52-135/2025

UTTANRÍKIS- OG FISKIMÁLARÁÐIÐ
Ministry of Foreign Affairs and Fisheries
Tinganes – FO-100 Tórshavn – Faroe Islands – Tel. +298 358700 – ufmr@ufmr.fo – www.ufmr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
6. juli 2026
Mál: 26/16197-2
(at tilskila í svari)
Tygara skriv: 52-135/2025
Svar til § 52 a fyrispurning nr. 52-135/2025 frá Sámal Petur í Grund,
løgtingsmanni, settur Bárði á Steig Nielsen, landsstýrismanni í uttanríkis- og
fiskivinnumálum, um at strika ásetingar um fiskidagar fyri smærri útróðrarbátar
undir Føroyum
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Ætlar landsstýrismaðurin at taka stig til at strika allar ásetingar um fiskidagar fyri
smærri útróðrarbátar, sum fiska undir Føroyum?
2. Metir landsstýrismaðurin, at tað er fakliga og vinnuliga rímiligt at leggja smærri
útróðrarbátar undir somu fiskidagaskipan sum størri skip, hóast teir longu eru
avmarkaðir av veðri og streymi?
3. Hvørjar fakligar grundgevingar eru fyri at halda fast í fiskidagaskipanini fyri
smærri útróðrarbátar, tá teirra fiskiskapur er staðbundin, lítil í vavi og ikki
samanberiligur við størri fiskiskip?
4. Hevur landsstýrismaðurin latið gera nakrar kanningar av, hvørja ávirkan tað hevði
á stovnar og heildarveiðu, um smærri útróðrarbátar undir Føroyum vórðu frígivnir
frá fiskidagaskipanini?
5. Um landsstýrismaðurin ikki ætlar at strika fiskidagarnar: hvørjar tillagingar,
undantøk ella nýggjar skipanir eru so ætlaðar at tryggja, at smærri útróðrarbátar
ikki verða óneyðuga avmarkaðir av politiskt ásettum døgum, umframt teimum
natúrligu avmarkingunum, sum teir longu eru bundnir av?

-- 1 of 5 --

UTTANRÍKIS- OG FISKIMÁLARÁÐIÐ
Ministry of Foreign Affairs and Fisheries
Síða 2 av 5
Svar til spurning 1
Útróður hevur í øldir verið ein týðandi partur av føroyska samfelagnum, og vit mugu
skapa bestu fortreytir fyri at tryggja, at tað framvegis skal bera til at liva av útróðri í
framtíðini.
Smærru útróðrarbátarnir hava aðrar arbeiðsumstøður enn størri fiskifør, tí teir eru í størri
mun bundnir av veðri, streymi og øðrum natúrligum umstøðum.
Samstundis er tað ein sannroynd, at tá fiskiskapurin er góður, er virksemið hjá bólki 5
eisini stórt. Bólkurin stendur fyri einum týðandi parti av samlaðu toskaveiðuni undir
Føroyum og fiskar størri nøgdir av smáum fiski enn hinir bólkarnir í fiskidagaskipanini.
Fyri at tryggja eina skynsama og varandi gagnnýtslu av sjófeinginum og verju av
ungfiskinum, má umsitingin av vinnuligari fiskiveiði undir Føroyum fevna um allar partar
av fiskiflotanum, eisini bólk 5.
Tí eigur bólkur 5 framvegis at vera fevndur av fiskidagaskipanini, eins og teir hava verið
síðani vit fingu skipanina miðskeiðis í 1990-unum. Sum greitt verður frá undir svarinum
til spurning 5, er ein eftirmeting av skipanini við fiskidøgum í bólki 5 í gongd, har miðað
verður eftir at menna eina skipan, sum tryggjar hóskandi tal av fiskidøgum til bólkin og
forðar fyri, at ov nógvur smáfiskur kemur upp á land.
Svar til spurning 2-4
Søguliga er virksemið hjá bátunum í bólki 5 skiftandi. Hetta sæst aftur í árligu
daganýtsluni. Flestu fiskiárini síðani 1997/1998 hevur bólkur 5 ikki fullnýtt tillutaðu
fiskidagarnar (sí hjálagda fylgiskjal 1).
Árini, tá meira toskur er á grunninum, brúkar bólkurin fleiri fiskidagar. Tá avreiða bátarnir
eisini meira av toski og standa fyri einum lutfalsliga størri parti av samlaðu
avreiðingunum av toski, enn tey lakaru árini (sí hjálagda fylgiskjal 2).
Hetta var støðan fyrstu árini í 2000, tá fiskiskapurin eftir toski var góður. Í fiskiárinum
2002/2003 avreiddu bátarnir í bólki 5 til dømis 8.500 tons (25%) av teimum gott 35.000
tonsunum av toski, ið vórðu avreidd. Veiða á Føroyabanka er ikki tald við.
Í 2019 var eisini eitt hampiligt ár til tosk. Tá avreiddi bólkur 5 samanlagt 7.300 tons
(36%) av teimum gott 20.000 tonsunum av toskinum, ið komu upp á land. Veiða á
Føroyabanka er ikki tald við.
Í 2025 avreiddi bólkur 5 góð 3.600 tons av toski, sum er ein triðingur av samlaðu
avreiðingunum av toski úr føroyskum sjógvi, avreiðingar av Bankanum frároknaðar.
Tey fiskiárini, bólkur 5 er mest virkin, avreiðir hann meira tosk úr føroyskum sjógvi enn
aðrir bólkar í fiskidagaskipanini.
Eg haldi samanumtikið, at tá veiðinøgdirnar av toski hjá útróðrarbátunum í bólki 5 eru
somikið stórar í vavi, talar mest fyri, at bólkurin eigur at vera ein partur av
fiskidagaskipanini í fiskiskapinum eftir botnfiski í føroyskum sjógvi.

