at mánaðarliga útgjaldið minkar tilsvarandi vit kundu kanska til fíggjarnevndina fingið okkurt dømi upp á tað í oyrum í grónum og oyrum og so er tað hett hevur við at attak ikki altíð loysir seg at fáa pensjón at fara í útgald tí sum tað verður víst á í uppskotinum vissu tú fært vist tú hevur eina óarbeiðsføris trygging ella tú hevur onkra aðra okkurt annað kanska lítla inntøku við síðuna av so kanst tú risikera at raka markið har sum tú verður mótroknaður og tað loysir seg ikki at skunda eitt útgjald sum tú ikki fært fulla gleði av tí tað verður mótroknað tá loysir tað seg betur at lata tað bíða inntil tú nært vanligan pensjónshaldur tí tá steðgar eitt nú útgjaldi av óarbeiðsføris trygging so tað eru nøkur sovorðnir viðurskiftir og heilt greitt eigur tað at vera ein vegleiðing til persónar sum koma í hesa støvi sum tryggjar at tey taka rætta ein avgerð sum er rætt fyri tey tað sum eg haldi er styrkin í hesum her og tað sum vit hava gjørt nú yvir nøkur ár tað er tað at vit hava ein øktan fleksibilitet tá ið tað kemur til pensjón fyrr var tað soleiðis mann arbeiddi til tann dagin mann fylti sjeyogtrýss so segði mann farvæl við arbeiðsplássið við sum at ikki hevði onkra heilt serliga skipan og so var mann annars á pensjón restina av lívinum nú hava vit fyri tað fyrsta latið upp fyri møguleikanum at mann kann útseta sína pensjón og við hesum víðka vit um møguleikan at fáa framskundað egið ella útsjald av egnari pensjón og tað haldi eg er ein styrki og eg síggi fyri mær at vit framyvir fara at økja fleksibilitetin í okkara pensjónsskipan meir og meir ikki bara tí lívsumstøður hjá fólki eru øgilig ymiskar men eisini tí at ynskini hjá fólki seinnan partin ella tann síðsta partin av lívinum er so øgiliga ymiskur niðri hevur mann tosað hevur mann tosað um at at í staðin fyri at tosa um ein pensjónsaldur so skal mann tosa um eina niðurlæðingar niðurlæðingar ella eitt niðurlæðingartíðarskeið til dømis frá eg veit ikki hvat tað kundi verið frá trýogtrýss til trýoghálvfjerðs har sum hann kanska eisini hevði møguleikan stigivíst at minka hvussu nógv mann arbeiddi og og tilsvarandi fáa kanska eina minni upphædd út í pensjón men tað er ikki nakað viturkomin til enn men eg ímyndi mær at tað eru sovorðn viðurskiftir mann fer at arbeiða við frameftir
ja takk so viðmerking hann er jensin gjørt væl takk fyri tær formaður ja í tráð við hetta við fleksibilitetinum so hava vit jú sæð at tá ið hendan her núverandi pensjónsskipanin ella tann sum er samtyktur í átjan kom í gildi at so útsettu nógv sína pensjón og vit síggja eisini eina tað hevur vera stórt ynski bæði í kommunallagoyranum og hjá landinum at sleppa at arbeiða longri og har hevur ruth vangu eisini gjørt nakrar framt nakrar broytingar sum faktiskt eru í tráð við hetta at mann økir um um liðiliga heitina so fólk kunnu taka nøkur væl eisini fyri síttum tann seinasta partin av arbeiðslívinum kanska hon kann greiðast eftir nærri frá tí sum er her við at at taka burtur av forðingina fyri at arbeiða longri hjá tí almenna so ja fleksibilitetur í mun til serliga tína egnu sparing heilt sikkurt er góður men so má mann eisini hava góða vitan um
tað er púra rætt og har er tað grundleggjandi at vit hava góða vegleiðing til fólk at tað eru nógv ting at taka atlit til og tað vita vit at typis pensjónsviðurskiftir er nakað sum ikki øll fólk seta seg nóg væl inn í og serliga í yngri ári og tað er púra rætt og eg gloymdi at tað er sjálv tað sum eg sjálv havi broytt er at tað er við at strika fráfaringaraldurin sum var tveyoghálvfjerðs ár og tað hava vit so valt eins og mann hevur gjørt eitt nú hevur mann valt tað í tórshavnar kommunu men eisini í londunum rundanum um okkum hevur mann strikað fráfaringaraldurin so at ikki er ein ávísur dagur at mann gevst at arbeiða men tað er nakað mann finnur útav saman við sínum arbeiðsgeva alt eftir hvat mann orkar og hvat mann hevur hug til og at mann eisini hevur møguleika fyri niðurliga arbeiðstíðina so við og við
takk fyri ja takk so vart ikki fleiri røðar til hetta málið og tað verður beint í fíggjarnevndina næsta málið á skrá í dag tað er eisini ein fyrsta viðgerð og tað er løgsmálið nummar níggjuoghálvfjerðs tjúguogfimmogtjúgu uppskotið løgslóg um broytrið til løgslóg um avgjald á framleiðis stig og innflutning innflutning tøktin er rætting í sambandi við avgjald á list snús sum inniheldur tubbak og fær mær skal biðja um framsøgufólk fyri handaflokkinum er tað eyðgrun framasen og fyri miðflokkinum er tað stefan klein poulsen og tað verða bara tey bæðir sum biðja um orðið sum mann
2. viðgerð (249)