52-123/2025

M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð
J.H. Schrøters gøta 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • mmr@mmr.fo
Løgtingið 24. juni 2026
Tinghúsvegur 1-3, Postboks 208 Mál: 22/22133-170
110 Tórshavn Viðgjørt: TVR
Svar
upp á
§ 52a fyrispurning nr. 52-123/2025, frá Jenisi av Rana, løgtingsmanni, settur Bárði á
Lakjuni, landsstýrismanni, um Kringvarp Føroya
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir um at fremja broytingar í Kringvarpi Føroya?
2. Kennir landsstýrismaðurin seg tryggan og nøgdan við tíðindaflutning Kringvarpsins?
3. Metir landsstýrismaðurin, at núverandi gjaldsháttur av kringvarpsgjaldi er nøktandi?
4. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir um at lata avgerðina um at gjalda ella ikki gjalda
kringvarpsgjald upp til einstaka borgaran?
5. Kundi hugsast, at landsstýrismaðurin tekur undir við setan av einari nevnd við teirri
uppgávu at hava eftirlit við og vera ráðgevandi hjá Kringvarpinum?
Svar
Til 1: Spurningurin er breitt orðaður. Tað er altíð viðkomandi at viðgera, um almennir stovnar eru
skipaðir á besta hátt - serliga stovnar, sum hava eina sterka serstøðu í samfelagnum sum
áskoðanarmyndarar, og sum og verða fíggjaðir við lógarásettum gjøldum.
Kringvarp Føroya eigur tí, eins og aðrir almennir stovnar, at kunna eftirmetast og tillagast, tá ið
tørvur er á tí.
Landsstýrið hevur tó ikki viðgjørt nakrar ítøkiligar ætlanir um broytingar í Kringvarpi Føroya.
Til 2: Kringvarpið hevur eina serliga sterka støðu í føroyska samfelagnum, og tað er fíggjað við
einum lógarásettum kringvarpsgjaldi. Tí er tað eisini rímiligt, at borgarin kann seta høg krøv til
javnvág, sakligheit og óheftni í tíðindaflutninginum.
Sum heild havi eg álit á, at Kringvarp Føroya røkir sína uppgávu. Men tað merkir tó ikki, at
tíðindaflutningurin hjá Kringvarpinum ikki kann verða evni fyri kjaki ella kritikki. Og til tíðir haldi
eg, at kritikkurin hevur verið grundaður.
Politiska skipanin skal og má tó undir ongum umstøðum stýra tíðindaflutninginum, men
Kringvarpið má, eins og aðrir stovnar við stórari samfelagsávirkan, tola eitt opið orðaskifti og
kritiskar røddir.

-- 1 of 2 --

M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð
J.H. Schrøters gøta 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • mmr@mmr.fo
2 av 2
Til 3: Tað eru ymisk sjónarmið um kringvarpsgjaldið. Eg skilji væl, at summi seta spurning við
eina skipan, har øll eru kravd at gjalda til ein ávísan miðil.
Hinvegin hevur landsstýrið ikki viðgjørt ítøkiligar broytingar av kringvarpsgjaldinum. Tá ið tað er
sagt, hevur Kringvarpið eina Public Service-skyldu, sum privatu miðlarnir ikki hava á sama hátt
sambært lóg og sáttmála, eins og Kringvarpið fevnir um útvarp, sjónvarp og netvarp, sum eru
kostnaðarmiklir pallar at reka - og harumframt hevur Kringvarpið skyldu til at taka lut í almennum
tilbúgvingarskipanum. Alt hetta krevur støðugar inntøkukeldur.
Til 4: Landsstýrið hevur ikki viðgjørt nakra slíka broyting, og einki um Kringvarpið stendur nevnt
í samgonguskjalinum, so tískil liggur hetta ikki í kortunum.
Til 5: Nei. Eg haldi tað vera sunt, at stovnar við stórari ávirkan og almennari fígging hava
gjøgnumskygni og samband við samfelagið rundan um seg.
Samstundis má eg gera púra greitt, at politiska skipanin ikki eigur at leggja seg út í redaktionellar
avgerðir hjá einum miðli. Landsstýrið hevur heldur ikki viðgjørt nakað ítøkiligt uppskot um eina
slíka nevnd, sum skal ráðgeva og hava eftirlit við Kringvarpinum.
Vinarliga
Mentamálaráðið
Bárður á Lakjuni
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Jenis av Rana, løgtingsmaður
Svarari: Bárður á Lakjuni, landsstýrismaður í mentamálum
Evni: Kringvarp Føroya
Spurningar:
1. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir um at fremja broytingar í Kringvarpi
Føroya?
2. Kennir landsstýrismaðurin seg tryggan og nøgdan við tíðindaflutning
Kringvarpsins?
3. Metir landsstýrismaðurin, at núverandi gjaldsháttur av kringvarpsgjaldi er
nøktandi?
4. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir um at lata avgerðina um at gjalda ella ikki
gjalda kringvarpsgjald upp til einstaka borgaran?
5. Kundi hugsast, at landsstýrismaðurin tekur undir við setan av einari nevnd við
teirri uppgávu at hava eftirlit við og vera ráðgevandi hjá Kringvarpinum?
Viðmerkingar:
Vegna serstøðu stovnsins sum sonevndur Public Service stovnur røkkur Kringvarp
Føroya inn í hvørt heim í Føroyum, harundir eisini heilt inn í fíggjarviðurskifti hins
einstaka, sum jú er lógarbundin at gjalda til stovnin, uttan mun til um viðkomandi
lurtar, hyggur ella ikki.
Ymiskar meiningar eru um dygdina í sendingum stovnsins, harundir eisini í
tíðindaflutninginum, og tí hoyrast javnan røddir frá borgarum, sum sjálvi vildu ynskt
at kunnað umsitið tann partin av inntøkuni, sum hvønn einasta mánað verður fluttur
hesum einstaka stovni. Sum grundgeving verður nevnt, at hin einstaki á tann hátt
kundi flutt lógarkravda gjald sítt til tann stovnin, Kringvarp Føroya ella annan, sum
hin einstaki lurtar eftir og hyggar at- og tí heldur vildi latið pening sín farið til.
Røddir hava eisini verið frammi um møguleikan at sett eina nevnd av áhugaðum og
serkønum, sum regluliga kundi fylgt við virksemi stovnsins og verið teimum, ið har
starvast, og ikki mins brúkarunum, tøk við ráðgeving og rættleiðingum.
Á Løgtingi, 16. juni 2026
Jenis av Rana

-- 1 of 1 --