-- 2 of 5 --

UTTANRÍKIS- OG FISKIMÁLARÁÐIÐ
Ministry of Foreign Affairs and Fisheries
Síða 3 av 5
Tað er eisini vert at nevna, at sambært veiðiskrásetingunum avreiða bátarnir í bólki 5
meira av smærri fiski enn størru fiskiførini í hinum bólkunum í fiskidagaskipanini. Víst
verður til svar uppá 52 a fyrispurning nr. 52-121/2025, har støddarbýtið í avreiðingunum
av toski í 2025 er lýst.
Tað eru ikki gjørdar kanningar av, hvørja ávirkan tað hevði havt á stovnar og
heildarveiðu, um bólkur 5 ikki var partur av fiskidagaskipanini.
Svar til spurning 5
Eg kann upplýsa, at ein eftirmeting av skipanini við fiskidøgum í bólki 5 er í gongd. Í
arbeiðinum verður miðað eftir at menna eina skipan, sum m.a. leggur skipanina fyri bólk
5 í eina legu, sum tryggjar fiskidagar til tey, ið liva av útróðri. Skipanin skal leggja upp
fyri, at bólkur 5 er ein samansettur bólkur, har nógv virksemi er, tá ið fiskur er at fáa, og
at stórur munur annars er á, hvussu virknir bátarnir eru.
Skipanin skal eisini tryggja, at vit gagnnýta tilfeingið burðardygt, og harundir forða fyri, at
ov nógvur smáur fiskur kemur upp á land. Vernd av smáum fiski er avgerandi fyri
burðardygga og skynsama gagnnýtslu av tilfeinginum.
Nú fiskiskapurin er góður, og skipanin verður eftirmett, ætlar landsstýrismaðurin at lata
fleiri dagar til bólkin í inniverandi ári.
Bárður á Steig Nielsen
landsstýrismaður

-- 3 of 5 --

UTTANRÍKIS- OG FISKIMÁLARÁÐIÐ
Ministry of Foreign Affairs and Fisheries
Síða 4 av 5
Fylgiskjal 1

