52-138/2025
At tryggja lág- og miðalløntum fólki eitt trygt lív
§52a fyrispurningar · Birt 1. sep. 2026 · Avgreitt · Svarfreist 7. jul. 2026 · logting.fo
Spyrjari
Svarari
Skjøl (2)
138.25 Svar frá A. V. Johannesen til S. P í Grund - Um at tryggja lág- og miðalinntøku løntum fólki eitt trygt lív.pdfuppruna-PDF
Svar · — · 6. jul. 2026
Sjá útdrigin tekst
F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð Ministry of Finance Tinganes • Box 2039 • FO-110 Tórshavn (+298) 35 20 20 • fmr@fmr.fo • www.fmr.fo Løgtingið Tinghúsvegur 1-3 Postboks 208 110 Tórshavn Tórshavn, tann: 3. juli 2026 J.nr.:: 26/16551 Svar til skrivligan fyrispurning nr. 52-138/2025 frá Sámal Petur í Grund, løgtingsmanni, settur landsstýrismanninum í fíggjarmálum, Akseli V. Johannesen, um at tryggja lág- og miðalløntum fólki eitt trygt lív. Fyrispurningurin er soljóðandi: 1. Hevur landsstýrismaðurin gjørt eina samlaða meting av, hvussu verandi skattaskipan ávirkar lág- og miðalinntøkur, og hvørjar avleiðingar hetta hevur fyri inntøkubýtið í samfelagnum? 2. Metir landsstýrismaðurin, at núverandi skattaskipan lyftir tey á niðastu rókunum nóg mikið, ella er neyðugt at lækka skattin hjá teimum við lág- og miðalinntøkum fyri at minka um ójavnan? 3. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir um at endurskoða skattaskipanina við tí fyri eyga, at gera hana meira rættvísa og betri hóskandi til fíggjarligu støðuna hjá teimum við lág- og miðalinntøkum? 4. Hvørjar møguligar broytingar í skattaskipanini metir landsstýrismaðurin kunnu bøta um møguleikarnar hjá fólki at ogna sær bústað? 5. Hevur landsstýrismaðurin gjørt greiningar av, hvussu ójavnin í inntøkum og skattabyrðu er broyttur seinastu árini, og hvussu hetta eigur at ávirka komandi skattapolitikk? 6. Hvørji ítøkilig stig ætlar landsstýrismaðurin at taka innan skattapolitiska økið fyri at tryggja eina meira javna og burðardyggari skattaskipan frameftir? Svar til spurningar nr. 1-7: Flatskattabroytingin í 2011 gav mest til tey, sum høvdu størstu inntøkurnar og sendi í stóran mun rokningina út í framtíðina. Í landsstýrinum frá 2015 og frá 2022 undir javnaðarleiðslu eru framdar tvær stórar skattanýskipanir. Fyrst í 2016 og seinast í 2023 og 2024, tá inntøkuskatturin varð lækkaður nógv hjá lág- og miðalinntøkum, og markskatturin hjá lágløntum varð lækkaður munandi, so at tey nú fáa meira til sín sín sjálvs av tí, sum verður arbeitt eyka. Í løtuni verður arbeitt við lóg, sum árliga javnar stigvaksandi skattastigan, so at inntøkuskatturin á vanliga løntakaran ikki veksur hvørt ár. -- 1 of 2 -- F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð Ministry of Finance 2/2 Framtíðar skattabroytingar eiga at hava sum mál, at tær tryggja landinum støðugar inntøkur og minka um inntøkuójavnan. Skattaskipanin er ein týðandi lutur í javningini av inntøkunum í samfelagnum, men eisini onnur viðurskifti hava týdning fyri ójavnan og møguleikan at luttaka og búgva í samfelagnum. Millum annað tí samtykti tingið í vár lóg um leigustuðul, so at fólk, sum búgva til leigu, frameftir kunnu fáa betri fíggjarligt rásarúm. Somuleiðis í samgonguskjalinum er avtalað fleiri átøk, sum skulu stuðla undir eitt økt útboð av bústøðum. Manglandi innkrevjing av tilfeingisrentu ávirkar eisini ójavnan og møguleikan hjá vanligum fólki at tryggja sær ein bústað, tí tilfeingisrentan kann seta seg í húsaprísirnar. Tilfeingið í havinum og føroysku firðirnar eiga allir føroyingar, og tí eigur serliga virðið av hesum eisini at koma øllum føroyingum til góðar. Undir síðstu samgongu vórðu skipanir við tøku- og veiðigjøldum broyttar, so at meira verður tikið inn. Hesar skipanir halda fram við javnaðarflokkinum í samgongu. Høgu prísirnir á makreli og svartkjafti síðsta árið gera, at veiðigjaldið hækkar munandi, og at landið næsta árið fær størri part av virðinum í sín part. Nýggj kunngerð um veiðigjøld verður kunngjørd í næstum. Fyri meg hevur tað týdning, at tilfeingisrentan verður kravd inn, so skattabyrðan á vanliga løntakaran kann lækka. Í verandi samgongu er tó ikki ætlanin at gera fleiri broytingar í tilfeingisgjøldunum. Tinganes, 3. juli 2026 Aksel V. Johannesen Landsstýrismaður í fíggjarmálum -- 2 of 2 --
138.25 Spm til A. V. Johannesen frá S. P í Grund - Um at tryggja lág- og miðalinntøku løntum fólki eitt trygt lív.pdfuppruna-PDF
Spurningur · — · 23. jun. 2026
Sjá útdrigin tekst
1 Skrivligur fyrispurningur eftir § 52a í Tingskipanini Spyrjari: Sámal Petur í Grund, løgtingsmaður Svarari: Aksel V. Johannesen, landsstýrismaður í fíggjarmálum Evni: At tryggja lág- og miðalløntum fólki eitt trygt lív Spurningar: 1. Hevur landsstýrismaðurin gjørt eina samlaða meting av, hvussu verandi skattaskipan ávirkar lág- og miðalinntøkur, og hvørjar avleiðingar hetta hevur fyri inntøkubýtið í samfelagnum? 2. Metir landsstýrismaðurin, at núverandi skattaskipan lyftir tey á niðastu rókunum nóg mikið, ella er neyðugt at lækka skattin hjá teimum við lág- og miðalinntøkum fyri at minka um ójavnan? 3. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir um at endurskoða skattaskipanina við tí fyri eyga, at gera hana meira rættvísa og betri hóskandi til fíggjarligu støðuna hjá teimum við lág- og miðalinntøkum? 4. Hvørjar møguligar broytingar í skattaskipanini metir landsstýrismaðurin kunnu bøta um møguleikarnar hjá fólki at ogna sær bústað? 5. Hevur landsstýrismaðurin gjørt greiningar av, hvussu ójavnin í inntøkum og skattabyrðu er broyttur seinastu árini, og hvussu hetta eigur at ávirka komandi skattapolitikk? 6. Hvørji ítøkilig stig ætlar landsstýrismaðurin at taka innan skattapolitiska økið fyri at tryggja eina meira javna og burðardyggari skattaskipan frameftir? Viðmerkingar: Sambært almennum hagtølum er kostnaðarstøðið í Føroyum millum tey hægstu í norðuratlantsøkinum. Spurningurin er, um landsstýrismaðurin heldur tað vera rímiligt, at arbeiðandi fólk í vaksandi mun, hava trupult við at fáa lønina at røkka til. Hetta rakar serliga tey við lág- og miðalinntøkum, sum hava torført við at rinda húsaleigu, keypa matvørur og tryggja sær eitt virðiligt og trygt lív. Spurningurin er eisini, um landsstýrismaðurin heldur tað vera rímiligt, at tað næstan er ógjørligt hjá vanligum arbeiðsfólki, handverkarum, røktarum, heilsustarvsfólki og øðrum lág- og miðal løntum at ogna sær ein bústað, tí prísirnir eru farnir langt upp um tað, sum lønirnar klára at fylgja við. Hetta ger, at gjógvin millum lønarbólkar veksur, og alsamt fleiri enda í fátækra váða, hóast tey arbeiða fulla tíð. Arbeiðarafjøldin hevur stóran týdning fyri samfelagið, og tí er spurningurin, um landsstýrismaðurin ætlar at fremja broytingar í skattaskipanini, so tey við lág- og miðalinntøkum hava møguleika at liva eitt trygt lív av teirra lønarinntøku. -- 1 of 2 -- 2 Við hesum í huga verður hesin fyrispurningur settur landsstýrismanninum í fíggjarmálum. Á Løgtingi, 23. juni 2026 Sámal Petur í Grund -- 2 of 2 --