-- 4 of 5 --

UTTANRÍKIS- OG FISKIMÁLARÁÐIÐ
Ministry of Foreign Affairs and Fisheries
Síða 5 av 5
Fylgiskjal 2
Veiða av toski undir Føroyum, sambært avreiðingarseðli, fiskiárini 1997/1998 til 2025.
Føroyabanki ikki íroknaður. Kelda: www.vorn.fo
Fiskiár
Avreiðingar,
toskur, allir
bólkar, tons
Bólkur 5 A,
tons
Bólkur 5 B,
tons
Bólkur 5
tilsamans,
tons
Bólkur 5 sum
% av
samlaðum
avreiðingum
1997/1998 24.208 2.372 2.465 4.837 20%
1998/1999 14.641 1.508 1.317 2.825 19%
1999/2000 15.212 1.128 1.071 2.199 14%
2000/2001 25.376 2.880 3.957 6.837 27%
2001/2002 32.643 3.527 3.691 7.218 22%
2002/2003 34.514 4.462 4.081 8.543 25%
2003/2004 29.029 2.884 2.544 5.428 19%
2004/2005 15.832 1.677 1.082 2.760 17%
2005/2006 14.812 2.040 1.050 3.090 21%
2006/2007 11.862 1.642 954 2.596 22%
2007/2008 10.893 1.614 824 2.438 22%
2008/2009 8.630 1.674 850 2.525 29%
2009/2010 11.300 2.534 1.756 4.291 38%
2010/2011 13.080 2.507 1.541 4.048 31%
2011/2012 8.653 1.464 706 2.170 25%
2012/2013 6.141 894 587 1.481 24%
2013/2014 5.822 953 702 1.655 28%
2014/2015 6.831 918 851 1.769 26%
2015/2016 7.483 783 1.299 2.081 28%
2016/2017 6.066 507 956 1.463 24%
01-09-2017 til 31-12-2018 14.324 1.014 2.076 3.090 22%
2019 20.245 4.622 2.731 7.352 36%
2020 9.346 2.662 516 3.178 34%
2021 5.321 1.246 254 1.500 28%
2022 4.456 792 375 1.167 26%
2023 4.950 862 488 1.350 27%
2024 6.077 1.040 605 1.645 27%
2025 10.887 2.487 1.124 3.610 33%

-- 5 of 5 --

1
Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Sámal Petur í Grund, løgtingsmaður.
Svarari: Bárður á Steig Nielsen, landsstýrismaður í uttanríkis- og fiskivinnumálum
Evni: At strika ásetingar um fiskidagar fyri smærri útróðrarbátar undir Føroyum.
Spurningar:
1. Ætlar landsstýrismaðurin at taka stig til, at strika allar ásetingar um fiskidagar fyri
smærri útróðrarbátar, sum fiska undir Føroyum?
2. Metir landsstýrismaðurin, at tað er fakliga og vinnuliga rímiligt, at leggja smærri
útróðrarbátar undir somu fiskidagaskipan, sum størri skip, hóast teir longu eru
avmarkaðir av veðri og streymi?
3. Hvørjar fakligar grundgevingar eru fyri at halda fast í fiskidagaskipanini fyri smærri
útróðrarbátar, tá teirra fiskiskapur er staðbundin, lítil í vavi og ikki samanberiligur við
størri fiskiskip?
4. Hevur landsstýrismaðurin latið gera nakrar kanningar av, hvørja ávirkan tað hevði á
stovnar og heildarveiðu, um smærri útróðrarbátar undir Føroyum vórðu frígivnir frá
fiskidagaskipanini?
5. Um landsstýrismaðurin ikki ætlar at strika fiskidagarnar: hvørjar tillagingar, undantøk
ella nýggjar skipanir eru so ætlaðar at tryggja, at smærri útróðrarbátar ikki verða
óneyðuga avmarkaðir av politiskt ásettum døgum, umframt teimum náttúrligu
avmarkingunum, sum teir longu eru bundnir av?
Viðmerkingar:
Útróðurin hevur í øldir verið ein grundarsteinur í føroyska samfelagnum – bæði sum
inntøkukelda og sum ein týðandi partur av okkara mentan og samleika.
Smærri útróðrarbátar, sum rógva út undir Føroyum, eru bundnir av veðri, streymi og
náttúrligum umstøðum, sum longu í verki avmarka teirra virksemi munandi meira enn hjá størri
fiskiskipum.
Hóast hetta eru hesir bátar lagdir undir somu fiskidagaskipan sum stór og miðalstór fiskiskip.
Hetta kann tykjast, sum ein óneyðug og órímilig byrða fyri útróðrarmenn, serliga
limirnar í Meginfelag Útróðramanna, sum hava staðbundnan og avmarkaðan fiskiskap,
ið ikki á nakran hátt hava sama árin á stovnarnar sum størri skip sum fiska undir
Føroyum eins og at veður og streymur eiga at verða einasta avmarking fyri útróðurin –
og ikki politiskt ásettar dagar, kvotur ella aðrar reguleringar.

-- 1 of 2 --

2
Útróðrarmenn eiga at fáa ta virðing, teir hava uppiborið og møguleika at rógva út, tá
náttúran loyvir tí, tí hetta er bæði vinnuliga, skilagott og mentanarliga rætt.
Fyri at fáa greiðu á hesum viðurskiftum verður hesin fyrispurningur settur.
Á Løgtingi, 22. juni 2026
Sámal Petur í Grund

-- 2 of 2 --